Bijlage 5 Jaarstukken 2025 VRGZ

Jaarstukken 2025 Weerbaarheid in onzekere tijden

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

1

Colofon

Datum:

31-03-2026

Status:

Concept

Omslagfoto:

VRGZ Beeldbank

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

2

Inhoudsopgave Voorwoord ......................................................................................................... 5 Leeswijzer .......................................................................................................... 6 1. Inleiding ..................................................................................................... 8 2 Landelijke en regionale ontwikkelingen ........................................................ 10

3

4

5

6

5.3

Financiering ................................................................................ 41

5.4

Organisatie en bedrijfsvoering ................................................... 42

5.5

Verbonden partijen .................................................................... 48

5.6

Wet open overheid .................................................................... 48

Jaarrekening ............................................................................................. 51

6.1

Balans vóór resultaatbestemming per 31 december ................. 51 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het

2.1

Landelijke ontwikkelingen ..........................................................10

6.2

2.2

Regionaal beleidsplan 2024-2027 ..............................................13

begrotingsjaar......................................................................................... 53

2.3

Regionale ontwikkelingen ..........................................................13

6.3

Grondslagen van resultaatbepaling en waardering ................... 54

2.4

Risico’s met extra focus ..............................................................15

6.4

Toelichting balans ...................................................................... 58

Programma Crisis- en Rampenbestrijding ................................................ 18

6.5

Overzicht baten en lasten programma Crisis- en

3.1

Een sterk netwerk.......................................................................18

3.2

Een weerbare organisatie ..........................................................18

3.3

Informatiemanagement .............................................................22

3.4

Operationele prestaties..............................................................23

Programma Regionale Ambulance Voorziening (RAV) ............................. 28

Rampenbestrijding ................................................................................. 67 6.6

Toelichting programma Crisis- en Rampenbestrijding ............... 69

6.7

Overzicht baten en lasten programma Regionale Ambulance

Voorziening ............................................................................................. 76

4.1

Bijdrage spoedketen...................................................................28

6.8

Toelichting programma Regionale Ambulance Voorziening ...... 78

4.2

Zorgcoördinatie ..........................................................................28

6.9

Rechtmatigheidsverantwoording............................................... 83

4.3

Schaarste bedrijfsmiddelen ........................................................29

6.10

SiSa-bijlage bij de jaarrekening .................................................. 86

4.4

Arbeidsmarktproblematiek ........................................................29

6.11

Publicatie in het kader van de Wet Normering Topinkomens

4.5

Operationele prestaties..............................................................29

(WNT) 87

Paragrafen ............................................................................................... 32

6.12

Taakvelden ................................................................................. 89 Overige gegevens: Controleverklaring van de onafhankelijke

5.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing................................32

6.13

5.2

Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................39

accountant .............................................................................................. 92

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

3

7

Bijlagen .................................................................................................... 97

7.1

Budgetopbouw aanvaardbare kosten ambulancedienst ...........97

7.2

Budgetopbouw aanvaardbare kosten meldkamer

ambulancedienst ....................................................................................99 7.3 Verloop nog in tarieven te verrekenen financieringstekort/overschot ..............................................................................................100

8

7.4

Specificatie van het financieringstekort/-overschot ................101

7.5

Investeringen ............................................................................102

7.6

Leningen ...................................................................................106

7.7

Bijdrage deelnemende gemeenten ..........................................107

7.8

Beleidsindicatoren ....................................................................108

7.9

Afschrijvingstermijnen..............................................................109

7.10

Bestuur en vaststelling jaarrekening ........................................111

Verklaring van afkortingen .....................................................................115

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

4

Voorwoord Beste lezer, Voor u liggen de jaarstukken over 2025. In dit verslag rapporteren wij over de voortgang van de in 2025 uitgevoerde activiteiten. Daarnaast beschrijven we de operationele prestaties van Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) en de ontwikkelingen die zich dit jaar hebben voorgedaan en die voor onze regio van belang zijn nu en in de toekomst, zoals de toegenomen geopolitieke spanningen, technologische kwetsbaarheden en toenemende veiligheidsrisico’s. Deze ontwikkelingen maken het noodzakelijk om de weerbaarheid van onze maatschappij te verhogen, maar ook van ons als overheidsorganisaties. De veiligheidsregio’s hebben de afgelopen jaren bewezen een onmisbare schakel te zijn in het veiligheidsdomein. Tegelijkertijd wordt er vanaf 2026 fors bezuinigd door de Rijksoverheid op de kerntaken van de veiligheidsregio’s. Hierdoor moeten wij vanaf 2026 méér doen met minder middelen, waardoor reguliere basistaken in het geding komen en de kwetsbaarheid toeneemt.

De jaarrekening 2025 laat zien dat we onze middelen in het afgelopen jaar grotendeels conform planning hebben ingezet. Tegelijkertijd sluiten we het jaar af met een negatief resultaat ten opzichte van de begroting. Dit benadrukt dat onze financiële ruimte verder onder druk is komen te staan. We zien dat er sprake is van structurele tekorten, die we nu nog incidenteel opvangen. Maar deze wijze van financiering is echter niet structureel houdbaar. We hebben al eerder duidelijk laten horen dat de rek eruit is en dat we juist moeten investeren om onze wettelijke taken en maatschappelijke opgave waar te kunnen blijven maken. Daarom zullen we in 2026 en 2027 samen met alle betrokkenen scherpe en weloverwogen keuzes moeten maken om onze financiële positie structureel te versterken. De keuzes die we in de komende tijd maken, zullen lange tijd van invloed zijn op hoe we als VRGZ kunnen blijven functioneren en welke prioriteiten we stellen, met name ook in onze gezamenlijke weerbaarheidsopgave. Als veiligheidsregio blijven we vastberaden in onze missie om de regio zo veilig mogelijk te houden, maar we zullen dit moeten doen met een scherp oog voor de beschikbare middelen. Het Dagelijks Bestuur van Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Maart 2026

2025 was desondanks een jaar waarin we opnieuw konden rekenen op de samenwerking tussen onze hulpdiensten, gemeenten en andere partners. We hebben hulp en bijstand geboden aan inwoners in nood en hebben de coördinatie gepakt die daarvoor nodig is. We hebben hiermee effectief gereageerd op zowel grote incidenten als de dagelijkse, vaak onzichtbare, veiligheidstaken.

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

5

Leeswijzer In deze jaarstukken van Veiligheidsregio Gelderland-Zuid rapporteren we over de operationele dienstverlening, de ontwikkelingen in 2025 en over de activiteiten die op basis van de doelstelling uit het regionaal beleidsplan zijn opgenomen in de begroting en zijn uitgevoerd in 2025. In het beleidsplan zijn het werken aan een sterk netwerk, aan een weerbare organisatie en het versterken van informatiemanagement, als speerpunten benoemd. Daarnaast wordt, als onderdeel van de jaarstukken, in de jaarrekening een financieel overzicht gepresenteerd, waarbij ook gerapporteerd wordt over de substantiële afwijkingen ten opzichte van de begroting 2025.

Hoofdstuk

Inhoud

1

Een algemene inleiding

2

De belangrijkste landelijke en regionale ontwikkelingen gerelateerd aan het beleidsplan 2024 – 2027

3

Een beschrijving van de beleidsmatige en operationele resultaten van het programma Crisis- en Rampenbestrijding: Brandweer en Risico- en Crisisbeheersing

4

Een beschrijving van de beleidsmatige en de operationele resultaten van het programma Regionale Ambulancevoorziening (RAV)

5

Een financieel-technisch hoofdstuk: de voorgeschreven paragrafen van verantwoording: ▪ weerstandsvermogen en risicobeheersing; ▪ onderhoud kapitaalgoederen; ▪ financiering; ▪ organisatie en bedrijfsvoering; ▪ verbonden partijen.

6

De balans en baten en lasten over het jaar 2025: de financiële resultaten van beide programma’s met een analyse van de totstandkoming hiervan. Tevens een beschrijving van de samenstelling van het bestuur van VRGZ en de portefeuilleverdeling hierbinnen

7

Bijlagen

8

Verklaring van de gebruikte afkortingen

De jaarstukken 2025 zijn als volgt opgebouwd:

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

6

1 Inleiding

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

7

veilige regio waarin inwoners, bezoekers en bedrijven kunnen rekenen op snelle en goede geneeskundige hulpverlening, brandweerzorg, advisering bij bouwplannen en evenementen en waarin rampen en crises zo goed mogelijk voorkomen en bestreden worden. Dit doet VRGZ samen met de deelnemende gemeenten, de politie en andere lokale, regionale en landelijke partijen. In die netwerkomgeving zijn we een sterke, betrouwbare partner: alerte en verbonden wakers die stevig geworteld zijn in de regio.

1. Inleiding

Figuur 1.1: Geografische omvang VRGZ

Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) is een regionaal samenwerkingsverband van de veertien gemeenten1 in onze regio, op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen en de Wet veiligheidsregio's (Wvr). De samenwerking is vastgelegd in de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid.

Onze dienstverlening moet betrouwbaar en adequaat zijn, dat vormt ons bestaansrecht. Inwoners, bezoekers en bedrijven vertrouwen erop dat wij hen houvast bieden op momenten dat het ertoe doet. Dat doen we niet alleen in de repressie maar juist ook in de preventieve activiteiten en de stille kracht achter de schermen. In dit jaarverslag wordt teruggeblikt op de activiteiten die in de begroting 2025 zijn aangekondigd en op de relevante ontwikkelingen die zich in 2025 hebben voorgedaan. Daarbij laten we zien hoe we, binnen en buiten onze organisatie, verder werken aan één centrale opgave: samen beschermen wat telt.

We zijn een organisatie die, zichtbaar en onzichtbaar, werkt aan brandweerzorg, ambulancezorg, geneeskundige hulpverlening, rampenbestrijding en crisisbeheersing. VRGZ draagt hiermee bij aan een

1 In alfabetische volgorde: Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen,

Maasdriel, Neder-Betuwe, Nijmegen, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, Wijchen en Zaltbommel.

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

8

2 Landelijke en regionale ontwikkelingen

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

9

2 Landelijke en regionale ontwikkelingen 2.1

Landelijke ontwikkelingen

2.1.1 Maatschappelijke weerbaarheid De kans op verstoringen van het maatschappelijk leven is toegenomen. Dat komt allereerst door de gewijzigde geopolitieke situatie in de wereld waardoor vrede en veiligheid niet meer vanzelfsprekend zijn. Daarnaast zorgen klimaatveranderingen en de adaptatie op die veranderingen voor nieuwe risico’s en afhankelijkheden die ons kwetsbaarder maken voor grotere, langduriger en impactvollere verstoringen. De noodzaak voor het versterken van de weerbaarheid van de samenleving wordt breed besproken in het publieke en politieke debat. Het is niet enkel aan de overheid om hier stappen in te zetten, maar voor de hele samenleving: overheid, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en instellingen en inwoners. Eind 2025 hebben alle huishoudens in Nederland het informatieboekje ‘Bereid je voor op een noodsituatie’ ontvangen. De veiligheidsregio en de 14 gemeenten hebben in 2025 de verkenning uitgevoerd voor een gezamenlijk programma weerbaarheid en veerkracht. In de verkenning is onder andere veel samengewerkt met andere veiligheidsregio’s, VNG en het platform WeerbaarNL. Het gezamenlijke programmaplan Weerbaarheid en Veerkracht 2025-2027 van gemeenten en veiligheidsregio zal begin 2026 geagendeerd worden in het Algemeen Bestuur en ter informatie worden aangeboden aan de gemeenteraden.

Er zijn in 2025 voorbereidingen getroffen voor een pilot noodsteunpunten in Gelderland-Zuid. Noodsteunpunten zijn locaties waar inwoners bij calamiteiten zoals langdurige stroomuitval naar toe kunnen voor informatie. Uiteindelijk moet er een landelijk dekkend netwerk komen van coördinatie- en noodsteunpunten. Met de uitkomsten van de pilots in alle regio’s in Nederland kan er een blauwdruk komen voor deze noodsteunpunten. Voor de pilot is vanuit de Rijksoverheid voor Gelderland-Zuid een bedrag van € 180.000,- in 2025 en € 400.000,- in 2026 beschikbaar gesteld. Het algemeen bestuur heeft besloten om een deel van dit bedrag (€ 180.000,+ € 80.000,-) in 2026 in te zetten voor de aanschaf van enkele (mobiele) noodstroomvoorzieningen voor brandweerkazernes die kunnen dienen als coördinatiepunten. De coördinatiepunten zijn de verbinding van de lokale noodsteunpunten met de crisisorganisatie, waaronder de meldkamer en de regionale en landelijke crisisteams, en daarmee voorwaardelijk voor het functioneren van het stelsel van noodsteunpunten. In 2025 is een vooronderzoek uitgevoerd naar het treffen van maatregelen om brandweerkazernes voor te bereiden op de rol van coördinatiepunten. Momenteel beschikken nog niet alle brandweer- en ambulanceposten over noodstroom, waardoor ze ook nog niet beschikbaar zijn als coördinatiepunt in het netwerk van noodsteunpunten.

Op basis van het energieverbruik is in kaart gebracht welke behoefte er is aan noodstroomaggregaten en hoe deze aan te sluiten op de posten. Door deze voorbereiding kunnen we in 2026 al stappen zetten in het vergroten van het weerbaarheidsvermogen van de brandweerorganisatie en het zijn van coördinatiepunt in het netwerk van gemeentelijke noodsteunpunten.

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

10

Voor de versterking van de weerbaarheid en de ontwikkeling van een landelijk netwerk van coördinatie en noodsteunpunten worden vanaf 2027 door de Rijksoverheid structureel middelen beschikbaar gesteld: € 35 miljoen in 2027 en 2028, € 36 miljoen in 2029 en € 37 miljoen vanaf 2030. Deze middelen worden via de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) uitgekeerd aan de veiligheidsregio’s en vragen nog om nadere afspraken over de te hanteren verdeelsleutel. Daarnaast wordt vanaf 2027 voor de versterking van de veiligheidsregio’s op het gebied van weerbaarheid structureel € 25 miljoen beschikbaar gesteld via de BDuR, wat een bijdrage betekent van circa € 900.000,- voor VRGZ. Deze bijdrage is ter beschikking gesteld om te borgen dat veiligheidsregio’s zowel deze taken als al hun kerntaken zo goed mogelijk kunnen blijven uitvoeren. Het is daarbij van belang te benadrukken dat deze toevoeging gepaard gaat met een bezuiniging van 10% op de BDuR, wat resulteert in een negatief saldo van € 130.000,-. De volledige korting op de BDuR is daarmee nog niet gecompenseerd.

2.1.2 Toekomst van civiel-militaire samenwerking Op 4 maart 2025 heeft de Algemene Rekenkamer een rapport uitgebracht over de wijze waarop Defensie haar derde hoofdtaak invult. De derde hoofdtaak van Defensie betreft de ondersteuning van civiele autoriteiten en het leveren van bijstand bij rampen en crises. Zo kunnen veiligheidsregio’s bijstandsverzoeken doen voor de inzet van bijvoorbeeld blushelikopters bij grote natuurbranden of voor hulp bij evacuatie van mensen.

Defensie moet met het oog op de toekomst keuzes maken voor civielmilitaire samenwerking omdat de eerste hoofdtaak (beschermen en verdedigen van het Nederlandse en NAVO-grondgebied) de derde hoofdtaak kan verdringen. Er zal dan bij een mogelijke schaarste aan Defensie-capaciteiten een sterker beroep worden gedaan op de bredere samenleving om Defensie te ondersteunen, waaronder veiligheidsregio’s en gemeenten. Het Veiligheidsberaad is in gesprek met de Minister van Defensie om duidelijke afspraken te maken over wat Defensie en veiligheidsregio’s van elkaar nodig hebben en kunnen verwachten. Dat is nodig om een adequate brandweerzorg en crisisbeheersing in Nederland te kunnen behouden in de huidige veiligheidssituatie. Op regionaal niveau monitoren we de ontwikkelingen en staan we hierover in nauw contact met Defensie. 2.1.3 Versterken landelijke samenwerking Voorop staat dat meer gezamenlijke inzet van de veiligheidsregio’s randvoorwaardelijk is om de complexe en langdurige crises van de toekomst het hoofd te kunnen bieden. Uitgangspunt hierbij is dat 25 autonome veiligheidsregio’s samenwerken in een stelsel van verlengd lokaal bestuur. En dat er een aantoonbaar gezamenlijk belang moet zijn voor de 25 veiligheidsregio’s om te komen tot samenwerking.

Enerzijds vanuit operationele noodzaak en bedrijfszekerheid en anderzijds vanuit logica (bijvoorbeeld kostenbesparing of het delen van gezamenlijke capaciteit en voorzieningen). Het Veiligheidsberaad heeft op 27 juni 2025 de samenwerkingsagenda van de samenwerkende veiligheidsregio’s vastgesteld. Hierin staan de volgende samenwerkingsthema’s beschreven.

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

11

Een aantal van deze thema’s sluit aan op in voorbereiding zijnde wetgeving: 1. Vormgeven en borgen van een goed werkend onderwijsstelsel; 2. Versterken landelijke advisering brandveiligheid en risicobeheersing; 3. Regionaal bestuurde paraatheid, bovenregionaal bestuurde slagkracht; 4. Informatiegestuurde inzet brandweereenheden; 5. Landelijke operationele samenwerkingsstructuur; 6. Versterken van de weerbare samenleving; 7. Doorontwikkelen en professionaliseren bevolkingszorg; 8. Integreren bestaande en nieuwe initiatieven op het gebied van informatievoorziening; 9. Toekomstbestendig werkgeverschap; 10. Gezamenlijke methodiek presterend vermogen. In 2026 wordt gewerkt aan het concreet maken van de thema’s uit de samenwerkingsagenda. Vanuit VRGZ leveren wij hier een actieve personele bijdrage aan. 2.1.4 Vitaal verklaring veiligheidsregio’s Beschermen van de vitale infrastructuur is een belangrijk onderdeel van de Veiligheidsstrategie voor het Koninkrijk der Nederlanden. In juli 2025 zijn de veiligheidsregio’s daartoe aangemerkt als vitale aanbieder binnen de sector Openbare Orde en Veiligheid (OOV). Een vitale aanbieder is een partij die een dienst aanbiedt waarvan de continuïteit van vitaal belang is voor de Nederlandse samenleving.

Drie processen van de veiligheidsregio’s zijn door het Ministerie van Justitie en Veiligheid als vitaal aangemerkt, te weten: inzet brandweer (verlenen van hulp in noodsituaties), crisiscoördinatie en besluitvorming en tot slot communicatie- en informatievoorziening hulpdiensten en crisispartners. Deze processen dragen bij aan het maatschappelijk belang om ontwrichtende effecten te voorkomen en beperken en herstelvermogen te organiseren ten behoeve van de nationale veiligheid. Door de aanwijzing als vitale aanbieder gaan vooralsnog geen aanvullende wettelijke eisen gelden voor het niveau waarop de als vitaal aangemerkte processen moeten worden ingericht. Er geldt wel een eigen verantwoordelijkheid voor de continuïteit en weerbaarheid tegen risico’s en verstoringen. Het Ministerie van Justitie en Veiligheid kan daarvoor eventueel aanvullende kaders stellen. In het voorjaar van 2025 is vooruitlopend op de vitaalverklaring onderzoek gedaan naar de eigen weerbaarheid en continuïteit van VRGZ bij onder andere een langdurige stroomuitval. De analyse toont aan dat wij als veiligheidsregio momenteel onvoldoende zijn voorbereid om onze meest essentiële diensten gedurende vier dagen ononderbroken voort te zetten. Om de weerbaarheid te vergroten worden waar nodig passende en evenredige technische en organisatorische veiligheids- en beveiligingsmaatregelen genomen.

Deze maatregelen vragen om extra investeringen op het gebied van noodstroomvoorzieningen, alternatieve communicatieoplossingen en noodvoorraden en/of samenwerkingsafspraken met partners.

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

12

2.2

Regionaal beleidsplan 2024-2027

De uitvoering van het Regionaal Beleidsplan 2024-2027 loopt over het algemeen op schema. Enkele beleidsactiviteiten zijn begin dit jaar vertraagd of uitgesteld in afwachting van een definitief besluit van de Rijksoverheid, over een eventuele korting op de rijksbijdrage BDuR en regionale besluitvorming over voorgelegde bezuinigingsmaatregelen. We rapporteren in dit jaarverslag per programma over de activiteiten. Het Regionaal Beleidsplan is te vinden op onze website: https://vrgz.nl/bestuurlijk/beleidsdocumenten/. Begin 2026 zullen we volgens afspraak met ons bestuur starten met de voorbereiding van de herziening van het Regionaal Risicoprofiel, de tussenevaluatie van het huidige Regionaal Beleidsplan en het actualiseren van het Regionaal Beleidsplan.

2.3

Regionale ontwikkelingen

2.3.1 Onderzoek naar regionale kostenverdeelsystematiek De kosten van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid worden deels gefinancierd met een bijdrage door de Rijksoverheid (BDuR) en deels worden deze kosten gedragen door gemeenten in de veiligheidsregio. Deze kosten (gemeentelijke bijdrage) worden volgens een bepaalde systematiek (verdeelsleutel) verdeeld over de gemeenten. In november 2025 heeft het algemeen bestuur, na consultatie van de gemeenteraden, besloten om:

1. de verdeling van de gemeentelijke bijdragen vanaf 2027 volledig te baseren op basis van het gemeentefonds (subcluster crisisbeheersing en brandweer); 2. als ingroeimodel te kiezen voor een niet-lineaire ingroeiperiode van 5 jaar, die ingaat in 2027. De financiële consequenties zijn toegelicht tijdens het onderzoek, in de raadsbrief onderzoek Kostenverdeelsleutel, opgenomen in de Kaderbrief 2027 en verwerkt in de ontwerpbegroting 2027. 2.3.2 Afronding onderzoek stijgende kosten vastgoedportefeuille Vanwege de stijging van de kosten van onze vastgoedportefeuille, maar ook vanwege het ontbreken van budget voor kapitaallasten, is in 2024 en 2025 in opdracht van het Algemeen Bestuur onderzoek uitgevoerd naar de toekomst van het vastgoed van VRGZ. Naar aanleiding van het onderzoek is door het bestuur in april 2025 besloten dat: a. de huidige indeling van brandweerkazernes gehandhaafd blijft en dat het sluiten van posten geen wenselijke mogelijkheid biedt om deze stijging te dempen; b. het wenselijk is de huidige lokale servicecentra en magazijnen samen te brengen in één nieuw regionaal servicecentrum en magazijn; c. de nieuwbouw, vernieuwing en aanpassing van gebouwen gedaan zal worden met de wettelijke eisen van duurzaamheid als uitgangspunt; d.

waar mogelijk wordt gekeken naar het maken van ‘slimme keuzes’ op het gebied van samenwerking met partners maar ook optimalisatie waar het gaat om het omgaan met en investeren in gebouwen binnen de financiële kaders;

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

13

e. de financiële gevolgen van deze besluiten nopen tot de opbouw van een reserve om investeringen nu en in de toekomst mogelijk te maken en dat deze volgens de voorgestelde opbouw wordt gedaan.

volledig eigen bedrijfsvoeringsorganisatie voor zowel VRGZ als GGD is. Voor een nadere toelichting zie de raadsinformatiebrief van maart 2026.

De financiële consequenties zijn toegelicht tijdens het onderzoek, in de raadsinformatiebrief afronding onderzoek vastgoed, opgenomen in de Kaderbrief 2027 en verwerkt in de ontwerpbegroting 2027.

In december 2025 hebben beide besturen het richtinggevende besluit genomen voor de ontvlechting van de gezamenlijke bedrijfsvoeringsorganisatie en de inrichting van een eigen bedrijfsvoeringsorganisatie voor VRGZ. Definitieve besluitvorming staat gepland in april 2026.

2.3.3 Ontwikkelingen bedrijfsvoering VRGZ en GGD Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) en GGD Gelderland-Zuid (GGD GZ) kennen sinds 1 juli 2013 een samenwerkingsovereenkomst op het gebied van ondersteunende diensten (bedrijfsvoering). VRGZ treedt daarbij op als formeel werkgever voor het personeel. Verrekening van de kosten vindt plaats via verdeelsleutels per organisatieonderdeel en onder het fiscaal construct ‘kosten voor gemene rekening (KGR)’. Toepassing van de KGR houdt concreet in dat er voor de afgesproken verdeelsleutels geen btw-verrekening hoeft plaats te vinden. Het nadeel is dat het construct uitgaat van vaste verdeelsleutels, die niet gewijzigd kunnen worden.

Omdat VRGZ de bedrijfsvoeringstaken uitvoert voor GGD is de sector Bedrijfsvoering VRGZ nauw betrokken bij de integratie van de jeugdgezondheidszorg (0-4 jaar). In het westelijk deel van de regio werd de jeugdgezondheidszorg nog door Santé uitgevoerd dit is per 1 januari 2026 overgedragen aan GGD. Bedrijfsvoering VRGZ heeft GGD succesvol ondersteund in het proces, door alle voorbereidingen te treffen om het facilitair beheer van deze locaties over te nemen. Daarnaast zijn de betreffende 9 locaties aangesloten op het ICT-netwerk, zijn HRM werkzaamheden voor 68 nieuwe GGD-collega’s uitgevoerd en zijn zij voorzien van een laptop en telefoon.

In 2025 is onderzoek gedaan naar de huidige dienstverlening en samenwerking tussen VRGZ en GGD GZ op het gebied van bedrijfsvoering. Doel van dit onderzoek is om te evalueren of de huidige samenwerkingsvorm nog aansluit bij de ambities en de bestuurlijke en maatschappelijke opgaven van beide organisaties. De scenario’s zijn verkend en vervolgens besproken met de algemeen besturen van zowel de veiligheidsregio als GGD. Op basis van het onderzoek is gebleken dat de meest robuuste oplossing op de lange termijn de inrichting van een

Voor de extra personele inzet die vanuit Bedrijfsvoering VRGZ voor dit traject noodzakelijk was, bleek financiële verrekening tussen VRGZ en GGD vanwege het KGR-construct niet mogelijk. Dit heeft geleid tot een negatieve financiële impact op het resultaat van VRGZ. 2.3.4

Bereikbaarheid en aanrijtijden binnen Gelderland-Zuid

Er is een toenemende spanning tussen vermeende verkeersveiligheid, wegwerkzaamheden en bereikbaarheid voor hulpdiensten. VRGZ ervaart dat zowel gemeenten, provincie als het Rijk investeren in de

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

14

infrastructuur en dat dit soms lijkt te schuren met aanrijtijden van onze operationele diensten naar incidenten in de regio. VRGZ is daarom in gesprek gegaan met Rijkswaterstaat over de vele werkzaamheden en afsluitingen dit jaar en de komende jaren op de A15, A27, A2, A50, met als doel het waarborgen van de bereikbaarheid voor hulpdiensten en het minimaliseren van negatieve invloeden op aanrijtijden. Daarnaast heeft er een inventarisatie plaatsgevonden van zogenoemde aandachtsobjecten met lange aanrijtijden waarvoor compenserende maatregelen noodzakelijk zijn. Voor situaties waarin de normtijd met meer dan één minuut wordt overschreden – zowel bij specifieke objecten als in bepaalde gebieden – zijn vanuit de operationele voorbereiding voorstellen uitgewerkt voor passende compenserende maatregelen. Met eigenaren van deze objecten is contact gelegd en is gezocht naar het vergroten van de eigen weerbaarheid omdat men weet dat de brandweer en de ambulance er door fysieke verkeersveiligheidsmaatregelen van wegbeheerders, zoals snelheidsremmers, er langer over doet om een object te bereiken.

2.4

Risico’s met extra focus

2.4.1 Natuurbrand bij kwetsbaar object VRGZ neemt sinds 2022 deel aan het project Gebiedsgerichte aanpak Natuurbrandbeheersing, een gezamenlijk project met de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM), Veiligheidsregio NoordOost-Gelderland (VNOG) en de Provincie Gelderland.

De vier natuurbrand-risicogemeenten (Berg en Dal, Nijmegen, Heumen en Wijchen) zijn betrokken bij het project waarbij vanuit de adviseurs natuurbrandbestrijding een plan van aanpak is opgesteld samen met de betrokken gemeenten. Samen met de afdelingen communicatie van onze gemeenten en de veiligheidsregio’s in Gelderland wordt de risicocommunicatieaanpak ‘Voorkomen van Vuur is jouw Natuur’ uitgevoerd. Het campagneconcept en de materialen zijn gebaseerd op wetenschappelijk gedragsonderzoek onder verschillende doelgroepen. Verder is geïnvesteerd in het snel kunnen uitvoeren van een verkenning bij incidenten om te komen tot een snelle effectieve incidentbestrijding. Alarmeringsvoorstellen voor de meldkamer zijn aangepast. En kennis en ervaring is opgedaan door met partners een natuurbrandscenario bij een zorginstelling te beoefenen. Begin september heeft een bestuurlijke bijeenkomst natuurbrandbeheersing plaatsgevonden. Deze netwerkbijeenkomst stond in het teken van actuele ontwikkelingen rondom klimaatontwikkeling en natuurbrandrisico’s, de landelijke strategie natuurbrandbeheersing en de gebiedsgerichte aanpak in Gelderland. Binnen het project bluswaterbeleid is het beschikken over voldoende bluswater in deze risicogebieden een punt van aandacht. Medio 2026 verwachten we de uitkomsten van dit project.

De uitkomsten kunnen van invloed zijn op toekomstige keuzes van de inrichting van de wijze waarop en hoe we bluswater op de juiste locatie krijgen. Samen met brandweerlieden uit heel Nederland heeft brandweer Gelderland-Zuid in augustus een bijdrage geleverd aan de natuurbrandmissie in Spanje. Deze missie had tot doel het leveren van extra capaciteit

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

15

voor de brandbestrijding in Spanje en het opdoen van extra kennis en ervaring voor de Nederlandse collega’s. Naast interregionale bijstand (zoals in Ede in april 2025) is het dus belangrijk dat wij in Nederland, maar ook daarbuiten in staat zijn om grensoverschrijdend te werken. 2.4.2 Veilige Energie Transitie In 2024 is gestart met een VRGZ-brede aanpak van risico’s die voortvloeien uit de Veilige Energietransitie. Er is een gedetailleerde risicoinventarisatie gemaakt van de belangrijkste inhoudelijke ontwikkelingen binnen de energietransitie en specifiek van de risico’s binnen ons werkgebied of met effect op ons werkgebied. Waar nodig worden preventieve maatregelen genomen en wordt een adequate crisisrespons voorbereid.

Ook de maatschappij heeft hierin een eigen verantwoordelijkheid. Om Verenigingen van Eigenaren te informeren over de risico’s die samenhangen met de energietransitie is een checklist en een korte film ontwikkeld2. Specifieke aandacht wordt hierin gevestigd op het laden van elektrische voertuigen in parkeergarages. Door het vergroten van het bewustzijn willen wij Verenigingen van Eigenaren activeren om zelf risicobeperkende maatregelen te treffen. In het verlengde hiervan zal ook tijdens de brandpreventieweek aandacht worden gevestigd op het veilig laden van E-bikes.

Door trainingen en oefeningen wordt kennis en ervaring opgedaan met risico’s die voortvloeien uit nieuwe energiedragers zoals waterstof, Liquid Natural Gas (LNG) en energieopslagsystemen. Hierbij richten wij ons niet alleen op de ontwikkeling van risico’s op het land ook vestigen wij hierbij aandacht op het domein water. De energietransitie vindt ook plaats op en om het water. De drukke vaarwegen die onze regio doorkruisen vormen daarom ook een bijzonder punt van aandacht. In 2025 is daartoe de voorbereiding van de leerlijn Energietransitie in gang gezet. Deze leerlijn is een belangrijke stap richting de verdere ontwikkeling, borging en positionering van dit onderwerp binnen de vakbekwaamheidsstructuur.

2 https://www.brandweer.nl/gelderland-zuid/parkeergarage

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

16

3 Programma Crisis- en Rampenbestrijding

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

17

3 Programma Crisis- en Rampenbestrijding In dit derde hoofdstuk wordt verslag gedaan van het programma Crisis- en Rampenbestrijding dat wordt gevormd door de sector Risico- en Crisisbeheersing en de sector Brandweer. In de sector RisicoCrisisbeheersing zijn ook de taken en verantwoordelijkheden van de GHOR ondergebracht en de taken van de brandweer op het gebied van risicobeheersing.

Ook is er gewerkt aan het digitale IGV-portaal, waarin informatie, partners en scenario’s met elkaar verbonden worden. Hierin wordt ook een netwerkanalysetool ontwikkeld die ons helpt om netwerkgericht te werken, zowel in de koude als warme fase. Een belangrijke stap richting informatiegestuurde veiligheid (IGV) en betere voorbereiding bij complexe dreigingen. De komende jaren blijven we bouwen aan het versterken en uitbreiden van het netwerk. Specifieke aandacht gaat daarbij uit naar partijen die bijdragen aan maatschappelijke weerbaarheid.

3.2 3.1

Een sterk netwerk

3.1.1 Meerjarenprogramma Netwerkmanagement Het meerjarenprogramma Netwerkmanagement kan worden gezien als een vertaling van de beleidsuitgangspunten uit het Regionaal Beleidsplan 2024-2027 en de Landelijke Agenda Crisisbeheersing 2024-2029. Er wordt gewerkt aan een nieuwe geüpdatete versie. VRGZ heeft in 2025 gebouwd aan strategisch partnerschap. Steeds meer beweegt VRGZ richting een gezamenlijke aanpak op Oost-5 niveau, gericht op het uniformeren en versterken van de samenwerking met onze belangrijkste netwerkpartners. Daarnaast krijgt ook de samenwerking tussen de verschillende disciplines binnen onze regio, zoals brandweer, risico- en crisisbeheersing en GHOR, steeds meer aandacht. Voor medewerkers bij de veiligheidsregio, politie, gemeenten, defensie en andere partners met een rol in het COPI (commando plaats incident) is in november 2025 een netwerkevenement georganiseerd, met als doel elkaar ook te ontmoeten buiten incidenten om.

Een weerbare organisatie

3.2.1 Robuuste, flexibele crisisorganisatie Door het huidige dreigingslandschap krijgen we steeds vaker te maken met crises die complexer, grootschaliger en langduriger van aard zijn. Voorbeelden hiervan zijn langdurige stroomuitval, overstromingen en natuurbranden. Dit vereist steeds vaker een bovenregionale of landelijke aanpak en vraagt om een robuustere en flexibele crisisorganisatie. Deze opgave zien we ook in andere veiligheidsregio’s. Het bestuur heeft zich in 2025 gecommitteerd aan een doorontwikkeling naar een toekomstbestendige, meer compacte crisisorganisatie van goed getrainde en op elkaar ingespeelde professionals, met aanvullende expertise afhankelijk van het incident of crisis. De doorontwikkeling richt zich daarnaast op het mogelijk maken van langdurige inzet in het geval van een langdurige crises. De doorontwikkeling regionale crisisorganisatie is besproken tijdens de bestuursdag op 27 november 2025. Als rode draad kwam onder andere

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

18

naar voren dat vakbekwame en toegewijde crisisfunctionarissen nodig zijn; een crisisfunctie is meer dan een nevenfunctie. Specifieke competenties bij crisisfunctionarissen en oefenen, trainen en opleiden zijn essentieel; dit vergt sturing. VRGZ werkt samen met gemeenten en partners aan een voorstel (inclusief financiering) voor passende maatregelen dat in het najaar van 2026 zal worden voorgelegd aan het Algemeen Bestuur. Het streven is om begin 2027 te starten met de implementatie. 3.2.2 Risicogericht werken Bij risicogericht werken staat de maatschappelijke impact van risico’s centraal en wordt er nagedacht over de wijze waarop die risico’s beïnvloed kunnen worden. Dit heeft ook geleid tot een verandering in het adviseringsproces. Veranderingen in wet- en regelgeving vormen hierin ook een startpunt van dit proces, daarnaast is het ook de wens van gemeenten. VRGZ is aangesloten op landelijke en bovenregionale netwerken dat vanuit risico- en crisisbeheersing vormgeeft aan deze verandering. De komende jaren zullen we op basis van de landelijke aanpak de risico's met extra focus opnieuw bezien. Beïnvloeden van deze risico's zal gebeuren door toepassen van kaders uit bestaande regelgeving maar ook vanuit werkwijzen zoals bewustwording, gedragsverandering en kennisdeling. De beweging van regel- naar risicogericht werken is steeds meer ingebed in de organisatie.

Aandachtspunt is de stijging van het aantal

adviesaanvragen ten aanzien van de toepassing van nieuwe individueel gecertificeerde bouwmaterialen, mede in relatie tot de risico’s die het oplevert bij het toepassen hiervan in de bestaande bouw. De brandweer kan in de duiding van deze risico’s juist een breder veiligheidsbewust stimuleren wat ook aansluit in de risicogerichte benadering. 3.2.3 Paraatheid Onderdeel van een weerbare organisatie is het waarborgen van organisatiebrede, maar ook bovenregionale paraatheid en slagkracht. De Inspectie Justitie en Veiligheid heeft in haar rapport ‘Grenzen bereikt’3 geconcludeerd dat de Nederlandse brandweer onvoldoende is voorbereid om grote, gelijktijdige of langdurige incidenten – zoals natuurbranden of overstromingen – in meerdere veiligheidsregio’s of landelijk te bestrijden. Als er een of meerdere grote incidenten zijn buiten de eigen regio en ze gaan elkaar helpen, gaat dit direct ten koste van de reguliere dekking binnen de regio. De doorontwikkeling van onze organisatie staat centraal. We anticiperen op ontwikkelingen en werken aan de robuustheid en veerkracht. Zo hebben wij dit jaar het dashboard paraatheid opgeleverd. Hierdoor kunnen wij de paraatheid kwantitatief en kwalitatief een aantal dagen vooruit monitoren. Bij voorzienbare schaarste kunnen posten een uitvraag doen om vanuit een regionale poule personeel aan te vragen om de inzetbaarheid te waarborgen.

Hiermee hebben we een aanbeveling uit het Inspectierapport ‘Grenzen Bereikt’, over de uitvoering van grootschalig en specialistisch brandweeroptreden al kunnen

3 https://www.inspectie-jenv.nl/documenten/2025/11/25/rapport-grenzen-bereikt

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

19

implementeren. Met het dashboard hebben we inzicht in de paraatheid en slagkracht binnen VRGZ. De overige uitkomsten uit het onderzoek van de Inspectie zullen in 2026 vertaald worden naar actiepunten op regionaal en landelijk niveau. 3.2.4 Onderwijslandschap De maatschappelijke ontwikkelingen stellen de veiligheidsregio voor nieuwe uitdagingen. Vanuit de landelijke samenwerkingsagenda wordt in opdracht van de RCDV gewerkt aan een vereenvoudigd en verbeterd onderwijsstelsel voor de brandweer en crisisbeheersing (inclusief bevolkingszorg en GHOR). De trend is dat personeel korter aan een organisatie verbonden is. Dat vraagt om andere manieren van opleiden. Verder vraagt dit om een grotere opleidingsbehoefte, die niet toekomstbestendig te realiseren is met de huidige inrichting van het brandweeronderwijs. Vooruitlopend op de uitwerking van het nieuwe onderwijsstelsel vindt waar nodig al een vertaling plaats in de vakbekwaamheidsorganisatie van VRGZ. In samenspraak met het werkveld worden kwalificatiedossiers en het opleidingskader voor beroepsonderwijs periodiek geactualiseerd. De afgelopen jaren zijn opleidingen uitgesteld en is minder frequent geoefend, vooral om financiële redenen.

Het realistisch oefenen bij realistische trainingscentra is afgeschaald van één keer per jaar naar één keer per twee jaar, rijvaardigheidstrainingen zijn vervallen en complete leergangen worden doorgeschoven. Door stijgende opleidingskosten, meer verloop onder vrijwilligers en een relatief ouder personeelsbestand zijn de budgetten voor vakbekwaamheid meerdere jaren substantieel overschreden. Deze tekorten zijn incidenteel opgevangen door

onderschrijdingen binnen andere budgetten, maar deze wijze van financiering is niet structureel houdbaar. Om de brandweer haar wettelijke taken veilig en professioneel te laten uitvoeren, is een structurele ophoging van de middelen voor vakbekwaamheid noodzakelijk. Zonder aanvullende financiële middelen ontstaat een onomkeerbare kwaliteitsachterstand. De repressieve slagkracht komt hierdoor ernstig onder druk te staan en neemt het risico snel toe dat we operationele inzet niet langer veilig kunnen waarborgen. Dit brengt niet alleen verhoogde risico’s met zich mee voor personeel en inwoners maar vergroot ook de bestuurlijke aansprakelijkheid en reputatierisico’s voor de organisatie. 3.2.5 Vlam 2.0 Een weerbare organisatie vraagt ook om investeringen in de vrijwilligersorganisatie. Daarom wordt hierop geïnvesteerd in het project ‘Vrijwilligheid is van Levensbelang van ons Allemaal voor nu & (over)Morgen’ (Vlam 2.0). Dit project richt zich op een toekomstbestendige vrijwillige brandweerorganisatie en volgt het eerste programma Vlam op. Na het eerste programma zijn een aantal organisatorische aanpassingen gedaan om de verbinding tussen de centrale organisatie en de vrijwilligers te versterken. Er zijn nu concrete speerpunten benoemd in relatie tot het vinden, binden en boeien van vrijwilligers.

Verder is gekozen om het programma Vlam 2.0 ook aan te laten sluiten bij de landelijke samenwerkingsagenda (zie paragraaf 2.1.3) en het regionale programma weerbaarheid en veerkracht (zie paragraaf 2.1.1).

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

20

Er zijn verschillende bijeenkomsten geweest om het bewustzijn bij vrijwilligers te vergroten op het gebied van weerbaarheid en veerkracht. Wij werken actief aan het vergroten van de mentale weerbaarheid van ons personeel. Deze activiteiten gaan door in 2026. Daarnaast zijn wij in gesprek over het vraagstuk toekomstbestendigheid van de brandweer. Welke maatschappelijke uitdagingen zien wij op ons afkomen, wat leren we uit gesprekken met onze medewerkers. Deze input vertalen wij in de doorontwikkeling van onze brandweerorganisatie. 3.2.6 Positionering jeugdbrandweer Als VRGZ zijn we trots op de jeugdbrandweer die we binnen de organisatie hebben. De inspanningen van vele jaren om te investeren in de verbinding met de jeugdleden heeft geleid tot een structurele borging van de jeugdbrandweer onder de regie van de afdeling Vakbekwaamheid. Op deze manier versterken we de positie van de jeugdbrandweer en investeren we in doorstroming van jeugdleden naar de vrijwillige eenheden (gemiddeld 40-45%). Daarmee investeren we ook in de toekomstbestendigheid van de brandweerorganisatie. 3.2.7 Business Cases Brandweer Tijdens het opstellen van het dekkingsplan 2024-2027 is aangekondigd dat de brandweer zich moet prepareren op nieuwe risico’s en ontwikkelingen binnen de maatschappij. Daarom hebben we acht verschillende businesscases opgesteld.

Dit zijn vooronderzoeken om uiteindelijk antwoord te kunnen geven op de vraag of het een ontwikkeling is die we als Brandweer Gelderland-Zuid op gaan pakken of niet. Hieruit kan dan een vervolgopdracht komen.

Of het nu gaat om weersextremen, steeds hogere en dichtere bebouwde gebieden, nieuwe vormen van educatie zoals de Risk Factory of specialistische vormen van incidentbestrijding: de brandweerzorg vraagt om toekomstbestendige oplossingen. We willen de kwaliteit die we als organisatie leveren niet alleen bestendigen, maar ons ook blijven ontwikkelen tot een robuuste, wendbare organisatie die is voorbereid op zowel huidige als toekomstige risico’s. Binnen Brandweer Gelderland-Zuid is de afgelopen periode intensief gewerkt aan diverse businesscases, waarin wordt onderzocht welke nieuwe taken, methoden en vormen van specialisatie nodig zijn om de brandweerzorg toekomstbestendig te maken. De resultaten worden gewogen en samengebracht in een nota aan het bestuur. 3.2.8 Bluswater De tijdige beschikbaarheid en bereikbaarheid van voldoende bluswater is een randvoorwaarde voor goede brandweerzorg. Binnen de brandweer is een project gestart om voor Gelderland-Zuid te analyseren waar nu en in de toekomst mogelijk risico’s zullen ontstaan. En waar nodig te komen met adviezen om de incidentbestrijding op andere manieren te kunnen waarborgen. Dit project zal waarschijnlijk in het tweede kwartaal van 2026 worden afgerond.

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

21

3.3

Informatiemanagement

3.3.1 Informatiegestuurde Veiligheid (IGV) en Veiligheidsinformatie Knooppunt (VIK) Binnen het Veiligheidsinformatie Knooppunt (VIK) brengen we informatie van verschillende partijen bij elkaar en stellen we dit beschikbaar aan onze crisis- en ketenpartners via het IGV-portaal. Hierdoor ontstaan betere informatiebeelden zodat er beter voorbereid kan worden, of zelfs vooraf maatregelen kunnen worden genomen om een mogelijk incident te voorkomen. Dit doen we samen met de deskundigen van onze netwerkpartners; deze samenwerking krijgt door het sterke netwerk steeds beter vorm. Uitkomsten van deze (snelle) analyse kunnen bijvoorbeeld zijn dat er opgeschaald moet worden of dat er een kernteam ingericht moet worden om een dreiging voor te bereiden. De afgelopen maanden hebben we stappen gezet met de regio’s in OostNederland om het VIK-portaal verder door te ontwikkelen met diverse dashboards en kaartinformatie en ook aan te laten sluiten op het landelijk knooppunt KCR2.

VRGZ heeft op verzoek van en in samenwerking met de gemeenten een bijdrage geleverd aan de operationele informatievoorziening ten behoeve van crowdcontrol tijdens de Vierdaagse feesten. De toepassing van het IGV-portaal is daarbij waardevol gebleken om de drukte zo veel mogelijk in goede banen te leiden. Tenslotte heeft het VIK een actieve rol gespeeld in de voorbereiding op de jaarwisseling door op basis van informatie van gemeenten, politie en veiligheidsregio aandachtsgebieden in kaart te brengen en hotspots te benoemen voor de jaarwisseling. Het IGV-portaal van het VIK heeft frequent een sfeerbeeld kunnen delen voorafgaand en tijdens de jaarwisseling, maar ook in de rapportage naderhand.

Naast de opgeschaalde crises- en rampen (zie paragraaf 3.4.4 GRIPincidenten) is de crisisorganisatie in een kleiner verband actief geweest op basis van signalen uit het VIK. Het VIK is nog niet 24/7 actief maar monitort binnen haar mogelijkheden actief het dreigingsbeeld in de regio en daarbuiten. Dit heeft erin geresulteerd dat de crisisorganisatie vroegtijdig is geïnformeerd en er is geanticipeerd op mogelijke dreigingen, door tijdig maatregelen te nemen, zoals handelingsperspectieven voor hulpverleners en inwoners. Een voorbeeld daarvan zijn storingen in het telefonienetwerk die de communicatie tussen burgers en hulpverleningsdiensten onder druk zetten.

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

22

3.4

Operationele prestaties

3.4.1 Cijfers incidenten Het aantal incidenten voor branden, hulpverleningen en loze meldingen over 2025 is als volgt: Incidenten

2023

2024

2025

Aantal branden

1.317

1.320

1.626

Aantal hulpverleningen

2.086

2.046

2.055

Aantal loze meldingen

500

441

428

Tabel 3.1: aantal incidenten

Het totaal aantal branden laat een behoorlijke stijging zien ten opzichte van 2024. Het aantal buitenbranden waar ook de natuurbranden onder vallen laten de grootste stijging zien. Uit de data-analyse lijkt dit vooral de oorzaak te hebben in langdurige warmte en droogte ten opzichte van bijvoorbeeld 2024. Ook het aantal grote gebouwbranden heeft een stijging laten zien. Het aantal hulpverleningsincidenten laat een stabiel beeld zien. Wel is er een verschuiving waarneembaar in de incidenttypen. Het aantal gezondheid gerelateerde incidenten laat een sterke stijging zien. De stijging komt niet voort uit reanimatiemeldingen, maar houden verband met tilassistentie en afhijsingen. Het gaat dus vooral over de effecten die samenhangen met vergrijzing en het langer thuis wonen. Hieronder zijn de cijfers van branden en hulpverleningen uitgesplitst in de belangrijkste categorieën:

Incidenten per categorie

2023

2024

2025

(Bij-)Gebouwen

328

333

385

Buitenbranden

596

503

802

Overig (kleine branden)

393

484

439

Ongevallen

545

577

550

Gezondheid

480

550

609

Leefmilieu

556

512

451

Overig

505

407

445

Branden

Hulpverleningen

Tabel 3.2: aantal incidenten uitgesplitst (zonder loze meldingen)

3.4.2 Gebiedsgerichte opkomsttijden Het Regionaal Dekkingsplan 2024-2027 is opgesteld conform de handreiking “Landelijk uniforme systematiek dekkingsplannen”. Een belangrijke wijziging in de presentatie van de operationele prestaties van de brandweer hangt samen met de nieuwe systematiek van gebiedsgerichte opkomsttijden, zoals aangegeven in het Regionaal Dekkingsplan 2024-2027.

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

23

De prestaties 2025 gaan over de maatgevende incidenten (prio-1 gebouwbranden). Onderstaande cijfers geven inzicht in het aantal meldingen dat valt onder deze richtlijn. Gerapporteerd wordt op de volgende categorieën: ▪ Sneller dan prognose; ▪ Conform prognose; ▪ Trager dan prognose. Gebiedsgerichte opkomsttijd

2025 Aantal

Aandeel

Maatgevende incidenten

281

100%

Sneller dan prognose

15

5%

Conform prognose

255

91%

Trager dan prognose

11

4%

Tabel 3.3: gebiedsgerichte opkomsttijd

Vertraging ontstond in vijf van de gevallen door verificatie van een OMSmelding, in drie gevallen was er sprake van verkeers- en werkzaamheden. De overige gevallen van vertraging werden veroorzaakt door inzet van een andere post door onderbezetting, een post die van een eerdere melding kwam en een melding die onterecht als opgelost werd doorgegeven. 3.4.3

Risicobeheersing

Veilig Bouwen In 2025 zijn 2.313 adviezen gegeven. Het betreft adviezen in het kader van het Besluit bouwwerken leefomgeving, waarbij we in toenemende

mate zien dat de regelgeving te kort schiet in het borgen van de brandveiligheid van onze bouwwerken. Hierop hebben we geïnvesteerd in de relatie met onze gemeenten en projectontwikkelaars om in die gevallen extra maatregelen te nemen. Ook hebben we geïnvesteerd in de kennis van onze medewerkers om mee te gaan met de snelle ontwikkelingen in de bouw zoals de toepassing van (CLT)hout en andere bio-based bouwmaterialen. We blijven hiervoor actief participeren in het landelijk netwerk Bouw en Gebruik. Ondanks de stabilisatie in het aantal aanvragen zien we een toename in complexiteit en het steeds vaker meewegen van andere maatschappelijke belangen, zoals de druk op de woningmarkt, binnen de vergunningverlening. Toezicht en Handhaving Binnen Toezicht en Handhaving zijn in totaal 1.093 inspecties uitgevoerd en zijn 77 handhavingszaken opgestart. Hierbij zijn meer dan 2.000 overtredingen geconstateerd op brandveiligheid. Daarnaast is geparticipeerd in diverse integrale projecten zoals de aanpak van ondermijnende criminaliteit op bedrijventerreinen en Platform Veilig Ondernemen. Binnen het Platform Veilig Ondernemen is gekozen voor een meer thematische en vraaggerichte aanpak vanuit VRGZ, waarmee de rol en tijdsinvestering vanuit VRGZ acceptabel blijft.

Ook zijn we intensief bezig geweest met de brandveiligheid van de opvanglocaties voor vluchtelingen en de problematische verzamelaar-problematiek. Brandveilig Leven De brandpreventieweek stond in 2025 nogmaals in het teken van veilig laden van e-bikes en e-scooters. Om deze boodschap uit te dragen

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

24

hebben we diverse weekmarkten en fietsstallingen binnen de regio bezocht. Ook is gebruik gemaakt van onder andere (social) media, met als doel het creëren van bewustwording en het sturen van gedrag.

De afdeling Omgevingsveiligheid heeft in 2025 in totaal 714 adviezen gegeven, onderverdeeld in de volgende adviesvormen: Adviesvorm

In het kader van gedragsbeïnvloeding hebben we in 2025 een project gedraaid met een gedragswetenschapper. Dit heeft geleid tot een communicatieaanpak met handelingsperspectieven voor het veilig opladen van elektrische voertuigen in parkeergarages. De afdeling Brandveilig Leven heeft in 2025 de volgende activiteiten uitgevoerd: ▪ 13 voorlichtingen op scholen; ▪ 5.005 contactmomenten, persoonlijke voorlichting en publieksvragen; ▪ 136.000 social-mediaberichten onder de aandacht van gebruikers gebracht. Omgevingsveiligheid In 2025 hebben wij opnieuw deelgenomen aan de omgevingstafels bij de gemeenten. Naast aanvragen via de reguliere weg, heeft dit uiteindelijk geleid tot 44 afgegeven adviezen.

Evenementenadvisering

351

Advisering industriële veiligheid

152

Advisering ruimtelijke veiligheid

116

Advisering natuurbrandbeheersing

95

Totalen

714 Tabel 3.4 adviesvormen

▪

•

•

Vanuit netwerksamenwerking hebben we evenals in 2024 medewerkers vanuit risicobeheersing voor een dagdeel in de week laten werken op de kantoorlocaties van onze samenwerkingspartners (ODR, ODRN, gemeente Tiel, werkorganisatie Druten Wijchen en gemeente Nijmegen). Hoewel we zien dat daar nog meer zichtbaarheid uit te halen valt, krijgen we vanuit de samenwerkingspartners terug dat deze momenten als zeer prettig ervaren worden.

Aantal adviezen

•

De evenementenadvisering is een optelsom van A-, B- en Cadviezen, terrasvergunningen en overige adviezen op basis van het Besluit brandveilig gebruik en basishulpverlening overige plaatsen; De adviezen industriële veiligheid zijn een optelsom van de adviseringen op milieu, Seveso, voorheen BRZO (Besluit risico's zware ongevallen), vuurwerk en explosieven en de ontheffing vervoer gevaarlijke stoffen; De adviezen ruimtelijke veiligheid zijn een optelsom van de adviseringen externe veiligheid, instrument ruimtelijke veiligheid en overige adviezen op het gebied van bestemmingsplannen; De adviezen natuurbrandbeheersing omvatten alle adviezen voor risico-objecten in natuurrijke gebieden.

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

25

Het aantal aanvragen op het gebied van de Milieubelastende activiteiten (MBA) waarbij de veiligheidsregio’s een adviserende taak hebben, blijft nog steeds achter op de verwachte aantallen. In het contact met de ODR en ODRN hebben we gemerkt dat ook zij deze teruggang ervaren, terwijl de bedrijfsactiviteiten gevoelsmatig niet minder worden. Vanuit de ODR en ODRN wordt nu onderzocht of er een verschuiving moet plaats vinden naar meer toezicht in het veld, om de niet aangevraagde MBA-locaties op deze wijze op te sporen. Aanvullend wordt ook de vraag gesteld of de huidige wet- en regelgeving voor de gemiddelde aanvrager mogelijk als te complex wordt ervaren, waardoor de aanvragen niet ingediend worden.

3.4.4 GRIP-incidenten In 2025 hebben zich de volgende GRIP-incidenten voorgedaan: Datum

Incident

Plaats

GRIP

7 februari

Gaslekkage

Nijmegen

1

27 februari

Brand industrie

Nijmegen

1

18 maart

Brand industrie

Nijmegen

1

27 maart

Brand zorgboerderij

Tricht

1

18 juli

Stremming spoor

Nijmegen

1

16 augustus

Gaslekkage

Zaltbommel

1

14 september

Vreemde lucht

Tiel

1

22 september

Brand agrarisch

Hurwenen

1

29 september

Brand industrie

Beneden-Leeuwen

1

7 oktober

Demonstratie

Nijmegen

2

30 oktober

Stremming spoor

Meteren

1

Tabel 3.5: GRIP-incidenten

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

26

4 Programma Regionale Ambulance Voorziening

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

27

4 Programma Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Ambulancezorg Gelderland-Zuid (AZGZ) is een erkende gezondheidszorginstelling en voert haar werkzaamheden uit op grond van de door het ministerie van VWS verstrekte aanwijzing in het kader van de Wet ambulancezorgvoorzieningen (1 januari 2021). De financiering van AZGZ verloopt via de zorgverzekeraars en de Zorgverzekeringswet. Het Kwaliteitskader Ambulancezorg dat per 1 januari 2020 geïmplementeerd is in de sector, heeft een belangrijke plaats gekregen binnen de nieuwe Wet ambulancezorg. De responstijd van 15 minuten bij spoedurgentie is formeel nog steeds de maatgevende norm. Daarnaast is er een sectorale kentering gaande waarbij de kwaliteit van zorg breder getoetst wordt ook op andere thema’s zoals patiëntwaardering of onafhankelijke externe toetsing op basis van de HKZ (ISO) normering waar de RAV aan moet voldoen. In 2025 heeft, los van de onderwerpen die in de begroting zijn opgenomen, nog een aantal onderwerpen gespeeld die voor de toezichthoudende taak van het bestuur van VRGZ van belang zijn: ▪ Behalen continuering HKZ-certificaat. ▪ Behalen certificaat NEN7510: in 2025 is de audit voor informatiebeveiliging geweest. Deze is met positief resultaat afgerond.

4.1

Bijdrage spoedketen

De druk op de zorg blijft onverminderd groot. AZGZ probeert zoveel mogelijk bij te dragen aan het verminderen van die druk door aan het begin van de keten al zo goed mogelijk zorg te leveren die aansluit bij de verdere ketenzorg. Een onderdeel daarvan is het verminderen van het vervoeren van patiënten naar het ziekenhuis als dat niet nodig is. Waar mogelijk doet AZGZ dat door in te zetten op Mobiel Zorgconsult (MZC): iemand ter plaatse behandelen zonder dat een bezoek aan het ziekenhuis noodzakelijk is. De cijfers laten zien dat deze ritten toenemen. Dit lukt onder meer doordat er steeds betere producten op de markt komen waarmee de ambulanceverpleegkundigen analyses en beoordelingen kunnen doen of behandelingen ter plaatse kunnen uitvoeren waardoor vervoer naar een ziekenhuis niet nodig is.

4.2

Zorgcoördinatie

Zorgcoördinatie betreft het gezamenlijk organiseren van de acute zorg zodat iemand met een acute zorgvraag goed wordt begeleid vanaf het moment van de zorgvraag tot aan een zelfzorgadvies of de beschikbare plek met passende zorg. In 2024 is voor de regio’s Gelderland-Zuid en Gelderland-Midden, met wie AZGZ veel samenwerkt, een pilot uitgevoerd op de locatie Beekstraat in Arnhem om de zorgcoördinatie te organiseren. Uit deze pilot is gebleken dat deze keuze niet het gewenste resultaat oplevert. Daar waar in eerste instantie de gedachte was om zorgpartijen fysiek samen de coördinatie van zorg te laten uitvoeren is ultimo 2025 de denklijn om dit op afstand te

Jaarstukken Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2025

28

doen en hierbij technische middelen in te zetten om informatie, gegevens en data onderling uit te wisselen. Daarnaast wordt hiermee personeel behouden omdat de centralisten nu niet meer acht uur lang 112meldingen aan hoeven te nemen maar dit kunnen afwisselen met het aannemen van gepland vervoerritten. Daarom is in maart 2025 besloten om de gehele zorgcoördinatievoorziening naar de meldkamer in Apeldoorn te verplaatsen. AZGZ zet nog steeds in op coördinatie op afstand tussen partijen.

4.3

Schaarste bedrijfsmiddelen

De schaarste in bedrijfsmiddelen en materialen blijft bij vlagen een risico maar vormt momenteel geen acuut probleem. Hierbij valt te denken aan de stabiele toelevering van medicatie en infusievloeistoffen maar ook de tijdige levering van nieuwe ambulances. AZGZ blijft de beschikbaarheid van middelen goed monitoren.

4.5

Operationele prestaties

Prestatiecijfers

A0-ritten ambulance A0-ritten binnen 15 minuten A0-ritten gemiddelde meldtijd (min:sec) * A0 ritten gemiddelde opstarttijd (min:sec) A0-ritten gemiddelde rijtijd (min:sec) A0-ritten gemiddelde responstijd (min:sec)

A1-ritten binnen 15 minuten

Arbeidsmarktproblematiek

In 2025 waren er nog steeds tekorten aan personeel. Dit wordt opgevangen door de inhuur van personeel via uitzendorganisaties. Dit brengt hoge(re) loonkosten met zich mee maar draagt wel bij aan het adequaat kunnen leveren van het gevraagde zorgvolume. Daarnaast leidt AZGZ volop nieuw personeel op voor zowel de rijdende dienst als voor de meldkamer. In de loop van 2025 is het volume externe inhuur afgenomen omdat er meer eigen medewerkers geworven konden worden.

Gerealiseerd in 2024

Gerealiseerd in 2025

-

585

833

95%

96,5%

96,7%

Max.02:00

02:07

01:49

Max.01:00

00:53

00:50

Max.12:00

06:16

06:02

Max.15:00

09:17

08:42

10.000

21.052

21.574

95%

91,0%

90,0%

Max.02:00

02:36

02:40

Max.01:00

00:59

00:57

Max.12:00

07:06

07:09

Max.15:00

10:42

10:47

Operationele prestaties

A1-ritten ambulance

4.4

Norm

A1-ritten gemiddelde meldtijd (min:sec) A1 ritten gemiddelde opstarttijd (min:sec) A1-ritten gemiddelde rijtijd (min:sec) A1-ritten gemiddelde responstijd (min:sec)