Document · PDF

Begroting 2024 definitief

Politieke avond Westerveld 7 november 2023, gemeente WesterveldBij agendapunt: Bespreekstuk: Begroting 202422.327 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Wijz.begr 2024

Wijz.begr 2025

Wijz.begr 2026

Wijz.begr 2027

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Lasten

-699

-726

Baten

699

726

1.218

-1.218

Lasten

160

Baten

-160

213

301

324

223

-213

-301

-324

-223

Lasten

Totaal 6.5 Arbeidsparticipatie

-57

Lasten

-207

-206

Baten

207

206

Lasten

-207

Totaal 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

207

Lasten

Totaal 6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)

Totaal 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams Lasten Totaal 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen

Totaal 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie Lasten Totaal 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

Totaal 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)

6.71B Begeleiding (WMO) Lasten

Exploitatie (bedragen x € 1.000) Totaal 6.71B Begeleiding (WMO)

Wijz.begr 2024

Wijz.begr 2025

Wijz.begr 2026

Wijz.begr 2027

Lasten

Totaal 6.71C Dagbesteding (WMO)

Lasten

Totaal 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

113

-113

-6

-3

Lasten

Totaal 6.72B Jeugdhulp behandeling

Lasten

Totaal 6.72C Jeugdhulp dagbesteding

Lasten

Totaal 6.73A Pleegzorg

Lasten

Totaal 6.73B Gezinsgericht

Lasten

Totaal 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig

6.71C Dagbesteding (WMO)

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

6.72A Jeugdhulp begeleiding Lasten Totaal 6.72A Jeugdhulp begeleiding 6.72B Jeugdhulp behandeling

6.72C Jeugdhulp dagbesteding

6.73A Pleegzorg

6.73B Gezinsgericht

6.73C Jeugdhulp met verblijf overig

6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf Lasten

Exploitatie (bedragen x € 1.000) Totaal 6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf

Wijz.begr 2024

Wijz.begr 2025

Wijz.begr 2026

Wijz.begr 2027

Lasten

Totaal 6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

Baten

250

Totaal 6.81 Geëscaleerde zorg 18+

250

Lasten

Totaal 6.82A Jeugdbescherming

Lasten

Totaal 6.82B Jeugdreclassering

Totaal programma

-399

-487

-375

-272

6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

6.81 Geëscaleerde zorg 18+

6.82A Jeugdbescherming

6.82B Jeugdreclassering

Verbonden partijen Samen met GGD Drenthe worden activiteiten ontplooid om de gezondheid van de twaalf Drentse gemeenten te bewaken, beschermen en bevorderen. Reestmond (sociale werkvoorziening) verzorgt de werkvoorziening: het plaatsen van mensen uit de deelnemende gemeenten die zijn aangewezen op aangepast werk. Reestmond bevordert het vinden van passende arbeid zo dicht mogelijk bij de arbeidsmarkt. Publiekvervoer Groningen Drenthe verzorgt het vervoer van WMO-cliënten en het vervoer van leerlingen naar en van school. Dit in samenwerking met de andere (openbare) vervoerssystemen in de provincie Groningen en Drenthe. De bijdragen van de gemeente zijn als volgt:

Bedragen x €1.000 Exploitatie

Burap 1 2023

Begr 2024 Begr 2025 Begr 2026 Begr 2027

6860101 Maatschappelijke initiatieven U_43300 Gemeenschappelijke regelingen

Totaal 6860101 Maatschappelijke initiatieven

U_43300 Gemeenschappelijke regelingen

-44

-42

-43

-44

Totaal 6860103 Algemene voorzieningen Jeugd

-44

-42

-43

-44

U_43300 Gemeenschappelijke regelingen

-15

-14

-15

Totaal 6860104 Algemene voorzieningen WMO

-15

-14

-15

U_43300 Gemeenschappelijke regelingen

Totaal 6860201 Eerstelijnsloket jeugd

U_43300 Gemeenschappelijke regelingen

-2.411

-2.585

-2.570

-2.535

-2.434

Totaal 6860401 Sociale werkvoorziening

-2.411

-2.585

-2.570

-2.535

-2.434

U_34142 Publiek vervoer

-14

-15

-16

Totaal 6860601 Maatwerkvoorzieningen natura materieel

-14

-15

-16

-2.484

-2.655

-2.643

-2.610

-2.510

6860103 Algemene voorzieningen Jeugd

6860104 Algemene voorzieningen WMO

6860201 Eerstelijnsloket jeugd

6860401 Sociale werkvoorziening

6860601 Maatwerkvoorzieningen natura materieel

Totaal

Programma 7 Volksgezondheid en milieu Taakvelden 1. Volksgezondheid 2. Riolering 3. Afval 4. Milieubeheer 5. Begraafplaatsen Ind. 7.001 Hernieuwbare electriciteit Omschrijving Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit in de gemeente. Bron: Berekening Gebied

2018

2019

2020

2021

Drenthe

19,70 %

22,40 %

32,40 %

44,80 %

Westerveld

11,50 %

13,90 %

19,10 %

22,30 %

Ind 7.002 Omvang huishoudelijk restafval Omschrijving Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. Bron: CBS - Huishoudelijk afval Gebied 2018

2019

2020

2021

Drenthe

162,00 kg

154,00 kg

153,00 kg

148,00 kg

Westerveld

163,00 kg

123,00 kg

121,00 kg

127,00 kg

Wat willen we bereiken? Bewaren, beleven en benutten van het platteland Met het programma Volksgezondheid en milieu realiseren we een vitale, duurzame en toekomstbestendige fysieke leefomgeving. Het bewaren, beleven en benutten van de waarde van het platteland staan hierbij voorop. Onze natuur, het (agrarisch) landschap en de dorpen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en versterken elkaar. Met al deze elementen gaan we zorgvuldig om. We zien hierin een actieve rol voor de gemeente. Doel 7.1 Duurzame landbouw We streven naar duurzame en toekomstbestendige landbouw.

Wat gaan we daarvoor doen? Actie 7.1.2 Transitiefonds landbouw Omschrijving De raad heeft een motie aangenomen om te onderzoeken of er mogelijkheden zijn voor een transitiefonds landbouw. In 2024 zullen we de resultaten van het onderzoek aan de raad aanbieden. Doel 7.2 Bevorderen volksgezondheid We willen de volksgezondheid bevorderen. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 7.2.1 Maatschappelijke visie preventie- en ouderenbeleid Omschrijving In 2024 worden de Maatschappelijke Agenda's opgesteld. De visie, de ambities en de verschillende uitvoeringsprogramma’s vormen samen onze maatschappelijke agenda. Doel 7.3 Goed woon- en leefklimaat We streven naar een goede kwaliteit van het woon- en leefklimaat met oog voor klimaat, milieu, duurzaamheid en biodiversiteit. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 7.3.1 LAS en LUA Omschrijving In 2024 wordt de lokale uitwerking in de vorm van Lokale Adaptatie Strategie (LAS) en Lokale Uitvoeringsagenda (LUA) aangeboden aan de raad. Actie 7.3.2 Begeleiding transitie Provinciaal Programma Landelijk Gebied (PPLG) Omschrijving Vanuit de gemeente wordt actief input gegeven aan de provincie over de transitie Drents Programma Landelijk Gebied (DPLG). Het programma is en blijft de verantwoordelijkheid van de provincie. Er wordt een verdiepingsslag gemaakt op de eerder ingeleverde 0.5 versie waarbij ook de rol van de gemeente en het gebied meer aandacht krijgen.

Bij het opstellen van de volgende versie dient in beeld gebracht te worden wat dit betekent voor de uitvoering vanuit de gemeente.

Wat gaat het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie

Burap 1 2023

Begr 2024

Begr 2025

Begr 2026

Begr 2027

7.1 Volksgezondheid Lasten

790

820

854

885

915

-790

-820

-854

-885

-915

Lasten

2.463

2.433

2.414

2.402

2.446

Baten

2.152

Totaal 7.2 Riolering

-311

-281

-262

-251

-294

Lasten

2.769

2.535

2.669

2.668

Baten

3.132

3.111

364

577

442

443

Lasten

567

324

184

Baten

-567

-324

-184

Lasten

459

453

448

Baten

354

365

-105

-88

-82

-83

-1.408

-936

-940

-959

-1.032

Totaal 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering

7.3 Afval

Totaal 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer

Totaal 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Totaal 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal programma 7

Mutaties uit het financiële perspectief voor dit programma Het vastgestelde budget in de 1e Bestuursrapportage vormt het vertrekpunt voor dit programma. Alle mutaties die op hoofdlijnen zijn toegelicht in het financiële perspectief worden hieronder getoond en sluiten zo aan op het totaal begrote saldo voor dit programma. Omschrijving

Besloten

Gerapporteerd saldo Burap 12023

2024

2025

2026

2027

-790.825

-1.107.758

-1.172.634

-1.033.252

Indextie leges (begraafrechten)

Kadernota

11.330

Gemeenschappel ijke regeling (GGD Drenthe)

Kadernota

-44.770

-56.458

-65.522

-95.554

Terugdraaien inflatie

Meerjarenr aming

23.000

Technische correcties

Meerjarenr aming

-231.164

93.432

148.443

-34.028

Verdeling personeelslasten over programma's

Meerjarenr aming

96.200

Subtotaal mutaties

-145.404

167.504

213.451

948

Saldo in deze begroting

-936.229

-940.254

-959.183

-1.032.304

Wijzigingen in deze begroting per taakveld Deze bovenstaande mutatie is als volgt verwerkt over de taakvelden. Bedragen x €1.000 Exploitatie Wijz.begr 2024

Wijz.begr 2025

Wijz.begr 2026

Wijz.begr 2027

7.1 Volksgezondheid Lasten

Totaal 7.1 Volksgezondheid

-35

-47

-56

-86

Lasten

274

-55

-110

Baten

-274

110

-72

Lasten

-211

-77

Baten

-50

Totaal 7.3 Afval

161

Lasten

-109

Totaal 7.4 Milieubeheer

-21

109

Lasten

-12

Baten

Totaal 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

-145

168

213

7.2 Riolering

Totaal 7.2 Riolering 7.3 Afval

7.4 Milieubeheer

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Totaal programma

Betrokkenheid Verbonden partijen Door deelname met aandelen in het Regionaal Orgaan Verwijdering Afvalstoffen (ROVA) kan de gemeente gebruik maken van de aangeboden diensten. Samen met GGD Drenthe worden activiteiten ontplooid om de gezondheid van de twaalf Drentse gemeenten te bewaken, te beschermen en te bevorderen. De bijdragen van de gemeente zijn als volgt: Bedragen x €1.000 Kosten Verbonden partijen

Burap 1 2023

Begr 2024

Begr 2025

Begr 2026

Begr 2027

6870101 Jeugdgezondheidszorg

-473

-522

-550

-574

-604

6870102 Algemene gezondheidszorg

-194

-182

-189

-195

6870201 Rioleringzorg beheer

-5

6870202 Rioleringzorg nieuw Waterplan

-19

-9

-61

-54

-9

6870303 Afvalbrengstation Havelte

-183

-201

Totaal

-873

-919

-1.005

-1.029

-1.014

Programma 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Taakvelden 1. Ruimtelijke Ordening 2. Grondexploitatie 3. Wonen en bouwen Ind 8.001 Demografische druk Omschrijving Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar. Bron: CBS Bevolkingsstatistiek Gebied 2019

2020

2021

2022

Drenthe

80,30 %

80,60 %

80,90 %

81,20 %

Westerveld

87,60 %

89,40 %

90,80 %

Ind 8.002 Gemeentelijk woonlasten eenpersoonshuishoudens Omschrijving Som van de gemiddeld betaalde ozb op basis van de gemiddelde woz-waarde van woningen in de gemeente plus reinigingsheffing plus rioolheffing minus eventuele heffingskorting. Bron: COELO - Atlas lokale lasten Gebied 2019

2020

2021

2022

Drenthe

663,00

697,00

721,00

810,00

Westerveld

563,00

601,00

677,00

778,00

Ind 8.003 Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishoudens Omschrijving Som van de gemiddeld betaalde ozb op basis van de gemiddelde woz-waarde van woningen in de gemeente plus reinigingsheffing plus rioolheffing minus eventuele heffingskorting. Bron: COELO - Atlas lokale lasten Gebied 2019

2020

2021

2022

Drenthe

714,00

748,00

771,00

860,00

Westerveld

641,00

683,00

752,00

858,00

Ind 8.004 Gemiddelde WOZ waarde (€ 1.000) Omschrijving De WOZ-waarde van alle woningen. Alle verblijfsobjecten in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) met minimaal een woonfunctie en eventueel een of meer andere gebruiksfuncties worden als woning aangemerkt. Bron: CBS - Waarde onroerende zaken Gebied 2020

2021

2022

2023

Drenthe

215,00

230,00

255,00

295,00

Westerveld

288,00

304,00

326,00

375,00

Ind 8.005 Nieuw gebouwde woningen Omschrijving Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties. Bron: Basisregistraties adressen en gebouwen - bewerking ABF Research Gebied 2019 2020 2021 2022 Drenthe

7,10

6,50

7,80

6,40

Westerveld

0,70

0,00

3,00

20,70

Wat willen we bereiken? Tekort aan woningen oplossen Westerveld is een aantrekkelijke woongemeente. We stimuleren inwoners op het gebied van verduurzaming en levensloopbestendigheid van woningen. De invoering van de Omgevingswet is deze bestuursperiode van groot belang. We zetten krachtig in op het uitvoeren ervan. Per deelgebied van de gemeente is er een omgevingsplan, passend bij de omgeving en ruimte biedend voor de diverse belangen. De wet kent niet alleen inhoudelijk vergaande veranderingen, maar betekent ook een omslag in onze rol en houding. Doel 8.1 Realiseren 1.000 woningen voor 2030 Het is onze ambitie om 1.000 nieuwe woningen voor 2030 te realiseren. We willen dat de planvorming hiervoor deze collegeperiode klaar is. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 8.1.1 Woonvisie Omschrijving In 2024 worden diverse beleidsaanpassingen uit de Woonvisie, zoals de woonzorgvisie, het ruimtelijke afwegingskader inbreidingslocaties 4 voorzieningendorpen en ruimte voor ruimte voorgesteld aan uw raad. Actie 8.1.2 Planologische realisatie van 200 woningen Omschrijving In 2024 zullen procedures voor diverse woonprojecten worden doorlopen zodat eind 2024 de planologische realisatie van in totaal 200 woningen gereed is.

Actie 8.1.3 Huurwoningen Omschrijving We onderzoeken in 2024 of de gemeente in eigen beheer huurwoningen kan realiseren en bieden dit onderzoek aan de raad aan. Actie 8.1.4 Flexwoningen Omschrijving We stellen in 2024 samen met Actium een plan van aanpak op voor de locatie Diever. De locaties Dwingeloo en Vledder-Noord worden in 2024, als totale ontwikkeling, ondergebracht in het reguliere woonprogramma. Actie 8.1.5 Hofwoningen Omschrijving In 2024 worden middels de woonzorgvisie de uitkomsten van het onderzoek naar Hofwoningen gedeeld met uw raad. Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie

Burap 1 2023

Begr 2024

Begr 2025

Begr 2026

Begr 2027

8.1 Ruimte en leefomgeving Lasten

948

707

Baten

-928

-687

Lasten

2.834

1.756

940

Baten

2.834

1.756

940

Lasten

1.542

2.308

2.157

2.173

2.189

Baten

426

515

440

Totaal 8.3 Wonen en bouwen

-1.116

-1.793

-1.642

-1.733

-1.749

Totaal programma 8

-2.044

-2.480

-2.329

-2.420

-2.436

Totaal 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

Totaal 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen

Besloten

Gerapporteerd saldo Burap 12023

2024

2025

2026

2027

-1.647.961

-1.496.861

-1.512.956

-1.528.956

Indexatie leges (bestemmingspla nnen)

Kadernota

640

Gemeenschappel ijke regeling (RUD)

Kadernota

-373.980

Terugdraaien inflatie

Meerjarenr aming

11.300

Technische correcties

Meerjarenr aming

-44.200

Opbrengst omgevingsvergu nningen

Meerjarenr aming

88.630

13.630

Verdeling personeelslasten over programma's

Meerjarenr aming

-514.500

-832.110

-907.110

-2.480.071

-2.328.971

-2.420.066

-2.436.066

Subtotaal mutaties Saldo in deze begroting

Wijzigingen in deze begroting per taakveld Deze bovenstaande mutatie is als volgt verwerkt over de taakvelden. Bedragen x €1.000 Exploitatie

Wijz.begr 2024 Wijz.begr 2025 Wijz.begr 2026 Wijz.begr 2027

8.1 Ruimte en leefomgeving Lasten

199

Baten

-198

Lasten

Baten

Totaal 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

Lasten

723

Baten

Totaal 8.3 Wonen en bouwen

-634

-709

Totaal programma

-832

-907

Totaal 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

8.3 Wonen en bouwen

Verbonden partijen De RUD Drenthe draagt zorg voor de uitvoering van alle milieuvergunningen en meldingen, het milieutoezicht en de handhaving van alle milieuaspecten en advisering op het gebied van milieu. De te betalen bijdrage is als volgt: Bedragen x €1.000 Exploitatie

Burap 1 2023

Begr 2024 Begr 2025 Begr 2026 Begr 2027

6880301 Handhaving en toezicht U_43300 Gemeenschappelijke regelingen

-761

-1.120

-1.138

-1.156

Totaal 6880301 Handhaving en toezicht

-761

-1.120

-1.138

-1.156

Totaal programma

-761

-1.120

-1.138

-1.156

Overige programma onderdelen De presentatie in dit onderdeel sluit aan bij de regelgeving van het BBV. Overhead Taakvelden 0.4. Ondersteuning organisatie Ind 0.001 Formatie (fte per 1.000 inwoners) Bron: Eigen gegevens Onderdeel

2020

2021

2022

2023

2024

Formatie

8,88

8,62

8,40

8,72

9,03

Ind 0.002 Bezetting (fte per 1.000 inwoners) Bron: Eigen gegevens Onderdeel

2020

2021

2022

2023

2024

Bezettiing

8,62

8,48

8,12

8,72

9,03

Ind 0.003 Apparaatskosten (per inwoner) Bron: Eigen begroting Gebied 2020

2021

2022

2023

2024

Westerveld

769,90

793,60

819,82

893,65

747,48

Ind 0.004 Externe inhuur (kosten als % van de totale loonsom + kosten totale inhuur) Bron: Eigen begroting Gebied

2020

2021

2022

2023

2024

Westerveld

21,87

19,44

19,60

4,42

2,80

Ind 0.005 Overhead (als % van de totale lasten) Bron: Eigen begroting Gebied

2020

2021

2022

2023

2024

Westerveld

13,88

15,00

15,51

20,60

19,90

Belangrijkste kaders Nota reserves en voorzieningen gemeente Westerveld 2020. Financiële verordening gemeente Westerveld 2023 (artikel 212 Gemeentewet) | Lokale wet- en regelgeving (overheid.nl) Wat willen we bereiken? We gaan verder bouwen aan veilige en toekomstbestendige informatievoorziening, waarbij we gebruikmaken van de mogelijkheden die nieuwe technologieën ons bieden. Doel O.1 Toekomstbestendige informatievoorziening Wij streven naar een optimale dienstverlening, met transparantie in beleid, efficiëntie, hulpvaardigheid. Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie Burap 1 2023

Begr 2024

Begr 2025

Begr 2026

Begr 2027

0.4 Overhead Lasten

12.991

12.882

12.838

12.568

12.581

Baten

Totaal 0.4 Overhead

-12.928

-12.811

-12.767

-12.497

-12.510

Totaal Overhead

-12.928

-12.811

-12.767

-12.497

-12.510

Besloten

Gerapporteerd saldo Burap 12023

2024

2025

2026

2027

-11.973.421

-11.919.391

-11.731.945

-11.745.599

-194.000

-9.600

Gemeenschappelijke regeling (SCC/ONS)

Kadernota

Kapitaallasten (shovel)

Kadernota

Loonontwikkeling CAO 2023

Kadernota

-657.573

Loonontwikkeling CAO 2024

Kadernota

-750.000

Transformatie PPLG

Kadernota

-82.500

Terugdraaien inflatie

Meerjaren raming

36.600

Technische correcties

Meerjaren raming

-127.550

Verdeling personeelslasten onder programma's

Meerjaren raming

937.292

-837.531

-847.131

-764.631

-12.810.952

-12.766.522

-12.496.576

-12.510.230

Subtotaal mutaties Saldo in deze begroting

Wijzigingen in deze begroting per taakveld Deze bovenstaande mutatie is als volgt verwerkt over de taakvelden. Bedragen x €1.000 Exploitatie Wijz.begr 2024

Wijz.begr 2025

Wijz.begr 2026

Wijz.begr 2027

0.4 Overhead Lasten

845

855

772

Baten

Totaal 0.4 Overhead

-838

-847

-765

Totaal programma

-838

-847

-765

Betrokkenheid Verbonden partijen ONS is de partner (in de vorm van een Gemeenschappelijke Bedrijfsvoering) die het technisch beheer ICT, inkoop en de personeels- en salarisadministratie verzorgt. De daarvoor in rekening gebrachte kosten zijn als volgt: Bedragen x €1.000 Kosten Burap 1 2023 Verbonden partijen

Begr 2024

Begr 2025

Begr 2026

Begr 2027

6800413 Dienstverlening SCCONS

-1.726

-1.920

Totaal

-1.726

-1.920

Kosten van overhead als percentage De kosten voor overhead bestaan uit huisvestingskosten, personeelskosten, kosten voor informatievoorziening en faciliteiten. Deze kosten zijn verantwoord in taakveld 0.4. Kostensoort

Gewijzigde Begroting 2023

Begroting 2024

573.600

557.900

Personeel

9.233.800

9.009.200

Informatievoorziening

2.739.400

2.836.700

380.800

393.200

12.927.600

12.811.000

20,6%

19,9%

Huisvestingskosten

Faciliteiten Totaal lasten overhead Percentage overhead

De hier gepresenteerde bedragen zijn exclusief bestuur en griffie. Ze sluiten aan op het taakveld 0.4: Overhead. De personeelskosten worden vooraf op basis van verzamelde uren en verwachte inzet toegerekend aan de programma’s. Dat geldt niet voor het budget voor vervanging tijdens ziekte en voor de inhuur van personeel. Die lasten worden verdeeld over de programma’s op basis van de realisatie. 62

Algemene dekkingsmiddelen Taakvelden De algemene dekkingsmiddelen worden gevormd uit een aantal structurele niet aan taakvelden gekoppelde inkomsten. Deze dekkingsmiddelen worden van het Rijk (in de vorm van de algemene uitkering), van inwoners (in de vorm van heffingen) dan wel uit beleggingen verkregen. De verkregen inkomsten vallen onder: 5. Treasury 6. Belastingen 7. Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds 8. Overige baten en lasten Wat willen we bereiken? We streven naar kostendekkende tarieven. Doel A.1 Kostendekkend maken afvalstoffenheffing We streven naar een tariefstelling die voor 100% kostendekkend is. De opbrengsten van de afvalstoffenheffing brengen dan evenveel op als de afvalinzameling voor de gemeente kost. Wat gaat het kosten?

Exploitatie (bedragen Burap 1 2023 x € 1.000)

Begr 2024

Begr 2025

Begr 2026

Begr 2027

0.5 Treasury Lasten

Baten

939

884

Totaal 0.5 Treasury

906

817

808

822

815

Lasten

316

194

Baten

3.152

3.253

Totaal 0.61 OZB woningen

2.836

3.059

0.61 OZB woningen

0.62 OZB nietwoningen Lasten

Baten

1.162

1.199

Totaal 0.62 OZB niet-woningen

1.162

1.194

Lasten

128

129

Baten

Totaal 0.64 Belastingen overig

-98

Baten

40.499

43.475

44.025

40.637

40.129

Totaal 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds

40.499

43.475

44.025

40.637

40.129

Lasten

181

Totaal 0.8 Overige baten en lasten

-181

Totaal Algemene dekkingsmiddelen

45.305

48.266

48.806

45.432

44.916

0.64 Belastingen overig

0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds

0.8 Overige baten en lasten

Omschrijving

Besloten

Gerapporteerd saldo Burap 12023

2024

2025

2026

2027

45.730.639

46.150.556

43.811.563

43.798.363

Indexatie lokale heffingen (OZB)

Kadernota

138.050

Algemene uitkering (bijstelling n.a.v. meicirculaire 2023)

Kadernota

2.546.758

2.618.758

1.618.229

1.095.375

Inflatie subsidies

Kadernota

-181.000

Technische correcties

Meerjarenraming

-74.123

-25.833

-60.274

-40.079

Verdeling personeelslasten over programma's

Meerjarenraming

105.600

2.535.285

2.655.575

1.620.605

1.117.946

48.265.924

48.806.131

45.432.168

44.916.309

Subtotaal mutaties Saldo in deze begroting

Wijzigingen in deze begroting per taakveld Deze bovenstaande mutatie is als volgt verwerkt over de taakvelden.

Bedragen x €1.000 Exploitatie

Wijz.begr 2024

Wijz.begr 2025

Wijz.begr 2026

Wijz.begr 2027

0.5 Treasury Lasten

Baten

-74

-66

-60

-40

Lasten

-112

Baten

101

Totaal 0.61 OZB woningen

213

Lasten

Baten

Totaal 0.62 OZB niet-woningen

Lasten

Baten

Totaal 0.64 Belastingen overig

-1

Baten

2.547

2.659

1.618

1.095

Totaal 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds

2.547

2.659

1.618

1.095

181

Totaal 0.8 Overige baten en lasten

-181

Totaal programma

2.535

2.656

1.621

1.118

Totaal 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen

0.62 OZB nietwoningen

0.64 Belastingen overig

0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds

0.8 Overige baten en lasten Lasten

Overzicht baten algemene dekkingsmiddelen, bedragen x € 1.000. 66

Overzicht Algemene dekkingsmiddelen

Burap 1 2023

Begr 2024

Begr 2025

Begr 2026

Begr 2027

0.5 Treasury 6800501 Resultaat financieringsmiddelen

6800502 Beleggingen

146

6800503 Beleggingen nutsbedrijven

786

Totaal 0.5 Treasury

939

884

6800612 Onroerend zaakbelasting eigenaren Woningen

3.152

3.253

Totaal 0.61 OZB woningen

3.152

3.253

6800622 Onroerend zaakbelasting gebruikers nietwoningen

387

400

6800623 Onroerend zaakbelasting eigenaren nietwoningen

775

799

Totaal 0.62 OZB niet-woningen

1.162

1.199

6800641 Inningskosten belastingen

6800642 Kwijtschelding belastingen

6800701 Algemene uitkering

37.333

40.633

41.301

38.026

37.644

6800702 Integratie Uitkering Sociaal Domein

3.166

2.842

2.724

2.612

2.485

40.499

43.475

44.025

40.637

40.129

0.61 OZB woningen

0.62 OZB nietwoningen

0.64 Belastingen overig

Totaal 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds

Totaal 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds

Overzicht Algemene dekkingsmiddelen

Burap 1 2023

Totaal baten algemene dekkingsmiddelen

45.783

Begr 2024

Begr 2025

48.843

Begr 2026

49.392

46.005

Begr 2027 45.496

Baten Overige dekkingsmiddelen Deze inkomsten zijn gepresenteerd onder programma 3: Economie. Bedragen x €1.000 Baten Forensen- en toeristenbelasting

Burap 1 2023

Begr 2024 Begr 2025 Begr 2026 Begr 2027

6830404 Forensenbelasting I_22230 Forensenbelasting

958

989

Totaal 6830404 Forensenbelasting

958

989

I_22100 Belastingopbrengsten

1.169

1.207

Totaal 6830405 Toeristenbelasting

1.169

1.207

Totaal baten forensen- en toeristenbelasting

2.127

2.195

6830405 Toeristenbelasting

Paragraaf A Lokale heffingen Inleiding De paragraaf lokale heffingen beschrijft de geraamde inkomsten en het beleid. Daarnaast wordt een overzicht gegeven van de diverse heffingen, de lokale lastendruk en het kwijtscheldingsbeleid. Hierbij komen de volgende belastingen, heffingen en leges aan bod: • Onroerende zaakbelastingen • Toeristenbelasting • Forensenbelasting • Rioolheffing • Afvalstoffenheffing • Leges • Lijkbezorgingsrechten Geraamde inkomsten In deze tabel wordt uitgegaan van de inkomsten uit de lokale heffingen, waarbij de kosten die de gemeente hiervoor moet maken niet zijn meegenomen. Belasting en heffingen (bedragen x € 1.000)

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Verschil

Belastingen OZB gebruikers niet-woningen

391

387

400

OZB eigenaren niet-woningen

773

775

799

OZB eigenaren woningen

2.858

3.152

3.253

101

Toeristenbelasting

1.322

1.169

1.207

Forensenbelasting

939

958

989

Rioolheffing

2.098

2.152

Afvalstoffenheffing

2.478

2.802

2.831

Leges burgerzaken

227

278

287

Leges markten

Leges lijkbezorgingsrechten

313

272

365

Leges bestemmingsplannen

Leges vergunningen

567

426

515

12.041

12.405

12.833

428

Heffingen

Leges

Totaal

De opbrengsten van de belastingen en leges stijgen met de inflatiecorrectie van het HCPI (maart 2023) zoals is voorgesteld in de 1e Bestuursrapportage 2023, hetgeen ook in de tarieven zal worden verdisconteerd. Deze inflatiecorrectie bedraagt 3,2%. Bij de leges lijkbezorgingsrechten is het voordelige verschil van € 82.000 dat gerapporteerd is bij de Jaarstukken 2022 structureel verwerkt. Bij de leges vergunningen is ook een extra bedrag opgenomen van € 75.000 op basis van de hoogte van de opbrengsten van vorige jaren. De opbrengsten rioolheffing zullen niet stijgen aangezien het een gesloten model is en het saldo opgevangen kan worden in de daarvoor bestemde voorziening. Belastingen De gemeente Westerveld kent een drietal belastingen: • Onroerende zaakbelastingen • Toeristenbelasting • Forensenbelasting Kenmerkend aan belastingen is dat er geen direct aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat. Met andere woorden: de burger draagt bij aan de algemene kas van de gemeente, waaruit een deel van de uitgaven betaald worden. Onroerende zaakbelastingen Beleid Het percentage voor de OZB-tarieven wordt berekend door de gewenste OZB-opbrengst te delen door de nieuwe modelwaarden. Bij de tariefberekening wordt de OZB-opbrengst met een inflatiecorrectie van 3,2% ten opzichte van het vorig jaar verhoogd. De gemeenteraad is vrij in het bepalen van de hoogte van de tarieven.

Voor het bepalen van het tarief zijn de inkomsten uit de OZB en de (verwachte) WOZ-waarden van de onroerende zaken binnen de gemeente van belang. De inkomsten uit de OZB zijn voor 2024 geraamd op € 4.452.000. De waardeontwikkeling van de woningen en de nietwoningen zijn bij de tariefbepaling meegenomen. Het voordeel voor de inwoner door de lagere heffing voor de afvalverwerking wordt meegenomen in een extra stijging van de opbrengsten OZB. De lasten voor de inwoner nemen daardoor niet meer toe. Tarieven In onderstaande tabel staat een overzicht van de OZB-tarieven voor drie jaren. De hoogte van de OZB op de aanslag wordt bepaald door het percentage te vermenigvuldigen met de WOZ-waarde die voor een onroerende zaak is vastgesteld.

Tarieven Onroerende Zaakbelasting

Tarief 2022

Tarief 2023

Tarief 2024

OZB eigenaar woningen, in percentage van de WOZ-waarde

0,1113

0,1010

0,0945%

OZB eigenaar niet-woningen, in percentage van de WOZ-waarde

0,1835

0,1945

0,1947%

OZB gebruiker niet-woningen, in percentage van de WOZ-waarde

0,1214

0,1287

0,1293%

Toeristenbelasting Beleid De afgelopen jaren heeft de gemeente geïnvesteerd om de publieke ruimte in Westerveld te verbeteren in de vorm van goede faciliteiten voor (dag)toerisme, die bijdragen aan een optimale beleving van de recreant. Met ingang van het jaar 2022 is er sprake van tariefdifferentiatie. Voor 2024 is conform de 1e Bestuursrapportage 2023 een indexatie van 3,2% toegepast. Voor kampeerplaatsen en groepsaccommodaties geldt het komende jaar het lage tarief van € 1,35 per persoon per nacht. Bij de overige accommodatievormen wordt het tarief van € 1,90 per persoon per nacht gehanteerd. Daarnaast zijn personen tot en met de leeftijd van 12 jaar vrijgesteld. Kostendekkendheid Van kostendekkendheid is geen sprake. De opbrengst toeristenbelasting betreft een algemeen dekkingsmiddel. De gemeenteraad is vrij in het bepalen van de hoogte van de tarieven. De inkomsten uit de Toeristenbelasting zijn voor 2024 geraamd op € 1.207.000. Tarieven Tarieven toeristenbelasting

Tarief 2022

Tarief 2023

Tarief 2024

Toeristenbelasting per nacht tarief in €

1,35

n.v.t.

Toeristenbelasting (hoog) per nacht tarief in €

n.v.t.

1,80

1,90

Toeristenbelasting (laag) per nacht tarief in €

n.v.t.

1,30

1,35

Forensenbelasting Beleid Voor de forensenbelasting wordt een heffingsgrondslag gehanteerd naar brandverzekerde waarde, of als die niet bekend is, naar de geschatte herbouwwaarde van het object. Deze heffingsgrondslag staat behoudens wijzigingen aan het opstal vast tot en met 31 december 2024. Kostendekkendheid Van kostendekkendheid is geen sprake. De opbrengst forensenbelasting betreft een algemeen dekkingsmiddel. Uitgangspunt bij de tariefberekening is dat de opbrengst Forensenbelasting met een inflatiecorrectie ten aanzien van het vorig jaar wordt verhoogd. Conform de 1e Bestuursrapportage 2023 is er een indexatie van 3,2% toegepast. Hierdoor zal de geraamde opbrengst in 2024 € 989.000 zijn.

Tarieven Voor 2024 worden de onderstaande tarieven voorgesteld. Tarieven forensenbelasting

Tarief 2022

Tarief 2023

Tarief 2024

Forensenbelasting op basis van brandverzekerde waarde, tarief in Euro. < 25.000

244,00

249,00

256,00

25.000 - 50.000

411,00

420,00

433,00

50.000 - 100.000

736,00

752,00

776,00

100.000 - 200.000

1.024,00

1.047,00

1.080,00

> 200.000

1.230,00

1.257,00

1.297,00

Bestemmingsbelasting De gemeente Westerveld kent een tweetal bestemmingsbelastingen: • Rioolheffing • Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht Kenmerkend aan de bestemmingsbelastingen is dat de opbrengst ervan niet vrij te besteden is, maar dat het ook niet zo is, dat er een volledig aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat (zoals bij retributie). Rioolheffing De gemeente draagt zorg voor de afvoer van afvalwater, de afvoer en opslag van hemelwater (regen, sneeuw, hagel) en voor een goed grondwaterpeil. De begrote lasten hiervan worden volledig doorbelast door middel van de rioolheffing. De eigenaar van een perceel is de belastingplichtige betaler. Er wordt een vast bedrag geheven van € 150 per jaar vermeerderd met een percentage van de WOZ-waarde. Beleid Wettelijk is bepaald dat rioolheffing niet meer dan kostendekkend mag zijn. De gemeente Westerveld bepaalt haar tarief voor de rioolheffing op basis van de kostendekkendheid. De kosten van het gemeentelijk waterbeheer voor de jaren 2023-2028 zijn vastgelegd in het Watertakenplan 2023-2028.

Kostendekkendheid Rioolheffing

Begroting 2023

Letter

Begroting 2024

Verschil

Kosten taakveld incl. rente

2.204.870

2.172.041

-32.829

Aanwending voorziening vervangingsinvestering

-509.770

-431.910

77.860

Netto kosten taakvelden

x-y

1.695.100

1.740.131

45.031

Overhead

253.595

227.100

-26.495

BTW

236.364

229.386

-6.978

Totale kosten

2.185.059

2.196.617

11.558

Opbrengst heffingen

2.148.310

b/a

98,3%

97,8%

-0.5%

15.171

48.307

33.136

(b+c)/a

99,0%

100,0%

+1,0%

Dekkingspercentage voor onttrekking aan de voorzieningen Bijdrage in de exploitatie uit de exploitatievoorziening riolering Dekkingspercentage

Tarieven Bij de raming voor het tarief is uitgegaan van en gemiddelde stijging van de WOZwaarden ten opzichte van het huidige jaar. Berekening tarieven rioolheffing 2024

Grondslag

Tarief

Bedrag

10.350

150,00

1.552.500

3.813.627.000

0.0156%

595.500

Vast bedrag per object Percentage van de WOZ-waarde Totale opbrengst rioolheffing

2.148.000

Hieronder worden de tarieven rioolheffing voor drie jaren vergeleken. Tarieven rioolheffing

Tarief 2022

Tarief 2023

Tarief 2024

Eigenaarstarief in €

150,00

Percentage van de WOZ-waarde

0,0194%

0,0176%

0,0156%

Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing wordt geheven bij alle huishoudens. De gemeente heeft de plicht de huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen. Daarom is ieder huishouden verplicht bij te dragen in de kosten van de afvalinzameling. Het maakt daarbij niet uit of mensen wel of geen afval aanbieden. Beleid Wettelijk is bepaald dat afvalstoffenheffing niet meer dan kostendekkend mag zijn. De gemeente Westerveld bepaalt haar tarieven voor deze heffingen op basis van de kostendekkendheid. Doordat het boxenmodel later wordt ingevoerd zijn de lasten in 2023 lager dan begroot. Daarnaast zijn de verwerkingskosten van afval lager dan begroot. Bij de Jaarrekening 2023 zal een eventueel voordeel via de bestemming van het resultaat worden toegevoegd aan deze bestemmingsreserve. Het streven naar 100% kostendekkendheid in de periode 2024 t/m 2027 is niet de eerste prioriteit, omdat de beschikbare ruimte wordt ingezet om tot 100% kostendekkendheid te komen. Anders gezegd: de ruimte in de bestemmingsreserve valt in de begrotingsperiode vrij ter dekking van de begroting voor verwerking van afvalstoffen. We hebben de kosten voor de Begroting 2024 voorzichtig geraamd omdat de Rova aangeeft dat de lasten voor de inzameling en verwerking in de toekomst zullen stijgen. Daarnaast is nog onbekend wat de invoering van Diftar (gedifferentieerde tarieven) voor financiële effecten heeft.

Kostendekkendheid Afvalstoffenheffing

Letter

Begroting 2023

Begroting 2024

Verschil

Kosten taakveld incl. rente

2.659.510

2.534.538

-124.972

Inkomsten taakvelden exclusief heffingen

-737.000

-687.000

50.000

1.922.510

1.847.538

-74.972

Kwijtschelding

43.700

Overhead

123.960

BTW

455.702

411.085

-44.617

Netto kosten taakvelden

Totale kosten

2.545.872

2.426.283

-119.589

Opbrengst heffingen

2.397.245

2.426.284

29.039

Dekkingspercentage voor onttrekking aan de voorzieningen

b/a

94,2%

100%

+5.8%

Bijdrage in de exploitatie uit bestemmingsreserve

148.627

-148.627

(b+c)/a

100,0%

Dekkingspercentage

Tarieven In 2024 zal de gemeente Westerveld, na verwachte positieve besluitvorming, overgaan op Diftar, een gedifferentieerde tariefstelling voor het aanbieden van restafval. Er zal sprake zijn van een vast tarief dat ieder huishouden krijgt opgelegd. Daarnaast is er ook een variabel tarief. Dit is gebaseerd op het daadwerkelijke aantal aanbiedingen in de minicontainer of de verzamelcontainer. Echter, op het gebied van de afvalinzameling zijn momenteel nog volop ontwikkelingen gaande. Zodra sprake is van definitieve besluitvorming zal hierop worden teruggekomen bij de vaststelling van de belastingverordening. Berekening tarieven afvalheffing 2024

Type

Grondslag

Tarief

Bedrag

Vast bedrag per object

Aansluitingen

9.002

224,70

2.022.700

Minicontainer 240 liter

Aanbiedingen

33.296

10,60

352.900

Verzamelcontainer 40 liter

Aanbiedingen

28.191

1,80

50.700

Totale opbrengst afvalstoffen

2.426.300

In onderstaande tabel vindt u een overzicht van de afvalstoffenheffing voor drie jaren. Tarief 2022

Tarief 2023

Tarief 2024

Eenpersoonshuishouden

159,00

204,00

N.V.T.

Tweepersoonshuishouden

212,00

274,00

N.V.T.

Driepersoonshuishouden

239,00

310,00

N.V.T.

Meer dan driepersoonshuishouden

265,00

340,00

N.V.T.

Recreatiewoning niet permanent bewoond

159,00

204,00

N.V.T.

Extra containergebruik (grijs)

279,00

360,00

N.V.T

Extra containergebruik (groen)

N.V.T.

Extra containergebruik (groen) vanaf extra 2de container

N.V.T.

25,00

Extra containergebruik (oranje)

N.V.T

N.V.T.

Extra containergebruik (oranje) vanaf extra 2de container

N.V.T.

25,00

Vast tarief afvalinzameling

N.V.T.

224,70

Variabel tarief restafval minicontainer (240 liter)

N.V.T.

10,60

Tarieven afvalstoffen Afvalstoffenheffing in €

Variabel tarief restafval verzamelcontainer (40 liter)

N.V.T.

1,80

Retributies De gemeente Westerveld kent twee soorten retributies: • Leges • Lijkbezorgingsrechten Kenmerkend aan retributies is dat er een direct aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat. Met andere woorden, retributies zijn vergoedingen die de gemeente vraagt voor verleende diensten of het gebruik van voorzieningen. Retributies mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. Beleid retributies Voor 2024 wordt alleen een inflatiecorrectie van 3,2 % op de leges van vergunningen en lijkbezorgingsrechten toegepast. Voor de lijkbezorgingsrechten wordt naast deze inflatiecorrectie een structurele verhoging van 2,2% van de opbrengst toegepast ter dekking van extra onderhoudskosten voor de begraafplaatsen. Dit leidt tot een aanpassing van de tarieven met 15% voor de lijkbezorgingsrechten. De opbrengsten en de tarieven voor de overige leges worden niet verhoogd. Kostendekkendheid van 100% is niet voor alle leges mogelijk, doordat een aantal tarieven wettelijk gemaximeerd zijn. In die gevallen worden de leges vastgesteld op basis van het wettelijke maximale tarief.

Kostendekkendheid (de percentages zijn berekend op exacte bedragen, hieronder staan afgeronde bedragen) Leges

Begroting 2023

Begroting 2024

lasten

baten

dekking

lasten

baten

dekking

Leges Burgerzaken ov.

15,7%

172

5,6%

Leges Eigen Verklaringen

12,6%

13,0%

Leges Naturalisaties

8,8%

9,1%

Leges Reisdocumenten

102

100

98,4%

106

103

97,6%

Leges Rijbewijzen

132

110

83,6%

181

114

62,6%

Leges Uittreksel GBA

90,9%

Leges Verbintenissen

90,9%

Leges VOG

90,9%

Subtotaal burgerzaken

463

283

61,1%

634

292

46,0%

Leges bestemmingsplannen

240

8,3%

392

5,3%

Leges vergunningen

1.169

426

36,4%

1.880

515

27,4%

Leges markten

20,6%

17,7%

Lijkbezorgingsrechten

426

272

63,9%

453

365

80,7%

2.366

1.015

42,9%

3.441

1.207

35,1%

Totaal Leges

Voor bestemmingsplannen geldt dat deze over het algemeen op initiatief van de gemeente worden opgesteld of gewijzigd. Slechts in enkele gevallen gebeurt dit op verzoek van een inwoner of andere belanghebbende en alleen in die gevallen is er sprake van een opbrengst. Dit verklaart het lage dekkingspercentage. Daarbij heeft de invoering van de Omgevingswet gevolgen voor de inkomsten uit leges. In 2024 zullen minder leges geheven worden, omdat meer activiteiten vergunningsvrij worden. Als de gemeente hetzelfde niveau van naleving wil houden, zal meer toezicht en handhaving nodig zijn. De activiteiten die met de inwerkingtreding van de Omgevingswet vergunningsvrij worden, vallen niet precies samen met de huidige categorieën van legesplichtige vergunningen. Daardoor kunnen we nog niet berekenen wat de kostentoename zal zijn. Een andere onvoorzienbare factor is de hoeveelheid inspanningen die nodig is om de resterende vergunningen te verlenen.

Aanduiding lokale lastendruk In het onderstaande overzicht wordt een vergelijking gemaakt van de woonlasten in Westerveld met enkele omliggende gemeenten op basis van de tarieven van 2023. Onder gemeentelijke woonlasten verstaan we het gemiddelde bedrag dat een huishouden in een gemeente betaalt aan OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Bij de interpretatie moet de nodige voorzichtigheid in acht worden genomen, omdat slechts een aantal categorieën belastingplichtigen met elkaar wordt vergeleken en er verschillende heffingsmethodieken voor de rioolheffing worden gehanteerd. Tevens merken wij op dat niet elke gemeente hetzelfde dekkingspercentage voor rioolheffing en afvalstoffenheffing hanteert.

Gemeente

Wester veld

De Wold en

Mep pel

Midd en Dren the

Steenwijke rland

Weststellin gwerf

Gemiddelde woningwaarde

326.000

325. 000

249. 000

265.0 00

270.000

259.000

OZB-woningen

329

288

336

319

257

291

Afvalstoffenheffing

204

152

212

184

221

193

Rioolheffing

207

211

177

239

203

191

Totale woonlasten

740

651

725

741

681

675

OZB-woningen

329

288

336

319

257

291

Afvalstoffenheffing

274

199

212

206

238

290

Rioolheffing

207

234

177

239

203

191

Totale woonlasten

810

721

725

764

698

772

Eenpersoonshuis houden

Meerpersoonshui shouden

Bronnen: Atlas van de lokale lasten (www.coelo.nl) gebaseerd op de gemiddelde WOZwaarde woningen in de gemeente Westerveld (€ 326.000)

Kwijtscheldingbeleid Westerveld hanteert als kwijtscheldingsnorm 100% van de bijstandsuitkering. Voor gepensioneerden geldt 100% van de AOW-norm. Westerveld maakt daarmee, net als in het overgrote deel van de andere gemeenten in Nederland, gebruik van het recht dat lokale overheden hebben om de landelijke norm van 90% van het bijstandsniveau te verhogen tot maximaal 100% van die norm. Dit houdt in dat als men onder de norm komt, men in aanmerking komt voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Kwijtschelding kan worden verleend op afvalstoffenheffing en in uitzonderlijke gevallen op de OZB en rioolheffing. Door toepassing van de Uitvoeringsregeling komen eigenaren van onroerende zaken in de meeste gevallen niet in aanmerking voor kwijtschelding vanwege aanwezig vermogen, onder andere doordat de overwaarde van een woning moet worden aangemerkt als vermogen. Indien er dus geen sprake is van overwaarde kan kwijtschelding worden verleend.

Paragraaf B Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het weerstandsvermogen geeft aan in hoeverre gemeentelijke risico’s kunnen worden afgedekt door weerstandscapaciteit. Deze paragraaf beschrijft de risico’s die de bedrijfsvoering van de gemeente in gevaar kunnen brengen. Voldoende weerstandsvermogen voorkomt dat een financiële tegenvaller ons direct dwingt tot bezuinigen. Het weerstandsvermogen is voldoende als financiële tegenvallers goed opgevangen kunnen worden. Daarvoor zetten we weerstandscapaciteit en risico’s tegen elkaar af. Risicobeheersing Met het principe van integraal management is het sturen op risico’s een vast onderdeel van de bedrijfsvoering. Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, wordt de relatie gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's, de bijbehorende benodigde weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De relatie tussen deze componenten wordt in onderstaande figuur weergegeven. Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit (A) / Benodigde weerstandcapaciteit (B)

Wij streven naar een weerstandsvermogen dat ten minste voldoende is. Dit vereist een ratio weerstandsvermogen dat gelijk is of hoger is dan 1,0. Waarderingscijfer

Ratio

Betekenis

> 2.0

1,4 - 2,0

ruim voldoende

1,0 - 1,4

voldoende

0,8 - 1,0

matig

0,6 - 0,8

onvoldoende

<0,6

uitstekend

ruim onvoldoende

Weerstandscapaciteit betreft alle middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om niet-begrote kosten, die onverwachts en substantieel zijn, te dekken zonder dat aanpassingen nodig zijn in de begroting en het beleid. Inventarisatie van risico's (benodigde weerstandscapaciteit) Een risico is de kans dat een mogelijke gebeurtenis zich voordoet met een negatieve impact voor de organisatie. Om risico’s te kwantificeren dienen zowel de kans op als de impact van het risico te worden bepaald. De niet-financiële risico’s, zoals imagoschade, worden niet gekwantificeerd. In de programmabegroting en de jaarrekening wordt de risico-inventarisatie geactualiseerd.

1. Overige verstrekte leningen De gemeente heeft leningen verstrekt in het kader van het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVN). Het risico bestaat dat de leningen oninbaar worden. De kans dat dit scenario zich voordoet, schatten wij in op 30%. 2. Gewaarborgde leningen Voor tien instellingen binnen de gemeentegrenzen heeft de gemeente een financiële borgstelling afgegeven. Dit betekent dat wanneer de instelling zelf niet aan haar aflossingsverplichting kan voldoen, de gemeente hiervoor zorg moet dragen. De kans dat dit zich voordoet, schatten wij in op 10%. 3. Garantstelling WSW-achtervang De gemeente is door middel van een garantstelling verbonden aan de Stichting Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Mocht een woningbouwvereniging niet aan haar financiële verplichtingen kunnen voldoen, dan zal zij eerst de WSW aanspreken. Wanneer blijkt dat de WSW onvoldoende financiële middelen heeft, worden andere woningbouwverenigingen aangesproken en tenslotte kan de gemeente worden aangesproken. Het vastgoed fungeert in deze situatie als onderpand. Actium is de grootste woningbouwvereniging die actief is binnen de gemeente Westerveld. Actium beschikt over circa 16.000 woningen die verspreid zijn over verschillende gemeenten. In de gemeente Westerveld zijn ongeveer 1.600 woningen (10%) in het bezit van Actium.

Naast Actium is woningcorporatie Woonconcept vertegenwoordigd binnen de gemeente. Zij verhuurt één wooncomplex aan een instelling, bestaande uit circa 20 woningen. Op basis daarvan schatten wij dat maximaal 10% opeisbaar is. De kans dat dit scenario zich voordoet, schatten wij in op 10%. 4. Exploitatie lasten De exploitatie is realistisch begroot. Er wordt op onderdelen een inspanning gevraagd. Dat is zorgvuldig afgewogen. Het risico is dat er meer wordt uitgegeven dan begroot. We schatten het risico in op 0,5% van de totale lasten. Dat komt neer op een bedrag van circa € 325.000. De kans daarop schatten wij in op 30%. 5. Algemene uitkering Gemeentefonds In 2024 ontvangt de gemeente bijna € 41 miljoen uit het Gemeentefonds. De rijksoverheid kijkt bij de verdeling van het Gemeentefonds onder andere naar het aantal inwoners, jongeren en uitkeringsgerechtigden, de oppervlakte van de gemeente en de grootte van de watergebieden. Bij de circulaires in mei en september kan het voorkomen dat er wijzigingen zijn in de hoogte van de algemene uitkering. De grootste negatieve bijstelling in de afgelopen jaren was circa 3%. Dit risico schatten wij op € 1.219.000. De kans daarop schatten wij op 10%. 6. Kosten vervanging wegens ziekteverzuim In de begroting 2024 wordt een bedrag van afgerond € 209.000 geraamd voor vervanging bij ziekte. Hierbij wordt uitgegaan van een ziekteverzuim van 2%.

Het verzuimpercentage voor 2022 bedroeg 5,39%. (in 2020: 6,94%). Overschrijding van het budget voor vervanging bij ziekte is toegestaan tot het landelijk gemiddelde verzuimpercentage. Er bestaat een aannemelijk risico dat het werkelijke ziekteverzuim hoger is dan 2%. Gegeven de huidige context wordt het risico geschat op € 300.000. De kans schatten wij op zeer reëel en daarmee op 100%. 7. Volume ontwikkelingen Sociaal domein In de begroting hebben we een zo realistisch mogelijke inschatting gemaakt van de ontwikkelingen in volume en prijs. Er bestaat een risico dat de zorgvraag meer toeneemt dan onze inschatting of dat de prijsontwikkeling afwijkt. De kans daarop schatten wij in op 5%. De impact schatten we op 3% van het budget Sociaal domein. Immers met de voorgenomen ombuigingen willen wij dekking vinden voor mogelijke volumegroei door in het voorliggende veld de instroom van cliënten te kunnen sturen. 81

8. BTW-compensatiefonds Er wordt uitgegaan van een lagere aanspraak onder het plafond. Gemeenten mogen deze ruimte meenemen in hun begroting, al blijft voorzichtigheid geboden. Het ministerie van BZK heeft in afstemming met VNG en provinciale toezichthouders een advies opgesteld over de wijze waarop de ruimte onder het plafond BOF door gemeenten kan worden opgenomen als verwachte bate. Dit advies luidt: Gezien de onzekerheid over de toekomstige ontwikkeling van de ruimte onder het plafond BCF, adviseren wij om voorzichtigheid in acht te nemen door een raming op te nemen, die maximaal gebaseerd is op de meest recente, gerealiseerde ruimte onder het plafond BCF. Volgens de meest recente gegevens is het effect 10.7 punten van de uitkeringsfactor. Provincie Drenthe staat structurele raming toe, mits deze post wordt opgenomen. Er bestaat een risico op uitnutting van het compensatiefonds door alle gemeenten samen. De kans dat dit scenario zich voordoet wordt geschat op 50%. 9. Dividend Door de coronacrisis en door investeringen door (nuts)bedrijven in de energietransitie staat de uitkering van toekomstig dividend onder druk. De partners waarin wij deelnemen geven allen aan dat winsten zullen afnemen en derhalve de uit te keren dividend lager zal zijn. Zo geeft Rendo aan dat het toekomstige dividend gebaseerd zal zijn op een lagere uitkeerbare winst.

In vergelijking met de huidige uitkeerbare winst wordt een verlaging voorzien van het dividend. Dat bedrag betreft dus ons risico van lagere inkomsten in de toekomst. Ook Enexis geeft aan dat de dividenduitkering zal dalen. Verder voorziet ook ROVA een lager dividend. Bovenstaande opsomming is niet volledig en ook nog eens deels onzeker, maar deze geeft wel aan dat de lagere dividenduitkeringen resulteren in een lager resultaat. Het risico schatten wij op € 225.000. De kans dat het dividend daadwerkelijk lager zal zijn, schatten wij op 100%. 10. Gemeenschappelijke regelingen De gemeente participeert in zeven gemeenschappelijke regelingen (te weten SSC-ONS, Reestmond, Veiligheidsregio Drenthe, GGD Drenthe, RUD, Recreatieschap Drenthe en Publiekvervoer Groningen Drenthe). Het risico bestaat dat een gemeenschappelijke regeling te maken krijgt met een financiële tegenvaller, die dan ook de gemeente Westerveld treft. Wij gaan ervanuit dat de lastenverzwaring met maximaal 5% zal toenemen. De kans dat dit scenario zich voordoet schatten wij in op 50%.

Samenvatting: Omschrijving Risico (afgeronde bedragen in €)

Kans

Impact

Risico in Euro

1. Overige verstrekte leningen (scenario volledig afboeken)

30%

665.000

199.500

2. Gewaarborgde leningen (scenario volledig opgeëist)

10%

3.002.000

300.200

3. Garantsteling WSW-achtervang (scenario 10% opgeëist)

10%

2.914.000

291.400

4. Exploitatielasten

30%

325.000

97.500

5. Algemene uitkering Gemeentefonds

10%

1.298.000

129.800

6. Kosten vervanging wegens ziekteverzuim

100%

300.000

7. Volume ontwikkelingen Sociaal domein

553.000

27.700

8. BTW-compensatiefonds

50%

207.000

103.500

9. Dividend

100%

225.000

10. Gemeenschappelijke regelingen (scenario 5% extra)

50%

396.000

198.000

Totaal benodigde weerstandscapaciteit

1.872.600

Overige risico's Personeel Het blijkt steeds lastiger om goed gekwalificeerd personeel te werven en te behouden. Het risico bestaat dat we onvoldoende expertise en/of capaciteit hebben. Door tijdelijke externe inhuur kunnen tegen extra kosten de meest kwetsbare functies worden ingevuld. Eventueel kunnen taken worden uitgesteld. Het financiële risico is op dit moment lastig in te schatten voor Westerveld. Effecten milieu op verkoop en ontwikkeling van gronden In 2019 heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (RvS) uitspraak gedaan over de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS). De RvS oordeelde dat de PAS niet meer als basis voor toestemming voor activiteiten mag worden gebruikt. Dat betekent dat voor veel ruimtelijke ontwikkelingen weer toestemming op grond van de Wet natuurbescherming (Wnb) vereist is. Dit kan via het ‘aanhaken’, dat wil zeggen als onderdeel van een omgevingsvergunning op grond van de Wet algemene bepalingen Omgevingsrecht (Wabo) of via een aparte natuurvergunning op grond van de Wnb. Gedeputeerde Staten (en in een aantal gevallen het ministerie van LNV) zijn het bevoegde gezag voor deze natuurvergunning. De gevolgen van de uitspraak halen nog steeds regelmatig het nieuws. Veel initiatieven zijn stil komen te liggen. De uitspraak van de RvS laat ook zien dat er voor het herstel van onze natuur nog flinke stappen nodig zijn.

De totale stikstofdepositie moet blijvend worden verlaagd. Gemakkelijke oplossingen hiervoor zijn er niet. Er zijn nog geen ontwikkelingen in onze gemeente geannuleerd door deze stikstofproblematiek. Het risico is wel dat projecten vertraging oplopen of uitgesteld worden. 83

Samen met de Provincie Drenthe en de andere Drentse gemeenten wordt het landelijk beleid op de voet gevolgd en gekeken welke maatregelen genomen moeten worden om ontwikkelingen toch doorgang te kunnen laten vinden. Grondexploitaties De gemeente heeft in totaal vier grondexploitaties: Kalterbroeken in Diever, Meenteweg – Oeveraseweg in Havelte, Vledderveen en Vledder Noord Fase Ib. Het risico bestaat dat de grondexploitaties niet (verder) gerealiseerd worden en de huidige boekwaarde afgeboekt moet worden. De kans daarop schatten wij in op 30%. Door verkopen en tussentijdse winstname is de boekwaarde ultimo 2023 negatief. Daarom wordt thans geen impact bepaald. Het risico voortvloeiend uit de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) en hogere bouwkosten wordt hier niet gekwantificeerd. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar Paragraaf G: Grondbeleid. Recreatiepark Hesselte Eind 2022 is het park Hesselte aangeschaft door de gemeente. De plannen met betrekking tot de toekomst van het park worden nader uitgewerkt. Er zijn onder andere financiële (stijgende prijzen en tegenvallende opbrengsten), juridische (procedurekosten) en organisatorische (vertraging) risico’s bij dit project. We kunnen deze risico's op dit moment niet kwantificeren.

Inventarisatie beschikbare weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om niet-begrote kosten te dekken. Bij het bepalen van de weerstandscapaciteit worden incidentele risico’s afgedekt met incidenteel geld en worden structurele risico’s opgevangen met structurele middelen. Op basis van de Nota reserves en voorzieningen is het volgende bepaald: • De algemene reserves worden volledig meegenomen in de berekening van de weerstandscapaciteit; • De bestemmingsreserves, stille reserves en stille voorzieningen worden niet meegenomen in de berekening van de weerstandscapaciteit. Incidentele weerstandscapaciteit De incidentele weerstandscapaciteit is het vermogen om calamiteiten eenmalig op te vangen. Deze middelen zijn direct aan te wenden voor de financiële gevolgen van een risico. Vrij beschikbaar

Per 31 - 12 -2023

Algemene reserve

4.131.000

Structurele weerstandscapaciteit De structurele weerstandscapaciteit geeft de mogelijkheid om door middel van een verhoging van belastingen en leges structurele risico’s op te vangen. De OZB is de enige belasting die hiervoor in aanmerking komt. De onbenutte belastingcapaciteit wordt berekend door de maximale tarieven (norm van artikel 12) te vergelijken met het tarief dat de gemeente Westerveld hanteert. De onderstaande tabel laat zien dat de onbelaste belastingcapaciteit € 1.885.000 bedraagt. Dit bedrag daalt ten opzichte van de jaarrekening 2022. Immers het OZB-tarief stijgt, waardoor de belastingruimte wordt verkleind.

Soort

WOZ-waarde

Tarief Westerveld

Tarief art. 12

Verschil

Onbenutte capaciteit

OZB eigenaren woningen

3.441.642.000

0,0945

0,1614

0,0669

2.294.000

OZB eigenaren nietwoningen

410.344.000

0,1947

0,1614

-0,0333

OZB gebruikers nietwoningen

309.388.000

0,1293

0,1614

0,0321

99.000

Totaal

2.393.000

Beoordeling weerstandsvermogen en kengetal Op basis van voorgaande inventarisatie resulteert dat in onderstaande beoordeling en confrontatie. Beoordeling

Per 31-12-2024

Incidentele weerstandscapaciteit

4.131.000

Structurele weerstandscapaciteit

2.393.000

Totaal beschikbare weerstandscapaciteit (A)

6.524.000

Totaal benodigde weerstandscapaciteit (B)

1.872.600

Weerstandsvermogen absoluut (A-B)

4.651.400

Ratio weerstandsvermogen (A/B)

3,48

De ratio voor het weerstandsvermogen bedraagt 3,48. Zoals beschreven onder het kopje 'Risicobeheersing' hanteren wij als norm ‘voldoende’ als sprake is van een bijbehorende ratio weerstandsvermogen van ten minste 1,0. Per saldo wordt voldaan aan ons eigen uitgangspunt. De gemeente kan de geïnventariseerde risico’s opvangen. Een kanttekening is op zijn plaats. Wordt de beschikbare weerstandcapaciteit werkelijk benut (ingezet voor tegenvallers) dan heeft dit consequenties voor de solvabiliteit en/of de lokale lasten.

Financiële kengetallen normen In onderstaande tabel worden de uitkomsten van de financiële kengetallen weergegeven. De gezamenlijke toezichthouders hebben de financiële kengetallen gecategoriseerd en bandbreedtes bepaald. De categorieën variëren van minst risicovol en gemiddeld risicovol tot meest risicovol. Per kengetal wordt een korte toelichting gegeven. Beoordeling vanuit het interbestuurlijk toezicht

Minst risicovol

Gemiddeld risico

Meest risicovol

Netto schuldquote

<90%

90 - 130%

>130%

Solvabiliteitsratio (1)

>50%

20 - 50%

<20%

Solvabiliteitsratio (2)

>33%

10 - 33%

<10%

Grondexploitatie

<20%

20 - 35%

>35%

Structurele exploitatieruimte

>0%

<0%

Belastingcapaciteit

<95

95 -105

>105

De Solvabiliteitsratio (2) betreft een eigen (voorlopige) normstelling in afwachting van de herziene notitie van de Commissie BBV die binnenkort wordt verwacht. Financiële kengetallen

Rekening 2022

Raming 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

1. Netto schuldquote

11,4%

24,6%

30,0%

25,3%

29,1%

28,7%

2. Netto schuldquote gecorrigeerd voor leningen

18,7%

23,4%

28.8%

24,1%

27,8%

27,4%

3. Solvabiliteitsratio (1) incl. bestemmingsreserves

37,3%

29,3%

27,6%

29,1%

27,0%

23,4%

4. Solvabiliteitsratio (2) excl. bestemmingsreserves

12,8%

7,7%

8,2%

10,3%

8,5%

5,4%

5. Grondexploitatie

-2,8%

-0,4%

0,2%

-0,9%

0,0%

6. Structurele exploitatieruimte

6,4%

-7,1%

0,8%

2,3%

-2,0%

-2,7%

7. Belastingcapaciteit

96,2%

93,7%

82,6%

Netto schuldquote De netto schuldquote geeft de verhouding tussen de netto schuld en de totale exploitatieomvang aan. De gezamenlijk toezichthouders beschouwen een netto schuldquote kleiner dan 90% als het minst risicovol. De gemeente Westerveld heeft eind 2024 een netto schuldquote van 30,9%. Deze neemt toe door het aantrekken van een nieuwe vaste geldlening en het volledig benutten van de ruimte voor financiering met kasgeldleningen. Nieuwe investeringen in het publieke domein kunnen niet langer gedekt worden uit exploitatieresultaten en vrijval van kapitaallasten. Omdat bestemmingsreserves worden ingezet voor exploitatie uitgaven voor specifieke beleidsonderwerpen, ontstaat er extra financieringsbehoefte. Dat betekent nieuw aan te trekken geldleningen en bijkomende rentelasten. Bij het stijgen van de netto schuldquote daalt de solvabiliteit. Jaar

Netto schuldquote

2022

11,40

2023

24,60

2024

30,00

2025

25,30

2026

29,10

2027

28,70

Solvabiliteitsratio (1) De solvabiliteitsratio geeft de verhouding aan van het eigen vermogen inclusief bestemmingsreserves ten opzichte van het totale vermogen. De gezamenlijk toezichthouders beschouwen een solvabiliteitsratio groter dan 50% als het minst risicovol. De gemeente Westerveld heeft eind 2024 een solvabiliteitsratio van 27,6%. De solvabiliteit daalt door negatieve exploitatieresultaten in 2023 en 2024 en door onttrekkingen aan de bestemmingsreserves. De baten dekken niet de lasten in de gewone exploitatie. Daardoor neemt het aandeel eigen vermogen af. Dit leidt tot een toenemende vermogensbehoefte, waardoor de omvang van de externe schuld stijgt. Jaar

Solvabiliteit

2022

37,30

2023

29,30

2024

27,60

2025

29,10

2026

27,00

2027

23,40

Solvabiliteitsratio (2) De solvabiliteitsratio geeft de verhouding aan van het eigen vermogen exclusief bestemmingsreserves ten opzichte van het totale vermogen. Het gaat hier dus om het kengetal dat de verhouding van het ‘vrije’ vermogen uitdrukt ten opzichte van het totale vermogen. Bestemmingsreserves kennen immers een bestemming voor (beleids)taken in het lopende jaar of komende jaren. Daarmee liggen, zolang de raad niet anders beslist, de bestemmingsreserves en de onttrekkingen daaruit vast. Ze kunnen niet direct worden ingezet voor het opvangen van optredende risico’s. De gemeente Westerveld heeft eind 2024 een solvabiliteitsratio (2) van 8,2%.

Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft de verhouding aan tussen de grondexploitaties en de totale exploitatieomvang. De gezamenlijke toezichthouders beschouwen een kengetal grondexploitatie kleiner dan 20% als het minst risicovol. De gemeente Westerveld heeft eind 2024 een kengetal grondexploitatie van 0,2%. Jaar

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Westerveld&id=6241e801-f107-4ba9-98b7-52e0792f02db