Bijlage 2 Concept Jaarstukken 2022 Avri
Tekst van het document
((
CONCEPTJAARSTUKKEN 2022 Versie ten behoeve van zienswijze gemeente
1
INHOUDSOPGAVE
JAARSTUKKEN 2022 ................................................................................................................................................................ 1 1 Inleiding .............................................................................................................................................................................. 3 2 Bestuurslijke Samenvatting ............................................................................................................................................... 4 JAARVERSLAG ......................................................................................................................................................................... 7 3 Programma Basispakket..................................................................................................................................................... 8 4 Programma Pluspakket .................................................................................................................................................... 16 5 Programma Bedrijfsafval ..................................................................................................................................................
21 6 Programma Algemene baten en lasten ............................................................................................................................ 23 PARAGRAFEN ........................................................................................................................................................................ 25 7 Lokale heffingen ............................................................................................................................................................... 26 8 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................................................................................... 27 9 Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................................................... 34 10 Financiering ...................................................................................................................................................................... 36 11 Bedrijfsvoering ..................................................................................................................................................................
39 12 Verbonden partijen ........................................................................................................................................................... 45 JAARREKENING ..................................................................................................................................................................... 48 13 Overzicht baten en lasten ................................................................................................................................................. 49 14 Balans per 31 december 2022 en toelichting ................................................................................................................... 53 15 Investeringskredieten ....................................................................................................................................................... 67 16 Vaststellingsbesluit ........................................................................................................................................................... 69 BIJLAGEN ...............................................................................................................................................................................
70 Bijlage 1: controleverklaring accountant .................................................................................................................................. 71 Bijlage 2: Afrekening btw Programma Basispakket met gemeenten ....................................................................................... 72 Bijlage 3: Baten en lasten per taakveld ................................................................................................................................... 74 Bijlage 4: SISA bijlage .............................................................................................................................................................. 75
Pagina 2 van 75
1
INLEIDING
Terugblik 2022 Het lijkt alweer lang geleden, maar de eerste maanden van 2022 hadden we nog te maken met strenge maatregelen om de coronapandemie te bedwingen. Gelukkig was de lockdown in mei voorbij. Bij Avri bleven de besmettingen hoog tot na de zomer. Bovendien hadden we nog steeds te maken met krapte op de arbeidsmarkt. Toch hadden we kort na de zomer ons personeelsbestand in de uitvoering alweer goed op orde. Helaas is er toch ook nog een aantal functies die moeilijk in te vullen zijn. Dit terwijl er de nodige uitdagingen voor de toekomst zijn: onderwerpen waarover ook het nieuwe bestuur zich zal moeten buigen. Positief financieel resultaat In de voorliggende jaarrekening 2022 zien we een positief resultaat. Die is vooral het gevolg van hogere inkomsten afvalstoffenheffing en hogere opbrengsten grondstoffen. De betere opbrengst van de grondstoffen is een gevolg van betere contractafspraken en gunstige marktontwikkelingen. De marktontwikkelingen beschouwen we voorlopig als incidenteel vanwege mondiale ontwikkelingen als de coronapandemie en de oorlog in Oekraïne. Door het positieve financiële resultaat is ons weerstandsvermogen verbeterd. Minder afval, meer grondstoffenscheiding In 2022 hebben we veel bereikt, voor de organisatie en voor de bewoners. Twee resultaten springen eruit.
De doelstelling uit ons grondstoffenplan is gehaald en de hoeveelheid afval en grondstoffen is minder dan voorgaande jaren. In 2022 was de hoeveelheid restafval 70 kg per inwoner per jaar, dat is 5 kg onder de doelstelling. Met de oprichting van Cirtex zijn we gestart met het sluiten van de regionale textielketens. Het circulair textielcentrum Cirtex draagt op verschillende manieren bij aan duurzaamheid en aan een regio waar iedereen telt en mee kan doen. We geven oud textiel een tweede leven en zorgen voor het hergebruik van kostbare grondstoffen binnen de regio. Daarnaast geven we mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een kans om met een leuke en nuttige baan mee te doen in de maatschappij. Samenwerken aan een leefbare woonomgeving Voor vier gemeenten verzorgen wij het beheer van de openbare ruimte. De samenwerking met deze gemeenten is intensiever geworden. Dit heeft geleid tot meer samenhang tussen de kosten en kwaliteit, én tot een hogere kwaliteit. De gemeenten zijn tevredener dan voorgaande jaren en onze handhavers hebben naar volle tevredenheid met de veiligheidsdriehoek samengewerkt. Waardering Afgelopen jaar hebben we gemerkt dat de maatschappelijke waardering voor Avri groter wordt, met name onder bijzondere weersomstandigheden en tijdens de coronapandemie.
Waardering voor het werk van onze medewerkers in het afval, de openbare ruimte en handhaving is heel belangrijk, ook onder normale omstandigheden. Onze dank gaat uit naar onze inwoners. Dankzij hen is in 2022 het doel om minder dan 75 kg restafval per persoon in te zamelen bereikt. De aandacht verschuift definitief van het terugdringen van kilo’s restafval naar het zo schoon mogelijk houden van onze grondstoffen. Ten slotte wil ik mijn grote waardering uitspreken voor ons personeel. Ook dit jaar hebben zij zich flexibel opgesteld en loyaliteit getoond voor een mooi en schoon Rivierenland!
Walter Brouwer Directeur Avri
Pagina 3 van 75
2
BESTUURSLIJKE SAMENVATTING
In deze bestuurlijke samenvatting gaan we nader in op de belangrijkste gebeurtenissen en resultaten van het afgelopen jaar. We beschrijven welke resultaten die we hebben behaald binnen het Basispakket dat we uitvoeren voor de acht deelnemende gemeenten van Avri: Buren, Culemborg, Maasdriel, Tiel, Neder-Betuwe, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel. Onder het Basispakket valt het afval- en grondstoffenbeheer, inclusief handhaving op de afvalstoffenverordening. Vervolgens gaan we in op de plustaken die we voor de een paar gemeenten uitvoeren. Het gaat dan onder meer om het beheer van de openbare ruimte (IBOR), handhaving op de Algemene Plaatselijke Verordening, inzameling van incontinentiemateriaal en de gladheidsbestrijding. In de paragraaf erna krijgt het positieve financiële resultaat van Avri aandacht. We sluiten deze samenvatting af met een update omtrent het Strategisch Koersplan.
Programma Basispakket Circulariteit: verdere daling aanbod Samen met inwoners en gemeenten is in 2022 een impuls gegeven aan een schoon Rivierenland en het tegengaan van verspilling van grondstoffen. Goed nieuws is dat de totale ingezamelde hoeveelheid lager is dan voorgaande jaren. Dat geldt zowel voor het restafval als de grondstoffen. De doelstelling van de regiogemeenten was dat we in 2020 maximaal 75 kg restafval per inwoner per jaar zouden halen. Wij gingen van 100 kg per inwoner in 2019 naar gemiddeld 70 kg in 2022. Dat is te zien in grafiek 1. We zijn er trots op dat we hiermee de doelstelling uit het regionaal beleidsplan ‘Van afval naar grondstof’ hebben behaald. Ook de ingezamelde hoeveelheid grondstoffen is met 6% gedaald.
Grafiek 1: Ontwikkeling hoeveelheid restafval per inwoner 2013-2022 In grafiek 2 zijn de ontwikkelingen van de hoeveelheid (fijn en grof) restafval en het scheidingspercentage (84%) van de grondstoffen uit het huishoudelijk afval weergegeven.
Pagina 4 van 75
Grafiek 2: Scheidingsresultaten huishoudens Programma Pluspakket In de gemeenten Tiel Neder-Betuwe West Betuwe en Zaltbommel zamelen we het incontinentie afval gescheiden in. Voor de gemeenten Buren, Tiel, Neder-Betuwe en West Betuwe voeren we plustaken uit, zoals het integraal beheer openbare ruimte, handhaving op het gebied van de APV en parkeren en gladheidsbestrijding. Inzameling incontinentiemateriaal De gemeenten Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe en Zaltbommel zijn in 2022 gestart met de gescheiden inzameling van incontinentiemateriaal en (baby)luiers. Na een voorzichtige start aan het begin van het jaar is in de 58 semi-ondergrondse containers dit jaar 530 ton ingezameld. In Neder-Betuwe betalen inwoners per inworp, in de overige gemeenten is dit gratis. De inzameling over het eerste half jaar is geëvalueerd en de conclusie is dat het gescheiden inzamelen van incontinentiemateriaal leidt tot minder restafval. Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) De coronapandemie heeft in 2022 gelukkig veel minder impact op de werkzaamheden gehad dan in de twee jaren ervoor. Over het geheel hebben we goede resultaten geboekt en voor een belangrijk deel de gewenste kwaliteit gehaald. Ook de daling van het aantal meldingen openbare ruimte ten opzichte van 2021 geeft aan dat we op de goede weg zijn.
Op de momenten dat we niet aan een bepaalde beeldkwaliteit voldeden, hebben we er alles aan gedaan om het beeld zo snel mogelijk weer op peil te krijgen. We realiseren ons dat de warme en droge zomer het voor ons makkelijker heeft gemaakt. De werkzaamheden zijn bij drie IBOR-gemeenten binnen de beschikbare budgetten uitgevoerd. Door de huidige financiële situatie zijn gemeenten genoodzaakt om hun uitgaven structureel te verlagen. De bij Avri ondergebrachte plustaken ontkomen niet aan deze bezuinigingen. Vaak krijgt Avri de vraag om de kosten zoveel mogelijk te reduceren zonder verlaging van de kwaliteit. We optimaliseren onze bedrijfsvoering steeds verder om hieraan te voldoen. Maar desondanks is het meestal niet mogelijk om de gewenste verlaging van de kosten te behalen zonder in te leveren op kwaliteit. Samen met gemeenten blijven we zoeken naar slimme en efficiënte manieren om de openbare ruimte te onderhouden. Handhaving De coronamaatregelen hebben dit jaar veel minder invloed gehad op het team Handhaving. Alleen in het eerste kwartaal van 2022 waren coronamaatregelen van kracht. De overige inzet is veelal in overleg met de gemeenten bepaald. Het contact dat de boa’s (buitengewone opsporingsambtenaren) hebben met inwoners en bezoekers van het gebied is goed. Er is begrip en waardering voor onze werkzaamheden.
Maar helaas zijn onze boa’s tijdens de uitvoering van hun taken toch ook diverse malen geconfronteerd met verbale en zelfs fysieke agressie. Door snel en professioneel de-escalerend handelen zijn deze situaties uiteindelijk goed onder controle gehouden. Mogelijk heeft het dragen van body-cams hieraan positief bijgedragen. Positief financieel resultaat Over 2022 is er een positief resultaat van (afgerond) € 0,5 miljoen. Voor een gedetailleerde toelichting wordt verwezen naar het programma Basispakket.
Pagina 5 van 75
Het positieve resultaat is toegevoegd aan de voorziening Basispakket. Daarnaast is ook de begrote risico-opslag in de tarieven afvalstoffenheffing (€ 12 per huishouden) van in totaal € 1 miljoen toegevoegd aan de voorziening Basispakket. Hierdoor stijgt het weerstandsvermogen van het Basispakket naar € 5,2 miljoen. Bij de bestuursrapportage was het saldo van de baten en lasten van het programma Basispakket € 1,2 miljoen. In de jaarrekening is het voordeel ten opzichte van de bestuursrapportage € 0,5 miljoen. Weerstandsvermogen en risico’s In 2022 is de weg van financieel herstel verder ingezet, door weerstandsvermogen op te bouwen tegen de risico’s die Avri loopt. In het verlengde van Avri worden die risico’s ook gelopen door de gemeenten. Door opbouw van financiële weerstand realiseren we meer prijsstabiliteit voor de toekomst. De stortplaats is veruit het grootste risico. In overleg met provincie en gemeenten zijn goede stappen gezet om dit risico verder te beheersen. In de toekomst blijven we alle ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn, goed volgen. De meerjarenbegroting is erop gericht om het weerstandsvermogen de komende jaren verder op te bouwen. Het doel is het bereiken van een gezonde financiële positie. Bedrijfsvoering In 2021 zijn we gestart met een Strategisch Koersplan Avri. Hiermee willen we de relatie met onze raadsleden en inwoners versterken.
De krapte op de arbeidsmarkt voelden we, zowel in de functies buiten als ook op kantoor. Het invullen van vacatures is moeizaam en duurt vaak lang. Heroriëntatie Avri In het Strategisch Koersplan 2021-2025 en de positionering willen we de uitdagingen en ontwikkelingen vertalen naar opgaven voor de komende jaren én de manier waarop we die kunnen realiseren. De concept strategie is tot stand gekomen met bijdragen van raadsleden, inwoners en bestuursleden van Avri. Naar aanleiding van dit concept Strategisch Koersplan hebben de gemeenteraden (vertegenwoordigd door een raadswerkgroep) van regio Rivierenland een toekomstbeeld geschetst van de wenselijke koers van Avri, de zogenaamde houtskoolschets. Directe aanleiding voor de houtskoolschets waren de moties1 uit de gemeente Buren en Neder-Betuwe. Met de inzichten vanuit de houtskoolschets wordt het concept Strategisch Koersplan verrijkt en dit samen vormt de basis voor een definitief Strategisch Koersplan. Van de regio, voor de regio: maatschappelijk betrokken in de coronacrisis Ook in 2022 werden onze medewerkers in het afvalbeheer, het beheer van de openbare ruimte en handhaving aangemerkt als cruciale beroepsgroepen, die de samenleving draaiend moeten houden. De eerste maanden moesten wij nog steeds onze werkwijze aanpassen en werkplekken anders inrichten. We hebben de risico’s op besmetting zoveel mogelijk beperkt.
Door de beperkte beschikbaarheid van personeel waren we genoodzaakt een paar taken af te schalen. Zo is de zomerinzameling gft bij twee gemeenten vervallen. Op deze manier zijn we in staat geweest de dienstverlening in de basistaken veilig te stellen. Inclusiviteit: iedereen telt mee Avri is er trots op een inclusieve en maatschappelijk verantwoorde organisatie te zijn; een organisatie waar ook mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt met plezier kunnen werken. Ook dit jaar heeft Avri werkervaringsplaatsen voor mensen uit kwetsbare groepen aangeboden, als springplank naar regulier werk bij Avri of daarbuiten.
Communicatie We zijn in 2022 doorgegaan met het verbeteren van de communicatie met inwoners. Het team Communicatie is gegroeid van een productieplaats van communicatiemiddelen tot een volwaardige adviesdiscipline. Deze ontwikkeling gaat de komende jaren verder. In 2022 is de stabiliteit en expertise van het team Communicatie versterkt door de aanname van vaste medewerkers.
In 2021: motie gemeente Buren ‘Toekomstbestendigheid Gemeenschappelijke Regeling (GR) Avri’ en motie gemeente Neder-Betuwe ‘Strategische keuzes Avri ten aanzien van afvalverwerkingen’ 1
Pagina 6 van 75
JAARVERSLAG PROGRAMMA VERANTWOORDING
Pagina 7 van 75
3
PROGRAMMA BASISPAKKET
Het inzamelen en verwerken van huishoudelijke afvalstromen en grondstoffen.
3.1 Inleiding In het programma Basispakket zijn de diensten opgenomen die Avri uitvoert voor de acht regiogemeenten in Rivierenland. Avri geeft hiermee invulling aan de gemeentelijke taak van inzameling en verwerking van huishoudelijke afvalstoffen én aan het regionale beleidsplan ‘Van afval naar grondstof’ . In dit beheerplan zijn de ambities en speerpunten van de acht regiogemeenten op het gebied van afval en grondstoffen vastgelegd. In dit hoofdstuk gaan we in op de resultaten van het programma Basispakket. 3.2 Van Afval Naar Grondstof Avri legt de focus op de inzameling van meer en schone grondstoffen en werkt met een serviceprikkel op restafval. Zo worden inwoners gestimuleerd om meer grondstoffen en minder restafval aan te bieden. De resultaten van het omgekeerd inzamelen zijn goed zichtbaar. Zoals eerder gezegd: de hoeveelheid afval blijft dalen, zowel restafval als grondstoffen. De doelstelling van de regiogemeenten was dat we 75 kg restafval (grof en fijn) per inwoner per jaar zouden halen. Deze doelstelling is ruim gehaald. Het aanbod van restafval daalde van gemiddeld 100 kg per inwoner in 2019, 79 kg in 2021 naar 70 kg in 2022. Het aanbod van gescheiden opgehaalde gft, papier, en textiel is ook gedaald. Wel is er een lichte stijging te zien van de hoeveelheid pdb2 . Het scheidingsresultaat is gelijk gebleven.
In tabel 1 en grafiek 3 zijn deze resultaten weergegeven. Scheidingsresultaten huishoudens Avri gemeenten
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
kg fijn restafval per inwoner per jaar
205
129
129
121
120
116
90
69
67
59
kg grof restafval per inwoner per jaar
11
8
9
9
10
10
10
13
12
11
kg restafval totaal per inwoner per jaar
216
137
138
130
130
126
100
82
79
70
scheidingspercentage
56%
70%
70%
72%
72%
72%
77%
84%
84%
84%
scheidingspercentage in Nederland
51%
52%
53%
55%
57%
59%
61%
61%
61%**
n.n.b
* Het percentage huishoudelijk afval dat gescheiden wordt ingezameld en als grondstof wordt hergebruikt ** Het betreft een voorlopig CBS cijfer
Tabel 1: Scheidingsresultaten huishoudens
2
Plastic verpakkingen, drankkartons en blik (pdb) staat ook wel bekend als plastic, metalen, drankkarton-verpakking (pmd)
Pagina 8 van 75
Grafiek 2: Scheidingsresultaten huishoudens
Kwaliteit van de grondstoffen De vervuiling in de grondstoffen is helaas sinds 2021 toegenomen. Uit onderzoek blijkt dat de kwaliteit van de grondstoffen in de eerste drie maanden van 2023 weer aan het verbeteren is.
Vervuilingsgraad 28,5% 26,5%
26,4%
27,0%
12,7% 11,1% 8,1% 6,8%
6,2% 4,7%
3,1% 1,5%
5,0% 4,3% 2,9% 2,4%
1,0%
0,8%
2019
5,6% 5,0%
2020
2021
GFT
PAPIER
GLAS
TEXTIEL
2022 P M D verpakking
Grafiek 3: Vervuilingsgraad Ook sorteerproeven lieten in 2022 een stijging zien van de vervuiling van gft en pdb. Bij deze sorteerproeven wordt steekproefsgewijs veel nauwkeuriger gekeken naar de vervuiling. De vervuiling levert ook risico’s op voor de kosten van Avri. Deze risico’s zijn beschreven in de risicoparagraaf. Het voorkomen van de vervuiling van pdb heeft meer aandacht nodig. Omdat deze vervuiling landelijk stijgt komt de vergoeding vanuit het Afvalfonds onder druk te staan. Deze vergoeding wordt
Pagina 9 van 75
bepaald door de landelijke vervuilingsgraad en is daarom slechts beperkt te beïnvloeden door de resultaten in onze eigen regio. We zijn wel gestart om een deel van de vervuiling zelf uit het pdb te halen. Hiermee voorkomen we afkeur van het pdb. Coronacrisis Eind januari 2022 vonden de eerste versoepelingen plaats. Al snel was de harde lockdown vanwege de coronapandemie voorbij. Vanaf mei verdween het thema corona landelijk steeds meer naar de achtergrond. Bij Avri bleven de besmettingen echter hoog. In combinatie met de krapte op de arbeidsmarkt leidde dat tot een gedeeltelijke afschaling van onze taken, zoals het minder vaak ophalen van gft in de wintermaanden en het vervallen van de zomerinzameling gft. Handhaving Handhaving is ook begin 2022 door de gemeenten ingezet op de noodverordening i.v.m. de coronapandemie. Hierdoor is er minder inzet geweest op het controleren van schone afvalstromen en bijplaatsingen. Het resultaat is dat er in 2022 minder uren zijn besteed aan handhaving op de Afvalstoffenverordening (ASV), zo’n 1200 uur minder dan begroot. Het aantal acties3 is ook 20% gedaald ten opzichte van 2021. De meeste overlast wordt ervaren door bijplaatsingen. Meer dan de helft van de acties was daarom hierop gericht. Acties
Sancties
Waarschuwingen
Afvalscheiding 275 39 Afval te vroeg / te laat 41 23 aanbieden Bijplaatsingen 308 98 Illegale afvalinzameling 1 0 Onjuist aanbieden (grof) 12 4 huishoudelijk afval Onjuist aanbieden afval milieustraat 4 1 Totaal 641 165 Tabel 2: Aantal acties op de Afvalstoffenverordening 2022
Totaal 2022
Totaal 2021
314
394
64
103
406 1
453 1
16
58
5 806
1009
Milieustraten Het totaal aantal bezoekers aan de milieustraten was in 2022 iets lager dan het aantal in 2021.
Grafiek 5: Totaal aantal bezoekers milieustraten Avri In Culemborg was een daling te zien van 8%, in Zaltbommel steeg het aantal bezoekers met 7%. In Tiel en Geldermalsen waren de bezoekersaantallen ten opzichte van het vorig jaar stabiel. In grafiek 5a zijn de aantallen bezoekers per milieustraat in beeld gebracht.
3
= interventies
Pagina 10 van 75
Grafiek 5a: Aantal bezoekers milieustraten Avri
3.3
Communicatie
Omslag in denken en doen Inwoners, gemeenten en andere partijen moeten weten wat ze van ons kunnen verwachten. Daarom is het Strategisch Koersplan 2021-2025 opgesteld en het positioneringstraject van Avri van start gegaan. We beschrijven we het Strategisch Koersplan in paragraaf 11: Bedrijfsvoering. Het Strategisch Koersplan vormt ook het fundament voor de communicatiestrategie. In 2022 zijn we verder gegaan met het verbeteren van de communicatie met inwoners. We willen naar een omslag in communicatie: van zender-gedreven naar inleving in de ontvanger en het van buiten naar binnen denken. Deze omslag in denken begint ook intern meer zichtbaar te worden. Er is actiever ingezet op het informeren van medewerkers over ontwikkelingen binnen Avri en waar wij als organisatie voor staan. Communicatie alleen is niet genoeg. De manier waarop we de dingen doen, is uitermate belangrijk voor het verkrijgen van draagvlak bij inwoners. En dat draagvlak hebben we hard nodig voor het succesvol realiseren van onze doelstellingen voor Rivierenland. We hebben een omslag gemaakt in ons denken en doen. We hebben meer oog voor wie we willen zijn in onze opgave, voor wat we willen uitstralen en hoe anderen Avri graag zien. Het team Communicatie is gegroeid van een productieplaats van communicatiemiddelen tot een volwaardige adviesdiscipline. Deze ontwikkeling gaat de komende jaren verder.
In 2022 is de stabiliteit en expertise van het team Communicatie versterkt door de aanname van vaste medewerkers. Afvalcoaches De afvalcoaches richten zich op het direct en persoonlijk ondersteunen van inwoners bij vraagstukken rondom de afvalscheiding. Ze doen dit door voorlichting te geven in onder meer buurthuizen, bij taalscholen en verenigingen. Inmiddels hebben wij een basis gelegd met een team van drie afvalcoaches. Bij scholen zijn ze langs geweest om het project ‘Afvalvrije scholen’ te promoten. Tien scholen deden mee aan het project en hiermee hebben we 2.300 leerlingen bereikt. Ook hebben de afvalcoaches, op verzoek van de gemeente Zaltbommel, meegewerkt aan de klimaatweek. Voor de gemeente West Betuwe hebben de coaches geholpen bij het opzetten van gescheiden inzamelen bij de Oekraïense noodopvang. Ook hebben ze aan vluchtelingen voorlichting gegeven over gescheiden inzamelen. Social media Communicatie vindt via meerdere kanalen plaats. Online kanalen als de Avri-app nemen daarbij een belangrijke plek in. De inzet van social media om inwoners, pers en andere stakeholders te informeren, wordt steeds intensiever en effectiever. We hebben een serie van elf korte filmpjes en animaties gemaakt. Daarmee geven we inwoners meer inzicht in diverse onderwerpen die voor hen van belang zijn.
Enkele thema’s die aan bod komen zijn de afvalstoffenheffing, hoe het werkt op de milieustraat, de financiën van Avri en wat er wel en niet bij plastic hoort. Deze filmpjes en animaties zijn ingezet via social media, onze website en andere kanalen. Ook de afvalcoaches en bijvoorbeeld medewerkers van het klantencontactcentrum kunnen deze gebruiken.
Pagina 11 van 75
Avri circulair in het nieuws De Top-10 van onderwerpen waarmee Avri in het nieuws kwam in 2022: 1. Pleintje van Morgen 2. Corona 3. Energiedag 4. Windmolens/windpark 5. Afvalcoach 6. gft 7. Textiel 8. Brand overslaghal 9. Eikenprocessierups 10. Lukoil Een van de onderwerpen waarmee Avri veel positieve aandacht heeft getrokken is de e-wasterace. Negen basisscholen uit Rivierenland deden mee met deze wedstrijd tussen scholen om zoveel mogelijk elektronisch afval (e-waste) bij mensen uit de buurt op te halen. In totaal haalden zij met hulp van familie en buurtbewoners maar liefst 13.268 oude elektronische apparaten op. Dat is meer dan een verdubbeling ten opzichte van 2021. Dankzij de leerlingen belanden deze apparaten niet in de verbrandingsoven, maar worden ze hergebruikt of gerecycled. 3.4 Verklaring financieel resultaat De exploitatie van het Basispakket laat over 2022 een voordeel zien. Dit positief resultaat komt door een hogere opbrengst van de afvalstoffenheffing en een hogere opbrengst verwerking grondstoffen. Dankzij deze hogere opbrengsten konden de gestegen kosten voor de uitvoering van het Basispakket meer dan worden gecompenseerd.
Tabel 3: Resultaat programma Basispakket vanuit stand bestuursrapportage 2022 ( x € 1000) Het resultaat op dit programma wordt toegevoegd aan de voorziening Basispakket. In de lasten van de uitvoering van het Basispakket is tevens de dotatie opgenomen van de risico-opslag van € 1 miljoen. Dit bedrag is conform begroting toegevoegd aan de voorziening Basispakket ter opbouw van het weerstandsvermogen. De totale dotatie aan de voorziening Basispakket is daarmee € 1.716.000, zie de derde kolom in tabel 3. 3.4.1 Baten afvalstoffenheffing Sinds 2014 is de afvalstoffenheffing verdeeld in een basisdeel en een variabel deel. Het basisdeel is voor alle huishoudens van de Avri-gemeenten hetzelfde bedrag. Het variabel deel is afhankelijk van het aantal aanbiedingen restafval. De baten afvalstoffenheffing zijn gebaseerd op de concept financiële verantwoording 2022 van Belasting Samenwerking Rivierenland (BSR). BSR verzorgt het opleggen en innen van de aanslagen en doorbetaling van de afvalstoffenheffing aan Avri. Meer informatie staat in paragraaf 7: Lokale heffingen. Afvalstoffenheffing Het voordeel op het basisdeel van de afvalstoffenheffing valt uiteen in een aantal componenten. Het voordeel op het basisdeel bedraagt € 289.000 (0,97% van het totale opgelegde bedrag). Dit wordt met name veroorzaakt door een voordeel op het percentage aanslagen dat is verminderd, vernietigd of ontheven.
Het nadeel op het variabel deel bedraagt € 35.000. Dit nadeel wordt met name veroorzaakt door een fout in de verwerking van het aantal stortingen. In de jaarovergang is per abuis de laatste week van 2022 door Cibas niet aangeleverd aan BSR, waardoor deze periode niet meer is meegenomen in de aanslagoplegging en in de eindverantwoording van BSR. Naast het voordeel op de afvalstoffenheffing is er een voordeel op de kwijtschelding van € 138.000. Daar tegenover staat een nadeel van € 92.000 vanwege een extra dotatie aan de voorziening dubieuze debiteuren. Nulaanbieders Na de invoering van het nieuwe afvalbeleid per 1 juli 2019 hebben we geconcludeerd dat er een stijging optrad van het aantal nulaanbieders. Nulaanbieders zijn bewoners die helemaal geen restafval aanbieden via een minicontainer of een ondergrondse container. Na de invoering van omgekeerd inzamelen is het aantal nul-aanbieders vrijwel gelijk gebleven
Pagina 12 van 75
aan 2020. Het aantal nul-aanbieders in 2021 betreft ca. 15.000 adressen, het aantal nulaanbieders van 2022 is nog niet bekend. We verwachten dat deze bewoners hun afval via de inzamelmiddelen of milieustraten van onze buurtgemeenten afvoeren. Avri heeft hierover overleg met de inzameldiensten aan de grenzen van ons verzorgingsgebied, zoals afvalstoffendienst ’s Hertogenbosch en Waardlanden. Onderwerpen zijn de tarieven op de milieustraten en het sluiten van de ondergrondse containers in hun gebied. Tot nu toe zien we een klein effect op de milieustraten, maar nog weinig effect bij de nulaanbieders. We blijven de ontwikkelingen volgen.
3.4.2 Baten verwerking grondstoffen De afgelopen twee jaar zijn de baten van de grondstoffen gegroeid, met name door de hogere opbrengsten voor papier. Onzeker is of deze trend de komende jaren doorzet. De opbrengst voor papier is een wereldmarktprijs.
Grafiek 6: Ontwikkeling verwerkingsopbrengsten en kosten grondstoffen
Ook nieuwe afspraken met verwerkers hebben geleid tot hogere baten, met name voor textiel. Daarnaast is een licht herstel te zien in de opbrengsten van de andere grondstofstromen. Deze voordelen zijn incidenteel en het is onzeker of de trend doorzet. In grafiek 7 is de ontwikkeling van de hoeveelheden grondstoffen over de afgelopen jaren te zien.
Grafiek 7: Ontwikkeling ingezamelde grondstoffen (ton/jaar) 2015-2022
Pagina 13 van 75
Uit de grafiek blijkt een daling van de trend ten opzichte van 2021 voor de grondstoffen (gft (-10%), papier (-6%), textiel (-5%) en glas (-4%). Alleen de hoeveelheid ingezamelde pdb is gestegen met een kleine 13%. De daling lijkt een gevolg te zijn van het nieuwe beleid. Dat kunnen we niet met zekerheid zeggen, omdat kort na invoering van het omgekeerd inzamelen de coronamaatregelen van kracht werden. Daardoor gingen inwoners meer thuis consumeren. Nu het levensritme zich weer genormaliseerd heeft kunnen dit de effecten zijn. De vermindering van papier is te verklaren doordat veel minder online bestellingen werden gedaan. Verder was de zomer 2022 extreem droog en dat leidde tot veel minder tuinafval in het gft. In grafiek 7 is de ontwikkeling van gft wel opgenomen, maar deze grondstof levert geen inkomsten op. Gft kost geld om te verwerken en wordt daarom in financiële zin verantwoord als verwerkingskosten. In tabel 4 zijn de opbrengsten uit de ingezamelde grondstoffen per fractie uiteengezet. De grootste financiële afwijkingen worden onder de tabel nader toegelicht.
Tabel 4: Baten uit ingezamelde grondstoffen jaarrekening 2022 versus stand bestuursrapportage 2022 ( x € 1000)
Kunststof, blik en drankenkartons (pdb) Het voordeel op kunststof verpakkingen en drankenkartons wordt veroorzaakt door de afrekening van Nedvang over 2020 van € 473.000. Reden hiervoor is de toename van de ingezamelde hoeveelheden, een hogere kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen dan verwacht. Omdat de landelijke vervuiling in 2021 en 2022 is toegenomen verwachten we voor die jaren een lagere vergoeding en hiermee meer correcties in de afrekening door Nedvang. Daarom is er geen aanleiding de prognose voor deze jaren aan te passen. Tegenover dit voordeel staat een klein nadeel over het jaar 2022, als gevolg van een lager volume dan begroot. Papier De papierprijzen hebben een bijzondere ontwikkeling meegemaakt in 2022. In de eerste 7 maanden van 2022 bleven de papierprijzen stijgen tot een prijs van zelfs € 182,50 per ton (prijs ultimo 2021 was € 157,50). In augustus daalden de prijzen licht, om vervolgens in september een vrije val te maken. Die leidde ultimo 2022 tot een prijs van € 72,50 per ton. De prijs zit hiermee weer op het oude niveau van 2020. Daarmee beschouwen we de prijs als genormaliseerd. Vanwege de grote volatiliteit hadden we voorzichtig begroot. Daarom resteert nog een voordeel van € 354.000 voor de factie papier. Textiel Het voordeel op textiel wordt veroorzaakt doordat de hoeveelheid textiel de laatste maanden van 2022 meer toegenomen is dan verwacht.
Daarnaast was de opbrengst hoger dan oorspronkelijk begroot. 3.4.3 Uitvoeringskosten In tabel 5 zijn de afwijkingen op de uitvoeringskosten ten opzichte van de bestuursrapportage 2022 uiteengezet. De belangrijkste afwijkingen worden na de tabel toegelicht.
Resultaat basispakket t.o.v. stand bestuursrapportage Bedragen x € 1 mln. Hogere verwerkingsopbrengsten grondstoffen Storting voorziening stortplaats Lagere verwerkingskosten grondstoffen Doorbelasting materieel Doorbelasting loonkosten Afvalstoffenheffing / kwijtschelding / oninbaar Overige opbrengsten Overige, per saldo Totaal resultaat basispakket 2022 Tabel 5: Mutaties kosten Basispakket
Pagina 14 van 75
Bedrag 1,0 -0,8 0,7 -0,6 -0,5 0,3 0,3 0,1 0,5
V N V N N V V V V
Storting voorziening stortplaats Het nazorgfonds stortplaatsen van de provincie Gelderland verwacht een fors negatief rendement over het jaar 2022. Bij normale rendementen (nabij of boven de rekenrente van 3,1%) wordt het rendement over het vorige boekjaar meegenomen in de berekening van de stand van het fonds aan het einde van het boekjaar. Dit is de toepassing van het voorzichtigheidsbeginsel. Opbrengsten worden genomen wanneer deze daadwerkelijk gerealiseerd zijn, en kosten/verliezen zodra deze te voorzien zijn. Het negatieve rendement over 2022 is door de provincie geraamd op -10%. Definitieve cijfers volgen na vaststelling van de jaarstukken van het fonds. Dit is een fors nadeel voor het (spaar) saldo van Avri in het fonds. Omdat dit nadeel in 2022 is ontstaan moet het verlies (€ € 826.000) volledig in 2022 genomen worden. Lagere verwerkingskosten grondstoffen De verwerkingskosten grondstoffen zijn € 668.000 lager dan begroot. Dit wordt vooral veroorzaakt door lagere kosten voor de verwerking van restafval en gft. De hoeveelheid restafval is de laatste maanden van 2022 sterker afgenomen. Een mogelijke oorzaak is de inflatie, waardoor mensen minder besteden. Daarnaast wordt er minder thuis gewerkt en geconsumeerd als gevolg van het einde van de coronapandemie. Bij het gft zien we landelijk een enorme afname (meer dan 10%).
De grootste oorzaak is daar de extreme droogte in 2022, waardoor al het groen minder hard groeide. Doorbelasting materieel De doorbelasting materieel is met € 603.000 overschreden. In de bestuursrapportage was rekening gehouden met de gestegen brandstofkosten en met hogere inhuurkosten voor vervangend materieel. Richting het einde van het jaar bleek vooral de prijs van CNG naar onverwachte hoogte door te stijgen. Hierdoor zijn de brandstofkosten met nog eens € 286.000 gestegen. Voor onderhoud en reparaties en inhuur van materieel is € 272.000 meer uitgegeven dan begroot. De verwachte uitlevering van nieuwe voertuigen in 2022 heeft helaas niet plaatsgevonden. De leverancier verwacht vanaf 2023 de nieuwe voertuigen te gaan uitleveren. Hierdoor waren we genoodzaakt langer met oudere voertuigen door te rijden. Dit veroorzaakte niet voorziene hoge onderhoudskosten en niet voorziene noodzakelijke inhuur van een aantal inzamelvoertuigen. Vanaf 2023 wordt nieuw materieel geleverd waarmee een substantieel deel van het wagenpark wordt vernieuwd. We gaan ervan uit dat de kosten voor onderhoud en inhuur vervangend materieel in de loop van 2023 weer zullen afnemen. Overige opbrengsten De overige opbrengsten zijn € 261.000 hoger dan begroot.
Dit wordt vooral veroorzaakt door € 117.000 hogere opbrengsten afvalstromen milieustraten en € 70.000,- meer retributie voor de opstal van het zonnepark. Deze retributie is structureel verhoogd en zal ook worden opgenomen in de begroting 2024. Overige De post overige is een optelsom van veel kleine verschillen. De grootste betreft de onderuitputting op het budget gedragssturing. Daar is minder aan uitgegeven dan begroot, vanwege het personeelstekort op bij communicatie in het begin van het jaar. 3.5 Verantwoording baten en lasten De lasten van het programma Basispakket worden gedekt door de baten uit ingezamelde grondstoffen en baten afvalstoffenheffing. De opbouw van deze baten staan in paragraaf 7: Lokale heffingen. In tabel 6 worden de baten en lasten verder gespecificeerd en maken we de stortingen en onttrekkingen uit de reserves inzichtelijk. BATEN EN LASTEN PROGRAMMA BASISPAKKET 2022
begroting 2022
berap 2022
jaarrek 2022
Lasten Lasten uitvoering basispakket BTW basispakket 13,5% tbv regiogemeenten Kwijtscheldingen * Totaal lasten programma basispakket
28.473 3.388 1.374 33.235
28.630 3.409 1.282 33.321
29.462 3.388 1.144 33.994
-832 21 138 -673
N V V N
27.020 3.136 1.112 31.268
Baten Verwerkingsopbrengsten grondstoffen Baten afvalstoffenheffing (bruto) * Dotatie voorziening dubieuze (belasting)debiteuren Totaal baten programma basispakket
4.388 29.861 0 34.249
4.388 30.187 0 34.575
5.361 30.441 -92 35.710
973 254 -92 1.135
V V N V
4.781 29.647
Saldo baten en lasten
1.014
1.254
1.716
462
V
3.160
Resultaat voor bestemming Onttrekking uit reserves Storting saldo naar voorziening basispakket Resultaat na bestemming
1.014
1.254
1.716
462
V
-1.014 0
-1.254 0
-1.716 0
-462 0
N
3.160 50 -3.210 0
Tabel 6: Baten en lasten programma Basispakket (* €1.000)
Pagina 15 van 75
verschil voordeel/ jaarrek jaarrek-berap nadeel 2021
34.428
4
PROGRAMMA PLUSPAKKET
De aanvullende activiteiten die Avri verricht voor gemeenten, zoals het Integraal Beheer van de Openbare Ruimte (IBOR) en handhavingstaken.
4.1
Inleiding
In het programma Pluspakket zijn diensten opgenomen die individuele gemeenten in aanvulling op het Basispakket contractueel van Avri kunnen afnemen. Dankzij dit Pluspakket levert Avri een breed dienstenpakket voor de gemeenten. Dit dienstenpakket bestaat onder andere uit het Integraal Beheer van de Openbare Ruimte (IBOR). Verder levert Avri diensten op het gebied van toezicht en handhaving op onderdelen van de APV. Daarnaast wordt voor een aantal gemeenten afvalstromen uit de openbare ruimte verwerkt (bijv. zwerfafval) en worden extra inzamelrondes afval uitgevoerd. De taken uit het Pluspakket worden tegen kostprijs aangeboden en eventuele voor- en nadelen worden – op basis van de afgesloten raamovereenkomst – verrekend met de gemeenten. Daarmee ligt het financiële risico bij de individuele gemeenten. Voor overige, kleine pluspakketopdrachten waarbij dit niet is overeengekomen, worden financiële resultaten verrekend met de reserve Pluspakket van Avri. In 2022 is voor vier gemeenten de openbare ruimte onderhouden. Voor drie gemeenten zijn toezicht- en handhavingstaken in het kader van de APV uitgevoerd. 4.2 Incontinentiemateriaal en luiers De gemeenten Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe en Zaltbommel zijn in 2022 gestart met de gescheiden inzameling van incontinentiemateriaal en (baby)luiers.
Na een voorzichtige start aan het begin van het jaar is in de 58 semi-ondergrondse containers dit jaar 530 ton ingezameld. In Neder-Betuwe betalen inwoners per inworp, in de overige gemeente is dit gratis. 4.3 Zomerinzameling gft In de gemeenten West Betuwe en West Maas en Waal is deze zomer het gft niet elke week, maar een maal per twee weken ingezameld. Het bleek dat de capaciteit bij de inzameling van Avri zo hevig onder druk stond, dat de extra rondes moesten vervallen om de basisinzameling bij alle gemeenten te kunnen borgen. Voor de beide gemeenten is een alternatief gevonden voor de extra inzamelronde van het gft, in de vorm van composteerbare gft zakken. Inwoners van de twee gemeenten betalen voor deze plusdienst normaal €7,53 per jaar. De kosten voor de gft zakken worden hiermee verrekend. Dat betekent dat inwoners voor de afvalstoffenheffing €5,- terugbetaald krijgen op het jaarbedrag van 2023. 4.4
Integraal Beheer Openbare Ruimte
Algemeen In deze paragraaf worden een algemene terugblik gegeven. We voeren voor de gemeente Buren, Tiel, Neder-Betuwe en West Betuwe taken uit in de openbare ruimte. We hebben voor iedere gemeente afzonderlijk een uitgebreide jaarrapportage gemaakt. Deze jaarrapportages zijn afgestemd met de gemeentelijke zelf. Na afronding van de rapportages worden deze met de gemeenten zelf gedeeld.
Pagina 16 van 75
Weersomstandigheden In 2022 hadden we te maken met een wisselend weerbeeld. Periodes met regen werden afgewisseld door periodes met vrij hoge temperaturen. Dat had zijn impact op de beeldkwaliteit in de buitenruimte. In de eerste twee kwartalen was er aanmerkelijk meer onkruid in de verharding en beplanting. Door extra inzet heeft Avri dit grotendeels onder controle weten te houden. Medewerkers werden dáár ingezet, waar de druk het hoogst was. Vogelgriep In het eerste kwartaal van dit jaar heeft de vogelgriep in grote delen van de Betuwe voor veel dode (water)vogels gezorgd. Er kwamen relatief meer meldingen binnen van dode vogels langs wegen en watergangen. Die zijn door Avri met de daarbij behorende voorzorgsmaatregelen verwijderd. Er is een aparte vriezer aangeschaft om de kadavers van deze dieren op de juiste manier te bewaren en zo verspreiding van de vogelgriep tegen te gaan. Kostenbesparingen gemeenten Avri is geconfronteerd met onvoorziene forse indexaties en devaluatie van de euro op vrijwel alle contracten, diensten en materialen. Ondanks deze ontwikkeling is het gelukt om met minder uitgaven aan de vastgestelde DVO verplichtingen en kwaliteitsafspraken in de buitenruimte te voldoen. In vergelijking met het jaar 2021 is betreffende het beeld in de buitenruimte zelfs verbeterd.
Samen met de gemeenten blijven we zoeken naar efficiëntie en/of verbetering van werkwijze om kosten te besparen zonder aan de voorgeschreven kwaliteit in te leveren. Daarom zijn we in 2022 gestart met een risico-maatregelenmodel en we hebben gemeente meer inzicht gegeven in de financiële voortgang. Het risico-maatregelenmodel heeft als doel de bestaande operationele en financiële risico’s vroegtijdig in kaart te brengen. Hiermee kunnen we maatregelen inzichtelijk maken waarmee we deze risico’s kunnen beheersen. En om inzicht te geven in de financiële voortgang heeft Avri de informatie hierover geoptimaliseerd. Gemeenten krijgen over lopende projecten informatie over hoe de budgetuitputting zich verhoudt ten opzichte van de vastgestelde bedragen in de DVO begroting. Het risicomaatregelenmodel en de financiële voorgang geeft vroegtijdig inzicht in de financiële risico’s (toekomstige overschrijding) en de meevallers (toekomstige onderschrijding) per post. Samen met de gemeenten bespreken we hoe hiermee we hiermee omgaan en welke maatregelen we treffen.
Resultaten IBOR Vanuit zowel de gemeenten als Avri is er sterk ingezet op de verbetering van de samenwerking. Hierdoor is het vertrouwen tussen de gemeenten en Avri verder gegroeid. Mede door het versterken van de samenwerking hebben we na het lastige jaar 2021 in het jaar 2022 een verbeterslag gemaakt. Door grote inspanning en steeds slimmer werken hebben we 2022 grotendeels de beeldkwaliteit gehaald en zelfs daar boven. Grafiek 8 toont het verloop van de beeldkwaliteit voor alle IBOR-gemeenten. De conclusie is dat de beeldkwaliteit in 2022 is verbeterd en ruim boven de afgesproken norm is (de norm is dat maximaal 10% onder niveau mag zijn).
Grafiek 8: IBOR verloop beeldkwaliteit
Pagina 17 van 75
In tabel 7 is een korte samenvatting van de IBOR-resultaten (kwaliteit, meldingen en financieel resultaat) van 2022 per gemeente weergegeven. De beeldkwaliteit voldoet per gemeente aan de norm.
Gemeente Buren West Betuwe Neder-Betuwe Tiel
Niveau beeldkwaliteit % boven % gewenst 79 14 86 5 81 8 79 12
Meldingen % onder 7 9 11 9
3061 566 1730 4077
Financieel saldo t.o.v. DVO-budget (bijgesteld) -2,0% 1,0% 5,0% 0,9%
Tabel 7: Kwaliteit, meldingen en financiële resultaten per IBOR-gemeente.
4.5
Handhaving
Door onze opdrachtgevers wordt het werk van het team handhaving gewaardeerd. Naast het toezicht op de afvalstoffenheffing in alle gemeenten, wordt handhaving ook in gezet bij andere taken in de gemeente Tiel, Culemborg en Zaltbommel. Dit kan zijn de controle van de Algemeen Plaatselijke Verordening (APV), de parkeerverordeningen, wegenverkeerswet of de Alcoholwet. Daarnaast is begin 2022 ook nog toezicht gehouden op de geldende wet- en regelgeving betreffende corona. In de samenwerking zijn wij steeds meer partner van de gemeenten. In goed overleg wordt invulling aan de taken gegeven. Het contact tussen de boa’s en de inwoners en bezoekers van Culemborg en Zaltbommel is goed. Er is begrip en waardering voor onze boa’s. Natuurlijk wordt niet alles wat we doen gewaardeerd maar meestal wel geaccepteerd. Helaas zijn onze boa’s tijdens de uitvoering van hun taken diverse malen geconfronteerd met verbale en zelfs fysieke agressie. Door snel en professioneel de-escalerend handelen zijn deze situaties goed onder controle gehouden. Mogelijk heeft de invoering van de body-cams een positieve invloed gehad. Door gemeenten worden steeds meer aanvullende vragen aan het team gesteld, onder meer over ondermijning. Door de gemeente Culemborg is de dienstverlening in 2022 uitgebreid met het uitlezen van camerabeelden van de autoluwe binnenstad.
Landelijk scoren we goed met de verplichte audit op de toepassing van de WPG. De aanbevelingen vanuit deze audit zijn opgenomen in een verbeterplan. Zowel Avri als de gemeenten willen de kwaliteit van de dienstverlening verhogen. Daarnaast willen we een aantrekkelijke werkgever blijven, op de steeds krappere arbeidsmarkt. In 2023 worden de eerste stappen gezet om deze twee doelen te bereiken.
Pagina 18 van 75
4.6
Verantwoording baten en lasten
Tabel 8 bevat de baten en lasten en het resultaat van het programma Pluspakket over 2022.
BATEN EN LASTEN PROGRAMMA PLUSPAKKET 2022
begroting
berap jaarrekening
verschil voordeel/ jaarrekening
GR Avri
GR Avri
GR Avri
2022
2022
2022
jaarrek-berap
12.867
13.158
13.686
-528
N
282
289
129
160
V
798
1.202
1.342
1.309
34
V
1.302
Overige dienstverlening pluspakket
390
222
224
-2
N
257
Gescheiden inzameling incontinentie
0
297
193
104
V
0
Af te dragen vennootschapsbelasting
0
0
-1
1
V
-3
Totaal lasten programma pluspakket
14.741
15.308
15.540
-232
N
14.583
12.867
13.158
13.697
539
V
12.172
282
289
129
-160
N
798
1.202
1.342
1.309
-34
N
1.302
Overige dienstverlening pluspakket
390
285
265
-20
N
274
Gescheiden inzameling incontinentie
0
297
304
7
V
0
Totaal baten programma pluspakket
14.741
15.371
15.703
332
V
14.547
Saldo baten en lasten
0
63
164
100
V
-37
Gemeentelijke bijdrage (o.b.v. bijdrageverordening)
0
0
0
0
Resultaat voor bestemming
0
63
164
100
Onttrekking uit reserves
0
0
0
0
Storting naar reserves (reserve Pluspakket)
0
-63
-164
-100
Resultaat na bestemming
0
0
0
0
nadeel
GR Avri 2021
Lasten Integraal beheer openbare ruimte - via DVO Integraal beheer openbare ruimte - overige opdrachten Handhavingstaken
12.229
Baten Integraal beheer openbare ruimte - via DVO Integraal beheer openbare ruimte - overige opdrachten Handhavingstaken
0 V
-37
N
-20
9
Tabel 8: Baten en lasten programma Pluspakket (* €1.000) Integraal Beheer Openbare Ruimte – via DVO De uiteindelijke kosten zijn hoger uitgevallen dan in de bestuursrapportage voorzien. Dit komt vooral door het opgegeven meerwerk van diverse gemeenten. Op de post overige opdrachten is een voordeel zichtbaar. Dat komt doordat het meerwerk voor de diverse gemeenten op deze post was geraamd, maar de realisatie van het meerwerk is opgenomen onder de post ‘via DVO’. Gescheiden inzameling incontinentie De lasten van de inzameling van incontinentiemateriaal waren een stuk lager dan geraamd in de pilotbegroting. Dit heeft vooral te maken met de lagere volumes incontinentiemateriaal, dan waarmee gerekend is. Het verschil tussen de lasten en baten van € 111.000 is, zoals aangegeven in de bestuursrapportage, gestort in de reserve Pluspakket (geoormerkt per gemeente) ten behoeve van kostenegalisatie in de toekomst. 4.7
Verklaring financieel resultaat
Het financieel resultaat van dit programma is nihil. In beginsel worden alle baten en lasten binnen het Pluspakket afgerekend met de gemeenten. Hierop waren in 2022 een aantal uitzonderingen: • Zoals bij de bestuursrapportage is aangegeven, is conform de besluitvorming bij de jaarstukken 2021 € 101.000 aan de IBOR gemeenten gecompenseerd. Hiertoe is € 101.000 aan de reserve Pluspakket onttrokken. • De zomerinzameling gft werd bij twee gemeenten niet uitgevoerd. Inwoners zijn extra geïnformeerd over deze tijdelijke wijzigingen. Eveneens conform bestuursrapportage is het saldo van lasten en baten voor de zomerse extra ophaalrondes gft voor de gemeenten West Betuwe en West Maas en Waal in de reserve Pluspakket gestort (€ 157.000)
Pagina 19 van 75
0
• •
Het verschil tussen de lasten en baten voor de gescheiden inzameling van incontinentiemateriaal (pilot in vier gemeenten) is in de reserve Pluspakket gestort (€ 111.000). Voor de verwerking van afvalstromen resteert een klein negatief resultaat van € 3.000. Dit nadeel wordt verrekend met de reserve Pluspakket.
Pagina 20 van 75
5
PROGRAMMA BEDRIJFSAFVAL
De inzameling en verwerking van afval van bedrijven.
5.1
Inleiding
Avri voert in beperkte mate activiteiten uit voor bedrijven in de vorm van inzameling, inname en het laten verwerken van bedrijfsafval. De dienstverlening aan bedrijven is ondersteunend aan het Basispakket. De activiteiten op het gebied van bedrijfsafval zijn gericht op het zo goed mogelijk benutten en inzetten van beschikbare productiemiddelen. Het programma Bedrijfsafval vormt een beperkt onderdeel van de bedrijfsvoering en de omzet. De positieve financiële resultaten worden al enkele jaren benut voor verlaging van de afvalstoffenheffing voor de inwoners. We zien nog altijd potentieel om dit aandeel in de toekomst te vergroten en daardoor de dekkingsbijdrage voor de inwoners van Rivierenland te verstevigen. Ons marktaandeel in het MKB is stabiel. Wij schatten dit op circa 20% van de markt in het Rivierenland. Die markt wordt door in totaal zes partijen bediend. We onderscheiden ons op de markt door gescheiden inzameling van papier en plastic, glas en gft, door bedrijven te adviseren en service te bieden. Daarnaast maakt dit programma het mogelijk om uiting geven aan de regionale maatschappelijke betrokkenheid van Avri. Door verbinding met het regionale bedrijfsleven en sponsoring in natura tijdens regionale evenementen wordt de zichtbaarheid van Avri in de regio vergroot. 5.2
Terugblik 2022
Bedrijfsmatig afval Als het gaat om de inzameling van bedrijfsafvalstromen, is 2022 goed verlopen. Mede door het einde van de coronacrisis zet het herstel van de markt zich voort. Dit is met name terug te zien in de groei van het aantal klanten waar wij afval inzamelen. De hoeveelheden aangeleverd op ons grondstoffenpark zijn gelijk gebleven ten opzichte van 2021. Sponsoring Door de coronapandemie kon de jaarlijkse Rode Kruis Bloesemtocht niet doorgaan. Helaas is in de loop van 2022 bekend geworden dat dit evenement geheel stopt. Appelpop en Dijken Sport gingen wel door. Avri heeft daar een bijdrage aan geleverd in de vorm van gratis diensten. 5.3
Verklaring financieel resultaat 2022
Het jaarresultaat voor vpb (vennootschapsbelasting) van het programma Bedrijfsafval valt € 13.000 positiever uit dan verwacht bij de bestuursrapportage 2022. Dit resultaat komt tot stand door enerzijds € 287.000 hogere lasten en anderzijds € 300.000 hogere baten. De hogere lasten worden met name veroorzaakt door € 94.000 extra doorbelasting materieel (conform extra lasten Basispakket) en € 163.000 extra verwerkingskosten grondstoffen. Hier tegenover staan € 120.000 extra baten uit inzamelcontracten en € 172.000 verwerkingsopbrengsten grondstoffen. Daar ontstaat het grootste voordeel uit de papieropbrengsten.
Pagina 21 van 75
Tabel 9: Resultaat programma Bedrijfsafval (*€1.000) 5.4
Verantwoording baten en lasten
Tabel 10 bevat de baten en lasten van het programma Bedrijfsafval over 2022. Hierin worden de baten en lasten nader gespecificeerd. Ook worden de stortingen en onttrekkingen uit de reserves inzichtelijk. Verschil jaarrekberap
Begroting 2022
Berap 2022
jaarrek 202
2.115 40 2.155
2.141 42 2.183
2.428 44 2.472
-287 N -2 N -289 N
2.061 107 2.168
Baten Opbrengsten contracten Bedrijfsafval Verwerkingsopbrengsten grondstoffen Overige opbrengsten Totaal baten
1.997 284 33 2.314
2.106 284 33 2.423
2.226 456 41 2.723
120 V 172 V 8 V 300 V
2.096 456 37 2.589
Saldo baten en lasten Gemeentelijke bijdrage (o.b.v. bijdrageverordening) Resultaat voor bestemming Reservemutatie Resultaat na bestemming
159 0 159 -159 0
240 0 240 -240 0
251 0 251 -251 0
11 V 0 11 V -11 N 0
419 0 419 -419 0
BATEN EN LASTEN PROGRAMMA BEDRIJFSAFVAL Lasten Lasten uitvoering Bedrijfsafval Af te dragen vennootschapbelasting Totaal lasten
Tabel 10: Baten en lasten programma Bedrijfsafval ( x €1.000)
Pagina 22 van 75
voordeel/ nadeel
jaarrek 2021
6
PROGRAMMA ALGEMENE BATEN EN LASTEN
De baten en lasten van het primaire proces in het algemeen en de overhead in het bijzonder.
6.1
Inleiding
In dit programma worden de baten en lasten verantwoord die niet rechtstreeks aan de producten uit de overige programma’s kunnen worden toegekend. Hierin vormen de kosten van de ondersteunende bedrijfsvoering (taakveld overhead) een groot onderdeel. De bedrijfsvoering zorgt er met ondersteunende werkzaamheden voor dat de primaire processen zo optimaal mogelijk bijdragen aan de bedrijfsdoelstellingen. Daarnaast worden in dit programma ook de baten en lasten van het taakveld rente verantwoord. Avri ziet overhead niet louter als kostenpost. Door een goed lopende en innovatieve bedrijfsvoering worden de primaire taken beter en efficiënter uitgevoerd. De bereikte resultaten in 2022 worden verder toegelicht in paragraaf 11: Bedrijfsvoering.
6.2
Verklaring financieel resultaat
Over het boekjaar 2022 is een positief resultaat op dit programma gerealiseerd van € 252.000. Aangezien we bij de bestuursrapportage nog rekening hielden met een negatief resultaat van € 145.000, is het voordeel ten opzichte van de bestuursrapportage € 397.000. Dit voordeel bestaat naast een voordeel op de overheadlasten van € 317.000 (3,5% van de begrote lasten) uit een voordeel op de rente van € 80.000. Het voordeel op de lasten overhead wordt voornamelijk veroorzaakt door het positief saldo van de salarislasten (€ 0,7 miljoen) versus het nadeel op de inhuurlasten (€ 0,5 miljoen). De inhuur was noodzakelijk om de openstaande vacatures in te vullen, maar de kosten zijn lager uitgekomen dan in de bestuursrapportage begroot. In 2022 is hard gewerkt om openstaande vacatures ingevuld te krijgen. Veel vacatures binnen de diverse organisatieonderdelen die binnen de overhead vallen zijn inmiddels ingevuld. Tegelijkertijd zien we ook weer nieuwe vacatures ontstaan. Het binnenhalen en houden van goed personeel blijft een belangrijk aandachtspunt. Naast het per saldo voordeel op salaris- en inhuurbudgetten zijn er een aantal kleinere voordelen. Samen bedragen die ruim een ton. Het voordeel op catering (€ 39.000) en het voordeel op de inzet van regio Rivierenland (€ 37.000) zijn de twee grootste. Regio Rivierenland ondersteunt ons in de aanbestedingsprocedures.
We hebben daar in 2022 echter minder gebruik van gemaakt dan tevoren ingeschat. Het resultaat op het taakveld treasury bedraagt € 80.000. Het gaat hier om een renteresultaat. De rente over 2022 wordt nader toegelicht in paragraaf 10: Financiering. Het totaal saldo op het programma van € 252.000 wordt toegevoegd aan de reserve bedrijfsvoering (ABR) van Avri.
Pagina 23 van 75
Verantwoording baten en lasten In tabel 11 zijn de baten en lasten van de jaarstukken 2022 afgezet tegen de bestuursrapportage 2022. PROGRAMMA ALGEMENE BATEN EN LASTEN
Begroting 2022
Berap* 2022
Jaarrekening 2022
7.357 -4.852 -2.201 -304 0
7.502 -4.852 -2.201 -304 145
7.363 -4.924 -2.292 -319 -172
139 72 91 15 317
V V V V V
6.321 -4.269 -2.014 -274 -236
Taakveld 0.5 Treasury (rente) Taakveld 0.5 Treasury (dividend) Doorbelaste rentekosten naar programma's Subtotaal taakveld 0.5 Treasury
602 0 -602 0
556 0 -556 0
480 0 -560 -80
76 0 4 80
V V V V
514 -250 -534 -270
Taakveld 0.9 Vennootschapsbelasting (Vpb) Doorbelaste Vpb naar programma Basispakket Doorbelaste Vpb naar programma Pluspakket Doorbelaste Vpb naar programma Bedrijfsafval Subtotaal taakveld 0.9 Vennoorschapsbelasting
43 0 -3 -40 0
45 0 -3 -42 0
47 -4 1 -44 0
-2 4 -4 2 0
N V N V
108 -4 3 -107 0
Saldo baten en lasten Gemeentelijke bijdrage (o.b.v. bijdrageverordening) Resultaat voor bestemming Taakveld 0.10 Mutatie reserves Resultaat na bestemming
0 0 0 0 0
-145 0 -145 145 0
252 0 252 -252 0
397 0 397 -397 0
V
506 0 506 506 0
Lasten Taakveld 0.4 Overhead Doorbelaste overhead naar programma Basispakket Doorbelaste overhead naar programma Pluspakket Doorbelaste overhead naar programma Bedrijfsafval Subtotaal taakveld 0.4 Overhead
Tabel 11: Baten en lasten programma Algemene baten en lasten (*€1.000)
Pagina 24 van 75
Verschil Voordeel / Jaarrek jaarek-berap Nadeel 2020
V N
JAARVERSLAG PARAGRAFEN
Pagina 25 van 75
7
LOKALE HEFFINGEN
7.1 Inleiding Avri is verantwoordelijk voor de afvalstoffenheffing van de deelnemende gemeenten. De gemeenschappelijke regeling Belasting Samenwerking Rivierenland (BSR) verzorgt voor Avri de belastingaanslagen en de inning daarvan. Uitgangspunt is dat de tarieven afvalstoffenheffing kostendekkend zijn. Dit komt overeen met het wettelijk uitgangspunt dat de gemiddelde tarieven voor de dienstverlening op begrotingsbasis niet meer dan 100% kostendekkend mogen zijn. 7.2 Ontwikkeling baten afvalstoffenheffing In tabel 12 zijn voor 2022 het aantal huishoudens, de tarieven en de berekening van de opbrengsten afvalstoffenheffing uiteengezet. Ook het totaal aan kwijtschelding wordt zichtbaar. Dit wordt als last verantwoord in het programma Basispakket. Baten afvalstoffenheffing 2022
Aantal huishoudens Geregistreerde huishoudens Niet betalende huishoudens basisdeel Betalende huishoudens basisdeel % b etalende huishoudens
begroting
berap
jaarrekening
verschil jaarrekberap
jaarrekening
2022
2022
2022
101.133 -7.787 93.346 92,3%
101.133 -7.383 93.750 92,7%
102.064 -6.124 95.940 94,0%
931 1.259 2.190 1,3%
100.774 -6.550 94.224 93,5%
2021
Gemiddeld aantal aanbiedingen restafval 30 ltr. (brengvoorziening) hoogbouw en stadscentra 30 ltr. (brengvoorziening) 60 ltr. (brengvoorziening) 140 ltr. (mini container) 240 ltr. (mini container)
38 19
33 19
-5 0
36 21
5,4 6,4
5,3 7,1
-0,1 0,7
5,7 7,3
Tarieven Basistarief Toeslag basistarief per extra mini container restafval
€ 279 € 50
€ 279 € 50
€ 279 € 50
€ 270 € 50
€ 0,80 € 1,00
€ 0,80 € 1,00
€ 0,80 € 1,00
€ 0,80 € 1,00
€ 4,67 € 8,00
€ 4,67 € 8,00
€ 4,67 € 8,00
€ 4,67 € 8,00
€ 29.861 -€ 1.373 € 28.488
€ 30.187 -€ 1.282 € 28.905
€ 30.441 -€ 1.144 € 29.297
Variabel tarief: aanbieding 30 ltr. (brengvoorziening - hoogbouw) Variabel tarief: aanbieding 30 ltr. (brengvoorziening) Variabel tarief: aanbieding 60 ltr. (brengvoorziening) Variabel tarief: aanbieding 140 ltr. (mini container) Variabel tarief: aanbieding 240 ltr. (mini container) Baten afvalstoffenheffing programma basispakket (x €1.000) Bruto baten afvalstoffenheffing Kwijtschelding Netto baten afvalstoffenheffing
€ 254 € 138 € 392
€ 29.640 -€ 1.112 € 28.528
Tabel 12: Ontwikkeling baten afvalstoffenheffing Het aantal geregistreerde huishoudens is ten opzichte van de bestuursrapportage licht gestegen. Daarnaast is er een afname van het aantal niet-betalende huishoudens. In paragraaf 3.4.1 is het resultaat op de afvalstoffenheffing toegelicht.
Pagina 26 van 75
8
WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING
8.1 Inleiding De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing biedt inzicht in het risicomanagement binnen Avri. Het beschrijft hoe risicomanagement als vast proces binnen de bedrijfsvoering wordt toegepast en verankerd. Ook geeft deze paragraaf inzicht in het risicoprofiel van Avri en de bijbehorende weerstandscapaciteit en -ratio. Het uitgangspunt vormt de Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen 2017, die in februari 2017 door het Algemeen Bestuur werd vastgesteld. De weerstandscapaciteit is verder uitgewerkt in de Nota Reserves en Voorzieningen 2017 van Avri. 8.2 Ontwikkeling risico's In deze paragraaf is voor ieder programma de ontwikkeling van het risicoprofiel weergegeven. Het actualiseren van het risicoprofiel is van belang, gezien de grilligheid van de begroting en het geringe weerstandsvermogen de afgelopen jaren. In onderstaande tabel zijn de risico's per programma weergegeven. Het risicoprofiel uit de bestuursrapportage 2022 is in tabel 16 afgezet tegen de geactualiseerde stand in deze jaarstukken.