Document · PDF

Voorjaarsnota 2024

Gemeenteraad 4 juli 2024, gemeente West Maas en WaalBij agendapunt: Voorjaarsnota 202413.912 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Voorjaarsnota 2024

Datum raadsbehandeling: 4 juli 2024

INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 Aanbieding aan de raad .......................................................................................................................... 3 Vaststellingsbesluit .................................................................................................................................. 6 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 7 Deel 1 - Programma's ............................................................................................................................. 8 Programma 1 - Wonen, werken en recreëren ..................................................................................... 9 Programma 2 - Maatschappelijke zaken ........................................................................................... 13 Programma 3 - Fysieke leefomgeving ............................................................................................... 16 Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid ....................................................................................

18 Programma 5 - Bedrijfsvoering .......................................................................................................... 20 Algemene dekkingsmiddelen............................................................................................................. 22 Deel 2 - Financiën ................................................................................................................................. 23 Kaders en uitgangspunten..................................................................................................................... 24 Financieel meerjaren perspectief per programma................................................................................. 26 Recapitulatie van baten en lasten ......................................................................................................... 38 Deel 3 - Bijlagen .................................................................................................................................... 39 Bijlage 1 - Kredieten 2024 ..................................................................................................................... 40 Bijlage 2 - Meerjaren investeringsplan ..................................................................................................

41 Bijlage 3 - Activiteiten collegeprogramma ............................................................................................. 43

AANBIEDING AAN DE RAAD Hierbij bieden wij u de Voorjaarsnota 2024. Deze nota geeft de kaders, uitgangspunten en richtlijnen op basis waarvan u het beleid voor de komende 4 jaar vorm kunt geven. De nota dient ter ondersteuning van uw kaderstellende rol, u kunt in een vroegtijdig stadium de kaders voor de komende jaren vast stellen. De Voorjaarsnota geeft u inzicht in de financiële positie van de gemeente voor dit jaar met een vooruitblik tot 2028. Op basis van uw besluitvorming over deze Voorjaarsnota stellen wij de Programmabegroting 2025-2028 op. De planning en controlcyclus ziet er nu als volgt uit: - Voorjaarsnota - Begroting - Najaarsnota - Jaarrekening Alle documenten uit deze planning en control cyclus hebben dezelfde opzet om de vergelijkbaarheid zo groot mogelijk te maken. Deel 1 bevat de Programma's In dit deel staan per programma de visie, maatschappelijk effect, doelstellingen, het geldende beleidskader, de voorgenomen activiteiten en de kosten. Deel 2 bevat de financiën In dit deel staan de kaders en uitgangspunten voor het maken van de Programmabegroting. Ook wordt het financieel meerjarenperspectief getoond. Hierin zijn alle bekende mutaties verwerkt en toegelicht. Deel 3 bevat de bijlagen In dit deel staat een actueel overzicht van het meerjaren investeringsplan en een mutatie overzicht van de lopende investeringen.

Daarnaast geven we een update over de stand van zaken van de activiteiten uit het collegeprogramma. Activiteiten De activiteiten zijn opgenomen binnen de programma's. Als er relevante ontwikkeling zijn, dan vindt u die in bijlage 3. Samenvatting - financieel Alle bekende ontwikkelingen zijn in deze Voorjaarsnota verwerkt. Per programma wordt de ontwikkeling van de lasten en baten in beeld gebracht. In deze Voorjaarsnota zijn meerdere financiële ontwikkelingen verwerkt. De grootste ontwikkelingen in 2024 en verder (vanaf € 50.000,-) zijn: Bedragen x € 1.000

Begroting 2024 Automatisering - E-diensten

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

0 V

-84 N

-14 N

Beleidsontwikkeling Internationale Werknemers GGD

-100 N

-38 N

-10 N

-120 N

-122 N

-154 N

GGD - Handhaving/inspectie kinderopvang Jeugd Ambulante begeleiding -

-62 N

0 V

-200 N

-205 N

-210 N

-215 N

-220 N

Jeugd behandeling - POH GGZ

0 V

-119 N

0 V

Jeugd landelijke ingekochte zorg

-200 N

-540 N

-553 N

-566 N

-579 N

Jeugd-residentieel op terrein

0 V

-100 N

-102 N

-105 N

-107 N

Leerlingenvervoer

-46 N

-65 N

-86 N

-109 N

-146 N

Loonontwikkeling

0 V

-88 N

-183 N

-223 N

-685 N

Meerjarenbegroting VRGZ 20252028 ODR - concept Begroting 2025

0 V

-104 N

-98 N

-92 N

-111 N

0 V

-171 N

ODR - concept Jaarrekening 2023

122 V

0 V

Ramen uitkomst ledenbrief VNG, voorjaarsnota kabinet. Structurele uitbreiding budget voor Automatisering. Werkzaak 2025-2028

0 V

-742 N

825 V

908 V

990 V

-190 N

-195 N

-199 N

-204 N

-209 N

0 V

-193 N

-207 N

-218 N

-271 N

-147 N

-260 N

-267 N

-273 N

-279 N

Wmo huishoudelijke ondersteuning

Algemene uitkering Vooruitlopend op de Meicirculaire is in de Voorjaarsnota rekening gehouden met het schrappen van de opschalingskorting in de algemene uitkering. Daarnaast heeft het demissionaire kabinet besloten de zorgkosten extra te indexeren. Voor de jaren 2026 t/m 2028 heeft dit een positief effect. Hiertegenover staat een negatief effect in 2025. In deze Voorjaarsnota is de algemene uitkering in 2028 gelijkgesteld met die van 2027. Bij de Meicirculaire 2024 vindt er nog een herberekening plaats. Naar verwachting gaat deze nog stijgen. Formatieve uitbreiding (loonsom) In de Voorjaarsnota is geen rekening gehouden met een formatieve uitbreiding. Om de voorgenomen ambities te realiseren is een formatieve uitbreiding nodig van € 2.220.000. Bij de uitwerking van de Programmabegroting 2025 wordt dit nader uitgewerkt. Omgevingswet Na vele jaren van voorbereiding is de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 een feit. Wij hebben ons zo goed als mogelijk voorbereid op de komst van deze Wet. Al langere tijd maken gemeenten zich zorgen over de financiële effecten van de Omgevingswet. Op landelijk niveau is vastgesteld dat de Omgevingswet budgettair neutraal moet kunnen worden ingevoerd in een periode van tien jaar.

Uit het laatste Integraal Financieel Beeld Omgevingswet komt echter een minder positief beeld naar voren voor gemeenten; in het gunstige geval is er een terugverdientijd van 14 jaar, in een gemiddeld scenario 35 jaar en in het slechtste scenario is er geen terugverdientijd. Wij monitoren de financiële effecten voor West Maas en Waal nauwlettend. Voor 2024 verwachten wij weinig risico te lopen op verminderde inkomsten, doordat er eind 2023 (onder het oude regime) veel vergunningaanvragen zijn gedaan met een financieel effect in 2024. Door de vermenging van deze aanvragen uit het oude regime komt het effect van de Omgevingswet in 2024 nog niet naar voren. De uitkomsten van het Integraal Financieel Beeld Omgevingswet hebben waarschijnlijk ook effect op West Maas en Waal. In de aanloop naar de begroting voor 2025 maken wij daarom een analyse van de concept legesverordening en de effecten van de Omgevingswet daarop, zodat we dit tijdig kunnen verwerken in de begroting 2025. Jeugd en WMO We zien de kosten voor de uitvoering van de WMO en de Jeugdwet verder stijgen. Voor vrijwel alle gemeenten in Nederland geldt dat een einde aan de groei, of zelf een afname, niet in zicht is. Zeker in het licht van de huidige economische, maatschappelijke en demografische ontwikkelingen. Bij de WMO betreft dat met name de kosten voor huishoudelijke ondersteuning.

De tarieven stijgen en tegelijkertijd is er meer vraag doordat mensen langer thuis moeten blijven wonen. In 2024 heeft er al een aanpassing plaatsgevonden van het tarief en met de nieuwe inkoop, vanaf 2025, moeten we rekening houden met een verdere stijging. Bij de Jeugdwet zien we vooral een stijging in zorgzwaarte en -complexiteit, maar ook een stijging van de tarieven. Door stijgende kosten (bijv. door cao-aanpassingen, arbeidsmarkttoeslagen, toename van inhuur, prijsstijgingen gas) komt het vaker voor dat instellingen melden dat zij in de problemen om hun taken uit te voeren.

Loon- en prijsindexatie De huidige cao gemeenten loopt tot en met 31 maart 2025. In de kaders en uitgangspunten van deze Voorjaarsnota reken we in 2025 met een stijging van 5%. In de Voorjaarsnota is de indexatie vanuit de septembercirculaire bepaald op 2,5%. Met betrekking tot Jeugd en WMO gaan we uit van reëel ramingen op basis van de gegevens uit voorgaande jaren. Voor automatisering is rekening gehouden met een stijging van 10%. Bijdrage verbonden partijen De bijdrage aan de verbonden partijen neemt toe. Voornamelijk door loon- en prijsontwikkelingen. In 2025 bedraagt de extra bijdrage, in deze Voorjaarsnota, voor alle verbonden partijen € 588.000. Meerjaren investeringsplan (MIP) Het meerjaren investeringsplan is geactualiseerd. Als we alle voorgenomen investering realiseren is een investeringsbedrag nodig van ruim € 38 miljoen in de komende 4 jaar. In de vorige meerjarenbegroting gingen we nog uit van een investeringsbedrag van € 25 miljoen. De structurele kapitaallasten nemen als gevolg van deze investeringen de komende jaren fors toe. Dit effect is vooral zichtbaar vanaf 2028. Het grootste deel van de investeringen heeft een afschrijvingstermijn van minimaal 40 jaar. Dit heeft een forse impact op de structurele middelen. ICT verbeterplan In de Voorjaarsnota is rekening gehouden met een extra budget voor outsourcing van de ICTomgeving.

Hiervoor is een bedrag van € 500.000 structureel gereserveerd. Momenteel zitten we in het aanbestedingstraject. Na de gunningsfase zal blijken of dit budget toereikend is. Een onderbouwing van deze (en andere) financiële ontwikkelingen staat in Deel 2 (deel financiën) van deze Voorjaarsnota. Op basis van de huidige inzichten ziet het meerjarenperspectief er als volgt uit: Bedragen x € 1.000

Financieel meerjarenperspectief ontwikkeling

2024

2025

2026

2027

2028

Saldo

Programmabegroting 2024-2027

298 V

1.314 V

-355 N

-736 N

Wijzigingen t/m Najaarsnota 2023

-285 N

-17 N

-19 N

63 V

Wijzigingen tot voorjaarsnota

274 V

550 V

610 V

1.381 V

Stand voor opstellen Voojaarsnota

286 V

1.847 V

235 V

708 V

707 V

-1.148 N

-3.478 N

-1.823 N

-1.651 N

-2.911 N

-861 N

-1.631 N

-1.588 N

-944 N

-2.204 N

Financieel effect Voorjaarsnota Eindstand na vaststelling Voorjaarsnota

De behandeling van de Voorjaarsnota 2024 ziet er als volgt uit: * 20 juni 2024 -> behandeling in RTG (inclusief technische vragenronde) * 4 juli 2024 -> behandeling in de raad. Wij kijken uit naar een constructief overleg met uw raad. Hoogachtend, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN WEST MAAS EN WAAL, De gemeentesecretaris, De burgemeester,

D. (Didier) Oosterom

V.M. (Vincent) van Neerbos

VASTSTELLINGSBESLUIT

Onderwerp: Voorjaarsnota 2024 Nr. "invullen door griffier"

De Raad van de gemeente West Maas en Waal, Gezien het voorstel van Burgemeester en Wethouders, d.d. 21 mei 2024, nr.

BESLUIT: 1. De Voorjaarsnota 2024 vast te stellen. 2. Aanvullend krediet van € 417.000 beschikbaar te stellen (zie bijlage 1); 3. Het college op te dragen om een structureel meerjarig sluitende Programmabegroting 20252028 op te stellen met inachtneming van de uitgesproken bestuurlijke ambities en de financiële kaderstelling zoals is aangegeven in deze Voorjaarsnota; 4. Het voorziene negatieve saldo in 2024 indien noodzakelijk te dekken uit de Algemene reserve; 5. De gemeenteraad vragen om een richtinggevende uitspraak te doen over de wijze waarop we komen tot een meerjarig sluitende begroting.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering op 4 juli 2024.

DE RAAD VAN DE GEMEENTE WEST MAAS EN WAAL, De griffier, De burgemeester,

C. (Elles) Jansen-Bouwman

V.M. (Vincent) van Neerbos

LEESWIJZER De indeling van de Voorjaarsnota is in grote lijnen hetzelfde als het collegeprogramma. In deel één vindt u de programma’s en in deel twee de financiën. De paragrafen maken geen onderdeel uit van de Voorjaarsnota. Deel 3 bevat de bijlagen. Deel 1 - Programma’s Per programma zijn de volgende onderdelen opgenomen. Missie Elk programma dient bij te dragen aan het realiseren van de missie en visie van de gemeente, zodat de som van programma’s hier een complete invulling aan geeft. De missie en de visie vormen de kapstok voor de huidige bestuursperiode. Visie Per programma is een deelvisie opgesteld die bijdraagt aan de totaalvisie. Dit maakt inzichtelijk wat welk programma bijdraagt aan het toekomstbeeld van de gemeente in 2026. Maatschappelijk effect Per programmaonderdeel is een maatschappelijk effect opgesteld dat aangeeft wat de gemeente binnen het betreffende onderdeel wil bereiken voor haar inwoners. Doelstellingen Per programmaonderdeel zijn doelstellingen (in overleg met de portefeuillehouders en teammanagers) opgesteld die de gemeente nastreeft om het gewenste maatschappelijke effect mee in te kleuren. Deze doelstellingen hebben een reikwijdte van één tot vier jaar. Activiteiten Per programmaonderdeel zijn voor de realisatie van de doelstellingen (in overleg met de portefeuillehouders en teammanagers) concrete activiteiten benoemd.

Deze activiteiten hebben een reikwijdte van één jaar (of meerdere jaren). Indicatoren Op basis van de effectindicatoren brengen we niet alleen in beeld wat we hebben gedaan en wat het heeft gekost, maar brengen we van de activiteiten ook in beeld wat deze hebben bijgedragen aan de doelstellingen en de invulling van het maatschappelijk effect dat we nastreven. Zo krijgen we in de toekomst een steeds nauwkeuriger beeld over de doeltreffendheid en de doelmatigheid van de middelen die we per activiteit inzetten. Wat mag het kosten? In deze tabel presenteren wij de financiële informatie per programma. Het belangrijkste onderwerp hierbij is de financiële effecten van deze Voorjaarsnota. De verwerkte effecten lichten we in deel 2 per programma toe. Deel 2 - Financiën In dit deel schetsen wij de kaders en uitgangspunten voor het opstellen van de Programmabegroting 2025-2028 en de financiële ontwikkelingen. Daarnaast zijn per programma de mutaties in beeld gebracht die in deze Voorjaarsnota zijn verwerkt. Hierin wordt onderscheid gemaakt in mutaties voor 2024 en mutaties vanaf 2025. Tot slot geeft de recapitulatie aan hoe het begrotingssaldo zich door de tijd heen ontwikkeld. Na vaststellen van deze Voorjaarsnota is sprake van een gewijzigd begrotingssaldo.

Dit saldo betreft een momentopname omdat bij alle raadsvergaderingen er nieuwe besluiten genomen kunnen worden met een financieel effect. Bij alle planning- & control documenten brengen we het meest actuele begrotingssaldo in beeld. Deel 3 - Bijlagen Tot slot presenteren wij u in de bijlage het meerjaren investeringsoverzicht en de kredietwijzigingen voor 2024. Daarnaast geven we een update over de stand van zaken van de activiteiten uit het collegeprogramma.

DEEL 1 - PROGRAMMA'S

PROGRAMMA 1 - WONEN, WERKEN EN RECREËREN ALGEMEEN Missie Bijdragen aan het levensgeluk van inwoners Door een leefomgeving te faciliteren die is afgestemd op de behoefte van de inwoners. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk

Jaar

Reclamebeleid Woonwagenbeleid Landschapsontwikkelingsplan Welstandsnota Visie Leefbaarheid Kernen Regionale detailhandelsvisie Beleid internet winkels Visie vrijetijdseconomie 2015-2018 Structuurvisie dorpen 2025 Nota kostenverhaal Nota Economische Zaken 2016-2019 Structuurvisie Recreatie Concentratiegebieden Dorpskwaliteitsplan West Maas en Waal Regionaal Programma Werklocaties 2019-2024 (RPW) Uitvoeringsprogramma visie leefbaarheid kernen 2030 Nota grondbeleid 2020 Verordening startersleningen 2021 Omgevingsvisie buitengebied Regionaal uitvoeringsprogramma Rijk van Maas en Waal (RUP) Beleidsvisie zonne-energie Regionaal Ambitiedocument Regio Rivierenland 2022-2025 Woonvisie 2022-2026 VTH-beleid 2022-2025

2008 2010 2011 2012 2013 2014 2014 2015 2015 2015 2016 2017 2019 2020 2020 2021 2021 2021 2021 2021 2021 2022 2022

Deelvisie Wonen Voor inwoners zijn passende, duurzame woonvormen beschikbaar. De basisvoorzieningen passen bij de maat van de gemeente en er is oog voor een open en groene leefruimte.

Maatschappelijk effect West Maas en Walers zijn tevreden met hun woonplaats

Doelstellingen 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Realiseren van passende groei in de kernen (totaal 1.070 nieuwe woningen tot 2030), met behoud van het karakter en de omvang van de kernen. Realiseren van spreiding van nieuwe woningen over de kernen. Realiseren van voldoende betaalbare nieuwe woningen (sociale huur, midden-huur en betaalbare koop). Stimuleren en faciliteren van het verduurzamen van de bestaande woningvoorraad. Realiseren van meer levensloopbestendige woningen en passende en duurzame woonvormen wonen in alle kernen. Realiseren van een goede ontsluiting tussen nieuwe woonwijken en de kernen. Realiseren van toekomstbestendige basisvoorzieningen.

Deelvisie Werk Werk en economische ontwikkeling zijn in balans met de leefbaarheid en het milieu/klimaat. Bedrijventerreinen groeien waar mogelijk, zijn goed bereikbaar én het vrachtverkeer is geweerd uit de kernen. Er zijn alternatieven voor het ‘klassieke’ boerenbedrijf, bestaande bedrijfslocaties zijn hergebruikt om verpaupering tegen te gaan én nieuwe bedrijven (mkb) versterken bestaande bedrijven.

Maatschappelijk effect: Een duurzame en maatschappelijk verantwoorde lokale economie met een sterke werkgelegenheid.

Doelstellingen 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Bedrijven faciliteren bij uitbreidingen, verplaatsing en/of vestiging, ten behoeve van het bevorderen van werkgelegenheid. Duurzame revitalisering van bedrijventerreinen. Uitbreiding van bedrijventerreinen. Minder kansrijke bedrijventerreinen transformeren naar wonen. Uitbreiding van kleine bedrijventerreinen hoogstens voor bestaande bedrijven, bij voorkeur centralisatie van bedrijven op grotere terreinen. Huidige agrarische bedrijven niet belemmeren en de ruimte geven voor innovatie en recreatieve activiteiten, innovatie, mits de agrarische activiteiten niet worden belemmerd. Stimuleren van transformatie van langdurig leegstaande commerciële panden. Nieuwe ondernemingen moeten voor de gemeente een meerwaarde hebben én duurzaam en klimaat-adaptief zijn. Vrachtverkeer wordt (waar mogelijk) geweerd uit de dorpskernen.

Deelvisie Recreëren In West Maas en Waal zijn de recreatiemogelijkheden doorontwikkeld. Hierdoor kent de gemeente een 4-seizoenen toerisme. Daarnaast is het recreatieve aanbod ook interessant voor de eigen inwoners.

Maatschappelijk effect: Versterken van de Merkbeleving van West Maas en Waal

Doelstellingen 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Investeren in het aantrekkelijk houden van het recreatieve gebied. Inzetten op het sterke toeristische-recreatieve merk ‘Het Land van Maas en Waal’. Stimuleren en uitbreiden van recreatieplekken en toerisme. Het verbinden van de parels (attracties en kleinschalige recreatie) langs de Maas en tussen de Maas en Waal; het organiseren van het ‘parelsnoer’. Nieuwe recreatieve ondernemers versterken het bestaande aanbod en zorgen voor een 4seizoenen aanbod. Mogelijkheden voor recreatie op het platteland mogelijk maken.

WAT WILLEN WE BEREIKEN? Activiteiten

Realisatie

Iedereen kan in onze dorpen komen en blijven wonen Leningen Svn (woonvisie) Implementeren Omgevingswet in de organisatie

2024

Opstellen Kwaliteitsplan Buitengebied

2024

Evalueren VAB-beleid (vrijkomende agrarische bedrijfsbebouwing)

2024

Wet Kwaliteitsborging Bouw

2024

Uitvoeringsprogramma vitaal platteland

2024

Realisatie projecten uitvoeringsagenda woonvisie

2030

Economische groei realiseren en lokale werkgelegenheid bevorderen Landgoed de Acht morgen - Appeltern (project derden)

2024

Uitwerken economische visie

2024

Cofinanciering routeprogramma

2024

Regionaal projectfiche agribusiness

2025

Uitvoeringsprogramma visie (Vrijetijds)economie tot 2025 en verder

2025

Aanwezige natuurwaarden en landschappelijke elementen behouden en mogelijk versterken Eindoplevering project 'Over de Maas' bewerkstelligen en beheer en onderhoud door de gemeente starten

2024

Voorkomen van het verondiepen van de Vonkerplas

2024

Ontwikkeling Hanzeland Maasbommel

2025

Rivierenprojecten

2028

Bouwgrondexploitaties De Appelhoek 1b - Alphen

2024

Gravin van Rechterenschool

2024

Het Leeuwse Veld - Beneden-Leeuwen (Project in samenwerking met derden)

2025

Deelvisie Wonen Kleinschalige en grootschalige woningbouwontwikkeling Gebiedsdekkende omgevingsvisie

2024

Ontwikkeling en realisatie acties woonzorgvisie

2026

Onderzoeken mogelijkheden nut en noodzaak van herbestemmen recreatiewoningen binnen de nieuwe in ontwikkeling zijnde visie 'recreatie en toerisme'

2026

Realisatie uitvoeringsagenda woonvisie 2022

2030

Deelvisie Werk Vaststellen programma vitaal platteland

2024

Vaststelling en realisatie economische visie met bijbehorende uitvoeringsagenda

2026

Deelvisie Recreëren Realisatie uitvoeringsagenda economische visie 2023

2026

WAT MAG HET KOSTEN? Bedragen x € 1.000

Exploitatie

2024

2025

2026

2027

2028

Saldo Programmabegroting 2024-2027

-2.970 N

-2.955 N

-3.034 N

-3.038 N

Wijzigingen t/m Najaarsnota

80 V

Wijzigingen tot voorjaarsnota

0 V

-2.890 N

-2.875 N

-2.954 N

-2.958 N

-34 N

-251 N

-260 N

-253 N

-271 N

Stand voor opstellen voorjaarsnota Financieel effect Voorjaarsnota

Eindstand na vaststelling Voorjaarsnota

-2.924 N

-3.126 N

-3.214 N

-3.211 N

-3.229 N

In deel 2 van deze Voorjaarsnota wordt een onderbouwing met toelichting gegeven van de verwerkte effecten.

PROGRAMMA 2 - MAATSCHAPPELIJKE ZAKEN ALGEMEEN Missie Bijdragen aan het levensgeluk van inwoners Door een leefomgeving te faciliteren die is afgestemd op de behoefte van de inwoners. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk

Jaar

Subsidieverordening basisbibliotheek West Maas en Waal Accommodatiebeleidsplan Maatschappelijke knooppunt in elke kern Verordening inrichting antidiscriminatievoorziening gemeente West Maas en Waal Visie Leefbaarheid Kernen/Koers 2030 Verordening Individuele studietoeslag Participatiewet Verordening cliëntenparticipatie Participatiewet West Maas en Waal Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive Verordening cliëntenparticipatie Werkzaak Kadernota cultuur 2017-2020 'Cultuur is geen kunst' Verordening individuele inkomenstoeslag West Maas en Waal Algemene subsidieverordening Gemeente West Maas en Waal Verordening loonkostensubsidie Participatiewet Advies- en verbeterplan sluitende aanpak voor mensen met een psychische kwetsbaarheid Regionaal Beleidsplan GGZ Beschermd Wonen Maatschappelijke Opvang Beleidskader Harmonisatie Kinderopvang en Peuterspeelzaalwerk Lokaal sociaal akkoord 2018-2021 Beleidskader Lokaal Onderwijsbeleid 2018-2022 'Verdiepen en verbreden' Beleidsnota onderwijsachterstandenbeleid Afstemmingsverordening participatiewet IOAW en IOAZ West Maas en Waal 2018 Nota vereenvoudiging minimabeleid en bijzondere bijstand 2020 Verordening Jeugdhulp & Maatschappelijke ondersteuning 2020 Beleidsplan schuldhulpverlening 2021-2024 Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Regioplan Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Nijmegen & Rivierenland VVE-beleid

(onderdeel van onderwijsachterstandenbeleid) Regioaanpak 'Huiselijk geweld en Kindermishandeling' IHP (Integraal Huisvestingsplan) Verordening onderwijshuisvesting West Maas en Waal 2022 Verordening bekostiging leerlingenvervoer Nadere regels Maatschappelijke ondersteuning West Maas en Waal Nadere regels Jeugdhulp West Maas en Waal Tarievenverordening voor welzijnsaccommodaties in de gemeente West Maas en Waal Uitgangspunten lokaal minimabeleid 2024 Meerjarenstrategie GGD 2024-2027 Meerjarenbeleidsplan Werkzaak 2024-2027

2007 2009 2010 2013 2015 2015 2015 2016 2016 2017 2017 2017 2017 2017 2018 2018 2018 2018 2018 2019 2019 2020 2021 2021 2021 2021 2022 2022 2022 2022 2022 2023 2023 2024 2024

Deelvisie Maatschappelijke Zaken West Maas en Waal heeft een vitale gemeenschap met een actief verenigingsleven, waarbij mensen naar elkaar om kijken. De gemeente faciliteert en helpt mensen (die dat nodig hebben) aansluiting te houden bij de gemeenschap. Sportvoorzieningen en accommodaties blijven waar mogelijk in de buurt/wijk.

Maatschappelijk effect West Maas en Walers voelen zich gezien en gehoord en kunnen deelnemen aan de maatschappij.

Doelstellingen 1. 2. 3. 4. 5.

Jeugd en jongeren op een verantwoorde manier te laten opgroeien, ontwikkelkansen te vergroten en zorg te dragen voor een zinvolle vrijetijdsbesteding. Bevorderen van de zelfredzaamheid van al onze inwoners. Een goede gezondheid en verantwoorde levensstijl van al onze inwoners te bevorderen. Actieve en passieve deelname/betrokkenheid van al onze inwoners aan de samenleving te bevorderen. Een voorzieningenniveau dat bijdraagt aan de leefbaarheid in de dorpen, passend bij de omvang van het dorp.

WAT WILLEN WE BEREIKEN? Activiteiten

Realisatie

Jeugd en jongeren (tot 23 jaar) op een verantwoorde manier laten opgroeien, vergroten van ontwikkelkansen en zorg dragen voor een zinvolle vrijetijdsbesteding Uitbreiding IKC

2024

Jeugd: Opgroeien in een kansrijke omgeving

2026

Goede gezondheid en verantwoorde levensstijl van onze inwoners Uitvoeren beleidsplan GGZ Beschermd Wonen-Maatschappelijke Opvang

2024

Lokale inclusie agenda

2025

Zilverenkrachtbeleid

2025

Uitvoering geven lokaal beleid op Huiselijk Geweld en Kindermishandeling

2026

Voorzieningenniveau dat bijdraagt aan de leefbaarheid in de 8 dorpen Cultuurbeleid

2024

Gymzaal Appeltern duurzaamheidsmaatregelen

2024

Deelvisie Maatschappelijke zaken Opstellen en uitvoeren van een integraal beleidskader 'sociaal domein'

2026

Opstellen en uitvoeren plan van aanpak in het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)

2026

Bevorderen gezonde leefstijl, onder andere in scholen en instellingen

2026

Stimuleren sport- en cultuuractiviteiten/evenementen

2026

Dementievriendelijke gemeente worden

2026

Stimuleren van publiekstoegankelijke toiletten. En de vindbaarheid vergroten door middel van aansluiting bij de "Hoge Nood App"

2026

Een integrale aanpak van laaggeletterdheid en lage basisvaardigheden in beleid en uitvoering. En daarbij de continuering van het (mobiel) Digitaalhuis

2026

Waarderen en ondersteunen van (jonge) mantelzorgers via het netwerk van mantelzorgsteunpunten

2026

Actief jeugd- en onderwijsbeleid uitvoeren met als doel dat alle jeugdigen zo gezond en veilig als mogelijk kunnen opgroeien en zich zo goed mogelijk ontwikkelen

2026

Jeugd en jongeren meer betrekken bij de samenleving

2026

Uitvoeren van het integraal Huisvesting Plan (IHP)

2026

Realiseren ontmoetingsplekken voor de jeugd

2026

Stimuleren van activiteiten tussen jeugd en politiek

2026

Regie voeren op de MFA's, afhankelijk van de uitkomsten van de herijkte businesscasesRegie voeren op de MFA's, afhankelijk van de uitkomsten van de herijkte businesscases

2026

Een integrale aanpak ten behoeve van de leefbaarheid in Altforst via de "dorpendeal"

2026

WAT MAG HET KOSTEN? Bedragen x € 1.000

Exploitatie

2024

2025

2026

2027

2028

Saldo Programmabegroting 2024-2027

-21.242 N

-21.649 N

-21.783 N

-22.415 N

Wijzigingen t/m Najaarsnota

-283 N

-15 N

Wijzigingen tot voorjaarsnota

-73 N

-3 N

-2 N

-21.599 N

-21.667 N

-21.800 N

-22.432 N

-814 N

-1.815 N

-1.663 N

-1.549 N

-2.394 N

-22.413 N

-23.482 N

-23.463 N

-23.981 N

-24.826 N

Stand voor opstellen voorjaarsnota Financieel effect Voorjaarsnota Eindstand na vaststelling Voorjaarsnota

In deel 2 van deze Voorjaarsnota wordt een onderbouwing met toelichting gegeven van de verwerkte effecten.

PROGRAMMA 3 - FYSIEKE LEEFOMGEVING ALGEMEEN Missie Bijdragen aan het levensgeluk van inwoners Door een leefomgeving te faciliteren die is afgestemd op de behoefte van de inwoners. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk

Jaar

Waterplan 2005-2025 Op weg naar duurzaam groenbeheer Integrale leidraad Flora en Fauna ruimtelijke ontwikkeling en bestendig beheer Gladheidsbestrijdingsplan Bomenbeleidsplan Milieuprogramma Gemeentelijk verkeer- en vervoersplan Beleidsplan Openbare verlichting 2019-2023 Nota parkeren Koersnotitie duurzaamheid en energiebeleid Regionale energietransitie fruitdelta Rivierenland Lokaal uitvoeringsprogramma klimaatbestendig west maas en waal Verordening en stimuleringslening duurzaamheid Bodemkwaliteitskaart en beheernota Beheer- en Onderhoudsrapportage Verhardingen 2022-2026 Beleidsplan Water en Riolering 2023-2027

2005 2011 2013 2014 2014 2015 2016 2018 2019 2019 2020 2020 2020 2021 2022 2022

Deelvisie Fysieke Leefomgeving West Maas en Waal is een goed ontsloten, open & groene, energie-neutrale gemeente. De verkeersveiligheid is op orde en de historie van West Maas en Waal is zichtbaar door de doorontwikkeling van de ‘parels’ van de gemeente.

Maatschappelijk effect De fysieke leefomgeving van West Maas en Waal draagt bij aan het welzijn en de gezondheid van de inwoners.

Doelstellingen 1. De gemeente is duurzaam en klimaat-adaptief ingericht. 2. Stimuleren van verduurzaming van huizen; in 2026 meer energielabel A gebouwen. 3. Meer zonnepanelen op of bij woningen (nu 40%, streefgetal 60% in 2026). 4. Realiseren van meer waterbuffers op prioritaire locaties. 5. Meer groene (koele) verblijfsruimtes in dorpen. 6. Meer vergroening van particuliere tuinen. 7. De gemeente is duurzaam en klimaat-adaptief ingericht. 8. Goede, veilige en snelle bereikbaarheid tussen de (voorzieningen van de) kernen en gemeenten. 9. Goede regulering van het oppervlakte en grondwater. 10. De gemeente West Maas en Waal heeft een goede verkeerveiligheid en nagenoeg geen ongelukken in de openbare ruimte. 11. De "parels" van de gemeente zijn zichtbaar.

WAT WILLEN WE BEREIKEN?

Activiteiten

Realisatie

Een nette, goed onderhouden, veilige en functionele leefomgeving Groenbeleidsplan

2024

Goede en veilige bereikbaarheid van de kernen en buitengebied voor alle verkeersdeelnemers Markeringsbeleidsplan

2024

Realisatie projecten/maatregelen uitvoeringsagenda GVVP

2026

Creëren en behouden van een duurzame, gezonde en schone leefomgeving en bijdragen aan oplossingen voor (boven)lokale klimaatproblematiek Uitvoering haalbaarheidsonderzoek warmtetransitie (wijkonderzoek)

2024

Ontwikkeling klimaat en waterplan 2023-2030

2024

Deelvisie Fysieke leefomgeving Onderhoudsregime voor wegenkwaliteit en trottoirbeleid in kaart brengen Verfraaien van de dorpsentrees Maasveren toekomstbestendig (laten) maken

2024

Ontwikkeling en realisatie duurzaamheidsbeleid (nader op te stellen)

2024

Reconstrueren van de Dorpsstraat in Wamel

2024

Realisatie aanpak warmtetransitie

2025

Onderzoeken of er meer focus moet komen op de kwaliteit en veiligheid van onze wegen en dijken. Met aandacht voor veiligheid, verlichting en parkeren en een klimaat adaptieve inrichting

2025

Reconstrueren van de Rooijsestraat in Dreumel

2025

Realisatie uitvoeringsagenda laadpalenvisie

2026

Eenvoudige melding van incidenten op wegkwaliteit, inclusief een transparante prioritering

2026

Weg- en veiligheidsproblemen coördineren en bewaken in samenwerking met wegbeheer, waterschap en provincie

2026

Ontwikkeling en realisatie klimaatbeleidsplan 2024-2029

2029

WAT MAG HET KOSTEN? Bedragen x € 1.000

Exploitatie

2024

2025

2026

2027

2028

Saldo Programmabegroting 2024-2027

-3.289 N

-3.461 N

-3.614 N

-3.832 N

Wijzigingen t/m Najaarsnota

3 V

4 V

1 V

Wijzigingen tot voorjaarsnota

-31 N

1 V

-3.317 N

-3.456 N

-3.612 N

-3.830 N

-22 N

-76 N

-134 N

-204 N

-422 N

-3.338 N

-3.531 N

-3.746 N

-4.034 N

-4.252 N

Stand voor opstellen voorjaarsnota Financieel effect Voorjaarsnota Eindstand na vaststelling Voorjaarsnota

In deel 2 van deze Voorjaarsnota wordt een onderbouwing met toelichting gegeven van de verwerkte effecten.

PROGRAMMA 4 - BURGER, BESTUUR EN VEILIGHEID ALGEMEEN Missie Bijdragen aan het levensgeluk van inwoners Door een leefomgeving te faciliteren die is afgestemd op de behoefte van de inwoners. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk

Jaar

Nota Verbonden partijen Kwaliteitshandvest met servicenormen Regionaal crisisplan 2020-2023 Regionaal beleidsplan 2020-2023 Integraal veiligheidsbeleid Evenementenbeleid 2020-2023 Notitie burgerparticipatie APV

2014 2015 2019 2019 2019 2020 2020 2022

Deelvisie Burger Inwoners zijn betrokken bij gemeentelijke zaken die in hun omgeving gebeuren.

Maatschappelijk effect: Een dynamische burgerparticipatie die bijdraagt aan de beleidsvorming van de gemeente.

Doelstellingen 1.

Versterken van de burgerparticipatie.

Deelvisie Bestuur West Maas en Waal heeft een sterke gemeenteraad die de inwonersbelangen optimaal behartigt. Daarnaast is West Maas en Waal een bestuurlijk en organisatorisch sterke gemeente die ook in 2026 nog zelfstandig is.

Maatschappelijk effect: Een gemeenteraad die duidelijke ontwikkelingskaders, gebaseerd op maatschappelijke effectsturing stelt.

Doelstellingen 1.

Een gemeenteraad die optimaal wordt ondersteund en die de belangen van de inwoners behartigt.

Deelvisie Veiligheid West Maas en Waal is een veilige gemeente om in te wonen en te verblijven.

Maatschappelijk effect: Inwoners en bezoekers voelen zich thuis en veilig in West Maas en Waal

Doelstellingen 1.

Realiseren van een gemeente waarin iedereen zich thuis en veilig voelt.

WAT WILLEN WE BEREIKEN?

Activiteiten

Realisatie

Kwalitatief voldoende dienstverlening aan burgers, bedrijven en instellingen denkend vanuit de klant Opstellen integraal handhavingsbeleid

2024

Burgers, maatschappelijke instellingen en bedrijven voelen zich optimaal betrokken bij de totstandkoming van ons beleid en zijn tevreden over de kwaliteit van ons bestuur Burgerparticipatie

2026

Deelvisie Burger Beleid realiseren waarin de basisparticipatie-infrastructuur opgezet wordt

2024

Stimuleren van Dorpsplatforms

2024

De gemeente gaat naar de inwoners toe (mobiele buurt- en wijkbezoeken).

2025

Evaluatie Leefbaarheidsvisie 2030, vervolgens opstarten Leefbaarheidsvisie 2050

2026

Deelvisie Bestuur Gemeenteraad en college ondersteunen bij het nemen van een duidelijke rol gebaseerd op het dualisme Gemeenteraad en college begeleiden bij het nemen van een actieve rol in regio en de gemeenschappelijke regelingen Deelvisie Veiligheid Meer zichtbaarheid van de wijkagenten voor een beheersbaar werkgebied Dekkend AED-netwerk blijven borgen en hulpverleners blijven opleiden Ondersteunen VRGZ bij uitbreiden/opvullen vrijkomende posten

WAT MAG HET KOSTEN? Bedragen x € 1.000

Exploitatie

2024

2025

2026

2027

2028

-3.863 N

-3.892 N

-3.826 N

-3.947 N

Wijzigingen t/m Najaarsnota

-5 N

Wijzigingen tot voorjaarsnota

-31 N

-3.899 N

-3.929 N

-3.862 N

-3.983 N

-55 N

-193 N

-197 N

-196 N

-270 N

-3.954 N

-4.121 N

-4.059 N

-4.180 N

-4.253 N

Saldo Programmabegroting 2024-2027

Stand voor opstellen voorjaarsnota Financieel effect Voorjaarsnota Eindstand na vaststelling Voorjaarsnota

In deel 2 van deze Voorjaarsnota wordt een onderbouwing met toelichting gegeven van de verwerkte effecten.

PROGRAMMA 5 - BEDRIJFSVOERING ALGEMEEN Missie Bijdragen aan het levensgeluk van inwoners Door een leefomgeving te faciliteren die is afgestemd op de behoefte van de inwoners. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk

Jaar

Dienstverleningsconcept Concernplan (vastgesteld door het college) Inkoopbeleid Programmaplan organisatieontwikkeling Archiefverordening I&A-plan 2020 Strategisch fiscaal beleidsplan 2022-2025 Informatiebeveiligingsbeleid

2010 2011 2016 2018 2018 2020 2022 2023

Ontwikkeling De omgeving rondom bedrijfsvoering verandert snel. Er worden steeds hogere eisen gesteld door de samenleving aan dienstverlening. De overheid vuurt steeds meer wetgeving op ons af die complexer en technischer van aard is. Bedreigingen van buitenaf die ons verplichten om de beveiliging van informatie steeds beter op orde te hebben. Het vinden en binden van geschikt personeel om aan de steeds hoger gestelde eisen te kunnen voldoen wordt steeds lastiger. Ondanks deze ontwikkelingen blijft de dienstverlening en de bedrijfsvoering overeind. We worden echter met onze kleine organisatie steeds kwetsbaarder om aan al deze ontwikkelingen te kunnen blijven voldoen. Investering in het onderdeel Bedrijfsvoering is hierdoor wel een bittere noodzaak om te kunnen blijven voldoen aan verwachtingen en wetgeving. Zowel lokaal als landelijk.

Deelvisie bedrijfsvoering West Maas en Waal is een regiegemeente die dienstbaar is aan haar inwoners, open en duidelijk communiceert en inwoners met vragen daadwerkelijk verder helpt. De gemeente werkt slim & efficiënt vanuit een krachtig financieel beleid, dat aansluit bij gestelde politieke kaders en Wet- en regelgeving. Daarnaast is de gemeente een professionele organisatie die haar professionals ondersteunt, faciliteert, ziet en hoort vanuit de interne dienstverlening en de gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Maatschappelijk effect Inwoners hebben vertrouwen in de gemeente en professionals zijn trots op de gemeente West Maas en Waal als werkgever.

Doelstellingen 1. 2. 3. 4.

Een dienstbare organisatie met een sterke dienstverlening naar de professional (intern). Een dienstbare organisatie die inwoners daadwerkelijk verder helpt bij een (hulp)vraag. Realiseren van de gemeentelijke ambities binnen de kaders van een krachtig financieel beleid. Realiseren van een krachtig informatiebeleid.

WAT WILLEN WE BEREIKEN? Activiteiten

Realisatie

Kwalitatief voldoende dienstverlening aan ons bestuur en onze collega's denkend vanuit de klant Informatieveiligheid

Rechtmatigheidsverantwoording

2024

Informatiebeheer: uitvoering en doorontwikkeling

2024

Implementatie ICT-verbeterplan

2024

Uitvoering plan van aanpak dienstverlening en klantprocessen

2025

Opzet en inrichting Informatiehuis

2025

Medewerkers zijn tevreden over hun werk, mogelijkheden en werkomstandigheden Invoering HR21

2024

Implementatie e-HRM systeem

2024

Uitvoering HR Beleidskaders

2024

Deelvisie bedrijfsvoering Procesondersteuning werkbelevingsonderzoek Jaarstukken hebben een kader stellende, signalerende en evaluerende functie Herijking HR-Beleidskaders

2024

Implementatie HR21

2024

Actualiseren Werving en selectiebeleid

2024

Opstellen en implementeren on-boardingprogramma

2024

Aanpassen (actualisering) communicatiemiddelen t.b.v. versterking van de dienstverlening

2024

Toegankelijke communicatie, heldere taal, verbeterde gemeentewebsite

2024

Een versterkte bedrijfsvoering a.g.v. de financiële rechtmatigheidsverantwoording en de mogelijkheden die dit in organisatorische sfeer biedt.

2024

Opstellen Personeel ontwikkelplan

2025

Opstellen RI&E beleidskaders

2025

Opstellen Informatiebeleidsplan

2025

Opzetten en inrichten Informatiehuis

2025

Toekomstbestendig Informatiebeheer

2025

Uitvoering plan van aanpak Verbetering Dienstverlening

2026

Een begroting opgesteld (voor het vrije deel) op basis van maatschappelijk toegevoegde waarde, waardoor resultaat & effect en niet financiën leidende principes zijn.

2026

WAT MAG HET KOSTEN? Bedragen x € 1.000

Exploitatie

2024

2025

2026

2027

2028

-8.224 N

-8.573 N

-8.736 N

-8.911 N

Wijzigingen t/m Najaarsnota

-82 N

0 V

Wijzigingen tot voorjaarsnota

0 V

-8.306 N

-8.655 N

-8.818 N

-8.910 N

-223 N

-402 N

-395 N

-357 N

-703 N

-8.529 N

-9.057 N

-9.212 N

-9.267 N

-9.613 N

Saldo Programmabegroting 2024-2027

Stand voor opstellen voorjaarsnota Financieel effect Voorjaarsnota Eindstand na vaststelling Voorjaarsnota

ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN ALGEMEEN Missie Bijdragen aan het levensgeluk van inwoners Door een leefomgeving te faciliteren die is afgestemd op de behoefte van de inwoners. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk

Jaar

Nota weerstandsvermogen Nota risicomanagement Nota activabeleid Nota reserves en voorzieningen 2019 Belastingverordeningen 2023 Controleprotocol 2023-2027 Controleplan en Normenkader 2023 Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente West Maas en Waal Verordening controle financiële beheer en organisatie gemeente West Maas en Waal Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid

2012 2013 2019 2019 2022 2023 2023 2023 2023 2023

WAT MAG HET KOSTEN? Bedragen x € 1.000

Exploitatie

2024

2025

2026

2027

2028

39.886 V

41.844 V

40.637 V

41.406 V

Saldo Programmabegroting 2024-2027 Wijzigingen t/m Najaarsnota

1 V

2 V

Wijzigingen tot voorjaarsnota

409 V

582 V

641 V

1.413 V

40.297 V

42.428 V

41.280 V

42.821 V

0 V

-742 N

825 V

909 V

1.149 V

40.297 V

41.686 V

42.105 V

43.729 V

43.969 V

Stand voor opstellen voorjaarsnota Financieel effect Voorjaarsnota Eindstand na vaststelling Voorjaarsnota

In deel 2 van deze Voorjaarsnota wordt een onderbouwing met toelichting gegeven van de verwerkte effecten.

DEEL 2 - FINANCIËN

KADERS EN UITGANGSPUNTEN Voor het opstellen van de financiële begroting 2025-2028 stellen wij voor de volgende grondslagen te hanteren. Onderdeel

Grondslag

Toelichting

Loonontwikkeling 2025 2026 2027 2028

De loonontwikkeling is gebaseerd op de meest 5,00% recente circulaire van de algemene uitkering. 4,80% 4,20% 4,20%

Prijsontwikkeling 2025 2026 2027 2028

De prijsontwikkeling in de voorjaarsnota is 2,50% gelijkgesteld aan de indexering in de 2,40% septembercirculaire 2023. 2,30% 2,30%

Verbonden partijen

deelnemers bijdrage volgens begroting 2025 verbonden partij

Rente*

Verbonden partijen maken hun eigen begroting. Op 15 april 2024 moeten ze de concept kaders voor begrotingsjaar 2025 presenteren en deelnemende gemeenten om een zienswijze vragen. We volgen de BRN 2025 om te bepalen of de verbonden partijen de juiste indexeringen voor 2025 hebben toegepast. We hanteren verschillende rentetarieven.

3,50% Financieringstekort De berekening van het financieringstekort geeft de omvang aan van te verwachten nieuwe leningen. Voor het bepalen van de jaarlijkse lasten van deze lening gebruiken we 3,50% rente. 0,25% Investeringen Investeringen hebben een lange looptijd. We rekenen kapitaallasten (rente en afschrijving) uit om de jaarkosten in de begroting te verwerken. Het rentetarief dat we hier gebruiken is 0,25%. 1,00% Grondexploitaties Bij grondexploitatie gaan de kosten voor de baten uit. De rentekosten die hierdoor ontstaan worden toegerekend aan de complexen. Voor 2025 houden we rekening met 1,00% rente over de boekwaarde op 1 januari 2025. Lokale heffingen Belastingen: OZB & RZB

Belastingen: Hondenbelasting Forensenbelasting

Opbrengst stijging van 2,0%

Voor de jaren 2025-2028 houden wij rekening met een stijging van 2,0% per jaar. Dit is conform besluitvorming Dekkingsplan 2020 (raadsbesluit 4 november 2020). Aanvullend wordt rekening gehouden met areaaluitbreiding.

Tarief stijging van 0,5%

Voor de jaren 2025-2028 houden wij rekening met een stijging van 0,5% per jaar. Dit is conform eerdere besluitvorming waarbij is aangegeven dat de stijging maximaal 0,5% per jaar mag bedragen.

Belastingen: Toeristenbelasting Watertoeristenbelasting Reclamebelasting

Geen tarief stijging

Voor de jaren 2025-2028 houden wij geen rekening met een tariefstijging.

Heffingen: Afvalstoffenheffing Rioolheffing

Kosten dekkende heffing

Voor de jaren 2025-2028 houden wij rekening met een 100% kostendekkende heffing. Afhankelijk van de kostenraming worden de tarieven bepaald. (AVRI bepaalt kosten & tarief afvalstoffenheffing).

Heffingen: Marktgeld Lijkbezorgingsrechten Leges

Tarief stijging van 2,0% & maximaal kostendekkend

Voor de jaren 2025-2028 houden wij rekening met een stijging van 2% per jaar. Van deze heffingen heeft de landelijke overheid bepaald dat ze maximaal kostendekkend mogen zijn. In West Maas en Waal zijn deze heffingen niet kostendekkend, en daar streven we ook niet naar.

Aantal inwoners - Per 1-1-2024-werkelijk - Per 1-1-2025-prognose - Per 1-1-2026-prognose - Per 1-1-2027-prognose - Per 1-1-2028-prognose

20.336 20.546 20.756 20.966 21.176

We houden rekening met een beperkte toename van het aantal inwoners. De stijging van het aantal woningen. Gemiddelde stijging bedraagt 210 inwoners per jaar.

Aantal woningen - Per 1-1-2024-werkelijk - Per 1-1-2025-prognose - Per 1-1-2026-prognose - Per 1-1-2027-prognose - Per 1-1-2028-prognose

8.710 8.810 8.910 9.010 9.110

De groei hebben wij gebaseerd op ons Woningbouwprogramma. We verwachten een toename van 100 woningen per jaar. Door kleiner wordend aanbod van bestaande woningen neemt de vraag naar nieuwe woningen extra toe.

Overige Algemene uitkering

Onvoorzien

december De raming van de Algemene uitkering is gebaseerd circulaire 2023 op de decembercirculaire 2023. Actualisatie vindt plaats na publicatie van de mei- en/of septembercirculaire 2024. € 25.000 Voor de post onvoorzien ramen wij € 25.000. Dit is een passend bedrag voor een gemeente van onze omvang.

* De rentepercentages zijn indicatief opgenomen. Bij het opstellen van de Begroting 2025 bepalen we de werkelijke rentetarieven. Bij het maken van de begroting is extra informatie bekend die nodig is voor de berekening van de werkelijke rentetarieven.

FINANCIEEL MEERJAREN PERSPECTIEF PER PROGRAMMA Hieronder is per programma weergegeven welke mutaties verwerkt zijn in deze voorjaarsnota. PROGRAMMA 1 - WONEN, WERKEN EN RECREËREN Bedragen x € 1.000

Beleidsontwikkeling Internationale Werknemers Contributie verhoging VNR

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

-100 N

-38 N

0 V

-1 N

Leegstandsverordening 2024

-2 N

0 V

Loonontwikkeling

0 V

-9 N

-19 N

-24 N

-73 N

ODR - concept Begroting 2025

0 V

-171 N

ODR - concept Jaarrekening 2023

122 V

0 V

Onderzoek kwaliteit woonwagenstandplaatsen/plaatsbehoefte onderzoek Oudheidkunde - Regioprogramma Rivierenland 80 jaar vrijheid 2024-2025

-25 N

0 V

-19 N

0 V

Prijsindex 2025-2028

0 V

2 V

3 V

-9 N

Prijsindex leges 2025-2028

0 V

23 V

Samenwerking regionale Hanzesteden

-10 N

0 V

Samenwerking voor Profilering Land van Maas en Waal Wet versterking regie op de volkshuisvesting

0 V

-20 N

0 V

-2 N

-34 N

-250 N

-259 N

-253 N

-271 N

Totaal financiële effecten Voorjaarsnota

Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Voorjaarsnota voor het jaar 2024 Beleidsontwikkeling Internationale Werknemers Een goede en veilige woon- en leefsituatie voor internationale werknemers in West Maas en Waal, die rekening houdt met de sociale samenhang en leefbaarheid in de kernen. Internationale werknemers (arbeidsmigranten) zijn een belangrijk onderdeel van een gezonde economie Regio Rivierenland. Behoefte aan IW’ers neemt komende jaren toe (> 4 tot 6%). Om aan de vraag te voldoen en om nu en straks afgewogen keuzes te maken voor, is helder beleid IW’ers van belang.

€ -99.700 N

ODR - concept Jaarrekening 2023 De concept jaarrekening 2023 van de ODR sluit met een positief resultaat van € 1.084.464. Het dagelijks bestuur stelt voor om dit saldo aan de deelnemers uit te keren. Voor onze gemeente levert dat een bedrag op van € 121.538.

€ 121.538 V

Onderzoek kwaliteit woonwagenstandplaatsen/plaatsbehoefte onderzoek Op dit moment is er geen inzicht in de staat van de woonwagenstandplaatsen. Vanuit De Kernen en bewoners wordt aangegeven dat er problemen met de kwaliteit spelen. Het inzichtelijk maken van de staat van de diverse woonwagenstandplaatsen met als uitgangspunt deze naar een gedegen kwaliteit te brengen.

€ -25.000 N

Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Voorjaarsnota voor het jaar 2025 Beleidsontwikkeling Internationale Werknemers Een goede en veilige woon- en leefsituatie voor internationale werknemers in West Maas en Waal, die rekening houdt met de sociale samenhang en leefbaarheid in de kernen. Internationale werknemers (arbeidsmigranten) zijn een belangrijk onderdeel van een gezonde economie Regio Rivierenland. Behoefte aan IW’ers neemt komende jaren toe (> 4 tot 6%). Om aan de vraag te voldoen en om nu en straks afgewogen keuzes te maken voor, is helder beleid IW’ers van belang.

€ -38.500 N

ODR - concept Begroting 2025 De conceptbegroting 2025 van de ODR laat een stijging zien ten opzichte van 2024. Dit komt vooral door loonindexaties, de mutaties van de werkplannen en de meerwerkopbrengsten worden voortaan opgenomen in de begroting.

€ -171.021 N

PROGRAMMA 2 - MAATSCHAPPELIJKE ZAKEN Bedragen x € 1.000

Begroting 2024 Activiteiten voor volwassenen fotoproject Aframen tijdelijke onderwijshuisvesting IKC 2028 Armoedebeleid - Beleidsregel

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

0 V

-5 N

0 V

137 V

-10 N

-11 N

Bibliotheek - Extra subsidie basispakket Bibliotheken - basispakket

-8 N

0 V

-4 N

-3 N

-11 N

Bibliotheken - Informatiepunten Digitale Overheid Collectief vervoer - Eigen bijdrage

19 V

0 V

10 V

11 V

12 V

13 V

14 V

Collectief vervoer vraagafhankelijk vervoer DigiTaalhuis - vervanging laptops

-6 N

2 V

-7 N

-10 N

0 V

-10 N

Diverse kleine wijzigingen

2 V

1 V

Gehandicaptenparkeerkaart Leges GGD

10 V

-10 N

-112 N

-114 N

-115 N

-146 N

-62 N

0 V

26 V

0 V

-21 N

0 V

Huisvesting basisonderwijs Tijdelijke Units De Laak Wamel Inwonersparticipatie

0 V

9 V

0 V

-28 N

-29 N

Jeugd Ambulante begeleiding -

-200 N

-205 N

-210 N

-215 N

-220 N

Jeugd behandeling - POH GGZ

0 V

-119 N

0 V

Jeugd landelijke ingekochte zorg

-200 N

-540 N

-553 N

-566 N

-579 N

Jeugdhulp crisis

-20 N

0 V

Jeugd-residentieel op terrein

0 V

-100 N

-102 N

-105 N

-107 N

Leefbaarheid - leef event

0 V

-5 N

0 V

-5 N

0 V

Leefbaarheid - Platform Wonen,Welzijn en Zorg Leerlingenvervoer

-9 N

-46 N

-65 N

-86 N

-109 N

-146 N

Leerlingenvervoer - Forseti

0 V

-10 N

0 V

Loonontwikkeling

0 V

-11 N

-24 N

-29 N

-89 N

Medipoint (onderhoud med. hulpm.) Meerjareninvesteringsplan 20252028 MGR

-41 N

-42 N

-43 N

-44 N

-45 N

0 V

62 V

188 V

-329 N

-2 N

-17 N

19 V

43 V

117 V

Natuur- en Milieueducatie

-8 N

Nieuwe Businesscase Vraagwijzer

-7 N

0 V

Ouderenwerk Zilverenkrachtbeleid Overige gymnastieklokalen Bewegingsonderwijs Overige onderwijszaken Logopedische screening Overige welzijnsaccomodaties Extra ondersteuning

0 V

-12 N

10 V

0 V

-4 N

-5 N

0 V

GGD - Handhaving/inspectie kinderopvang GGD - Verdeling hogere algemene reserve GGD Huisvesting Basisonderwijs

Preventieve ondersteuning

-5 N

Prijsindex 2025-2028

0 V

29 V

Sportvelden onderhoudsvergoeding Werkzaak

0 V

-49 N

-19 N

0 V

Werkzaak 2025-2028

-16 N

-17 N

44 V

75 V

-239 N

-50 N

-51 N

-53 N

0 V

-193 N

-207 N

-218 N

-271 N

Wmo huishoudelijke ondersteuning Wmo Maatwerkvoorzieningen

-147 N

-260 N

-267 N

-273 N

-279 N

-23 N

-24 N

-25 N

-26 N

WMO maatwerkvoorzieningen collectieve verstrekking hulpmiddelen Zwembad Dreumel – schade afstandsbediening

-20 N

-21 N

-22 N

-8 N

0 V

Totaal financiële effecten Voorjaarsnota

-814 N

-1.814 N

-1.662 N

-1.550 N

-2.395 N

Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Voorjaarsnota voor het jaar 2024 GGD - Handhaving/inspectie kinderopvang Kostenstijging handhaving/inspecties kinderopvang 2024 door: Een stijging van het uurtarief van de handhaving van de kinderopvang van 14,5%. Dit uurtarief wordt apart van de begroting van de GGD vastgesteld in het RAO kinderopvang. In onze begroting hebben we destijds rekening gehouden met een lagere stijging van de loonkosten gebaseerd op de begroting van de GGD (8,07%). Daarnaast zijn de inspecties geïntensiveerd voor een aantal locaties die bij eerdere inspecties niet helemaal aan de voorwaarden voldeden. Ook zijn er 4 extra uitbreidingen/ nieuwe locaties bijgekomen. Daardoor hebben we meer inspecties nodig.

€ -61.731 N

GGD - Verdeling hogere algemene reserve GGD In de financiële spelregels van de GGD is opgenomen dat indien de algemene reserve hoger is dan de streefwaarde, het meerdere teruggestort wordt naar de gemeenten. De algemene reserve 2023 overstijgt na toevoeging van het resultaat de streefwaarde met € 799.000. De terugbetaling van dit bedrag wordt verdeeld op basis van de inwoneraantallen.

€ 25.854 V

Jeugd Ambulante begeleiding Gezien de gedeclareerde zorg in 2023 en de eerste maanden 2024 verwachten we een toename in cliënten en zorgzwaarte

€ -200.000 N

Jeugd landelijke ingekochte zorg Betreft tariefverhoging en toename van dure zorg.

€ -200.000 N

Leerlingenvervoer Wettelijke verplichting bekostiging leerlingenvervoer is een openeinderegeling. Het vervoer is vraagafhankelijk en er wordt een grotere vraag verwacht omdat meerdere scholen verder weg gelegen zijn. Daarnaast speelt de van toepassing zijnde indexering een rol.

€ -46.456 N

Medipoint (onderhoud med. hulpm.) De maandelijkse kosten voor het onderhoud van de hulpmiddelen stijgen met 6% (marktontwikkelingen) ten opzichte van de rekening 2023

€ -40.697 N

Wmo huishoudelijke ondersteuning In 2024 verwachten wij meer aanvragen door een toename van ouderen (vergrijzing) die ondersteuning behoeven. Voor de bijstelling zijn we uitgegaan van de realisatie 2023 ten bedrage van € 1.819.979. De begroting van 2024 bedraagt € 1.723.308. Tevens is er een verhoging van het tarief over 2024 bepaald van € 35,40 naar € 36. Dit betreft een verhoging van € 50.000. De begroting voor 2024 stellen we bij op totaal € 1.869.979.

€ -146.671 N

Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Voorjaarsnota voor het jaar 2025 GGD Op basis van de bijstelling 2024 en de begroting GGD 2025 wordt de gemeentelijke begroting bijgesteld.

€ -112.479 N

Inwonersparticipatie Doorontwikkeling Inwonerparticipatie. • Er is een jaarlijks budget voor inwonerparticipatie (in 2025 is dit €32.418). • Uit het toekomstig beleid (vast te stellen in nov 2024), komen adviezen voort die meer kosten met zich meebrengen. Deze kosten moeten begroot worden. Het gaat dan om ophoging van het structurele budget voor de uitvoering van het beleid over inwonerparticipatie. • Dit zijn belangrijke uitvoeringsacties die het gemeente breed voor alle thema’s, projecten en events mogelijk maken om volgende stappen te zetten op het vlak van inwonerparticipatie.

€ -27.500 N

Jeugd Ambulante begeleiding Gezien de gedeclareerde zorg in 2023 en de eerste maanden 2024 verwachten we een toename in cliënten en zorgzwaarte

€ -205.000 N

Jeugd behandeling - POH GGZ De pilot POH JGGZ loopt 2 jaar, waardoor er ook over 2025 budget gereserveerd moet worden.

€ -118.936 N

Jeugd landelijke ingekochte zorg Betreft tariefverhoging en toename van dure zorg.

€ -540.000 N

Jeugd-residentieel op terrein Betreft dure zorg waar we geen invloed op kunnen uitoefenen.

€ -100.000 N

€ -64.981 N

Medipoint (onderhoud med. hulpm.) De maandelijkse kosten voor het onderhoud van de hulpmiddelen stijgen met 6% (marktontwikkelingen) ten opzichte van de rekening 2023

€ -41.714 N

Prijsindex 2025-2028 Dit is de verwerking van de prijsindexering zoals opgenomen in de kaders en uitgangspunten in dit document.

€ 28.881 V

Sportvelden - onderhoudsvergoeding De huidige vergoeding die de 7 voetbalstichtingen ontvangen voor het onderhoud van de voetbalvelden is onvoldoende. Om aan onze verplichting van de privatisering te voldoen, moet het budget vanaf 2025 worden verhoogd.

€ -49.000 N

Werkzaak 2025-2028 Op basis van de begroting werkzaak over 2025-2028 wordt de gemeentelijke begroting bijgesteld. Bijstelling heeft voornamelijk betrekking op loon- en prijsontwikkeling (indexering) en een lagere omzetontwikkeling Werkzaak.

€ -193.100 N

Wmo huishoudelijke ondersteuning Voor de nieuwe aanbesteding houden we rekening met een behoorlijke stijging van de tarieven. Voorlopig gaan we uit van een stijging van 8%. Een nieuwe kostprijsberekening voor de tarieven verwachten wij 3e kwartaal 2024.

€ -260.329 N

PROGRAMMA 3 - FYSIEKE LEEFOMGEVING Bedragen x € 1.000

Begroting 2024 Diverse kleine wijzigingen

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

-1 N

Energieloket

0 V

-10 N

Klompenpaden

-9 N

0 V

Loonontwikkeling

0 V

-16 N

-34 N

-41 N

-128 N

Meerjareninvesteringsplan 20252028 Molenlaan (wegen)

0 V

-43 N

-109 N

-189 N

0 V

-2 N

Opstellen beleidsplan openbare verlichting 2024-2028 Prijsindex 2025-2028

-12 N

0 V

-12 N

0 V

4 V

5 V

9 V

-30 N

Uitvoeringsprogramma GVVP

0 V

-45 N

Verlichting brug Veerweg

0 V

-2 N

Vervanging wegen 2024 Prijsindex Voorbereidingskrediet Rooijsestraat

0 V

-3 N

0 V

-1 N

Totaal financiële effecten Voorjaarsnota

-22 N

-76 N

-136 N

-205 N

-423 N

Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Voorjaarsnota voor het jaar 2025 Uitvoeringsprogramma GVVP Benodigde middelen die nodig zijn om uitvoering te geven aan de maatregelen die volgen uit het uitvoeringsprogramma GVVP.

€ -45.000 N

PROGRAMMA 4 - BURGER, BESTUUR EN VEILIGHEID Bedragen x € 1.000

Begroting 2024 Aanpassing vastgestelde begroting Regio Rivierenland 2024 Aframen kosten en leges opbrengst Verklaring Omtrent Gedrag Diverse kleine wijzigingen

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

7 V

2 V

-1 N

-10 N

-11 N

GGD

0 V

-7 N

-8 N

Loonontwikkeling

0 V

-11 N

-22 N

-27 N

-77 N

Meerjarenbegroting VRGZ 20252028 Politiek actief

0 V

-104 N

-98 N

-92 N

-111 N

0 V

-7 N

0 V

Prijsindex 2025-2028

0 V

1 V

2 V

3 V

-8 N

Prijsindex leges 2025-2028

0 V

8 V

Regio Rivierenland - concept Begroting 2025 Regio Rivierenland - concept Jaarrekening 2023 Regionale rekenkamer

0 V

-19 N

5 V

0 V

-41 N

-26 N

-27 N

Verhoging jaarlijkse bijdrage VNG

-15 N

-16 N

-17 N

Totaal financiële effecten Voorjaarsnota

-55 N

-193 N

-198 N

-196 N

-269 N

Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Voorjaarsnota voor het jaar 2024 Regionale rekenkamer Met ingang van 1 januari 2024 is de wet versterking decentrale rekenkamers in werking. Door deze wijziging moet een onafhankelijke rekenkamer ingesteld worden. Op 25 januari 2024 sprak de raad uit in principe aan te willen sluiten bij het samenwerkingsverband rekenkamer Regio Rivierenland. Daarbij moet rekening gehouden worden met een maximale intredebijdrage voor de regionale rekenkamer Rivierenland van € 15.000. Naast de aansluitkosten dient jaarlijks een bedrag van € 1,30 per inwoner te worden gereserveerd voor de rekenkamer.

€ -41.000 N

Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Voorjaarsnota voor het jaar 2025 Meerjarenbegroting VRGZ 2025-2028 Op basis van de concept meerjarenbegroting van de VRGZ worden de budgetten bijgesteld.

€ -104.448 N

Regionale rekenkamer Met ingang van 1 januari 2024 is de wet versterking decentrale rekenkamers in werking. Door deze wijziging moet een onafhankelijke rekenkamer ingesteld worden. Op 25 januari 2024 sprak de raad uit in principe aan te willen sluiten bij het samenwerkingsverband rekenkamer Regio Rivierenland. Daarbij moet rekening gehouden worden met een maximale intredebijdrage voor de regionale rekenkamer Rivierenland van € 15.000. Naast de aansluitkosten dient jaarlijks een bedrag van € 1,30 per inwoner te worden gereserveerd voor de rekenkamer.

€ -26.260 N

PROGRAMMA 5 - BEDRIJFSVOERING Bedragen x € 1.000

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Algemene personeelskosten Wervingskosten Automatisering - Digitale toegankelijkheid Automatisering - E-diensten

-30 N

-31 N

-32 N

-33 N

0 V

-4 N

0 V

-4 N

0 V

-84 N

-14 N

Automatisering - Elektronisch ondertekenen Digitaal archiveren van raadsinformatie in Notubiz Doorschuiven vervanging watertank en auto Kosten voor onderzoek en noodmaatregelen schimmel archief Loonontwikkeling

0 V

-21 N

-14 N

-15 N

0 V

-12 N

-6 N

34 V

0 V

-25 N

0 V

-40 N

-84 N

-102 N

-317 N

0 V

-5 N

-39 N

15 V

-26 N

0 V

8 V

11 V

19 V

-61 N

Structurele uitbreiding budget voor Automatisering. Tractiemiddelen - Onderhoud, motorrijtuigenbelasting en verzekering Websitebeheer (Web Governance)

-190 N

-195 N

-199 N

-204 N

-209 N

-12 N

0 V

-6 N

-7 N

Totaal financiële effecten Voorjaarsnota

-223 N

-402 N

-394 N

-357 N

-704 N

Meerjareninvesteringsplan 20252028 Prijsindex 2025-2028

Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Voorjaarsnota voor het jaar 2024 Algemene personeelskosten - Wervingskosten Uitbreiding wervingsbudget noodzakelijk omdat de krapte op de arbeidsmarkt vraagt om verschillende manieren van werving waaronder de inzet van externe wervingsbureaus. De ervaringen hiermee zijn positief en leveren resultaat op. De krapte op de arbeidsmarkt neemt verder toe en houdt ook aan. Om toch de geschikte kandidaat te vinden is er structureel meer budget nodig voor de werving hiervan.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14175238/1