Document · PDF

Bijlage 1 Voorjaarsnota 2023

Gemeenteraad 6 juli 2023, gemeente West Maas en WaalBij agendapunt: Z.08604911.104 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Voorjaarsnota 2023

Datum raadsbehandeling: 6 juli 2023

INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 Aanbieding aan de raad .......................................................................................................................... 3 Vaststellingsbesluit .................................................................................................................................. 5 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 6 Deel 1 - Programma's ........................................................................................................................... 7 Programma 1 - Wonen, werken en recreëren ..................................................................................... 8 Programma 2 - Maatschappelijke zaken ........................................................................................... 12 Programma 3 - Fysieke leefomgeving ............................................................................................... 15 Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid....................................................................................

18 Programma 5 - Bedrijfsvoering .......................................................................................................... 20 Algemene dekkingsmiddelen............................................................................................................. 22 Deel 2 - Financiën ................................................................................................................................ 23 Kaders en uitgangspunten..................................................................................................................... 24 Financieel meerjaren perspectief per programma................................................................................. 26 Programma 1 - Wonen, werken en recreëren ................................................................................... 26 Programma 2 - Maatschappelijke zaken ........................................................................................... 28 Programma 3 - Fysieke leefomgeving ............................................................................................... 28 Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid.................................................................................... 33 Programma 5 – Bedrijfsvoering .........................................................................................................

34 Algemene dekkingsmiddelen............................................................................................................. 36 Recapitulatie van baten en lasten ......................................................................................................... 37 Deel 3 - Bijlagen ................................................................................................................................... 38 Bijlage 1 - Kredieten 2023 ..................................................................................................................... 39 Bijlage 2 - Meerjaren investeringsplan .................................................................................................. 41

AANBIEDING AAN DE RAAD Hierbij bieden wij u de Voorjaarsnota 2023. Deze nota geeft de kaders, uitgangspunten en richtlijnen op basis waarvan u het beleid voor de komende 4 jaar vorm kunt geven. De nota dient ter ondersteuning van uw kaderstellende rol, u kunt in een vroegtijdig stadium de kaders voor de komende jaren vast stellen. In de Voorjaarsnota zijn geen nieuwe beleidsactiviteiten opgenomen. De nieuwe beleidsrichting voor de komende jaren zijn bepaald in het collegeprogramma. De Voorjaarsnota geeft u inzicht in de financiële positie van de gemeente voor dit jaar met een vooruitblik tot 2027. Op basis van uw besluitvorming over deze Voorjaarsnota stellen wij de Programmabegroting 2024-2027 op. De planning en controlcyclus ziet er nu als volgt uit: - Voorjaarsnota - Begroting - Najaarsnota - Jaarrekening Alle documenten uit deze planning en control cyclus hebben dezelfde opzet om de vergelijkbaarheid zo groot mogelijk te maken. Deel 1 bevat de Programma's In dit deel staan per programma de visie, maatschappelijk effect, doelstellingen, het geldende beleidskader, de voorgenomen activiteiten en de kosten. Deel 2 bevat de financiën In dit deel staan de kaders en uitgangspunten voor het maken van de Programmabegroting. Ook wordt het financieel meerjarenperspectief getoond. Hierin zijn alle bekende mutaties verwerkt en toegelicht.

Deel 3 bevat de bijlagen In dit deel staat een actueel overzicht van het meerjaren investeringsplan en een mutatie overzicht van de lopende investeringen. Samenvatting - financieel Alle bekende ontwikkelingen zijn in deze Voorjaarsnota verwerkt. Per programma wordt de ontwikkeling van de lasten en baten in beeld gebracht. In deze Voorjaarsnota zijn meerdere financiële ontwikkelingen verwerkt. De grootste ontwikkelingen in 2023 en verder (vanaf € 50.000,-) zijn: Bedragen x € 1.000

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Automatisering - Aframing stelpost

148 V

0 V

Automatisering - Ondersteuning VDI-omgeving Begroting Werkzaak 2024-2027

-80 N

0 V

-441 N

-549 N

-568 N

-611 N

BSR - Concept begroting 20242027 Decembercirculaire 2022

-1 N

-70 N

-65 N

-71 N

-80 N

-59 N

0 V

75 V

694 V

692 V

GGD bijdrage

-81 N

-132 N

-137 N

-146 N

-177 N

Jeugd

300 V

Loonontwikkeling

-567 N

-771 N

-952 N

-1.125 N

-1.531 N

Meerjareninvesteringsplan 20242027 ODR - concept Begroting 2024

0 V

64 V

0 V

-10 N

-288 N

0 V

-303 N

ODR - concept Jaarrekening 2022

51 V

0 V

-120 N

-90 N

-60 N

-30 N

-15 N

Openbare verlichting energielasten

Prijsindex 2024-2027 Prijsstijging Vraagwijzer Regio Rivierenland - concept Begroting 2024 Stelpost - Traject herijking businesscase MFA's VRGZ - Concept begroting 20242027 WMO en Jeugd uitvoeringskosten - Vraagwijzer WMO maatwerkvoorzieningen Hulpmiddelen

0 V

-232 N

-277 N

-375 N

-900 N

-100 N

-116 N

-121 N

-130 N

-133 N

0 V

-58 N

0 V

-350 N

-359 N

-368 N

-378 N

-114 N

-227 N

-233 N

-240 N

-246 N

-80 N

0 V

60 V

62 V

64 V

65 V

67 V

Een onderbouwing van deze (en andere) financiële ontwikkelingen staat in Deel 2 (deel financiën) van deze Voorjaarsnota. Op basis van de huidige inzichten ziet het meerjarenperspectief er als volgt uit: Bedragen x € 1.000

Financieel meerjarenperspectief ontwikkeling

2023

2024

2025

2026

2027

Saldo

Programmabegroting 2023-2026

99 V

1.495 V

2.353 V

175 V

Wijzigingen t/m Najaarsnota 2022

-103 N

-41 N

-51 N

-62 N

Wijzigingen tot voorjaarsnota

573 V

1.396 V

1.612 V

1.790 V

1.755 V

Structurele effecten jaarrekening 2022

0 V

Stand voor opstellen Voojaarsnota

569 V

2.850 V

3.914 V

1.903 V

1.868 V

-1.137 N

-2.831 N

-3.212 N

-3.044 N

-4.250 N

-569 N

19 V

703 V

-1.141 N

-2.383 N

Financieel effect Voorjaarsnota Eindstand na vaststelling Voorjaarsnota

De behandeling van de Voorjaarsnota 2023 ziet er als volgt uit: * 22 juni 2023 -> behandeling in RTG (inclusief technische vragenronde) * 6 juli 2023 -> behandeling in de raad. Wij kijken uit naar een constructief overleg met uw raad.

Hoogachtend, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN WEST MAAS EN WAAL, De gemeentesecretaris, De burgemeester, P.G. (Perry) Arissen

V.M. (Vincent) van Neerbos

VASTSTELLINGSBESLUIT

Onderwerp: Voorjaarsnota 2023 Nr. "invullen door griffier"

De Raad van de gemeente West Maas en Waal, Gezien het voorstel van Burgemeester en Wethouders, d.d. 23 mei 2023, nr.

BESLUIT: 1. De Voorjaarsnota 2023 vast te stellen. 2. Aanvullend krediet voor 2023 van € 377.000 beschikbaar stellen (zie bijlage 1); 3. Het college op te dragen om de Programmabegroting 2024-2027 op te stellen met inachtneming van de uitgesproken bestuurlijke ambities en de financiële kaderstelling zoals is aangegeven in deze Voorjaarsnota; 4. Het voorziene negatieve saldo in 2023 indien noodzakelijk te dekken uit de Algemene reserve.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering op 6 juli 2023.

DE RAAD VAN DE GEMEENTE WEST MAAS EN WAAL, De griffier, De burgemeester,

C. (Elles) Jansen-Bouwman

V.M. (Vincent) van Neerbos

LEESWIJZER De indeling van de Voorjaarsnota is in grote lijnen hetzelfde als het collegeprogramma. In deel één vindt u de programma’s en in deel twee de financiën. De paragrafen maken geen onderdeel uit van de Voorjaarsnota. Deel 3 bevat de bijlagen. Deel 1 - Programma’s Per programma zijn de volgende onderdelen opgenomen. Missie Elk programma dient bij te dragen aan het realiseren van de missie en visie van de gemeente, zodat de som van programma’s hier een complete invulling aan geeft. De missie en de visie vormen de kapstok voor de huidige bestuursperiode. Visie Per programma is een deelvisie opgesteld die bijdraagt aan de totaalvisie. Dit maakt inzichtelijk wat welk programma bijdraagt aan het toekomstbeeld van de gemeente in 2026. Maatschappelijk effect Per programmaonderdeel is een maatschappelijk effect opgesteld dat aangeeft wat de gemeente binnen het betreffende onderdeel wil bereiken voor haar inwoners. Doelstellingen Per programmaonderdeel zijn doelstellingen (in overleg met de portefeuillehouders en teammanagers) opgesteld die de gemeente nastreeft om het gewenste maatschappelijke effect mee in te kleuren. Deze doelstellingen hebben een reikwijdte van één tot vier jaar. Activiteiten Per programmaonderdeel zijn voor de realisatie van de doelstellingen (in overleg met de portefeuillehouders en teammanagers) concrete activiteiten benoemd.

Deze activiteiten hebben een reikwijdte van één jaar (of meerdere jaren). Indicatoren Op basis van de effectindicatoren brengen we niet alleen in beeld wat we hebben gedaan en wat het heeft gekost, maar brengen we van de activiteiten ook in beeld wat deze hebben bijgedragen aan de doelstellingen en de invulling van het maatschappelijk effect dat we nastreven. Zo krijgen we in de toekomst een steeds nauwkeuriger beeld over de doeltreffendheid en de doelmatigheid van de middelen die we per activiteit inzetten. Wat mag het kosten? In deze tabel presenteren wij de financiële informatie per programma. Het belangrijkste onderwerp hierbij is de financiële effecten van deze Voorjaarsnota. De verwerkte effecten lichten we in deel 2 per programma toe. Deel 2 - Financiën In dit deel schetsen wij de kaders en uitgangspunten voor het opstellen van de Programmabegroting 2024-2027 en de financiële ontwikkelingen. Daarnaast zijn per programma de mutaties in beeld gebracht die in deze Voorjaarsnota zijn verwerkt. Hierin wordt onderscheid gemaakt in mutaties voor 2023 en mutaties vanaf 2024. Tot slot geeft de recapitulatie aan hoe het begrotingssaldo zich door de tijd heen ontwikkeld. Na vaststellen van deze Voorjaarsnota is sprake van een gewijzigd begrotingssaldo.

Dit saldo betreft een momentopname omdat bij alle raadsvergaderingen er nieuwe besluiten genomen kunnen worden met een financieel effect. Bij alle planning- & control documenten brengen we het meest actuele begrotingssaldo in beeld. Deel 3 - Bijlagen Tot slot presenteren wij u in de bijlage het meerjaren investeringsoverzicht en de kredietwijzigingen voor 2023.

DEEL 1 - PROGRAMMA'S

PROGRAMMA 1 - WONEN, WERKEN EN RECREËREN ALGEMEEN Missie Bijdragen aan het levensgeluk van inwoners Door een leefomgeving te faciliteren die is afgestemd op de behoefte van de inwoners. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk

Jaar

Reclamebeleid Woonwagenbeleid Structuurvisie Buitengebied Landschapsontwikkelingsplan Welstandsnota Visie Leefbaarheid Kernen Regionale detailhandelsvisie Beleid internet winkels Visie vrijetijdseconomie 2015-2018 Structuurvisie dorpen 2025 Nota kostenverhaal Nota Economische Zaken 2016-2019 Structuurvisie Recreatie Concentratiegebieden Toetsingskader woningbouw (2e tranche) Dorpskwaliteitsplan West Maas en Waal Regionaal Programma Werklocaties 2019-2024 (RPW) Uitvoeringsprogramma visie leefbaarheid kernen 2030 Nota grondbeleid 2020 Verordening startersleningen 2021 Omgevingsvisie buitengebied Regionaal uitvoeringsprogramma Rijk van Maas en Waal (RUP) Verordening hoorcommissie Ruimtelijke ontwikkeling 2021 Beleidsvisie zonne-energie Regionaal Ambitiedocument Regio Rivierenland 2022-2025 Woonvisie 2022-2026

2008 2010 2010 2011 2012 2013 2014 2014 2015 2015 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2020 2021 2021 2021 2021 2021 2021 2021 2022

Deelvisie Wonen Voor inwoners zijn passende, duurzame woonvormen beschikbaar. De basisvoorzieningen passen bij de maat van de gemeente en er is oog voor een open en groene leefruimte.

Maatschappelijk effect West Maas en Walers zijn tevreden met hun woonplaats

Doelstellingen 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Realiseren van passende groei in de kernen (totaal 1.070 nieuwe woningen tot 2030), met behoud van het karakter en de omvang van de kernen. Realiseren van spreiding van nieuwe woningen over de kernen. Realiseren van voldoende betaalbare nieuwe woningen (sociale huur, midden-huur en betaalbare koop). Stimuleren en faciliteren van het verduurzamen van de bestaande woningvoorraad. Realiseren van meer levensloopbestendige woningen en passende en duurzame woonvormen wonen in alle kernen. Realiseren van een goede ontsluiting tussen nieuwe woonwijken en de kernen. Realiseren van toekomstbestendige basisvoorzieningen.

Indicatoren Woonplaatstevredenheidpercentage:

Leefomgeving wordt als aantrekkelijk ervaren door inwoners in relatie tot percentage waar de woonvisie 2022 is toegepast

Woonverduurzamingspercentage:

Aantal circulaire bouwprojecten in de gemeente + het percentage hernieuwde elektriciteit + het percentage toepassing woonvisie 2022 in relatie tot het totale woningaanbod.

Activiteiten ▪ ▪ ▪ ▪

▪

Realisatie uitvoeringsagenda woonvisie 2022. Kleinschalige en grootschalige woningbouwontwikkeling. Ontwikkeling en realisatie acties woonzorgvisie. Vaststellen omgevingsvisie kernen. Onderzoeken mogelijkheden nut en noodzaak van herbestemmen recreatiewoningen binnen de nieuwe in ontwikkeling zijnde visie 'recreatie en toerisme'.

Deelvisie Werk Werk en economische ontwikkeling zijn in balans met de leefbaarheid en het milieu/klimaat. Bedrijventerreinen groeien waar mogelijk, zijn goed bereikbaar én het vrachtverkeer is geweerd uit de kernen. Er zijn alternatieven voor het ‘klassieke’ boerenbedrijf, bestaande bedrijfslocaties zijn hergebruikt om verpaupering tegen te gaan én nieuwe bedrijven (mkb) versterken bestaande bedrijven.

Maatschappelijk effect: Een duurzame en maatschappelijk verantwoorde lokale economie met een sterke werkgelegenheid.

Doelstellingen 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Bedrijven faciliteren bij uitbreidingen, verplaatsing en/of vestiging, ten behoeve van het bevorderen van werkgelegenheid. Duurzame revitalisering van bedrijventerreinen. Uitbreiding van bedrijventerreinen. Minder kansrijke bedrijventerreinen transformeren naar wonen. Uitbreiding van kleine bedrijventerreinen hoogstens voor bestaande bedrijven, bij voorkeur centralisatie van bedrijven op grotere terreinen. Huidige agrarische bedrijven niet belemmeren en de ruimte geven voor innovatie en recreatieve activiteiten, innovatie, mits de agrarische activiteiten niet worden belemmerd. Stimuleren van transformatie van langdurig leegstaande commerciële panden. Nieuwe ondernemingen moeten voor de gemeente een meerwaarde hebben én duurzaam en klimaat-adaptief zijn. Vrachtverkeer wordt (waar mogelijk) geweerd uit de dorpskernen.

Indicatoren Revitaliseringspercentage:

Duurzame herinrichting bedrijventerreinen in relatie tot bestaand aanbod.

Bedrijfstransformatiepercentage:

Aantal getransformeerde bedrijven (bestemming, innovatie, doel) in relatie tot bestaande situatie.

Economisch duurzaamheidpercentage:

Aantal nieuwe ondernemingen met een meerwaarde voor de gemeente in relatie tot historische ontwikkeling/landelijke trends.

Activiteiten ▪ ▪

Vaststelling en realisatie economische visie met bijbehorende uitvoeringsagenda Vaststellen programma vitaal platteland

Deelvisie Recreëren In West Maas en Waal zijn de recreatiemogelijkheden doorontwikkeld. Hierdoor kent de gemeente een 4-seizoenen toerisme. Daarnaast is het recreatieve aanbod ook interessant voor de eigen inwoners.

Maatschappelijk effect: Versterken van de Merkbeleving van West Maas en Waal

Doelstellingen 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Investeren in het aantrekkelijk houden van het recreatieve gebied. Inzetten op het sterke toeristische-recreatieve merk ‘Het Land van Maas en Waal’. Stimuleren en uitbreiden van recreatieplekken en toerisme. Het verbinden van de parels (attracties en kleinschalige recreatie) langs de Maas en tussen de Maas en Waal; het organiseren van het ‘parelsnoer’. Nieuwe recreatieve ondernemers versterken het bestaande aanbod en zorgen voor een 4seizoenen aanbod. Mogelijkheden voor recreatie op het platteland mogelijk maken.

Indicator Recreatie-ontwikkelingspercentage:

Aantal recreatieplekken + Aantal toeristische (dag)bezoeken + gemiddelde besteding per (dag)bezoeker in relatie tot basisjaar.

Activiteiten ▪

Realisatie uitvoeringsagenda economische visie 2023

Lopende activiteiten

Realisatie

1. Iedereen kan in onze dorpen komen en blijven wonen Leningen Svn (woonvisie) Opstellen Kwaliteitsplan Buitengebied

2023

Evalueren VAB-beleid (vrijkomende agrarische bedrijfsbebouwing)

2023

Uitvoeringsprogramma vitaal platteland

2023

Realisatie projecten uitvoeringsagenda woonvisie

2030

3. Economische groei realiseren en lokale werkgelegenheid bevorderen Uitwerken economische visie

2023

Cofinanciering routeprogramma

2023

Regionaal projectfiche agribusiness

2025

Uitvoeringsprogramma visie (Vrijetijds)economie tot 2025 en verder

2025

4. Aanwezige natuurwaarden en landschappelijke elementen behouden en mogelijk versterken Eindoplevering project 'Over de Maas' bewerkstelligen en beheer en onderhoud door de gemeente starten

2023

Volgen van de ontwikkelingen natuurinrichting uiterwaarden Wamel-Dreumel-Heerewaarden

2023

Voorkomen van het verondiepen van de Vonkerplas

2023

Ontwikkeling Hanzeland Maasbommel

2024

Rivierenprojecten

2028

5. Bouwgrondexploitaties De Appelhoek - Alphen (G.040)

2023

Het Leeuwse Veld - Beneden-Leeuwen (G.086) (Project in samenwerking met derden)

2025

WAT MAG HET KOSTEN? Bedragen x € 1.000

Exploitatie

2023

2024

2025

2026

2027

-2.645 N

-2.554 N

-2.560 N

-2.567 N

Wijzigingen t/m Najaarsnota

0 V

-2 N

Wijzigingen tot voorjaarsnota

Saldo Programmabegroting 2023-2026

-17 N

Structurele effecten jaarrekening 2022

0 V

Stand voor opstellen voorjaarsnota

-2.663 N

-2.573 N

-2.578 N

-2.585 N

-137 N

-493 N

-480 N

-548 N

-539 N

-2.800 N

-3.066 N

-3.059 N

-3.133 N

-3.124 N

Financieel effect Voorjaarsnota Eindstand na vaststelling Voorjaarsnota

In deel 2 van deze Voorjaarsnota wordt een onderbouwing met toelichting gegeven van de verwerkte effecten.

PROGRAMMA 2 - MAATSCHAPPELIJKE ZAKEN ALGEMEEN Missie Bijdragen aan het levensgeluk van inwoners Door een leefomgeving te faciliteren die is afgestemd op de behoefte van de inwoners. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk

Jaar

Subsidieverordening basisbibliotheek West Maas en Waal Accommodatiebeleidsplan Maatschappelijke knooppunt in elke kern Verordening inrichting antidiscriminatievoorziening gemeente West Maas en Waal Kadernota Positief Integraal Jeugdbeleid Visie Leefbaarheid Kernen/Koers 2030 Kadernota Passend Onderwijs Verordening Individuele studietoeslag Participatiewet Verordening cliëntenparticipatie Participatiewet West Maas en Waal Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive Verordening cliëntenparticipatie Werkzaak Kadernota cultuur 2017-2020 'Cultuur is geen kunst' Beleidsplan participatie KP4 Verordening tegenprestatie Participatiewet Verordening individuele inkomenstoeslag West Maas en Waal Algemene subsidieverordening Gemeente West Maas en Waal Verordening loonkostensubsidie Participatiewet Advies- en verbeterplan sluitende aanpak voor mensen met een psychische kwetsbaarheid Regionaal Beleidsplan GGZ Beschermd Wonen Maatschappelijke Opvang Beleidskader Harmonisatie Kinderopvang en Peuterspeelzaalwerk Lokaal sociaal akkoord 2018-2021 Beleidskader Lokaal Onderwijsbeleid 2018-2022 'Verdiepen en verbreden' Beleidsnota onderwijsachterstandenbeleid Afstemmingsverordening participatiewet IOAW en IOAZ West Maas en Waal 2018 Tarievenverordening voor welzijnsaccommodaties in de gemeente West Maas en Waal Nota vereenvoudiging minimabeleid en bijzondere bijstand 2020 Verordening

Jeugdhulp & Maatschappelijke ondersteuning 2020 Meerjarenstrategie GGD 2020-2023 Meerjarenbeleidsplan Werkzaak 2020-2023 Beleidsplan schuldhulpverlening 2021-2024 Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Regioplan Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Nijmegen & Rivierenland VVE-beleid (onderdeel van onderwijsachterstandenbeleid) Regioaanpak 'Huiselijk geweld en Kindermishandeling' IHP (Integraal Huisvestingsplan) Verordening onderwijshuisvesting West Maas en Waal 2022 Verordening bekostiging leerlingenvervoer Nadere regels Maatschappelijke ondersteuning West Maas en Waal Nadere regels Jeugdhulp West Maas en Waal Uitvoeringsprogramma 2022-2023 van de Visie Leefbaarheid 2030

2007 2009 2010 2011 2013 2013 2015 2015 2015 2016 2016 2016 2016 2017 2017 2017 2017 2017 2018 2018 2018 2018 2018 2019 2019 2019 2020 2020 2020 2021 2021 2021 2021 2022 2022 2022 2022 2022 2022

Deelvisie Maatschappelijke Zaken West Maas en Waal heeft een vitale gemeenschap met een actief verenigingsleven, waarbij mensen naar elkaar om kijken. De gemeente faciliteert en helpt mensen (die dat nodig hebben) aansluiting te houden bij de gemeenschap. Sportvoorzieningen en accommodaties blijven waar mogelijk in de buurt/wijk.

Maatschappelijk effect West Maas en Walers voelen zich gezien en gehoord en kunnen deelnemen aan de maatschappij.

Doelstellingen 1. 2. 3. 4. 5.

Jeugd en jongeren op een verantwoorde manier te laten opgroeien, ontwikkelkansen te vergroten en zorg te dragen voor een zinvolle vrijetijdsbesteding. Bevorderen van de zelfredzaamheid van al onze inwoners. Een goede gezondheid en verantwoorde levensstijl van al onze inwoners te bevorderen. Actieve en passieve deelname/betrokkenheid van al onze inwoners aan de samenleving te bevorderen. Een voorzieningenniveau dat bijdraagt aan de leefbaarheid in de dorpen, passend bij de omvang van het dorp.

Indicatoren Levensstijl-ontwikkelingspercentage:

Aantal West Maas en Walers dat voldoet aan de definitie gezonde levensstijl (nader te bepalen) in relatie tot het totaal aantal inwoners.

Zelfredzaamheidspercentage:

Aantal West Maas en Walers dat voldoet aan de definitie zelfredzaamheid (nader te bepalen) in relatie tot het totaal aantal inwoners.

Inwonerparticipatiepercentage:

Aantal West Maas en Walers dat voldoet aan de definitie participatie (nader te bepalen) in relatie tot het totaal aantal inwoners.

Activiteiten ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

▪ ▪ ▪

Opstellen en uitvoeren van een integraal beleidskader ‘sociaal domein Bevorderen gezonde leefstijl, onder andere in scholen en instellingen. Stimuleren sport- en cultuuractiviteiten/evenementen. Herijken minimaregelingen. En sport opnemen als bestedingsdoel in de regelingen voor kinderen en volwassenen. Dementievriendelijke gemeente worden. Stimuleren van publiekstoegankelijke toiletten. En de vindbaarheid vergroten door middel van aansluiting bij de “Hoge Nood App”. Een integrale aanpak van laaggeletterdheid en lage basisvaardigheden in beleid en uitvoering. En daarbij de continuering van het (mobiel) Digitaal-huis. Het continu optimaliseren van werkafspraken met VraagWijzer ten behoeve van een verbeterde toegang. Onderzoeken van de behoefte van (jonge) mantelzorgers en aansluiting op het aanbod. Waarderen en ondersteunen van (jonge) mantelzorgers via het netwerk van mantelzorgsteunpunten. Actief jeugd- en onderwijsbeleid uitvoeren met als doel dat alle jeugdigen zo gezond en veilig als mogelijk kunnen opgroeien en zich zo goed mogelijk ontwikkelen. Jeugd en jongeren meer betrekken bij de samenleving. Uitvoeren van het Integraal Huisvesting Plan (IHP). Realiseren ontmoetingsplekken voor de jeugd.

▪ ▪ ▪

Stimuleren van activiteiten tussen jeugd en politiek. Regie voeren op de MFA’s, afhankelijk van de uitkomsten van de herijkte businesscases. Een integrale aanpak ten behoeve van de leefbaarheid in Altforst via de “dorpendeal”. Lopende activiteiten

Realisatie

1. Jeugd en jongeren (tot 23 jaar) op een verantwoorde manier laten opgroeien, vergroten van ontwikkelkansen en zorg dragen voor een zinvolle vrijetijdsbesteding Nieuwe inkoop WMO/Jeugd

2023

Uitbreiding IKC

2023

Jeugd: Opgroeien in een kansrijke omgeving

2026

3. Goede gezondheid en verantwoorde levensstijl van onze inwoners Uitvoering geven lokaal beleid op Huiselijk Geweld en Kindermishandeling

2023

Uitvoeren beleidsplan GGZ Beschermd Wonen-Maatschappelijke Opvang

2023

Lokaal preventieakkoord

2023

Lokale inclusie agenda

2025

Zilverenkrachtbeleid

2025

4. Bevorderen actieve en passieve deelname/betrokkenheid aan de samenleving Herijken minimaregelingen

2023

5. Voorzieningenniveau dat bijdraagt aan de leefbaarheid in de 8 dorpen Cultuurbeleid

2023

Gymzaal Appeltern duurzaamheidsmaatregelen

2023

WAT MAG HET KOSTEN? Bedragen x € 1.000

Exploitatie

2023

2024

2025

2026

2027

-19.408 N

-19.597 N

-19.824 N

-19.974 N

Saldo Programmabegroting 2023-2026 Wijzigingen t/m Najaarsnota

0 V

-55 N

-61 N

-57 N

Wijzigingen tot voorjaarsnota

-47 N

-140 N

-102 N

-137 N

Structurele effecten jaarrekening 2022

0 V

Stand voor opstellen voorjaarsnota

-19.561 N

-19.791 N

-19.987 N

-20.133 N

-20.168 N

-142 N

-993 N

-1.176 N

-1.373 N

-2.019 N

-19.702 N

-20.785 N

-21.163 N

-21.505 N

-22.186 N

Financieel effect Voorjaarsnota Eindstand na vaststelling Voorjaarsnota

In deel 2 van deze Voorjaarsnota wordt een onderbouwing met toelichting gegeven van de verwerkte effecten.

PROGRAMMA 3 - FYSIEKE LEEFOMGEVING ALGEMEEN Missie Bijdragen aan het levensgeluk van inwoners Door een leefomgeving te faciliteren die is afgestemd op de behoefte van de inwoners. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk

Jaar

Waterplan 2005-2025 Op weg naar duurzaam groenbeheer Integrale leidraad Flora en Fauna ruimtelijke ontwikkeling en bestendig beheer Gladheidsbestrijdingsplan Bomenbeleidsplan Milieuprogramma Gemeentelijk verkeer- en vervoersplan Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2018-2022 (vGRP) Beleidsplan Openbare verlichting 2019-2023 Nota parkeren Koersnotitie duurzaamheid en energiebeleid Regionale energietransitie fruitdelta Rivierenland Lokaal uitvoeringsprogramma klimaatbestendig west maas en waal Verordening en stimuleringslening duurzaamheid Bodemkwaliteitskaart en beheernota Beheer- en Onderhoudsrapportage Verhardingen 2022-2026

2005 2011 2013 2014 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2019 2020 2020 2020 2021 2022

Ontwikkelingen De veren in Gelderland worden deels via het verenfonds vergoed vanuit de Provincie. Vanaf 2024 vervalt deze vergoeding voor onze veren. Het Verenfonds is leeg en dit zal effect hebben op onze begroting. Er is nog teveel onduidelijkheid over de bedragen. De betrokken partijen zijn in overleg.

Deelvisie Fysieke Leefomgeving West Maas en Waal is een goed ontsloten, open & groene, energie-neutrale gemeente. De verkeersveiligheid is op orde en de historie van West Maas en Waal is zichtbaar door de doorontwikkeling van de ‘parels’ van de gemeente.

Maatschappelijk effect De fysieke leefomgeving van West Maas en Waal draagt bij aan het welzijn en de gezondheid van de inwoners.

Doelstellingen 1. De gemeente is duurzaam en klimaat-adaptief ingericht. 2. Stimuleren van verduurzaming van huizen; in 2026 meer energielabel A gebouwen. 3. Meer zonnepanelen op of bij woningen (nu 40%, streefgetal 60% in 2026). 4. Realiseren van meer waterbuffers op prioritaire locaties. 5. Meer groene (koele) verblijfsruimtes in dorpen. 6. Meer vergroening van particuliere tuinen. 7. De gemeente is duurzaam en klimaat-adaptief ingericht. 8. Goede, veilige en snelle bereikbaarheid tussen de (voorzieningen van de) kernen en gemeenten. 9. Goede regulering van het oppervlakte en grondwater. 10. De gemeente West Maas en Waal heeft een goede verkeerveiligheid en nagenoeg geen ongelukken in de openbare ruimte. 11. De "parels" van de gemeente zijn zichtbaar.

Indicatoren Woonverduurzamingspercentage:

Aantal circulaire bouwprojecten in de gemeente + het percentage hernieuwde elektriciteit in relatie tot het totale woningaanbod. (Input factoren: ABC-labels, aantal zonnepanelen, aantal groene daken et cetera).

Versteningspercentage:

Aantal tuinen dat voor minder dan 30% is versteend in relatie tot de totale tuinoppervlakte in de gemeente.

Verkeersveiligheidspercentage:

Aantal ongelukken in de openbare ruimte + kwaliteit van de infrastructuur + wering vrachtverkeer uit de kernen in relatie tot de toepassing van het gemeentelijk verkeers- en vervoersplan 2023.

Activiteiten ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Realisatie uitvoeringsagenda Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan 2023 Maasveren toekomstbestendig (laten) maken Realisatie uitvoeringsagenda laadpalenvisie Ontwikkeling en realisatie klimaat en waterplan 2023-2030 Realisatie aanpak warmtetransitie Ontwikkeling en realisatie duurzaamheidsbeleid (nader op te stellen) Onderhoudsregime voor wegenkwaliteit en trottoirbeleid in kaart brengen. Eenvoudige melding van incidenten op wegkwaliteit, inclusief een transparante prioritering. Weg- en veiligheidsproblemen coördineren en bewaken in samenwerking met wegbeheer, waterschap en provincie. Onderzoeken of er meer focus moet komen op de kwaliteit en veiligheid van onze wegen en dijken. Met aandacht voor veiligheid, verlichting en parkeren en een klimaat adaptieve inrichting. De omgeving van de Zandstraat reconstrueren (i.s.m. belanghebbenden) tot een aantrekkelijk, veilig en klimaat adaptief dorpshart. Reconstrueren van de Dorpsstraat in Wamel. Reconstrueren van de Rooijsestraat in Dreumel. Verfraaien van de dorpsentrees.

Lopende activiteiten

Realisatie

1. Een nette, goed onderhouden, veilige en functionele leefomgeving Opstellen integraal project voor een aantrekkelijk winkelhart van Beneden-Leeuwen

2023

Herinrichten Dorpsstraat Wamel (van kerk tot kerk) met aandacht voor parkeerproblematiek

2023

2. Goede en veilige bereikbaarheid van de kernen en buitengebied voor alle verkeersdeelnemers Onderzoek naar (snel) fietspaden en aansluiting op fietsknooppunten

2023

Opstellen GVVP

2023

Markeringsbeleidsplan

2023

Vergroenen en verfraaien dorpsentree Wamel

2023

Realisatie projecten/maatregelen uitvoeringsagenda GVVP

2026

3. Creëren en behouden van een duurzame, gezonde en schone leefomgeving en bijdragen aan oplossingen voor (boven)lokale klimaatproblematiek Uitvoering geven aan regionale adaptatiestrategie (RAS)

2023

Opstellen laadpalenvisie

2023

Uitvoering haalbaarheidsonderzoek warmtetransitie (wijkonderzoek)

2023

Ontwikkeling klimaat en waterplan 2023-2030

2023

WAT MAG HET KOSTEN? Bedragen x € 1.000

Exploitatie

2023

2024

2025

2026

2027

Saldo Programmabegroting 2023-2026

-2.837 N

-3.017 N

-3.074 N

-3.186 N

Wijzigingen t/m Najaarsnota

0 V

30 V

27 V

17 V

Wijzigingen tot voorjaarsnota

-40 N

-7 N

Structurele effecten jaarrekening 2022

0 V

Stand voor opstellen voorjaarsnota

-2.859 N

-2.994 N

-3.054 N

-3.175 N

-284 N

-399 N

-416 N

-429 N

-622 N

-3.143 N

-3.393 N

-3.469 N

-3.605 N

-3.798 N

Financieel effect Voorjaarsnota Eindstand na vaststelling Voorjaarsnota

In deel 2 van deze Voorjaarsnota wordt een onderbouwing met toelichting gegeven van de verwerkte effecten.

PROGRAMMA 4 - BURGER, BESTUUR EN VEILIGHEID ALGEMEEN Missie Bijdragen aan het levensgeluk van inwoners Door een leefomgeving te faciliteren die is afgestemd op de behoefte van de inwoners. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk

Jaar

Nota Verbonden partijen Kwaliteitshandvest met servicenormen Regionaal crisisplan 2020-2023 Regionaal beleidsplan 2020-2023 Integraal veiligheidsbeleid Evenementenbeleid 2020-2023 Notitie burgerparticipatie APV

2014 2015 2019 2019 2019 2020 2020 2022

Deelvisie Burger Inwoners zijn betrokken bij gemeentelijke zaken die in hun omgeving gebeuren.

Maatschappelijk effect: Een dynamische burgerparticipatie die bijdraagt aan de beleidsvorming van de gemeente.

Doelstellingen 1.

Versterken van de burgerparticipatie.

Indicator Burgerparticipatiepercentage:

Aantal West Maas en Walers dat voldoet aan de definitie burgerparticipatie (nader te bepalen) in relatie tot het totaal aantal inwoners en de ontplooide stimuleringsactiviteiten.

Activiteiten ▪ ▪ ▪ ▪

Beleid realiseren waarin de basisparticipatie-infrastructuur opgezet wordt. De gemeente gaat naar de inwoners toe (mobiele buurt- en wijkbezoeken). Stimuleren van Dorpsplatforms Evaluatie Leefbaarheidsvisie 2030, vervolgens opstarten Leefbaarheidsvisie 2050.

Lopende activiteiten

Realisatie

1. Kwalitatief voldoende dienstverlening aan burgers, bedrijven en instellingen denkend vanuit de klant Opstellen integraal handhavingsbeleid

2023

3. Burgers, maatschappelijke instellingen en bedrijven voelen zich optimaal betrokken bij de totstandkoming van ons beleid en zijn tevreden over de kwaliteit van ons bestuur Kersenparty

2023

Burgerparticipatie

2026

WAT MAG HET KOSTEN? Bedragen x € 1.000

Exploitatie

2023

2024

2025

2026

2027

Saldo Programmabegroting 2023-2026

-3.474 N

-3.445 N

-3.478 N

-3.328 N

Wijzigingen t/m Najaarsnota

0 V

-15 N

-21 N

Wijzigingen tot voorjaarsnota

0 V

Structurele effecten jaarrekening 2022

0 V

Stand voor opstellen voorjaarsnota

-3.489 N

-3.459 N

-3.494 N

-3.349 N

-187 N

-402 N

-435 N

-469 N

-539 N

-3.676 N

-3.861 N

-3.929 N

-3.818 N

-3.888 N

Financieel effect Voorjaarsnota Eindstand na vaststelling Voorjaarsnota

In deel 2 van deze Voorjaarsnota wordt een onderbouwing met toelichting gegeven van de verwerkte effecten.

PROGRAMMA 5 - BEDRIJFSVOERING ALGEMEEN Missie Bijdragen aan het levensgeluk van inwoners Door een leefomgeving te faciliteren die is afgestemd op de behoefte van de inwoners. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk

Jaar

Dienstverleningsconcept Concernplan (vastgesteld door het college) Inkoopbeleid Programmaplan organisatieontwikkeling Archiefverordening I&A-plan 2020

2010 2011 2016 2018 2018 2020

Deelvisie bedrijfsvoering West Maas en Waal is een regiegemeente die dienstbaar is aan haar inwoners, open en duidelijk communiceert en inwoners met vragen daadwerkelijk verder helpt. De gemeente werkt slim & efficiënt vanuit een krachtig financieel beleid, dat aansluit bij gestelde politieke kaders en Wet- en regelgeving. Daarnaast is de gemeente een professionele organisatie die haar professionals ondersteunt, faciliteert, ziet en hoort vanuit de interne dienstverlening en de gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Maatschappelijk effect Inwoners hebben vertrouwen in de gemeente en professionals zijn trots op de gemeente West Maas en Waal als werkgever.

Doelstellingen 1. 2. 3. 4.

Een dienstbare organisatie met een sterke dienstverlening naar de professional (intern). Een dienstbare organisatie die inwoners daadwerkelijk verder helpt bij een (hulp)vraag. Realiseren van de gemeentelijke ambities binnen de kaders van een krachtig financieel beleid. Realiseren van een krachtig informatiebeleid.

Indicator Dienstverleningspercentage:

Aantal (hulp)vraag afhandelingen in relatie tot het totale aantal vragen.

Activiteiten ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Personeelsbeleid dat is afgestemd op de ontwikkelingen en behoeften vanuit de organisatie en de maatschappij. Implementatie ICT verbeterplan. Opstellen Informatiebeleid plan Opzet en inrichting Informatiehuis Herijkt dienstverleningsconcept t.b.v. het verder versterken van de dienstverlening Aanpassen communicatiemiddelen t.b.v. het verder versterken van de dienstverlening Toegankelijke communicatie, eenvoudig taalgebruik, verbeterde gemeentewebsite Gefaseerde implementatie digitale diensten. Het maken van heldere service afspraken tussen team KCC en de overige teams, deze vastleggen (kennisbank) en monitoren (opvolging klantvraag) Digitaliseren van de werkstromen, van aanvragen tot verwerking met als doel grip en dus sturing op de voortgang intern en naar de inwoners toe Jaarstukken hebben een kaderstellende, signalerende en evaluerende functie.

▪ ▪

Een begroting opgesteld (voor het vrije deel) op basis van maatschappelijk toegevoegde waarde, waardoor resultaat & effect en niet financiën leidende principes zijn. Een versterkte bedrijfsvoering a.g.v. de financiële rechtmatigheidsverantwoording en de mogelijkheden die dit in organisatorische sfeer biedt.

Lopende activiteiten

Realisatie

1. Kwalitatief voldoende dienstverlening aan ons bestuur en onze collega's denkend vanuit de klant Informatieveiligheid Strategische nota fiscaliteit

2023

Doorontwikkeling KCC

2023

Stabiele ICT omgeving in de Cloud

2023

Rechtmatigheidsverantwoording

2024

Implementatie ICT-verbeterplan

2024

Opzet en inrichting Informatiehuis

2024

Uitvoering plan van aanpak dienstverlening en klantprocessen

2025

2. Medewerkers zijn tevreden over hun werk, mogelijkheden en werkomstandigheden Invoering HR21

2023

Medewerkers zijn tevreden over hun werk, mogelijkheden en werkomstandigheden 2022

2023

Medewerker tevredenheidsonderzoek (MTO)

2023

Implementatie e-HRM systeem

2023

Uitvoering HR Beleidskaders

2023

WAT MAG HET KOSTEN? Bedragen x € 1.000

Exploitatie

2023

2024

2025

2026

2027

-7.276 N

-7.422 N

-7.612 N

-7.724 N

Wijzigingen t/m Najaarsnota

0 V

Wijzigingen tot voorjaarsnota

Saldo Programmabegroting 2023-2026

-573 N

-6 N

Structurele effecten jaarrekening 2022

0 V

Stand voor opstellen voorjaarsnota

-7.849 N

-7.429 N

-7.618 N

-7.730 N

-303 N

-449 N

-596 N

-631 N

-943 N

-8.152 N

-7.877 N

-8.214 N

-8.360 N

-8.673 N

Financieel effect Voorjaarsnota Eindstand na vaststelling Voorjaarsnota

In deel 2 van deze Voorjaarsnota wordt een onderbouwing met toelichting gegeven van de verwerkte effecten.

ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN ALGEMEEN Missie Bijdragen aan het levensgeluk van inwoners Door een leefomgeving te faciliteren die is afgestemd op de behoefte van de inwoners. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk

Jaar

Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid Nota weerstandsvermogen Nota risicomanagement Financiële verordening gemeente West Maas en Waal Nota activabeleid Nota reserves en voorzieningen 2019 Belastingverordeningen 2022 Controleplan en Normenkader 2022

2011 2012 2013 2017 2019 2019 2021 2022

WAT MAG HET KOSTEN? Bedragen x € 1.000

Exploitatie

2023

2024

2025

2026

2027

35.739 V

37.530 V

38.901 V

36.953 V

Wijzigingen t/m Najaarsnota

0 V

Wijzigingen tot voorjaarsnota

Saldo Programmabegroting 2023-2026

1.250 V

1.565 V

1.744 V

1.922 V

Structurele effecten jaarrekening 2022

0 V

Stand voor opstellen voorjaarsnota

36.989 V

39.095 V

40.644 V

38.874 V

-84 N

-94 N

-109 N

406 V

412 V

36.905 V

39.001 V

40.535 V

39.280 V

39.286 V

Financieel effect Voorjaarsnota Eindstand na vaststelling Voorjaarsnota

In deel 2 van deze Voorjaarsnota wordt een onderbouwing met toelichting gegeven van de verwerkte effecten.

DEEL 2 - FINANCIËN

KADERS EN UITGANGSPUNTEN Voor het opstellen van de financiële begroting 2024-2027 stellen wij voor de volgende grondslagen te hanteren. Onderdeel

Grondslag

Loonontwikkeling 2023 2024 2025 2026 2027

9,00% 4,20% 4,10% 3,90% 3,90%

Prijsontwikkeling 2024 2025 2026 2027

3,60% 2,70% 2,50% 2,50%

Verbonden partijen

deelnemers bijdrage volgens begroting 2024 verbonden partij

Rente*

Toelichting Het huidige salarispeil is gebaseerd op het principeakkoord voor een nieuwe cao gemeenten 2023. De jaren 2024 t/m 2027 zijn conform de septembercirculaire 2022 verwerkt in de Voorjaarsnota. De prijsontwikkeling is in deze voorjaarsnota is gelijk gesteld aan de indexering zoals gepubliceerd in het Centraal Economisch Plan 2023 (van maart 2023, bijlage 9). De ‘Nationale consumenten prijsindex’ gebruiken we voor alle baten & lasten waar geen specifieke onderbouwing voor is. Verbonden partijen maken hun eigen begroting. Op 15 april 2023 moeten ze de concept kaders voor begrotingsjaar 2024 presenteren en deelnemende gemeenten om een zienswijze vragen. We volgen de BRN 2024 (uitgave: december 2022) om te bepalen of de verbonden partijen de juiste indexeringen voor 2024 hebben toegepast. We hanteren verschillende rentetarieven.

3,50% Financieringstekort De berekening van het financieringstekort geeft de omvang aan van te verwachten nieuwe leningen. Voor het bepalen van de jaarlijkse lasten van deze lening gebruiken we 3,50% rente. 0,10% Investeringen Investeringen hebben een lange looptijd. We rekenen kapitaallasten (rente en afschrijving) uit om de jaarkosten in de begroting te verwerken. Het rentetarief dat we hier gebruiken is 0,10%. 0,80% Grondexploitaties Bij grondexploitatie gaan de kosten voor de baten uit. De rentekosten die hierdoor ontstaan worden toegerekend aan de complexen. Voor 2024 houden we rekening met 0,80% rente over de boekwaarde op 1 januari 2024. Lokale heffingen Belastingen: OZB & RZB

Belastingen: Hondenbelasting Forensenbelasting

Opbrengst stijging van 2,0%

Voor de jaren 2024-2027 houden wij rekening met een stijging van 2,0% per jaar. Dit is conform besluitvorming Dekkingsplan 2020 (raadsbesluit 4 november 2020). Aanvullend wordt rekening gehouden met areaaluitbreiding.

Tarief stijging van 0,5%

Voor de jaren 2023-2026 houden wij rekening met een stijging van 0,5% per jaar. Dit is conform eerdere besluitvorming waarbij is aangegeven dat de stijging maximaal 0,5% per jaar mag bedragen.

Belastingen: Toeristenbelasting Watertoeristenbelasting Reclamebelasting

Geen tarief stijging

Voor de jaren 2024-2027 houden wij geen rekening met een tariefstijging.

Heffingen: Afvalstoffenheffing Rioolheffing

Kosten dekkende heffing

Voor de jaren 2024-2027 houden wij rekening met een 100% kostendekkende heffing. Afhankelijk van de kostenraming worden de tarieven bepaald. (AVRI bepaalt kosten & tarief afvalstoffenheffing).

Heffingen: Marktgeld Lijkbezorgingsrechten Leges

Tarief stijging van 2,0% & maximaal kostendekkend

Voor de jaren 2024-2027 houden wij rekening met een stijging van 2% per jaar. Van deze heffingen heeft de landelijke overheid bepaald dat ze maximaal kostendekkend mogen zijn. In West Maas en Waal zijn deze heffingen niet kostendekkend, en daar streven we ook niet naar.

Aantal inwoners - Per 1-1-2023-werkelijk - Per 1-1-2024-prognose - Per 1-1-2025-prognose - Per 1-1-2026-prognose - Per 1-1-2027-prognose

20.065 20.190 20.315 20.440 20.565

We houden rekening met een beperkte toename van het aantal inwoners. De stijging is gebaseerd op ervaringscijfers. Gemiddelde stijging bedraagt 125 inwoners per jaar.

Aantal woningen - Per 1-1-2023-werkelijk - Per 1-1-2024-prognose - Per 1-1-2025-prognose - Per 1-1-2026-prognose - Per 1-1-2027-prognose

8.579 8.679 8.779 8.879 8.979

De groei hebben wij gebaseerd op ons Woningbouwprogramma. We verwachten een toename van 100 woningen per jaar. Door kleiner wordend aanbod van bestaande woningen neemt de vraag naar nieuwe woningen extra toe.

Overige Algemene uitkering

Onvoorzien

december De raming van de Algemene uitkering is gebaseerd circulaire 2022 op de decembercirculaire 2022. Actualisatie vindt plaats na publicatie van de mei- en/of septembercirculaire 2023. € 25.000 Voor de post onvoorzien ramen wij € 25.000. Dit is een passend bedrag voor een gemeente van onze omvang.

* De rentepercentages zijn indicatief opgenomen. Bij het opstellen van de Begroting 2024 bepalen we de werkelijke rentetarieven. Bij het maken van de begroting is extra informatie bekend die nodig is voor de berekening van de werkelijke rentetarieven.

FINANCIEEL MEERJAREN PERSPECTIEF PER PROGRAMMA Hieronder is per programma weergegeven welke mutaties verwerkt zijn in deze voorjaarsnota.

PROGRAMMA 1 - WONEN, WERKEN EN RECREËREN Bedragen x € 1.000

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Decembercirculaire 2022

-14 N

Diverse kleine wijzigingen

-3 N

0 V

Huisvesting internationale werknemers Kersenparty

-50 N

-5 N

-10 N

0 V

Leader traject

0 V

-17 N

-67 N

-92 N

-113 N

-134 N

-182 N

ODR - concept Begroting 2024

0 V

-303 N

ODR - concept Jaarrekening 2022

51 V

0 V

Prestatieafspraken (basis Woonvisie) Prijsindex 2024-2027

-20 N

0 V

-6 N

-8 N

-18 N

Prijsindex leges 2024/2027

0 V

23 V

Woondeal - Verplaatsbare woningen Woondeal monitor

-14 N

0 V

-26 N

-3 N

0 V

-25 N

0 V

Woonzorgvisie

-10 N

0 V

-20 N

0 V

Totaal financiële effecten Voorjaarsnota

-137 N

-493 N

-481 N

-549 N

-539 N

Loonontwikkeling

Woonvisie

Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Voorjaarsnota voor het jaar 2023 Huisvesting internationale werknemers Behoefte aan beleid neemt toe met toename aantal nieuwe werknemers, nieuwe huisvestingsverzoeken en regionale samenwerking (convenant).

€ -50.000 N

Loonontwikkeling Dit betreft de verwerking van de loonindexering zoals opgenomen in de kaders en uitgangspunten in dit document.

€ -67.389 N

ODR - concept Jaarrekening 2022 De concept jaarrekening 2022 van de ODR sluit met een positief resultaat van € 433.514. Het dagelijks bestuur stelt voor om dit saldo aan de deelnemers uit te keren. Voor onze gemeente levert dat een bedrag op van € 50.550.

€ 50.550 V

Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Voorjaarsnota voor het jaar 2024 Loonontwikkeling Dit betreft de verwerking van de loonindexering zoals opgenomen in de kaders en uitgangspunten in dit document.

€ -91.829 N

ODR - concept Begroting 2024 De concept begroting 2024 van de ODR laat een forse stijging zien ten opzichte van 2023. Dit komt vooral door de CAO die verwerkt is en een fikse stijging in de loonsom (12%) laat zien. Daarnaast ook een verhoging prijsontwikkeling van 7,1%.

€ -302.880 N

Woondeal monitor Gemeente West Maas en Waal levert jaarlijks input voor de woningmonitor (Regio Rivierenland). Belang van monitor neemt onder invloed van Woondeal toe. Voor 2024 een bedrag opnemen voor de ontwikkeling. Daarnaast structureel abonnements- en onderhoudskosten opnemen. De Kernen zal een deel financieren.

€ -26.250 N

PROGRAMMA 2 - MAATSCHAPPELIJKE ZAKEN Bedragen x € 1.000

Begroting 2023 Begroting Werkzaak 2024-2027

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

0 V

-441 N

-549 N

-568 N

-611 N

Bibliotheken - huisvesting

-10 N

-12 N

-14 N

-21 N

Bibliotheken - Informatiepunt Digitale Overheid Digitaalhuis - Bijdrage laaggeletterheid Diverse kleine wijzigingen

-19 N

-20 N

-21 N

-22 N

2 V

0 V

1 V

GGD bijdrage

-80 N

-130 N

-135 N

-144 N

-174 N

Hulpmiddelen WMO 2023 Kredietaanpassing Jeugd

0 V

-36 N

300 V

Loonontwikkeling

-77 N

-104 N

-129 N

-152 N

-207 N

0 V

68 V

0 V

-161 N

-4 N

0 V

-16 N

Meerjareninvesteringsplan 20242027 MFA Rosmolen - Onderzoek breedplaatvloer (tm stap 3) Onderhoud medische hulpmiddelen - indexering Outsourcing leerlingenvervoer

-8 N

-1 N

0 V

Overige gymnastieklokalen Gymvergoeding 2022-2023 Overige onderwijszaken Schoolmaatschappelijk werk Preventie jeugdhulp en bevorderen mentaal welbevinden Prijsindex 2024-2027

-10 N

0 V

-23 N

-38 N

-39 N

-40 N

-41 N

-25 N

0 V

-149 N

-177 N

-241 N

-586 N

Prijsstijging Vraagwijzer

-100 N

-116 N

-121 N

-130 N

-133 N

0 V

-350 N

-359 N

-368 N

-378 N

-8 N

0 V

-45 N

0 V

-80 N

0 V

60 V

62 V

64 V

65 V

67 V

-142 N

-992 N

-1.173 N

-1.371 N

-2.018 N

Stelpost - Traject herijking businesscase MFA's WMO collectief vervoer - Bijdrage Provincie Gelderland WMO en Jeugd uitvoering Indexering Vraagwijzer 2022 WMO en Jeugd uitvoeringskosten - Vraagwijzer WMO maatwerkvoorzieningen Hulpmiddelen Totaal financiële effecten Voorjaarsnota

Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Voorjaarsnota voor het jaar 2023 GGD bijdrage Kostenstijging uniforme en facultatieve taken GGD volgens begroting GGD 2023/2024

€ -79.581 N

Jeugd Over 2022 is er een onderbesteding van € 750.000 op het Sociaal Domein. Onderdeel van dit bedrag is € 600.000 voor Wmo/Jeugd Na een analyse op hoofdlijnen kan op de post Jeugdbehandeling een bedrag van € 500.000 afgeraamd worden. Daarnaast blijkt dat er voor Jeugd Ambulante begeleiding een tekort wordt verwacht van € 200.000. Per saldo is er dan sprake van een structurele aframing van € 300.000. De komende tijd vindt verdere analyse plaats. Daarin nemen we ook de nieuwe tarieven van inkoop Wmo/Jeugd die per juli 2023 ingaan mee.

€ 300.000 V

Loonontwikkeling Dit betreft de verwerking van de loonindexering zoals opgenomen in de kaders en uitgangspunten in dit document.

€ -76.602 N

Preventie jeugdhulp en bevorderen mentaal welbevinden In het collegeprogramma is opgenomen dat we een actief jeugdbeleid voeren met als doel dat alle jeugdigen zo gezond en veilig als mogelijk kunnen opgroeien en zich zo goed mogelijk ontwikkelen. Daarvoor is het noodzakelijk om meer te investeren in preventieve jeugdhulp en mentaal welbevinden. Dat is ook een van de opdrachten aan de gemeente in het kader van de Jeugdwet. Het budget wordt onder meer ingezet voor trainingsaanbod en opvoedingsondersteuning.

€ -25.000 N

Prijsstijging Vraagwijzer Het budget Vraagwijzer is verhoogd volgens de dienstenprijsindex. Daarnaast worden er in 2023 ook extra taken verricht.

€ -100.392 N

WMO en Jeugd uitvoering - Indexering Vraagwijzer 2022 In 2022 is geen rekening gehouden met indexering

€ -44.877 N

WMO en Jeugd uitvoeringskosten - Vraagwijzer Ingezette middelen voor het inlopen van de wachtlijsten bij Vraagwijzer

€ -80.000 N

WMO maatwerkvoorzieningen - Hulpmiddelen Begroting aanpassen op basis van realisatiecijfers

€ 60.000 V

Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Voorjaarsnota voor het jaar 2024 Begroting Werkzaak 2024-2027 Op basis van de begroting van Werkzaak over 2024 en verder wordt de gemeentelijke begroting bijgesteld.

€ -441.300 N

GGD bijdrage Kostenstijging uniforme en facultatieve taken GGD volgens begroting GGD 2023/2024

€ -130.012 N

Hulpmiddelen WMO 2023 - Kredietaanpassing We verstrekken verschillende hulpmiddelen in bruikleen. De verwachting is dat het een groter deel is van de verstrekkingen. De begrotingswijziging van € 60.000 van de exploitatie naar de investeringen betreft hier dan ook een technische wijziging. Bovendien begrootte we de toekenningen van woningaanpassingen (woonunits en aanbouw) tot op heden pas achteraf op de investeringsrekening. We verwachten dat er een toename is van aanvragen. We houden beter vooraf rekening met deze uitgaven. We schatten het bedrag in op € 120.000.

€ -36.000 N

€ 300.000 V

Loonontwikkeling Dit betreft de verwerking van de loonindexering zoals opgenomen in de kaders en uitgangspunten in dit document.

€ -104.381 N

Meerjareninvesteringsplan 2024-2027 Uitwerking van het meerjareninvesteringsplan met als basis de Nota Activabeleid.

€ 67.600 V

Overige onderwijszaken - Schoolmaatschappelijk werk De vorige aanbieder van schoolmaatschappelijk werk stopte per 1/1/2023 met deze dienstverlening. Schoolmaatschappelijk werk (SMW) is daarom in 2022 opnieuw aanbesteed. Er is een contract afgesloten met de nieuwe aanbieder met hetzelfde aantal uren voor deze werkzaamheden. Door inzet van SMW kan aan de voorkant veel leed worden voorkomen. SMW is laagdrempelig en dichtbij op school beschikbaar. De lijnen zijn hierdoor kort en hulp is snel voorhanden. Daarnaast zal SMW ook de druk op Vraagwijzer ontzien, omdat er eerder, laagdrempelige, kortdurende hulp geboden kan worden. We zetten in op preventie; een belangrijk onderdeel van ons beleid. Daarnaast wordt hiermee het normaliseren vorm gegeven. Niet elk gedrag is zorgelijk, vaak is de conclusie dat dit gedrag bij (een bepaalde levensfase van) het kind hoort en dat een paar gesprekken of tips een kind/ouders/docent al helpt.

€ -38.325 N

Prijsindex 2024-2027 Dit is de verwerking van de prijsindexering zoals opgenomen in de kaders en uitgangspunten in dit document.

€ -149.451 N

Prijsstijging Vraagwijzer Het budget Vraagwijzer is verhoogd volgens de dienstenprijsindex. Daarnaast worden er in 2023 ook extra taken verricht.

€ -115.883 N

Stelpost - Traject herijking businesscase MFA's Op 24 januari 2023 zijn de eerste bevindingen gedeeld met uw raad. De verwachte financiële consequenties, gebaseerd op cijfers 2019, bedragen ongeveer € 350.000. Zoals toegelicht in de raadsinformatienota d.d. 11-4-2023 actualiseren we dit naar prijspeil 2023. Hierbij is geen rekening gehouden met structureel hogere energielasten.

€ -350.000 N

WMO maatwerkvoorzieningen - Hulpmiddelen Begroting aanpassen op basis van realisatiecijfers

€ 62.160 V

PROGRAMMA 3 - FYSIEKE LEEFOMGEVING Bedragen x € 1.000

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Aanpassen kredieten gladheidsbestrijding Diverse kleine wijzigingen

0 V

2 V

-3 N

-4 N

Energieloket Rivierenland

-31 N

Extra straatwerkzaamheden

-15 N

0 V

Groen - Subsidie uitvoeringsprogramma landschapen biodiversiteit Krediet wegen - budget aanpassingen boekjaar 2023 Loonontwikkeling

13 V

0 V

-4 N

-103 N

-141 N

-174 N

-206 N

-280 N

Meerjareninvesteringsplan

0 V

5 V

Meerjareninvesteringsplan 20242027 Onderhoud c-watergangen stedelijk gebied Onderhoud/herstel aan oevers

0 V

-2 N

-8 N

-12 N

-90 N

0 V

-50 N

0 V

-45 N

Openbaar groen - Onderhoud beplanting Openbare verlichting Aanbesteding onderhoudscontract 2024-2028 Openbare verlichting energielasten Openbare verlichting - hogere kosten vervanging Prijsindex 2024-2027

-15 N

-10 N

0 V

-120 N

-90 N

-60 N

-30 N

-15 N

0 V

-1 N

0 V

-24 N

-31 N

-40 N

-96 N

-284 N

-399 N

-416 N

-431 N

-624 N

Totaal financiële effecten Voorjaarsnota

Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Voorjaarsnota voor het jaar 2023 Energieloket Rivierenland De bijdrage per inwoner voor het Energieloket wordt verhoogd van € 1 per inwoner naar € 2,55. De uitzetting komt op een bedrag van € 30.729.

€ -30.729 N

Loonontwikkeling Dit betreft de verwerking van de loonindexering zoals opgenomen in de kaders en uitgangspunten in dit document.

€ -103.420 N

Openbare verlichting - energielasten De energietarieven worden jaarlijks vastgezet door Regio Rivierenland. De uitkomsten hiervan worden verwerkt in de begroting. Voor de komende jaren verwachten we dat de tarieven gaan dalen. Door alle onzekerheden zijn de kosten op lange termijn lastig in te schatten.

€ -120.000 N

Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Voorjaarsnota voor het jaar 2024 Energieloket Rivierenland De bijdrage per inwoner voor het Energieloket wordt verhoogd van € 1 per inwoner naar € 2,55. De uitzetting komt op een bedrag van € 30.729.

€ -30.729 N

Loonontwikkeling Dit betreft de verwerking van de loonindexering zoals opgenomen in de kaders en uitgangspunten in dit document.

€ -140.927 N

Onderhoud c-watergangen stedelijk gebied C-watergangen (tertiaire watergangen) in stedelijk gebied vallen buiten de onderhoudsplicht van de Keur. De watergangen zijn echter van groot belang voor het voorkomen van wateroverlast- en schade. Op dit moment worden de watergangen incidenteel onderhouden, veelal na onwenselijke situaties zoals inundatie of overlast. Gelet op de klimaatverandering, maar ook de verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid die hoort bij goed eigenaarschap (zeker als overheid), gaat de gemeente de c-watergangen (tertiaire watergangen) in stedelijk gebied die in haar beheer en/of eigendom zijn, structureel onderhouden. Het gaat dus niet om c-watergangen (tertiaire watergangen) in landelijk gebied. Het vrijkomende maaisel kan binnen stedelijk gebied niet worden verwerkt en moet worden afgevoerd.

€ -50.000 N

Onderhoud/herstel aan oevers We zien dat de laatste jaren de slootkanten verzakken. Dit veroorzaakt schade aan onze eigendommen. We nemen structureel een bedrag op voor het onderhoud/herstel aan de oevers.

€ -45.000 N

€ -90.000 N

PROGRAMMA 4 - BURGER, BESTUUR EN VEILIGHEID Bedragen x € 1.000

Begroting 2023 diverse kleine wijzigingen uit gesprekken VJN Extra capaciteit PFO ruimte Regio Rivierenland GGD bijdrage

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

-1 N

-10 N

0 V

-1 N

-2 N

-3 N

Kersenparty

10 V

0 V

Loonontwikkeling

-79 N

-107 N

-132 N

-156 N

-212 N

Prijsindex 2024-2027

0 V

-7 N

-8 N

-12 N

-27 N

Prijsindex leges 2024/2027

0 V

8 V

Regio Rivierenland - concept Begroting 2024 Regio Rivierenland - concept Jaarrekening 2022 VRGZ - Concept begroting 20242027

0 V

-58 N

8 V

0 V

-114 N

-227 N

-233 N

-240 N

-246 N

-187 N

-402 N

-434 N

-469 N

-539 N

Totaal financiële effecten Voorjaarsnota

Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Voorjaarsnota voor het jaar 2023 Loonontwikkeling Dit betreft de verwerking van de loonindexering zoals opgenomen in de kaders en uitgangspunten in dit document.

€ -78.572 N

VRGZ - Concept begroting 2024-2027 Op basis van de begroting van de VRGZ over 2024 en verder wordt de gemeentelijke begroting bijgesteld. Hierin staat ook de gewijzigde bijdrage over 2023 vermeld.

€ -114.391 N

Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Voorjaarsnota voor het jaar 2024 Loonontwikkeling Dit betreft de verwerking van de loonindexering zoals opgenomen in de kaders en uitgangspunten in dit document.

€ -107.066 N

Regio Rivierenland - concept Begroting 2024 De begroting 2024 van de Regio Rivierenland laat een stijging zien ten opzichte van 2023. De gemeentelijke bijdrage wordt via deze correctie geactualiseerd.

€ -58.000 N

VRGZ - Concept begroting 2024-2027 Op basis van de begroting van de VRGZ over 2024 en verder wordt de gemeentelijke begroting bijgesteld. Hierin staat ook de gewijzigde bijdrage over 2023 vermeld.

€ -227.195 N

PROGRAMMA 5 – BEDRIJFSVOERING Bedragen x € 1.000

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Aframen krediet Tractor

0 V

7 V

Algemene personeelskosten Inrichting thuiswerkplek Algemene personeelskosten Verzekeringen Algemene personeelskosten Wervingskosten Automatisering - Aframing stelpost

-5 N

-3 N

-40 N

0 V

148 V

0 V

Automatisering - Financieel pakket

-30 N

-31 N

-32 N

-33 N

-34 N

Automatisering - Indexering

-30 N

-31 N

-32 N

-33 N

-34 N

Automatisering - Ondersteuning VDI-omgeving Automatisering - Uitbreiding Notubiz Diverse kleine wijzigingen

-80 N

0 V

-8 N

-9 N

-7 N

-3 N

-4 N

-5 N

-6 N

Loonontwikkeling

-241 N

-327 N

-403 N

-477 N

-650 N

0 V

-1 N

-60 N

2 V

-37 N

8 V

1 V

0 V

Meerjareninvesteringsplan 20242027 Outsourcing leerlingenvervoer Prijsindex 2024-2027

0 V

-46 N

-54 N

-74 N

-172 N

Uitvaartcentrum - Achterstallig onderhoud Verhogen krediet Houtversnipperaar en aanhanger

-10 N

0 V

-5 N

-1 N

Totaal financiële effecten Voorjaarsnota

-303 N

-448 N

-596 N

-631 N

-944 N

Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Voorjaarsnota voor het jaar 2023 Algemene personeelskosten - Wervingskosten Door krapte op de arbeidsmarkt zijn vacatures moeilijk in te vullen. Daarom maken wij gebruik van een aantal externe bureaus voor de werving van kandidaten. Daarnaast is er een wervingsvideo opgenomen om kandidaten te enthousiasmeren.

€ -40.000 N

Automatisering - Aframing stelpost De extra kosten voor automatisering in 2023 ramen we incidenteel af van de stelpost.

€ 148.000 V

Automatisering - Financieel pakket De oude versie van het financiële pakket wordt niet meer ondersteund. Upgrade naar de nieuwe versie is noodzakelijk. Hierbij is gekozen voor de Cloud versie. Het voordeel van de Cloud versie is dat het pakket automatisch wordt geüpdatet.

€ -30.000 N

Automatisering - Indexering Binnen automatisering zien een we sterke stijging van de prijzen van de lopende producten/diensten. Stijgingen tussen de 10% en 15% zijn geen uitzondering.

€ -30.000 N

Automatisering - Ondersteuning VDI-omgeving Op de huidige ICT-infrastructuur zijn wij genoodzaakt om extra ondersteuning in te zetten.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12784469/1