Bijlage 2 Aanvraag Omgevingsvergunning - BOPA Oostergast fase 3b
Tekst van het document
Voor de afvoer van het water in dit plan wordt een (verbeterd) gescheiden stelsel aangelegd, hemelwater wordt afgevoerd naar oppervlaktewater. Afvalwater wordt afgevoerd naar het vuilwaterriool. Het projectgebied is gelegen in het boezemgebied 3e Schil Electraboezem-Noord. De boezemgebieden hebben als functie het ontvangen en bergen van oppervlaktewater, onder andere vanuit hoger gelegen delen en de polders. Bij hevige en/of langdurige neerslag kunnen de waterstanden in de watergangen binnen dit boezemsysteem aanzienlijk stijgen. De provincie Groningen heeft voor ieder boezemsysteem een maximaal hoogste waterstand (MHW) vastgesteld. Voor het boezemgebied 3e Schil Electraboezem-Noord bedraagt deze -0,35 m NAP. Bij de verdere uitwerking van het plan wordt deze waterstand als uitgangspunt gehanteerd voor de inrichting van het gebied en de hoogte van de openbare ruimte en bouwlocaties. Daarnaast wordt in overleg met het waterschap aandacht besteed aan de waterpeilsituatie aan de westzijde van het projectgebied, zodat eventuele knelpunten bij de verdere planuitwerking kunnen worden ondervangen. De feitelijke waterstand ligt overigens aanzienlijk hoger, circa 0.00 m NAP, dan het boezempeil van -0,93 m NAP.
4.2.3 Conclusie Op basis van de uitgevoerde watertoets en de in deze paragraaf beschreven maatregelen wordt geconcludeerd dat de ontwikkeling uitvoerbaar is vanuit het aspect water. De waterhuishoudkundige belangen zijn voldoende in de planvorming geborgd. Met inachtneming van de beschreven uitgangspunten en de eventueel benodigde vergunningen van het waterschap is sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 23 BOPA Oostergast fase 3B 4.3 | Luchtkwaliteit 4.3.1 | Wettelijk kader Onder de Omgevingswet toetst de Rijksoverheid minder (ruimtelijke) projecten aan de regels voor luchtkwaliteit. Ook de monitoring van de luchtkwaliteit is in een kleiner gebied nodig. Vooral in en nabij de aandachtsgebieden moeten overheden toetsen aan de rijksomgevingswaarden. Activiteiten die voor een verhoging | van | de | concentraties | zorgen | binnen | of | nabij | een | aandachtsgebied, | moeten | aan | de omgevingswaarden voldoen. 4.3.2 | Onderzoek Het plan betreft de realisatie van maximaal 250 woningen. Voor de berekening van de verkeersgeneratie is gebruik | gemaakt | van | CROW | publicatie | 744 | – | Parkeerkencijfers | 2024. | Deze | publicatie | geeft | naast parkeerkencijfers ook kencijfers wat betreft de verkeersgeneratie.
Uitgaande van de realisatie van 250 woningen in de rest van de bebouwde kom in een weinig stedelijke gemeente is berekend dat de verkeersgeneratie minimaal 1.480 en maximaal 1.680 ritten per etmaal bedraagt (zie onderstaande tabel). Functie | CROW- | Aantal | Ritten per eenheid | Totaal ritten | Totaal functie | min. | ritten max. Sociale woningbouw | Huur, huis, | 75 | 4,4-5,2 | 330 | 390 sociale huur Betaalbare koop | Koop, huis, | 100 | 7,0-7,8 | 700 | 780 tussen/hoek Huurwoning vrije | Huur, huis, vrije | 75 | 6,0-6,8 | 450 | 510 sector | sector Totaal afgerond | 1.480 | 1.680 Figuur 4.2: Verkeersgeneratie Oostergast fase 3B. Rekentool Voor kleinere ruimtelijke en verkeersplannen die effect kunnen hebben op de luchtkwaliteit heeft het ministerie van Infrastructuur en Milieu in samenwerking met Informatiepunt Leefomgeving de nibm-tool 2025 ontwikkeld. Daarmee kan op een eenvoudige en snelle manier worden bepaald of een plan niet in betekenende mate bijdraagt aan luchtverontreiniging. Met behulp van deze rekentool is de toename van de stoffen NO2 en PM10 bepaald. 24 BOPA Oostergast fase 3B Figuur 4.3: NIBM-tool (bron: Informatiepunt Leefomgeving) Uit de berekeningen met de nibm-tool blijkt dat het plan de grens van 3% (een toename van 1,2 µg/m3 NO2 of PM10) niet overschrijdt. Het project kan derhalve worden beschouwd als een nibm-project.
Nader onderzoek naar de luchtkwaliteit vanwege de toename van het verkeer is niet noodzakelijk. Onderzoek achtergrondniveau Hoewel geconstateerd is dat het project een zogenaamd nibm-project betreft, dient ook te worden bezien of de luchtkwaliteit in het projectgebied niet zodanig is dat de normen voor een goed woonklimaat worden overschreden. Daartoe is gebruik gemaakt van de Grootschalige Concentratie- en Depositiekaarten Nederland 2025. De kaarten geven een beeld van de luchtkwaliteit in Nederland en betreffen zowel recente als toekomstige jaren. Per kilometervak worden de concentraties voor de verschillende luchtverontreinigende stoffen weergegeven waarvoor Europese regelgeving bestaat. De kaarten op deze website hebben een juridisch-formele status. De meest relevante luchtkwaliteitseisen voor ruimtelijke plannen betreffen stikstofdioxide (NO2) en fijn stof (PM2.5 en PM10). De grenswaarden voor stikstofdioxide (NO2) en fijn stof (PM2.5 en PM10) uit de wet zijn opgenomen in de volgende tabel.
Luchtconcentratie Norm NO2 jaargemiddelde concentratie uurgemiddelde concentratie 40 µg/m3 200 µg/m3 PM2.5 jaargemiddelde concentratie 25 µg/m3 PM10 jaargemiddelde concentratie 24-uurgemiddelde concentratie 40 µg/m3 50 µg/m3 Figuur 4.4: Grenswaarden luchtconcentraties NO2, PM2.5 en PM10 25 BOPA Oostergast fase 3B Figuur 4.5: Uitsnede Grootschalige Concentratiekaart fijn stof (bron: Atlas leefomgeving) Uit de Grootschalige Concentratiekaarten blijkt dat in het projectgebied de gemeten en berekende achtergrondniveaus ruim onder de wettelijke normen blijven. 4.3.3 Conclusie Het project kan worden beschouwd als een nibm-project. Nader onderzoek naar de luchtkwaliteit kan daarom achterwege blijven. 4.4 Activiteiten en milieuzonering 4.4.1 Wettelijk kader De instructieregels uit afdeling 3.5 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn van toepassing op de beheersing van geluid door een weg, spoorweg of industrieterrein (artikel 3.18 lid 1 Bkl). De wetgever maakt onderscheid tussen geluidbronnen met een geluidproductieplafond als omgevingswaarde (gpp) en bronnen met een basisgeluidemissie (bge). Geluid afkomstig van wegen, spoorwegen en industrieterreinen heeft invloed op de omgeving. Het bevoegd gezag beoordeelt geluid van deze bronnen bij geluidgevoelige gebouwen (artikel 3.20 Bkl). 26 BOPA Oostergast fase 3B Het rijk stelt voor een aantal gebouwen specifieke regels.
Deze instructieregels van het Bkl voor geluid zijn gericht op aangewezen geluidgevoelige gebouwen (artikel 3.20 Bkl) en stiltegebieden (artikel 7.11 Bkl). In de aanwijzing van geluidgevoelige gebouwen is de functie (zoals wonen, onderwijs of zorg) bepalend (artikel 3.20 Bkl). Voor andere gebouwen of locaties bepaalt de gemeente zelf de mate van bescherming tegen geluid. Dat doet de gemeente vanuit haar taak 'evenwichtige toedeling van functies aan locaties'. 4.4.2 Onderzoek Geluid door activiteiten Voor de beoordeling van geluid door activiteiten wordt gebruik gemaakt van de VNG Handreiking Activiteiten en milieuzonering uit 2024. Dit is de opvolger van de VNG-brochure 'Bedrijven en milieuzonering' uit 2009. Net als de oude handreiking maakt de nieuwe handreiking onderscheid tussen twee gebiedstypen: rustig woongebied en gemengd gebied met wonen. Voor een gemengd gebied met wonen geldt geen functiescheiding met inwaartse zonering. In deze gebieden is functiemenging mogelijk tussen gevoelige functies en milieuhinderlijke activiteiten. Het gaat daarbij over het algemeen om kleinschalige bedrijven die met name (productie-)werkzaamheden inpandig in de dagperiode uitvoeren. Gebiedstypering In de huidige situatie bestaat de locatie uit agrarische grond. Ten noorden van het projectgebied is een fietspad en het Van Starkenborghkanaal gelegen.
Ten zuiden van het projectgebied wordt een rustig woongebied ontwikkeld. Ten oosten van de locatie is grasland gelegen en daarachter is de N355 .Gezien de aard van het omliggend gebied wordt het gebied geclassificeerd als 'rustig woongebied'. Beoordeling aanvaardbaar woon- en leefklimaat In de VNG Handreiking Activiteiten en milieuzonering zijn de volgende mogelijkheden opgenomen om te beoordelen of een plan inpasbaar is in de omgeving: 1. Een beoordeling van de inpasbaarheid van het plan op basis van de VNG handreiking activiteiten en milieuzonering. Hierbij worden de richtafstanden uit de aangepaste tabel uit de VNG handreiking bedrijven en milieuzonering 2009 (bijlage A5) gebruikt als eerste indicatie. Deze worden in samenhang beoordeeld met de criteria uit de handreiking, zoals de aard van de omgeving, de feitelijke situatie en de milieubelasting ter plaatse. De richtafstanden en de inhoudelijke motivering vormen samen één integrale afweging. 2. Een berekening van het geluidniveau maken en deze beoordelen op basis van de normen uit het Besluit kwaliteit leefomgeving. In deze paragraaf wordt uitgegaan van de eerste mogelijkheid. De tweede mogelijk komt namelijk in beeld, wanneer de eerste mogelijkheid tot potentiele knelpunten leidt. In dat geval is verdiepend onderzoek aan de orde. Uit navolgende blijkt dat mogelijkheid 2 niet aan de orde is.
Hinder als gevolg van het plan Het planvoornemen maakt de realisatie van woningen mogelijk. Woningen worden niet gezien als hinderveroorzakende gebouwen en hebben daarmee geen effect op de omliggende hindergevoelige gebouwen. Hinderveroorzakende bedrijven en functies in de omgeving Woningen worden aangemerkt als geluid- en geurgevoelige gebouwen. Het is daarom noodzakelijk om na te gaan of er in de omgeving functies aanwezig zijn die potentieel geluid- of geurhinder kunnen veroorzaken. Op circa 92 meter afstand van het projectgebied, ten noorden van het van Starkenborghkanaal, is een grondgebonden agrarisch bedrijf gevestigd. Op grond van de gemeentelijke 'Verordening geurhinder en veehouderij gemeente Westerkwartier 2020' geldt dat indien het geurgevoelige gebouw is gelegen binnen de bebouwde kom, er een afstand geldt van 50 meter. De woningen zullen op meer dan 50 meter van de agrarische bedrijfsbebouwing worden gebouwd. 27 BOPA Oostergast fase 3B Figuur 4.6: Ligging grondgebonden agrarisch bedrijf Spuitzonering Op het moment dat een ontwikkeling is voorzien nabij agrarische gronden waarop planologisch ook de teelt van gewassen is toegestaan, speelt het aspect spuitzonering een rol. Bij gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in de open teelt moet een algemeen belang worden toegekend aan de volksgezondheid.
Bij ruimtelijke ontwikkelingen wordt dit algemeen belang vertaald naar een, door de jurisprudentie bepaalde, minimale afstand van 50 m tot woon- en verblijfslocaties. Ten westen van het projectgebied liggen gronden met een agrarische bestemming, maar deze gronden worden in de feitelijke situatie niet gebruikt voor bedrijfsmatig agrarisch gebruik. Er worden hobbymatig een aantal dieren gehouden. De overige agrarische gronden liggen op voldoende afstand (> 50 m). Hiermee vormt het aspect spuitzonering geen belemmering voor de ontwikkeling. 4.4.3 Conclusie Er is sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties wat betreft milieuzonering. 4.5 Ecologie 4.5.1 Wettelijk kader De ecologische wet- en regelgeving is in de Omgevingswet in grote lijnen onderverdeeld in Natura 2000-activiteit (gebiedsbescherming), flora- en fauna-activiteit (soortbescherming) en houtopstanden. De Omgevingswet regelt onder meer activiteiten die met natuur te maken hebben. Deze natuuractiviteiten gaan over dieren en planten in het wild en gebieden waarin ze leven. Het doel van de regels is onder meer het beschermen van soorten en gebieden. Binnen de Omgevingswet geldt, in tegenstelling tot de vroegere Wet natuurbescherming (Wnb), de specifieke zorgplicht.
Onderdeel van de specifieke zorgplicht is dat de initiatiefnemer redelijkerwijs moet kunnen inschatten of een initiatief negatief effect kan hebben op Natura 2000-gebieden, beschermde flora en fauna en houtopstanden. Buiten de Omgevingswet worden een aantal (natuur)gebieden op provinciaal niveau beschermd. 28 BOPA Oostergast fase 3B 4.5.2 Onderzoek Soortenbescherming Om de uitvoerbaarheid van het initiatief te toetsen voor het aspect ecologie, is een inventarisatie van natuurwaarden uitgevoerd (een zogenaamde natuurtoets). Het doel hiervan is om na te gaan of aanvullend onderzoek in het kader van de Omgevingswet of het provinciaal ruimtelijk natuurbeleid noodzakelijk is. In oktober 2025 is er een 'Ecologische beoordeling omgevingswet' uitgevoerd. Het rapport van deze natuurtoets is als Bijlage 7 bij deze motivering gevoegd. Uit de toetsing aan Europees en nationaal beschermde soorten volgen de volgende conclusies. Zoogdieren Vleermuissoorten In de omgeving komen diverse vleermuissoorten voor. Met het oog daarop wordt lichthinder vanuit het plangebied naar buiten zoveel mogelijk voorkomen. Haas Uit verspreidingsgegevens (NDFF), onderzoekgegevens en ecologische begeleiding van de vorige bouwfase in 2023/2024 tezamen met recente waarnemingen tijdens het veldbezoek (22 oktober 2025) komt naar voren dat haas voorkomt in het projectgebied.
Met het planvoornemen kunnen negatieve effecten op haas niet worden voorkomen en dient er een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit aangevraagd te worden. Waterspitsmuis Uit verspreidingsgegevens (NDFF), onderzoekgegevens en ecologische begeleiding van de vorige bouwfase in 2023 is het aannemelijk dat de waterspitsmuis voorkomt in het projectgebied en dient er een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit te worden aangevraagd. Deze aanvraag wordt gedaan voorafgaand aan de omgevingsvergunning voor de bouwactiviteit. Broedvogels Tijdens het broedseizoen (grofweg 1 maart t/m juli) kunnen broedvogels in het projectgebied broeden waarvan het nest geen jaarrond beschermde status heeft. Voor deze soorten dient men rekening te houden met het feit dat ieder nest, mits op dat moment in gebruik, beschermd is. Dit houdt in dat er geen wezenlijke verstoring mag plaatsvinden, waardoor de vogel het nest verlaat. Indien men voornemens is binnen het vogelbroedseizoen te starten met de werkzaamheden, dan wordt aangeraden het projectgebied vooraf ongeschikt te maken voor broedvogels in overleg met een deskundige ecoloog op het gebied van broedvogels. Amfibieën Poelkikker Uit verspreidingsgegevens (NDFF), onderzoekgegevens en ecologische begeleiding van de vorige bouwfase in 2023 en monitoringsgegevens uit 2024/2025 komt naar voren dat poelkikker voorkomt in het projectgebied.
Negatieve effecten op poelkikker kunnen niet worden voorkomen en dient er een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit aangevraagd te worden. Deze aanvraag wordt gedaan voorafgaand aan de omgevingsvergunning voor de bouw- en aanlegactiviteiten. Algemene(re) voorkomende soorten Binnen het projectgebied komen diverse algemene(re) soorten voor waarvoor te allen tijde de (specifieke) zorgplicht geldt. Dit houdt in dat men tracht schade aan wilde planten en dieren zo veel mogelijk te voorkomen. Om een overtreding te voorkomen dienen de onderstaande maatregelen, indien mogelijk, in acht genomen te worden: Beperk de omvang van de werkzaamheden (werkgebied) zoveel mogelijk. 29 BOPA Oostergast fase 3B Voer de werkzaamheden zoveel mogelijk aaneengesloten uit, zonder langdurige tussenperioden. Werk zoveel mogelijk in één richting naar gebied buiten de invloedsfeer van de werkzaamheden. Het schonen van watergangen met een open maaikorf. Maaiwerkzaamheden minimaal 10 cm boven het maaiveld. Werk zoveel mogelijk stapvoets. Werk zoveel mogelijk buiten de kwetsbare periode van de meeste soorten (maart t/m september). Voer zo weinig mogelijk verlichting. Verplaats soorten als amfibieën naar geschikt gebied buiten de invloedsfeer van de werkzaamheden.
Deze conclusies met de vervolgstappen zijn in het volgende overzicht weergegeven: Figuur 4.7: Overzicht soortenbescherming (bron: Successie Natuurcollectief). Bij de uitvoering van de bouw dient rekening te worden gehouden met vorenstaande maatregelen. Houtopstanden Voor de kap van drie bomen (diameter >35 cm) is een omgevingsvergunning benodigd. Hiervoor worden eventueel benodigde vergunningen aangevraagd, maar op voorhand worden hierin geen belemmeringen verwacht. Gebiedsbescherming Stikstof In Nederland zijn 162 Natura 2000-gebieden gelegen. In 130 van deze gebieden komen stikstofgevoelige habitats of leefgebieden van soorten voor. Een verdere toename van stikstofdepositie kan tot een negatief effect leiden. Daarom dient bij een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling onderzocht te worden of er stikstofdepositie in stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden plaatsvindt. Een te hoge stikstofdepositie kan tot een negatief effect leiden, waardoor een omgevingsplan onder dezelfde omstandigheden niet kan worden gewijzigd. Om vast te stellen of sprake is van een toename van stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden is er een 30 BOPA Oostergast fase 3B AERIUS-berekening uitgevoerd. Deze AERIUS-berekening en bijbehorende bijlages zijn als Bijlage 8 bij deze motivering gevoegd. Uit de berekening blijkt dat er 0,00 mol/ha/jr stikstofdepositie op nabijgelegen Natura 2000-gebieden plaatsvindt.
Daarmee zijn nadelige gevolgen op Natura 2000-gebied vanwege stikstofdepositie uitgesloten. 4.5.3 Conclusie Er is sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties wat betreft het aspect ecologie. 4.6 Bodem 4.6.1 Wettelijk kader Het definitieve omgevingsplan neemt waarden op voor de toelaatbare kwaliteit van de bodem voor het bouwen van een bodemgevoelig gebouw op een bodemgevoelige locatie. Deze waarden kunnen per gebied of per gebruiksfunctie verschillen. Bij een overschrijding van een vastgestelde waarde is het bouwen van een bodemgevoelig gebouw alleen toegelaten als de sanerende of andere beschermende maatregelen worden getroffen. Deze zijn voorgeschreven in het omgevingsplan. Daarnaast zijn er specifieke regels over bodem opgenomen in het Aanvullingsbesluit Bodem. Ook zijn de activiteiten opgenomen in het Bal: Regels over nazorg van de bodem na saneren op grond van het Besluit activiteiten leefomgeving, het omgevingsplan, een omgevingsvergunning of een maatwerkvoorschrift; Regels over graven in de bodem; Regels over activiteiten op een locatie met historische bodemverontreiniging zonder onaanvaardbaar risico. Bij wijzigingen van activiteiten geldt dat de bodem geschikt moet zijn voor het beoogde gebruik. Dit kan betekenen dat een onderzoek moet worden verricht naar de bodem- en grondwaterkwaliteit.
4.6.2 Onderzoek Binnen het projectgebied wordt woningbouw gerealiseerd. Daarom moet gemotiveerd worden dat de bodem hiervoor van voldoende kwaliteit is. Door Econsultancy is op 28 juni 2022 een verkennend bodemonderzoek en een verkennend onderzoek asbest in bodem en puin uitgevoerd voor een deel van het projectgebied (kadastraal perceel 1607). De volledige rapportage is als Bijlage 9 bij deze motivering gevoegd. Voor de twee noordelijke percelen (kadastrale percelen 4161 en 2580) is op 3 april 2026 door Sweco een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd. De volledige rapportage is als Bijlage 10 bij deze motivering gevoegd. Naar aanleiding hiervan is aanvullend bodemonderzoek uitgevoerd, waarin een nadere verduidelijking is opgenomen ten aanzien van de geschiktheid van de bodem voor wonen met tuin. Het aanvullende bodemonderzoek bouwt voort op het verkennend bodemonderzoek van 3 april 2026. De volledige rapportage van het aanvullende onderzoek is als Bijlage 11 bij deze motivering toegevoegd. Hierna zijn de conclusies van beide onderzoeken kort weergegeven. De onderzoekslocatie is in de huidige situatie in gebruik als weiland en is geheel onbebouwd en grotendeels onverhard. Er bevinden zich op de onderzoekslocatie enkele kavelsloten met een totale lengte van circa 950 meter. Ter plaatse van de kavelsloten zijn een aantal dammen aanwezig.
Een van de dammen is geheel voorzien van een betonverharding. Uit de geraadpleegde bronnen blijkt geen aanwezigheid van puinfundaties onder de asfalt-/betonverhardingen De bodem bestaat voornamelijk uit zwak tot sterk siltig, zwak tot sterk zandige klei of zwak tot sterk siltig, zeer fijn tot matig fijn zand. De bovengrond is bovendien zwak humeus. Plaatselijk is de bovengrond zwak tot matig grindhoudend. De ondergrond is plaatselijk zwak tot sterk gleyhoudend of zwak oerhoudend. Plaatselijk zijn veen(houdende) lagen in de ondergrond aanwezig. 31 BOPA Oostergast fase 3B Verkennend bodemonderzoek NEN 5740 Deellocatie A1 ziet op de dammen in het projectgebied. Op basis van het milieuhygiënisch vooronderzoek bodem is geconcludeerd dat deze deellocatie onderzocht dient te worden volgens de strategie "verdacht, plaatselijke bodembelasting, uitgezonderd ondergrondse opslagtanks" (VEP). De bovengrond is plaatselijk zwak tot sterk puinhoudend. De bovengrond is plaatselijk licht verontreinigd met kobalt of minerale olie. Tijdens de uitvoering van de werkzaamheden bleek één van de dammen in het geheel voorzien te zijn van een betonverharding en bleek het uitvoeren van grondboringen niet mogelijk.
De vooraf gestelde hypothese, dat de onderzoekslocatie ter plaatse van deellocatie A als "plaatselijk verdacht" kan worden beschouwd wordt, op basis van de (plaatselijk) lichte verontreinigingen en de zintuiglijke bijmengingen, bevestigd. Deellocatie A2 ziet op de slootdempingen. Op basis van het milieuhygiënisch vooronderzoek bodem is geconcludeerd, dat deze deellocatie onderzocht dient te worden volgens de strategie voor een "verdachte locatie met diffuse bodembelasting en een heterogene verontreiniging op schaal van monsterneming, niet lijnvormig" (VED-HE-NL). In het opgeboorde materiaal zijn zintuiglijk geen verontreinigingen aangetroffen. In de bovengrond zijn analytisch geen verontreinigingen aangetoond. De vooraf gestelde hypothese dat deze deellocatie als "heterogeen verdacht, niet lijnvormig" dient te worden beschouwd, wordt voor deze deellocatie verworpen. Deellocatie A3 is geen onderdeel van het projectgebied. Deellocatie A4 en A5 zien op het gedeelte landbouwgrond, ondergrond en grondwater. Op basis van het milieuhygiënisch vooronderzoek bodem is geconcludeerd dat deze deellocaties onderzocht dienen te worden volgens de strategie "grootschalig onverdacht, niet lijnvormig" (ONVGR-NL). Bij onverdachte locaties luidt de onderzoekshypothese dat de bodem niet verontreinigd is. De bovengrond is zeer lokaal matig baksteenhoudend.
Verder zijn in de boven- en ondergrond zintuiglijk geen verontreinigingen aangetroffen. In de boven- en ondergrond zijn analytisch geen verontreinigingen aangetoond. Het grondwater is licht verontreinigd met kobalt, molybdeen, nikkel, zink, xylenen en/of naftaleen. De metaalverontreinigingen (kobalt, molybdeen, nikkel, zink) zijn hoogstwaarschijnlijk te relateren aan regionaal verhoogde achtergrondconcentraties van metalen in het grondwater. Voor de lichte verontreinigingen met xylenen en naftaleen in het grondwater heeft Econsultancy vooralsnog geen verklaring. De vooraf gestelde hypothese, dat deellocaties A4 en A5 als "grootschalig onverdacht, niet lijnvormig" kunnen worden beschouwd wordt, op basis van de lichte verontreinigingen in het grondwater, verworpen. Echter, gelet op de aard en mate van verontreiniging, bestaat er géén reden voor een nader onderzoek. Dam kadastrale percelen 4161 en 2580 In de bovengrond ter plaatse van de dam werden enkel sporen baksteen aangetroffen. Er is geen (asbestverdacht) puin aangetroffen. De boven- en ondergrond voldoen op basis van de analyseresultaten aan kwaliteitsklasse landbouw/natuur. Gedempte sloten kadastrale percelen 4161 en 2580 In gedempte sloot GS1 werden in de ondergrond sporen baksteen aangetroffen.
Zowel de boven- als de ondergrond van deze gedempte sloot voldoen op basis van de analyseresultaten aan kwaliteitsklasse landbouw/natuur. Op basis van de veldwaarnemingen en de analyseresultaten is geen aanleiding verkregen dat de overige sloten gedempt zijn met gebiedsvreemde grond of bodemvreemd materiaal. Zowel de boven- als de ondergrond ter plaatse van de onderzochte gedempte sloten voldoen aan kwaliteitsklasse landbouw/natuur. 32 BOPA Oostergast fase 3B In het grondwater ter plaatse van de gedempte sloten zijn geen verontreinigingen aangetoond. De troebelheid van het grondwater is verhoogd. Dit kan leiden tot vals verhoogde concentraties aan zware organische stoffen. Omdat deze niet in het grondwater zijn aangetoond, heeft de verhoogde troebelheid geen invloed op de conclusie van het grondwater. De signaleringsparameter wordt niet overschreden. Overige terreindelen percelen 4161 en 2580 Op de overige terreindelen zijn geen bijmengingen aangetroffen welke kunnen duiden op een bodemverontreiniging. Zowel de boven- als de ondergrond voldoen op basis van de analyseresultaten aan kwaliteitsklasse landbouw/natuur.
Verkennend onderzoek asbest in bodem NEN 5707 en puin NEN 5897 Deellocatie A1: (vml.) dammen (2x) Op basis van het milieuhygiënisch vooronderzoek bodem is geconcludeerd dat de puinhoudende dammen ter plaatse van deze deellocatie onderzocht dienen te worden volgens de strategie "verdacht, plaatselijke bodembelasting, uitgezonderd ondergrondse opslagtanks" (VEP). In de bodem en het puin zijn zintuiglijk in de fractie > 20 mm geen asbestverdachte materialen aangetroffen.Analytisch is in de fractie < 20 mm eveneens geen asbest aangetoond. De vooraf gestelde hypothese dat de onderzoekslocatie ter plaatse de puinhoudende dammen (gat A20A+A21A en A39A+A40A) van deellocatie A1 ten aanzien van asbest als “verdacht" dienen te worden beschouwd, wordt voor wat betreft de parameter asbest verworpen. Deellocatie A2: slootdempingen Op basis van het milieuhygiënisch vooronderzoek bodem is geconcludeerd, dat deze deellocatie onderzocht dient te worden volgens de strategie voor een "verdachte locatie met diffuse bodembelasting en een heterogene verontreiniging op schaal van monsterneming" (VED-HE). In de bodem zijn zintuiglijk in de fractie > 20 mm geen asbestverdachte materialen aangetroffen. Analytisch is in de fractie < 20 mm eveneens geen asbest aangetoond.
De vooraf gestelde hypothese dat de onderzoekslocatie ter plaatse van deellocatie A2 ten aanzien van asbest als “verdacht" dient te worden beschouwd, wordt voor wat betreft de parameter asbest verworpen. Conclusie Over het algemeen kan worden gesteld dat de (boven)grond en het grondwater ten hoogste licht verontreinigd zijn met metalen, minerale olie, xylenen, naftaleen, PCB en/of PAK. Gelet op de aard en mate van verontreiniging, bestaat er géén reden voor een nader onderzoek. Zowel de boven- als de ondergrond voldoen op basis van de analyseresultaten aan kwaliteitsklasse landbouw/natuur. Grond die voldoet aan de kwaliteitseis landbouw/natuur is geschikt voor elke functie (inclusief wonen met tuin). Verkennend waterbodemonderzoek In het kader van de voorgenomen demping van (enkele) watergangen binnen het projectgebied, is ter plaatse een waterbodemonderzoek uitgevoerd. Het watertype van de onderzoekslocatie betreft "lintvormig water". Op basis van het vooronderzoek is de onderzoekslocatie onderzocht conform de onderzoeksinspanning "lintvormig water, normale onderzoeksinspanning" (LN). Tijdens de uitvoering van de veldwerkzaamheden bevond de waterbodem zich op een diepte varierend van circa 0,0 tot 0,7 m -waterspiegel. Aan de oostzijde van de onderzoekslocatie bestaat de waterbodem uit een sliblaag met een dikte variërend van circa 0,1 tot 0,3 m.
De gemiddelde dikte van de aangetroffen sliblaag bedraagt circa 0,1 m, plaatselijk is incidenteel een wat dikkere sliblaag aangetroffen van circa 0,3 m. De vaste waterbodem onder de sliblaag bestaat uit zwak slibhoudende, zwak siltige klei. Aan de westzijde van de onderzoekslocatie bestaat de waterbodem voornamelijk uit (lokaal zwak zandige) zwak tot matig slibhoudende, zwak siltige klei. Met uitzondering van boring B01 is aan de westzijde geen sliblaag aangetroffen. In het opgeboorde materiaal zijn zintuiglijk geen verontreinigingen waargenomen. Er zijn op basis van het vooronderzoek, tijdens de terreininspectie en bij de uitvoering van de veldwerkzaamheden geen aanwijzingen gevonden, die aanleiding geven een asbestverontreiniging op de 33 BOPA Oostergast fase 3B locatie te verwachten. De waterbodem (toplaag) is plaatselijk licht verontreinigd met minerale olie. De toplaag is plaatselijk beoordeeld als toepasbaar op landbodem klasse industrie / ontvangende landbodem klasse wonen/ toepassing ontvangende waterbodem klasse A (B01-1). De overige delen van de waterbodem voldoen aan de Achtergrondwaarde en zijn vrij toepasbaar. De waterbodem is verspreidbaar op aangrenzende percelen. Het grondwater bevond zich tijdens de veldwerkzaamheden in 2026 op een diepte van 1,0 tot 1,4 m-mv. In het grondwater zijn geen overschrijdingen gemeten van de signaleringsparameter.
De licht verhoogde concentraties aan barium aangetoond in het grondwater in 2008 (MUG Ingenieursbureau), werden niet opnieuw aangetoond. Conclusie Met dit onderzoek is de milieuhygiënische kwaliteit van de waterbodem ter plaatse van de onderzoekslocatie vastgesteld. Op basis van de onderzoeksresultaten bestaat er géén reden voor een aanvullend waterbodemonderzoek voorafgaand aan de geplande herinrichtingswerkzaamheden. Voor de toepassing van eventueel vrijkomend waterbodemmateriaal zijn mogelijk de regels van het Besluit bodemkwaliteit van toepassing. 4.6.3 Conclusie Er is sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties wat betreft het aspect bodem. 4.7 Geluid 4.7.1 Wettelijk kader De instructieregels uit afdeling 3.5 Bkl zijn van toepassing op de beheersing van geluid door een weg, spoorweg of industrieterrein (artikel 3.18, lid 1 Bkl). De wetgever maakt onderscheid tussen geluidbronnen met een geluidproductieplafond als omgevingswaarde (gpp) en bronnen met een basisgeluidemissie (bge). Geluid afkomstig van wegen, spoorwegen en industrieterreinen heeft invloed op de omgeving. Het bevoegd gezag beoordeelt geluid van deze bronnen bij geluidgevoelige gebouwen (artikel 3.20 Bkl). Het Rijk stelt voor een aantal gebouwen specifieke regels.
Deze instructieregels van het Bkl voor geluid zijn gericht op aangewezen geluidgevoelige gebouwen (artikel 3.20 Bkl) en stiltegebieden (artikel 7.11 Bkl). In de aanwijzing van geluidgevoelige gebouwen is de functie (zoals wonen, onderwijs of zorg) bepalend (artikel 3.20 Bkl). Voor andere gebouwen of locaties bepaalt de gemeente zelf de mate van bescherming tegen geluid. Dat doet de gemeente vanuit haar taak 'evenwichtige toedeling van functies aan locaties'. 4.7.2 Onderzoek In het projectgebied worden woningen mogelijk gemaakt. Er worden daarmee geluidgevoelige gebouwen toegevoegd. Het projectgebied ligt binnen de geluidzone van de provinciale weg N355. Er is daarom een akoestisch onderzoek naar geluidsbelasting op de woningen vanwege wegverkeerslawaai uitgevoerd. Dit onderzoek is als Bijlage 12 bij deze motivering gevoegd. De N355 is een provinciale weg. Omdat er voor de N355 nog geen geluidproductieplafonds zijn vastgesteld is bij wijze van overgangsrecht (artikel 3.5, lid 1, onder a, van de Aanvullingswet geluid Omgevingswet) dit akoestisch onderzoek uitgevoerd onder de wetgeving van de Wet Geluidhinder. Uit het onderzoek blijkt dat de geluidbelasting (inclusief 2 dB aftrek) op een aantal gevels van de te realiseren woningen tegen de voorkeursgrenswaarde van 48 dB grenst. De voorkeursgrenswaarde wordt echter niet overschreden.
De maximale ontheffingsgrenswaarde van 63 dB wordt daardoor logischerwijs ook niet overschreden. Het voornemen is mogelijk voor wat betreft geluid door (spoor)wegverkeer. 4.7.3 Conclusie Er kan worden gesteld dat het aspect geluid geen belemmering vormt voor de uitvoering van dit project. 34 BOPA Oostergast fase 3B 4.8 Ladder voor duurzame verstedelijking 4.8.1 Wettelijk kader De ladder voor duurzame verstedelijking is een instructieregel voor zorgvuldig ruimtegebruik en tegengaan van leegstand. Artikel 5.129g Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) regelt dat bij een wijziging van het omgevingsplan voor een nieuwe stedelijke ontwikkeling toepassing van de ladder is vereist. Een stedelijke ontwikkeling is gedefinieerd als "de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelvoorziening of een andere stedelijke voorziening en die voldoende substantieel is." Als een omgevingsplan voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling, wordt rekening gehouden met: a. de behoefte aan die stedelijke ontwikkeling; en b. als die stedelijke ontwikkeling is voorzien buiten het stedelijk gebied of buiten het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied: de mogelijkheden om binnen dat stedelijk gebied of binnen dat stedelijk groen in die behoefte te voorzien.
4.8.2 Onderzoek Toetsing Bij het bepalen óf en hoe de Ladder moet worden toegepast zijn de volgende aspecten van belang: 1. Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling? 2. Is de stedelijke ontwikkeling nieuw? 3. Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? 4. Is er behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling? 5. Ligt de ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied? 1. Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling? De eerste vraag bij de Laddertoets is of er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling bepaalt men door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. Het planvoornemen heeft betrekking op de realisatie van maximaal 250 woningen. Uit jurisprudentie blijkt dat er vanaf 12 woningen sprake is van een stedelijke ontwikkeling. Daarmee is er sprake van een stedelijke ontwikkeling. 2. Is de stedelijke ontwikkeling nieuw? De vervolgvraag is of de stedelijke ontwikkeling 'nieuw' is. De Laddertoets geldt alleen voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen. Beoordeeld moet dan worden of sprake is van een nieuw of groter beslag op de ruimte of dat er op een andere manier wezenlijke ruimtelijke effecten ontstaan door het plan, bijvoorbeeld door een functiewijziging.
Van nieuw beslag op de ruimte is in het beginsel sprake als het nieuwe ruimtelijke besluit meer bebouwing mogelijk maakt dan er op grond van het voorheen geldende planologische regime aanwezig was, of kon worden gerealiseerd. Voorziet het plan in de toevoeging van een gebouw, dan ligt de ondergrens 'in beginsel' bij een bruto-vloeroppervlakte van minder dan 500 m2. Voor ontwikkelingen in de vorm van een terrein is 'in beginsel' geen sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling als het ruimtebeslag minder dan 500 m2 bedraagt. Het projectgebied is nu onderdeel van het bestemmingsplan 'Zuidhorn - Sebastopol'. Op het projectgebied rust op dit moment een agrarische bestemming. In het huidige bestemmingsplan is daarmee alleen ruimte voor agrarisch grondgebruik en zijn in het projectgebied geen gebouwen toegestaan. Deze wijziging van het omgevingsplan maakt de bouw van maximal 250 nieuwe woningen op agrarische grond mogelijk. Het plan kan dus worden gezien als een nieuwe stedelijke ontwikkeling. 3. Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? Wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling, moet de behoefte aan die ontwikkeling worden 35 BOPA Oostergast fase 3B gemotiveerd. De behoefte moet worden bepaald binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van de ontwikkeling.
De aard en omvang van de ontwikkeling zijn leidend voor het schaalniveau waarop de ruimtebehoefte moet worden afgewogen. Het ruimtelijk verzorgingsgebied is in onderhavig project beperkt tot de gemeente Westerkwartier en omliggende gemeenten. De woningen zullen voor het grootste gedeelte bewoond worden door de inwoners uit de gemeente of omliggende gemeenten. 4. Is er behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling? Uitvoeringsagenda NOVEX-gebied Regio Groningen - Assen Zoals aangegeven in paragraaf 3.4.1, maakt Zuidhorn binnen het NOVEX-gebied Regio Groningen - Assen deel uit van het deelgebied Landelijke Kernen Noord. In dit deelgebied zijn Zuidhorn, Bedum, Winsum en Ten Boer aangewezen als belangrijke ontwikkellocaties. Voor de Oostergast Zuidhorn is als integrale gebiedsopgave het toevoegen van 250 woningen opgenomen. Voor deze locatie wordt uitgegaan van maximaal 250 woningen in de periode tot 2040. Woonvisie Westerkwartier 2020-2025 Ten behoeve van de Woonvisie Westerkwartier 2020-2025 is begin 2020 een woningmarktonderzoek uitgevoerd. In dit onderzoek is de kwalitatieve en kwantitatieve woonbehoefte in kaart gebracht voor de periode 2020-2030. Uit dit woningmarktonderzoek blijkt dat het Westerkwartier erg gewild is als woongemeente.
De gemeente Westerkwartier moet in de periode 2020 tot en met 2029 jaarlijks netto tussen de 175 en 250 woningen toevoegen om aan de vraag te kunnen voldoen, met als zwaartepunt de eerste jaren. De bovenkant van de bandbreedte is vooral relevant voor Leek en Zuidhorn. Binnen het totaal nemen Zuidhorn (400-700) en Leek (525-750) de grootste aantallen voor haar rekening, mede door overloop uit Groningen. Volgens het woningmarktonderzoek moet onder andere Zuidhorn inspelen op de vraag en goede bestaande plannen met tempo uitwerken. Ook is er volgens het woningmarktonderzoek behoefte aan een gemengde samenstelling aan te bouwen woningen. Zowel huur als koop, zowel vrijstaande kavels als tweekappers en zowel rijen als levensloopbestendige grondgebonden woningen. Ook in het voorliggend planvoornemen zal er een variëteit aan verschillende woningtypes worden gerealiseerd. Er kan dus gesteld worden dat er behoefte is aan de voorgenomen ontwikkeling. 5. Ligt de ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied? Het projectgebied is volledig gelegen binnen het op grond van de Omgevingsverordening Groningen aangewezen Buitengebied. Vanweg de gefaseerde ontwikkeling van de Oostergast, sluit het projectgebied wel aan bij het bestaand stedelijk gebied.
Op grond van artikel 3.13, lid 2 van de Omgevingsverordening is het verbod van nieuwe stedelijke ontwikkelingen in het buitengebied niet van toepassing op een stedelijke ontwikkeling die aansluit op het bestaand stedelijk gebied, op voorwaarde dat in de plantoelichting is aangetoond dat voor deze ontwikkeling binnen het bestaand stedelijk gebied geen ruimte beschikbaar is of na intensivering, revitalisering en herstructurering kan worden verkregen. Het voorliggende plan voldoet hieraan omdat de ontwikkeling aansluit op de bestaande woonwijk en in het dorp Zuidhorn zelf geen ruimte is voor een dergelijke uitbreiding. Voor deze ontwikkeling is dan ook geen wijziging van de grens mogelijk en noodzakelijk. 4.8.3 Conclusie Het projectgebied is weliswaar volledig gelegen buiten bestaand stedelijk gebied, maar past binnen hetgeen is gesteld in artikel 3.13, lid 2 van de provinciale omgevingsverordening. Daarnaast is geconcludeerd dat er behoefte is aan de voorgenomen ontwikkeling. Voor Zuidhorn/Briltil wijst onderzoek op een behoefte van 500-700 extra woningen tot 2030. In de periode 2030 - 2040 gaat het om nog eens 250-600 woningen. Specifiek voor de Oostergast geldt tot 2040 een behoefte aan circa 250 woningen. De huidige plancapaciteit is op korte termijn voldoende, maar vanaf ongeveer 2027 neemt het tekort snel toe.
Deze opgave is niet realiseerbaar in het huidig bestaand stedelijk gebied van Zuidhorn. Daarmee kan dus worden geconcludeerd dat er in het planvoornemen sprake is van zorgvuldig 36 BOPA Oostergast fase 3B ruimtegebruik. Geconcludeerd kan worden dat het project voldoet aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. 4.9 Archeologie 4.9.1 Wettelijk kader Voor de uitvoering van plannen en projecten moet onderzoek worden gedaan naar de aanwezigheid van archeologische waarden. Bij de ontwikkeling van plannen en projecten moet zoveel mogelijk rekening worden gehouden hiermee. Dat is de essentie van het Europese beleid. Daarmee is het behoud van archeologische resten in de bodem en bescherming van het cultureel erfgoed en landschap belangrijk. De beginselen uit het Bkl richten zich op de omgang met monumenten die op grond van het omgevingsplan zijn beschermd, archeologische monumenten, (voorbeschermde) rijksmonumenten, beschermde stads- en dorpsgezichten en beschermde cultuurlandschappen. Daarnaast zijn regels gesteld voor de beoordeling van rijksmonumentenactiviteit en het verplaatsen van gebouwde monumenten. Initiatiefnemers hebben op basis van de Erfgoedwet een archeologische zorgplicht bij projecten waarbij de bodem wordt verstoord.
Bij het voornemen om een activiteit te verrichten die effect heeft op de bodem is het van belang dat een onderzoek naar archeologie (archeologisch vooronderzoek) plaatsvindt. Als uit het vooronderzoek blijkt dat in het projectgebied behoudenswaardige archeologische vindplaatsen aanwezig zijn, dan kan de initiatiefnemer verplicht worden om hiermee rekening te houden. Dit kan leiden tot aanpassing van de plannen, waardoor de vindplaatsen behouden blijven, of tot een archeologische opgraving en publicatie van de resultaten. 4.9.2 Onderzoek In het verleden is in verband me de ontwikkelplannen van Oostergast door MUG een archeologisch onderzoek gedaan naar archeologie. Dit onderzoek is als Bijlage 13 bij deze motivering gevoegd. Uit dit onderzoek volgt dat in boring 480, aan de noordoost-rand van het onderzoeksgebied, een scherf kogelpotaardewerk in de bouwvoor is aangetroffen. Zie voor de locatie van deze boring figuur 4.8. Figuur 4.8: Uitsnede boorpuntenkaart (bron: MUG). Naar aanleiding van de vondst van de scherf is door De Steekproef in september 2025 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (karterende fase) uitgevoerd. Dit onderzoek is als Bijlage 14 toegevoegd aan deze motivering. Tijdens het veldwerk zijn in het projectgebied zestien boringen gezet, zie afbeelding 4.9.
37 5.1.2e BOPA Oostergast fase 3B Figuur 4.9: Locatie boorpunten (bron: De Steekproef). De bodemopbouw ter plaatse van boring 1 t/m 4 bestaat grofweg uit: 1. een bouwvoor; 2. een verstoorde/verrommelde zandlaag; 3. een cultuurlaag (mogelijke oude bouwvoor) en 4. kwelderafzettingen. Ter plaatse van de boringen 5 t/m 16 bestaat de bodemopbouw uit: 1. een bouwvoor; 2. een natuurlijke kleilaag; 3. kwelderafzettingen. In het maisveld werden alleen in boringen 9 en10 een cultuurlaag aangetroffen, vrijwel direct onder de bouwvoor. In de cultuurlaag werden puinsplikkels en houtskoolsplikkels aangetroffen. Dateerbare archeologisch indicatoren werden echter niet aangetroffen, waardoor de ouderdom van deze laag niet vastgesteld kan worden. Vermoedelijk betreft dit een oude bouwvoor, daterend van vóór de aanleg van het Van Starkenborghkanaal. 38 BOPA Oostergast fase 3B Selectie-advies Tijdens het onderzoek zijn geen duidelijke archeologische indicatoren, zoals aardewerk, aangetroffen. Wel is in het noorden en oosten van het projectgebied een cultuurlaag aangetroffen met puin- en/of houtskoolspikkels, wat mogelijk een oude bouwvoor betreft. Het bleef onduidelijk wat de ouderdom van deze laag was en of hier een (laat)middeleeuwse vindplaats aanwezig was.
Geadviseerd werd daarom om ter plaatse van de boringen waar een cultuurlaag was aangetroffen een proefsleuvenonderzoek uit te voeren, om vast te stellen of hier daadwerkelijk sprake was van een archeologische vindplaats en wat de eventuele begrenzing daarvan was. Hiervoor is door een gecertificeerd archeologisch bureau een Programma van Eisen opgesteld. Dit advies is overgenomen en het proefsleuvenonderzoek is uitgevoerd conform het Programma van Eisen. Uit het in maart 2026 uitgevoerde (en in bijlage 12 opgenomen) proefsleuvenonderzoek blijkt dat geen archeologische vindplaats aanwezig is. In twee proefsleuven, waarmee circa 19% van het onderzoeksgebied is onderzocht, zijn geen archeologische sporen en geen vondsten aangetroffen. Tevens is geen cultuurlaag aangetroffen. De bodem bleek te bestaan uit een bouwvoor met daaronder verstoorde of verrommelde lagen en vervolgens natuurlijke kwelderafzettingen. Volgens de onderzoekers is de eerder in het booronderzoek veronderstelde cultuurlaag waarschijnlijk een recent verstoorde laag geweest. Geconcludeerd wordt dat geen sprake is van een behoudenswaardige archeologische vindplaats. Geadviseerd wordt daarom het plangebied vrij te geven voor wat betreft archeologie. De gemeente Westerkwartier heeft als bevoegd gezag dit advies overgenomen. Bij dit alles blijft de wettelijke meldingsplicht uit de Erfgoedwet van kracht.
Wanneer tijdens de uitvoering van werkzaamheden onverwacht archeologische vondsten of grondsporen worden aangetroffen, dient hiervan melding te worden gedaan bij het bevoegd gezag. 4.9.3 Conclusie Geconcludeerd kan worden dat het project wat betreft het aspect archeologie uitvoerbaar is. 4.10 Cultuurhistorie 4.10.1 Wettelijk kader Voor de uitvoering van plannen en projecten moet onderzoek worden gedaan naar de aanwezigheid van waarden. Bij de ontwikkeling van plannen en projecten moet zoveel mogelijk rekening worden gehouden hiermee. Dat is de essentie van het Europese beleid. Daarmee is het behoud van archeologische resten in de bodem en bescherming van het cultureel erfgoed en landschap belangrijk. De beginselen uit het Bkl richten zich op de omgang met monumenten die op grond van het omgevingsplan zijn beschermd, archeologische monumenten, (voorbeschermde) rijksmonumenten, beschermde stads- en dorpsgezichten en beschermde cultuurlandschappen. Daarnaast zijn regels gesteld voor de beoordeling van rijksmonumentenactiviteit en het verplaatsen van gebouwde monumenten. Onder cultuurhistorische waarden worden alle structuren, elementen en gebieden bedoeld die cultuurhistorisch van belang zijn. Zij vertellen iets over de ontstaansgeschiedenis van het Nederlandse cultuurlandschap. Vaak is er een sterke relatie tussen aardkundige aspecten en cultuurhistorische aspecten.
4.10.2 Onderzoek De gemeente Westerkwartier heeft in totaal 332 monumenten. De monumenten geven een beeld van de unieke en veelzijdige geschiedenis van de gemeente Westerkwartier. Op de site van de gemeente Westerkwartier is een monumentenkaart te vinden die een overzicht geeft van de 89 gemeentelijke monumenten en 243 rijksmonumenten. In of in de nabijheid van het projectgebied zijn geen monumenten gelegen. Ook is een deel van Zuidhorn; 'De Gast', aangewezen als beschermd dorpsgezicht. Dit gebied bevat een uitbreiding van Zuidhorn die in de periode 1850-1940 plaatsvond langs De Gast en het noordelijke deel van de Hoofdstraat. Het gebied is op 26 oktober 2007 aangewezen als beschermd dorpsgezicht. Het project heeft geen invloed op het beschermd dorpsgezicht. 39 BOPA Oostergast fase 3B In paragraaf 2.1 zijn de landschappelijke kwaliteiten van het gebied beschreven. 4.10.3 Conclusie Er is sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties wat betreft het aspect cultuurhistorie. 4.11 Rijksvaarwegen 4.11.1 Wettelijk kader Het wettelijk kader voor rijksvaarwegen is vastgelegd in de Omgevingswet en het Besluit kwaliteit leefomgeving. Artikel 5.1.7.4 van het Besluit kwaliteit leefomgeving bevat instructieregels voor het omgevingsplan. Deze instructieregels zijn gericht op het waarborgen van een veilig en vlot gebruik van rijksvaarwegen.
Ter bescherming van dit gebruik gelden vrijwaringsgebieden langs rijksvaarwegen. De begrenzing van deze vrijwaringsgebiede is vastgelegd in bijlage III van de Omgevingsregeling. Binnen deze gebieden mogen geen functies of activiteiten worden toegestaan die het veilige gebruik van de vaarweg kunnen belemmeren. Dit betreft onder meer beperkingen aan zicht, manoeuvreerruimte en bereikbaarheid. Onder een veilig gebruik van de vaarweg valt ook het transport van gevaarlijke stoffen. Rijksvaarwegen maken deel uit van het nationale hoofdnet voor de beroepsvaart. Het vervoer van gevaarlijke stoffen is een regulier en voorzien gebruik van deze vaarwegen. Het wettelijke kader sluit aan bij het rijksbeleid voor externe veiligheid. Voor vaarwegen is dit beleid uitgewerkt in het Basisnet water. 4.11.2 Onderzoek Het vrijwaringsgebied zoals genoemd in voorgaande paragraaf is als gebiedsaanduiding 'vrijwaringszone - vaarweg' opgenomen in het gemeentelijk omgevingsplan. Daarbij is allereerst bepaald dat een gebouw of bouwwerk, geen gebouw zijnde, slechts mag worden gebouwd indien uit onderzoek is gebleken dat het gebouw of bouwwerk, geen gebouw zijnde, geen nadelige invloed heeft op de scheepvaart op de aangrenzende waterweg.
Gesteld kan worden dat de beoogde woningbouw, welke wordt gerealiseerd buiten de genoemde vrijwaringszone, geen negatieve gevolgen heeft voor het gebruik van het Van Starkenborghkanaal in termen van zicht, manouvreerruimte of bereikbaarheid. Rijkswaterstaat heeft te kennen gegeven geen nadere eisen te zullen stellen zolang de 25m zone intact blijft, in die zin dat daarbinnen geen bebouwing wordt gerealiseerd. Hieraan zal worden voldaan. 4.11.3 Conclusie Er is sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties wat betreft het aspect Rijksvaarwegen. 4.12 Toegankelijkheid openbare ruimte 4.12.1 Wettelijk kader Artikel 5.162 Bkl bevat een instructieregel ingeval van nieuwe ontwikkelingen die gevolgen hebben voor de inrichting van de openbare buitenruimte. In dat geval moet rekening worden houden met het bevorderen van de toegankelijkheid van die openbare buitenruimte voor personen met een functiebeperking. Het artikel verplicht dus niet tot een specifieke maatregel, maar tot het meewegen en verwerken van dit belang in de planvorming. De strekking is dat de openbare buitenruimte bij ruimtelijke ontwikkelingen bruikbaar en bereikbaar blijft voor iedereen, waaronder mensen met een beperking. 40 BOPA Oostergast fase 3B 4.12.2 | Onderzoek In de planvorming is als volgt rekening gehouden met de genoemde instructieregel.
Allereerst is het plan als geheel zodanig ontworpen dat de openbare buitenruimte bruikbaar en bereikbaar blijft voor iedereen, waaronder personen met een functiebeperking. Daarnaast zijn alle buitenruimtes bij de woningen rolstoeltoegankelijk. Waar hoogteverschillen moeten worden overbrugd, worden hellingen toegepast. Deze hellingen worden zodanig vormgegeven dat zij veilig en | comfortabel | te | gebruiken | zijn. | Ook | worden | op | deze | locaties | voldoende | rust- | en | pauzeplekken gerealiseerd, zodat ook gebruikers met een beperkte belastbaarheid de route goed kunnen afleggen. Tot slot is in het ontwerp rekening gehouden met korte en logische looproutes. De loopafstanden vanaf de openbare weg tot aan de woningen zijn beperkt gehouden. 4.12.3 | Conclusie In de planopzet is het belang van toegankelijkheid expliciet meegewogen en verwerkt. Er is wat dit aspect betreft daarmee sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 4.13 | Verkeer en parkeren 4.13.1 | Wettelijk kader Voor een ruimtelijk plan geldt dat de verkeerseffecten die optreden als gevolg van een voornemen in het kader van een goede ruimtelijke ordening moeten worden onderbouwd. De nadruk ligt daarbij op de effecten van de ontwikkeling op de verkeersafwikkeling en parkeren (bereikbaarheid), de verkeersveiligheid en de verkeershinder (leefbaarheid). In de CROW-publicatie nr.
744 'Parkeerkencijfers 2024' (augustus 2024) zijn vuistregels en kengetallen aangereikt om verkeerseffecten bij ontwikkelingen te bepalen. Tevens | heeft | de | gemeente | Westerkwartier | een | Parapluplan | parkeren | Westerkwartier | vastgesteld (14-06-2023). Hierin is het gemeentelijk beleid met betrekking tot parkeernormen en het laden en lossen binnen de gemeente Westerkwartier geregeld. Hierin is opgenomen dat de gemeente Westerkwartier de meest actuele richtlijnen van het CROW toepast voor de maatvoering, de bepaling van het aantal parkeerplaatsen en als de wijze van berekening. 4.13.2 | Onderzoek Verkeersafwikkeling Het | plan | betreft | de | realisatie | van | maximaal | 250 | woningen. | In | paragraaf | 4.3 | is | door | middel | van CROW-publicatie | 744 | – | Parkeerkencijfers | 2024 | al | berekend | dat | de | verkeersgeneratie | van | het planvoornemen maximaal 1.680 ritten per etmaal bedraagt. Parkeren Naast een verkeersaantrekkende werking neemt de parkeerbehoefte in het gebied als gevolg van het planvoornemen | ook | toe. | Voor | de | berekening | van | de | parkeerbehoefte | is | gebruik | gemaakt | van CROW-publicatie 744 (Parkeerkencijfers | 2024: Basis | voor parkeernormering). Er is daarbij voor het projectgebied uitgegaan van de gemiddelde parkeernorm en een ligging in de rest van de bebouwde kom in een weinig stedelijk gebied.
Uitgaande van de realisatie van maximaal 250 woningen is berekend dat de parkeerbehoefte | ongeveer | 389 | parkeerplekken | bedraagt | excl. | bezoekersparkeren. | Voor bezoekersparkeren dient uitgegaan te worden van 0,2 parkeerplekken per woning. Dit komt voor maximaal 250 | woningen | neer | op | 50 | parkeerplaatsen. | In | totaal | is | de | parkeerbehoefte | van | dit | project | 439 parkeerplekken (zie figuur 4.10). Functie | CROW-functie | Aantal | Parkeerkencijfer | Gem. benodigde per woning | parkeerplaatsen (afgerond) 41 BOPA Oostergast fase 3B Beneden-/boven- | Huur, appartement, | 36 | 0,5-1,3 | 32 woning (sociaal) | sociale huur 75-100 m2 Appartementen | Huur, appartement, | 40 | 0,5-1,3 | 36 (sociaal) | sociale huur 75-100 m2 3-onder-1 kapwoning | Koop, huis, | 118 | 1,4-2,2 | 212 tussen/hoek Vrijstaande woning | Koop, huis, vrijstaand | 22 | 1,6-2,4 | 44 2-onder-1 kapwoning | Koop, huis, | 34 | 1,5-2,3 | 65 twee-onder-een-kap Bezoekersparkeren | 250 | 0,2 | 50 Totaal afgerond | 439 Figuur 4.10: Parkeerbehoefte Oostergast fase 3B Het stedenbouwkundig plan heeft tot doel de mens voorop te zetten, dat betekent dat er veel ruimte is voor voetgangers | en | fietsers. | Auto's | worden | zoveel | mogelijk | buiten | het | zicht | geparkeerd. | In | het stedenbouwkundig plan zijn de benodigde parkeerplaatsen opgenomen (zie figuur 4.11).
Bij de vrijstaande, 2-onder-1-kapwoningen en hoekwoningen betekent dit parkeren op het eigen erf. Bij de tussenwoningen en appartementen parkeert men zoveel mogelijk in te realiseren koffers ingepast in groen. Parkeerkoffers worden omzoomd door laagblijvende beheersvriendelijke heesterbeplanting en worden onderbroken door plantvakken met bomen. Op deze manier ontstaat een groen uiterlijk van de parkeervakken. Figuur 4.11: Parkeerplaatsen (bron: | 5.1.2e 42 BOPA Oostergast fase 3B Figuur 4.12: Impressie parkeerkoffer (bron: beeldkwaliteitsplan Laos) Elektriciteit Laadpunten worden in het inrichtingsplan openbare ruimte meegenomen. Door de opwekking en het gebruik van duurzame energie worden er hogere eisen gesteld aan het elektriciteitsnetwerk. Onderdeel daarvan zijn de zogenaamde “trafo’s”, transformatorstations die de (terug) te leveren energie kunnen verwerken. Gemiddeld genomen is één trafo per 30 woningen nodig, op een afstand van maximaal 200 m van de woningen. In figuur 4.13 is het aandeel oplaadpunten per woning nader uitgewerkt. Er worden in het projectgebied trafo's geplaatst om te voorzien in de behoefte van de woningen binnen het projectgebied. De trafo’s zijn zo veel mogelijk aan het zicht onttrokken, door ze te plaatsen in de parkeerkoffers. Beplanting verzacht de uitstraling van deze benodigde infrastructuur.
Functie | CROW-functie | Aantal | Aandeel | Oplaadpunten oplaadpunten per woning Beneden-/bovenwonin | Huur, appartement, | 36 | 1-3% | 0,36-1,08 g (sociaal) | sociale huur 75-100 m2 Appartementen | Huur, appartement, | 40 | 1-3% | 0,4-1,2 (sociaal) | sociale huur 75-100 m2 3-onder-1 kapwoning | Koop, huis, tussen/hoek | 118 | 5-8% | 5,9-9,44 Vrijstaande woning | Koop, huis, vrijstaand | 22 | 8-13% | 1,76-2,86 2-onder-1 kapwoning | Koop, huis, | 34 | 8-13% | 2,72-4,42 twee-onder-een-kap Totaal afgerond | 5.1.2f -19 Figuur 4.13: Behoefte laadpalen Oostergast fase 3B 43 BOPA Oostergast fase 3B 4.13.3 Conclusie Er is wat het aspect verkeer en parkeren betreft sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 4.14 Duurzaamheid 4.14.1 Wettelijk kader In bijlage 1 van de Omgevingswet (Ow) is het begrip duurzame ontwikkeling gedefinieerd. Het gaat om "een ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generatie zonder de mogelijkheden voor toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen." Artikel 1.3 en 2.1 Ow borgen het belang van duurzaamheid. In artikel 1.3 zijn de maatschappelijke doelen van de wet verwoord: "Deze wet is, met het oog op duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu, gericht op het in onderlinge samenhang: a.
bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, en b. doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften." Artikel 2.1 geeft aan dat een bestuursorgaan zijn taken en bevoegdheden op grond van de wet uitoefent met het oog op de doelen van de wet, tenzij daarover specifieke regels zijn gesteld. Artikel 1.3 geeft ook richting aan de voor burgers en bedrijven opgenomen zorgplicht in artikel 1.6 Ow, namelijk dat men "voldoende zorg draagt voor een goede leefomgeving". Met deze bepalingen wordt een duurzame ontwikkeling voor het gehele domein van de fysieke leefomgeving geborgd. Het vergt een samenhangende benadering vanaf het begin van de planvorming van alle relevante belangen, waaronder: ruimte, water, natuur, gezondheid en wonen. 4.14.2 Onderzoek Het projectgebied is ontwikkeld met een duidelijke ambitie op het gebied van duurzaamheid en toekomstbestendigheid en sluit aan bij de gemeentelijke en provinciale duurzaamheidsdoelstellingen. Bij de planvorming is integraal aandacht besteed aan energiegebruik, materiaalkeuze, klimaatadaptatie en leefkwaliteit. Alle woningen worden aardgasvrij gerealiseerd en voldoen aan de geldende BENG-eisen. De woningen zijn goed geïsoleerd en worden voorzien van individuele warmtepompen.
Waar mogelijk is de verkaveling zodanig ingericht dat een noord-zuidoriëntatie wordt gerealiseerd, waardoor dakoppervlakken geschikt zijn voor de toepassing van zonne-energie. Bij de bouw wordt gebruikgemaakt van duurzame en onderhoudsarme materialen. Het plan houdt daarnaast rekening met klimaatadaptatie door aandacht voor waterberging, groenvoorzieningen en biodiversiteit. Het project draagt bij aan een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving met een groene openbare ruimte en stimuleert duurzame mobiliteit door goede fietsvoorzieningen en een efficiënte ontsluiting. Het project vormt daarmee een toekomstbestendige ontwikkeling voor Zuidhorn. 4.14.3 Conclusie Zoals hiervoor beschreven, wordt voldaan aan de eisen en voorwaarden van duurzaamheid. Hiermee is sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties wat betreft duurzaamheid. 44 BOPA Oostergast fase 3B 4.15 Mer 4.15.1 Wettelijk kader Een toets aan de regels over een milieueffectrapportage moet worden uitgevoerd als onderdeel van de motivering van een wijziging omgevingsplan of buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Op grond van bijlage V van het Omgevingsbesluit vindt een mer-beoordeling plaats bij een stedelijk ontwikkelingsproject.
4.15.2 Onderzoek Het initiatief behoort in bijlage V in het Omgevingsbesluit tot nummer J11: 'Stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra en de aanleg van parkeerterreinen'. Hiervoor geldt een mer-beoordelingsplicht. Voor het planvoornemen is daarom een notitie mer-beoordeling opgesteld. De notitie is als Bijlage 16 aan deze motivering toegevoegd. Uit de notitie blijkt dat het initiatief geen significant nadelige milieugevolgen tot gevolg heeft die het doorlopen van een mer-procedure noodzakelijk maakt. 4.15.3 Conclusie Er kan worden gesteld dat de regels over een milieueffectrapportage geen belemmering vormen voor de uitvoering van dit plan. Het uiteindelijke besluit hierover is aan het bevoegde gezag (college B&W) die een mer-beoordelingsbesluit neemt. Hoofdstuk 5 Economische uitvoerbaarheid In deze paragraaf wordt aandacht besteed aan de wijze van bekostiging. Hierbij is een onderscheid tussen de situatie waarin het omgevingsplan van rechtswege geldt en de situatie waarin er een gewijzigd omgevingsplan vigeert wat voldoet aan de wettelijke vereisten van de Omgevingswet (inclusief regels over kostenverhaal). In de gemeente Westerkwartier geldt het omgevingsplan van rechtswege.