6. Begroting 2025
Tekst van het document
Bijlage 6
Drift 11c | 7991 AA | Dwingeloo | 0521 593 210 info@recreatieschap.nl recreatieschap.nl
Memo Aan Van Datum: Onderwerp:
: : : :
Algemeen Bestuur Dagelijks Bestuur 26-03-2024 Oplegnotitie Begroting 2025
Geachte bestuur, Bij deze wil het dagelijks bestuur u, als algemeen bestuur, de begroting 2025 aanbieden. De begroting is in lijn met de ‘Kadernota’ die u in januari 2024 van het Recreatieschap heeft ontvangen. Vorig jaar hebben we tijdens de bespreking van de begroting 2024 met u gesproken om te kijken hoe we anders kunnen omgaan met de verschillende bestemmingsreserves. Aangezien, sinds dit jaar, het Recreatieschap een nieuwe (controlerende) accountant heeft, namelijk Bentacera uit Drachten, willen het jaar 2024 gebruiken om samen met onze nieuwe accountant te onderzoeken in hoeverre we de financiële stukken van het Recreatieschap kunnen moderniseren. Onderdeel van dit proces zijn ook de verschillende ‘bestemmingsreserves’. We willen dit dus onderdeel laten zijn van de begroting 2026.
1
Begroting 2025 (inclusief meerjarenraming 2026-2028)
CONCEPT
RECREATIE EN TOERISME BRENGT DRENTHE IN BEWEGING
RECREATIESCHAP DRENTHE RECREATIESCHAP .NL
Inhoudsopgave
Aanbiedingsbrief 2025 ....................................................................................................... 2 Verplichte paragrafen ...................................................................................................... 22 Programmabegroting ....................................................................................................... 27 Toelichting programmabegroting ..................................................................................... 28 Bijlagen ........................................................................................................................... 34 Bijlage I: bijdragen gemeenten exploitatiekosten ............................................................. 35 Bijlage II: fonds Recreatie en Toerisme .......................................................................... 36 Bijlage III: totale bijdragen gemeenten 2025 ................................................................... 37 Bijlage IV: investeringsstaat ............................................................................................ 38 Bijlage V: meerjarenraming 2026-2028 ........................................................................... 39 Bijlage VI: meerjarenraming 2026-2028 per gemeente ....................................................
40 Bijlage VII: begrotingsgegevens ten behoeve van het BBV ............................................. 41 Bijlage VIII: geprognosticeerde begin- en eindbalans ...................................................... 42 Bijlage IX: EMU-saldo ..................................................................................................... 43 Bijlage X: Financiële kengetallen ..................................................................................... 44 Bijlage XI: Overzicht van incidentele baten en lasten ...................................................... 45
-1-
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Aanbiedingsbrief 2025 ALGEMEEN Met het aanbieden van deze begroting (inclusief meerjarenraming 2026-2028) geven we inzicht in onze beleidsvoornemens en de belangrijkste doelstellingen en activiteiten welke Recreatieschap Drenthe in 2025 verwacht te realiseren en de daarbij behorende financiën. Daarbij gaan we uit van onze taakopdracht en de kansen en uitdagingen zoals we die zien binnen de sector Recreatie en Toerisme. De ontwerpbegroting 2025 van Recreatieschap Drenthe zal aan het bestuur op 11 april 2024 worden aangeboden. De begroting 2025 dient al vroeg te worden opgesteld en voorgelegd aan de deelnemers. Daarbij geeft het Dagelijks Bestuur van het Recreatieschap mee dat deze begroting niet een statisch gegeven hoort te zijn. Mocht later het takenpakket nog substantieel wijzigen of de toegepaste indexering significant afwijken, dan zal dat via een begrotingswijziging worden aangeboden. Gemeenschappelijke regeling Het Recreatieschap is, als gemeenschappelijke regeling van de twaalf Drentse gemeenten en de Friese gemeente Ooststellingwerf, één van dé instrumenten die de deelnemende gemeenten inzetten om snel, effectief, daadkrachtig en succesvol de toegevoegde waarde van de recreatief-toeristische sector te vergroten. Gemeenten voeren een breed scala aan publieke taken uit. Sommige taken worden gemeenschappelijk uitgevoerd door andere partijen.
Deze samenwerking betekent bundeling van krachten. We bevorderen samenwerking tussen de deelnemende gemeenten en versterken netwerken en relaties. Dit is efficiënter, effectiever, er is meer expertise, men kan van elkaar leren en er is sprake van een grotere bestuurlijke kracht. -2-
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Het Recreatieschap levert door haar reguliere werkzaamheden en projecten een bijdrage aan het uitwisselen en combineren van kennis, leggen en/of verbeteren van onderlinge contacten. We ontwikkelen beleid, houden de toeristische infrastructuur in stand, participeren in en coördineren projecten en beheren de financiële middelen van het fonds voor Recreatie en Toerisme. We werken aan het creëren van kansen voor onze opdrachtgevers, mogelijkheden voor de ondernemers en resultaten voor de recreanten en toeristen.
N.B.: De deelnemers aan de regeling Recreatieschap Drenthe zijn de Drentse gemeenten en de Friese gemeente Ooststellingwerf. Voor de leesbaarheid wordt in deze nota gesproken over Drenthe en Drentse ontwikkelingen maar dit betreft uiteraard ook gemeente Ooststellingwerf. 1. Inleiding Toerisme en recreatie zijn van grote waarde voor de inwoners van Drenthe. Het draagt bij aan geluk, welzijn en gezondheid en is daarnaast maatschappelijk en economisch van belang. Recreatieschap Drenthe vervult haar taken zonder eigen belang. De financiële middelen die het Recreatieschap ontvangt van de Drentse gemeenten en Ooststellingwerf investeert zij direct in de vrijetijdssector van de betreffende gemeenten. Het Recreatieschap zorgt voor Drenthe-brede afstemming van beleid tussen de diverse gemeenten. En zij behartigt de belangen van de Drentse gemeenten en Ooststellingwerf. Het Recreatieschap draagt bij aan het uitwisselen en combineren van kennis, leggen en/of verbeteren van onderlinge contacten, adviseren, ontwikkelen van beleid, ontwikkelen en in stand houden van de toeristische infrastructuur, participatie in en coördinatie van projecten en inzet en beheer van financiële middelen van het fonds voor Recreatie en Toerisme.
2. Maatschappelijke impact Recreatie en toerisme kunnen worden beschouwd als menselijke basisbehoefte (art. 22 Grondwet), zij het op meer aanvullend en niet-essentieel niveau. Essentiële basisbehoeften, zoals voedsel, onderdak en gezondheidszorg zijn cruciaal voor het overleven. Recreatie en toerisme vervullen belangrijke rollen op sociaal, emotioneel en cultureel gebied. -3-
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
De sector voelt een sterke verantwoordelijkheid voor onze gezondheid en ons welzijn: door het faciliteren van onderlinge verbinding en (zakelijke) ontmoetingen tussen mensen, door te stimuleren dat mensen in beweging komen – letterlijk en figuurlijk – en hun vrije tijd zinvol kunnen invullen, door te zorgen voor leven in de brouwerij en de broodnodige kennis en ontspanning. Als de coronapandemie iets duidelijk heeft gemaakt, is het hoe diep deze oer-menselijke behoeften in ons collectieve DNA verankerd zijn. (bron: CELTH; Maatschappelijke waarde van toerisme en recreatie, maart 2021). Recreatie biedt mensen de mogelijkheid om te ontspannen, te ontstressen en plezier te hebben. Het stelt individuen in staat om tijd door te brengen met familie en vrienden, hun mentale gezondheid te verbeteren en hun welzijn te vergroten. De sector vervult verschillende functies die bijdragen aan de algehele kwaliteit van leven: • • • • •
Ontspanning en stressvermindering ➔ vind mentale rust naast de dagelijkse verantwoordelijkheden Gezondheid en welzijn ➔ draagt bij aan een gezonde levensstijl en verbetert de fysieke conditie Sociale verbinding ➔ biedt kansen voor sociale interactie, het bouwen en versterken van relaties Persoonlijke groei en ontwikkeling ➔ leert nieuwe vaardigheden en hobby’s en vergroot creativiteit Verbeterde kwaliteit van leven ➔ draagt bij aan gevoel van tevredenheid en geluk
Naast bovengenoemde speelt toerisme ook een significante rol bij het versterken van de trots en het behoud van de eigen cultuur. Mensen gaan vaak hun eigen erfgoed en tradities meer waarderen als ze merken dat anderen erin geïnteresseerd zijn. •
Versterken trots en behoud cultuur ➔ draagt bij aan een verstrekt gevoel van identiteit
Toerisme omvat het reizen naar andere plaatsen, het stelt mensen in staat om nieuwe ervaringen op te doen, andere culturen te verkennen, nieuwe plaatsen te ontdekken en te genieten van verschillende landschappen en attracties. Daarnaast draagt toerisme draagt bij aan het genereren van inkomsten voor lokale economieën en stimuleert werkgelegenheid (zie ook paragraaf 3). Naast belangrijk voor de toerist, dus ook zeker belangrijk voor de eigen inwoner. De klandizie voorkomt dat winkels hun deuren moeten sluiten. Recreatie en toerisme draagt bij aan het behoud van voorzieningen. Daarnaast biedt het inwoners plezier en vertier in hun woon- en leefomgeving en draagt recreatie bij aan hun gezondheid. De -4-
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
vrijetijdssector versterkt de trots van inwoners en geeft ook de gelegenheid om via vrijwilligerswerk deel te blijven nemen aan de maatschappij. De vraag naar recreatie en toerisme zal de komende jaren toenemen door bevolkingsgroei, vergrijzing en groeiend inkomend toerisme terwijl de ruimte hiervoor schaars is. De maatschappelijke behoefte aan recreatie neemt echter toe en zal ook in de komende jaren blijven groeien.
3. Economische impact De recreatief-toeristische sector is een belangrijke sector; deze zorgt voor omzet én werkgelegenheid en bevordert de leefbaarheid. Met 9,1 miljoen overnachtingen, ruim 1 miljard aan (directe en indirecte) bestedingen én 17.000 banen (1 op de 13 banen) is deze sector een belangrijke motor van de Drents economie. Het aantal bestedingen en de werkgelegenheid (het jaar 2021 vergeleken met het jaar 2020) is, als gevolg van de corona-maatregelen, gestegen met 16%. De werkgelegenheid is gestegen van 7,5% naar 8,0%. Hierbij is overigens geen rekening gehouden met de steunmaatregelen van de Rijksoverheid en de steun van Provincie en gemeenten.
-5-
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Ecorys rapport Monitor Toerisme Drenthe (directe en indirecte bestedingen per gemeente; 2021)
Ecorys rapport Monitor Toerisme Drenthe (directe en indirecte werkgelegenheid per gemeente; 2021)
-6-
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Het Recreatieschap voert tweejaarlijks (om zo de ontwikkelingen frequenter in beeld te krijgen) een onderzoek uit naar de ontwikkelingen in de sector in Drenthe (en Ooststellingwerf). Eind 2022 is het onderzoek gepresenteerd t.a.v. de ontwikkelingen in 2021. 4. Ontwikkelingen 2023 In 2023 zijn er op allerlei vlak ontwikkelingen geweest die grote invloed hebben op het dagelijks leven. Deze ontwikkelingen beïnvloeden zeker ook de vakantie- en vrijetijdsmarkt. Gelukkig kunnen we stellen dat vakanties in trek zijn en blijven en dat recreatie en toerisme een basisbehoefte is. Hieronder zullen we een aantal ontwikkelingen benoemen.
ONZEKERHEID Landelijk zien we dat onzekerheid heerst De situatie in Oekraïne en het conflict in Israël/Gaza en de bredere impact ervan blijven voortduren en veranderen. Naast menselijk leed en ontheemding geeft het politieke spanningen en veranderen de internationale betrekkingen. De gevolgen (gevoel van onveiligheid en onzekerheid) van dit conflict zullen waarschijnlijk nog lange tijd voelbaar zijn, niet alleen in Oekraïne, maar ook daarbuiten. De verstoring komt ook tot uiting in de inflatie. In eerste instantie dus vooral veroorzaakt door de ontwikkeling van de energieprijzen, maar inmiddels zien we hier een dalende tendens. Inflatie en economische onzekerheid zorgen ervoor dat de consument minder uitgeeft. Hoewel we ons vakantiegeld nog steeds daadwerkelijk uitgeven aan vakantie, heeft de inflatie wel een rol gespeeld. We zien al een aantal jaren het aantal vakanties in Drenthe mede hierdoor is toegenomen en nu een stabilisatie van het aantal overnachtingen laat zien.
ARBEIDSMARKT Tekorten De gastvrijheidssector kent een personeelstekort; een complex probleem dat vraagt om een combinatie van oplossingen op het gebied van werving, opleiding en arbeidsomstandigheden om het hoofd te bieden aan de uitdagingen waar de sector voor staat. Voordat de pandemie begon, werd in veel landen al een tekort aan gekwalificeerd personeel in de horeca gemeld. Dit tekort is verergerd door demografische factoren, zoals vergrijzing van de beroepsbevolking en een afname van jongeren die traditionele horecabanen verkiezen.
-7-
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
De gevolgen van het personeelstekort in de horeca zijn merkbaar, met name in langere wachttijden, verminderde servicekwaliteit, beperktere openingstijden van restaurants en zelfs sluitingen van vestigingen. Om de sector aantrekkelijker te maken, moet er worden ingezet op het verbeteren van goed werkgeverschap en arbeidsvoorwaarden, meer vaste dienstverbanden en doorgroeimogelijkheden en zal robotisering/AI meer toegepast gaan worden.
RUIMTELIJK Ruimtelijke ontwikkelingen Naast bovengenoemde ontwikkelingen zijn er ook volop veranderingen gaande die de invulling van het Nederlandse grondgebied raken. Vanuit ‘Den Haag’ worden plannen ontwikkeld (waarbij op provinciaal niveau de invulling regionaal gaat plaatsvinden) die vergaande gevolgen zullen hebben voor de agrarische sector. Hoe de vrijkomende ruimte wordt ingevuld is belangrijk voor de aantrekkelijkheid van het landelijk gebied en dus zeker ook voor de recreatieve sector. Het stikstofprobleem beperkt ook de ontwikkelruimte van bedrijven. In of dichtbij Natura-2000 gebieden zijn bijna geen mogelijkheden voor het aanpassen van toeristische bedrijven. Ook het organiseren van evenementen is lastig en staat onder druk. De maatschappelijke behoefte aan recreatie neemt echter toe en zal ook in de komende jaren blijven groeien.
-8-
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Bevolkingsgroei is een feit én vanuit het oogpunt van gezondheid en welzijn wordt een steeds groter belang gehecht aan een actieve leefstijl, waarvan recreatie deel uitmaakt. Ook in de corona-periode heeft men de eigen directe leefomgeving opnieuw ontdekt en opnieuw leren waarderen.
KLIMAAT weersontwikkelingen We zitten in een periode met veranderende weerssituaties; denk hierbij aan perioden van extreme droogte, hitte en regenval. Hoe kun je de natuurwaarde op je park versterken? Hoe komt jouw park van het gas af? Hoe gaan we zo zorgvuldig om met onze grondstoffen en beperken we het afval? Verduurzaming is een onderwerp waarop bedrijven zullen moeten acteren om een toekomstbestendig bedrijf te behouden. 5. RECREATIESCHAP DRENTHE - de basis
Het Recreatieschap kent een aantal kerntaken:
BELEIDSONTWIKKELING EN ONDERSTEUNING Recreatieschap ondersteunt met kennis over de sector de deelnemende gemeenten. Ontwikkelen beleidsvisies en kennisuitwisseling (cursussen en overleggen voor o.a. de recreatieambtenaren (het AORTA), excursies, recreatiecongres, recreatiesociëteit, open
-9-
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
colleges en studiereizen) ter inspiratie en ondersteuning van de deelnemers.
Recreatiecongres 2023
Door periodiek georganiseerde bijeenkomsten zorgen we voor onderling contact tussen beleidsmakers, bestuurders en de (recreatie-)ondernemers. In de praktijk blijkt dat deze werkvorm efficiënt en prettig. We voorkomen het onnodig opnieuw uitvinden van wielen en dragen bij aan afstemming op Drents niveau. Immers, veel recreanten en toeristen oriënteren zich op Drenthe als bestemming; daarom is het van belang om een groot aantal projecten en activiteiten op een Drents schaalniveau af te stemmen.
PROJECTONTWIKKELING EN BEHEER STIMULERINGSFONDS Recreatieschap Drenthe voert veel projecten uit. Deze zijn veelal gemeentegrens overschrijdend. Vaak probeert het Recreatieschap de uitvoer van projecten mogelijk te maken door aan te sluiten bij subsidieprogramma’s (provinciaal, landelijk en Europees). Vanuit de deelnemende gemeenten wordt ook jaarlijks een bijdrage ontvangen die wordt gestort in het zgn. stimuleringsfonds. De hoogte van de bijdrage is voor een deel gebaseerd op de opbrengst toeristenbelasting . Dit fonds maakt het mogelijk om snel en efficiënt financiële middelen ter beschikking te kunnen stellen aan nieuwe, gemeentegrensoverschrijdende ontwikkelingen in recreatie en toerisme. Hierbij zien - 10 -
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
we dat, via de inzet van het fonds, ook andere subsidiegelden worden gegenereerd. We creëren al jaren een multiplier van minimaal 4.
ROUTES EN NETWERKEN Het routebureau van Recreatieschap Drenthe verzorgt de recreatieve basisstructuur: ontwikkeling, beheer en onderhoud van bewegwijzerde routes en knooppuntnetwerken voor fietsers en wandelaars en ondersteuning van gebruikersgroepen van MTB-ers en ruiters en menners bij het onderhoud van hun eigen routes. Ook wordt, indien gewenst, ondersteuning gegeven aan lokale initiatieven op het gebied van bewegwijzering (hardlooproutes, dorpsommetjes ed.).
De toerist én bewoner beschikken zo over talloze mogelijkheden om, goed bewegwijzerd, de provincie te verkennen. Het betreft hier bewegwijzerde fietsroutes, fietsknooppuntensysteem, wandelroutes, wandelknooppuntensysteem, de TT-route voor motoren en fietsers, kanosteigers en onderhoud van enkele toiletgebouwen voor de recreatievaart. Daarnaast ondersteunen we actief gebruikersgroepen van ruiters, menners en MTB-ers in het beheer en onderhoud van hun routes. Bij het onderhoud van de wandelknooppunten en themaroutes kunnen we inmiddels rekenen op de inzet van ruim 100 vrijwilligers. Zij doen dat met veel passie en zorg. Een goed georganiseerd routenetwerk fungeert als het visitekaartje voor ondernemers en leidt recreanten langs de rijde verhalen van Drenthe, bezienswaardigheden en lokale bedrijven. Naast het fysieke onderhoud aan de routenetwerken draagt Recreatieschap Drenthe ook zorg voor het digitaal aanbieden van routeinformatie (zie drenthe.nl). Dit draagt bij aan een uitnodigende en gevarieerde ervaring in de provincie De recreant/gebruiker staat ook binnen het Routebureau van Recreatieschap Drenthe altijd centraal. Wat is zijn/haar behoefte en hoe kan het Recreatieschap deze het beste invullen? Op basis hiervan ontwikkelt het Recreatieschap het aanbod. - 11 -
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
6. RECREATIESCHAP DRENTHE - Acties 2025 Het Recreatieschap werkt jaarlijks met een motto. In 2025 is ons motto: ‘Recreatie en Toerisme brengt Drenthe in beweging’. Het Recreatieschap wil gemeenten en de sector ondersteunen om de nu voor ons liggende landelijke en provinciale opgaven gezamenlijk aan te pakken. Kernwaarde: Recreatie en Toerisme is een spil in veel ontwikkelingen. De overheid moet de waarde van de gastvrijheidssector voor economie, maatschappij en welzijn onderkennen, zowel nationaal, provinciaal als gemeentelijk. Het uitdragen van deze kernwaarde is cruciaal; een doorlopend proces dat betrokkenheid en consistentie op alle niveaus binnen organisaties en bedrijven vereist. Als we naar het jaar 2025 kijken willen we vanuit en met onze organisatie (binnen onze basistaken) extra, naast onze reguliere opdracht, inzetten op: •
Gebiedstafels
Aan de hand van het Nationaal Programma Landelijk Gebied worden er Provinciale Programma’s Landelijk Gebied (bij ons DPLG) ontwikkeld. Aan de gebiedstafels wordt de herinrichting van het landelijk gebied besproken. Het vrijetijdsdomein wordt niet standaard aan de gebiedstafels meegenomen. Om het belang van de toeristisch recreatieve sector aan gebiedstafels kenbaar te maken is goede lobby noodzakelijk. Dit zal al in 2024 spelen, maar naar verwachting ook in 2025 ev. noodzakelijk zijn. Het Recreatieschap zal hier zijn ondersteunende rol pakken. Doel zou moeten zijn om het landelijk gebied toekomstbestendiger en duurzamer te ontwikkelen zodat ook andere opgaves worden meegenomen zoals recreatie. Sectoroverschrijdende samenwerking is daarin een must.
•
Duurzaam toerisme
Het is van belang om de balans te houden tussen de positieve impact van toerisme en recreatie en het behoud van de natuurlijke en culturele integriteit van landelijke gebieden. Duurzaam toerisme, dat rekening houdt met ecologische, sociale en economische aspecten, is van cruciaal belang om de voordelen van recreatie en toerisme op lange termijn te behouden zonder schade aan te richten aan de omgeving of de lokale gemeenschappen. De natuur kan niet zonder recreatie (als mensen de natuur niet kennen gaan ze dat ook niet waarderen), maar recreatie kan ook niet zonder natuur (een belangrijk bezoekmotief). - 12 -
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Het Recreatieschap zet zich in om, veelal in de vorm van projecten, te werken aan duurzaam toerisme, passend bij Drenthe én essentieel voor Drenthe. Bij deze ontwikkeling is er een belangrijke rol weggelegd voor de ontvangstlocaties. Een logische plek, het liefst bereikbaar met openbaar vervoer en dicht bij steden, de snelweg en voorzien van routestructuren waarbij de gasten zoveel mogelijk worden gescheiden (bijv. aparte routes voor wandelaars en mountainbikers). Een ander instrument voor duurzaam toerisme is sturen op spreiding van bezoekersstromen en vergroting van recreatieruimte door zowel het landelijk gebied als de Muurschildering project Van stedelijke omgeving meer geschikt te maken voor recreatie. Recreëren vanuit de voordeur als uitgangspunt Gogh; Hoogeveen om steden en dorpen bij de ontwikkeling van woonwijken aantrekkelijker te maken én waarbij fiets- en wandelroutes gebruikt kunnen worden voor duurzaam woon-werkverkeer •
Agrotoerisme
Door de landbouwtransitie gaan meer agrariërs multifunctionele activiteiten ontwikkelen. Om agrariërs te helpen een duidelijk beeld te krijgen of deze sector hen past willen we onderzoeken of we om kennissessies kunnen organiseren om hen te informeren en te inspireren. Hierin zoeken we het netwerk op met bijvoorbeeld LTO, AND en andere brancheorganisaties. Verder is het belangrijk om mogelijke veranderingen in de agrarische bedrijfsvoering Drenthe-breed op elkaar af te stemmen. •
Verduurzaming
In 2024 (en waarschijnlijk ook in 2025) zal volop gewerkt gaan worden aan de vormgeving van het verduurzamen van de sector. Kennisdeling, inspiratie en stimuleren van verduurzaming is belangrijk. Hierbij willen we duurzaam vervoer stimuleren, aandacht vragen voor maatregelen om verduurzaming bedrijfsvoering te bevorderen, bewustwording en vermarkting hiervan. Samen met anderen werken richting een stevig duurzaamheidsprogramma die de sector op een pragmatische wijze verder brengt.
•
Routegebonden recreatie
- 13 -
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
In het voorjaar van 2024 beschikken we na afronding van het laatste grote wandelproject over gebiedsdekkende, up-to-date knooppuntennetwerken en routes voor wandel- en fietsplezier. Ook hebben we veel andere organisaties geholpen met het uitstippelen van hun routes, met als resultaat vele ommetjes en hardloop-, mountainbike- en hippische routes. Nu focussen we ons op de volgende fase. We willen een stap verder gaan dan enkel beheren en onderhouden. Want, hoewel het fietsen en wandelen nu ook al waardevol bijdraagt aan recreatie en toerisme, betekent dit niet dat we niets meer hoeven te doen. Stilstand betekent achteruitgang.
Door het gebruik van onze routes en die van anderen te stimuleren, willen we ook in de toekomst bijdragen aan een sterke en vitale sector die van grote waarde is voor bezoekers, bedrijven, bewoners en bestemming. Om dit gestructureerd aan te pakken werken we aan het opstellen van een visie op routegebonden recreatie die we in 2024 presenteren. Hierin omarmen we routebonden recreatie als een cruciaal en waardevol instrument, gezien de toegevoegde waarde die het nu al heeft én de kansen voor de toekomst.
- 14 -
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Met deze visie positioneren we Recreatieschap als dé expert en spin in het web op het gebied van routes in Drenthe en Ooststellingwerf, met de best onderhouden netwerken van Nederland. Inhoudelijk sluiten we aan op de ambities uit bestaande plannen. In Drenthe streven we ernaar om Fietsprovincie nummer 1 te zijn én Drenthe te ontwikkelen als een toonaangevende wandelprovincie.
We beschikken over vele kilometers goed onderhouden fietspaden. Maar we hebben te maken met een gewijzigde vraag; de opkomst en het vele gebruik van e-bikes en andersoortige vervoermiddelen (hogere snelheden) leidt tot de vraag naar bredere fietspaden die goed comfort geven en veilig zijn in het gebruik. Samen met terrein beherende organisaties (TBO’s), gemeenten en Provincie werken we aan een fietsinfrastructuur die écht toekomstbestendig zal zijn en zorgen voor een goede onderhoudsstructuur; dit omvat zowel het maken van beleidsadvies als het ontwikkelen van projecten. Dit is belangrijk om ook in de toekomst Drenthe als fietsprovincie te kunnen blijven promoten. De vraag is hoe vertalen we dit naar acties? Daartoe zetten we de komende jaren in op activiteiten binnen drie speerpunten, waarbij we samen optrekken met partners en vanuit diverse rollen te werk gaan. 1. De basis op orde! Kwalitatieve, comfortabele en aantrekkelijke routes en paden. 2. Routes en netwerken om te beleven en bewegen. 3. De kracht van de samenleving (lokale initiatieven benutten)
- 15 -
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Uitzicht vanaf De Bosbergtoren; Appelscha
•
Ontwikkeling / interpretatie data, opkomst AI
Data is steeds belangrijker en kan helpen bij het bepalen van je koers. Het verzamelen, analyseren en interpreteren van toeristische data is van cruciaal belang voor beleidsmakers, toeristische bedrijven en bestemmingen om strategieën te ontwikkelen die gericht zijn op het verbeteren van de toeristische ervaring en het maximaliseren van de voordelen van het toerisme voor een regio. Het Recreatieschap ziet hierin een taak voor het uitvoeren van een vertaalslag; van kwantitatieve cijfers naar kwalitatieve cijfers om gemeenten en ondernemers op basis van cijfers de juiste beslissingen te laten nemen (Ecorys-rapport/ Dashboard Impactmodel). Daarnaast willen we inzicht geven in de waardering van ontwikkelde (route)infrastructuur. Zodat we ook cijfermatig de waardering van bepaalde investeringen kunnen monitoren. De integratie van AI in de toeristische sector zal leiden tot verbeterde efficiëntie, meer gepersonaliseerde diensten en een verbeterde algehele reiservaring voor zowel reizigers als bedrijven. Het delen van kennis hiervan met de sector zien we als een opgave.
•
Versterken kwaliteit sector
- 16 -
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
In 2024 loopt het project Vitale Vakantieparken (VVP) af. We hopen dat dit project in de nog resterende looptijd verder bijdraagt aan versterking van de sector. In 2024 willen we samen met gemeenten, ondernemers/ HISWARECRON, provincie Drenthe en ondernemers bekijken hoe we de impuls van VVP verder kunnen doorzetten naar toekomstige jaren. De sector verdient de positieve impuls zoals deze is ontstaan door uitvoer van dit project. Het Recreatieschap draagt zowel financieel als met bestuurlijke inzet bij aan de uitvoering van VVP. Tevens willen we in 2025, samen met de Provincie en de sector het Expertteam voor Horeca, dagrecreatie en groepen voortzetten. Dit team houdt de ondernemers een spiegel voor en ondersteunt hen om hun bedrijf toekomstbestendig te maken.
•
Gevraagd en ongevraagd (proactief) de deelnemende gemeenten ondersteunen
Via bijeenkomsten en middels ons netwerk signaleren we beleidsvoornemens. Middels een aantal adviezen en onderzoeken (sociaal-economische impact rapportages / onderzoek lokale lasten / adviezen t.a.v. trends en ontwikkelingen) ondersteunen we onze gemeenten met kennis zodat dit de basis vormt voor te nemen besluiten binnen de gemeenten.
•
Gevraagd en ongevraagd (proactief) de ondernemers en het onderwijs ondersteunen
De sector biedt verschillende carrièremogelijkheden, maar brengt ook de nodige uitdagingen met zich mee, zoals onregelmatige werktijden en seizoensgebonden werkgelegenheid. Daarnaast is de krapte op de arbeidsmarkt een structureel probleem. We willen meedenken met vraagstukken zoals ‘hoe bind ik werknemers aan mijn bedrijf?’ en ‘het bevorderen van bijv. stageplaatsen’, ‘hoe zorgen we voor seizoensverlenging zodat arbeidskrachten langdurig kunnen worden aangetrokken’, - 17 -
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
‘hoe zorgen we voor een goede aansluiting tussen scholing en werk’. Samen met het onderwijs en de sector houden we dit onderwerp op de agenda zowel bij de ondernemers als bij de politiek. PERSPECTIEF DRENTHE 2030 Bovenstaande past binnen het ontwikkelde Perspectief Drenthe 2030. Ambitie van dit Perspectief is toerisme en recreatie te laten bijdragen aan de samenleving door van waarde te zijn voor bezoekers, bedrijven, bewoners én de bestemming Drenthe. Het doel toerisme en recreatie duurzaam te laten groeien met oog voor de balans tussen economie (bestedingen en banen), maatschappij (leefbaarheid, levendigheid en voorzieningenniveau) en omgeving (cultuur/erfgoed, natuur en landschap). Dit komt tot uiting in de drie streefbeelden van het Perspectief op bestemming Drenthe 2030: (1) het versterken en uitdragen van trots op de Drentse cultuur en identiteit, (2) het benutten van de natuurlijke waarden om Drenthe te profileren als dé Oerprovincie van Nederland en (3) het creëren van een aantrekkelijke bestemming voor Drenten, ook met voorzieningen in de steden.
In Ooststellingwerf sluiten we aan bij de ambitie om de gemeente te positioneren als een Buitensport Walhalla, dat deel uit maakt van de bestemming 'Het Andere Friesland', zonder meren, wadden of elf steden maar met bos, heide en een rijke historie! In 2024/2025 willen we graag het opgestelde Perspectief Drenthe 2030 herijken en bekijken of de uitgangspunten nog van toepassing zijn en het Perspectief aanpassen en aanscherpen zodat het aansluit bij de veranderende omgevingsfactoren.
- 18 -
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
5. Financieel Deze begroting bestaat uit het overzicht van de ontwikkelingen in de sector en van de baten en lasten (de uiteenzetting van de financiële positie). De begroting bevat tevens de verplichte paragrafen. De begroting is op 20 maart 2024 in de vergadering van het Dagelijks Bestuur behandeld. De vaststelling in het Algemeen Bestuur staat gepland tijdens de vergadering op 4 juli 2024. Uitgangspunt is met deze begroting zo dicht mogelijk bij de werkelijkheid van 2025 te komen, in de wetenschap dat we zo nu en dan achterhaald worden door veranderingen in de tijd. Financieel gezien is de begroting 2025 een actualisering van de begroting 2024 (aangevuld met hetgeen staat opgenomen onder “wijzigingen”). Exploitatie Het Recreatieschap Drenthe werkt met een klein personeelsbestand (8,9 fte). Een deel van de werkzaamheden is projectgebonden. Indien het Recreatieschap voor de uitvoer hiervan extra menskracht nodig heeft, doet zij dit door middel van inhuur. Dus flexibele inhuur naast een vaste formatie. In 2025 zal de vaste kern van de organisatie van het Recreatieschap bestaan uit 8,9 fte. De bezetting bestaat uit de volgende disciplines: - directie - beleid, advisering, projectuitvoering - toeristische bewegwijzering - ondersteuning (secretariaat, communicatie, financiële administratie)
1 fte; 2,3 fte; 3,6 fte; 2 fte.
Het Recreatieschap is gehuisvest in Dwingeloo. Hier delen we d e huisvesting met Marketing Drenthe en het programma Vitale Vakantieparken (tot dec. 2024). Deze gecombineerde huisvesting heeft als voordeel dat de contacten gemakkelijk tot stand komen en wij elkaar snel weten te vinden. Indexering: De begroting van het Recreatieschap wordt jaarlijks aangepast voor de stijging van lonen en prijzen. Op moment van opstellen van deze Begroting gaan we uit van het nu voorhanden zijnde inzicht en derhalve is het gebaseerd op aannames. Basis van de opgestelde cijfers vormt de begroting 2024, aangevuld met indexering die afkomstig is uit de Macro Economische Verkenningen van het Centraal Planbureau (MEV 2024, versie aug. 2023) van het kerngegeven “Loonvoet Sector Overheid” en “Prijs materiële overheidsconsumptie”. Op basis hiervan wordt uitgegaan van een indexering van de begroting voor 2025 van 5,3% voor de salarislasten en 2% voor de
- 19 -
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
overige lasten. Het werkelijke indexcijfer kan aanleiding zijn voor een begrotingswijziging gedurende het jaar.
Wijzigingen: Het Recreatieschap heeft in het jaar 2020 gronden welke in erfpacht waren uitgegeven verkocht aan de erfpachters. Een deel van de winstopbrengst is in 2021 ontvangen en direct bestemd. Een deel van de opbrengst zal binnenkomen vanaf 2024 in (16) jaarlijkse termijnen. Deze opbrengst hangt samen met de exploitatie van een windmolen op de verkochte locatie (dit is notarieel in de akte opgenomen). In de begroting wordt deze verwachte bate verantwoord in de post “buitengewone bate” ter grootte van € 13.500. De afschrijvingskosten zijn verhoogd door de aanschaf van 1 bedrijfsauto ter vervanging van een afgeschreven bedrijfsauto. We ramen geen renteopbrengsten gezien de fluctuaties van de rentevoet en de (subsidiabele) projecten. We gaan uit van de bij de begroting 2024 gehanteerde cijfers. De begroting 2023 is aangevuld met een begrotingswijziging (t.a.v. de post “personeel”) van € 60.000 in 2023. Reserves: De onttrekkingen uit de reserveringen zijn overeenkomstig eerdere besluiten van het Dagelijks Bestuur. De in de begroting opgenomen bedragen zijn de maximale onttrekkingen. Mocht overschrijding hiervan noodzakelijk blijken dan zal hier toestemming voor worden gevraagd middels een bestuursbesluit. Het Recreatieschap initieert, geeft leiding aan en administreert veel projecten ter stimulering van recreatie en toerisme.
Het Recreatieschap dient van toegevoegde waarde te zijn voor haar gemeenten en voor de sector. Dit kan alleen met betrokken, ontwikkelingsgerichte en goed passende medewerkers. Het kapitaal van het Recreatieschap zijn deze medewerkers. Blijvend investeren in de ontwikkelkracht van de medewerkers is daarom van essentieel belang. Stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme Jaarlijks wordt door de Drentse gemeenten en gemeente Ooststellingwerf een bedrag voor dit fonds beschikbaar gesteld. Dit bedrag is gebaseerd op een – in de gemeenschappelijke regeling verankerde – vaste component in samenhang met de dagrecreatie en een variabele component gebaseerd op de toeristische overnachtingen in een gemeente. Een deel (ongeveer 3%) van de toeristenbelasting wordt feitelijk direct via het Recreatieschap ingezet ten behoeve van verdere ontwikkeling van de sector. - 20 -
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
De toezeggingen uit het fonds maken het mogelijk snel andere subsidiemiddelen te generen (het fonds maakt het mogelijk om projecten in gang te zetten die anders niet, in beperktere omvang of met een veel langere aanlooptijd zouden zijn gerealiseerd). De inzet van het fonds is al jaren succesvol en de fondsmiddelen zorgen voor een grote multiplier (is vaak aanjager om andere middelen beschikbaar te krijgen). Het budget van het fonds was in 2023 € 270.964,=. Uit de jaarrekening 2023 blijkt dat via het fonds een zeer effectief beleid mogelijk was, waardoor een groot aantal investeringen mogelijk zijn gemaakt (in 2023 voor een totaalbedrag van € 3.696.788,=). Dankzij het fonds zijn onder andere de volgende projecten op een actieve en snelle wijze ondersteund: ondersteuning programma Vitale Vakantieparken, Horeca Vakpunt, ontwikkeling Visie Hippische Recreatie, organisatie congres, verdere uitrol wandelknooppunten, Van Gogh project, Geopark, Ecorys onderzoek, Energy game, ontwikkeling Hünenweg etc. Het fonds blijft krachtig en succes vanuit de afgelopen jaren is bewezen. € 1 uit het fonds lokt € 4 van derden uit voor investeringen op het gebied van recreatie en toerisme in Drenthe en Ooststellingwerf.
Toeristische Informatievoorzieningen Sinds 2018 is een afzonderlijke begrotingspost beschikbaar voor het ontwikkelen van gemeentegrens overstijgende productontwikkeling (Drenthe brochure, fiets- en wandelbrochures en gratis te verstrekken materialen), versterken gastheerschap, meertaligheid van het informatieaanbod, samenwerking met regio’s en een betere aansluiting tussen marketing en informatievoorziening. Daarnaast is het Recreatieschap eigenaar van de database die achter de website drenthe.nl hangt. Met Marketing Drenthe is een opdrachtgever/opdrachtnemer relatie ingericht waarbij Marketing Drenthe verantwoordelijk is voor het volledig en up-to-date houden van deze database. Jaarlijks wordt een activiteitenplan afgesproken (met jaarlijkse evaluatie) zodat één loket voor de ondernemers en evenementenorganisatoren kan worden aangeboden. Het Recreatieschap verzorgt uiteraard zelf het aanbod aan routes op drenthe.nl.
Tot slot Het bestuur van het Recreatieschap blijft inspelen op de ontwikkelingen binnen het recreatief en toeristisch product. Zij ziet in het Recreatieschap een uniek instrument om de gemeenschappelijke doelen te bereiken. - 21 -
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Voor het Recreatieschap is samenwerking een vanzelfsprekendheid. De belangrijkste partners om de gezamenlijke doelen te bereiken zijn daarbij natuurlijk de gemeenten, Provincie Drenthe, Marketing Drenthe, brancheorganisaties, terrein beherende organisaties, recreatieparken, dagattracties, horeca en musea, sport- en evenementenorganisaties en cultuur- en natuurorganisaties. Het Recreatieschap heeft een belangrijke spilfunctie en speelt al een groot aantal jaren een aanjagende en uitvoerende rol bij de nieuwe ontwikkelingen in de vrijetijdseconomie van Drenthe. Doel is de ontwikkeling van een vitale sector; Recreatieschap is initiator, (mede-)regisseur en coördinator voor alle Drentse gemeenten en Ooststellingwerf. Het project ‘Vitale Vakantie Parken’ is hiervan een mooi voorbeeld. Recreatie en toerisme spelen zich in hoofdzaak op gemeentelijk niveau af. Hierbij valt te denken aan het ontwikkelen van voorzieningen, zoals fietspaden, dagrecreatieterreinen, parkeervoorzieningen, stimuleren van evenementen en natuurbeheer. Juist recreatie en toerisme zijn beleidsterreinen waarbinnen gemeenten gezamenlijk kunnen optreden en het verschil kunnen maken. Als er een duidelijke samenhang is én afstemming tussen de diverse gemeenten, is er sprake van een goed ontwikkeld toeristisch product Drenthe.
Een toerist kent immers geen grenzen en ziet niet waar gemeente- en provinciegrenzen ophouden. Bovengemeentelijke beleidsontwikkeling is hier zeker een voorwaarde voor succes.
VASTSTELLING Wij verzoeken u de begroting 2025 vast te stellen. Dagelijks Bestuur Recreatieschap Drenthe
- 22 -
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Verplichte paragrafen 1. 2. 3. 4.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Financiering Verbonden partijen Grondbeleid
1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen Onder dit begrip verstaat het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) het verband tussen weerstandscapaciteit en de risico’s, waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn voor onze financiële positie. Twee keer per jaar, bij de begroting en bij de jaarrekening, moeten de belangrijkste financiële risico’s worden geactualiseerd en doorgerekend. Recreatieschap Drenthe moet een eigen vermogen, een weerstandsvermogen, hebben om deze financiële risico's af te kunnen dekken, mochten ze zich voordoen. De risico-inschatting is gestoeld op diverse aannames. De globale inschatting van kans en omvang is tijdsgebonden, waarbij het (voortschrijdend) inzicht sterk afhankelijk is van vele onzekere toekomstige factoren. Onder dergelijke risico’s wordt derhalve verstaan: alle redelijk voorzienbare onzekerheden die niet direct vooraf kwantificeerbaar zijn. Daarom kunnen er geen voorzieningen voor worden gevormd. Reguliere risico’s – risico’s die zich regelmatig voordoen en die veelal vrij goed meetbaar zijn – maken geen deel uit van deze paragraaf. Hiervoor zijn immers verzekeringen afgesloten of voorzieningen gevormd. De paragraaf weerstandsvermogen dient volgens artikel 11 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) ten minste de volgende inhoud te bevatten: •
A.
Een inventarisatie van de weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de regeling beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken; • B. Een inventarisatie van risico’s, waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis zijn in relatie tot de financiële positie; • C. Het beleid betreffende de weerstandscapaciteit en de risico’s en de realisatie daarvan. Ad.A De huidige omvang van de algemene reserve (per 31-12-2023 € 160.023,=) is gezien de omvang van de activiteiten en huidige inzichten (ingeschatte risico’s) voldoende.
- 23 -
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Ad.B De inventarisatie en risico-inschatting is gestoeld op diverse aannames. De globale inschatting van kans en omvang is tijdsgebonden, waarbij het (voortschrijdend) inzicht sterk afhankelijk is van vele onzekere toekomstige factoren. We kunnen de volgende onderdelen onderscheiden: Personeel Een kleine organisatie als het Recreatieschap is kwetsbaar voor wat de personele bezetting betreft. Voor veel functies is de beschikbaarheid van vervanging op hetzelfde kwalitatieve niveau niet haalbaar. Dit betekent al snel dat een beroep gedaan moet worden op externe ondersteuning. Een interim-functionaris zal uit het weerstandsvermogen bekostigd moeten worden. Periodiek vinden beoordelingsgesprekken plaats waarin aandacht is voor werkdruk en het gewenste ontwikkelperspectief van het personeel. Hierbij is m.n. ook aandacht voor het fysiek zwaardere werk van de medewerkers van het routebureau. Hierbij is zeker een risico denkbaar van meer ziekteverzuim en/of uitval. Op basis van onze inschattingen (kans en impact) komen we tot: • • •
Vervanging bij ziekte en calamiteit (directie); 6 maanden, € 57.200,=. Vervanging bij ziekte en calamiteit (administratie/routebureau); 6 maanden, € 28.600,=. Risico leeftijdsopbouw/ uitval/ politiek verlof;12 maanden, € 55.000,=.
In totaal betreft het ingeschatte financieel risico voor Personeel hiermee € 140.800,=. Interne beheersing Het Recreatieschap kent, net als iedere andere organisatie, mee- en tegenvallers in de sfeer van organisatie en overige kosten. Dit kan bijvoorbeeld betrekking hebben op overschrijding van budgetten voor huisvesting, communicatie, kantoor en overige kosten. Dergelijke tegenvallers dienen opgevangen te kunnen vanuit het weerstandsvermogen. Kans en impact Budgetoverschrijding
Financieel risico
10 % van geraamde kosten € 22.000,= gedurende 1 jaar
Projecten De projecten staan bij het Recreatieschap feitelijk buiten de exploitatie. Ter financiering van de projecten wordt een beroep gedaan op externe subsidiegevers. Daarnaast wordt aan een aantal projecten een bijdrage vanuit het stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme toegekend. Het saldo van het stimuleringsfonds vormt feitelijk een buffer om de projecten te financieren en de eventuele mee- en tegenvallers op te vangen.
- 24 -
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Balansrisico’s Dit betreft o.a. openstaande vorderingen, afschrijvingsmethodiek op activa etc. Gezien het bedrag en van welke organisatie c.q. bedrijf wij een vordering hebben openstaan, zullen deze vorderingen niet lang “openstaan” (het zijn vorderingen met een legitieme basis). Gerechtelijke procedures Op dit moment worden geen juridische procedures door of tegen de gemeenschappelijke regeling gevoerd. Garanties Op dit moment garanderen wij geen geldleningen die aan derden zijn verstrekt. Onderhoud sanitaire voorzieningen Ten behoeve van de recreatievaart hebben we enkele toiletvoorzieningen in beheer. In het kader van de bestrijding van de legionellabacterie vindt in het seizoen periodieke controle plaats. De fysieke toestand van de gebouwen is matig. Coördinatie/projectverantwoording en uitvoering recreatief-toeristische projecten Ook in 2024 en volgende jaren zullen projecten in uitvoering worden genomen. Deze projecten worden administratief en financieel verantwoord via een projectenadministratie. Door regelmatig overleg tussen de projectverantwoordelijke en de projectuitvoerende (juiste toepassing van de subsidievoorwaarden en de actualiteit van de projectadministratie) worden de financiële risico’s tot een minimum beperkt.
Ad.C Resumerend kan tot de volgende opstelling gekomen worden met betrekking tot het gewenste niveau van het benodigde weerstandsvermogen op basis van de geformuleerde uitgangspunten: Totaaloverzicht
Financieel risico
Personeel Materieel Interne beheersing Overige opbrengsten Projecten Totaal
€ 140.800,= 0,= 22.000,= 0,= 0,= € 162.800,=
De huidige omvang van de weerstandscapaciteit is per 31 december 2023 € 160.023,=. De ratio weerstandsvermogen bedraagt € 160.023 / € 162.800 = 0,98. Dit is gezien de omvang van de activiteiten en huidige inzichten door het bestuur als toereikend geacht. - 25 -
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
2. Financiering Algemeen Het belangrijkste thema van de wet financiering decentrale overheden (wet Fido) is het inzicht geven in de treasuryfunctie bij decentrale overheden. De doelstellingen, richtlijnen en limieten van het voorgestane beleid zijn vastgelegd in het treasurystatuut. De treasuryparagraaf is één van de onderdelen waarmee de wetgever beoogd de transparantie en bestuurlijke beheersbaarheid van deze functie te bevorderen. De wet Fido schrijft voor dat samen met de jaarstukken ook de overzichten met betrekking tot de renterisiconorm en de kasgeldlimiet bij Gedeputeerde Staten moeten worden ingediend. Vanaf 2004 is geen sprake meer van een vaste schuld (langlopende lening), een overzicht betreffende de renterisiconorm is dan ook niet van toepassing. De kasgeldlimiet (de ruimte voor korte financiering) wordt volgens de wet Fido bij aanvang van het kalenderjaar 2024 gesteld op 8,5%. Wij streven door een actief treasurymanagement (bevoorschotting subsidies etc.) onder de kasgeldlimiet te blijven. Omschrijving
1e kw 2025
Omvang begroting per 1 januari (=grondslag)
2e kw 2025
3e kw 2025
4e kw 2025
1.471.160 1.471.160 1.471.160 1.471.160
Toegestane kasgeldlimiet in procenten van de grondslag
8,5
8,5
8,5
8,5
in een bedrag
125.049
125.049
125.049
125.049
De bijdragen van de gemeenten worden in het 1e kwartaal ontvangen. Gedurende het jaar vindt er monitoring plaats aan de hand van tussentijdse cijfers. - 26 -
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
3. Verbonden partijen Het Recreatieschap kent geen verbonden partijen. 4. Grondbeleid In het verslagjaar 2020 zijn de gronden, welke het Recreatieschap in bezit had te Emmer-Compascuum, verkocht aan beide pachters. De verkoop heeft plaatsgevonden op basis van de getaxeerde waarde. De verkoopopbrengst bestaat uit een eenmalige verkoopopbrengst en een 16-jarige toekomstige opbrengst. Deze toekomstige opbrengst zal binnenkomen vanaf 2024 in (16) jaarlijkse termijnen. Deze opbrengst hangt samen met de exploitatie van een windmolen op de verkochte locatie (dit is notarieel in de akte opgenomen). In de begroting wordt deze verwachte bate verantwoord onder het kopje “bijzondere baten” ter grootte van € 13.500.
- 27 -
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Programmabegroting (in Euro's)
Categorie omschrijving
Rekening
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
Personeel
51.820
0
0
Huisvesting
7.351
6.860
0
Overige opbrengsten
56.683
11.000
21.200
0
0
13.500
115.854
17.860
34.700
1.034.598
1.083.165
1.116.098
270.964
303.943
320.362
subtotaal
1.305.562
1.387.108
1.436.460
Totaal baten
1.421.416
1.404.968
1.471.160
Lasten Personeel
662.383
711.008
738.150
Huisvesting
62.165
68.225
70.400
Onderhoud
111.438
71.000
72.500
Overige uitgaven
45.691
12.165
21.170
Overige uitgaven toer. info voorz.
109.835
127.935
130.500
Bestuur
5.021
620
630
Bureau
94.712
99.625
101.600
Afschrijvingen
4.796
3.299
8.700
Incidentele lasten
2.500
0
0
1.098.541
1.093.877
1.143.650
-23.781
303.943
320.362
1.074.760
1.397.820
1.464.012
Resultaat voor bestemming
346.656
7.148
7.148
Saldo financieringsfunctie
90.503
0
0
0
0
0
Bestemmingsres. personele inzet
15.852
15.852
15.852
Bestemmingsres. toiletegebouwen
6.987
0
0
0
0
0
Bestemmingsres. fonds R&T
294.744
0
0
Bestemmingsres. personele inzet
23.000
23.000
23.000
Bestemmingsres. toiletgebouwen
0
0
0
Bestemmingsres. infrastructuur
0
0
0
Algemene reserve
0
0
0
142.254
0
0
Baten
Bijzondere baten subtotaal
Bijdrage gemeenten in exploitatie Fonds Recreatie en Toerisme
subtotaal
Fonds Recreatie en Toerisme Totaal lasten
Onttrekkingen aan reserves: Bestemmingsres. fonds R&T
Bestemmingsres. infrastructuur Toevoegingen aan reserves:
Resultaat na bestemming -27-
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Toelichting programmabegroting Raming excl. BTW
Omschrijving
Raming excl. BTW
Baten Personeel
Totaal
0
Totaal
0
Totaal
21.200
Totaal
13.500
Voor zover nu bekend zullen er geen medewerkers gedetacheerd worden.
Huisvesting Een deel van het kantoorpand werd onderverhuurd aan het provinciale programma Vitale Vakantieparken. Deze verhuur stopt eind 2024 (einde lopende programma).
Overige opbrengsten Recreatiecongres Excursie Kaarten
8.700 2.500 10.000
Jaarlijks organiseert het Recreatieschap het recreatiecongres. Actuele thema's staan centraal en kennis wordt gedeeld tussen overheid en ondernemers. Verder organiseert het Recreatieschap jaarlijks een dagexcursie voor bestuurders, raadsleden ed. De verkoop van toeristisch folders en kaarten verantwoorden we al jaren in de jaarrekening. De opbrengst fluctureert nogal. Daarom werd dit eerder niet opgenomen in begroting. begroting opgenomen. Bijzondere baten M.i.v. het jaar 2025 ontvangt het Recreatieschap minimaal € 13.500 per jaar gedurende 16 jaar. Dit is overeengekomen bij de verkoop van gronden aan de Pottendijk te Emmen. Deze opbrengst hangt samen met de exploitatie van een windmolen die op de verkochte locatie is geplaatst.
-28-
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Vervolg toelichting programmabegroting Raming excl. BTW
Omschrijving
Bijdrage gemeenten in exploitatie
Raming excl. BTW
Totaal
1.116.098
Totaal
320.362
De gemeenten dragen jaarlijks, volgens een verdeelsleutel welke is opgenomen in de gemeenschappelijke regeling, een bijdrage zodat de exploitatiekosten gedekt zijn. In bijlage I staan de bedragen per gemeente vermeld.
Fonds Recreatie en Toerisme De gemeenten betalen jaarlijks, een bijdrage aan de het fonds Recreatie en Toerisme. De berekeningswijze is opgenomen in de gemeenschappelijke regeling. De hierdoor beschikbare middelen worden ingezet ter stimulering van projecten in de recreatie- en toerismesector. In bijlage II staan de bedragen per gemeente.
-29-
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Vervolg toelichting programmabegroting Raming excl. BTW
Omschrijving
Raming excl. BTW
Lasten Personeel
Totaal
Brutosalarissen Sociale lasten
626.150 268.350
Het vaste personeel bestaat uit 11 medewerkers en 1 oproepkracht (8,87 fte's). Vanuit het doelgroepenbeleid is 1 tijdelijke medewerker (0,83 fte) werkzaam. Ten gunste van deze post vindt jaarlijks een onttrekking plaats vanuit de bestemmingsreserve personele inzet van maximaal € 15.852. Overige personeelskosten: Geraamd wordt: Brutosalarissen naar projecten (1) Brutosalarissen naar projecten onderhoud wandelknp (2) Loonkostensubsidie (3) Kosten P&O; administratie door gemeente Tynaarlo Opleidingen/cursussen Overige personeelskosten (1) Gezien de doorloop van de huidige projecten tot en met 2025 kunnen er uren (salariskosten) geboekt worden op bepaalde projecten; dit is een raming. (2) 2 medewerkers houden zich bezig met het onderhoud wandelknooppunten; de salariskosten kunnen geboekt worden ten laste van onderhoud wandelknooppunten. (3) Voor een tijdelijke medewerker, vanuit het doelgroepenbeleid, ontvangen wij een loonkostensubsidie van de gemeente Ooststellingwerf.
-30-
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
-52.000 -101.900 -16.850 5.700 6.900 1.800
738.150
Vervolg toelichting programmabegroting Raming excl. BTW
Omschrijving
Huisvesting Huurkosten kantoorpand Energiekosten Schoonmaakkosten Overige huisvestingskosten
Raming excl. BTW
Totaal
70.400
Totaal
72.500
Totaal
21.170
48.900 14.500 4.400 2.600
Het Recreatieschap huurt een gedeelte van het kantoorpand aan de Drift (11c) te Dwingeloo.
Onderhoud Het recreatieschap heeft via vele projecten een groot aantal voorzieningen gerealiseerd in de openbare ruimte. Het onderhoud van een aantal daarvan komt voor rekening van het Recreatieschap. Onderhoud aan diverse routestructuren (w.o. wandelroutes, fietsknooppunten- en wandelknooppuntennetwerk, MTB-bebording, Geopark, ruiterroutesstructuur) kosten wandelvrijwilligers en onderhoud toiletvoorzieningen recreatievaart. De onderhoudskosten zijn inclusief leasekosten voor een electrische auto.
Overige uitgaven Recreatiecongres Excursie Kaarten
8.670 2.500 10.000
-31-
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Vervolg toelichting programmabegroting Raming excl. BTW
Omschrijving
Overige uitgaven toeristische informatievoorzieningen
Raming excl. BTW
Totaal
130.500
Bestuur
Totaal
630
Bureau
Totaal
101.600
Totaal
8.700
Toeristische informatievoorzieningen Toeristische informatievoorzieningen Drenthe.nl
73.850 56.650
Het Recreatieschap ontwikkelt gemeentegrens overstijgende informatie (folders ed.). Daarnaast worden cursussen aangeboden aan Tourist Info medewerkers. Het Recreatieschap is eigenaar van de database die achter de website van Drenthe.nl hangt. Jaarlijks wordt via een activiteitenplan afgesproken welke werkzaamheden Marketing Drenthe verricht voor het up-to-date houden van de database.
Portikosten Telefoonkosten Reis-, verblijf- en autokosten Representatiekosten Kantoorbenodigdheden Kopieerkosten Leasekosten Kantinekosten Automatiseringskosten Documentatie en voorlichting Abonnementen/lidmaatschappen Bankkosten Verzekeringen Verzekeringen ziekteverzuim Accountantskosten Overige kosten
1.350 3.100 11.500 1.150 1.200 1.900 1.350 2.300 22.200 2.800 1.800 880 16.000 18.400 15.000 670
Kapitaal In bijlage IV staan de afschrijvingen.
De afschrijvingen stijgen i.v.m. de geplande aanschaf van een nieuwe auto. -32-
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Vervolg toelichting programmabegroting Raming excl. BTW
Omschrijving
Fonds Recreatie en Toerisme
Raming excl. BTW
Totaal
320.362
Totaal
15.852
Totaal
23.000
Door inzet van dit fonds worden diverse projecten mogelijk gemaakt d.m.v. een financiële bijdrage. Onttrekkingen aan reserves Bestemmingsreserve personele inzet Jaarlijks wordt een bedrag van maximaal € 15.852 onttrokken aan deze bestemmingsreserve (conform besluit Algemeen Bestuur).
Toevoegingen aan reserves
Bestemmingsreserve personele inzet Jaarlijks wordt een deel van de bijdragen van de gemeenten toegevoegd aan de bestemmingsreserve personele inzet, maximaal € 23.000, (conform besluit Algemeen Bestuur). Hierdoor kan flexibel worden ingespeeld op nieuwe projecten/ontwikkelingen en wordt de mogelijkheid geboden om gebruik te maken van een flexibele schil aan personeel.
-33-
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Bijlagen
-34-
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Bijlage I Bijdragen gemeenten 2025 in de exploitatiekosten volgens bestaande bijdrageregeling
Gemeente:
Rekening
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
in %
Aa en Hunze
7,75%
67.187
78.085
80.464
Assen
7,50%
65.020
75.570
77.867
Borger-Odoorn
8,00%
69.355
80.608
83.058
Coevorden
9,25%
80.191
93.203
96.036
De Wolden
6,75%
58.518
68.013
70.081
Emmen
18,00%
156.048
181.367
186.882
Hoogeveen
8,00%
69.355
80.608
83.058
Meppel
4,00%
34.677
40.304
41.529
Midden-Drenthe
10,00%
86.693
100.760
103.823
Noordenveld
7,25%
62.853
73.051
75.272
Ooststellingwerf
7,50%
65.020
75.570
77.867
Tynaarlo
6,25%
54.183
62.975
64.889
Westerveld
7,25%
62.853
73.051
75.272
107,50%
931.953
1.083.165
1.116.098
Totaal
-35-
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Bijlage II Fonds Recreatie en Toerisme van Recreatieschap Drenthe per 1 januari 2025 Gemeente
Overnachtingen
Dagrecreatie
Verblijfsrecr.
Vast bedrag
Subtotaal
Aanpassing
Begroting 2025
1.488.213
9.303
40.661
10.000
59.964
7.163
52.801
424.931
9.303
5.124
10.000
24.427
6.043
18.384
Borger-Odoorn
1.353.030
9.303
33.902
10.000
53.205
6.973
46.232
Coevorden
1.213.957
9.303
27.308
10.000
46.611
7.903
38.708
De Wolden
394.144
9.303
4.662
10.000
23.965
5.743
18.222
Emmen
445.429
9.303
5.431
10.000
24.734
9.596
15.138
Hoogeveen
96.885
9.303
969
10.000
20.272
6.075
14.197
0
9.303
0
10.000
19.303
4.686
14.617
Midden-Drenthe
804.723
9.303
12.892
10.000
32.195
7.174
25.021
Noordenveld
156.433
9.303
1.564
10.000
20.867
5.871
14.996
Ooststellingwerf
275.722
9.303
2.886
10.000
22.189
5.987
16.202
Tynaarlo
335.712
9.303
3.786
10.000
23.089
5.581
17.508
Westerveld
886.523
9.303
15.346
10.000
34.649
6.313
28.336
7.875.702
120.939
154.531
130.000
405.470
85.108
320.362
Aa en Hunze Assen
Meppel
Totaal
Vaste bijdrage dagrecreatie
120.939
Staffel aantal overnachtingen (verblijfsrecreatie) 1e 250.000
0,010
2e 250.000
0,015
3e 250.000
0,020
4e 250.000
0,030
5e 250.000
0,040
6e 250.000
0,050
7e 250.000
0,060
Vast bedrag besloten in AB vergadering d.d. 12 maart 2008
130.000
De aanpassing is een voortvloeisel uit voorgaande begrotingen (vanaf het jaar 2011) waarbij sprake was van bezuinigingen. Deze bezuinigingen werken nog steeds deels door, ook in de begroting 2025.
-36-
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Bijlage III Totale bijdragen gemeenten 2025 Exploitatiekosten
Bijdrage Fonds R&T
Bijdrage 2025
Aa en Hunze
80.464
52.801
133.265
Assen
77.867
18.384
96.251
Borger-Odoorn
83.058
46.232
129.290
Coevorden
96.036
38.708
134.744
De Wolden
70.081
18.222
88.303
Emmen
186.882
15.138
202.020
Hoogeveen
83.058
14.197
97.255
Meppel
41.529
14.617
56.146
Midden-Drenthe
103.823
25.021
128.844
Noordenveld
75.272
14.996
90.268
Ooststellingwerf
77.867
16.202
94.069
Tynaarlo
64.889
17.508
82.397
Westerveld
75.272
28.336
103.608
1.116.098
320.362
1.436.460
Gemeente:
Totaal
-37-
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Bijlage V Meerjarenraming 2026-2028 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023
2024
2025
2026
2027
2028
Personeel
51.820
0
0
0
0
0
Huisvesting
7.351
6.860
0
0
0
0
Overige opbrengsten
56.683
11.000
21.200
21.624
22.056
22.828
Bijzondere baten
0 115.854
0 17.860
13.500 34.700
13.500 35.124
13.500 35.556
13.500 36.328
Bijdrage gemeenten in exploitatie
1.034.598
1.083.165
1.116.098
1.157.147
1.201.906
1.243.408
Fonds Recreatie en Toerisme Subtotaal
270.964 1.305.562
303.943 1.387.108
320.362 1.436.460
320.362 1.477.509
320.362 1.522.268
320.362 1.563.770
Totaal baten
1.421.416
1.404.968
1.471.160
1.512.633
1.557.824
1.600.098
Personeel
662.383
711.008
738.150
772.843
809.939
843.956
Huisvesting
62.165
68.225
70.400
71.808
73.244
74.709
Onderhoud
111.438
71.000
72.500
73.950
75.429
76.938
Overige uitgaven
45.691
12.165
21.170
21.593
22.025
22.466
Overige uitgaven toer. info. voorz.
109.835
127.935
130.500
133.110
135.772
138.487
Bestuur
5.021
620
630
643
656
669
Bureau
94.712
99.625
101.600
103.632
105.705
107.819
Afschrijvingen
4.796
3.299
8.700
7.544
7.544
7.544
Incidentele lasten
2.500
0
0
0
0
0
-23.781 1.074.760
303.943 1.397.820
320.362 1.464.012
320.362 1.505.485
320.362 1.550.676
320.362 1.592.950
Resultaat voor bestemming
346.656
7.148
7.148
7.148
7.148
7.148
Saldo financieringsfunctie
90.503
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Bestemmingsreserve personele inzet
15.852
15.852
15.852
15.852
15.852
15.852
Bestemmingsreserve onderhoud
6.987
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Bestemmingsreserve fonds R&T
294.744
0
0
0
0
0
Bestemmingsreserve personele inzet
23.000
23.000
23.000
23.000
23.000
23.000
Bestemmingsreserve onderhoud
0
0
0
0
0
0
Bestemmingsreserve infrastructuur
0
0
0
0
0
0
Algemene reserve
0
0
0
0
0
0
142.254
0
0
0
0
0
Baten
Subtotaal
Fonds Recreatie en Toerisme Totaal lasten
Onttrekkingen aan reserves: Bestemmingsreserve fonds R&T
Bestemmingsreserve infrastructuur Toevoegingen aan reserves:
Resultaat na bestemming
-39-
Recreatieschap Drenthe Begroting 2025
Bijlage VII Begrotingsgegevens ten behoeve van het BBV Statutaire naam
Recreatieschap Drenthe
Vestigingsplaats
Dwingeloo
Rechtsvorm
Publiekrechtelijke Rechtspersoon: Openbaar Lichaam op basis van gemeenschappelijke regeling
Activiteit
Het behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied van recreatie en toerisme.
Geraamd Eigen Vermogen 1-1-2025
€
1.614.180
Geraamd Eigen Vermogen 31-12-2025
€
1.621.328
Geraamd Vreemd Vermogen 1-1-2025
€
1.286.336
€
867.034
€
0
(kortlopend Vreemd Vermogen) Geraamd Vreemd Vermogen 31-12-2025 (kortlopend Vreemd Vermogen) Geraamd resultaat 2025