Bijlage 2 Conceptbegroting 2024 Werkzaak Rivierenland (versie 24-4-2023)
Tekst van het document
begroting 2024 meerjarenraming 2025-2027
2
1 Inhoud 1 2 3 4 5
6
7
8
Inhoud Voorwoord Managementsamenvatting Doelstellingen Programma’s 5.1 Programma bestuur en beleid 5.2 Programma participatie 5.3 Programma Wet sociale werkvoorziening 5.4 Programma beschut werk 5.5 Programma inkomensvoorziening 5.6 Overhead 5.7 Algemene dekkingsmiddelen Financiële begroting 6.1 Uitgangspunten begroting 6.2 Vennootschapsbelasting 6.3 Onvoorzien 6.4 Geprognosticeerde balans 6.5 Reserves en voorzieningen 6.6 Meerjareninvesteringsoverzicht 6.7 Incidentele baten en lasten Paragrafen 7.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 7.2 Financiering 7.3 Onderhoud kapitaalgoederen 7.4 Bedrijfsvoering 7.5 Verbonden partijen Bijlagen 8.1 Bijlage 1: Gemeentelijke bijdrage 8.2 Bijlage 2: Begroting per taakveld 8.3 Bijlage 3: Lijst met afkortingen
3 5 6 12 14 14 20 26 28 30 34 36 38 39 42 42 43 45 45 46 48 48 55 60 61 65 70 70 78 79
Succes verhalen Technologie & inclusie: VR-bril Vluchtelingen en migranten Ontwikkelen Technologie & inclusie: Probeer, leer en deel Andere werkzoekenden Ieder mens doet mee
Werkzaak Rivierenland begroting 2024
10 25 37 47 58 69
3
Directeur Elfriede Boer:
“Ik zeg niet dat het moet, maar het moet wel kunnen”
4
2 Voorwoord Beste lezer, Werken is de sleutel tot financiële onafhankelijkheid en bestaanszekerheid. Een stabiele financiële basis is essentieel voor een goede kwaliteit van leven. Veel mensen hebben te maken met een uitkering of een inkomen dat onvoldoende is om van rond te komen. Het aantal werkende armen groeit.
Werkzaak ondersteunt mensen zonder werk met een uitkering. En gelukkig bieden gemeenten aanvullende oplossingen om de financiële situatie te verbeteren zoals bijzondere bijstand, armoedebeleid en schuldhulpverlening. In Rivierenland kennen we ook initiatieven als de voedselbank. Helaas zijn deze oplossingen niet genoeg. Om echt effectief te zijn, moeten we onze krachten bundelen en samenwerken om een betere toekomst voor iedereen te creëren. Het is belangrijk dat we lef hebben om deze problemen aan te pakken. Zoals ook onze Nationale ombudsman ons oproept vanuit zijn ervaringen. Landelijk spreekt men over de menselijke maat, de dienstverlening naar de burger brengen. Dan blijft het bijzonder dat dezelfde overheid die dit roept, levert op haar eigen voorwaarden. De inwoner moet dát formulier gebruiken en overdag vrij nemen voor de afspraak over armoederegelingen in het gemeentehuis.
Door samen te werken en oplossingen uit te proberen, kunnen we ervoor zorgen dat iedereen in onze samenleving de kans heeft om een stabiel inkomen te verdienen, de kans krijgt zich te ontwikkelen en een gevoel van bestaanszekerheid te ervaren. Werkzaak blijft inzetten op de netwerksamenleving waarbij we ook partnerships aangaan met werkgevers die maatschappelijke impact belangrijkvinden, met onderwijs en vele andere organisaties. We innoveren met technologie en inclusie om ook goed voorbereid te zijn op de toekomst en een bijdrage leveren door hiermee nog meer mensen naar werk te begeleiden. Als we erin slagen om iedereen in onze samenleving te voorzien van een stabiel inkomen, dan kunnen we samen bouwen aan een gezonde en welvarende Rivierenlandse maatschappij waarin niemand wordt achtergelaten en iedereen bestaanszekerheid heeft door voldoende uitkering of inkomen vanuit werk.
De wens van de politiek en de Nationale ombudsman is dienstverlening met de menselijke maat. Is een voedselbank dan wel zo menselijk? Moet het niet zo zijn dat als je werkt het inkomen dusdanig is dat je niet naar een voedselbank hoeft? Hoe gaan we hier nu als overheid en wij vanuit Werkzaak verandering in aanbrengen? Dit zijn vragen die ik mezelf stel.
Elfriede Boer, directeur Werkzaak Rivierenland
Werkzaak Rivierenland begroting 2024
5
3 Managementsamenvatting Iedereen doet mee is onze ambitie Onze ambitie is: Iedereen doet mee in de samenleving. Daar gelooft Werkzaak Rivierenland in. We begeleiden mensen bij het vinden en behouden van werk. Want iedereen verdient een kans. Wij versterken werkzoekenden, medewerkers en werkgevers bij het ontdekken, benutten en vergroten van talenten. We luisteren aandachtig en bepalen samen de beste route naar werk. Dat zorgt voor een win-win-win, voor werkzoekenden, werkgevers en de gemeenten. Talent werkt voor Rivierenland Werkzaak ontwikkelt haar dienstverlening continu met oog voor kansen en risico’s die de toekomst biedt. We geloven dat deze investering onze dienstverlening aan werkzoekenden en werkgevers ten goede komt. We werken en innoveren binnen het kader van het meerjarenbeleidsplan 2020-2023, waaronder de zeven strategische thema’s. Die inhoudelijke koers werkt. Het nieuwe meerjarenbeleidsplan 2024-2027 zet deze koers voort en dit plan actualiseren we op basis van de recente ontwikkelingen: hoge inflatie en de impact op bestaanszekerheid, verandering van de doelgroep en de balans tussen overheid en burger. Onze aanpak geeft positief financieel resultaat voor gemeenten Uit de Divosa benchmark blijkt dat het aantal huishoudens dat in de bijstand zit laag is in onze regio. Door onze aanpak is de instroom laag en realiseren we veel uitstroom naar duurzaam werk.
Het aantal mensen dat we met loonkostensubsidies plaatsen is hoog. Dit alles heeft een positieve invloed op het maatschappelijk effect en de financiën. Strategisch partnerschap We blijven de samenwerking met werkgevers intensiveren. Deze is gericht op duurzame uitstroom én op het versterken van de inclusieve arbeidsmarkt in de regio. Werkgevers zien in deze tijd van arbeidskrapte steeds beter de mogelijkheden van inzet van onze talenten. Ze zoeken steeds meer de samenwerking met ons op voor het vinden van strategische personeelsoplossingen. Wij zoeken samen met werkgevers naar manieren om personeel te binden, boeien en ontwikkelen. Verder adviseren wij over het inrichten van een meer inclusieve werkomgeving. We zoeken strategische partners waarbij werk op locatie van de werkgevers en op onze eigen locatie uitgevoerd kan worden. Daarbij zoeken we vooral naar strategische partners die bijdragen aan een circulaire economie én aan duurzaam werk voor werkzoekenden. Bij werkgevers waarmee we al samenwerken zetten we in op uitbreiding van de dienstverlening. Met een aantal van hen onderzoeken we welke meerwaarde technologische ontwikkelingen in hun werkprocessen kunnen hebben zodat meer werkzoekenden met een afstand tot de arbeidsmarkt bij hen aan het werk kunnen.
Ook maken we gebruik van trainingslijnen bij werkgevers, zodat werkzoekenden zonder ervaring direct aan de slag kunnen bij werkgevers. En we creëren partnerschappen met werkgevers die zich vestigen op het bedrijventerrein Medel III.
6
We maken de strategische keuze om met name jongeren, niet uitkeringsgerechtigden, vanuit het voortgezet speciaal en praktijkonderwijs actief te begeleiden. Want hoe eerder we (kwetsbare) mensen begeleiden, hoe beter de slagingskansen zijn om hen richting duurzaam werk te begeleiden. Afrekening BUIG De afrekening van de BUIG vindt in het begrotingsjaar 2024 volgens het afgesproken ingroeimodel plaats: 75 procent volgens de nieuwe verdeelsystematiek, waarbij eventuele BUIG-tekorten van deelnemende gemeenten worden gedekt uit BUIG-overschotten van de andere gemeenten, en nog 25 procent volgens de oude verdeling, waarbij de BUIG-resultaten worden afgerekend per gemeente. Subsidieresultaat Subsidieresultaat 2022
2023
2024
2025
2026
2027
BUIG
4.137.300
4.413.000
4.535.300
4.350.200
4.408.700
4.501.300
BBZ
49.900
26.400
50.000
50.000
50.000
50.000
Bijzondere bijstand
-96.600
-225.000
-281.000
-281.000
-281.000
-281.000
SW
1.249.900
1.201.000
1.559.600
1.782.600
2.384.300
3.032.100
Totaal
5.340.500
5.415.400
5.863.900
5.901.800
6.562.000
7.302.400
Stelpost BUIG
2.762.200
2.850.000
4.535.300
4.350.200
4.408.700
4.501.300
Subsidieresultaat
2.578.300
2.565.400
1.328.600
1.551.600
2.153.300
2.801.100
De BUIG blijft in onze prognose de komende jaren nagenoeg gelijk. Aan de kostenkant houden we rekening met een lichte stijging van het aantal huishoudens in de bijstand. En we gaan uit van een forse verhoging van de bijstandsuitkering als gevolg van de stijging van het minimumloon waaraan de bijstand is gekoppeld. Aan de batenkant voorzien we een stijgende Rijksbijdrage ter compensatie van deze verhoging. Als de stijging van de rijksmiddelen onvoldoende is, kunnen de meerkosten uit de stelpost BUIG gedekt worden. Deze stelpost is, zoals ook eerdere jaren, opgenomen in de begroting om een mogelijke negatief resultaat te kunnen opvangen. Bij de Bbz wordt een lichte toename in de aflossingen verwacht. Dit houdt verband met meer verstrekte kredieten. De bijzondere bijstand stijgt door een verwachte toename in de aanvragen. Oorzaak is de toenemende economische onzekerheid met een dreigende recessie met oplopende inflatie. Verder valt op dat het resultaat Wsw elk jaar stijgt. De Rijksbijdrage is gebaseerd op de landelijke afname van 5% van het SW bestand, terwijl wij al jaren een afname van 6% zien. Per saldo zien we dan een toename van het positieve subsidieresultaat.
Werkzaak Rivierenland begroting 2024
7
Bedrijfsvoeringsresultaat Bedrijfsvoeringsresultaat 2022 Organisatiekosten
22.980.800
2023
2024
20.274.800 23.648.900
2025
2026
2027
23.320.400 22.988.000
23.657.800
Kosten doelgroepprofessionals
664.600
612.100
350.000
350.000
350.000
350.000
Omzet versus inleenvergoeding
-5.327.600
-4.961.300
-4.635.000
-4.130.600
-3.899.800
-3.700.200
Herverdeling BUIG
-1.034.400
-781.500
Totaal
17.283.400 15.144.100 19.363.900 19.539.800 19.438.200 20.307.600
De gemeentelijke bijdrage bedrijfsvoering in 2024 bedraagt 19.363.900 euro. De bijdrage bedrijfsvoering is toegenomen door hogere loon- en prijsindexaties en noodzakelijke uitbreiding van ambtelijke formatie. In onderstaande tabel wordt dit gespecificeerd: Verhoging personele kosten Indexering lonen (CAO ontwikkelingen)
2,2 miljoen
Vervanging doelgroepformatie voor ambelijke formatie
1,4 miljoen
Uitbreiding ambtelijke formatie vanwege (extra) wettelijke taken
0,2 miljoen
Uitbreiding ambtelijke formatie vanwege reguliere taken
0,3 miljoen
Subtotaal
4,1 miljoen
Dekking externe middelen
0,2 miljoen
Totale verhoging personele kosten
3,9 miljoen
De indexering van de lonen is het rechtstreekse gevolg van de CAO- ontwikkelingen. Dit heeft een effect van 2,2 miljoen euro. De vervanging van doelgroepformatie voor ambtelijke formatie heeft een financieel effect van 1,4 miljoen euro. Dat is een noodzakelijke ingreep omdat een aantal functies dat is ingevuld met doelgroepformatie vanuit het verleden niet langer met mensen vanuit de doelgroep kan worden ingevuld. Het beleid van Werkzaak is dat we medewerkers uit de doelgroep Wsw, beschut en participatiewet inzetten op een aantal begeleidingstaken en ondersteunende bedrijfsvoeringstaken binnen Werkzaak. Op een groot aantal functies lukt dit nog heel goed. We zien dat een klein deel van deze functies, als gevolg van uitstroom uit de Wsw, niet meer in te vullen is vanuit ons werkzoekendenbestand. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de functie van coördinerend voorman en medewerker bedrijfsbureau. Het werkzoekendenbestand bestaat op dit moment grotendeels uit mensen met multiproblematiek en nog grote afstand tot werk. We kunnen de continuïteit in deze taken in kwantiteit én kwaliteit niet meer borgen. Het is noodzakelijk om op deze taken ambtelijk personeel in te zetten. De gemeenten ontvangen voor de bekostiging van de ambtelijke formatie een vergoeding door het Rijk in het gemeentefonds.
Met de uitbreiding van ambtelijke formatie voor (extra) wettelijke taken is een bedrag van 0,2 miljoen euro gemoeid. Dit zijn functies op gebied van privacy (ter borging van de AVG) en administratieve organisatie (ter borging van de verplicht gestelde rechtmatigheidsverantwoording). Voor deze wettelijke taken ontvangen gemeenten middelen van het Rijk in het gemeentefonds.
8
Tot slot is sprake van een verhoging van 0,3 miljoen euro voor uitbreiding van reguliere taken. Dit betreft extra capaciteit voor de begeleiding van statushouders (omdat het aantal statushouders fors toeneemt) en voor het benutten van wetenschappelijke inzichten door inzet van een medewerker van TNO. Aan dekkingsmiddelen staat hier 0,2 miljoen euro tegenover. De verdeling van het bedrijfsvoeringresultaat vindt plaats op basis van de afspraken gemaakt bij het opstellen van de bestuurlijke agenda. Voor het gedeelte bedrijfsvoeringskosten en -baten die specifiek aan de Wsw kunnen worden toegerekend, wordt een vergoeding in rekening gebracht naar rato van het aantal Wsw-ers. Daarnaast betalen de gemeenten die de uitvoering van de Participatiewet niet hebben belegd bij Werkzaak (Buren en Neder-Betuwe), een toeslag van jaarlijks nominaal 1.000 euro per Wsw-er. Ook brengen gemeenten die participeren in de Participatiewet het basisbedrag voor de uitvoering in, dat zij ontvangen van het Rijk. Het verschil wordt verdeeld naar rato van het aantal bijstandsgerechtigden en loonkostensubsidies op grond van de Participatiewet. Conclusies De wereld om ons heen verandert snel en zoals we de laatste jaren zagen, kunnen onvoorziene omstandigheden enorme gevolgen hebben. Denk aan Corona en de oorlog in Oekraïne.
Onvoorziene omstandigheden kunnen het (financiële) perspectief in negatieve zin beïnvloeden. Bijvoorbeeld door forse prijsindexaties, stijgende lonen, de omzetontwikkeling en de ontwikkeling van ons uitkeringsbestand. Beleeft de economie in de komende jaren een terugval dan vertaalt zich dat meestal in groei van het aantal bijstandsontvangers. Als zich onvoorziene bedrijfsrisico’s voordoen dan kunnen we deze opvangen met het weerstandsvermogen dat deze risico’s grotendeels afdekt.
Werkzaak Rivierenland begroting 2024
9
Technologie & inclusie: VR-bril
Met Virtual Reality (VR) ervaart een werkzoekende hoe een werkdag van een beroep eruit ziet. Je ziet een 3D opname van een werkplek van een metselaar, zorgmedewerker tot orderpicker. Er zijn al VR films van meer 50 beroepen. De VR zorgt voor een echte beleving. VR gaan we ook inzetten voor instructies in de leerwerkroute Schoonmaak.
10
Werkzaak Rivierenland begroting 2024
11
4 Doelstellingen
50%
520
400
245
De doelen De doelen zijn gebaseerd op de realisatie over 2022 en eerste maanden van 2023. We monitoren het aantal grote werkgevers. Door het aantal grote werkgevers op te nemen houden we de spreiding van onze medewerkers in beeld. Gedetacheerden onder groepscontracten tellen intern mee in detachering. Voor de loonkostenplaatsingen wordt verwezen naar het doel loonkostenplaatsingen. De doelen hebben een onderlinge relatie: vanuit onze ambitie en de uitgangspunten van de regelingen die we uitvoeren, zetten we in op meedoen op de arbeidsmarkt naar vermogen. We dragen bij aan inclusie door mensen zo regulier mogelijk te laten deelnemen aan het arbeidsproces.
12
Instroompercentage In 2022 realiseerden we een instroompercentage van 50,2%. Dat betekent dat bijna de helft van de mensen die we spraken, meteen zijn bemiddeld naar werk of op voorliggende voorzieningen zijn gewezen (zoals WW of Wajong). Voor 2024 stellen we ons ten doel om 50% instroom te realiseren. Winstwaarschuwing hierbij is wel dat het aantal te huisvesten statushouders in onze regio heel bepalend is voor het realiseren van deze doelstelling. We realiseren deze doelstelling door het continueren van de huidige aanpak, aangevuld met een experiment aan de poort om werkzoekenden direct naar werk te begeleiden vanuit de intakegesprekken. De verwachting is dat de werkloosheid beperkt oploopt en historisch gezien laag blijft. Voor 2023 komt het geraamde werkloosheidscijfer uit op 4.1% en voor 2024 verwachten we 4.5%. Het effect hiervan op het totale aantal bijstandsuitkeringen is dat we voor 2024 een lichte stijging verwachten. Loonkostenplaatsingen en detacheringen Het gaat hier om plaatsingen bij werkgevers in Rivierenland en inzet in onze eigen organisatie. Traditioneel zien we veel mutaties (in/uitstroom) op deze doelstellingen. En er is natuurlijk verloop, vooral bij de Wsw plaatsingen. Desondanks verwachten we dat de gestage groei van de loonkostenplaatsingen doorzet. Dit geeft meer duurzaamheid in de uitstroom van werkzoekenden.
Het is goed om hierop te blijven inzetten en investeren. Uitstroom met een externe loonkostenplaatsing leidt voor de gemeente per saldo tot een voordeel op de rijksfinanciering Buig. Vooral omdat de financiering van de loonkostensubsidie vanaf 2022 op daadwerkelijke realisatie wordt gebaseerd. Duurzame uitstroom De werkzoekenden die we via Werkzaak begeleiden hebben vaak op meerdere leefgebieden problemen. Denk aan minder goed kunnen lezen en schrijven, schulden, slechte huisvesting, opvoedings- en psychische problematiek. Deze problemen vragen vaak om een intensieve langdurige begeleiding. Het effect op totaalniveau kan een lagere uitstroom naar werk zijn. Met behulp van ons Keuzehulp Instrument EVA kiezen werkzoekende en werkcoach samen het instrument dat het beste aansluit bij wat nodig is om duurzaam uit te stromen naar werk. Zo zetten we sinds kort het instrument Individuele Plaatsing en Steun (IPS) in voor mensen met ernstige psychische kwetsbaarheid. Behandeling door de GGZ en begeleiding naar en op het werk gaan hand in hand. We verwachten dat meer mensen met een psychische beperking aan het werk kunnen met deze evidence based methodiek. Verder proberen we intensiever samen te werken met gemeentelijke wijkteams zodat de dienstverlening meer naar de inwoner gebracht wordt.
Werkzaak Rivierenland begroting 2024
13
5 Programma’s 5.1 Programma bestuur en beleid Het programma bestuur en beleid richt zich op de beleidsontwikkelingen en de bestuurlijke verantwoording van de planning- en controlcyclus. Wat willen we bereiken? Onze ambitie is dat iedereen meedoet. We geloven dat investeren in ontwikkelingen onze dienstverlening aan werkzoekenden en werkgevers ten goede komt. Werkzaak ontwikkelt daarom haar dienstverlening continu met oog voor de kansen die de toekomst biedt. We innoveren op zeven strategische thema’s: technologie, sociaal ondernemerschap, circulaire economie, welvaartsverdeling, geluk, leven lang leren en migratie. Deze inhoudelijke koers werkt en is ook het uitgangspunt voor het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027. Dit plan actualiseren we met recente ontwikkelingen: hoge inflatie en de impact op bestaanszekerheid, verandering van de doelgroep en de balans tussen overheid en burger. Wat gaan we daarvoor doen? Technologie Nieuwe technologieën zijn onderdeel van ons instrumentarium. Met het meerjarige programma Technologie & Inclusie realiseren we dit. Werkgevers ervaren krapte in hun personeelsbestand. Tegelijk hebben wij onbenut talent. We onderzoeken hoe technologie onze talenten inzetbaar kan maken en kan houden voor de arbeidsmarkt.
We combineren onze expertise over werkzoekenden met afstand tot de arbeidsmarkt met de kennis van innovatieve technologie-ontwikkelaars en wetenschappers. Inclusieve technologie is ook van belang om de infrastructuur van Werkzaak te behouden en te ondersteunen. De komende jaren zijn nog zeker 400 medewerkers afhankelijk van werk in de productiehallen van Werkzaak. Inclusieve technologie is belangrijk om meer mensen zinvol werk te kunnen laten doen, leren en ontwikkelen te stimuleren en de begeleidingstijd te verlagen. We proberen persoonsgebonden en productiegebonden technologieën uit, leren daarvan, implementeren en ontwikkelen door. Een aantal voorbeelden lichten we toe. Persoonsgebonden technologieën We geven een vervolg aan het experiment stressmonitoring met coaching. We willen bijdragen aan het verminderen van uitval door langdurig ervaren stress. We breiden de toepassing van de Virtual Reality bril verder uit met instructie voor de leerwerkroute schoonmaak. Aan de beroepenoriëntatie met de Virtual Reality bril voegen we bedrijfsfilms van strategische partners in de regio toe. Productiegebonden technologieën bij werkgevers Met enkele werkgevers gaan we productiegebonden technologieën uitproberen. Deze technologie helpt een medewerker werk uitvoeren dat zonder de inzet van technologie te moeilijk zou zijn.
We onderzoeken of we met projectietechnologie een afdeling bij een werkgever kunnen bemensen met onze doelgroep. We gaan door met het testen van digitale werkinstructies in de productiehallen van Werkzaak. Als dit goed werkt, worden werkplekken uitgerust met digitale instructies om leren en ontwikkelen te stimuleren. Zo kunnen meer mensen uit de doelgroep zelfstandiger moeilijker werk doen en is minder begeleidingstijd nodig. In 2023 wordt helder of een speciaal ontwikkeld prototype montagehulp ingezet kan worden ter ondersteuning van de productie.
14
Oplossingen schaalbaar maken Ons ultieme doel voor de langere termijn is alle opgedane kennis digitaal en fysiek bij elkaar te brengen en in Rivierenland te delen. Delen is belangrijk omdat veel oplossingen schaalbaar en inspirerend kunnen zijn. We denken na over een vorm waarin we kennis, ontwikkelen en leren toegankelijk kunnen maken voor alle werkgevers in Rivierenland. We maken verbinding met Hub Rivierenland, ROC Rivor Praktijklab en DigiLab, Fruittech campus en hoger onderwijsinstellingen buiten onze regio. Sociaal ondernemerschap Onze dienstverlening richt zich in de huidige krappe arbeidsmarkt nog meer op ondernemers die maatschappelijke impact willen maken en hierin de kwetsbare werkzoekenden een kans willen bieden. Er is meer en andere vraag naar arbeid dan de huidige nog beschikbare groep werkzoekenden kan bieden. Samen met de werkgevers zoeken en vinden we oplossingen om ook dit talent in te zetten. We zetten in op inclusieve methoden zoals functiecreatie waarbij in een organisatie wordt geanalyseerd of van secundaire taken van medewerkers nieuwe functies gemaakt kunnen worden. Mensen die nog niet mee doen in betaalde arbeid kunnen ingezet worden op deze nieuwe functietaken. Ook de inzet van technologie kan ondersteunen bij het inzetten van het nog beschikbare arbeidspotentieel.
Circulaire economie Onderzoek toont aan dat circulaire economie veel kansen oplevert voor banen. De aard van de werkzaamheden (vaak demontage- en assemblagewerkzaamheden) biedt kansen voor de doelgroep die Werkzaak begeleidt naar werk. Dat maakt werkgevers en samenwerkingsverbanden uit de circulaire economie belangrijke samenwerkingspartijen voor Werkzaak. Werkzaak plaatst meer werkzoekenden bij werkgevers die circulair ondernemen. We breiden de samenwerking met circulair ondernemers de komende jaren verder uit en intensiveren deze. Denk hierbij aan de samenwerking in de coöperatie Cirtex. Hier wordt kleding hergebruikt en worden met mechanische- en chemische recycling nieuwe circulaire producten zoals kleding en meubilair voor de openbare ruimte mogelijk gemaakt. We werken intensief samen met De Verschilmakerij, bijvoorbeeld bij pleintjes van Morgen. Ook gaan we met het project Greensteel onderzoeken of van afgeschreven lichtmasten meubilair voor de openbare ruimte kan worden gemaakt. Onze doelgroep kan de assemblage werkzaamheden doen. Deze initiatieven bevorderen de bewustwording over de circulaire economie en het hergebruik van afval in eigen regio. Als voorbeeld zetten de gemeenten zich ook in om kledingvouchers voor de minima van Cirtex af te nemen. Zij geven minima een steuntje in de rug en kunnen een bijdrage leveren aan de landelijke doelstellingen voor circulariteit.
De coöperatie Cirtex startte 1 januari 2023 formeel. In 2024 evalueren we het eerste operationele jaar en stellen het bedrijfsplan bij als dat nodig is. We verwachten dat het project in 2024 volledig is opgeschaald en gehuisvest in een centraal gelegen pand in de regio. Goed bereikbaar voor de doelgroep. Op dat moment hebben we circa 60 medewerkers betaald aan het werk of in een ontwikkeltraject en kunnen we het duurzaam bestaansrecht gaan aantonen. In 2023 treedt naar verwachting de Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid (UPV) voor de textielbranche in werking. De (financiële) consequenties daarvan verwerken we in de meerjarenbegroting 2024 - 2026 van Cirtex. Voor de consortium samenwerking met het midden- en kleinbedrijf Rivierenland onderzoeken we of een nieuwe Europese subsidie (Op Oost) mogelijk is voor een test- of demonstratie faciliteit in de regio. Daarmee kunnen we die samenwerking fors opschalen. De samenwerking richt zich op het sluiten van de textielketen door nieuwe halffabricaten en circulaire eindproducten af te zetten in de regio.
Werkzaak Rivierenland begroting 2024
15
Welvaartverdeling Steeds meer mensen komen door de aanhoudende hoge inflatie en energiekosten in de problemen. Niet alleen de minima worden hard geraakt. Zorgen om financieel rond te kunnen komen en schulden veroorzaken veel stress bij werkzoekenden. Dit staat ontwikkeling naar duurzaam werk in de weg. In 2024 besteden we veel aandacht aan dit thema. In samenwerking met gemeenten willen we de dienstverlening rond schulden zo veel mogelijk ontschotten. We verzorgen trainingen over omgaan met geld voor onze werkzoekenden. Werkcoaches versterken we in gespreksvoering op dit thema om vroegtijdige herkenning en juiste doorverwijzing te verbeteren. Verder bevorderen we de deskundigheid van werkgevers over armoede en schulden door deze onderwerpen onder te brengen in de training Mentorwijs. Bij heronderzoeken besteden we meer aandacht aan eventuele schulden en begeleiden we ondernemers met financiële problemen (Bbz- levensonderhoud en bedrijfskrediet). Geluk Naar schatting heeft zo’n 40 procent van de groep bijstandsgerechtigden psychische klachten en is 31 procent van de groep bijstandsgerechtigden in behandeling bij de GGZ. Landelijk onderzoek toont aan dat starten met betaalde arbeid positieve effecten heeft op de (mentale) gezondheid.
Bij mensen met een ernstig psychische aandoening die minimaal 32 uur gingen werken, nam de mentale gezondheid met 36 procent toe en de mate van geluk nam toe met 47 procent. De zorgkosten daalden met zo’n 1.000 euro per jaar. Het is aannemelijk dat mensen ook op andere leefgebieden minder ondersteuning nodig hebben (wonen, financiën, relaties, opvoeden). In het project Sterk door werk Rivierenland bundelen GGZ-instellingen, RIBW, gemeenten, UWV en Werkzaak Rivierenland de krachten om meer mensen met een onderkende psychische of psychiatrische aandoening aan het werk te krijgen en duurzaam aan het werk te houden. Dit doen we met behulp van de IPS-methodiek. IPS (individuele plaatsing en steun) is op dit moment de enige evidence based methodiek voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. Deze methodiek verbindt behandeling, werken en begeleiding. De IPS-begeleider maakt onderdeel uit van het behandelteam waardoor behandeling en (begeleiding naar) werk elkaar maximaal versterken. We hebben de ambitie om jaarlijks 100 nieuwe IPS-trajecten te starten. In 2024 kunnen we nog gebruik maken van de IPS-subsidieregeling voor gemeentelijke doelgroepen om de IPS-trajecten te financieren. Naast de individuele IPS-trajecten richten we ons in het project op de deskundigheidsbevordering van werkgevers en professionals om het stigma over psychische kwetsbaarheid te verkleinen.
In 2024 levert de projectgroep Sterk door werk een evaluatie op en een advies over de samenwerking na 2024. Leven Lang Leren Om goed inzetbaar te zijn op de arbeidsmarkt is het belangrijk dat mensen zich blijven ontwikkelen. Dat is nog niet voor iedereen vanzelfsprekend. We zetten ons in om werkzoekenden en doelgroepmedewerkers te blijven ontwikkelen op 21e-eeuwse vaardigheden. Zij kunnen deze vaardigheden ontwikkelen op de werkvloer en in het Leerlab van Werkzaak. Statushouders kunnen in het Leerlab oefenen met vaktaal. Het Leerlab heeft extra aandacht voor laaggeletterdheid van de werkzoekenden en de doelgroepmedewerkers. We werken intensief samen met onderwijspartners in de regio (bijvoorbeeld ROC, gemeenten, Stichting Lezen en Schrijven en taalhuizen). We onderzoeken bijvoorbeeld hoe we de samenwerking tussen ROC Rivor en Werkzaak voor kwetsbare jongeren kunnen verstevigen en intensiveren. Werkzaak werkt in het Taalakkoord samen met onderwijspartners op het terrein van herkennen en aanpakken van laaggeletterdheid.
16
Migratie Gemeenten voeren de nieuwe Wet inburgering uit. Wij werken graag samen met de gemeenten voor een goede aansluiting op onze dienstverlening vanuit de Participatiewet voor statushouders. Het is wenselijk om onderdelen uit de Wet inburgering nog meer te verweven met de activiteiten uit de Participatiewet. Doel is dat de werkzaamheden gelijk oplopen en elkaar nog meer versterken (elkaar niet in de weg zitten). De inburgering bij de gemeente en het traject met de werkcoach bij Werkzaak starten tegelijkertijd. Er wordt dan bekeken hoe de statushouder de toekomst ziet en welke eerste stappen en participatie-activiteiten kunnen worden ondernomen. Ons doel in 2024 is om nog meer ontwikkelplekken voor statushouders te kunnen aanbieden. We continueren de voorschakeltrajecten: tussenstappen die bijdragen aan de uitstroom naar werk. Daarnaast blijven we werken met cultuur-taalverbinders en organiseren we kennissessies voor werkgevers over Cultuurproof werken. Relevante ontwikkelingen Participatiewet in balans Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wil de balans in de Participatiewet terugbrengen en de mens weer centraal stellen. Er is een omvangrijk pakket maatregelen aangekondigd met de ambitie deze per 1 januari 2024 in te voeren. De maatregelen geven de uitvoering meer ruimte voor maatwerk.
De schotten die tussen allerlei regelingen zitten beperken de inwoners om te bewegen en eigen regie te hebben. Dit is zichtbaar bij mensen die een uitkering nodig hebben en dus een minimum inkomen hebben. Mensen komen niet rond en zijn genoodzaakt om bij verschillende loketten regelingen aan te vragen: voedselbank, bijzondere bijstand, schuldhulpverlening, toeslagen, enzovoort. In lijn met ons meerjarenbeleidsplan werken we al naar de menselijke maat. We volgen de ontwikkelingen rond de nieuwe wetgeving nauwgezet. Zodra er meer concreet is over de nieuwe maatregelen, schakelen we met de beleidsmedewerkers van de gemeenten om waar nodig verordeningen en beleidsregels aan te passen. Regionaal Werkcentrum De ambitie van het kabinet is om een arbeidsmarktinfrastructuur in te richten waarin niemand verdwaalt en iedereen tijdig toegang krijgt tot passende ondersteuning. Het kabinet wil daarom de arbeidsmarktinfrastructuur uitbreiden met een regionaal werkcentrum. Dat houdt in dat er één gezicht naar buiten komt voor inwoners met vragen over werken, opleiden en uitkeringen. De planning van het kabinet is om in 2023 de Tweede Kamer te informeren over de nadere uitwerking ervan. Versoepeling terugvorderingsbepalingen Het kabinet is voornemens om de Participatiewet te versoepelen voor terugvordering.
Er ligt een wetsvoorstel om onterecht uitbetaalde bijstand tot maximaal vijf jaar nadien terug te vorderen. Tot nu toe was dat twintig jaar. Het wetsvoorstel draagt op om meer maatwerk toe te passen bij terugvordering: meer rekening houden met persoonlijke omstandigheden, verwijtbaarheid en gevolgen van terugvordering voor de betrokkene. Werkzaak zal de beleidsregels Terugvordering en Verhaal actualiseren en maatwerk tot een integraal onderdeel van de uitvoering maken. Wet Inburgering en Breed Offensief In 2022 is de nieuwe Wet Inburgering ingevoerd en in 2023 de Wet Breed Offensief. Bij de Wet Inburgering ligt de regiefunctie buiten Werkzaak, wij blijven alert op de goede samenwerking in de keten. Bij de Wet Breed Offensief monitoren we de implementatie en evalueren we of er wijzigingen optreden in de aanvragen voor voorzieningen voor mensen met een arbeidsbeperking.
Werkzaak Rivierenland begroting 2024
17
Nieuwe Archiefwet Naar verwachting gaat de nieuwe Archiefwet in op 1 januari 2024. Dit betekent dat informatie al na 10 jaar (is nu 20 jaar) moet worden overgebracht naar het Regionaal Archief Rivierenland (RAR). Met een vernieuwde vernietiging- en bewaarstrategie, procesinrichting en verdere digitalisering, werkt Werkzaak in 2023 en 2024 toe naar een kwaliteitssysteem voor vervanging. Rechtmatigheidsverklaring Over het jaar 2023 moeten wij voor het eerst een rechtmatigheidsverantwoording opnemen in onze jaarstukken. Deze vervangt de huidige rechtmatigheidsverklaring van de accountant. In 2024 gaan we verder met het optimaliseren van de belangrijkste (hoofd)processen. Controles vinden dan steeds meer procesgericht plaats in plaats van per dossier en geven zo meer input voor mogelijke verbeteringen. In 2022 is beleid op gebied van misbruik en oneigenlijk gebruik vastgesteld en onze eerste formele frauderisicoanalyse opgesteld. In 2023 is onze nieuwe financiële verordening vastgesteld. In 2024 gaan we verder met het borgen van de juiste uitvoering van dit nieuwe beleid naast alle andere relevante wet- en regelgeving. We stellen ons ten doel om de komende jaren door te groeien naar een eigen variant van een in control statement. Dit gaat verder dan de verplichte rechtmatigheidsverantwoording.
We willen dat de gehele bedrijfsvoering bijdraagt aan de realisatie van beleidsdoelstellingen en willen flexibel kunnen acteren in een voortdurend veranderende omgeving. Belangrijk is dat onze processen en de competenties van medewerkers hierop aansluiten en dat is veel breder dan het onder controle hebben van de financiën en de rechtmatigheid. We zijn bij alles wat we doen steeds op zoek naar de juiste balans tussen klantwaarde, efficiency en rechtmatigheid. Beleidsindicatoren In het kader van het Besluit begroting en verantwoording zijn we verplicht de beleidsindicatoren per gemeente op te nemen. Deze beleidsindicatoren geven inzicht in de gemeentelijke kengetallen ten opzichte van het landelijke beeld. De intensieve begeleiding door eigen medewerkers en (daardoor) beperkte inzet van externe instrumenten leidt tot duurzame uitstroom. Een voorbeeld van een succesvol intern instrument zijn de leerwerkroutes. Beleidsindicatoren 2024 Gemeente
Netto
Personen bijstands-
arbeidsparticipatie
uitkeringen
Werkloze jongeren
Kinderen in
Lopende re-integratie-
Banenper 1000 pers.
uitkeringsgezin
voorzieningen
(afgezet tegen
per 1000 inw.
beroepsbevolking)
7,9
739,1
per 1000 inw.
Culemborg
72,9%
34,5
1%
4%
Maasdriel
75,3%
15,7
1%
2%
4,9
603,5
Tiel
72,4%
45,9
2%
6%
11,4
863,8
West Betuwe
74,9%
17,7
1%
3%
4,9
833,0
West Maas en Waal
73,4%
19,8
1%
4%
4,8
557,1
Zaltbommel
75,2%
21,4
1%
3%
4,9
852,7
Werkzaak Rivierenland
74,0%
26,7
1%
4%
6,8
771,3
Nederland
72,2%
43,1
2%
6%
20,2
805,5
18
Wat mag het kosten? Bedragen (in €) Rekening
Begroting
Begroting
2022
2023
2024
2025
2026
2027
Lasten
28.500
100.100
110.100
110.100
110.100
110.100
Baten
0
0
0
0
0
0
-28.500
-100.100
-110.100
-110.100
-110.100
-110.100
0
0
0
0
0
0
-28.500
-100.100
-110.100
-110.100
-110.100
-110.100
Saldo van baten en lasten
Meerjarenraming
Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Mutatie reserves Totaal
Toelichting bij tabel Het budget voor 2024 betreft accountantskosten en diverse bestuurlijke kosten. Het budget bleef nagenoeg gelijk, alleen de geraamde kosten voor de cliëntenraad zijn verhoogd.
Medewerker:
“Ik maak me zorgen over de toekomst”
Werkzaak Rivierenland begroting 2024
19
5.2
Programma participatie
Wij maken geen onderscheid in de dienstverlening op basis van de achtergrond van de doelgroep. De doelstellingen voor dit programma en de programma’s Wet sociale werkvoorziening (5.3) en Beschut werken (5.4) komen daarom overeen. De programmatekst nemen we op in dit programma, bij de overige programma’s verwijzen we hiernaar. Wat willen we bereiken? We begeleiden werkzoekenden naar duurzame uitstroom. We streven naar een inclusieve regionale arbeidsmarkt waarin onze werkzoekenden zo regulier mogelijk aan het werk zijn. Door te werken en te ontwikkelen verkrijgen zij inzicht in vaardigheden, kennis en mogelijkheden op de arbeidsmarkt. De ambities voor 2024 zijn onder andere de uitbouw van strategisch partnerschap met werkgevers, een focus op de duurzaamheid van het werk en onze werkzoekenden met bewezen effectieve methoden activeren richting werk. We verbreden de leerwerkroutes om mensen gericht sectorgewijs op te leiden in en met de praktijk. Er is speciale aandacht voor de groep kwetsbare jongeren en mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Wat gaan we daarvoor doen? Strategisch partnerschap We werken samen met partijen die kiezen voor een inclusieve samenleving. Werkgevers die kansen bieden, hun medewerkers ontwikkelen en begeleiden zodat iedereen die wil, kan werken.
We zoeken naar strategische partners die bijdragen aan circulaire economie én aan duurzaam werk voor werkzoekenden. Een mooi voorbeeld hiervan is Cirtex waar we kleding sorteren zodat het hergebruikt kan worden. Met onze trainingslijnen bij werkgevers gaan werkzoekenden zonder ervaring direct bij de werkgever aan de slag. We creëren partnerschappen met werkgevers die zich vestigen op het bedrijventerrein Medel III met als doel werk voor onze werkzoekenden. Vanuit het (Regio Deal) programma Technologie en Inclusie kijken we of we met behulp van innovatie hulpmiddelen kunnen creëren waardoor mensen beter en makkelijker hun werk kunnen uitvoeren. Bij onze ontwikkeltrajecten worden bijvoorbeeld een Virtual Reality bril, vertaalinstrument en leespen ingezet. Het belang van meerjarige strategische partnerschappen is toegenomen. We zien onrust in de wereld, er is minder voorraad, grondstoffen zijn minder beschikbaar, we hebben veel kort cyclisch werk. Het is een uitdaging werkgevers te vinden die werk bieden waardoor mensen zich kunnen ontwikkelen richting duurzaam werk. Duurzaam aan het werk Veel werkzoekenden die in beeld komen voor werk staan nog ver af van regulier werk. We willen de arbeidskansen vergroten door het creëren van in- en doorstroomplekken bij reguliere werkgevers. Deze plekken kunnen worden gezien als springplank naar en in betaald werk.
Samen met de werkgevers willen we een zo drempelloos mogelijke instroom organiseren. Bijvoorbeeld productielijnen binnen aangepaste tijden waardoor er meer ruimte komt voor parttime werk en werk binnen openingstijden van school en naschoolse opvang. Dit past in de lijn van meedoen, verbinden en ontwikkelen. Wij gaan deze plekken bij bestaande relaties creëren, met spreiding in de regio. Binnen Kuehne en Nagel is dit gerealiseerd in de vorm van een trainingslijn. Dit succes nemen we als voorbeeld mee naar de strategisch partners.
20
Leerwerkroutes Werkzaak biedt in negen sectoren leerwerkroutes aan waarbij we leren en werken combineren. De sectoren zijn Bouw, Techniek, Logistiek, KCC, Horeca, ICT, Zorg, Schoonmaak en Groen. We werken binnen elke sector nauw samen met werkgevers en opleiders. Aan de voorkant investeren we in werknemersvaardigheden zodat de kans op uitstroom wordt vergroot. We zetten het instrument leerwerkroute in wanneer een opleidingscomponent én ondersteuning nodig is om uiteindelijk uit te kunnen stromen. Het gaat hierbij vaak om werkzoekenden met een Participatiewetuitkering en soms om een SW-medewerker die een doorontwikkeling kan maken of door omstandigheden niet meer in het huidige werk kan werken. We blijven verbreden binnen de sectoren. De kern daarbij is om nieuwe werkgevers en opleiders te binden aan het concept van de leerwerkroutes én aan de talenten. We vullen de leerwerkroutes geleidelijk met een nieuw leerpad, namelijk de praktijkverklaring. Dit is een relatief nieuwe manier om vaardigheden in kaart te brengen en vast te leggen. Met een praktijkverklaring wordt voor een werkgever inzichtelijk welke vaardigheden iemand al bezit zonder dat daarvoor op school een opleiding gevolgd hoeft te worden. Jongeren We zien een blijvende toename van kwetsbare jongeren. We investeren in de overstap van school naar werk en structurele inpassing in zinvol werk.
We begeleiden de meest kwetsbare jongeren van vso-pro onderwijs en mbo-1 niveau. Dat doen we in nauwe samenwerking met scholen, werkgevers en ketenpartners. Samen met jongeren en hun begeleiders kijken we wat hen helpt om op lange termijn werkzaam te blijven. Het is belangrijk dat jonge mensen hun talenten ontdekken en ontwikkelen. Zo winnen zij aan zelfvertrouwen wat hen helpt bij het vinden van betaald werk. Daarom blijft Werkzaak jonge mensen de mogelijkheid bieden om deel te nemen aan praktijkobservaties, leerwerktrajecten en oefenstages. Ook helpen we jongeren kennismaken met kansrijke beroepen en de oriëntatie op de arbeidsmarkt met trainingen en speeddates met werkgevers. Begeleiding werkzoekenden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt Sinds 2021 voeren we in opdracht van gemeente West Maas en Waal een pilot uit voor de groep uitkeringsgerechtigden die ontheven is van de arbeidsplicht en is aangewezen op participatie en/of zorg (klantprofiel 4). De dienstverleningsovereenkomst kan en zal naar verwachting verlengd worden tot 2025. Vanaf 2023 is gemeente West Maas en Waal verantwoordelijk voor een eventueel tekort op de begroting van de pilot. De dienstverlening aan inwoners uit andere gemeenten die zijn ingedeeld in klantprofiel 4, beperkt zich tot het verstrekken van de bijstandsuitkering.
De bestuurlijke verkenning die momenteel loopt, richt zich op het optimaliseren van de samenwerking tussen gemeenten en Werkzaak voor inwoners die arbeidsperspectief én een zorgbehoefte hebben. Zoals het (meer) inzetten van gezamenlijke expertise en elkaars instrumentarium. Jobcoaching Jobcoaching is een instrument gericht op ondersteuning van de werknemer op de werkplek. Het kan van toegevoegde waarde zijn voor mensen met een arbeidsbeperking. In 2024 hebben we richtlijnen ontwikkeld voor de aanvraagprocedure en monitoren we de implementatie.
Werkzaak Rivierenland begroting 2024
21
Marktontwikkelingen De verwachting is dat de krapte op de arbeidsmarkt ook de komende jaren aanhoudt. De mismatch blijft en wij moeten met werkgevers kijken op welke manieren er nog matches gemaakt kunnen worden. Ook gaan werkgevers bij het moeilijk ingevuld krijgen van hun vacatures kijken naar technologische toepassingen. De markt biedt kansen, bijvoorbeeld met de energietransitie. Zo komen er in de assemblage- en maakindustrie meer arbeidsplaatsen vanwege de productie van warmtepompen. Ook de mogelijkheden in de zorg zijn groot. We willen vanuit Speciaal Facilitair (onze schoonmaakpoot) een opstap bieden naar aanverwante taken binnen de zorg om doorontwikkeling mogelijk te maken. Dit sluit aan bij het strategische thema van een leven lang leren. De industrie van in- en ompakwerk is onzekerder. De prijzen van artikelen staan onder druk en materiaal is duur(der) waardoor soms andere keuzes gemaakt worden. Dat kan van invloed zijn op de hoeveelheid productiewerk dat beschikbaar blijft voor onze doelgroep. Projectsubsidies Om onze dienstverlening te verbeteren en om te innoveren maken we gebruik van verschillende subsidieregelingen. Via de subsidieregelingen van ZonMw (voor keuzehulpinstrument EVA), ESF (voor leerwerkroutes) en ReactEU (voor Cirtex) ontvingen we projectsubsidies. Die maken onderdeel uit van de projectfinanciering van die projecten.
Als er voor innovatieve projecten mogelijkheden bestaan voor externe financiering zetten we daaropin. We scannen steeds de mogelijkheden en zetten een externe subsidiezoeker in. Dienstverbanden Het gemiddelde aantal dienstverbanden voor doelgroepen (intern en extern met een loonkostensubsidie) was begin 2023 circa 1.300. Op basis van de realisatie in de afgelopen jaren hebben we rekening gehouden met een daling van de Wsw met 6 procent. Landelijk wordt uitgegaan van een daling van ongeveer 5 procent van de Wsw. Voor de landelijke taakstelling en financiering voor de doelgroep beschut gaat het Rijk ervan uit dat de instroom in de regeling beschut werken een derde is van de uitstroom van de Wsw. De doelgroep beschut werken groeit hiermee. Twee derde van de uitstroom Wsw stroomt in de Participatiewet in. Aantallen per 1-1 2022
2023
2024
2025
2026
2027
P-wet
130
133
136
143
143
143
Beschut
88
110
118
121
122
125
Wsw
695
633
595
559
526
494
LKS P-wet
277
332
387
401
401
401
LKS Wsw
94
94
88
83
73
73
Totaal
1.284
1.302
1.324
1.307
1.265
1.236
De ontwikkeling laat zien dat de groei vooral in het aantal plaatsingen met loonkostensubsidie zit. Eerder maakten we al de strategische keuze om met name jongere niet uitkeringsgerechtigden vanuit het voorgezet speciaal en praktijkonderwijs actief te begeleiden. Want hoe eerder we (kwetsbare) mensen begeleiden, hoe beter de slagingskansen zijn om hen richting duurzaam werk te begeleiden.
22
Wat mag het kosten? Bedragen (in €) Rekening
Begroting
Begroting
2022
2023
2024
Meerjarenraming 2025
2026
2027
Lasten
14.908.500 12.662.900 11.978.298 11.692.800 11.826.900 11.914.100
Baten
6.578.000
Saldo van baten en lasten
-8.330.500 -6.747.900 -4.520.400 -4.444.300 -4.112.400 -3.813.400
5.915.000
7.457.898
7.248.500
7.714.500
8.100.700
Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves
246.800
407.100
50.000
50.000
0
0
Mutatie reserves
246.800
407.100
50.000
50.000
0
0
Totaal
-8.083.700 -6.340.800 -4.470.400 -4.394.300 -4.112.400 -3.813.400
Toelichting bij tabel De salarislasten op dit programma dalen met 1,5 miljoen euro. Dit heeft een technische oorzaak: in de begroting 2023 zijn de salarislasten van de programma’s SW en Beschut begroot op het programma Participatie. In 2024 zijn deze op de juiste wijze gesplitst naar beide programma’s. Bij de herijking van het participatiebudget zijn meer gelden beschikbaar gekomen. Deze worden gedeeltelijk ingezet voor in te kopen re-integratie instrumenten. De verhoging van de rijksbijdrage zorgt voor de hogere baten binnen dit programma. Omzet, inleenvergoeding en loonkostensubsidies Het realiseren van omzet is geen doelstelling op zich. Het draagt bij aan onze primaire doelstelling: duurzame plaatsing van werkzoekenden. Als opstap naar duurzaam regulier werk en voor een groep als maximaal haalbaar, detacheren we werkzoekenden bij werkgevers die daarvoor een vergoeding betalen. In de omzet verwerken we ook de gevolgen van de doorbelasting van de interne omzet voor doelgroepprofessionals. De bruto omzet daalt in het programma Participatie met 700.000 euro. De totale netto-netto omzet (over alle programma’s heen) daalt ten opzichte van 2023 met 300.000 euro. Dit komt door lagere inkoopkosten, een iets hogere omzet en een hogere inleenvergoeding.
Voor de inleenvergoeding gaan we uit van een loonwaarde voor de doelgroep Beschut van 50% en voor de doelgroep uit de Participatiewet van 60%. De inleenvergoeding stijgt met 200.000 euro. Plaatsing van werkzoekenden in een dienstverband resulteert in besparing in het programma Inkomen omdat de uitkeringslast lager wordt. Het restant van de loonkosten komt terug als loonkostensubsidie bij het programma Inkomen.
Werkzaak Rivierenland begroting 2024
23
De begroting 2024 laat de volgende ontwikkeling van de netto omzet binnen alle programma’s zien: Omzet (bedragen in €) 2022
2023
2024
2025
2026
2027
Participatie
1.068.908
1.920.800
1.062.000
1.115.100
1.170.855
1.229.398
Beschut
756.192
703.700
1.327.500
1.349.669
1.372.209
1.395.125
SW
7.129.500
6.197.600
6.460.500
6.202.080
5.953.997
5.715.837
Totaal
8.954.600 8.822.100 8.850.000 8.666.849
Gefactureerde omzet
8.497.061 8.340.359
Kosten van de omzet Totaal Netto omzet
927.700
1.000.700
868.500
868.471
868.561
886.359
8.026.900 7.821.400 7.981.500 7.798.378
7.628.500 7.454.000
1.779.600
1.716.980
1.965.200
2.172.178
2.220.600
2.220.600
Beschut
919.700
1.143.120
1.381.300
1.495.600
1.508.100
1.533.200
Totaal
2.699.300
2.860.100
3.346.500
3.667.778
3.728.700
3.753.800
Netto-netto omzet
5.327.600 4.961.300 4.635.000 4.130.600
Inleenvergoedingen Participatie
3.899.800 3.700.200
Thomas Piketty:
“Een overheid die haar burgers niet beschermt tegen armoede en ongelijkheid heeft haar legitimiteit verloren”
24
Vluchtelingen en migranten
De toename van het aantal vluchtelingen maakt dat ook de samenwerking met Regiokantoor die gaat over inburgering, ROC vanwege de taal, en organisaties die zich bezig houden met vluchtelingen, van groot belang is.
Werkzaak Rivierenland begeleide haar bij haar wens op diploma’s te halen. ‘Ze begon op niveau 1, haalde een extra taalcursus. Doorliep de leerwerkroute Zorg die Werkzaak aanbiedt met het ROC en slaagde vervolgens voor de niveau 2.
Aziz vluchtte uit Eritrea. Als alleenstaande moeder en statushouder was het in het begin erg zwaar voor Aziz. De cultuur en taal zijn heel anders dan ze gewend was. Ze werkte vrijwilliger in een verpleeghuis.
Dankzij haar doorzettingsvermogen durfde ze over haar eigen angsten heen te gaan. Kijk waar ze nu staat met twee diploma’s op zak! Aziz gaat nu alles zelfstandig regelen. Ze wil de opleiding doktersassistent doen terwijl ze blijft werken bij De Wielewaal. Haar droombaan is om dokter te worden.
Werkzaak Rivierenland begroting 2024
25
5.3
Programma Wet sociale werkvoorziening
Wat willen we bereiken? Werk draagt bij aan het welbevinden, het biedt structuur en het bevordert de gezondheid. Wanneer het kan, werken medewerkers bij reguliere werkgevers. Werk bij Werkzaak is in bedoeld om mensen te ontwikkelen en als opstap naar de reguliere arbeidsmarkt. Het is daarom in principe tijdelijk: wanneer het kan worden medewerkers gedetacheerd of geplaatst bij reguliere werkgevers. Wat gaan we daarvoor doen? We zorgen voor werkzaamheden met ontwikkelaspecten voor onze medewerkers. De activiteiten zijn opgenomen in het programma Participatie (5.2). Ontwikkeling van het aantal dienstverbanden: Aantallen per 1-1 Wsw
2022
2023
2024
2025
2026
2027
695
633
595
559
526
494
LKS Wsw
94
94
88
83
73
73
Totaal
789
727
683
642
599
567
Rekening
Begroting
Begroting
2022
2023
2024
Wat mag het kosten? Bedragen (in €) Meerjarenraming 2025
2026
2027
Lasten
20.011.600 19.332.600 24.959.600 24.105.200 22.972.800 21.908.499
Baten
26.262.300 25.360.500 26.091.400 24.944.100 23.564.100 22.261.100
Saldo van baten en lasten
6.250.700
6.027.900 1.131.800
838.900
591.300
352.601
0
0
0
0
6.027.900 1.131.800
838.900
591.300
352.601
Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Mutatie reserves Totaal
0 6.250.700
0
Toelichting bij tabel Bij de SW is rekening gehouden met een daling van 6% van het aantal FTE (landelijk 5%). Daarnaast is rekening gehouden met een indexering van 3% per 1 juli 2023 en 4,2% vanaf 1 januari 2024 op de loonkosten. De lasten stijgen hierdoor met 700.000 euro. Vanaf 2025 vervalt het lage inkomensvoordeel (LIV). Dat zorgt voor een forse toename van de lasten. In de begroting 2023 zijn de salarislasten van de programma’s SW en Beschut begroot op het programma Participatie. In 2024 zijn deze gesplitst. Dit levert een correctie op in de lasten van dit programma van 4,9 miljoen euro. De indexering is ook toegepast op de te ontvangen rijksbijdrage uit de septembercirculaire 2022. Dit levert een stijging van de rijksbijdrage op van 600.000 euro ten opzichte van de begroting 2023. Het subsidieresultaat SW komt iets lager uit dan het opgenomen subsidieresultaat in de begroting 2023 en is nog steeds positief.
26
Afspraken bestuurlijke agenda In de bestuurlijke agenda is afgesproken dat de werkelijke gemaakte kosten voor de doelgroep Wsw worden doorbelast naar de deelnemers. In onderstaand overzicht worden de verwachte kosten voor de doelgroep afgezet tegen de rijksvergoeding wat leidt tot het subsidieresultaat Wsw. Deze vertaling leidt tot de volgende effecten: Wsw resultaat 2023
2024
2025
2026
2027
Kosten Wsw
19.981.100 19.845.900 18.957.000 17.824.600 16.760.300
Rijksvergoeding Wsw
20.811.900 21.405.500 20.739.600 20.208.000 19.792.400
Totaal
-830.800 -1.559.600 -1.782.600 -2.383.400 -3.032.100
Werkzaak Rivierenland begroting 2024
27
5.4
Programma beschut werk
Wat willen we bereiken? Beschut werk is een instrument voor mensen die kunnen werken in een aangepaste omgeving. Het gaat hierbij om mensen die begeleiding en/of aanpassing(en) van het werk nodig hebben en daardoor wel kunnen werken. Dit kan bij een werkgever of bij Werkzaak. De verwachting is dat deze beschutte werkplekken in toenemende mate nodig zijn voor jongeren die van vso-pro scholen uitstromen op de arbeidsmarkt. Deze jongeren werden in het verleden gekeurd en ontvangen via het UWV een Wajong uitkering. Vanaf de invoering van de Participatiewet 1 januari 2015 melden deze jongeren zich bij ons. Door de samenwerking met de scholen valt er geen jongere tussen wal en schip. Wat gaan we daarvoor doen? Via een arbeidsoriëntatie bij Werkzaak onderzoekt de werkzoekende wat hij of zij kan. Vervolgens wordt er aan de hand van een plan van aanpak een in- of externe beschutte werkplek gezocht. Voor de overige activiteiten wordt verwezen naar het programma Participatie (5.2). Aantal dienstverbanden blijft groeien De doelgroep beschut groeit de komende jaren. Tegenover de afname van een derde van Wsw-bestand staat een groei van de doelgroep beschut. Op basis van deze groei ontwikkelen de baten en lasten zich. De inzet van interne (ambtelijke) capaciteit verschuift van de Wsw doelgroep naar beschut en is van invloed op het programma resultaat.
Voor de doelgroep beschut ontvangen we een rijksvergoeding die gebaseerd is op de taakstelling voor deze doelgroep. Het werkelijke aantal beschutters met een dienstverband bij Werkzaak is op dit moment lager dan de taakstelling door een lager aantal indicaties dan de taakstelling. Overigens is het aantal (fors) hoger dan landelijk gemiddeld. Iedereen die een indicatie heeft, hebben we in beeld en voor zover ze nog geen betaald werk hebben, bemiddelen we ze naar een interne of externe werkplek. Aantallen per 1-1 2022
2023
2024
2025
2026
2027
Beschut
88
110
118
121
122
125
Totaal
88
110
118
121
122
125
Als het aantal mensen met een dienstverband bij Werkzaak stijgt naar het niveau van onze taakstelling komen we financieel gezien te kort op de specifieke rijksvergoeding voor de begeleiding van deze doelgroep. De loonkosten voor deze doelgroep worden betaald uit verstrekte loonkostensubsidies en inleenvergoedingen. Hier resteert een nadeel, dat wordt gecompenseerd door een voordeel op BUIG.
28
Wat mag het kosten? Bedragen (in €) Rekening
Begroting
Begroting
2022
2023
2024
Meerjarenraming 2025
2026
2027
Lasten
1.003.800
1.481.400
3.058.900
3.199.300
3.228.800
3.270.800
Baten
2.129.400
2.280.000
2.350.700
2.456.900
2.564.200
2.671.800
Saldo van baten en lasten
1.125.600
798.600
-708.200
-742.400
-664.600
-599.000
0
0
0
0
0
0
1.125.600
798.600
-708.200
-742.400
-664.600
-599.000
Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Mutatie reserves Totaal
Toelichting bij tabel In de begroting 2023 zijn de salarislasten van de programma’s SW en Beschut begroot op het programma Participatie. In 2024 zijn deze gesplitst naar beide programma’s. Dit levert een correctie op in de lasten van dit programma van 1,4 miljoen euro.
Werkzaak Rivierenland begroting 2024
29
5.5
Programma inkomensvoorziening
Wat willen we bereiken? Wij bieden bestaanszekerheid aan mensen die niet in staat zijn werk te verrichten waarmee ze volledig in hun bestaan kunnen voorzien. Dit gebeurt in de vorm van een uitkering of als loonkostensubsidie. Het verstrekken van een uitkering gebeurt langdurig bij een vrijstelling van de arbeidsplicht of tijdelijk als overbrugging. Degenen die parttime werken ontvangen een aanvullende uitkering. Mensen die nog ver van de arbeidsmarkt staan begeleiden we richting de arbeidsmarkt. Voor sommige mensen blijkt vrijwilligerswerk het maximaal haalbare. Wat gaan we daarvoor doen? Wij gaan het volgende doen om onze dienstverlening verder te verbeteren en het proces voor uitkeringsgerechtigden nog beter in te richten: • Mensen die parttime werken krijgen de mogelijkheid om hun inkomstenformulieren digitaal in te vullen en in te leveren. Zo daalt de administratieve last voor deze groep. • Alle uitgaande correspondentie naar uitkeringsgerechtigden wordt in begrijpelijke taal opgesteld (B1). • We doen klantwaarde-onderzoek onder uitkeringsgerechtigden op onderdelen van de dienstverlening. • De caseloads van inkomensconsulenten zijn naar regio ingedeeld. Dit betekent dat werkcoaches en inkomensconsulenten meer verbinding met elkaar hebben en hierdoor de belangen van de uitkeringsgerechtigde beter kunnen dienen.
• Bij heronderzoeken komt meer aandacht voor eventuele schulden omdat schulden een belemmering zijn voor participatie in de samenleving. Dit willen we gaan doen in afstemming met onze ketenpartners. • We geven informatie en advies aan ondernemers. Na de Tozo-regeling weten meer ondernemers de consulenten bijzondere bijstand (Bbz) te vinden. • We begeleiden ondernemers met financiële problemen door het beoordelen van aanvragen voor Bbz-levensonderhoud en Bbz-bedrijfskrediet. Het kabinet is voornemens in 2024 de Participatiewet in balans in te voeren. Bij de implementatie geven we aandacht aan rechten en plichten die zinvol en begrijpelijk zijn en nageleefd kunnen worden door iedere uitkeringsgerechtigde. Waarbij, als de situatie daarom vraagt, proportioneel gesanctioneerd kan worden. Onze visie op naleving waarbij de menselijke maat en mee blijven doen centraal staat, is daarbij behulpzaam. Indicatoren Indicatoren Activiteiten
Doel
Rechtmatige en doelmatige verstrekking van
Werkzoekenden met recht op Participatiewetuitkering die per 1ste van
100%
bijstand en salaris aan mensen die hier recht
de maand voldoen aan de verplichtingen, ontvangen uitkering uiterlijk
op hebben
10de van de maand
Instroompercentage
Actief inzetten op het toeleiden van mensen naar werk en hen de
50%
inkomensvoorziening of uitkering laten ontvangen waarop ze recht hebben (zoals WW) Besparing realiseren op inkomensdeel uit
Zoveel mogelijk werkzoekenden met een PW/IOAW- uitkering (gedeelte-
opgegeven inkomsten
lijk) aan het werk helpen. Het resultaat is besparing op BUIG-gelden.
Onterecht verstrekte bijstand, al dan niet door
Terugvordering van te veel en ten onrechte verstrekte uitkeringen
gepleegde fraude terugvorderen
30
1,5 miljoen 1 miljoen
Conjunctuur Na de indrukwekkende herstelgroei in 2021 en 2022 volgen naar verwachting twee jaren met matige economische groeicijfers. Hoge prijzen, gestegen rentes en dalende huizenprijzen laten namelijk steeds meer sporen achter in de Nederlandse economie, wat in 2023 en 2024 zal doorzetten. Na de bijna 12 procent inflatie in 2022, verwachten we dat prijzen in 2023 doorstijgen en ondanks het energieprijsplafond gemiddeld nog eens 4,2 procent hoger uitkomen. In 2024, wanneer het prijsplafond waarschijnlijk deels afloopt, nemen de prijzen naar verwachting weer harder toe en komt de inflatie uit op 5,9 procent. Voor 2023 voorzien we een bescheiden plus voor de Nederlandse economie van 0,6 procent, gevolgd door 1,0 procent economische groei in 2024. We gaan ervan uit dat de werkloosheid beperkt oploopt en historisch gezien laag blijft. Voor 2023 komt het werkloosheidscijfer uit op 4,1 procent en voor 2024 verwachten we 4,5 procent. Het effect hiervan op het totale aantal bijstandsuitkeringen is naar verwachting een lichte stijging voor 2024. Aantallen per 1-1 2022
2023
2024
2025
2026
2027
Aantal werkzoekenden
2.539
2.447
2.398
2.422
2.446
2.471
Totaal
2.539
2.447
2.398
2.422
2.446
2.471
In financiële zin maakt de crisis het begroten onzeker. Voor het resultaat tussen de rijksvergoeding en de kosten nemen we een stelpost op in de begroting zodat de impact op de begroting gedempt wordt bij een onvoorziene grote toename van het aantal huishoudens in de bijstand. Onze opgave is om het minstens zo goed te doen als het landelijk gemiddelde. Bedragen (in €) 2022
2023
2024
2025
2026
2027
Lasten BUIG
36.204.900
40.119.200
41.246.800
41.710.600
42.156.400
42.547.400
Loonkostensubsidies
4.007.300
4.844.700
5.423.800
5.657.200
5.670.100
5.708.800
Nettolasten BUIG
40.212.200 44.963.900 46.670.600 47.367.800 47.826.500 48.256.200
Rijksvergoeding BUIG
37.140.400
43.371.500
44.892.400
45.088.800
45.274.500
45.448.800
Rijksvergoeding LKS
4.106.200
5.770.500
6.313.500
6.629.200
6.960.700
7.308.700
Rijksvergoeding
41.246.600 49.142.000 51.205.900 51.718.000 52.235.200 52.757.500
Saldo BUIG
1.034.400
Stelpost BUIG Resultaat BUIG
1.034.400
4.178.100
4.535.300
4.350.200
4.408.700
4.501.300
2.850.000
4.535.300
4.350.200
4.408.700
4.501.300
1.328.100
-
-
-
-
In de primitieve begroting van 2023 was nog geen rekening gehouden met de stijging van het minimumloon met 10,15%. Dit kon ook niet omdat op het moment dat de begroting 2023 werd opgesteld deze stijging nog niet bekend was. De Rijksoverheid heeft een schatting afgegeven voor de Rijksvergoeding 2023 in verband met de stijging van het wettelijk minimumloon met 10,15%. Voor de te ontvangen Rijksvergoeding in 2024 wordt rekening gehouden met een minimumloonstijging van 4,2% en voor 2025 - 2027 met 1%. Voor 2024 - 2027 dient de stelpost BUIG als buffer voor onvoorziene kostenstijgingen.