Document · PDF

Beeldkwaliteitsplan Klimaatadaptatie

Gemeenteraad 8 december 2022, gemeente West Maas en WaalBij agendapunt: Z.07667613.505 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

grasbetonstenen) en zacht (houtsnippers, dennenschors,

oppervlak naar deze stroken afstroomt en hier langzaam

cacaodoppen) is water- en luchtdoorlatend, waardoor

kan infiltreren. Het riool wordt hiermee ontlast en de kans

regenwater kan infiltreren daar waar het valt.

op water op straat bij hevige buien verkleind. Klimaatadaptatie hittestress, wateroverlast,

Klimaatadaptatie

hittestress, wateroverlast,

Meekoppelkans

droogte -

Meekoppelkans

droogte biodiversiteit

- 43 -

L A NDELIJ K GEBIED VER HOOGDE VLUCH T P LAATS E N

BODE MSTRU CTU U RV ERB ETERING

B LO EM- EN KRU ID ENRIJ KE A KKERRA ND E N

In natte perioden bestaat de mogelijkheid dat lager

Bodemstructuurverbetering betreft het stimuleren van

Beplanting houdt water vast en bevordert de opname van

gelegen gronden tijdelijk onder water lopen. Verhoogde

bodemleven door het toevoegen van organisch materiaal

water in de bodem, waarmee de kans op wateroverlast

vluchtplaatsen kunnen hierbij een veilig en droog

en/of beplanting aan de bodem. Een gezonde, humusrijke

wordt verkleind. Bloem- en kruidenrijke vegetatie biedt

heenkomen bieden voor bijvoorbeeld kwetsbaar vee en/of

bodem is in staat om vele malen zijn gezicht in water vast te

daarnaast kansen voor biodiversiteit. Akkerranden zijn

wild.

houden, waardoor de sponswerking van de bodem wordt

veelal langgerekt en bieden daarmee ook kansen voor het

Klimaatadaptatie Meekoppelkansen

vergroot. Klimaatadaptatie Meekoppelkans

realiseren van natuurverbindingen. Klimaatadaptatie hittestress, wateroverlast, Meekoppelkans biodiversiteit

wateroverlast -

wateroverlast, droogte -

- 44 -

F UNC TI E VOLGT P E IL

N AT TE NATU U R

NATTE TEELT

Traditioneel waterbeheer gaat uit van ‘peil volgt functie’:

Het toepassen van natte natuur op van nature natte locaties

Het toepassen van natte teelt op van nature natte locaties

het waterpeil wordt aangepast aan het grondgebruik. Bij

verkleint de kwetsbaarheid voor wateroverlast van de

verkleint de kwetsbaarheid van akkerbouw en draagt

het principe ‘functie volgt peil’ wordt de functie aangepast

betreffende gronden.

daarmee bij aan het voorkomen van wateroverlast.

aan het waterpeil. Bijvoorbeeld: locaties met van nature een hoog waterpeil worden niet ingezet voor kwetsbare functies als wonen of landbouw, maar voor natte natuur. Klimaatadaptatie wateroverlast, droogte Meekoppelkans -

Klimaatadaptatie

hittestress, wateroverlast,

Meekoppelkans

droogte biodiversiteit

Klimaatadaptatie

hittestress, wateroverlast,

Meekoppelkans

droogte -

- 45 -

ZONNEPANEL EN Zonnepanelen, op gebouwen en land, bieden de mogelijkheid tot het opwekken van groene stroom.

Klimaatadaptatie Meekoppelkans

energie

- 46 -

IN FRASTRUC TUU R WEG I N V- PR OF I E L

S MAL L ERE W EGP RO FIEL EN

B LO EM- EN KRU ID ENRIJ KE B ERME N

Een weg met V-profiel, ook wel een ‘holle weg’ genoemd,

Een smaller wegprofiel betekent minder verharding en laat

Beplanting houdt water vast en bevordert de opname van

kan de wateropvang- en afvoercapaciteit van een straat

meer ruimte voor water en groen.

water in de bodem, waarmee de kans op wateroverlast

vergroten. Bij regen kan het water in het V-profiel worden

wordt verkleind. Bloem- en kruidenrijke vegetatie biedt

opgevangen, waarmee holle wegen meer water kunnen

daarnaast kansen voor biodiversiteit. Bermen zijn veelal

bergen en afvoeren dan open goten of normale ‘bolle’

langgerekt en bieden daarmee ook kansen voor het

wegen. Klimaatadaptatie Meekoppelkans

wateroverlast -

Klimaatadaptatie

hittestress, wateroverlast,

Meekoppelkans

droogte biodiversiteit

- 47 -

realiseren van natuurverbindingen. Klimaatadaptatie wateroverlast, droogte Meekoppelkans biodiversiteit

HAL F VER HAR DI N G Halfverharding, hard (grind, steenslag, schelpen, grasbetonstenen) en zacht ( houtsnippers, dennenschors, cacaodoppen) is water- en luchtdoorlatend, waardoor regenwater kan infiltreren en het riool wordt ontlast. Klimaatadaptatie

hittestress, wateroverlast,

Meekoppelkans

droogte -

- 48 -

K LIMAATADA P TATI E P ER D EE LG E B IE D Wanneer de maatregelen uit de matrix met bijbehorende praktijkvoorbeelden worden toegepast op feitelijke plekken binnen de gemeente West Maas en Waal, ontstaan transformaties. Er zijn transformaties (bouwstenen) gemaakt voor locaties in de verschillende deelgebieden. Dorpen Hiernaast is het bouwsteentje voor de dorpen weergegeven. Links is de huidige situatie, rechts de situatie na toepassing van de maatregelen uit de matrix en de klimaatadaptatie voorbeelden. In de dorpen liggen veel kansen voor het onttegelen van het openbaar gebied. In plaats daarvan worden groenstroken, plantvakken en borders met bloem- en kruidenrijke vegetatie gerealiseerd. Dat draagt bij aan de biodiversiteit. Het lager aanbrengen van nieuw groen draagt bij aan het vergroten van de bergingscapaciteit voor regenwater. Het afkoppelen van regenwater draagt bij aan het lokaal gebruik en opvang van het regenwater, zodat op andere plekken de wateroverlast wordt beperkt. Gevelbeplanting en geveltuinen dragen bij aan verkoeling en biodiversiteit. Door in de toekomst smallere wegprofielen te maken, ontstaat meer ruimte

Huidige situatie

voor waterberging en bermbeplanting. Waar ten slotte verharding noodzakelijk is, kan halfverharding worden toegepast. In de woonomgeving ligt een informatieve en voortrekkersrol (in de openbare ruimte) voor de overheid voor de hand. Bij herontwikkeling moeten kansen direct worden benut.

- 49 -

Toekomstige situatie

Bedrijventerreinen Hiernaast is het bouwsteentje voor de bedrijventerreinen weergegeven. Links is de huidige situatie, rechts de situatie na toepassing van de maatregelen uit de matrix en de klimaatadaptatie voorbeelden. Op de bedrijventerrein liggen veel kansen voor groen zowel in de openbare ruimte als bij gebouwen. Dit draagt niet alleen bij aan klimaatadaptatie, maar vergroot ook de uitstraling van het bedrijventerrein. Bij het vergroten van groenoppervlak kan ook bodemstructuurverbetering worden toegepast. Waar al water aanwezig is, kunnen natuurvriendelijke oevers een meekoppelkans vormen voor biodiversiteit. Groene daken en halfverharding dragen bij aan de verkoeling van de bedrijventerreinen. Op bedrijventerreinen liggen grote kansen voor klimaatadaptatie als het gaat om schaalgrootte. Het vereist echter wel een actieve rol van zowel de bedrijfseigenaren als de overheid om gezamenlijk te komen tot integrale transitie. Daarnaast draagt elk initiatief op perceelsniveau uiteraard ook bij aan de transitie. Huidige situatie

- 50 -

Toekomstige situatie

Rivierkommen Hiernaast is het bouwsteentje voor de rivierkommen weergegeven. Links is de huidige situatie, rechts de situatie na toepassing van de maatregelen uit de matrix en de klimaatadaptatie voorbeelden. Het landelijk gebied, de rivierkommen, zijn zeer monomaan ingericht. Er is voornamelijk sprake van landbouw. Er liggen meekoppelkansen. Bij het vergroten van groene gebieden kan ook bodemstructuurverbetering worden toegepast. Waar al water aanwezig is, kunnen natuurvriendelijke oevers het waterbergend vermogen van de watergang vergroten en een meerwaarde vormen voor biodiversiteit. Het waterbergend vermogen kan tevens vergroot worden door het verbreden van bestaande watergangen. In de rivierkommen liggen ook veel kansen voor passende vegetatie die bovendien ook voor productie interessant kunnen zijn. Natte teelt vormt hierbij een goede aanvulling. Op stallen en grotere bouwwerken zijn zonnepanelen een meekoppelkans voor energieopwek. Akkerranden en grenzen kunnen groener worden ingericht met bloem- en kruidenrijke vegetatie. Het buitengebied vormt het grootste deel van de gemeente. Huidige situatie

In het landelijk gebied liggen grote kansen voor klimaatadaptatie als het gaat om schaalgrootte. Het vereist echter wel een actieve rol van zowel de agrariërs als de overheid om gezamenlijk te komen tot integrale transitie. Daarnaast draagt elk initiatief op perceelsniveau uiteraard ook bij aan de transitie.

- 51 -

Toekomstige situatie

Oeverwallen & uiterwaarden Hiernaast is het bouwsteentje voor de oeverwallen en uiterwaarden weergegeven. Links is de huidige situatie, rechts de situatie na toepassing van de maatregelen uit de matrix en de klimaatadaptatie voorbeelden. De oeverwallen bevatten o.a. waterhuishoudkundige werken. En op de oeverwallen is het grootste deel van de bebouwing te vinden. Het ruimtegebruik is daarom intensief en complex. De oeverwallen en uiterwaarden zijn bij uitstek geschikt voor het vergroten en aanleggen van natte natuur. Dit versterkt tevens de biodiversiteit. Bloemen kruidenrijke vegetatie op eigen erven, maar ook in de openbare ruimte dragen hier in grote mate aan bij. Waar agrarisch gebruik reeds aanwezig is, kunnen akkerranden en erven ook worden voorzien van deze beplanting. Het verbreden van watergangen en het voorzien van passende vegetatie op deze plekken vormen een schakel in dit systeem dat biodiversiteit vergroot. Nieuw water alsmede bodemstructuurverbetering draagt bij aan deze groenblauwe klimaatimpuls. Bij ontwikkelingen is het goed om rekening te houden met ‘functie volgt peil’. Nieuwe (kwetsbare) functies (zoals wonen) worden, waar dat kan, op een hoger peil aangebracht of buiten kwetsbare zones.

Huidige situatie

In dit gebied liggen grote kansen voor klimaatadaptatie als het gaat om recreatie en natuur. Het vereist echter wel een actieve rol van alle partijen om gezamenlijk te komen tot integrale transitie. Klimaatadaptatiemaatregelen kunnen hier zorgen voor gezonde en duurzame verblijfsplekken voor mens, dier en plant.

- 52 -

Toekomstige situatie

K LIMAATADA P TATI E O P D E S P E C IF IE K E P L E K K E N Om de visie op het gebied en de toepassing van de maatregelen te illustreren wordt per deelgebied een voorbeeldlocatie uitgewerkt. Per deelgebied wordt door middel van een doorsnede en een fotomontage verbeeld wat de klimaatadaptatiemaatregelen opleveren wanneer ze zouden worden toegepast op concrete locaties. ■ Bedrijventerreinen; ■ Waallinten; ■ Maasdorpen; ■ Rivierkommen; ■ Oeverwallen; ■ Uiterwaarden.

- 53 -

WAA LLINTEN De Waallinten in het noorden van West Maas en Waal zijn

B e ne d e n-Le e u w e n

de vier grotere dorpen binnen de gemeente. Doordat het meer versteende dorpen zijn, hebben ze meer last van

B ov e n-Le e u w en

‘stedelijke’ klimaatproblemen, zoals:

Wame l

■ Hittestress; ■ Wateroverlast; ■ Overmatige verharding. Specifiek voor de Waallinten, met name Beneden-Leeuwen en Boven-Leeuwen, zorgt de N322 vlak langs de zuidzijde

D r e ume l

van de dorpen voor een probleem: het ontbreken van goede (groene) verbindingen tussen de dorpen en het buitengebied. Hiertegenover staat dat er veel kansen liggen om de dorpen te verbinden met de brede uiterwaarden aan de noordrand.

Waallinten kaart - 54 -

G EZONDE DOR PEN L ANG S D E RIVIE RE N De oudste delen van de Waallinten hebben relatief veel groene, openbare plekken, en diepe groene tuinen. Wanneer er verder wordt gekeken naar de nieuwere dorpsuitbreidingen is te zien dat dit groen plaats heeft gemaakt voor brede wegen en parkeerplaatsen en dat de veelal smallere (voor)tuinen voor een groot deel zijn verhard. De winkelstraten in onder andere BenedenLeeuwen en Dreumel hebben te maken met eenzelfde problematiek, waardoor ze minder aantrekkelijk zijn als verblijfsplek. Kijkend naar de toekomst moet er worden ingezet op het ontharden en vergroenen van de Waal-linten. Door

Waallint - huidig

verharding uit de straten te halen ontstaat ruimte voor groen en voor mensen. Zo wordt een dorp groene en koeler en ontstaan fijne verblijfsplekken. Naast maatregelen in de openbare ruimte kan worden ingezet op het enthousiasmeren van bewoners en ze de ruimte en mogelijkheid geven om in en rond hun woning te verduurzamen en te vergroenen. Voorliggend document fungeert als uitgangspunt bij ontwikkelingen.

Waallint - toekomst - 55 -

WA AL L I NT - VOOR

- 56 -

WA AL L I NT - NA

- 57 -

WA AL L I NT - VOOR

- 58 -

WA AL L I NT - NA

- 59 -

DREUMEL

Nieuw initiatief*

Kansen voor vergroening

Verhard plein voor fietsstop

In Dreumel kan gezocht worden naar plekken die een klimaatadaptieve impuls kunnen krijgen, zoals een volledig verhard plein voor een fietsstop. De volgende maatregelen kunnen worden toegepast: ■ Waar mogelijk verharding vervangen door groen of halfverharding; ■ Zonnepanelen aanmoedigen; ■ Bestaand groen klimaatadaptief inrichten, met toevoeging van bomen, bloem- en kruidenrijke beplanting en zit- en speelplekken; ■ Oppervlaktewater natuurvriendelijker inrichten en gebruiken om op af te wateren; ■ Verbindingen met het buitengebied versterken; De maatregelen uit de matrix dienen daarnaast als uitgangspunten voor nieuwe ontwikkelingen.

* Regels nieuw initiatief ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

Tuin >50% onverhard Doel: 25% schaduwwerking Zonwering & gebruik licht materiaal Duurzame energieopwekking Platte daken als groene daken Variatie aan bomen/planten Volgen van matrix 1 &2 - regenwater afkoppelen & bergen op eigen terrein

- 60 -

Locatie deeluitwerking

WA M E L

Nieuw initiatief*

Barrière naar landelijk gebied Weinig schaduw

Gebrek aan inrichting Overmaat verharding Faunaverbinding mogelijk

Wamel is een dorp met veel binnenhoven die klimaatbestendiger kunnen worden ingericht. Naast verbindingen voor mensen kan ook worden ingezet op faunaverbindingen. Passende maatregelen zijn: ■ Toevoegen van schaduwrijke plekken; ■ Bestaand groen vullen met (meer) bomen, bloem- en kruidenrijke vegetatie, waterbergingen en zit- en speelmogelijkheden; ■ Het stimuleren van het vasthouden van water door het creëren van nieuw open water; ■ Waar mogelijk verharding verwijderen of vervangen door halfverharding. De maatregelen uit de matrix dienen daarnaast als uitgangspunten voor nieuwe ontwikkelingen.

* Regels nieuw initiatief ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

- 61 -

Locatie deeluitwerking

BE NE D E N- L E E U W E N - CE N T R U M Groot verhard plein

Nieuw initiatief* Groene verbinding mogelijk

Verharde en verrommelde winkelstraat

Beneden-Leeuwen is het grootste hitte-eiland van de gemeente West Maas en Waal. Een herinrichting van het winkelcentrum kan bijdragen aan een meer klimaatbestendig dorp. Voorbeelden van toe te passen maatregelen zijn: ■ Waar mogelijk verharding verwijderen of vervangen door halfverharding; ■ Bestaand en nieuw groen inrichten voor biodiversiteit, schaduw, wateropvang en recreatie; ■ Daken multifunctioneel inzetten voor groen en/of energieopwekking; ■ Groene verbindingen leggen met nabijgelegen natuur; ■ Bewaken open ruimtes in het kader van verkoeling. De maatregelen uit de matrix dienen daarnaast als

* Regels nieuw initiatief ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

uitgangspunten voor nieuwe ontwikkelingen. - 62 -

Locatie deeluitwerking

BE NE D E N- L E E U W E N - F R U I T BU U RT Parkeerplaatsen zijn relatief grote platen verharding

Nieuw initiatief* Brede, verharde wegprofielen

Kansen voor multifunctionele inrichting groen

Ook in de woonbuurten van Beneden-Leeuwen kan gezorgd worden voor een meer klimaatbestendige inrichting. Voorbeelden van toe te passen maatregelen zijn: ■ Waar mogelijk verharding verwijderen of vervangen door halfverharding; ■ Bestaand en nieuw groen inrichten voor biodiversiteit, schaduw, wateropvang en recreatie; ■ Bestaand (schaduwrijk) groen inrichten met zit- en speelplekken; ■ Bewaken open ruimtes in het kader van verkoeling. De maatregelen uit de matrix dienen daarnaast als uitgangspunten voor nieuwe ontwikkelingen.

* Regels nieuw initiatief ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

- 63 -

BOV E N - L E E U W E N

Nieuw initiatief*

Kans wandelroute Kansen groene verbinding

Overmaat verharding Betere inrichting groen

In Boven-Leeuwen bieden de straatprofielen veel mogelijkheden om tot een groenere en klimaatbestendigere inrichting te komen. Ook zijn er veel groene verbindingen te maken, zowel binnen het dorp als tussen het dorp en het buitengebied. Deze maatregelen dragen daaraan bij: ■ Bestaand groen met elkaar verbinden; ■ Bestaand groen vullen met (meer) bomen, bloem- en kruidenrijke vegetatie; ■ Waar mogelijk versmallen van straten, om te kunnen vergroenen, eventueel met halfverharding; ■ Groene en recreatieve verbindingen maken, binnen het dorp en met het buitengebied. De maatregelen uit de matrix dienen daarnaast als uitgangspunten voor nieuwe ontwikkelingen.

* Regels nieuw initiatief ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

- 64 -

Locatie deeluitwerking

M A AS DORP EN De Maasdorpen in het zuiden van de gemeente zijn van een totaal ander karakter dan de Waallinten in het noorden. Het zijn kleinere en veelal groenere dorpen. Ze hebben in mindere mate te maken met meer stedelijke problemen zoals hittestress. Waar de Maasdorpen wel mee te maken hebben: ■ Sterke toename van rivierkwel; ■ Harde overgangen tussen dorp en buitengebied; ■ Gebrek aan biodiversiteit; ■ Weinig zit-, speel- en wandelplekken met schaduw. Voor de Maasdorpen is het daarnaast een uitdaging om binnen de huidige structuur klimaatadaptatie toe te voegen, in de vorm van bijvoorbeeld groene corridors en het vergroenen van pleinen en parkeerplaatsen.

A p p el t er n A ltf o r s t

A lphe n Maasdorpen kaart - 65 -

M aasb omme l

F I J N OM TE ZI J N Straten in Maasdorpen zijn veelal volledig verhard of hebben een enkele bomenrij met slechts gras als onderbegroeiing. Pleinen en veldjes hebben een enkelvoudige inrichting die weinig bijdraagt aan klimaatadaptatie en verblijfskwaliteit. Er zijn hier veel kansen om bestaande ruimtes op een andere, meer klimaatbestendigere manier in te richten. Dit is niet alleen goed voor het klimaat, maar ook voor de bewoners en bezoekers van de Maasdorpen. In plaats van anonieme plekken in de dorpen worden er parken en straten gemaakt met een identiteit passend bij de dorpen, waar het fijn is om te zijn.

Maasdorp - huidig

De toevoeging van meer bomen zorgt voor schaduw, wat het in de zomer aangenamere verblijfplekken maakt. Struiken en bloem- en kruidenrijke vegetatie versterkt dit en draagt bij aan de biodiversiteit en het voorkomen van wateroverlast, zeker wanneer waterbergingen worden toegevoegd. Deze kunnen weer dienen als speelaanleidingen, zodat de plekken ook voor kinderen een meerwaarde krijgen. Zo worden de Maasdorpen niet alleen klimaatbestendiger, maar ook levendiger.

Maasdorp - toekomst - 66 -

M AASDOR P - VOOR

- 67 -

M AASDOR P - NA

- 68 -

ALPHEN

Nieuw initiatief* Overmaat verharding

Monofunctionele inrichting groen Kans voor biodiversiteit & afwatering

In Alphen wordt constant gewerkt aan een betere inrichting en meer multifunctioneel gebruik van bestaand groen en water. Dit kan een impuls geven aan wateropvang, biodiversiteit en het tegengaan van hittestress. Maatregelen die hierbij passen zijn: ■ Oevers natuurvriendelijk inrichten; ■ Bestaand groen vullen met meer bomen, bloem- en kruidenrijke vegetatie en waterbergingen; ■ Waar mogelijk toepassen van halfverharding; ■ Gebruik maken van oppervlaktewater voor het afkoppelen van woningen. ■ Zit-, speel- en wandelvoorzieningen toevoegen; De maatregelen uit de matrix dienen daarnaast als uitgangspunten voor nieuwe ontwikkelingen.

* Regels nieuw initiatief ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

- 69 -

Locatie deeluitwerking

M A AS B O M M E L

Nieuw initiatief*

Geen verbinding met Maas door grote afstand tot rivier Monofunctionele inrichting groen

Overmaat verharding Weinig groen in straten

Maasbommel ligt tegen prachtige natuur aan. Klimaatadaptatie kan deze natuur het dorp intrekken en een zachtere overgang maken. Maatregelen die hierbij passen zijn: ■ Versmallen en vergroenen van straten, straten gebruiken voor oppervlakkige waterafvoer; ■ Bestaand en nieuw groen vullen met bloem- en kruidenrijke vegetatie, waterbergingen, zit- en speelmogelijkheden; ■ Verharding grenzend aan het buitengebied vervangen door halfverharding; ■ Groene en recreatieve verbindingen maken, binnen het dorp en met het buitengebied. De maatregelen uit de matrix dienen daarnaast als uitgangspunten voor nieuwe ontwikkelingen.

* Regels nieuw initiatief ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

- 70 -

Locatie deeluitwerking

A LT F O R ST

Nieuw initiatief*

Mogelijkheid voor afkoppelen Geen inrichting groen

Geen verbinding met buitengebied

In Altforst liggen veel kansen om verharding te verwijderen en meer te vergroenen. Door te ontharden en vergroenen ontstaan nieuwe verbindingen, nieuwe verblijfplekken en wordt het dorp klimaatbestendiger. Hiervoor kunnen de volgende maatregelen gebruikt worden: ■ Waar mogelijk verharding vervangen door groen of halfverharding; ■ Platte daken vergroenen; ■ Bestaand en nieuw groen klimaatbestendig inrichten, met toevoeging van zit- en speelplekken; ■ Verbindingen leggen met het buitengebied. De maatregelen uit de matrix dienen daarnaast als uitgangspunten voor nieuwe ontwikkelingen.

* Regels nieuw initiatief ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

- 71 -

Locatie deeluitwerking

A P P E LT E R N

Nieuw initiatief*

Geen verbinding met buitengebied Overmaat verharding Kansen voor afkoppelen Gesloten doorsteekjes

Appeltern is een dorp waar al veel groen aanwezig is. Wat mist, is een meer klimaatadaptiever gebruik van het groen en de verbinding tussen verschillende groene gebieden. Daarnaast zijn er nog genoeg kansen om verder te vergroenen. Maatregelen die hier goed passen zijn: ■ Verbreden van watergangen; ■ Bestaand en nieuw groen vullen met (meer) bomen, bloem- en kruidenrijke vegetatie en waterbergingen; ■ Verharding verwijderen of vervangen door halfverharding; ■ Waar mogelijk versmallen van straten om te kunnen vergroenen; ■ Groene en recreatieve verbindingen maken, binnen het dorp en met het buitengebied.

* Regels nieuw initiatief ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

De maatregelen uit de matrix dienen daarnaast als uitgangspunten voor nieuwe ontwikkelingen. - 72 -

Locatie deeluitwerking

B EDRIJ V ENTERREINEN In de gemeente West Maas en Waal zijn zes grotere

Z and straat

bedrijventerreinen aanwezig. De meeste en grootste van deze terreinen bevinden zich in en tussen de Waallinten.

Le e u w e n

Tussen Beneden-Leeuwen en Boven-Leeuwen zit

Wame l-oost

het grootste deel bedrijvigheid binnen de gemeente,

Ve e ste e g

bestaande uit de bedrijventerreinen ‘Leeuwen’ en ‘Veesteeg’. De grootste problemen waar de bedrijventerreinen mee te maken hebben, zijn:

Lag e weg

■ Hittestress; ■ Slechte aansluiting op bebouwd gebied; ■ Slechte aansluiting op natuur / agrarisch landschap; ■ Enkelvoudig ruimtegebruik; ■ Overmaat verharding.

Kape lstraat Gre ffe ling se straat Bedrijventerreinen kaart - 73 -

E E N M ULTI F UNC TI ONE LE P LE K VOOR ME N S E N Bedrijventerreinen in de gemeente West Maas en Waal hebben veel ruimte voor auto’s en vrachtverkeer, met brede wegen, veel volledig verharde parkeerplaatsen en een overmaat aan laad-en-los-ruimte. Het gevolg hiervan is niet alleen dat bedrijventerreinen niet klimaatadaptief zijn (het zijn hitte-eilanden binnen de gemeente, met een hoog risico voor wateroverlast), maar ook dat er weinig ruimte is voor mensen om te verblijven. Met het ontharden en vergroenen van de openbare ruimte ontstaat op natuurlijke manier ruimte voor mensen. Medewerkers van de bedrijven worden zo uitgenodigd om naar buiten te gaan, om te zitten of een rondje te wandelen. Dit zorgt voor een gezondere werkomgeving.

Bedrijventerrein - huidig

De platte daken van een groot deel van de bedrijfsgebouwen zijn ideaal voor vergroening, wateropvang en/of energieopwekking. Multifunctioneel gebruik van de bestaande ruimte is hier een grote kans voor klimaatadaptatie. Het water en de opgewekte energie kan worden gebruikt door de bedrijven, waardoor het een win-win situatie wordt op de lange termijn.

Bedrijventerrein - toekomst - 74 -

B E DR I J VENTER R EI N - VOOR

- 75 -

B E DR I J VENTER R EI N - N A

- 76 -

Locatie deeluitwerking

IN D U ST R I E T E R R E I N LE E U W E N Geen groen op eigen terrein Geen verbinding met Waal

Grote, donkere dakvlakken Overmaat verharding

Industrieterrein Leeuwen is één van de meest kenmerkende bedrijventerreinen van de gemeente West Maas en Waal. Het ligt op een mooie plek, tussen dorpen, landbouw en de Waal in. Het terrein heeft echter geen relatie met haar omgeving. De volgende maatregelen passen hier: ■ Gebruiken van daken voor groen en/of energievoorziening; ■ Bestaand groen vullen met meer bomen, bloem- en kruidenrijke vegetatie, en wadi’s; ■ Grens met de Waal verzachten m.b.v. groene erfafscheidingen; ■ Waar mogelijk versmallen van straten, om te kunnen vergroenen; ■ Verbindingen leggen met o.a. de Waal. De maatregelen uit de matrix dienen daarnaast als uitgangspunten voor nieuwe ontwikkelingen.

- 77 -

R I V IERKOMMEN De rivierkommen vormen het grootste deelgebied van de gemeente West Maas en Waal. Sinds de ruilverkaveling bestaat dit gebied uit grote, aaneengesloten agrarische percelen, met enkele stukken (natte) natuur ertussen. Nog meer dan de rest van de gemeente krijgen de rivierkommen te maken met een vochttekort. Klimaatverandering werkt in extremen: naast dit vochttekort krijgen de kommen ook te maken met veel regenwateroverlast. Dit is van grote invloed op de agrarische bedrijven en het is dus van groot belang om hier maatregelen te nemen. Wanneer er maatregelen worden getroffen in dit deelgebied heeft dit, door de grootte van het deelgebied, verstrekkende (positieve!) gevolgen voor de hele gemeente.

Rivierkommen kaart - 78 -

B O ER EN M ET TOEKOM ST Het huidige agrarisch landschap in West Maas en Waal is een uitgestrekt, eentonig cultuurlandschap, met weinig ruimte voor water, niet-agrarisch groen en biodiversiteit. Dit gebied heeft veel last van klimaatverandering, waardoor het waardevol is om hier in te zetten op een klimaatbestendigere toekomst. Voor het vergroten/versterken van de biodiversiteit kan gekeken worden naar het realiseren van bloem- en kruidenrijke akkerranden. Gewassen kunnen door de jaren heen of met bijvoorbeeld strokenteelt worden afgewisseld. Meer ruimte voor oppervlaktewater draagt bij aan het voorkomen van inundatie en helpt tegen

Rivierkommen - huidig

verdroging. Verder kan gekeken worden naar een meer multifunctioneel gebruik van de rivierkommen. Waar functies nu naast elkaar bestaan, kunnen functies met elkaar worden verweven om maatregelen te versterken. Zo kan door ruimte te maken voor niet-agrarisch groen ook ruimte ontstaan voor bijvoorbeeld wandelpaden, waardoor de rivierkommen en dorpen beter met elkaar worden verbonden.

Rivierkommen - toekomst - 79 -

R I VI ER KOM M EN - VOOR

- 80 -

R I VI ER KOM M EN - NA

- 81 -

U ITERWA A RDEN EN OE VE RWALLE N De uiterwaarden en oeverwallen vormen de natuurlijke

Waal

buitenrand van de gemeente West Maas en Waal. Zowel de Waallinten als de Maasdorpen liggen op de oeverwallen. Tussen de dorpen in zijn de oeverwallen veelal ingericht als agrarisch gebied, met een relatief grote hoeveelheid fruitteelt. De uiterwaarden zijn in het noorden breed, hier is ruimte voor de natuur. In het zuiden zijn de uiterwaarden smaller, maar is meer mogelijkheid voor recreatie op aangewezen plekken. De problemen waar de uiterwaarden en oeverwallen mee te maken hebben, zijn: ■ Toename van rivierkwel; ■ Vochttekort.

M aas

Uiterwaarden en oeverwallen kaart - 82 -

E E N GR OENE KR AAG De oeverwallen kunnen klimaatbestendiger worden ingericht door de agrarische gebieden meer natuurinclusief in te richten. Door ruimte te geven aan niet-agrarisch groen wordt de bodemkwaliteit verbeterd en de biodiversiteit versterkt. De uiterwaarden spelen een belangrijke rol in het opvangen van water bij extreme regenval. Door de uiterwaarden te verdiepen ontstaat meer ruimte voor de rivieren en kunnen overstromingen worden voorkomen. Kijkend naar een duurzame toekomst kunnen de rivieren en de dijken gebruikt worden voor energieopwekking.

Uiterwaarden en oeverwallen - huidig

Zonnepanelen zijn een goede mogelijkheid hiervoor, maar er zijn ook nieuwere manieren van energieopwekking die bijvoorbeeld de stroming van water benutten en die de gemeente West Maas en Waal kunnen neerzetten als een innovatieve en klimaatadaptieve gemeente.

Uiterwaarden en oeverwallen - toekomst - 83 -

CO LO FO N T ITEL

Klimaatadaptatieplan gemeente West Maas en Waal

OP DRACH TG EV ER

Gemeente West Maas en Waal

C O NTACTP ERS OON OPD RACHTGE VE R

Martijn Timmermans

STATU S

Definitief

DATU M

16 augustus 2022

D OC U MENTNU MMER

19683-R

P R OJ EC TNU MMER

798.01

P R OJ EC TTEA M

Dennis Schijff Pedro Silva Costa Rowie aan de Wiel Veerle Roijackers

- 84 -

IMOSS Soesterweg 300B info@imoss.nl T 033 448 15 46

3812 BH Amersfoort

www.imoss.nl

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11954831/1