CConstaterende datWesterkwartier
Koppel je AI →
Document · PDF

BIJLAGE 1. (Na) de RES 1.0 Groningen Een onderzoek naar de dem. legitimiteit van de RES 1.0)

Raadsvergadering 23 september 2026, gemeente WesterkwartierBij agendapunt: Rekenkameronderzoek RES (Bespreekstuk)19.723 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

De inbreng van inwoners in het kader van de Transitievisie Warmte en de Omgevingsvisie is als zodanig vastgelegd. De inbreng in het kader van de Startnotitie RES 2.0 en de Voo rtgangsrapportage RES 2.0 Groningen niet; deze inbreng was er niet . Daar waar Westerkwartier de inbreng wel vastlegde, informeerde de gemeente de deelnemers wél wat er met de inbreng gebeurde. Het proces lag niet stil. Deze indicator is niet van toepassing. 3.5.3 Uitlegbaarheid onderhandelingsresultaten Het derde thema is de mate waarin deelnemers de onderhandelingsresultaten kunnen uitleggen aan de achterban. Dat wil zeggen dat de deelnemende inwoners de uitkomsten van het proces moeten kunnen uitleggen en verantwoorden en hier eventueel de tijd en ruimt e voor moeten krijgen. Dit thema heeft twee indicatoren. 115 Gemeente Westerkwartier. Transitievisie Warmte. December 2021. 116 Gemeente Westerkwartier. Omgevingsvisie Westerkwartier definitief. Gemeente Westerkwartier. 50 Democratische legitimiteit van de Regionale energiestrategie – Gemeente Westerkwartier Tabel 36: Beoordeling uitlegbaarheid onderhandelingsresultaten Indicator Score RES 1.0 Score proces na de RES 1.0 Deelnemers gaan er meer op vooruit dan achteruit Niet te beoordelen Niet te beoordelen Mitigerende maatregelen Niet te beoordelen Niet te beoordelen De beslissingsbevoegdheid bleef bij alle documenten bij het bestuur.

Het is niet vast te stellen in hoeverre deelnemers er op voor- of achteruit gaan. De eerste indicator is niet te beoordelen. De tweede is niet van toepassing. 3.5.4 Behartiging kernwaarden Het vierde thema is de mate waarin deelnemers hun kernwaarden kunnen behartigen. Kernwaarden zijn normen en waarden van een organisatie, gemeenschap of persoon die haar bestaansrecht raken. Het beschermen van kernwaarden is een belangrijke spelregel binnen het managen van een netwerk.117 Dit is de enige indicator van dit thema. Tabel 37: Beoordeling beschermen kernwaarden Indicator Score RES 1.0 Score proces na de RES 1.0 Procesafspraken voor bescherming kernwaarden - - De NRK vond geen procesafspraken tussen het bestuur en haar inwoners. Daarom scoren we deze indicator onvoldoende. 3.5.5 Hiërarchie en structuur Het vijfde thema is de mate waarin de verschillende hiërarchische posities van de deelnemers aan een proces aandacht krijgen. Overheden en inwoners kennen niet dezelfde structuur, verantwoordelijkheden of bevoegdheden. Het is relevant om binnen het besluitvormingsproces rekening te houden met deze verschillen. Dit thema heeft drie indicatoren.

Tabel 38: Beoordeling hiërarchie en structuur Indicator Score RES 1.0 Score proces na de RES 1.0 Duidelijkheid over de hiërarchische posities van deelnemers ± ± Op de hoogte van de afspraken wie welke rol heeft Niet te beoordelen Niet te beoordelen Deelnemers zijn tevreden over deze afspraken en kunnen hierbinnen functioneren Niet te beoordelen Niet te beoordelen De hiërarchische posities waren impliciet helder; inwoners konden hun mening geven en het bestuur beslist. We konden niet onderzoeken in hoeverre inwoners tevreden zijn met deze afspraken en in hoeverre ze hierbinnen konden functioneren. 117 & (2007). Management in netwerken (4e ed.) Den Haag: Uitgeverij Lemma. p. 118. 5.1.2e 5.1.2e 51 Democratische legitimiteit van de Regionale energiestrategie – Gemeente Westerkwartier 3.5.6 Draagvlak Het zesde en laatste thema omvat de mate van draagvlak. Draagvlak is de feitelijke steun voor het beleid of voor aspecten daarvan, door relevante actoren, zowel binnen als buiten de organisatie.118 Dit thema heeft twee indicatoren. Tabel 39: Beoordeling mate van draagvlak Indicator Score RES 1.0 Score proces na de RES 1.0 Gezamenlijke definitie van draagvlak - - Er is draagvlak voor het beleid Niet te beoordelen Niet te beoordelen Er was geen gezamenlijke definitie van draagvlak. De eerste indicator is onvoldoende. De tweede is niet te beoordelen.

3.6 Samenvattende bevindingen ▪ Volksvertegenwoordigers De raad was niet betrokken bij de Voortgangsrapportage en werd ook niet betrokken bij de keuze van strategievorming naar monitoring. De raad was wel betrokken bij de Transitievisie Warmte en de Omgevingsvisie. Raadleden konden bij deze documenten moties en amendementen indienen. De raad hield hiermee enige controle over een deel van het proces na de RES 1.0. ▪ Stakeholders De gemeente betrok stakeholders bij de Omgevingsvisie en de Transitievisie Warmte. Onder andere woningbouwcorporaties en de netbeheerder werden betrokken bij het beleid. De NRK trof geen procesafspraken tussen het bestuur en de stakeholders aan. De gemeente betrok geen stakeholders bij de Voortgangsrapportage RES 2.0. ▪ Inwoners De gemeente betrok inwoners bij de Omgevingsvisie en de Transitievisie Warmte. In de vorm van dialoogtafels en een enquête konden inwoners zich uitspreken over thema’s die onderdeel zijn van het proces ná de RES 1.0, zoals de warmtevisie. De gemeente betrok geen inwoners bij de Voortgangsrapportage RES 2.0. 118 De aanpak van interactief beleid (3e ed.) Bussum: Uitgeverij Coutinho. p. 51. 5.1.2e Bronnenlijst Literatuur en algemene stukken ▪ | 5.1.2e | 5.1.2e | , | & | (2007) Governance and the democratic 5.1.2e5.1.2e deficit. (1e ed) Burlington: Ashgate Publishing Limited.

▪ | 5.1.2e | en | (2015) Beginselen van het Nederlandse staatsrecht. (18e 5.1.2e ed) Deventer: Wolters Kluwer. ▪ | 5.1.2e | & | (2007). Management in netwerken (4e ed.) Den Haag: 5.1.2e Uitgeverij Lemma. ▪ | Gemeente | Westerkwartier. | Coalitieakkoord | gemeente | Westerkwartier | 2022-2026. Gemeente Westerkwartier. ▪ | Gemeente Westerkwartier, Duurzaamheidsbeleid 2020-2025. Gemeente Westerkwartier. ▪ | Gemeente Westerkwartier, Geamendeerde Transitievisie Warmte gemeente Westerkwartier 2022-2026. Gemeente Westerkwartier. ▪ | Gemeente | Westerkwartier. | Omgevingsvisie | Westerkwartier | definitief. | Gemeente Westerkwartier. ▪ | Gemeente Westerkwartier, Visie hernieuwbare elektriciteit, bijlage 3. (2020). Gemeente Westerkwartier. ▪ | Gemeente Westerkwartier, Visie hernieuwbare elektriciteit, bijlage 4. (2020). Gemeente Westerkwartier. ▪ | Griffie Westerkwartier. (2019). Raadsactiviteit energietransitie Westerkwartier 28 augustus 2019. Griffie Westerkwartier. ▪ | Griffie Westerkwartier. (2020). Raadsactiviteit 5 februari 2020. Griffie Westerkwartier. ▪ | 5.1.2e | , | en | (2011). Legitimiteitsmonitor Democratisch 5.1.2e5.1.2e Bestuur, Naar een metamonitor van de legitimiteit van het democratisch bestuur in Nederland. Den Haag: Ministerie van BZK. ▪ | 5.1.2e | , | & | (2023). Regionale Energiestrategieën vergen meer 5.1.2e5.1.2e democratie.

Bestuurswetenschappen, nummer 2 (2023) ▪ | Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. (2019). Klimaatakkoord. ▪ | Nationaal Programma RES, Handreiking Regionale Energiestrategie update 2022. ▪ | Noordelijke Rekenkamer. (2021). Regionale democratie vergt energie Fryslân. ▪ | Noordelijke Rekenkamer. (2021). Regionale democratie vergt energie Groningen. ▪ | NPRES. (2019). Handreiking 1.1. Den Haag: NPRES. ▪ | NPRES. (2020). 'Wat als'-situaties. Den Haag: NPRES. ▪ | 5.1.2e | De aanpak van interactief beleid (3e ed.) Bussum: Uitgeverij Coutinho. ▪ | RES-regio Groningen. (2019). Startdocument Regionale Energiestrategie Groningen. ▪ | RES-regio | Groningen. | (2020). | Regionale | Energie | Strategie | Groningen: | Het consultatiedocument. ▪ | RES-regio Groningen. (2020). Regionale Energie Strategie Groningen: Concept RES ▪ | RES-regio Groningen. (2021). RES 1.0 Groningen. Groningen: RES Groningen. 52 | Democratische legitimiteit van de Regionale energiestrategie – Gemeente Westerkwartier 53 Democratische legitimiteit van de Regionale energiestrategie – Gemeente Westerkwartier ▪ RES-regio Groningen. (2022). Startdocument RES 2.0 RES Groningen ▪ RES-regio Groningen. (2023). Voortgangsrapportage RES 2.0 Groningen.

▪ RES-regio Groningen, Voortgangsrapportage RES 3.0 Groningen Wetgeving ▪ Algemene wet bestuursrecht ▪ Gemeentewet ▪ Omgevingswet ▪ Omgevingsbesluit ▪ Reglement van Orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad van de gemeente Westerkwartier 2019. Websites ▪ www.gemeenteraad.groningen.nl ▪ www.provinciegroningen.nl ▪ www.westerkwartier.bestuurlijkeinformatie.nl ▪ www.westerkwartier.nl 54 Democratische legitimiteit van de Regionale energiestrategie – Gemeente Westerkwartier Bijlage 1: scorekaart democratische legitimiteit Representatieve democratie Thema Indicator Input legitimiteit Verankering van het onderwerp in verkiezingsprogramma's of bestuursakkoorden Het onderwerp is als een belangrijk thema behandeld tijdens de campagne, bijvoorbeeld in debatten of op sociale media. Politieke partijen hebben het onderwerp genoemd in het verkiezingsprogramma. Het onderwerp vindt navolgbaar een plek in het bestuursakkoord. Volksvertegenwoordigers slagen erin hun plannen in beleid om te zetten. Open agenda Volksvertegenwoordigers hebben beleidsruimte. Het bestuur stelt de volksvertegenwoordigers op de hoogte van de manier waarop ze bij de besluitvorming worden betrokken. Het bestuur deelt invloed met volksvertegenwoordigers. Het bestuur geeft inzicht in het beleidsproces aan volksvertegenwoordigers.

Throughput legitimiteit Betrokkenheid volksvertegenwoordiging bij besluitvorming Volksvertegenwoordigers krijgen tijdige en juiste informatie over het onderwerp. Er is een inhoudelijke behandeling van het onderwerp (debatten). Volksvertegenwoordigers krijgen voldoende de tijd om het onderwerp inhoudelijk te behandelen. Volksvertegenwoordigers kunnen het besluitvormingsproces zelf vormgeven. Volksvertegenwoordigers kunnen het voorstel (reëel) amenderen. Volksvertegenwoordigers kunnen stemmen over het onderwerp. Tegenstemmen is een reële optie. Volksvertegenwoordigers kunnen controleren Volksvertegenwoordigers nemen een toetsbaar kaderstellend besluit. 55 Democratische legitimiteit van de Regionale energiestrategie – Gemeente Westerkwartier De uitvoering van het beleid wordt periodiek getoetst aan de hand van de gestelde kaders. Bestuurders verantwoorden zich tegenover volksvertegenwoordigers. Volksvertegenwoordigers hebben instrumenten om de uitvoering van het beleid bij te sturen. Output legitimiteit Politiek-bestuurlijk draagvlak voor beleid Vooraf is geformuleerd wanneer er voldoende draagvlak voor het onderwerp is (stemregels). Volgens bovenstaande definitie is er draagvlak voor het beleid. Beleidsresultaten Er zijn criteria wanneer het beleid als doeltreffend en doelmatig wordt beschouwd. De effectiviteit en doelmatigheid van het beleid wordt geëvalueerd.

De effectiviteit en doelmatigheid van het beleid wordt openbaar gemaakt. Het beleid is volgens bovenstaande criteria effectief en doelmatig. Er is politieke verantwoordelijkheid Volksvertegenwoordigers zijn transparant over hun resultaten. Volksvertegenwoordigers kunnen verantwoordelijk worden gehouden voor de resultaten. Participatieve democratie Dit deel van de scorekaart is bedoeld om zowel de participatie van stakeholders als die van inwoners te meten. Daarom moet dit deel twee keer gebruikt worden: voor beide groepen één keer. Thema Indicator Input legitimiteit Betrokken deelnemers Er is een actorenanalyse uitgevoerd. Alle relevante stakeholders kunnen hun stem laten horen. Er is bijzondere aandacht besteed aan het bereiken belanghebbenden die zich niet vanzelf melden. Open agenda Er is beleidsruimte. Er is van tevoren bepaald welke rol burgers/stakeholders krijgen. Het bestuur deelt invloed met deelnemers. Er worden procesafspraken voor de besluitvorming gemaakt. 56 Democratische legitimiteit van de Regionale energiestrategie – Gemeente Westerkwartier De inbreng van deelnemers wordt schriftelijk vastgelegd. Het bestuur informeert de deelnemers regelmatig over wat er met hun inbreng gebeurt. Het bestuur weegt de inbreng van stakeholders mee in de afweging. Het bestuur geeft inzicht in de afweging van besluiten.

Het bestuur informeert deelnemers over lang stilliggen, uitstel of wijziging van voornemens. Bestuurders zijn transparant over hun input. Throughput legitimiteit Deelnemers kunnen de onderhandelingsresultaten uitleggen aan hun achterban Deelnemers gaan er in de onderhandelingen meer op vooruit dan achteruit. Een negatief resultaat wordt voorzien van mitigerende maatregelen. Deelnemers kunnen hun kernwaarden behartigen Er zijn (unaniem aangenomen) procesafspraken die de bescherming van kernwaarden waarborgen. Hiërarchische structuur Duidelijkheid over de hiërarchische posities van deelnemers in de besluitvorming. Deelnemers zijn op de hoogte van de afspraken over wie welke rol heeft. Deelnemers zijn tevreden over de afspraken en kunnen hierbinnen functioneren. Output legitimiteit Mate van draagvlak Er is een gezamenlijke definitie van draagvlak (binnen welke populatie en hoe vastgesteld). Volgens bovenstaande definitie is er draagvlak voor het beleid. Beleidsresultaten Er zijn criteria wanneer het beleid als doeltreffend en doelmatig wordt beschouwd. De effectiviteit en doelmatigheid van het beleid wordt in kaart gebracht. De effectiviteit en doelmatigheid van het beleid wordt openbaar gemaakt. Het beleid is effectief en doelmatig. Deelnemers zijn verantwoordelijk Deelnemers hebben mandaat van hun achterban.

Deelnemers kunnen verantwoordelijk worden gehouden voor de resultaten van het proces. Deelnemers zijn transparant over hun input. 57 Bijlage 2: Factsheet deelnemende gemeenten Factsheet Gemeenten Aspecten Eemsdelta Het Hogeland Midden-Groningen Oldambt Westerkwartier De gemeenteraad was betrokken bij de RES 1.0 Ja, de raad stelde het Startdocument, de Concept - RES en de RES 1.0 vast. De gemeenteraad was betrokken bij het RES -bod dat het college indiende bij de RES-regio De gemeenteraad was vooral betrokken bij de uitwerking en niet zozeer het bod dat het college bij de RES -regio indiende. Het gemeentelijk RES-bod is gebaseerd op de visie Hernieuwbare Energie Westerkwartier. De gemeente voerde in aanloop naar de RES 1.0 en/of na de RES een actorenanalyse uit om te bepalen welke stakeholders en inwoners betrokken zouden worden Nee. De gemeente betrok zelf stakeholders bij de RES 1.0 Niet bij de RES, wel bij de visie Hernieuwbare Elektriciteit Westerkwartier. De gemeente betrok zelf inwoners bij de RES 1.0 Niet bij de RES, wel bij de visie Hernieuwbare Elektriciteit Westerkwartier. 58 Democratische legitimiteit van de Regionale energiestrategie – Gemeente Westerkwartier Er lag eigen gemeentelijk beleid ten grondslag aan het gemeentelijke RES-bod Parrallel aan het opstellen van de RES 1.0, schreef de gemeente de visie Hernieuwbare Elektriciteit Westerkwartier.

De gemeente betrok stakeholders bij dit eigen gemeentelijke beleid Ja, in de vorm van informatie- en dialoogbijeenkomsten. De gemeente betrok inwoners bij dit eigen gemeentelijke beleid Input opgenomen in bijlagen. Mate van doorwerking is niet altijd duidelijk. De gemeenteraad stelde eigen beleid vast met betrekking tot de energietransitie na de RES 1.0 Ja, Transitievisie Warmte en Omgevingsvisie De gemeente betrok stakeholders bij dit beleid van na de RES 1.0 Ja, o.a. gesprekken met organisaties en zienswijzeprocedures. De gemeente betrok inwoners bij dit beleid van na de RES 1.0 Ja, o.a. dialoogtafels , een enquête, een digitaal omgevingsfestival en zienswijzeprocedures. De gemeente maakte bij het betrekken van stakeholders duidelijke afspraken met hen Nee, geen expliciete afspraken over rollen of besluitvorming. Daar waar sprake is van een (wettelijk verplichte) zienswijzeprocedure, zijn de afspraken helder. De gemeente maakte bij het betrekken van inwoners duidelijke afspraken met hen Nee, geen expliciete afspraken over rollen of besluitvorming. Daar waar sprake is van een (wettelijk verplichte) zienswijzeprocedure, zijn de afspraken helder.

59 Democratische legitimiteit van de Regionale energiestrategie – Gemeente Westerkwartier De gemeente verwerkte de inbreng van stakeholders en inwoners Daar waar het is na te gaan, zijn er wel wijzigingen aangebracht in het beleid op basis van de inbreng van stakeholders en inwoners. Dit was niet op het gebied van de RES 1.0 of het proces na de RES 1.0. Legenda toegepaste uitzonderingsgrondslagen In dit document zijn gegevens geanonimiseerd op grond van: Wet Artikel Omschrijving Pagina's Wet open overheid Art. 5.1 lid 2 sub e De eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer 1, 14, 16, 19, 21, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 39, 40, 42, 43, 45, 46, 47, 48, 50, 51, 52

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://westerkwartier.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/8c63a53f-8c15-4760-aaef-008f500ba1f3?agendaItemId=dd85a3f4-3d9b-4029-bf97-4de2b01a17a0