CConstaterende datWesterkwartier
Koppel je AI →
Document · PDF

220-02 Bijlage 1. Quickscan Exploitatie Zwemkasteel Nienoord

Raadsvergadering 23 september 2026, gemeente WesterkwartierBij agendapunt: Lijst Ingekomen Stukken12.831 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Quick scan Exploitatie Zwemkasteel Nienoord Gemeente Westerkwartier 12 augustus 2026 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 1.1 Aanleiding 3 1.2 Doelstelling 3 1.3 Beleidskaders 4 1.4 Leeswijzer 4 2. Analyse exploitatie 5 2.1 Faciliteiten en activiteiten Zwemkasteel Nienoord 5 2.2 Organisatie 8 2.3 Omgevingsanalyse 9 2.4 Gebruiksanalyse Zwemkasteel Nienoord 10 3. Financiële analyse 12 3.1 Gebeurtenissen 2020-2025 12 3.2 Winst en verlies 13 3.3 Eigen vermogen 17 3.4 Liquiditeitstekort 17 3.5 Familiepark Nienoord 18 4. Conclusie 20 4.1 Exploitatie Zwemkasteel Nienoord 20 4.2 Financiën Zwemkasteel Nienoord 20 4.3 Beantwoording hoofdvragen 21 Bijlage 1 Activiteitenrooster binnenbaden 23 Bijlage 2 Concurrentieanalyse 24 Bijlage 3 Verzorgingsgebied en inwonersaantallen 27 Bijlage 4 Bezoek per maand 28 3 1. Inleiding 1.1 Aanleiding De gemeente Westerkwartier beschikt over zes zwembaden, waaronder Zwemkasteel Nienoord in Leek. Het zwembad wordt geëxploiteerd door Stichting Landgoed Nienoord en ontvangt hiervoor jaarlijks een gemeentelijke exploitatiesubsidie. In de afgelopen jaren is de stichting geconfronteerd met financiële tegenvallers, waardoor acute liquiditeitsproblemen zijn ontstaan. Als gevolg hiervan heeft de stichting de gemeente verzocht om zowel een tijdelijke als structurele aanvullende financiële bijdrage.

De gevraagde tijdelijke bijdrage bestaat uit driemaal €75.000 over de maanden juli t/m september (juli is reeds door de gemeente verstrekt) en een aanvulling van €125.000. Daarnaast verzoekt de stichting de structurele subsidie met €218.000 te verhogen. Om een weloverwogen besluit te kunnen nemen over deze verzoeken heeft de gemeente behoefte aan een onafhankelijk inzicht in de financiële en maatschappelijke prestaties van het zwembad. Daarom heeft de gemeente Synarchis gevraagd een quickscan uit te voere n naar de huidige exploitatie van Zwemkasteel Nienoord, de oorzaken van de financiële situatie en de mogelijkheden voor een toekomstbestendige exploitatie. 1.2 Doelstelling De quickscan heeft als doel om op hoofdlijnen inzicht te bieden in de financiële en maatschappelijke prestaties van Zwemkasteel Nienoord en de factoren die van invloed zijn op de exploitatie. Daarbij wordt onderzocht hoe de huidige prestaties zich verhouden tot relevante benchmarkgegevens en welke oorzaken ten grondslag liggen aan de ontstane financiële situatie. Op hoofdlijnen wordt indicatief aangegeven welke mogelijkheden er in een vervolgfase te onderzoeken zijn om het exploitatieresultaat structureel te verbeteren.

De resultaten van de quickscan ondersteunen de gemeente Westerkwartier bij de besluitvorming over eventuele aanvullende financiële ondersteuning op korte termijn en vormen tegelijkertijd de basis voor een verdere beoordeling van de toekomstbestendigheid van het zwembad en de gewenste gemeentelijke bijdrage op langere termijn. De gemeente heeft de wens een onderzoek uit te laten voeren die de volgende vragen beantwoordt: 1. Wat is de oorzaak van het ontstane liquiditeitstekort? 2. Is een extra financiële bijdrage voor het zwembad nog te rechtvaardigen of is verdere financiële ondersteuning niet doelmatig? Hierbij wordt gekeken naar de omvang van de gevraagde extra financiële bijdrage, het maatschappelijk rendement (bezoekers) wat behaald wordt en hoe dit in verhouding staat tot de benchmark. 3. Wat is er nodig om het zwembad in de toekomst financieel gezond open te kunnen stellen? Naast de hoofdvragen zijn de volgende deelvragen geformuleerd: a. Hoe verhouden de prestatie-indicatoren van het zwembad zich tot relevante kengetallen en benchmarkgegevens? b. Welke verbetermogelijkheden kunnen bijdragen aan een financieel gezonde toekomst van het zwembad, en wat zijn de verwachte financiële en maatschappelijke effecten daarvan? c.

Welke financiële en maatschappelijke invloed hebben de exploitatie van Familiepark Nienoord en het Informatiepunt enerzijds en Zwemkasteel Nienoord anderzijds op elkaar? d. Wat is, na beantwoording van bovenstaande vragen een realistische structurele gemeentelijke bijdrage en op welke wijze kan deze bijdrage meebewegen met de prijsontwikkelingen in de markt? De Quick scan beantwoordt de eerste twee hoofdvragen en geeft inzicht in de derde hoofdvraag. Wat daadwerkelijk nodig in voor een financieel gezonde toekomst hangt mede samen met de nader te onderzoeken verbeteringsmaatregelen. 4 1.3 Beleidskaders Beleidskaders vormen een belangrijke basis voor het bepalen van de maatschappelijke waarde van voorzieningen. Voor Zwemkasteel Nienoord, en breder voor Landgoed Nienoord, zijn met name de volgende beleidsdocumenten relevant. Het gebiedskompas Nienoord 2040 (gemeente Westerkwartier) Het Gebiedskompas vormt de ruimtelijke en beleidsmatige visie voor Landgoed Nienoord richting 2040. In het gebiedskompas wordt Nienoord gepositioneerd als een toeristisch e en recreatieve trekpleister. De wens wordt uitgesproken dat recreatieve voorzieningen behouden én doorontwikkeld worden, mits zij bijdragen aan de kwaliteit van het landgoed, de cultuurhistorische waarden, natuurwaarden en de bezoekersbeleving.

Het Zwemkasteel wordt expliciet genoemd als belangrijke recreatieve voorziening voor Leek en de regio . Nieuwe initiatieven moeten wel passen binnen de visie van Nienoord, duurzaam zijn, ruimtelijke kwaliteit toevoegen, rekening houden met natuur - en erfgoedwaarden en geen onaanvaardbare parkeer - of verkeerseffecten veroorzaken. Lokaal sportakkoord II Westerkwartier Het sportakkoord heeft als ambitie dat iedereen, ongeacht leeftijd of achtergrond, plezier moet kunnen hebben in sport en bewegen. Het akkoord richt zich op inclusie en diversiteit, vitale sportaanbieders, voldoende ruimte voor sport en bewegen en het ontwikkelen van beweegvaar digheden bij jeugd en jongeren. Daarnaast wordt de maatschappelijke waarde van sport benadrukt, waaronder gezondheid, sociale verbinding en het tegengaan van kansenongelijkheid. Zwemvoorzieningen leveren een directe bijdrage aan deze doelstellingen, zowel vanuit sportief als maatschappelijk perspectief. GALA (gemeente Westerkwartier) Het akkoord richt zich op het versterken van preventie, gezondheid en de sociale basis, met als landelijke ambitie een gezonde generatie in 2040. Daarbij staat het bevorderen van een gezonde leefstijl centraal, waarbij inwoners worden gestimuleerd om zelf regie te nemen over hun gezondheid. Binnen het GALA ligt de nadruk op het terugdringen van overgewicht en het voorkomen van middelengebruik.

De gemeente zet in op een gezonde leef - en beweegomgeving, het vergroten van gezondheidsvaardigheden en het stimuleren van bewegen voor alle inwoners. Speciale aandacht gaat uit naar jeugd, ouderen en andere groepen die een verhoogd gezondheidsrisico hebben. Het akkoord sluit nadrukkelijk aan bij bestaande initiatieven zoals het sportakkoord, JOGG, de voedselagenda en andere gezondheidsprogramma’s. Zwemvoorzieningen leveren op een laagdrempelige manier een bijdrage aan gezondheidsdoelstellingen. Ontwikkelprogramma ruimte voor vrije tijd (provincie Groningen) Het Ontwikkelprogramma Ruimte voor Vrijetijd van de provincie Groningen biedt een beleidsmatig kader voor investeringen in recreatieve voorzieningen zoals het Zwemkasteel. De provincie Groningen zet in op een aanzienlijke versterking van de vrijetijdseconomie. Toerisme en recreatie moeten bijdragen aan brede welvaart, leefbaarheid en economische vitaliteit. Uit het programma blijkt dat er kansen liggen voor dagrecreatieve voorzieningen en attracties die aansluiten bij de identiteit van Groningen. Ook wordt benadr ukt dat regionale bestemmingen moeten worden doorontwikkeld, dat voorzieningen bezoekers langer in een gebied moeten houden en dat recreatieve functies gekoppeld kunnen worden aan bredere gebiedsontwikkelingen.

Voor het Zwemkasteel betekent dit dat een investering niet alleen kan worden beoordeeld als zwemvoorziening, maar ook als onderdeel van een groter recreatief aanbod op Nienoord dat bijdraagt aan toeristische aantrekkingskracht van Westerkwartier. 1.4 Leeswijzer Deze quick scan is als volgt opgebouwd: Hoofdstuk 2 beschrijft de exploitatie van het Zwemkasteel en de zwembaden in de omgeving. In dit hoofdstuk worden ook maatschappelijke resultaten afgezet tegen benchmarkgegevens1. Hoofdstuk 3 beschrijft de gerealiseerde resultaten van in de afgelopen jaren, de bijzonder gebeurtenissen in de afgelopen periode en de verhouding van de resultaten tot benchmarkgegevens. In hoofdstuk 4 word t de analyse uit hoofdstuk 2 en 3 samengevat waarna de hoofdvragen van de onderzoeksopdracht worden beantwoord. 1 Benchmarkgegevens zijn een gemiddelde van op hoofdlijnen vergelijkbare voorzieningen. 5 2. Analyse exploitatie 2.1 Faciliteiten en activiteiten Zwemkasteel Nienoord Zwemkasteel Nienoord ligt aan de westzijde van de kern Leek, binnen het recreatiegebied Landgoed Nienoord. De ligging kan worden aangemerkt als relatief centraal binnen de gemeente Westerkwartier voor de inwoners van de voormalige gemeente Leek, maar voor inwoners uit de meer oostelijke en noordelijke delen van de gemeente is de afstand groter. De locatie is goed bereikbaar per auto en fiets.

Direct naast het zwembad bevinden zich ruime parkeervoorzieningen die worden gedeeld met de overige recreatieve voorzieningen op het landgoed. Het zwembad maakt onderdeel uit van een breder recreatief aanbod op Landgoed Nienoord. In de directe omgeving bevinden zich onder andere Familiepark Nienoord, het Rijtuigmuseum, diverse horecavoorzieningen, speelvoorzieningen en groene wandelgebieden. Hierdoor vormt het gebied een belangrijke recreatieve bestemming voor zowel inwoners als bezoekers van buiten de gemeente. Voor fietsers zijn fietsenstallingen aanwezig nabij de entree van het zwembad. Vanuit de kern Leek bedraagt de fietsafstand veelal minder dan 3 kilometer. Voor inwoners uit andere kernen binnen de gemeente Westerkwartier kan de fietsafstand echter aanzienlijk groter zijn. Met name vanuit de noordelijke en oostelijke delen van de gemeente bedraagt de afstand veelal meer dan 10 kilometer, waardoor de auto voor veel bezoekers het meest voor de hand liggende vervoermiddel is. Het zwembad is ook bereikbaar met het openbaar vervoer. In de nabijheid van het recreatiegebied bevinden zich bushaltes met verbindingen richting onder andere Groningen, Roden en omliggende kernen. Vanaf de bushalte is het zwembad op loopafstand bereikbaar.

De bereikbaarheid met het openbaar vervoer is daarmee redelijk, al zijn reizigers uit sommige delen van Westerkwartier afhankelijk van een overstap. 2.1.1 Faciliteiten Binnenbaden Het binnenbad beschikt over de volgende voorzieningen: Een recreatiebad (c.a. 450 m ²) met diverse voorzieningen, waaronder een waterkanon, whirlpool, waterglijbaan en wildwaterkreek. Het recreatiebad heeft een temperatuur van 31°C.Voor jonge kinderen is een apart peuterbad aanwezig. Een zesbaans 25-meter wedstrijdbad (375 m ²) met een beweegbare bodem over de helft van het zwembad en een watertemperatuur van 30°C. Douche- en kleedruimtes. Buitenbaden Een buitenbad van 50 bij 20 meter (1.000 m²) en een watertemperatuur van 24°C. Een glijbaan komt uit in het bad. Een peuterbad (circa 175 m²) met speelelement in het water. Een ligweide in de nabijheid van de zwembaden.

6 Overige overdekte voorzieningen Een restaurantgedeelte met circa 50 zitplaatsen. Een keuken met uitreikpunten naar het recreatiebad, terras en restaurant. Ondersteunende ruimtes voor personeel en bezoekers. Voormalige sauna - en bubbelbadruimte (1 e verdieping) die sinds 1995 buiten gebruik zijn gesteld en fungeren als opslagruimte. Met de bestaande voorzieningen (en de aanwezige zwembaden in de regio, zie §2.3) is het Zwemkasteel te typeren als een lokale voorziening. 2.1.2 Activiteitenprogramma Binnenbad In Zwemkasteel Nienoord vinden de voor zwembaden gebruikelijke activiteiten plaats: Recreatief zwemmen: hierin wordt onderscheid gemaakt in enerzijds het banen zwemmen en anderzijds alle ‘vrije’ activiteiten zoals vrij zwemmen, kinderfeestjes en thematische zwemactiviteiten. Zwemlessen: het verzorgen van zwemlessen voor kinderen en volwassenen met als doel de zwemvaardigheid te vergroten. Doelgroepen: diverse zwemactiviteiten die onder begeleiding van een instructeur worden aangeboden, zoals zwangerschapszwemmen, aquajoggen, aquarobics en seniorenzwemmen. Verenigingen: het gebruik van het zwembad door zwemverenigingen voor trainingen. Verhuur: het laten gebruik maken van het zwembad door organisaties zoals fysiotherapeuten. In bijlage 1 is een openstellingsrooster opgenomen tijdens reguliere weken (weken zonder schoolvakanties).

Het activiteitenrooster laat zien dat het Zwemkasteel op werkdagen overdag en in de avonduren een ruim aanbod heeft aan vrij zwemmen. Opvallend is dat voor het vrij zwemmen overdag ook het wedstrijdbad beschikbaar is en dat op zaterdag geen vrij zwemmen wordt aangeboden. Banen zwemmen kan op vier ochtenden en vier avonden in de week en op rustige momenten gedurende het vrij zwemmen. Zwemles vindt plaats op de gebruikelijke tijden na schooltijd tot de avond start en eveneens op zaterdagochtend. De groepslessen (doelgroepen) vinden zowel overdag als in de avond plaats. Opvallend is dat er geen aanbod is voor de jongste doelgroep, vaak een baby-peuterles genoemd. Het recreatiebad is uitermate geschikt voor dit aanbod. Zwemvereniging Aquarelo maakt op maandag - en dinsdagavond voor trainingen een uur gebruik van het wedstrijbad . Duikvereniging Castle Divers maakt van oktober tot april gebruik van het zwembad. Tot begin 2026 vond eveneens verhuur aan een Fysio praktijk plaats, echter is deze verhuuractiviteit gestopt. De omvang van het verenigingsgebruik is daarmee beperkt. Daarbij dient opgemerkt te worden dat de temperatuur van het wedstrijdbad met 30°C te warm is voor zwemverenigingen. De KNZB gaat uit van een watertemperatuur van 2 5°C tot 28 °C als gewenste temperatuur voor verenigingsactiviteiten.

In de voorjaarsvakantie wordt het aanbod voor vrij zwemmen uitgebreid en is er een stormbaan in het zwembad opgezet. In de zomervakantie vervallen alle activiteiten en volgt het binnenbad de openstelling van het buitenbad (zie hierna). Buitenbad Het buitenbad is geopend van begin mei tot het einde van de zomervakantie ; circa 16 weken totaal. Het buitenbad is opengesteld voor vrij zwemmen, waarbij banen zwemmen ook mogelijk is. De openstelling kent een rooster voor het voorseizoen en voor de zomervakantie. In de zomervakantie geldt het rooster ook voor de overdekte zwemvoorzieningen. Voorseizoen (mei tot zomervakantie) Dag | Tijden Maandag | 09:00-17:30, 19:00-20:00 Dinsdag | 09:00–17.30, 19:00-20:00 Woensdag | 09:00-17:30, 19:00-20:00 Donderdag | 09:00–17.30, 19:00-20:00 Vrijdag | 09:00-17:30, 19:00-20:00 Zaterdag | 10:30-16:30 Zondag | 10:30–16.30 Zomervakantie Dag | Tijden Maandag | 13:00 – 16:30 Dinsdag | 09:30 – 16.30 Woensdag | 09:30 – 16:30 Donderdag | 09:30 – 16.30 Vrijdag | 09:30 – 16:30 Zaterdag | 13:00 – 16.30 Zondag | 10:30 – 16.30 Opvallend zijn de ruime openingstijden tijdens het voorseizoen. Op werkdagen is zowel het binnenbad als het buitenbad gedurende werk- en schooltijd dagelijks geopend. Er is ruime capaciteit beschikbaar op momenten dat daar normaliter maar een beperkte vraag naar is.

2.1.3 | Tarievenstructuur De tarievenstructuur geeft een overzicht welke opties bezoekers hebben om een toegangsbewijs voor een activiteit aan te schaffen. Het Zwemkasteel hanteert de volgende structuur voor haar aanbod: Recreatief zwemmen | Tarief 2026 | Zwemles | Tarief 2026 Losse entree t/m leeftijd 2 jaar | € 2,00 | Zwem ABC-diploma all-in | € 825,00 Losse entree vanaf 2 jaar | € 7,50 | Leskaart 5x zwemles 1 uur | € 55,00 12-badenkaart | € 80,00 | Losse zwemles | € 12,50 25-badenkaart | € 150,00 | C-diploma all-in | € 57,50 4-maanden abonnement | € 120,00 | Diplomazwemmen | € 25,00 Jaarabonnement | € 315,00 Combinatieticket familiepark leeftijd 2 tot 12 jaar | € 17,50 | Doelgroepen | Tarief 2026 Combinatieticket familiepark vanaf 12 jaar | € 13,50 | Losse entree | € 8,00 Kinderfeestje p.p. | € 13,50 | 6-badenkaart | € 42,50 Campinggasten Nienoord | € 6,50 | 12-badenkaart | € 80,00 Verhuur | Uurtarief 2026 Verenigingen (wedstrijdbad) | € 102,50 Overige organisaties | € 85,00 Recreatief zwemmen: De tarieven voor banen zwemmen en vrij zwemmen zijn bij het Zwemkasteel gelijk. | Afhankelijk van de bezoekfrequentie per | jaar | kunnen | bezoekers | een | losse | entree, | badenkaart | (1 | jaar | geldig) of | abonnement | aanschaffen. | De keuzemogelijkheden zijn op dat gebied groot. | Badenkaarten geven een financieel voordeel ten opzichte van losse entreebewijze.

Het voordeel van een abonnement hangt af van het gebruik daarvan. Met het combinatieticket mogen bezoekers zowel het Familiepark als het Zwemkasteel bezoeken, wat een financieel voordeel voor de bezoeker oplevert. Het bezoek hoeft niet op dezelfde dag te zijn. Gasten van Landgoedcamping Nienoord kunnen het Zwemkasteel tegen een gereduceerd tarief bezoeken. 7 8 Zwemles: Voor zwemles kan het gehele diplomatraject voor een vast bedrag (€825,00) afgenomen worden . Dit geeft bezoekers financiële zekerheid ten aanzien van de totale leskosten en zorgt ervoor dat kinderen het diplomatraject van alle regulier diploma’s van het NR Z (Nationale Raad Zwemveiligheid) doorlopen. Het risico voor het Zwemkasteel is dat kinderen langer over het traject doen dan waarop de prijs is gebaseerd. Leskaarten worden gedurende een diplomatraject afgenomen, losse lessen zijn voornamelijk bedoeld om een korte tijd tussen en de afgelopen leskaart en het diplomazwemmen te overbruggen. Doelgroepen: de aangeboden activiteiten kunnen zowel ‘los’ als met badenkaarten bezocht worden. 2.2 Organisatie 2.2.1 Organisatiestructuur Relatie met Familiepark Nienoord Stichting Landgoed Nienoord (SLN) is de overkoepelende stichting die naast het Zwemkasteel ook Familiepark Nienoord en het Informatiecentrum exploiteert.

De stichting huurt het Zwemkasteel , de andere voorzieningen zijn in eigendom van de stichting waarbij de grond in erfpacht is. De exploitaties worden zowel bestuurlijk als administratief als één geheel beschouwd, waarbij het Zwemkasteel wel een eigen administratie voert. Zodoende zijn de financiële resultaten van het Zwemkasteel individueel inzichtelijk. Personeel en aansturing Het Zwemkasteel valt onder de verantwoordelijkheid van de directeur die eveneens verantwoordelijk is voor het Familiepark. Een hoofd zwemzaken is verantwoordelijk voor de dagelijkse aansturing, geholpen door een assistent coördinator. In bijgevoegde tabel is het vaste personeel per functie weergegeven (peildatum februari 2026). De directeur, back office medewerkers en de assistent coördinator zijn zowel werkzaam voor het Zwemkasteel als het Familiepark. De contracturen van deze medewerkers zijn voor 50% toegewezen aan het Zwemkasteel. Naast de vaste medewerkers wordt gebruik gemaakt van oproepkrachten die met name ingezet worden voor het toezicht houden tijdens vrij zwemmen en banen zwemmen en voor horecawerkzaamheden. De oproepkrachten worden het gehele jaar ingezet. Het grootste deel van de oproepkrachten bestaat uit jongeren.

2.2.2 Overeenkomst gemeente en Stichting Nienoord Tussen de gemeente Westerkwartier en Stichting Nienoord is een huur - en exploitatieovereenkomst afgesloten met daarin onder andere de taken en verantwoordelijkheden van de stichting. Jaarlijks vraagt het Zwemkasteel subsidie aan om het Zwemkasteel budgetneutraal te kunnen exploiteren. De stichting heeft de volgende verplichtingen: Onderhoud: Beperkte onderhoudswerkzaamheden zoals onderhoud van erfafscheiding en buitenterrein, dagelijkse schoonmaak. Het onderhoud van de inventaris. De dagelijkse werkzaamheden met betrekking tot de technische installaties. Het overige onderhoud is de verantwoordelijkheid van de gemeente. Exploitatie: Publieksgericht exploitatiewijze waarbij voldaan wordt aan wet- en regelgeving. Openstellingsuren worden bepaald op basis van de vraag vanuit de markt. Overig: De stichting mag een reserve of voorziening aanhouden van maximaal €50.000. De gemeente rekent de opstal- en inboedelverzekering door aan de stichting. Functie Fte Directeur 0,5 Hoofd zwemzaken 1,0 Assistent coördinator 0,8 Zwemonderwijzer 2,5 Algemene medewerker 1,4 Huishoudelijke dienst 0,5 Back office/administratie 1,3 Assistent coördinator TD 0,5 aantal Fte 8,5 9 2.3 Omgevingsanalyse Het aantal zwembaden in de omgeving en de daarin aanwezige faciliteiten hebben invloed op het bezoekerspotentieel van Zwemkasteel Nienoord .

Deze invloed verschilt per aangeboden zwemactiviteit. Voor deelname aan aquasporten en zwemlessen is de reistijd in combinatie met kwaliteit van de les doorgaans een belangrijke factor, waarbij voor zwemles ook de beschikbaarheid (wachtlijst) in de huidige markt een rol speelt. Voor banen zwemmen is reistijd in combinatie met de openingstijden van belang en bij vrij zwemmen spelen met name de aanwezige voorzieningen een rol. In deze paragraaf wordt ingegaan op de aanwezige zwembaden in de regio die een rol (kunnen) spelen bij het bezoekerspotentieel. 2.3.1 Regionale zwembaden In de gemeente Westerkwartier zijn zes zwembaden. In de omliggende omgeving zijn zes binnenbaden en zeven buitenbaden te vinden. Onderstaande figuur bevat een overzicht van de binnen- en buitenbaden die als concurrentie voor één of meer activiteiten van Zwemkasteel Nienoord gezien kunnen worden. Bijlage 2 bevat een uitgebreid overzicht van de opgenomen zwembaden, inclusief faciliteiten, aanbod, tarieven en een korte toelichting per zwembad. Het zwarte icoontje geeft zwemkasteel Nienoord weer. De groene icoontjes refereren aan de buitenbaden. De oranje icoontjes refereren aan de binnenbaden. Samenvatting binnenbaden Naast het Zwemkasteel z ijn er met Sportcentrum Eekeburen en Optisport Zuidhorn nog twee binnenbaden in de gemeente Westerkwartier.

Buiten de gemeentegrenzen hebben met name zwembad De Hullen (Roden) door de nabijgelegen ligging, het Molenduinbad (Norg) door het recreatieve aanbod en De Welle (Drachten) door het brede aanbod, invloed op het bezoek aan het Zwemkasteel. De tarieven voor recreatief zwemmen liggen bij het Zwemkasteel hoger dan het regionale gemiddelde. Als gekeken wordt naar het zwembad in Norg is het tarief €1,00 hoger en voor banenzwemmen zelfs €2,00. Aan de andere kant is zwemles (€11,00) juist het goedkoopste bij het Zwemkasteel, gevolgd door het nabijgelegen De Hullen in Roden (€11,40) bij een regionaal gemiddelde van €15,37.

Samenvattend buitenbaden Met buitenbaden in Marum, Doezum en Peize is het Zwemkasteel behoorlijk omringd door buitenbaden. Voor buitenbaden geldt dat men vaak het bad in of dicht bij de eigen kern bezoekt. Het Zwemkasteel zet de buitenbaden in voor recreatief zwemmen. Het tarief is met €7,50 hoger dan het regionaal gemiddelde van €6,27. Met het tarief mag echter ook het binnenbad gebruikt worden, wat een pré is ten opzichte van de andere baden. Het Zwemkasteel is het enig combinatiebad in de omgeving. 2.3.2 | Verzorgingsgebied Zwemkasteel Een verzorgingsgebied van een zwembad is het geografische gebied waar het overgrote deel van de bezoekers vandaan komt. De omvang van dit gebied wordt bepaald door reisafstand en de ligging van concurrerende, vergelijkbare voorzieningen. Het verzorgingsgebied kan daardoor voor de verschillende aangeboden activiteiten afwijken. We onderscheiden een primair verzorgingsgebied, waaruit het overgrote deel van de inwoners voor het Zwemkasteel kiest en een secundair gebied waarin inwoners de keuze hebben tussen meerdere zwembaden. Binnenbaden Het primaire verzorgingsgebied voor zwemles, doelgroepen en banen zwemmen bestaat uit de kernen Leek en Tolbert. Voor vrij zwemmen en verenigingen is dit gebied groter; hier kan ook het noordelijker deel van de gemeente Westerkwartier toe berekend worden.

Het secundaire verzorgingsgebied voor alle activiteiten | bestaat uit Marum en omgeving. Deze inwoners kunnen op vergelijkbare afstand ook in De Welle of Eekeburen terecht. Buitenbad Het verzorgingsgebied van het buitenbad bestaat uit de kernen Leek en Tolbert. Door de grote aanwezigheid van zwembaden in omliggende kernen is daaruit weinig tot geen structureel bezoek te verwachten. Omvang verzorgingsgebied In bijlage 3 staan de inwoners per kern van de gemeente Westerkwartier en de inwoners van Roden weergegeven waarmee het verzorgingsgebied naar inwoneraantal vertaald kan worden. Op basis van de analyse wordt het verzorgingsgebied voor zwemles en doelgroepen op 20.000 inwoners vastgesteld en voor recreatief zwemmen2 (banen en vrij zwemmen samen) op 30.000 inwoners. Het verzorgingsgebied van het buitenbad bedraagt circa 17.000 inwoners. 2.4 | Gebruiksanalyse Zwemkasteel Nienoord Op basis van het verzorgingsgebied en het geregistreerde bezoek in de afgelopen jaren kan een oordeel gegeven worden over de prestaties van het zwembad, afgezet tegen de benchmark. 2.4.1 | Bezoek In onderstaande tabel is het bezoek per activiteit in de periode 2023 t/m 2025 weergegeven.

Categorie | 2025 | 2024 | 2023 Vrij zwemmen en banen zwemmen | 55.725 | 45.668 | 61.327 Zwemles | 14.422 | 10.517 | 15.803 Doelgroepen | 6.215 | 4.979 | 7.033 Verenigingen en verhuur | 1.971 | 1.579 | 2.153 Totaal | 78.333 | 62.743 | 86.316 Het jaar 2024 is niet representatief gezien de sluiting als gevolg van de aanpassing van de technische installaties. Het bezoek in 2025 ten opzichte van 2023 is met 9% gedaald. Deze daling is met name te zien in het vrij zwemmen en banen zwemmen. In bijlage 4 is een uitgebreidere bezoekregistratie opgenomen. 2 Doordat bezoekers van banen zwemmen en vrij zwemmen niet separaat wordt geregistreerd is deze rubriek samengevoegd. 10 2.4.2 | Bezetting Animocijfer Het animocijfer van een zwembad geeft aan hoe vaak een inwoner van het verzorgingsgebied van dat zwembad gemiddeld jaarlijks het zwembad bezoekt. Het laat daarmee zien in hoeverre het zwembad in staat is om het potentiële bezoek in daadwerkelijk bezoek om te zetten. Animocijfers voor binnenbaden zijn anders dan voor buitenbaden. Om het animo voor het recreatief zwemmen juist te kunnen beoordelen dient voor het binnenbad een correctie op het geregistreerde bezoek plaats te vinden. Op basis van de bezoekersaantallen per maand stellen we vast dat jaarlijks 9.000 bezoekers toegewezen kunnen worden aan de aanwezigheid van het buitenbad.

In de vorige paragrafen is het bezoek en het verzorgingsgebied in kaart gebracht. In onderstaande tabel is dit vertaald naar een animocijfer voor het binnenbad. Activiteit | Bezoek 2025 | Verzorgingsgebied | Animo | Animo Zwemkasteel | Benchmark Vrij zwemmen en banen zwemmen | 46.725 | 30.000 | 1,6 | 1,5 Zwemles | 14.422 | 20.000 | 0,7 | 0,8 Doelgroepen | 6.215 | 20.000 | 0,3 | 0,4 Verenigingen en verhuur | 1.971 | 30.000 | 0,1 | 0,5 Totaal | 69.333 | 2,7 | 3,2 Het animocijfer ligt overall een half punt lager dan de benchmark. Dit wordt nagenoeg geheel veroorzaakt door de beperkte vraag vanuit verenigingen/verhuur. Een exploitant heeft weinig invloed op de vraag vanuit deze categorie. Het buitenbad kent een verzorgingsgebied van 17.000 inwoners en een toegewezen aantal bezoeken van 9.000, afgerond een animocijfer van 0,5. De benchmark voor buitenbaden in landelijk gebied ligt tussen de 0,8 en 1,5. Het animocijfer voor het buitenbad van het Zwemkasteel is als laag te bestempelen. Bezetting zwemwater Het gemiddelde aantal bezoeken per m² zwemwater per jaar geeft aan hoe goed een zwembad wordt bezet en vormt daarmee een tweede indicator van de verhouding tussen vraag en aanbod. Het benchmarkcijfer voor een voldoende verhouding tussen bezoek en zwemwater ligt voor het Zwemkasteel op 250 bezoekers per m².

Onderstaande tabel laat de bezetting van het binnenbad in de afgelopen drie jaar zien. Rubriek | 2025 | 2024 | 2023 Gecorrigeerd bezoek | 69.333 | 53.743 | 77.316 M² zwemwater | 825 | 825 | 825 Bezoek per m² | 84 | 65 | 94 Vergeleken met de benchmark is het bezoek per m² zeer laag. Enerzijds veroorzaakt het lagere animocijfer deze bezetting (vooral door beperkte verhuur), echter kan vooral geconcludeerd worden dat het Zwemkasteel over te veel overdekt zwemwater beschikt ten opzichte van de omvang van haar verzorgingsgebied. Ook de omvang van het buitenbad (1.000m²) is te groot voor het verzorgingsgebied maar zeker ook voor het aantal bezoekers dat het zwembad jaarlijks ontvangt. Hoewel door de gecombineerde opening van binnen- en buitenbaden er geen ‘hard’ onderscheid gemaakt kan worden in het gebruik van binnen- of buitenbaden in de periode mei t/m augustus, is de conclusie dat het Zwemkasteel over een forse overcapaciteit beschikt. 11 12 3. Financiële analyse In dit hoofdstuk worden de financiële resultaten van het Zwemkasteel beoordeeld. De bijzondere gebeurtenissen in de afgelopen jaren hebben hier invloed op. Deze gebeurtenissen worden in de eerste paragraaf toegelicht. Vervolgens wordt inzicht in de exploit atieresultaten, het eigen vermogen en de liquiditeit gegeven. Afgesloten wordt met een toelichting op de relatie met het Familiepark.

3.1 Gebeurtenissen 2020-2025 Coronapandemie (2020-2022) Van 2020 tot begin 2022 heeft het Zwemkasteel te maken gehad met de gevolgen van de coronapandemie. De volgende regelingen hebben invloed gehad op het Zwemkasteel. SPUK-IJZ: in 2021 is een tegemoetkoming vanuit deze subsidie ontvangen voor de geleden exploitatietekorten als gevolg van de overheidsmaatregelen tijdens de coronapandemie. Voor 2021 is een bedrag van €117.083 ontvangen. NOW-subsidie (Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid): deze tijdelijke overheidssubsidie (2020 t/m maart 2022) stelde het Zwemkasteel in staat de loonkosten door te betalen. Bedragen zijn ontvangen in de jaren 2020 t/m 2023. Coronaschuld loonheffing: om bedrijven niet in liquiditeitsproblemen te laten komen heeft de landelijke overheid uitstel van loonbelasting toegestaan. Het Zwemkasteel heeft uitstel van loonbelasting aangevraagd. Vanaf april 2022 dient de uitgestelde loonbelasting terugbetaald te worden. In 2020 t/m 2022 heeft de stichting vanuit verschillende regelingen tegemoetkomingen ontvangen om de gevolgen van de coronapandemie op te vangen. Energiecrisis (2022-2023) Begin 2022 stegen de energieprijzen explosief. De subsidieregeling SPUK -MEOZ voorzag compensatie voor gemeentelijke zwembaden. In juni 2023 is door de gemeente voor de stichting compensatie aangevraagd. De compensatie voor 2022 betrof €66.265 en was reeds vastgesteld.

Voor 2023 is een voorschot van €326.395 overgemaakt. In maart 2025 is het definitieve bedrag voor 2023 bepaald op € 46.149. Hierdoor is een terugbetalingsverplichting van €280.246 ontstaan. Vervanging technische installaties (2024) In 2024 is het Zwemkasteel van 25 maart tot en met 17 juni gesloten geweest in verband met verduurzamen van de technische installaties. Beoogd werd het Zwemkasteel gasloos te maken. In 2023 is door een extern bureau een berekening gemaakt over de verwachte jaarlijkse besparingen, welke ruim € 95.000 betroffen. Inmiddels is gebleken dat de berekening niet juist is geweest. Het gehanteerde tarief in de berekening betrof enkel een leveringstarief en ook het nieuwe jaarlijkse elektraverbruik lijkt substantieel hoger dan mee gerekend is . In de berekening werd uitgegaan van 535.000 kWh per jaar en in 2025 is het verbruik circa 846.000 kWh per jaar geweest. De verduurzaming is grotendeels door de gemeente Westerkwartier bekostigd. De Stichting heeft een bedrag van €105.000 mee geïnvesteerd en er is een split incentive ten aanzien van de veronderstelde besparing overeengekomen. Dit heeft ertoe geleid dat de va ste gemeentelijke subsidie met €88.350 per jaar verlaagd is en dat overige veronderstelde besparing van €6.650 ten gunste van de investering van de stichting kwam.

Huur (2024-2025) In de praktijk wordt de gemeentelijke subsidie verrekend met de door de stichting te betalen huur. In 2024 is afgesproken dat de gemeentelijke subsidie werd toegekend maar de huur nog dat moment niet verrekend werd. De reden hiervoor was dat de liquiditeit binnen de stichting benodigd was in verband met de brand in de speelhal van het Familiepark en de sluiting van het Zwemkasteel als gevolg van de verduurzamingswerkzaamheden. De huur over het jaar 2024 is begin 2025 betaald aan de gemeente . De middelen waren hiervoor beschikbaar door het voorschot op de vast te stellen subsidie vanuit de SPUK-MEOZ. 13 In 2025 is eenzelfde afspraak gemaakt in verband met de naweeën van de brand en onderhoud zwembad. Tot en met 2022 en vanaf 2026 wordt de huur verrekend met de subsidie. De huur 2025 is deels verrekend met de subsidie 2025, het restant van €171.629 is een nog openstaande schuld aan de gemeente. Cao- en loonontwikkelingen (2023-2027) Het Zwemkasteel hanteer de cao Recreatie. Waar de cao tot aan 2024 min of meer gelijke tred hield met de algemene prijsontwikkeling zijn de cao-lonen in 2024 gefaseerd met 9% gestegen en in 2025 gefaseerd met 3,5%. Het minimum volwassenloon is vanaf 2023 explosief (c.a. 35%) gestegen. Hoewel deze ontwikkeling geen invloed heeft op de vaste werknemers van het Zwemkasteel, heeft dit wel invloed op een deel van de oproepkrachten.

Zij worden betaald conform het minimumjeugdloon wat gekoppeld is als percentage van het minimum volwassenloon. Het jeugdloon kent een beloning conform leeftijdsschalen uitgedrukt in een percentage van het volwassenloon. In 2027 wordt het percentage van werknemers in de leeftijd van 16 tot en met 20 jaar verhoogd. Voor het Zwemkasteel betekent dit een verhoging van de loonkasten van oproepkrachten in die leeftijdscategorie. 3.2 Winst en verlies Het Zwemkasteel heeft de afgelopen jaren te maken gehad met bijzondere situaties. Door sluitingen als gevolg van de coronapandemie, de energiecrisis en de tijdelijke sluiting in 2024 in verband met de verduurzaming zijn er veel jaren als niet - regulier te bestempelen. I n deze paragraaf worden de historische resultaten geanalyseerd. Onderstaande tabel geeft het resultaat voor rentelasten, belastingen en afschrijvingen (EBITDA) weer van de periode 2019 tot en met 2025. Vervolgens zijn bijzondere baten en lasten in beeld gebracht en is een normalisatie toegepast op het resultaat.

2019 % 2020 % 2021 % 2022 % 2023 % 2024 % 2025 % Zwembad banenzwemmen en vrij zwemmen 366.197 52% zwemles en doelgroepen 192.662 28% verenigingen 13.172 2% Totaal zwembad 494.809 78% 342.604 84% 362.548 86% 527.002 82% 569.495 82% 445.847 83% 572.031 82% horeca 129.886 20% 59.187 14% 49.167 12% 106.831 17% 121.733 17% 90.417 17% 119.510 17% overig 13.242 2% 8.040 2% 9.527 2% 7.291 1% 6.864 1% 1.945 0% 8.272 1% Totaal opbrengsten 637.937 100% 409.831 100% 421.242 100% 641.124 100% 698.092 100% 538.209 100% 699.813 100% personeel 443.865 70% 281.745 69% 338.022 80% 459.078 72% 493.946 71% 561.395 104% 635.464 91% energie 200.225 31% 186.916 46% 188.126 45% 193.580 30% 215.742 31% 189.472 35% 227.798 33% onderhoud 15.945 2% 10.400 3% 11.823 3% 10.473 2% 16.058 2% 12.283 2% 15.429 2% verzekeringen OG 3.772 1% 4.050 1% 6.473 2% 6.052 1% 8.239 1% 9.531 2% 9.918 1% eigenaarslasten OG 11.853 2% 8.939 2% 14.742 3% 13.920 2% 13.405 2% 12.563 2% 6.755 1% schoonmaak 5.887 1% 3.588 1% 4.060 1% 5.314 1% 5.728 1% 4.472 1% 5.619 1% overig huisvesting 2.942 0% 2.073 1% 1.702 0% 4.122 1% 2.123 0% 1.987 0% 4.115 1% huur 221.286 35% 227.040 55% 112.266 27% 236.201 37% 251.132 36% 263.818 49% 268.499 38% verkoopkosten 8.269 1% 6.042 1% 4.675 1% 5.508 1% 5.000 1% 7.590 1% 10.616 2% kantoorkosten 16.406 3% 17.456 4% 16.613 4% 18.503 3% 20.914 3% 33.156 6% 32.350 5% algemene kosten 18.025 3% 19.844

5% 21.957 5% 22.871 4% 25.990 4% 20.675 4% 21.327 3% inkoop horeca 55.662 9% 27.118 7% 22.684 5% 44.228 7% 58.342 8% 45.404 8% 55.815 8% inkoop overig 15.538 2% 11.174 3% 12.718 3% 14.510 2% 21.871 3% 22.119 4% 27.654 4% Totaal kosten 1.019.675 160% 806.385 197% 755.861 179% 1.034.360 161% 1.138.490 163% 1.184.465 220% 1.321.359 189% EBITDA voor subsidie -381.738 -396.554 -334.619 -393.236 -440.398 -646.256 -621.546 reguliere subsidie gemeente 330.441 330.441 330.441 370.440 370.440 370.440 282.090 EBITDA na subsidie regulier -51.297 -66.113 -4.178 -22.796 -69.958 -275.816 -339.456 afschrijvingskosten 11.037 2% 8.390 2% 8.167 2% 8.870 1% 6.699 1% 14.158 3% 15.521 2% EBIT na subsidie regulier -62.334 -74.503 -12.345 -31.666 -76.657 -289.974 -354.977 tegemoetkomingen COVID 59.223 4.471 1.315 SPUK IJZ 117.083 SPUK MEOZ 66.265 46.149 EBIT na bijzondere baten/lasten -62.334 -15.280 109.209 34.599 -30.508 -289.974 -354.977 resultaataanpassing (sluiting) 185.461 171.160 89.198 tegemoetkomingen COVID -59.223 -4.471 -1.315 SPUK IJZ -117.083 huurcorrectie -119.000 NOW Subsidie correctie -122.400 -100.556 -24.912 -4.932 Genormaliseerde EBIT -62.334 -11.442 -60.741 8.372 -35.440 -200.776 -354.977 Zwemkasteel Nienoord 569.495527.002 82% 82%362.548 86%494.809 78% 342.604 84% 445.847 83% 14 Toelichting Het overzicht is door Synarchis opgesteld.

Voor de jaren 2023 tot en met 2025 zijn de jaarrekeningen gebruikt. De jaarrekening 2025 is nog in concept. De jaren tot 2023 zijn op basis van een door de stichting verstrekt overzicht weergegeven. De omzetverdeling van zwemactiviteiten 2025 is gebaseerd op grootboekrekeningen. In de jaren 2022 en 2023 is naast een regulier subsidie ook een SPUK MEOZ subsidie (energiecompensatie) ontvangen in verband met veronderstelde toegenomen energielasten . In de tabel zijn de werkelijk toegekende bedragen opgenomen. Het terug te betalen deel van het voorschot over 2023, een bedrag van €280.246 is geen onderdeel van het resultaat. Als gevolg van tijdelijke sluitingen is voor de jaren 2020, 2021 en 2024 ten behoeve van een genormaliseerd resultaat een gecorrigeerd omzetresultaat opgenomen. Dit bedrag is overgenomen uit het aangeleverde overzicht van de stichting. Verdere correcties zijn opgenomen voor ontvangen NOW subsidie ( Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid) met betrekking tot de coronapandemie , een verlaagde huursom in 2021 en bijzondere baten die gecorrigeerd zijn met omzetaanpassingen. Analyse In de periode 2019 t/m 2023 is, na bijzondere baten en lasten een gemiddeld jaarlijks verlies geleden van € 29.000. Na normalisatie bedraagt het verlies in die periode gemiddeld € 32.000. Er kan gesteld worden dat de exploitatie in die periode structureel verlieslatend is geweest.

In 2024 is het zwembad tijdelijk gesloten geweest en zijn de technische installaties vervangen. In dit jaar is geen compensatie ontvangen voor de sluitingsperiode. Omzetderving en het doorlopen van de vaste lasten zijn de voornaamste veroorzaker van het opgelopen verlies. Daarnaast zijn ook de personeelskosten in dit jaar al substantieel toegenomen. De energielasten zijn als percentage van de omzet zeer hoog (31%-35%). Momenteel wordt extern onderzoek verricht naar de omvang van het energieverbruik en de veronderstelde besparing die daarmee gepaard ging. De overige vaste lasten (o.a. onderhoud, schoonmaak, verkoopkosten, algemene kosten, kantoorkosten) zijn in zijn totaliteit als laag tot gemiddeld te bestempelen. Het jaar 2025 wordt in onderstaande analyse uitgebreider behandeld en vergeleken met het jaar 2023, waarin geen sprake was van sluiting. Ook de onderwerpen uit hoofdstuk 2 worden in de analyse meegenomen. 2023 – 2025 De omzetverhouding van zwemactiviteiten, horeca en overig was in de afgelopen jaren stabiel. De omzetgroei is gestagneerd. In 2025 is de omzet nagenoeg gelijk aan 2023. Het bezoekersaantal is echter met circa 9% gedaald, waarvan de grootste daling het ‘los’ recreatief bezoek betrof (-21%).

De tarieven van de aangeboden activiteiten zijn tussen 2023 en 2025 nauwelijks aangepast; de laatste verhoging betrof het tarief voor een los recreatief bezoek in juli 2023. Het uitblijven van omzetgroei is daarmee een combinatie van lagere bezoekersaantallen en achtergebleven tariefaanpassingen voor bezoekers. De personeelskosten zijn met circa € 141.000 gestegen naar ruim €635.000, een toename van 28,5%. Deze stijging wordt verklaard door een combinatie van: hoger ziekteverzuim (4,1% ten opzichte van 1,95%), waarbij het percentage 2025 zich nog altijd aan de onderkant van de benchmark van openbare zwembaden bevindt; cumulatieve cao-loonstijgingen van circa 12%; een toename van het aantal fte van 8 in 2023 naar 9 in 20253. De energiekosten zijn in relatie tot de omzet zeer hoog (31%-35%). De energiekosten zijn ten opzichte van 2023 met circa € 12.000 gestegen. Dit is opvallend, omdat in 2024 de technische installaties vervangen zijn en het zwembad (uiteindelijk) gasloos is gemaakt. Voorafgaand aan de aanpassingen is een financieel voordeel van circa €95.000 op jaarbasis berekend. De huurkosten zijn met circa € 17.000 gestegen als gevolg van jaarlijkse indexatie. De overige kosten, waaronder verkoop- en kantoorkosten, zijn met circa € 22.000 (+12%) toegenomen, wat grotendeels in lijn is met de jaarlijkse algemene prijsstijgingen in die periode.

De subsidie is met circa € 88.000 afgenomen. Dit houdt verband met het beoogde voordeel van de aanpassingen aan de technische installaties. 3 Bron jaarrekeningen 2023 en 2025 Per saldo is het reguliere resultaat (zonder de SPUK MEOZ subsidie in 2023 mee te rekenen) in 2025 met circa € 278.000 verslechterd ten opzichte van 2023. De belangrijkste oorzaken zijn de stijging van de personeelskosten, de lagere subsidie in relatie tot het uitblijven van lagere energiekosten, hogere huur- en overige kosten en het uitblijven van voldoende omzetgroei. Doorkijk 2026 De stichting heeft een forecast gemaakt voor de jaren 2026 t/m 2030. Uit deze forecast komt een resultaatverbetering ten opzichte van 2025. Toch bedraagt, na aftrek van de huidige subsidie van €282.000, het gemiddelde tekort €293.000 per jaar. Dit | betekent | dat | onder | de | huidige | omstandigheden | geen | rendabele | exploitatie | te | voeren | is | en | slechts | met verbetermogelijkheden en verhoogde subsidie | een toekomstbestendige exploitatie verwezenlijkt kan worden. Dat er verbetermogelijkheden zijn onderschrijft de stichting. Zij heeft de gemeente verzocht om de reguliere subsidie met €218.000 te verhogen tot een bedrag van €500.000. Daarmee | blijft er ten opzichte van de nullijn nog een bedrag van €85.000 aan verbeterende maatregelen over.

De interne halfjaarcijfers | van het Zwemkasteel | over 2026 laten een resultaat van | -€214.000 zien, exclusief subsidie van de gemeente en inboeking van de lonen in de maanden mei en juni | . Met toekenning van 50% van de subsidie en een inschatting van de loonsom komt het halfjaarlijkse resultaat uit op circa -€170.000. Het resultaat lijkt daarmee, rekening houdend met seizoensinvloeden, enigszins achter te lopen op het verwachte resultaat van het Zwemkasteel. In 2026 zijn nog de volgende ontwikkelingen te benoemen: De tarieven van de activiteiten, behoudens recreatief zwemmen, zijn met 6% tot 7% geïndexeerd. Het ziekteverzuim is verder doorgezet en bedroeg over de 1e helft van 2026 6,7%. Om de kantoorkosten te beperken is overgestapt naar een andere partij voor ICT-gerelateerde zaken. 3.2.1 | Financiële kengetallen Op basis van de financiële en maatschappelijke resultaten worden in deze paragraaf relevante kengetallen weergegeven. Personeel Een gezonde verhouding van de personeelskosten in relatie tot de omzet binnen een zwembadexploitatie is een percentage van 60%-80%. Tot en met 2023 bewoog het Zwemkasteel zich binnen deze marge. | Na een niet-representatief jaar 2024 bedroeg het percentage in 2025 91%. De loonstijging (cao en minimumloon), het hogere verzuim en het niet aanpassen van de tarieven zijn de veroorzakers van dit hogere verhoudingsgetal.

Aangetekend moet worden dat er maar zeer beperkt verhuur aan verenigingen plaatsvindt. Deze activiteit zorgt voor omzet zonder dat daar substantiële personeelsinzet tegenover staat en draagt daarmee bij aan een gezonde verhouding. | Samen met de ruime openstelling (wat personeelsinzet vergt) | is het behaalde kengetal t/m 2023 een goede prestatie. Omzet per bezoek De omzet per bezoek laat zien in hoeverre de tarievenstructuur (§2.1.3) invloed heeft op de omzet. De gemiddelde omzet per bezoeker wordt afgezet tegen het reguliere tarief. Recreatief zwemmen | 2025 Omzet | 366.197 Bezoek | 55.725 Omzet per bezoek | € 6,57 Losse entree | € 7,50 Verhouding | 88% De gemiddelde omzet per bezoeker bedraagt 88% van een losse entree. Dit is overeenkomstig de benchmark (85%-90%) en voor een zwembad met een uitgebreide tarievenstructuur nog enigszins hoog. Ondanks abonnementen en badenkaarten komt ongeveer 50% van de bezoekers met een eenmalig toegangsbewijs. 15 Voor doelgroepactiviteiten en zwemles is op basis van de administratie het kengetal slechts bij benadering vast te stellen. Voor doelgroepen bedraagt het verhoudingspercentage circa 87% (conform benchmark). Voor zwemles is de gemiddelde opbrengst per bezoeker in 2025 €10,53. Dit bedrag komt overeen met de gemiddelde berekende omzet per zwemles. De horecaomzet per bezoeker bedroeg in 2025 €1,53.

Dit is boven de benchmark van €1,25 per bezoeker. De horeca van het Zwemkasteel is altijd geopend tijdens de openingstijden, wat een positieve bijdrage levert aan de omzet per bezoeker. De inkoopwaarde van de omzet bedraagt circa 45%. Dit is hoog ten opzichte van de benchmark (35%-40%) en impliceert ofwel lage tarieven of hoge inkoopkosten. Dekkingsgraad De dekkingsgraad van een zwembad is het percentage aan omzet dat de kosten, exclusief huur en vastgoed gerelateerde kosten (opstalverzekering en eigenarenbelasting OZB) dekt. Bij een dekkingsgraad van 80% of hoger kan van een efficiënte exploitatie gesproken worden. Onderstaande tabel toont de dekkingsgraad van het Zwemkasteel in de afgelopen drie jaar. Dekkingspercentage | 2025 | 2024 | 2023 Omzet | 699.813 | 538.209 | 698.092 Kosten (ex huur en OG) | 1.051.708 | 912.711 | 872.413 Dekkingspercentage | 67% | 59% | 80% In 2023 kon, ondanks de hoge energiekosten nog gesproken worden over een efficiënte exploitatie. In 2025 is het percentage gedaald naar 67%. Hogere kosten bij gelijkblijvende omzet is hiervoor de reden. In zijn algemeenheid moet worden aangegeven dat op basis van de analyse uit hoofdstuk 2 het zeer lastig is om het Zwemkasteel efficiënt te exploiteren. Dit heeft te maken met het feit dat het zwembad te groot is voor het verzorgingsgebied.

Vaste lasten zijn hierdoor verhoudingsgewijs hoger en bij ruime openingstijden zal de bezetting per activiteit of uur relatief laag zijn. In dat kader is het een prestatie van het Zwemkasteel dat het dekkingspercentage van 80% in 2023 gehaald is. Subsidie per bezoeker De subsidie per bezoeker | geeft aan wat de gemeente (exclusief kapitaallasten en eigenaarslasten) per bezoeker ‘bijlegt’. | Het is ‘de slotsom’ van de exploitatie. Doordat | variabelen als tarieven, openingstijden, | verenigingsgebruik, | energieverbruik, onderhoudsstaat, cao enzovoorts van invloed zijn op dit uiteindelijke bedrag, is de benchmark breed. | Globaal gezien bevindt de | benchmark | zich | tussen | de | €0,00 | en | €7,50 | per | bezoeker. | Energiezuinige | zwembaden, | gelegen | in | een | groot verzorgingsgebied (75.000+) bewegen zich | dichter bij de nullijn terwijl zwembaden met een kleiner verzorgingsgebied | en meer energieverbruik doorgaans meer subsidie vereisen. | Onderstaande tabel geeft | de subsidie per bezoeker voor het Zwemkasteel weer. Naast de huur zijn ook de doorbelaste eigenaarslasten (verzekering en OZB | -eigenarendeel) van de subsidie afgehaald.

Zwemkasteel | 2025 | 2024 | 2023 Netto subsidie | -€882 | €92.433 | €106.411 Bezoek | 78.333 | 62.743 | 86.316 Subsidie per bezoeker | -€0,01 | €1,47 | €1,23 De subsidie per bezoeker voor het Zwemkasteel is in 2025 nagenoeg nul en daarmee zeer laag. Gezien het verzorgingsgebied en de huidige energiekosten is de verhouding niet passend bij de exploitatie. De netto subsidie is afgelopen jaren afgenomen door de veronderstelde energiebesparing na aanpassing van de technische installaties en doordat de huursom is geïndexeerd en het subsidiebedrag niet. De stichting heeft de gemeente verzocht om de subsidie structureel te verhogen naar €500.000, wat ten opzichte van 2025 een extra bedrag van € 218.000 betreft. Indien deze verhoging zou worden toegekend komt de subsidie per bezoeker uit op €2,78; een bedrag dat zeer reëel is bij de huidige opgenomen situatie. Vanuit verbetermogelijkheden en nader onderzoek naar de energiebesparing kan gerichter bepaald worden wat een benodigde bijdrage voor de exploitatie van het Zwemkasteel moet zijn. Op basis van benchmark en historische resultaten is echter duidelijk 16 dat zonder aanvullende subsidie het Zwemkasteel niet kan voortbestaan. En dat met de gevraagde extra subsidie er op basis van de eigen begrotingen van het Zwemkasteel er nog altijd een tekort van circa €85.000 overblijft.

3.3 | Eigen vermogen Het Zwemkasteel mag contractueel | over een maximaal eigen vermogen van €50.000 beschikken. UItimo 2020 bedroeg dit vermogen bijna €150.000. De stichting geeft aan dat hoge(re) eigen vermogen is ontstaan | doordat de energiebelasting op een installatie over in periode van vijf jaar ineens is ontvangen en dat | is afgesproken het vermogen binnen de stichting te houden. Door de opvolgende bijzondere jaren (corona, energiecrisis) zijn met name door ontvangen subsidies de exploitatieresultaten positief beïnvloedt wat tot een groei van het eigen vermogen | heeft geleid (2021: | +€124.409; 2022: +€93.754 | en 2023: +€82.365) naar €450.129 ultimo 2024. Daarbij is voor de jaren 2022 en 2023 gerekend met een te rooskleurige compensatie vanuit de SPUK MEOZ. In 2024 is het eigen vermogen afgenomen door een fors negatief resultaat (mede als gevolg van de tijdelijke sluiting) en hogere | terugbetalingsverplichting | van de te veel ontvangen SPUK-MEOZ | dan | was voorzien. | In de conceptcijfers 2025 bedraagt het eigen vermogen -€290.369 als gevolg van het toebedeelde negatieve resultaat aan het eigen vermogen. Onderstaan overzicht laat de solvabiliteit (eigen vermogen gedeeld door het balanstotaal) van de afgelopen jaren zien. De solvabiliteit geeft de mate aan waarin het Zwemkasteel in staat is op langere termijn aan haar te voldoen.

Zwemkasteel | 2025 | 2024 | 2023 | 2022 | 2021 Solvabiliteit (%) | -0,83 | 7 | 51 | 51 | 33 In de conceptjaarrekening wordt gesteld dat het Zwemkasteel technisch insolvent is, wat betekent dat zonder aanvullende ondersteuning faillissement onafwendbaar lijkt. 3.4 | Liquiditeitstekort Het Zwemkasteel verkeert in acute liquiditeitsproblemen. | De vlottende activa (vorderingen en liquide middelen) zijn niet toereikend om de kort lopende schulden (voornamelijk crediteuren, huurschuld bij de gemeente en terugbetaling van de SPUK MEOZ) te voldoen. De uitbetaling van lonen staan onder druk. Onderstaand overzicht geeft de ontwikkeling van de current ratio (vlottende activa gedeeld door kortlopende schulden) weer.

Zwemkasteel | 2025 | 2024 | 2023 | 2022 | 2021 Liquide middelen | 123.453 | 348.595 | 338.006 | 241.522 | n.b RC-verhouding FP | 84.945 | 450.877 | 507.134 | 317.415 | n.b Overige vorderingen | 22.101 | 42.344 | 23.209 | 140.156 | n.b Totaal | 230.499 | 841.816 | 868.349 | 699.093 Huurschuld gemeente | 171.629 | 259.921 | 0 | 0 Terugbetaling SPUK gemeente | 251.051 | 280.246 | 163.198 | 0 Bijdrage verduurzaming gemeente | 17.500 | 105.000 | 0 | 0 Crediteuren | 61.270 | 9.651 | 6.803 | 16.229 Overige schulden | 84.289 | 133.729 | 170.266 | 169.144 Totaal | 585.739 | 788.547 | 340.267 | 185.373 | n.b Current ratio | -0,39 | 1,04 | 2,55 | 3,77 | 1,48 Bovenstaand overzicht maakt duidelijk dat er onvoldoende middelen zijn om de schulden terug te betalen. Het overgrote deel van de schulden staan bij de gemeente Westerkwartier uit. Over deze schulden zijn betalingsafspraken gemaakt. Gezien de beperkte liquiditeit van het Zwemkasteel wordt de terugbetaling van de SPUK MEOZ vanuit het Familiepark verzorgd. De volgende oorzaken kunnen voor het liquiditeitstekort worden aangemerkt: Structurele oorzaken Er is een structureel exploitatietekort dat door de opeenvolgende bijzondere jaren met daarbij behorende incidentele subsidies en tegemoetkomingen niet direct zichtbaar was.

17 De afgelopen jaren is de huursom geïndexeerd en de jaarlijkse subsidie niet, wat een negatief effect heeft op het resultaat (en daarmee de liquiditeit). De subsidie is verlaagd op basis van een berekende besparing zonder dat deze besparing structureel gerealiseerd lijkt te kunnen worden of in ieder geval tot op heden niet gerealiseerd is. Dit heeft een negatief effect op het resultaat (en daarmee de liquiditeit). De afgelopen jaren zijn de wettelijke- en cao-lonen structureel verhoogd wat tot hogere personeelskosten heeft geleid. Incidentele oorzaken Het Zwemkasteel heeft een bijdrage geleverd aan de vervanging van de technische installaties (€105.000). Dit bedrag is in eerste instantie geleend van de gemeente Westerkwartier maar vanaf juli 2025 stapsgewijs volledig terugbetaald. Hiermee is de liquiditeitspositie van het Zwemkasteel afgenomen. In 2024 is het Zwemkasteel gesloten geweest. De vaste kosten liepen door en er was sprake van omzetderving. De veronderstelde besparing op energiekosten bleef uit. Het Zwemkasteel kreeg uitstel van huurbetaling; inmiddels is de huur over 2024 geheel betaald. De gevolgen van de tijdelijke sluiting hebben invloed op de liquiditeitspositie. In 2025 waren de bezoekersaantallen lager dan voorheen (2023) en zijn tariefsverhogingen uitgebleven, resulterende in het achterblijven van omzetgroei.

| De vraag is of de bezoekersaantallen weer aan kunnen trekken. De afgelopen jaren is het ziekteverzuim binnen het Zwemkasteel opgelopen (overigens binnen de voor de | branche gangbare percentages). Dit heeft geleid tot hogere personeelskosten. Doorwerkingen uit het verleden Tijdens de coronaperiode kon betaling van de loonbelasting uitgesteld worden. Vanaf 2022 is terugbetaling begonnen met de betaling van deze achterstallige belastingen. | Hoewel uitstel van deze belasting geen invloed op de liquiditeitspositie over de gehele jaren heen | heeft, verbloemt het wel | het structurele negatieve resultaat. Het Zwemkasteel heeft ruim €280.000 te veel aan SPUK | -MEOZ subsidie ontvangen. | Dit was €117.000 meer dan rekening mee gehouden is. Hoewel een onterecht ontvangen subsidie in beginsel geen invloed moet hebben gehad (het bedrag | was immers niet nodig waarvoor het bestemd was) op de liquiditeit, verbloemt het wel het structurele negatieve resultaat. | Vanaf juni 2025 is begonnen met terugbetalen. | De terugbetaling loopt via de rekening van het Familiepark | . In 2025 is | een nieuwe huurachterstand ontstaan die vanaf mei 2026 terugbetaald moet worden | wat de huidige liquiditeitspositie verder onder druk zet. | Ook hier geldt dat ‘het probleem’ vooruitgeschoven is.

3.5 | Familiepark Nienoord Onderlinge verhouding Zoals in §2.2.1 is aangegeven is het Zwemkasteel financieel verbonden met Familiepark Nienoord. | Beide voeren een eigen administratie en beschikken over een eigen bankrekening maar vallen door de entiteit Stichting Landgoed Nienoord. Dit betekent dat financiële resultaten uiteindelijk met elkaar verbonden zijn. Het lot van de één is verbonden met dat | van de ander. Het personeel van zowel het Familiepark als het Zwemkasteel | wordt betaald vanuit het Zwemkasteel. | Hierdoor ontstaat een rekening-courantverhouding (RC) die door interne overboekingen zo nodig vereffend kan worden. In de jaren tot 2025 had het Zwemkasteel een vordering op het Familiepark | tussen de €317.000 en € 507.000. Door de liquiditeitsproblemen bij het Zwemkasteel is deze verhouding snel afgebouwd. Ultimo juni 2026 is de | verhouding nagenoeg nul. Financieel Over 2023 kan gesteld worden dat het Familiepark over een gezonde financiële positie beschikte. | De vlottende activa (vorderingen en liquide middelen) overtroffen de schuldenlast | (voornamelijk bestaande uit de RC-verhouding | met het Zwemkasteel). | Daarom | kon | de | rekening-courantverhouding | snel | worden | afgebouwd | toen | bij | het | Zwemkasteel liquiditeitstekorten ontstonden. 18 19 In 2024 i s brand ontstaan in de speelhal van het Familiepark.

Hierdoor zijn vorderingen (verzekering) en voorzieningen (herbouw) getroffen. De brand heeft wel een negatief effect gehad op het exploitatieresultaat, waarbij de reserves zijn geslonken naar €56.000. Doordat de jaarrekening 2025 nog niet gereed is, is beperkt zicht op de huidige situatie. Wel is duidelijk dat in juni 2026 de RC- verhouding geheel is ingelost, maar ook dat de crediteurenpositie is opgelopen van €23.000 in 2024 naar €159.000. Daar staat tegenover dat er nog vorderingen met betrekking tot de brandverzekering openstaan die samen met de aanwezige liquide middelen de schuldenlast overstijgen. De terugbetaling van de te veel ontvangen SPUK MEOZ wordt momenteel uit de liquiditeit van het Familiepark betaald. Dit betekent dat het Familiepark ultimo april 2026 nog een openstaande vordering van € 239.380 bij een maandelijkse termijn van €5.838 moet voldoen. Op basis van de beschikbare informatie kan echter geen uitspraak gedaan worden over de toekomstige exploitatieresultaten van het Familiepark. 20 4. Conclusie In dit hoofdstuk wordt een korte samenvatting van de analyses ge geven en worden de hoofdvragen van het onderzoek beantwoord. 4.1 Exploitatie Zwemkasteel Nienoord Zwemkasteel Nienoord beschikt over zowel binnen - als buitenbaden.

Door de ruime aanwezigheid van zwembaden in de omgeving is het verzorgingsgebied klein en beslaat voornamelijk inwoners uit Leek en Tolbert. Voor vrij zwemmen en verhuur is het verzorgingsgebied enigszins groter. In 2025 ontving het Zwemkasteel circa 78.000 bezoekers waarvan ruim 70% het zwembad voor vrij zwemmen of banen zwemmen bezocht. Het ontvangen bezoek is conform hetgeen verwacht mag worden in relatie tot de omvang van het verzorgingsgebied, behoudens de verhuur aan verenigingen. Er is nauwelijks verenigingsgebruik, iets waar het Zwemkasteel zeer beperkt invloed op heeft. De bezetting van de baden is laag als gevolg van een overcapaciteit aan m² in relatie tot de omvang van het verzorgingsgebied. Het aanbod vrij zwemmen en banen zwemmen is ruim waardoor bezoekers veel mogelijkheden hebben om deze activiteit uit te oefenen. Daar staat tegenover dat voor elk openingsuur wel personeel ingezet moet worden. De tarieven voor vrij zwemmen en banen zwemmen zijn vergeleken met omliggende baden aan de hoge kant. Dit geldt niet voor zwemlessen, daar zijn de tarieven bij het Zwemkasteel het laagst in de regio. De laatste jaren (tot 2026) zijn de tarieven niet aangepast. Het Zwemkasteel voert haar eigen administratie maar is direct verbonden aan Familiepark Nienoord.

Er is een synergievoordeel met de inzet van backoffice functies en de directeur van de stichting stuurt beide exploitaties aan. In de dagelijkse exploitatie is er weinig synergie; een dagje Familiepark wordt zelden gecombineerd met het Zwemkasteel. 4.2 Financiën Zwemkasteel Nienoord Sinds het jaar 2020 is er feitelijk geen normaal exploitatiejaar meer geweest voor het Zwemkasteel. De coronapandemie (2020- 2022) werd opgevolgd door de energiecrisis (2022-2023) en de tijdelijke sluiting in verband met de vervanging van technische installaties (2024). De exploitatie van het Zwemkasteel is, na normalisatie van alle omstandigheden, tijdelijke subsidies en tegemoetkomingen, structureel verlieslatend. Dit heeft voornamelijk te maken met een lage netto subsidie ten opzichte van de benchmark. Ten opzichte van vergelijkbare zwembaden presteert het Zwemkasteel over het algemeen goed. De energiekosten voor het zwembad blijven hoog, ondanks de vervanging van de technische installaties die een veronderstelde besparing zou opleveren. Doordat deze veronderstelde besparing (grotendeels) is verrekend met subsidie, is het resultaat van het Zwemkasteel verslechterd. Door het uitblijven van indexatie van de subsidie en tarieven, terwijl de huur wel is geïndexeerd, is het structurele resultaat in 2025 verder verslechterd.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://westerkwartier.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/c53788ce-d081-4852-87b0-9794efe39993?agendaItemId=3440f4e0-7fa9-46da-be25-6f13e6c1b0b5