220-02 Bijlage 1. Quickscan Exploitatie Zwemkasteel Nienoord
Tekst van het document
Dit effect is versterkt door de algemene kostenstijgingen en de for se toename van de loonkosten. Deze ontwikkeling heeft een directe en grote invloed op het resultaat en daarmee de beschikbare financiële middelen en het eigen vermogen van de stichting. Het resultaat is in 2024 negatief beïnvloedt door de tijdelijke sluiting zonder compensatie voor omzetderving en de beschikbare liquiditeit is verder onder druk komen te staan door de investeringsbijdrage aan de technische installaties (verplaatsing vlottende activa naar vaste activa). Een structureel hoger subsidie in combinatie met het onderzoeken van exploitatie verbeterende maatregelen zijn noodzakelijk om het Zwemkasteel en daarmee ook Familiepark Nienoord financieel gezond te houden. 21 4.3 Beantwoording hoofdvragen 4.3.1 Oorzaak van het liquiditeitstekort De oorzaak van het liquiditeitstekort ligt structureel gezien in een jarenlang negatief genormaliseerd resultaat . Dit resultaat is verder onder druk komen te staan door hogere personeelslasten, een toegenomen huur bij gelijkblijvende subsidie en het achterblijven van indexatie van de bezoekerstarieven. De subsidie is in 2025 verlaagd op basis van uitgebleven besparingen op de energielasten wat de druk op de liquiditeit heeft doen toenemen.
Bestaande reserves zijn gebruikt om te investeren in de vervanging van de technische installaties en het opvangen van de negatieve resultaten van de tijdelijke sluiting voor deze vervanging. De vordering op het Familiepark is inmiddels nihil en het Familiepark lijkt zelf niet over voldoende middelen te beschikken om de RC-verhouding om te draaien. Zonder tijdelijke en structurele verhoging van de gemeentelijke subsidie in combinatie met verbetermaatregelen zal het liquiditeitstekort verder oplopen. 4.3.2 Rechtvaardiging extra financiële bijdrage In relatie tot de benchmark In relatie tot de benchmark is de structurele extra subsidie te rechtvaardigen. Op basis van de marktanalyse en kengetallen past een verhoging van de jaarlijkse subsidie met €218.000 ruim binnen de benchmark. Verdiepend onderzoek naar de werkelijke toekomstige energielasten en verbetermogelijkheden in de exploitatie dienen de werkelijke benodigde subsidie vervolgens scherper vast te stellen. In relatie tot de financiële situatie De financiële situatie van het Zwemkasteel is nijpend. De concept jaarcijfers laten een negatief eigen vermogen zien van bijna € 300.000. Er zijn onvoldoende middelen beschikbaar om aan de betalingsverplichtingen te voldoen en uit de exploitatieresultaten zijn door het onder de huidige omstandigheden structurele negatieve resultaat geen aanvullende middelen te verwachten.
Maandelijks bedraagt het tekort circa € 25.000. De vordering op het Familiepark is geheel ingelost en het Familiepark heeft niet de middelen om tijdelijk bij te springen. De gevraagde incidentele bijdrage van in totaal €3 50.000 bestaande uit driemaal €75.000 voor de maanden juli t/m augustus en eenmalig €125.000 als aanvulling van het vermogen is gezien de huidige financiële situatie realistisch. Het verstrekken van de incidentele bijdrage biedt de gemeente Westerkwartier de ruimte om nader te onderzoeken welke structurele subsidieverhoging nodig is om het Zwemkasteel toekomstbestendig en financieel gezond te exploiteren. Op basis van de onderzoeksresultaten kan vervolgens een besluit worden genomen over het al dan niet verstrekken van deze structurele subsidie. Indien uiteindelijk wordt besloten de benodigde structurele subsidie niet toe te kennen, heeft de incidentele bijdrage voor het Zwemkasteel slechts een tijdelijk effect. In dat scenario leidt voortzetting van de exploitatie van het Zwemkasteel uitsluitend tot uitstel van faillissement van Stichting Landgoed Nienoord als geheel. De incidentele bijdrage kan er wel aan bijdragen dat, indien in een vervolgscenario geen structurele subsidie wordt verstrekt en de exploitatie van het Zwemkasteel wordt beëindigd, Stichting Landgoed Nienoord niet met de (volledige) schuldenlast van het Zwemkasteel achterblijft.
Daarmee kan mogelijk worden voorkomen dat ook de exploitatie van het Familiepark in gevaar komt. Indien de incidentele bijdrage niet wordt verstrekt, ligt een faillissement van Stichting Landgoed Nienoord als geheel in de rede. 22 In relatie tot Familiepark Nienoord De gevraagde subsidie heeft betrekking op de exploitatie van het Zwemkasteel. Er zijn geen indicaties dat met het verstrekken van de subsidie indirect het Familiepark financieel wordt gesteund. Andersom is het niet aannemelijk dat het Familiepark het gat in de exploitatie van het Zwemkasteel vanuit positieve resultaten kan invullen. De gevolgen van het uitblijven van tijdelijke en structurele subsidie voor het Zwemkasteel treffen daardoor uiteindelijk ook het Familiepark. 4.3.3 Voorwaarden financieel gezonde toekomst Zwemkasteel Nienoord De voorwaarden voor een gezonde toekomst zijn in voorgaande paragraaf feitelijk beantwoord. Uitwerking van die voorwaarden betreffen onder meer: het inzicht in realistische energiekosten (en daarmee de veronderstelde besparing); mogelijke verbeteringen van het resultaat en de effecten daarvan op het maatschappelijk gebruik; met als resultaat de benodigde aanvullende structurele subsidie. Mogelijke verbetermaatregelen Als verbetermogelijkheden worden aan de volgende, niet limitieve, mogelijkheden gedacht.
Elke maatregelen heeft een bepaald effect op de maatschappelijke waarde van het Zwemkasteel. Uitwerking van de maatregelen is onderdeel van een (mogelijke) vervolgstap in het onderzoek. 1. Gerichte tariefsverhoging, waarbij de ruimte voor verhoging per activiteit wordt afgezet tegen de regionale marktpositie en het risico op vraaguitval. 2. Schrappen of beperken van minder rendabele openstellingsuren, zodat er minder personele inzet nodig is zonder dat dit tot substantiële lager bezoekersaantallen leidt. 3. Verkorting van de openingstijden van het buitenbad in het voorseizoen (tot aan zomervakantie) zodat er minder personele inzet nodig is zonder dat dit tot substantiële lager bezoekersaantallen leidt. 4. Later openen van het buitenbad om energie- en personeelskosten te verlagen. De bezoekersaantallen groeien historisch gezien met name in de maanden juni tot en met augustus en minder in de maand mei. 5. Onderzoeken of droge ruimtes aanvullend verhuurd kunnen worden, zodat extra inkomsten worden gegenereerd zonder grote extra personele of energetische belasting. 6. Verlagen van de temperatuur van het wedstrijdbad en het buitenbad. 7. Aanbieden van de groepsles baby-peuter zwemmen. Het recreatiebad is hier uitermate geschikt voor. 8. Inkoopmarge horeca verbeteren. 9.
Als ingrijpendere wijzigingen kan onder andere gedacht worden aan verkleining of gehele sluiting van het buitenbad. 10. Momenteel beschikt het Zwemkasteel nog over een gasaansluiting. Afsluiting bespaart jaarlijks vastrecht. 11. Mogelijk dat verduurzaming van de schil van het gebouw tot een acceptabele terugverdientijd leidt. 23 Bijlage 1 Activiteitenrooster binnenbaden Legenda: B banenzwemmen G groepslessen V verenigingen R vrijzwemmen I Zwemles C Verhuur extern ROOSTER REGULIERE WEKEN Maandag 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 wedstrijdbad I I I I I I I I I I I I V V V V B B B B B B recreatiebad I I I I I I I I I I I I I I I I G G G G G G Dinsdag 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 wedstrijdbad B B B B B B G G G G G G G G G G R R R R R R R R R R R R R R I I I I I I I I I I I I V V V V G G G G B B B B B B recreatiebad R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R I I I I I I R R R R R R R R R R Woensdag 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 wedstrijdbad B B B B B B B B G G G G R R R R R R R R R R I I I I I I I I I I I I G G G G B B B B B B recreatiebad R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R I I I I I I I I I I I I R R R R R R R R R R Donderdag 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 wedstrijdbad B B B B B B G G G G G G R R R R R R R R R R R R R R R R G G G G I I I I I I I I I I I I G G G G B B B B B B recreatiebad R R R R R R R R R R
R R R R R R R R R R R R R R R R I I I I I I R R R R R R R R R R Vrijdag 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 wedstrijdbad B B B B B B B B G G G G R R R R R R R R R R R R R R R R R R recreatiebad R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R Zaterdag 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 wedstrijdbad I I I I I I I I I I I I I I recreatiebad I I I I I I I I I I I I I I Zondag 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 wedstrijdbad B B B B B B R R R R R R R R R R R R R R R R R R recreatiebad R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R R 24 Bijlage 2 Concurrentieanalyse Binnenbaden 1. Sportcentrum Eekeburen (Oldekerk) Eekeburen is een kleinschalig binnenbad in Westerkwartier. Het zwembad richt zich op recreatief zwemmen, zwemlessen en diverse aquasporten. De entreeprijs van € 5,50 ligt lager dan die van Zwemkasteel Nienoord. Door de korte reisafstand en de gunstige tarieven vormt Eekeburen met name voor inwoners van het noordwestelijk deel van Westerkwartier een aantrekkelijk alternatief. 2. Molenduinbad (Norg) Het Molenduinbad is een subtropisch zwembad met een recreatiebad, wedstrijdbad, peuterbad en glijbaan. Het bad combineert een recreatie met mogelijkheden voor zwemles, verenigingen en aquasporten. Met een toegangsprijs van € 6,50 ligt het prijsniveau iets onder dat van Zwemkasteel Nienoord.
Door het aanwezige recreatiebad is het Molenduinbad de belangrijkste concurrent voor de activiteit vrij zwemmen. 3. Sportcentrum De Hullen (Roden) De Hullen beschikt over een binnenbad met faciliteiten voor vrij zwemmen, banenzwemmen, zwemlessen en aquasporten. Het zwembad heeft een minder recreatief profiel dan Zwemkasteel Nienoord, maar onderscheidt zich door lage tarieven. Met een entreeprijs van € 4,25 behoort De Hullen tot de goedkoopste binnenbaden in de regio. Door de ligging in Roden heeft het zwembad met name invloed op bezoekers uit de gemeente Noordenveld. plaats recreatiebad wedstrijdbad (banen) instructiebad glijbaan (met skim out) peuterbad Buitenbaden Recreatief Leszwemmen Aquasporten Binnenbaden min km 0 Zwemkasteel Nienoord Leek 0 0 X X X X X X 1 Eekeburen Oldekerk 15 7 X X X X 2 Molenduinbad Norg 22 12 X X X X X X X 3 De Hullen Roden 12 6 X X X 4 Zuidhorn Zuidhorn 22 9 X 5 Kardinge Groningen 25 16 X X X X X X 6 De Parrel Groningen 28 14 X X X X X 7 De Welle Drachten 24 27 X X X X X X X X afstand tot zwembad vanaf Zwemkasteel Concurrentie-analyse zwembaden omgeving Leek Locatie Faciliteiten Activiteiten plaats Vrij zwemmen Banen zwemmen Zwemles per uur Aquasport (45 min) Binnenbaden min km 0 Zwemkasteel Nienoord Leek 0 0 7,50€ 7,50€ 11,00€ 8,00€ 1 Eekeburen Oldekerk 15 7 5,50€ 5,50€ 14,69€ 9,00€ 2 Molenduinbad Norg 22 12 6,50€ 5,50€ 13,00€ 8,40€ 3 De Hullen
Roden 12 6 4,25€ 4,25€ 11,40€ 5,40€ 4 Zuidhorn Zuidhorn 22 9 _ 8,00€ 20,77€ 10,90€ 5 Kardinge Groningen 25 16 8,10€ 8,10€ 17,58€ 8,80€ 6 De Parrel Groningen 28 14 6,80€ 6,80€ 17,60€ 8,45€ 7 De Welle Drachten 24 27 8,90€ 7,90€ 16,94€ 7,20€ 6,79€ 6,69€ 15,37€ 8,27€ Concurrentie-analyse zwembaden omgeving Leek Locatie afstand tot zwembad vanaf Zwemkasteel Tarieven (losse tickets, regulier) Gemiddelde 25 4. Zwembad Zuidhorn (Zuidhorn) Zwembad Zuidhorn is een kleinschalig warmwaterbad dat zich primair richt op zwemlessen , therapiezwemmen en seniorenactiviteiten. Het prijsniveau ligt relatief hoog; de zwemlessen behoren tot de duurste binnen de vergelijking. Hierdo or vormt het zwembad vooral een alternatief voor zwemonderwijs en doelgroepenactiviteiten. 5. Sportcentrum Kardinge (Groningen) Kardinge is een grootschalig sportcomplex met een breed aanbod aan zwemvoorzieningen, waaronder een 25 -meterbad, instructiebad en recreatieve voorzieningen. De entreeprijs van € 8,10 ligt boven het regionale gemiddelde. Door de omvang van het complex en de ligging in de stad Groningen heeft Kardinge vooral aantrekkingskracht op bezoekers die een combinatie aan sportaanbod zoeken of wonen ten oosten van het Zwemkasteel. 6. Zwembad De Parrel (Groningen) Zwembad De Parrel beschikt over een 25-meterbad en faciliteiten voor zwemlessen, banenzwemmen en recreatief zwemmen.
Het zwembad heeft een functioneel karakter en richt zich minder op recreatieve waterattracties. Met een entreeprijs van € 6,80 bevindt het prijsniveau zich rond het regionale gemiddelde. De concurrentiedruk op Zwemkasteel Nienoord is daardoor beperkt. 7. Zwemcentrum De Welle (Drachten) De Welle is een van de grootste zwemaccommodaties van Noord -Nederland en beschikt over een uitgebreid aanbod met recreatiebaden, wedstrijdbaden, glijbanen, wellnessvoorzieningen en diverse doelgroepenactiviteiten. In 2025 is er een nieuw zwembad geopend met een 50 -meterbad, geschikt om wedstrijden voor de topsport te organiseren, 25 -meterbad en een golfslagbad met glijbaan. Met het openen van het nieuwe zwembad heeft de Welle geen buitenbad meer. Met een entreeprijs van € 8,90 is De Welle het duurste zwembad in de vergelijking. Vanwege de recreatieve voorzieningen vormt het zwembad voor inwoners een serieus alternatief voor een recreatief dagje zwemmen. Buitenbaden A. Buitenbad Wotterwille (Marum) Wotterwille beschikt over een wedstrijdbad, recreatiebad, duikkuil, glijbaan, peuterbad en ruime ligweide. Het bad vervult ee n recreatieve functie in de zomermaanden. Met een entreeprijs van € 7,00 behoort Wotterwille tot de duurdere buitenbaden in de regio, maar daar staat een relatief uitgebreid aanbod tegenover.
Voor inwoners van Marum zal het daarmee veelal de 1e keuze zijn bij een bezoek aan een buitenbad. plaats Vrij zwemmen Vrij zwemmen kind Banen zwemmen Zwemles per uur Aquasport (45 min) Seizoensabonnement per maand Buitenbaden min km A Wotterwille Marum 16 10 7,00€ 7,00€ 7,00€ ? 8,00€ _ B Peize Peize 15 7 5,00€ 5,00€ 5,00€ 11,80€ _ 16,00€ C Wettervlecke Surhuisterveen 26 14 _ _ _ 4,35€ 6,00€ 15,00€ D Haulewelle Haulerwijk 22 13 5,80€ 4,80€ 3,80€ 13,91€ 3,50€ 20,00€ E Dundelle Bakkeveen 23 13 6,30€ 6,00€ 6,30€ 13,48€ 6,75€ _ F De Papiermolen Groningen 21 12 8,10€ 6,35€ 8,10€ _ _ 27,06€ G Lemferdinge Paterswolde 25 12 6,70€ 6,70€ 6,70€ 12,00€ 4,65€ 29,38€ H De Woldzoom Doezum 20 10 5,00€ 4,00€ 5,00€ _ 18,75€ 6,27€ 5,69€ 5,99€ 11,11€ 5,78€ 21,03€ Concurrentie-analyse zwembaden omgeving Leek Locatie afstand tot zwembad vanaf Zwemkasteel Tarieven 26 B. Zomerbad Peize (Peize) Zomerbad Peize is een traditioneel openluchtbad met een diep bad, ondiep bad, peuterbad en spraypark. Het zwembad richt zich vooral op gezinnen en recreatief gebruik tijdens de zomerperiode. Met een entreeprijs van € 5,00 is het bad aantrekkelij k geprijsd en vormt het voor inwoners van de gemeente Noordenveld een aantrekkelijk buitenbad. C. Zwembad Wettervlecke (Surhuisterveen) Wettervlecke is een openluchtbad met meerdere bassins, een 25 -meterbad en voorzieningen voor kinderen.
Het zwembad kent relatief lage toegangsprijzen van € 4,50 voor volwassenen en € 3,50 voor jeugd. Hierdoor is er aantrekkelijk aanbod voor inwoners van de gemeente Achtkarspelen. D. Zwembad Haulewelle (Haulerwijk) Haulewelle is een verwarmd openluchtbad met kleuterbad, ligweide en speelvoorzieningen. De entree bedraagt € 5,80 voor volwassenen en € 4,80 voor jeugd. Het zwembad vervult vooral een lokale functie voor Haulerwijk en omgeving en concurreert voornamelijk op het gebied van recreatief zwemmen in de zomerperiode. E. Zwembad Dúndelle (Bakkeveen) Dúndelle combineert een buitenzwembad met andere recreatieve voorzieningen, zoals een midgetgolfbaan en horecagelegenheid. Het zwembad beschikt over een 25-meterbad, een kinderbad en een springkuil met duikplanken. Met een entreeprijs van € 6,30 is het prijsniveau vergelijkbaar met Zwemkasteel Nienoord. F. Openluchtbad De Papiermolen (Groningen) De Papiermolen is een groot stedelijk openluchtbad met meerdere bassins, waaronder een 50 -meterbad, recreatiebad, peuterbad en glijbaan. Het zwembad heeft een sterke recreatieve functie en trekt bezoekers uit de stad Groningen en omgeving. Met een entreepr ijs van € 8,10 ligt het prijsniveau duidelijk boven het regionale gemiddelde. Door de afstand is de directe concurrentie met Zwemkasteel Nienoord beperkt. G.
Zwembad Lemferdinge (Paterswolde) Lemferdinge beschikt over meerdere bassins, een familieglijbaan, springplanken, speelvoorzieningen en een ruime ligweide. Het bad heeft een brede doelgroep en combineert recreatie met sportief zwemmen. De entree bedraagt € 6,70 en bevindt zich daarmee rond het regionale gemiddelde. Vooral voor inwoners uit de regio Eelde-Paterswolde vormt het bad een aantrekkelijk alternatief. H. Zwembad De Woldzoom (Doezum) De Woldzoom is een kleinschalig openluchtbad met een 25-meterbad, peuterbad, instructiebad en glijbaan. Het zwembad heeft een duidelijke lokale functie en wordt gekenmerkt door een relatief laag prijsniveau van € 5,00 voor volwassenen en € 4,00 voor jeugd. Hierdoor vormt het vooral voor inwoners van Doezum en omliggende dorpen een alternatief voor recreatief buitenzwemmen 27 Bijlage 3 Verzorgingsgebied en inwonersaantallen Inwoners per kern Kern / categorie 2023 2024 2025 2026 Leek 12.153 12.359 12.413 12.528 Zuidhorn 8.543 8.453 8.435 8.452 Marum 6.053 6.090 6.045 6.073 Tolbert 4.251 4.225 4.243 4.232 Grootegast 3.470 3.440 3.355 3.446 Grijpskerk 2.736 2.732 2.736 2.749 Zevenhuizen 2.742 2.706 2.740 2.757 Opende 2.525 2.513 2.563 2.583 Overige kernen Westerkwartier 11.631 11.562 11.512 11.438 Roden 14.645 14.685 14.585 14.541
28 Bijlage 4 Bezoek per maand Bezoekersaantallen 2025 Bezoekersaantallen Vanaf 2 jaar Onder 2 jaar Los bad 12- badenkaart 25- badenkaart 4 mnd abonnement jaar abonnement Zwemles Doelgroep Zwemvereni gingen Schoolreizen Onbet. bezoekers Totaal Jaar 2025 25804 1061 1027 3360 10249 5671 5276 14422 5188 1971 408 3896 78333 jan 1890 101 79 294 975 480 561 1534 540 66 0 220 6740 feb 1896 71 58 275 789 374 453 1018 353 25 0 173 5485 mrt 1364 64 164 263 942 414 490 1739 637 116 0 118 6311 apr 1695 56 121 254 739 387 416 1167 549 48 65 210 5707 mei 2119 75 50 139 443 267 209 980 155 169 37 421 5064 jun 2937 114 152 264 821 504 461 1519 429 315 166 428 8110 jul 3738 132 153 431 975 616 486 486 246 291 116 475 8145 aug 4607 182 27 322 976 520 450 174 8 397 0 765 8428 sept 1067 58 42 240 863 476 441 1877 653 300 28 205 6250 okt 2218 72 140 380 1049 593 490 1369 578 144 0 351 7384 nov 1107 74 23 274 915 551 448 1776 572 75 0 206 6021 dec 1166 62 18 224 762 489 371 783 468 25 0 324 4692 % totaal 33% 1% 1% 4% 13% 7% 7% 18% 7% 3% 1% 5% 100% Bezoekersaantallen 2024 Bezoekersaantallen Vanaf 2 jaar Onder 2 jaar Los bad 12- badenkaart 25- badenkaart 4 mnd abonnement jaar abonnement Zwemles Doelgroep Zwemvereni gingen Schoolreizen Onbet.
bezoekers Totaal Jaar 2024 22554 1014 991 3059 7974 4048 3696 10517 3988 1579 431 2892 62743 jan 2234 114 110 342 902 470 419 1515 436 47 0 223 6812 feb 2347 100 48 324 931 499 418 1384 537 39 0 251 6878 mrt 1164 60 160 238 670 312 291 1125 445 21 0 100 4586 apr 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 mei 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 jun 1638 75 57 157 357 134 164 686 190 178 92 167 3895 jul 4294 172 222 371 971 444 412 775 313 410 254 540 9178 aug 5230 230 52 499 987 464 433 28 11 398 0 699 9031 sept 1126 84 73 315 700 422 327 1238 508 358 85 183 5419 okt 1996 77 59 346 852 494 440 1397 554 44 0 249 6508 nov 1256 56 166 259 125 459 435 1644 586 19 0 184 5189 dec 1269 46 44 208 724 350 357 725 408 65 0 296 4492 % totaal 36% 2% 2% 5% 13% 6% 6% 17% 6% 3% 1% 5% 100% Bezoekersaantallen 2023 Bezoekersaantallen Vanaf 2 jaar Onder 2 jaar Los bad 12- badenkaart 25- badenkaart 4 mnd abonnement jaar abonnement Zwemles Doelgroep Zwemvereni gingen Schoolreizen Onbet.
bezoekers Totaal Jaar 2023 32436 1852 1249 3357 9914 4430 4903 15803 5784 2153 754 3681 86316 jan 2675 186 82 265 784 399 396 1524 591 139 0 206 7247 feb 2252 176 65 298 828 354 420 1421 642 82 0 150 6688 mrt 2632 216 130 305 864 393 466 1713 678 171 0 117 7685 apr 2152 132 34 186 672 313 385 1204 474 61 0 245 5858 mei 2166 135 32 210 622 295 382 1383 433 155 75 331 6219 jun 3949 230 177 285 915 382 421 1742 601 385 161 445 9693 jul 4134 212 192 325 919 347 452 1025 339 473 292 460 9170 aug 4613 180 9 394 856 420 448 52 11 295 0 773 8051 sept 2841 143 80 296 914 379 424 1466 470 206 138 392 7749 okt 2450 109 223 262 887 329 377 1402 512 46 45 201 6843 nov 1316 77 156 315 969 442 401 1972 670 117 0 168 6603 dec 1256 56 69 216 684 377 331 899 363 23 43 374 4691 % totaal 38% 2% 1% 4% 11% 5% 6% 18% 7% 2% 1% 4% 100% 29