Bijlage 1 Ontwerp Programma Vitaal Platteland concept

2 Stalling van caravans als nevenactiviteit is niet aan een maximum vloeroppervlakte gebonden

44

Programma Vitaal Platteland | Concept | Gemeente West Maas en Waal

Bijlage 2 Begrippenlijst Agrarisch bedrijf Dit begrip ziet op alle bedrijven die zien op het houden van dieren en het telen van gewassen. Agrarische bedrijven worden onderverdeeld in grondgebonden agrarische bedrijven en nietgrondgebonden agrarische bedrijven.1 Grondgebonden agrarisch bedrijf Een grondgebonden agrarisch bedrijf is een agrarisch bedrijf dat functioneel van - hoofdzakelijk zelfstandig in eigendom zijnde, gehuurde of gepachte - grond, als productiefactor afhankelijk is voor het houden van dieren, de teelt van (voeder)gewassen of de weidegang van vee, zoals een veehouderij, niet zijnde een intensieve veehouderij, akkerbouw- of tuinbouwbedrijf. 1

Niet-grondgebonden agrarisch bedrijf Wanneer een agrarisch bedrijf niet afhankelijk is van de grond als productiefactor geldt het bedrijf als niet-grondgebonden. Voor zover het een veehouderij betreft: een intensieve veehouderij; Voor zover het een agrarisch bedrijf, niet zijnde een veehouderij betreft: een agrarisch bedrijf dat functioneel niet of nagenoeg niet afhankelijk is van grond als productiefactor, maar waarvan de productie geheel of nagenoeg geheel plaatsvindt in gebouwen, zoals een champignonkwekerij of pot- en containerteelt.

Intensieve veehouderij In verband met de onduidelijkheid die ontstaat bij de beoordeling of een specifieke veehouderij als grondgebonden of niet-grondgebonden moet worden beschouwd, is ervoor gekozen om voor een limitatief aantal diersoorten aan te geven dat uitsluitend deze bedrijven als intensief moeten worden beschouwd. Dit zijn agrarische bedrijven gericht op het houden van varkens, kippen, vleeskuiken, vleeskalveren, stieren voor roodvleesproductie, geiten, eenden, pelsdieren, konijnen, kalkoenen, of parelhoenders.1 Natuurinclusieve landbouw Vormen van land- en tuinbouw, die in hun bedrijfsvoering de natuur bovengemiddeld benutten, sparen en ervoor zorgen. Deze natuurlijke principes zijn onderdeel van het verdienmodel.2 Biologisch bedrijf ‘Biologisch’ is een wettelijk erkend Europees keurmerk, waar een agrarisch bedrijf voor moet worden gecertificeerd.3 Tijdens een omschakelingsperiode kan men al wel biologisch boeren, maar pas na goedkeuring krijgt het bedrijf een bio-certificaat, waarbij producten vanaf dan ook het keurmerk mogen dragen. Bij biologische landbouw staat het natuurlijke ecosysteem centraal, waarbij er dus geen kunstmest en synthetisch-chemische gewasbeschermingsmiddelen 45

worden gebruikt, dit is beter voor de biodiversiteit, bodem- en waterkwaliteit en dierenwelzijn. Skal-Biocontrole regelt de controle en certificering, en geeft ook richtlijnen waar een biologisch bedrijf aan moet voldoen en hoe deze kan omschakelen. Kringlooplandbouw Vorm van duurzame landbouw, waarbij de kringloop van toelevering van grondstoffen en mineralen en afzet van hoofd- en bijproducten zoveel mogelijk binnen Noord West Europa (ca. 600 km) wordt gesloten. Daarbij geldt: de kringloop zo klein als mogelijk (vooral grondstoffen en mineralen), en zo groot als nodig (import en afzet van de producten).2

Bronnen 1. Bestemmingsplan thematische herziening agrarische bedrijven, gemeente West Maas en Waal, 2020. 2. Kadernota Agrifood, provincie Gelderland, 2024. 3. Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, 2024

Programma Vitaal Platteland | Concept | Gemeente West Maas en Waal

Bijlage 3 Participatie Voor de ontwikkeling van dit programma zijn diverse stakeholders betrokken, verdeeld over twee groepen, namelijk de projectgroep en de gebiedsdenkers. De presentaties en verslagen van de participatiemomenten zijn te vinden op https://www.westmaasenwaal.nl/ VitaalPlatteland.

Projectgroep We hebben drie keer een werksessie georganiseerd met de proejctgroep. In de projectgroep zaten beleidsmedewerkers en belangenvertegenwoordigers van de de volgende organisaties: • Gemeente West Maas en Waal • Provincie Gelderland • Waterschap Rivierenland • Gelders Genootschap • ZLTO Niet iedereen kon bij de werksessies met de projectgroep aanwezig zijn, daarom is nog apart contact geweest met: • Waterschap Rivierenland • Provincie Gelderland • Ministerie LNV • Collectief Rivierenland Werksessie 1 Deze werksessie had als doel om op te halen waar

het Programma Vitaal Platteland op in moet spelen. We wilden een overzicht krijgen van de gewenste ontwikkelingen binnen de gemeente en vraagstukken voor het vervolg. Dit deden we door de ambities uit de omgevingsvisie voor te leggen aan de groep en te inventariseren hoe hier al aan gewerkt wordt en wat nog nodig is om deze ambitie te realiseren. Ook gaven we de deelnemers de ruimte om met aanvullende ambities te komen. Het resultaat was een overzicht van ambities en een overzicht van bestaand beleid en projecten die hier aan bijdragen. Werksessie 2 In de tweede werksessie legden we mogelijk maatregelen om de ambities te behalen voor aan de groep. We gingen in gesprek over stellingen, welke maatregelen de voorkeur hebben, welke niet, en hoe het nog beter kan. Het resultaat van deze sessie was een set van voorkeursmaatregelen die we aan de gebiedsdenkers hebben voorgelegd. Werksessie 3 In de laatste werksessie met de projectgroep presenteerden we het concept programma. Hierbij lichtten we gekozen keuzes en uitwerkingen toe. De deelnemers konden hierop reageren en aanscherpingen voorstellen. De belangrijkste resultaten waren aanscherpingen op de beleidsregels. 46

Gebiedsdenkers We hebben ‘op de koffie gesprekken’ gehad en een werksessie georganiseerd met de gebiedsdenkers. In de groep gebiedsdenkers zaten agrariërs uit het gebied. Deze groep is tot stand gekomen doordat we in het begin van het project een oproep hebben gedaan onder agrariërs om mee te denken. Alle agrariërs die hierop hebben gereageerd zijn uitgenodigd. In deze groep zaten agrariërs met verschillende typen bedrijven: • Rundveehouderij (melk, fok, biologisch en gangbaar) • Varkenshouderij (intensief) • Pluimveehouderij (intensief en biologisch) • Fruitteeltbedrijf (appel, peer, kers, biologisch en gangbaar) • Akkerbouw • Zorgboerderij En verschillende typen nevenactiviteiten: • Huisvesting internationale werknemers en recreanten • Kinderopvang • Winkel • Kookworkshop Op de koffie gesprekken We zijn bij alle deelnemers van de gebiedsdenkers op de koffie geweest om in geprek te gaan over vraagstukken voor de toekomst van het bedrijf en om

Programma Vitaal Platteland | Concept | Gemeente West Maas en Waal

hun ervaringen en ideeen op te halen over thema’s als nevenactiviteiten, VAB-beleid, kringlooplandbouw, biodiversiteit, duurzaamheid, landschap, klimaatadaptatie en leefbaarheid van het buitengebied. Deze gesprekken gaven veel inzicht en leverde veel mogelijke maatregelen op voor het programma Vitaal Platteland. Werksessie In een werksessie kwamen de agrariërs naar het gemeentehuis om mee te denken over mogelijke maatregelen. Hierbij legden we ze verschillende stellingen en mogelijke maatregelen voor. Zij konden hierbij hun voorkeuren aangeven en aanscherpingen doen. Het resultaat hiervan was een set van voorkeursmaatregelen die de basis zijn geworden voor dit programma.

Tijdens het maken van het programma zijn verschillende participatiemomenten geweest.

47

Land-id Kantoorgebouw De Enk Tivolilaan 205 6824 BV Arnhem www.land-id.nl