Document · PDF

Bijlage 1 Najaarsnota 2024

Gemeenteraad 12 december 2024, gemeente West Maas en WaalBij agendapunt: Z.11012116.471 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Najaarsnota 2024

Datum raadsbehandeling: 12 december 2024

INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 Aanbieding aan de gemeenteraad .......................................................................................................... 3 Vaststellingsbesluit .................................................................................................................................. 5 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 6 Deel 1 - Programma's .............................................................................................................................. 7 Programma 1 - Wonen, werken en recreëren ..................................................................................... 8 Programma 2 - Maatschappelijke zaken ........................................................................................... 15 Programma 3 - Fysieke leefomgeving ............................................................................................... 24 Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid ....................................................................................

32 Programma 5 - Bedrijfsvoering .......................................................................................................... 37 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................. 45 Deel 2 - Financiën ................................................................................................................................. 47 Financieel meerjaren perspectief ....................................................................................................... 48 Programma 1 - Wonen, werken en recreëren ................................................................................... 48 Programma 2 - Maatschappelijke zaken ........................................................................................... 49 Programma 3 - Fysieke leefomgeving ............................................................................................... 52 Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid .................................................................................... 53 Programma 5 - Bedrijfsvoering .......................................................................................................... 54 Algemene dekkingsmiddelen .............................................................................................................

55 Recapitulatie ...................................................................................................................................... 56 Deel 3 - Bijlage ...................................................................................................................................... 57 Bijlage 1 - Kredieten 2024 ..................................................................................................................... 58

AANBIEDING AAN DE GEMEENTERAAD Hierbij bieden wij u de Najaarsnota 2024 en het geactualiseerde meerjarenperspectief 2025-2028 aan. De Najaarsnota is voor u een hulpmiddel om gedurende het begrotingsjaar te volgen hoe de stand van zaken betreffende de activiteiten is die wij in 2024 conform uw opdracht uitvoeren en indien van toepassing beleidsinhoudelijk of financieel bij te sturen. In deze Najaarsnota gaan wij in op de verwachte uitvoering van de begroting 2024. De rapportage is niet alleen financieel, maar ook beleidsinhoudelijk. Wij presenteren een financiële toelichting op hoofdlijnen over de verwachte resultaten. Wij maken hierbij een doorkijk naar het volledige jaar 2024. P&C-cyclus De planning en control cyclus voor het begrotingsjaar 2024 ziet er nu als volgt uit: Voorjaarsnota 2023 (raadsbesluit 6 juli 2023) Programmabegroting 2024 - 2027 (raadsbesluit 9 november 2023) Najaarsnota 2024 (planning raadsbesluit 12 december 2024) Jaarrekening 2024 (planning raadsbesluit juli 2025) Financiële stand van zaken Bij elk document uit de P&C-cyclus maken we een actuele inschatting van het verwachte saldo van de begroting. In deze Najaarsnota zijn alle mutaties tot 15 oktober 2024 verwerkt. Op basis van de huidige inzichten ziet het meerjarenperspectief er als volgt uit: Bedragen x € 1.000

Financieel meerjarenperspectief ontwikkeling

2024

2025

2026

2027

2028

Saldo Programmabegroting 2024-2027

298 V

1.314 V

-355 N

Wijzigingen tot Najaarsnota 2023

-82 N

0 V

Najaarsnota 2023

-203 N

65 V

63 V

Wijzigingen na Najaarsnota 2023

345 V

549 V

608 V

1.380 V

Wijzigingen tot Voorjaarsnota 2024

-71 N

1 V

-1.148 N

-3.478 N

-1.823 N

-1.651 N

-2.911 N

Wijzigingen tot de begroting 2025-2028

923 V

1.393 V

0 V

-107 N

1.199 V

Programmabegroting 2025-2028

20 V

252 V

-381 N

-405 N

-546 N

Wijzigingen tot Najaarsnota 2024

-293 N

2 V

Tussenstand voor opstellen Najaarsnota

-210 N

15 V

-1.968 N

-1.454 N

-1.549 N

Financieel effect Najaarsnota

620 V

43 V

167 V

212 V

91 V

Eindstand na vaststelling Najaarsnota

409 V

58 V

-1.801 N

-1.241 N

-1.458 N

Voorjaarsnota 2024

-736 N

Grootste financiële ontwikkelingen In de Najaarsnota zijn meerdere financiële ontwikkelingen verwerkt. Een overzicht van de financiële ontwikkelingen staat in deel 2 van deze Najaarsnota. De grootste ontwikkeling in 2024 (vanaf € 50.000) zijn: Bedragen x € 1.000

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Actualisatie Kapitaallasten

147 V

0 V

Algemene plannen en herijken businesscases accommodaties Belastingopbrengsten - prognose BSR

70 V

0 V

128 V

0 V

Bestuursrapportage Werkzaak 2024

221 V

0 V

Bijsturing legesopbrengsten omgevingsvergunningen Jeugd Ambulante begeleiding

575 V

0 V

-295 N

0 V

Jeugd behandeling

-160 N

0 V

Jeugd behandeling met verblijf

288 V

0 V

Jeugd landelijke ingekochte zorg

-83 N

0 V

Jeugd PGB

-159 N

0 V

Jeugd wonen zonder behandeling

-799 N

0 V

Verkoop perceel Veesteeg Zuid West

439 V

0 V

Verkoopopbrengst restperceel Expeditieweg Verwerking septembercirculaire 2024

92 V

0 V

828 V

70 V

238 V

239 V

117 V

Voorziening verlofsaldi's personeel

-300 N

0 V

WMO begeleiding groep/dagbest/verv.

-76 N

0 V

WMO en Jeugd uitvoeringskosten Vraagwijzer Wmo huishoudelijke ondersteuning

-210 N

0 V

-327 N

0 V

Indeling van het document Alle documenten uit deze planning en control cyclus hebben dezelfde opzet om de vergelijkbaarheid zo groot mogelijk te maken. Deel 1 bevat de Programma's In dit deel staan per programma de algemene doelen, het geldende beleidskader, de status van voorgenomen activiteiten en de kosten. Deel 2 bevat de financiën In dit deel staat de financiële vertaling van de verwerkte budgetmutaties. Ook wordt het financieel meerjarenperspectief getoond. Hierin zijn alle bekende mutaties verwerkt en toegelicht. Deel 3 bevat de bijlage In dit deel staan de mutaties van de lopende investeringen. In de leeswijzer wordt een korte toelichting gegeven op de inhoud van de verschillende onderdelen. Tot slot Wij vertrouwen er op met elkaar, in constructief duaal overleg, het politieke debat over deze Najaarsnota op hoofdlijnen te kunnen voeren en te komen tot goede besluiten in het belang van onze inwoners.

Beneden-Leeuwen, 29 oktober 2024 Hoogachtend, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN WEST MAAS EN WAAL, De gemeentesecretaris, De burgemeester,

D. (Didier) Oosterom

V.M. (Vincent) van Neerbos

VASTSTELLINGSBESLUIT

Onderwerp: Najaarsnota 2024

De Raad van de gemeente West Maas en Waal,

Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 29 oktober 2024 nr Z.110121,

BESLUIT: 1. De Najaarsnota 2024 en de daaruit voortvloeiende beleidsmatige en budgettaire aanpassingen vast te stellen; 2. Een aanvullend krediet van € 9.409 beschikbaar te stellen voor de investering in 2024 (bijlage 1). Aldus vastgesteld in de openbare vergadering op 12 december 2024.

De raad van de gemeente West Maas en Waal, De griffier, De voorzitter,

C. (Elles) Jansen-Bouwman

V.M. (Vincent) van Neerbos

LEESWIJZER Inleiding De Najaarsnota is opgebouwd uit twee delen. Deel 1 Programma's Deel 2 Financiën Hieronder wordt kort aangegeven welke informatie deze delen bieden. Deel 1 - Programma’s Gemeentelijke kaders De programma's zijn thematisch opgebouwd uit verschillende beleidsvelden. Met beleidsnota's wordt periodiek het beleid geactualiseerd. Per programma wordt in beeld gebracht welke beleidsnota's op dit moment werkzaam zijn. Status van de activiteiten Bij de stand van zaken gaan we in op de activiteiten uit de Programmabegroting 2023. Achter de omschrijving van de activiteit staat het in de programmabegroting geplande jaar van realisatie vermeld. Als laatste staat er bij elke activiteit een vlaggetje vermeld. Dit is om in één oogopslag te kunnen zien wat de stand van zaken is van de betreffende activiteit. De vlaggetjes betekenen het volgende: - wit vlaggetje = de activiteit is nog niet gestart, dit past binnen de vastgestelde planning. - groen vlaggetje = de activiteit loopt op schema binnen de gestelde kaders. - oranje vlaggetje = let op, deze activiteit dreigt qua planning of financieel uit de pas te gaan lopen of er is een risico ontstaan, bijsturing is noodzakelijk. - rood vlaggetje = de activiteit loopt uit de pas, corrigerende maatregelen zijn noodzakelijk. - blauw vlaggetje = de activiteit is afgerond en wij stellen voor deze af te sluiten.

Wat mag het kosten? Per programma wordt in beeld gebracht welke lasten en baten voor de komende jaren verwacht worden. Steeds bij het opstellen van nieuwe P&C-documenten worden de budgetten geactualiseerd en bijgesteld op basis van nieuwe prognoses.

Deel 2 - Financiën Bij de recapitulatie effecten presenteren wij in een tabel de financiële effecten die verwerkt zijn in deze rapportage. Per programma geven wij aan wat de financiële gevolgen zijn. Bovendien presenteren wij het totaal van de financiële effecten. De effecten lichten wij op hoofdlijnen na de tabel toe. Bij het financiële meerjarenperspectief bieden wij u inzicht in de meerjarige effecten van de ontwikkelingen uit de Najaarsnota en de begrotingssaldi voor de komende jaren.

Deel 3 - Bijlagen Tot slot nemen wij in dit deel de volgende relevante bijlage op: - Bijlage 1 - Kredieten 2024

DEEL 1 - PROGRAMMA'S

PROGRAMMA 1 - WONEN, WERKEN EN RECREËREN ALGEMEEN Omschrijving Dit programma omvat de beleidsvelden woningbouw, bedrijvigheid en werkgelegenheid, recreatie en toerisme en vergunningverlening, toezicht en handhaving. Missie Bijdragen aan het levensgeluk van inwoners Door een leefomgeving te faciliteren die is afgestemd op de behoefte van de inwoners. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk

Jaar

Reclamebeleid Woonwagenbeleid Landschapsontwikkelingsplan Welstandsnota Visie Leefbaarheid Kernen Regionale detailhandelsvisie Beleid internet winkels Structuurvisie dorpen 2025 Structuurvisie Recreatie Concentratiegebieden Dorpskwaliteitsplan West Maas en Waal Regionaal Programma Werklocaties 2019-2024 (RPW) Uitvoeringsprogramma visie leefbaarheid kernen 2030 Verordening startersleningen 2021 Omgevingsvisie buitengebied Beleidsvisie zonne-energie Regionaal Ambitiedocument Regio Rivierenland 2022-2025 Woonvisie 2022-2026 VTH-beleid 2022-2025 Programma kostenverhaal en financiële bijdragen 2023/2024 Nota grondbeleid Visie (vrijetijds)economie Omgevingsvisie West Maas en Waal

2008 2010 2011 2012 2013 2014 2014 2015 2017 2019 2023 2020 2021 2021 2021 2021 2022 2022 2023 2024 2024 2024

Ontwikkelingen Er zijn geen bijzondere externe ontwikkelingen. WAT WILLEN WE BEREIKEN?

Deelvisie Wonen Voor inwoners zijn passende, duurzame woonvormen beschikbaar. De basisvoorzieningen passen bij de maat van de gemeente en er is oog voor een open en groene leefruimte.

Maatschappelijk effect West Maas en Walers zijn tevreden met hun woonplaats.

Doelstellingen 1. 2. 3. 4.

Realiseren van passende groei in de kernen (totaal 1.070 nieuwe woningen tot 2030), met behoud van het karakter en de omvang van de kernen. Realiseren van spreiding van nieuwe woningen over de kernen. Realiseren van voldoende betaalbare nieuwe woningen (sociale huur, midden-huur en betaalbare koop). Stimuleren en faciliteren van het verduurzamen van de bestaande woningvoorraad.

Realiseren van meer levensloopbestendige woningen en passende en duurzame woonvormen wonen in alle kernen. Realiseren van een goede ontsluiting tussen nieuwe woonwijken en de kernen. Realiseren van toekomstbestendige basisvoorzieningen.

5. 6. 7.

Deelvisie Werk Werk en economische ontwikkeling zijn in balans met de leefbaarheid en het milieu/klimaat. Bedrijventerreinen groeien waar mogelijk, zijn goed bereikbaar én het vrachtverkeer is geweerd uit de kernen. Er zijn alternatieven voor het ‘klassieke’ boerenbedrijf, bestaande bedrijfslocaties zijn hergebruikt om verpaupering tegen te gaan én nieuwe bedrijven (mkb) versterken bestaande bedrijven.

Maatschappelijk effect: Een duurzame en maatschappelijk verantwoorde lokale economie met een sterke werkgelegenheid.

Doelstellingen Bedrijven faciliteren bij uitbreidingen, verplaatsing en/of vestiging, ten behoeve van het bevorderen van werkgelegenheid. Duurzame revitalisering van bedrijventerreinen. Uitbreiding van bedrijventerreinen. Minder kansrijke bedrijventerreinen transformeren naar wonen. Uitbreiding van kleine bedrijventerreinen hoogstens voor bestaande bedrijven, bij voorkeur centralisatie van bedrijven op grotere terreinen. Huidige agrarische bedrijven niet belemmeren en de ruimte geven voor innovatie en recreatieve activiteiten, innovatie, mits de agrarische activiteiten niet worden belemmerd. Stimuleren van transformatie van langdurig leegstaande commerciële panden. Nieuwe ondernemingen moeten voor de gemeente een meerwaarde hebben én duurzaam en klimaat-adaptief zijn. Vrachtverkeer wordt (waar mogelijk) geweerd uit de dorpskernen.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Deelvisie Recreëren In West Maas en Waal zijn de recreatiemogelijkheden doorontwikkeld. Hierdoor kent de gemeente een 4-seizoenen toerisme. Daarnaast is het recreatieve aanbod ook interessant voor de eigen inwoners.

Maatschappelijk effect: Versterken van de merkbeleving van West Maas en Waal.

Doelstellingen Investeren in het aantrekkelijk houden van het recreatieve gebied. Inzetten op het sterke toeristische-recreatieve merk ‘Het Land van Maas en Waal’. Stimuleren en uitbreiden van recreatieplekken en toerisme. Het verbinden van de parels (attracties en kleinschalige recreatie) langs de Maas en tussen de Maas en Waal; het organiseren van het ‘parelsnoer’. Nieuwe recreatieve ondernemers versterken het bestaande aanbod en zorgen voor een 4seizoenen aanbod. Mogelijkheden voor recreatie op het platteland mogelijk maken.

1. 2. 3. 4. 5. 6.

STAND VAN ZAKEN Activiteiten 1.

Realisatie uitvoeringsagenda woonvisie 2022

Realisatie

Voortgang

2030

Stand van zaken: Het programma ligt op schema. Dit jaar en aankomend jaar wordt er extra tijd gestoken in de huisvesting van aandachtsgroepen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.

Kleinschalige en grootschalige woningbouwontwikkeling

Stand van zaken: We boeken goede voortgang met zowel kleinschalige als grootschalige woningbouwprojecten binnen onze gemeente. Via de omgevingstafel bieden wij ruimte aan diverse nieuwe initiatieven en zorgen wij ervoor dat projecten zorgvuldig en efficiënt worden behandeld. Grootschalige woningbouwprojecten die voldoen aan ons afwegingskader krijgen voorrang op kleinschaligere initiatieven. Wij blijven ons inzetten om de woningbouwopgave actief te ondersteunen en verdere stappen te zetten in de realisatie van verschillende projecten. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Ontwikkeling en realisatie acties woonzorgvisie

2026

Stand van zaken: Wij hebben de woon-zorganalyse, de grondslag voor de woon-zorgvisie in oktober 2024 aangeboden aan uw raad. Voor de ontwikkeling van onze woon-zorgvisie vindt er in het vierde kwartaal van 2024 een participatietraject plaats. We bieden onze inwoners en ketenpartners gemeentebreed de kans om een bijdrage te leveren aan onze woon-zorgvisie. Daarnaast ontwikkelen we op basis hiervan een lokaal afwegingskader. Beiden komen eind maart 2025 naar uw raad. Verder komen er regionale factsheets aan de hand van de diverse woonzorg-analyses van de gemeenten uit Regio Rivierenland in het eerste kwartaal van 2025. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Gebiedsdekkende omgevingsvisie

2024

Stand van zaken: De Omgevingsvisie West Maas en Waal is op 30 mei 2024 vastgesteld. De visie is inmiddels gepubliceerd en in werking getreden. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 1.

Onderzoeken mogelijkheden nut en noodzaak van herbestemmen 2026 recreatiewoningen binnen de nieuwe in ontwikkeling zijnde visie 'recreatie en toerisme' Stand van zaken: Het onderzoek zit in de voorbereidende fase, maar er zijn extra tijd en middelen nodig om dit goed uit te voeren. Mogelijk moeten er prioriteiten gesteld worden. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Implementeren Omgevingswet in de organisatie

2024

Stand van zaken: Sinds 1 januari 2024 is de Omgevingswet een feit. Voor deze datum hebben we ons vooral gericht op een goede overgang van het oude stelsel naar het nieuwe stelsel. Vanaf 2024 richten wij ons op het werken met de Omgevingswet en het opstellen van een definitief omgevingsplan per 1-12032. Het transitieplan omgevingsplan beschrijft de aanpak tijdens de transitiefase. Dit plan is in december aangeboden aan uw raad. Het jaar realisatie aanpassen naar 2032. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar.

Realisatie projecten uitvoeringsagenda woonvisie

2030

Stand van zaken: De uitvoeringsagenda ligt op schema. Plannen en initiatieven vinden doorgang aan de omgevingstafel. Met het ingaan van het afwegingskader woningbouw zijn ontwikkelaars zich er beter van bewust dat plannen een grotere betaalbaarheidscomponent moeten hebben. Het heeft niet geleid tot minder woningbouwinitiatieven. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Wet Kwaliteitsborging Bouw

2024

Stand van zaken: Conform planning zijn op 1 januari 2024 de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) voor nieuwe bouwwerken in gevolgklasse 1 (zoals eengezinswoningen en kleinere bedrijfspanden) in werking getreden. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 1.

Leningen Svn (woonvisie)

Stand van zaken: De leningen zijn ook in 2024 weer verstrekt. Tot en met 31-08-2024 hebben we 28 startersleningen verstrekt. Na een tijdelijke stop tussen juli en september door het bereiken van het budgetplafond is er sinds 13 september weer budget beschikbaar. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Vaststellen programma vitaal platteland

2024

Stand van zaken: Door de prioritering in werkzaamheden (proces Pre-mantelzorgwoningen naar aanleiding van toezegging T 2024-009) is het proces voor het Programma Vitaal Platteland doorgeschoven in tijd. Inmiddels hebben wij de inventarisatiefase en de verkenningsfase afgerond en wordt gewerkt aan het ontwerpprogramma. Dit ontwerp bieden wij in het eerste kwartaal van 2025 aan uw raad. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1.

Opstellen Kwaliteitsplan Buitengebied

2024

Stand van zaken: Voortschrijdend inzicht als gevolg van de verdere implementatie van de Omgevingswet maakt het noodzakelijk om goed na te denken hoe en op welke wijze beleid, kaders en ambities worden vastgelegd. Er wordt op dit moment gewerkt aan het opstellen van een beleidshuis. Een vast kader waarbinnen onze organisatie alles op het gebied van de fysieke leefomgeving beleidsmatig gaat vastleggen. Dit voortschrijdend inzicht maakt dat het opstellen van een afzonderlijk kwaliteitsplan voor alleen het buitengebied niet langer wenselijk lijkt. De kwaliteitseisen voor het buitengebied worden ondergebracht in een gebiedsdekkend kwaliteitsprogramma. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten.

Eindoplevering project 'Over de Maas' bewerkstelligen en beheer en 2024 onderhoud door de gemeente starten Stand van zaken: De overdracht bij de notaris en definitieve financiële afwikkeling vindt naar verwachting plaats in 2025. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1.

Volgen van de ontwikkelingen natuurinrichting uiterwaarden Wamel2024 Dreumel-Heerewaarden Stand van zaken: Voor het project UWDH is het voorkeursalternatief verder uitgewerkt en vertaald in een bestemmingsplan. Voorafgaande aan de bestemmingsplanprocedure heeft de raad in mei 2021 besloten om principe medewerking te verlenen op basis van het beleidskader Grootschalig Grondverzet. In september 2021 is het voorontwerpbestemmingsplan gepubliceerd. Gewerkt is aan de inspraaknota en aan de afronding van de overeenkomst. Beiden zijn afgerond. Het ontwerpbestemmingsplan voor het project UWDH lag in het 3e kwartaal van 2023 ter inzage. Vaststelling van het bestemmingsplan is op dit moment in voorbereiding. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 1.

Rivierenprojecten

2028

Stand van zaken: In 2025 lopen de volgende activiteiten binnen de rivierprojecten: -Meanderende Maas komt tot uitvoering. In de meerjarenraming is rekening gehouden met de bakenbomen en fietspad. -Project UWDH bevindt zich in de bestemmingsplanprocedure. Uw raad krijgt in 2025 een nieuw voorstel voorgelegd. -Project Over de Maas is nog niet overgedragen. Uw raad ontvangt hierover begin 2025 een informatienota met de stand van zaken hieromtrent. -De voorbereidingen voor project Dreumelse Overlaat lopen ook in 2025 verder. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 3.

Cofinanciering routeprogramma

2024

Stand van zaken: Het einde van de looptijd van het Routeprogramma is in zicht. Verschillende activiteiten zijn nog in uitvoering of in onderzoek. Bureau Toerisme en Regio Rivierenland zijn in overleg met provincie Gelderland om de verantwoording van de activiteiten uit te stellen. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 3.

Landgoed de Acht morgen - Appeltern (project derden)

2025

Stand van zaken: Het bestemmingsplan is al enige tijd onherroepelijk. De ontwikkelaar is bezig met het verkrijgen van de overige benodigde vergunningen (o.a. ontgrondingsactiviteiten). Termijn van realisatie is op dit moment nog onzeker. In 2025 is er meer duidelijkheid over het vervolg. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar.

Uitvoeringsprogramma visie (Vrijetijds)economie tot 2025 en verder

2025

Stand van zaken: Het uitvoeringsprogramma wordt opgesteld en staat 13 maart 2025 op de agenda van uw raad. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 3.

Regionaal projectfiche agribusiness

2025

Stand van zaken: In 2024 heeft Bureau Toerisme al een aantal activiteiten uitgevoerd van de marketingcampagne voor de opgave agrotoerisme. Zo zijn er in het magazine ‘Uit in de Regio' twee pagina’s opgenomen, op de website is content toegevoegd o.a. over bloesem en de oogstperiode en voor kinderen is er een streeckpaspoort ontwikkeld. Ook is er een start gemaakt met de inventarisatie van de verschillen tussen gemeenten in regelgeving/vergunningen m.b.t. agrotoerisme. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 3.

Ontwikkeling Hanzeland Maasbommel

2025

Stand van zaken: Uiterwaarde en Dormio zijn een samenwerking aangegaan voor de ontwikkeling van het "Dormio Resort" in Maasbommel. De locatie bevindt zich in het recreatiegebied de Gouden Ham op het Hanzeland (ter hoogte van het pontje Maasbommel/Megen). Er komt een hoogwaardig recreatiepark met verschillende recreatiewoningen. Op dit moment zijn de initiatiefnemers gezamenlijk de haalbaarheid aan het toetsen. Naar verwachting wordt de planologische procedure in 2025 doorlopen. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. Grondexploitaties 4.

De Appelhoek 1b - Alphen

Realisatie

Voortgang

2025

Stand van zaken: Fase 1A is in 2021 opgeleverd. Fase 1B omvat maximaal 27 woningen. Voor de ontwikkeling is in 2021 een anterieure overeenkomst gesloten met projectontwikkelaar Van Wijnen. Het bestemmingsplan is onherroepelijk. In 2022 is het terrein door de gemeente bouwrijp gemaakt. Levering van de grond heeft in 2023 plaatsgevonden. In 2024 zijn de woningen gerealiseerd en is het terrein (bijna) volledig woonrijp gemaakt. Het project wordt in 2025 afgesloten. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 4.

Het Leeuwse Veld - Beneden-Leeuwen (Project in samenwerking 2025 met derden) Stand van zaken: In 2021 is gestart met fase 11 (deelgebied C), waar momenteel 106 woningen worden gerealiseerd. Dit projectdeel nadert voltooiing. Het bestemmingsplan van deelgebied E/F is medio 2023 onherroepelijk geworden. Voor deelgebied E/F zijn ruim 250 woningen voorzien. Met betrekking tot dit plangebied is een overeenkomst met de ontwikkelaar afgesloten, die leidt tot extra opbrengsten. De overdracht van gronden aan de ontwikkelaar heeft plaatsgevonden. Vanaf 2025 worden de volgende fasen in het project gerealiseerd. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar.

Gravin van Rechterenschool

2025

Stand van zaken: Vier starters verbouwen de Gravin van Rechterenschool tot 4 appartementen. De koopovereenkomsten zijn in 2021 ondertekend. Notariële overdracht heeft in 2022 plaatsgevonden. Voor de naastgelegen kavels (Spitsestraat 8, bouw van 8 woningen) is in 2022 een koopovereenkomst gesloten en heeft notariële overdracht plaatsgevonden. De woningen zijn dit jaar gerealiseerd. Het terrein is (bijna) volledig woonrijp gemaakt. In 2025 wordt het project afgerond. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. INVESTERINGEN Investeringen

Realisatie

Inv. Herinrichting woonwagenstandplaatsen

Voortgang

2024

Stand van zaken: Wij werken aan nieuw woonwagenbeleid. Gemeenten zijn verplicht om per 2026 concrete plannen te presenteren aan BZK over de uitbreiding van standplaatsen. Omdat dit nog in ontwikkeling is (er zijn nog geen geschikte locaties gevonden, nog geen beschikbare gelden). Is het verstandig deze investering nog niet te sluiten in het geval wij de bestaande locaties moeten aanpassen waardoor er meer plek beschikbaar komt. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. Inv. Vervanging speeltoestellen

2024

Stand van zaken: In 2024 zijn diverse nieuwe speeltoestellen geplaatst en oude speeltoestellen vervangen. Vanuit de inspectie is het advies om een aantal toestellen te vervangen. De uitvoering vindt eind 2024 plaats. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. WAT MAG HET KOSTEN? Exploitatie

2024

2025

2026

2027

2028

-2.970 N

-2.955 N

-3.034 N

-3.038 N

46 V

-170 N

-180 N

-173 N

-191 N

-175 N

313 V

315 V

319 V

310 V

0 V

Tussenstand voor Najaarsnota

-3.099 N

-2.813 N

-2.898 N

-2.892 N

-2.919 N

Financieel effect Najaarsnota

1.185 V

5 V

-40 N

5 V

Eindstand na vaststelling Najaarsnota

-1.914 N

-2.808 N

-2.939 N

-2.887 N

-2.914 N

Saldo

Programmabegroting 2024-2027 Wijzigingen t/m Voorjaarsnota Wijzigingen t/m Begroting 2025-2028 Wijzigingen tot Najaarsnota

In deel 2 van deze Najaarsnota wordt een onderbouwing met toelichting gegeven van de verwerkte effecten.

PROGRAMMA 2 - MAATSCHAPPELIJKE ZAKEN ALGEMEEN Omschrijving Dit programma omvat ondersteuning, welzijn, onderwijs, sport, cultuur, zorg en sociale voorzieningen. Missie Bijdragen aan het levensgeluk van inwoners Door een leefomgeving te faciliteren die is afgestemd op de behoefte van de inwoners. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk

Jaar

Subsidieverordening basisbibliotheek West Maas en Waal Accommodatiebeleidsplan Maatschappelijke knooppunt in elke kern Verordening inrichting antidiscriminatievoorziening gemeente West Maas en Waal Visie Leefbaarheid Kernen/Koers 2030 Verordening Individuele studietoeslag Participatiewet Verordening cliëntenparticipatie Participatiewet West Maas en Waal Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive Verordening cliëntenparticipatie Werkzaak Kadernota cultuur 2017-2020 'Cultuur is geen kunst' Verordening individuele inkomenstoeslag West Maas en Waal Algemene subsidieverordening Gemeente West Maas en Waal Verordening loonkostensubsidie Participatiewet Advies- en verbeterplan sluitende aanpak voor mensen met een psychische kwetsbaarheid Regionaal Beleidsplan GGZ Beschermd Wonen Maatschappelijke Opvang Beleidskader Harmonisatie Kinderopvang en Peuterspeelzaalwerk Lokaal sociaal akkoord 2018-2021 Beleidskader Lokaal Onderwijsbeleid 2018-2022 'Verdiepen en verbreden' Beleidsnota onderwijsachterstandenbeleid Afstemmingsverordening participatiewet IOAW en IOAZ West Maas en Waal 2018 Nota vereenvoudiging minimabeleid en bijzondere bijstand 2020 Verordening Jeugdhulp & Maatschappelijke ondersteuning 2020 Beleidsplan schuldhulpverlening 2021-2024 Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Regioplan Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Nijmegen & Rivierenland VVE-beleid

(onderdeel van onderwijsachterstandenbeleid) Regioaanpak 'Huiselijk geweld en Kindermishandeling' IHP (Integraal Huisvestingsplan) Verordening onderwijshuisvesting West Maas en Waal 2022 Verordening bekostiging leerlingenvervoer Nadere regels Maatschappelijke ondersteuning West Maas en Waal Nadere regels Jeugdhulp West Maas en Waal Tarievenverordening voor welzijnsaccommodaties in de gemeente West Maas en Waal Uitgangspunten lokaal minimabeleid 2024 Meerjarenstrategie GGD 2024-2027 Meerjarenbeleidsplan Werkzaak 2024-2027

2007 2009 2010 2013 2015 2015 2015 2016 2016 2017 2017 2017 2017 2017 2018 2018 2018 2018 2018 2019 2019 2020 2021 2021 2021 2021 2022 2022 2022 2022 2022 2023 2023 2024 2024

Ontwikkelingen Er zijn geen bijzondere externe ontwikkelingen. WAT WILLEN WE BEREIKEN? West Maas en Waal heeft een vitale gemeenschap met een actief verenigingsleven, waarbij mensen naar elkaar om kijken. De gemeente faciliteert en helpt mensen (die dat nodig hebben) aansluiting te

houden bij de gemeenschap. Sportvoorzieningen en accommodaties blijven waar mogelijk in de buurt/wijk.

Maatschappelijk effect West Maas en Walers voelen zich gezien en gehoord en kunnen deelnemen aan de maatschappij.

Doelstellingen Jeugd en jongeren op een verantwoorde manier te laten opgroeien, ontwikkelkansen te vergroten en zorg te dragen voor een zinvolle vrijetijdsbesteding. Bevorderen van de zelfredzaamheid van al onze inwoners. Een goede gezondheid en verantwoorde levensstijl van al onze inwoners te bevorderen. Actieve en passieve deelname/betrokkenheid van al onze inwoners aan de samenleving te bevorderen. Een voorzieningenniveau dat bijdraagt aan de leefbaarheid in de dorpen, passend bij de omvang van het dorp.

1. 2. 3. 4. 5.

STAND VAN ZAKEN Activiteiten

Realisatie

Voortgang

Opstellen en uitvoeren van een integraal beleidskader 'sociaal 2026 domein' Stand van zaken: In de raadsvergadering van mei 2024 heeft u het beleidskader sociaal domein 'bouwen aan een krachtige sociale basis' vastgesteld. De uitvoering wordt vorm gegeven middels jaarlijkse uitvoeringsplannen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Opstellen en uitvoeren plan van aanpak in het kader van het Gezond 2026 en Actief Leven Akkoord (GALA) Stand van zaken: Wij hebben in 2023 het plan van aanpak GALA vastgesteld. U bent in mei 2024 middels een presentatie geïnformeerd over de voortgang in de uitvoering. In september 2024 heeft u op uw verzoek een voortgangsrapportage ontvangen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Bevorderen gezonde leefstijl, onder andere in scholen en instellingen

2026

Stand van zaken: De gezondheidsmakelaars van de GGD bevorderen een gezonde leefstijl door gericht in te zetten op beweging, een rookvrije generatie, het netwerk geriatrie en gezonde voeding. Wegens onvoorziene uitval is de positie van Gezondheidsmakelaar Volwassenen tijdelijk niet ingevuld, voor zover mogelijk zijn deze taken overgenomen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.

Stimuleren sport- en cultuuractiviteiten/evenementen

2026

Stand van zaken: We organiseren het sport- en cultuurstimuleringsprogramma "Sjors Sportief & Creatief" voor kinderen tot 12 jaar. Daarnaast bieden we "Max Vitaal" aan, gericht op de oudere doelgroep, en starten we dit jaar met het "Try-out" programma, zodat de jeugd van onze gemeente nieuwe sporten cultuuractiviteiten kan ontdekken en uitproberen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Dementievriendelijke gemeente worden

2026

Stand van zaken: De ontwikkeling naar een dementievriendelijke gemeente is onderdeel van het Zilverenkrachtbeleid. In 2024 hebben we met de SPUK-middelen opdracht gegeven aan Sociom om voor een deel uitvoering te geven aan het uitvoeringsplan dementievriendelijk West Maas en Waal 2024-2026. Dit uitvoeringsplan hebben wij eerder dit jaar ter informatie aan u versterkt. Daarnaast organiseren we in 2024 twee trainingen en één informatiebijeenkomst over dementie in het najaar. We lopen op schema waardoor bijsturing niet nodig is. Samen met Alzheimer Nederland bekijken we welke stappen er ondernomen moeten worden om een dementievriendelijke gemeente te zijn en te blijven. Dit is een lopend proces en zal, na toekenning van het certificaat, altijd aandacht behoeven. Dit gezien de toename van het aantal inwoners met dementie en hun mantelzorgers. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Stimuleren van publiekstoegankelijke toiletten. En de vindbaarheid vergroten door middel van aansluiting bij de "Hoge Nood App" Stand van zaken: Wij zijn sinds 2023 aangesloten op de app van HogeNood.

2026

Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Een integrale aanpak van laaggeletterdheid en lage 2026 basisvaardigheden in beleid en uitvoering. En daarbij de continuering van het (mobiel) Digitaalhuis Stand van zaken: Er is een regionaal jaarplan 2024 opgesteld. Thema; gezin. Het faciliteren van structureel screenen op laaggeletterdheid wordt meegenomen in de businesscase voor Vraagwijzer. Het borgen van het bestrijden van de (erfelijkheid) van laaggeletterdheid wordt integraal meegenomen in de Lokale Educatieve Agenda. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Waarderen en ondersteunen van (jonge) mantelzorgers via het 2026 netwerk van mantelzorgsteunpunten Stand van zaken: We hebben een onderzoek laten uitvoeren door MantelzorgNL. Een advies voor beleid en uitvoering volgt na ontvangst en bespreking van het rapport. Gesprekken voor de inkoop van één centraal Steunpunt Mantelzorg voor 2025 (e.v.) zijn gaande. Afronding van het inkoopproces verwachten we voor het nieuwe jaar. Zo wordt het Steunpunt Mantelzorg gecontinueerd. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.

Actief jeugd- en onderwijsbeleid uitvoeren met als doel dat alle 2026 jeugdigen zo gezond en veilig als mogelijk kunnen opgroeien en zich zo goed mogelijk ontwikkelen Stand van zaken: Binnen het jeugd- en onderwijsbeleid voeren we samen met ketenpartners meerdere activiteiten uit om het doel te bereiken. Zoals bijvoorbeeld: ‘Ruimte voor de jeugd’, versterken van de pedagogische basis, faciliteren van de ketenaanpak Kansrijke Start, faciliteren van de Lokale Educatieve Agenda, uitvoeren van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor de scholen, het stimuleren van cultuureducatie, faciliteren binnen het onderwijsachterstandenbeleid, invoeren van de Hervormingsagenda jeugd en het faciliteren van jeugdhulp binnen het Voortgezet Onderwijs. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Jeugd en jongeren meer betrekken bij de samenleving

2026

Stand van zaken: Op 19 april is het festival 'Next Generation' voor en door de jeugd georganiseerd. De middag is ook benut om de mening van de jeugd over diverse onderwerpen binnen onze gemeente te horen. Graag volgend jaar weer z’n dag organiseren waarbij we input halen vanuit de jongeren zelf. Dit jaar zijn er twee bijeenkomsten georganiseerd waarbij jongeren mee hebben gedacht in het realiseren van de JOP's. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Uitvoeren van het integraal Huisvesting Plan (IHP)

2026

Stand van zaken: De uitvoering van het in januari 2022 vastgestelde IHP loopt niet volgens de planning. Dit heeft diverse oorzaken. Het project IKC Beneden-Leeuwen (zowel de tijdelijke als structurele huisvesting) is omvangrijk. De ambtelijke capaciteit -voor onderwijshuisvesting- is beperkt en de gemeentelijke financiën staan onder druk. We concluderen dat we het IHP moeten herijken en met onze (onderwijs)partners hierover in gesprek moeten gaan. We besloten echter om dit niet in het najaar 2024 op te pakken, maar dit onderwerp mee te nemen in de integrale afweging van de inzet van middelen en capaciteit. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1.

Realiseren ontmoetingsplekken voor de jeugd

2026

Stand van zaken: In 2024 hebben wij een projectbureau opdracht gegeven om te ondersteunen bij de realisatie van jongerenontmoetingsplekken. We hebben twee jongerenbijeenkomsten, een omwonenden bijeenkomst georganiseerd. En we hebben een kaderdocument opgesteld. Het bureau maakte ontwerpen voor twee jongerenontmoetingsplekken. Eén in Dreumel, en één in Beneden-Leeuwen. We vinden inwonersparticipatie belangrijk. Hier investeren we in. Dit maakt dat realisatie van de ontmoetingsplekken niet in 2024 kan plaatsvinden. Er is meer tijd nodig is om gesprekken te voeren met omwonenden en pilotafspraken te maken alvorens de realisatie kan plaatsvinden. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.

Stimuleren van activiteiten tussen jeugd en politiek

2026

Stand van zaken: Elk jaar organiseert de gemeente een kinderraad en organiseren ze voor de basisscholen het spel Democracity. Dit jaar hebben vele basisscholen deelgenomen aan Democracity. Door te weinig animo is de kinderraad niet doorgegaan Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Regie voeren op de MFA's, afhankelijk van de uitkomsten van de 2026 herijkte businesscases Stand van zaken: In oktober 2024 informeerden we u over de voortgang van het traject herijking businesscases. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Een integrale aanpak ten behoeve van de leefbaarheid in Altforst via 2026 de "dorpendeal" Stand van zaken: In de afgelopen 1,5 jaar werkten we met en voor het dorp aan een leefbaarheidsplan. Centraal in dit plan staat het toekomstbestendig maken van de lokale maatschappelijke voorzieningen en accommodaties in Altforst. Een projectgroep, bestaande uit verenigingen en organisaties uit Altforst en de gemeente West Maas en Waal, leverde input en voerde het gesprek. Er zijn verschillende scenario’s onderzocht en besproken. Voorkeursscenario van alle betrokken partijen is de realisatie van een nieuwe multifunctionele accommodatie (dorpshuis, basisschool en kinderopvang). Dit scenario werkte de projectgroep verder uit. Er werd een ruimteprogramma opgesteld, een globale locatiestudie uitgevoerd en een analyse gemaakt van de gewenste constructie rondom eigendom, beheer en exploitatie van een multifunctionele accommodatie. De projectgroep besloot vlak voor het zomerreces 2024 dat richtinggevende uitspraken van het college noodzakelijk zijn over de gemeentelijke rol bij het eigendom, beheer en exploitatie van een accommodatie en een eventuele gemeentelijke investeringsbijdrage. Dit zodat de projectgroep de haalbaarheid van het voorkeursscenario kan bepalen. Het college deed dergelijke richtinggevende uitspraken recent. Hierover is en wordt verder gesproken met de projectgroep.

Op het moment van het schrijven van deze update (03-10-2024) is de verdere aanpak, afhankelijk van de uitkomsten van het bespreken van de notitie, nog niet bekend. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Uitbreiding IKC

2024

Stand van zaken: Op 17 september 2024 keurde u 3 raadsvoorstellen goed die betrekking hebben op de uitbreiding van het IKC in Beneden-Leeuwen. Twee investeringskredieten (gebouw + schoolplein en aanpassingen openbare ruimte) en het bestemmingsplan. In de bijgesloten businesscase beschreven we de planning voor het ontwerp en de bouw in de tijd (tot eind juni 2027). We bevinden ons nu in de ontwerpfase. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.

Jeugd: Opgroeien in een kansrijke omgeving

2026

Stand van zaken: We zijn gestart met het project "Ruimte voor de jeugd", gebaseerd op het IJslands model. Verantwoord opgroeien van jongeren staat hierbij centraal. De doelen zijn: Middelengebruik en overlast verminderen, vrijetijdsbesteding stimuleren en mentale gezondheid bevorderen. Het project bestaat uit 4 fases die steeds herhaald worden. 1. Monitoren. Ophalen informatie bij de jeugd 2. Resultaten delen met collega’s, ouders, jongeren en ketenpartners. Prioriteiten bepalen. 3. Beleidsvorming 4. Uitvoering We hebben fase 3 afgerond. De uitkomst van de fasen 1 en 2 is dat er behoefte is aan ontmoetingsplekken voor de jeugd in de openbare ruimte. In 2024 starten we een project om 2 van die plekken te realiseren. We hebben in 2024 tweemaal de puberpraat (voorheen pubercarrousel) georganiseerd in samenwerking met de gemeente Druten en de samenwerkingspartners. Ouders krijgen hier informatie over o.a. middelengebruik en gokken, digitale balans en gamen, omgaan met tegenslagen. Stress angst en of somberheid en seksualiteit en grenzen. Tijdens 'Wielewaai' is Halt twee avonden aanwezig geweest om voor jongeren onder de 18, die in het bezit zijn van alcohol, of alcohol hebben genuttigd, lik op stuk beleid uit te voeren. Dit is een samenwerking met de politie, BOA, gemeente en Halt.

Er is door jongerenwerk een dag georganiseerd "next generation" voor jongeren (10-14 jaar) in de gemeente. Het doel van de dag was om jongeren te zien, te spreken en informatie op te halen wat er speelt onder de jongeren. Voor het project "Ruimte voor de Jeugd" is er in 2024 veel aandacht geweest voor burgerparticipatie. In 2025 is de gemeente voornemens om de 2 JOPs te realiseren. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Lokale inclusie agenda

2025

Stand van zaken: We zijn gestart met de voorbereidingen voor het opstellen van een Lokale Inclusie Agenda. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Zilverenkrachtbeleid

2025

Stand van zaken: Onder het zilverenkrachtbeleid valt onder andere de ontwikkeling naar een dementievriendelijke gemeente en de deelname aan de HogeNood app. Eerder dit jaar zijn we als gemeente uitgeroepen tot de meest toiletvriendelijke gemeente van Nederland. Dit doordat we de meeste toiletten per 1.000 inwoners geregistreerd hebben op de app. Daarnaast is er in 2024 een opdracht komen te liggen bij Sociom om voor een deel uitvoering te geven aan het uitvoeringsplan dementievriendelijk West Maas en Waal 2024-2026. Dit uitvoeringsplan is eerder dit jaar ter informatie aan u versterkt. Ook organiseren we twee trainingen en één informatiebijeenkomst over dementie in het najaar. We lopen op schema waardoor bijsturing niet nodig is. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.

Uitvoering geven lokaal beleid op Huiselijk Geweld en 2026 Kindermishandeling Stand van zaken: Dit project loopt door tot en met 2026. We zijn in gesprek met de onderwijspartners over het implementeren van de aanbevelingen gericht op onderwijs. Daarnaast zijn er regionale gesprekken over hoe dit onderwerp zichtbaar te maken in de gemeente. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Uitvoeren beleidsplan GGZ Beschermd Wonen-Maatschappelijke 2025 Opvang Stand van zaken: Beleidsplan GGZ beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. De nieuwe streefdatum voor invoering decentralisatie Beschermd Wonen is nu 1 januari 2026. Het wetsvoorstel woonplaatsbeginsel is nog steeds controversieel verklaard. In de tussentijd voeren we in Gelderland Zuid het regionale beleidsplan 'Samen Dichtbij van Rijk van Nijmegen en Regio Rivierenland' uit en werken hierop samen op basis van een GR Centrumregeling en een DVO. Lokaal is er onder andere een wijk GGZ West Maas en Waal-Druten en een herstel inloopvoorziening psychisch kwetsbare personen in Beneden Leeuwen gerealiseerd. Daarnaast hebben onze inwoners toegang tot cursussen en webinars van Pro Persona Connect. Onze gemeente zou van het Rijk per 1-1- 2025 de financiële middelen voor Beschermd Wonen (BW) krijgen aan de hand van een nieuw verdeelmodel BW en een woonplaatsbeginsel BW. Het woonplaatsbeginsel Beschermd Wonen (BW) betekent dat elke gemeente verantwoordelijk wordt voor BW voor haar eigen inwoners, ook wanneer die naar een andere gemeente verhuizen, omdat daar de beste plek voor herstel is. Het wetsvoorstel woonplaatsbeginsel ligt sinds begin 2024 bij de Tweede Kamer voor behandeling.

De meerderheid van de vaste Kamercommissie voor VWS vond de invoering van het woonplaatsbeginsel en het nieuwe verdeelmodel voor BW een controversieel onderwerp. Daardoor kon het niet meer voor het zomerreces 2024 door de Tweede en Eerste Kamer behandeld worden. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1.

Cultuurbeleid

2024

Stand van zaken: Wij hebben op 10 oktober 2024 een voorstel voor een nieuwe cultuurnota voorgelegd aan uw Raad. U heeft aangegeven geen draagvlak te zien voor dit voorstel. Wij zijn voornemens om u in december 2024 3 beknopte kaders voor te leggen voor een nieuwe cultuurnota. De voorkeursvariant werken wij uit en leggen wij begin 2025 ter besluitvorming aan u voor. Wij stellen daarom voor om deze activiteit door te schuiven naar volgend jaar. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1.

Gymzaal Appeltern duurzaamheidsmaatregelen

2025

Stand van zaken: De offerte voor het plaatsen van de zonnepanelen is ontvangen. De huidige terugverdientijd wordt geschat op 10 tot 12 jaar. Volgens de planning zullen de panelen in 2025 worden geplaatst. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.

INVESTERINGEN Investeringen

Realisatie

Inv. Voorbereidingskrediet uitbreiding IKC

Voortgang

2024

Stand van zaken: Op 30 mei 2024 gaf u goedkeuring voor uitbreiding van het voorbereidingskrediet met € 300.000. In het raadsvoorstel gaven we aan dat dit bedrag onderdeel is van het totaal benodigde investeringskrediet voor uitbreiding gebouw + schoolplein. Op 17 september 2024 keurde u het raadsvoorstel goed voor het totaal benodigde investeringskrediet. Het voorbereidingskrediet IKC Beneden-Leeuwen sluiten we hiermee af. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. Inv. Hulpmiddelen WMO 2024

2024

Stand van zaken: Tot en met september waren de uitgaven € 124.344. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Expl. Waterstofzuiger buitenzwembad Dreumel

2024

Stand van zaken: De waterzuiger is oud. In 2024 heeft de waterzuiger goed gefunctioneerd. Mogelijk is deze investering in 2025 noodzakelijk gezien de technische levensduur. We houden dit in de gaten. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. Inv. WMO Woonunit

2024

Stand van zaken: In 2022 en 2023 zijn er woningaanpassingen bekostigd uit dit budget. De huidige stand van het budget is € 69.459. In 2024 zijn er nog geen woningaanpassingen toegekend. Er staan wel meldingen voor woningaanpassingen op de wachtlijst. Het is nu nog niet bekend of de woningaanpassingen in bruikleen (ten laste van de investering) of via een PGB (eigendom) worden verstrekt. Daadwerkelijke besteding is afhankelijk van de wijze van verstrekken (in eigendom of in bruikleen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. WAT MAG HET KOSTEN? Exploitatie

2024

2025

2026

2027

2028

Programmabegroting 2024-2027

-21.242 N

-21.649 N

-21.783 N

-22.415 N

Wijzigingen t/m Voorjaarsnota

-1.170 N

-1.833 N

-1.680 N

-1.566 N

-2.411 N

-26 N

-918 N

-1.349 N

-1.388 N

-1.440 N

Wijzigingen tot Najaarsnota

-1.534 N

0 V

8 V

Tussenstand voor Najaarsnota

-23.972 N

-24.400 N

-24.812 N

-25.362 N

-26.259 N

Saldo

Wijzigingen t/m Begroting 2025-2028

Financieel effect Najaarsnota

-1.507 N

-5 N

Eindstand na vaststelling Najaarsnota

-25.480 N

-24.405 N

-24.817 N

-25.367 N

-26.264 N

In deel 2 van deze Najaarsnota wordt een onderbouwing met toelichting gegeven van de verwerkte effecten.

PROGRAMMA 3 - FYSIEKE LEEFOMGEVING ALGEMEEN Omschrijving Dit programma omvat de beleidsontwikkeling, inrichting en ontwerp, beheer, onderhoud en exploitatie van onze openbare ruimte, verkeer, milieu en afval. Missie Bijdragen aan het levensgeluk van inwoners Door een leefomgeving te faciliteren die is afgestemd op de behoefte van de inwoners. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk

Jaar

Waterplan 2005-2025 Op weg naar duurzaam groenbeheer Afkoppelbeleidsplan Integrale leidraad Flora en Fauna ruimtelijke ontwikkeling en bestendig beheer Gladheidsbestrijdingsplan Bomenbeleidsplan Milieuprogramma Gemeentelijk verkeer- en vervoersplan Beleidsplan Openbare verlichting 2019-2023 Nota parkeren Koersnotitie duurzaamheid en energiebeleid Regionale Adaptatie Strategie (RAS) Rijk van Maas en Waal Regionale energietransitie fruitdelta Rivierenland Lokaal uitvoeringsprogramma klimaatbestendig west maas en waal Verordening en stimuleringslening duurzaamheid Regionaal Uitvoeringsprogramma (RUP) klimaatadaptatie Rijk van Maas en Waal Bodemkwaliteitskaart en beheernota Regionaal uitvoeringsprogramma Rijk van Maas en Waal (RUP) Beheer- en Onderhoudsrapportage Verhardingen 2022-2026 Beleidsplan Water en Riolering 2023-2027 Beeldkwaliteitsplan Klimaatadaptatie Beleidsnotitie Gemeentelijke Watergangen Toetsingskader Grondwater Biodiversiteitsplan

2005 2011 2012 2013 2014 2014 2015 2016 2018 2019 2019 2019 2020 2020 2020 2020 2021 2021 2022 2022 2022 2023 2023 2024

Ontwikkelingen Er zijn geen bijzondere externe ontwikkelingen. WAT WILLEN WE BEREIKEN? West Maas en Waal is een goed ontsloten, open & groene, energie-neutrale gemeente. De verkeersveiligheid is op orde en de historie van West Maas en Waal is zichtbaar door de doorontwikkeling van de ‘parels’ van de gemeente.

Maatschappelijk effect De fysieke leefomgeving van West Maas en Waal draagt bij aan het welzijn en de gezondheid van de inwoners.

Doelstellingen 1. 2. 3. 4. 5.

De gemeente is duurzaam en klimaat-adaptief ingericht. Stimuleren van verduurzaming van huizen; in 2026 meer energielabel A gebouwen. Meer zonnepanelen op of bij woningen (nu 40%, streefgetal 60% in 2026). Realiseren van meer waterbuffers op prioritaire locaties. Meer groene (koele) verblijfsruimtes in dorpen.

Meer vergroening van particuliere tuinen. Goede, veilige en snelle bereikbaarheid tussen de (voorzieningen van de) kernen en gemeenten. Goede regulering van het oppervlakte en grondwater. De gemeente West Maas en Waal heeft een goede verkeerveiligheid en nagenoeg geen ongelukken in de openbare ruimte. 10. De "parels" van de gemeente zijn zichtbaar. 6. 7. 8. 9.

STAND VAN ZAKEN Activiteiten 1.

Maasveren toekomstbestendig (laten) maken

Realisatie

Voortgang

2024

Stand van zaken: De opgave voor verduurzaming ligt primair bij de Stichting De Maasveren. Het college wil samen met de gemeenten Oss en Maasdriel wel bijdragen aan het in de vaart houden en verduurzamen van de Maasveren. Daarvoor is niet alleen de gemeente aan zet, maar ook de buurgemeenten en provincies Gelderland en Noord-Brabant. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Realisatie uitvoeringsagenda laadpalenvisie

2026

Stand van zaken: Uitvoeringsagenda is afhankelijk van het tempo van de netbeheerder. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Ontwikkeling en realisatie klimaatbeleidsplan 2024-2029

2029

Stand van zaken: Zoals aan uw raad is toegezegd wordt een opvolgend uitvoeringsprogramma voor klimaatadaptatie aan uw raad aangeboden. Beoogd wordt om het plan begin 2025 voor vaststellen voor te leggen aan uw raad. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Realisatie aanpak warmtetransitie

2025

warmtetransitie. Deze wetgeving gaat in op 1 januari 2025. Dit geeft ons duidelijkheid. Deze vijf randvoorwaarden werken we verder uit in een uitvoeringsplan in een van de waaldorpen (zoals afgesproken in de koersnotitie). Tegelijkertijd levert dit uitvoeringsplan de input voor het verplichte warmteprogramma dat uiterlijk 2026 af moet zijn. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1.

Ontwikkeling en realisatie duurzaamheidsbeleid (nader op te stellen)

2024

Stand van zaken: Afgerond met Koersnotitie Energietransitie & Circulariteit 2025 - 2028. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 1.

Onderhoudsregime voor wegenkwaliteit en trottoirbeleid in kaart 2026 brengen Stand van zaken: Eind 2025 wordt het volledige gemeentelijk wegen areaal (rijbaan, voetpad, inrit etc.) geïnspecteerd door een extern bedrijf. De uitkomsten van het onderzoek ontvangt uw raad in 2026. In het najaar van dit jaar vindt er een tussentijdse inspectie plaats door de afdeling wegen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Eenvoudige melding van incidenten op wegkwaliteit, inclusief een 2026 transparante prioritering Stand van zaken: Om meldingen eenvoudig te kunnen melden zijn we bezig met een upgrade van de melddesk applicatie. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Weg- en veiligheidsproblemen coördineren en bewaken in 2026 samenwerking met wegbeheer, waterschap en provincie Stand van zaken: Intern wordt er integraal gewerkt met wegbeheer en mobiliteit. Als er een weg aangepakt moet worden kijken we ook hoe het verkeersveilig gemaakt kan worden. We houden de lijntjes kort waardoor probleem aanpak snel plaatsvind. Bij werkzaamheden zoals de PWA-brug wordt goed gecommuniceerd met de provincie. We streven ernaar om grote belemmerende werkzaamheden in kaart te brengen op die manier zo min mogelijk hinder te veroorzaken. Zo weten de inwoners van Gemeente West Maas en waal waar ze aan toe zijn. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Reconstrueren van de Dorpsstraat in Wamel

2025

Stand van zaken: De benodigde onderzoeken zijn afgerond. Er zijn twee bewonersavonden georganiseerd en de resultaten hiervan zijn verwerkt in een reactienota. Het definitieve ontwerp is gereed. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.

Reconstrueren van de Rooijsestraat in Dreumel

2025

Stand van zaken: Het project is in 2 delen opgesplitst. Deel 1 bestaat uit het vervangen van een duiker en het vervangen van het asfalt. Dit deel wordt uitgevoerd in 2025. Deel 2 bevat de herinrichting van de Rooijsestraat. De voorbereiding is opgestart en de bewonersavonden zijn geweest. Het ontwerp wordt verder uitgewerkt. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Verfraaien van de dorpsentrees

Stand van zaken: Dorpsplatform Dreumel heeft zich gemeld. Wij zijn in gesprek om te kijken naar de mogelijkheden. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Opstellen integraal project voor een aantrekkelijk winkelhart van 2024 Beneden-Leeuwen (Levendig Leeuwen) Stand van zaken: Het stedenbouwkundig plan is vastgesteld. De uitvoering van de Molenlaan start in begin 2025. De overige straten in het project Levendig-Leeuwen worden stapsgewijs technisch uitgewerkt. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Groenbeleidsplan

2024

Stand van zaken: Dit betreft het biodiversiteitsplan waarvoor subsidie beschikbaar is gesteld binnen de regeling Landschap en biodiversiteit van provincie Gelderland. In de raad van 10 oktober 2024 is het biodiversiteitsplan door uw raad vastgesteld. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Herinrichten Dorpsstraat Wamel (van kerk tot kerk) met aandacht 2024 voor parkeerproblematiek Stand van zaken: De participatie tot het komen van het definitief ontwerp is afgerond (twee bewonersavonden). Het definitief ontwerp is gereed. Start uitvoering gepland voor 2025 in samenhang met nutsbedrijven om de overlast tot een minimum te beperken. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Realisatie projecten/maatregelen uitvoeringsagenda GVVP

2026

Stand van zaken: Na vaststelling van het GVVP (Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan) starten we met de uitvoering van de maatregelen uit de uitvoeringsagenda. . Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.

Opstellen GVVP

2024

Stand van zaken: In het eerste kwartaal van 2024 werd de laatste hand gelegd aan het uitvoeringsprogramma als onderdeel van het GVVP. Door een aanvullend onderzoek naar de verkeersstromen binnen de gemeente en berekeningen van de verkeersdrukte op grote ontsluitingen is het GVVP van de RTG in september gehaald. In het voorjaar bieden we het GVVP ter vaststelling aan uw raad aan. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1.

Onderzoek naar (snel) fietspaden en aansluiting op fietsknooppunten

2024

Stand van zaken: In november is er een onderzoek gestart naar de mogelijkheden voor (snel)fietspaden en aansluitingen op fietsknooppunten. Door de vertraging die is opgelopen door personeelstekort komt de optimalisering van het advies eind 2025 als het onderzoek goed is verlopen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.

Uitvoering haalbaarheidsonderzoek warmtetransitie (wijkonderzoek)

2024

Stand van zaken: Sociaal maatschappelijk Participatieronde is uitgevoerd en een rapport is opgesteld. Wanneer wij technisch en financieel op vlieghoogte zijn gaan wij verder met de sociaal-maatschappelijke randvoorwaarden. Organisatorisch De koersnotitie geeft ruimte om te investeren in personeel. Dit is nodig om de complexe materie van de warmtetransitie te doorgronden. In het vierde kwartaal is er een nieuwe medewerker begonnen die zich met dit onderwerp bezighoudt. Technisch & Financieel In de kenniskring Warmte uit Water zijn wij een van de pilotgemeenten. Hierin doen wij als organisatie kennis op over de technische en financiële aspecten van warmtenetten en de warmtetransitie. Hierbij leren we ook veel van het Gelders Warmte Infra Bedrijf (GWIB). Deze zullen voor een deel ook mee kunnen helpen in de financiering. Juridisch Rijksoverheid komt met nieuwe wetgeving omtrent de taken en rollen van de gemeente in de warmtetransitie. Deze wetgeving gaat in op 1 januari 2025. Dit geeft ons duidelijkheid. Deze vijf randvoorwaarden werken we verder uit in een uitvoeringsplan in een van de waaldorpen (zoals afgesproken in de koersnotitie). Tegelijkertijd levert dit uitvoeringsplan de input voor het verplichte warmteprogramma dat uiterlijk 2026 af moet zijn. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten.

Uitvoering geven aan regionale adaptatiestrategie (RAS)

2024

Stand van zaken: De maatregelen uit het Uitvoeringsprogramma Klimaatbestendig West Maas en Waal 2020-2023 (LUP) zijn grotendeels afgerond conform de planning. Enkele projecten zijn nog in voorbereiding of uitvoering zoals rabattenbos en natuurpark (waterberging) in Appeltern en vergroening van het Baltussenplein in Alphen. Begin 2025 wordt aan uw raad een nieuw uitvoeringsprogramma voorgelegd. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1.

Uitvoering geven aan Koersnotitie duurzaamheid

2024

Stand van zaken: Deze activiteit is afgerond. Wij hebben nieuw beleid opgesteld, en dat is door uw raad goedgekeurd. De Koersnotitie Energietransitie & Circulaire Economie 2025 - 2028 is in de plaats gekomen van de notitie uit 2019.Wij stellen daarom voor om deze activiteit af te sluiten. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten.

INVESTERINGEN Investeringen Inv. Riolering (vGRP)

Realisatie

Voortgang

2024

Stand van zaken: Projecten zijn conform planning voorbereid en uitgevoerd. Het gaat hierbij om de G.M. Poststraat in Wamel hier is de gemengde riolering vernieuwd. Greffelingsestraat Hier is de riolering vervangen en een gescheiden stelsel aangelegd. In verband met personele bezetting is er enige vertraging ontstaan binnen de riolering. Door middel van inspectie krijgen we nu grip op de staat van het areaal. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. Inv. Herinrichting Zandstraat

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14790153/1