9.1 Jaarstukken 2021 def

Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV, artikel 1) geeft als definitie: “een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de provincie onderscheidenlijk gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft”. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan een zetel in het bestuur van een participatie of het hebben van stemrecht. Van financieel belang is sprake wanneer wij middelen ter beschikking stellen en die verloren gaan in geval van faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij op ons verhaald kunnen worden. In deze paragraaf gaan wij in op de belangen die met de diverse verbonden partijen zijn gediend en de relatie met onze gemeentelijke doelstellingen. Via deze paragraaf informeren we u op hoofdlijnen over de relatie tussen 'verbonden partijen' en het 'publieke belang' dat wordt gediend. Visie op de beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen Het inzichtelijk maken van de verbonden partijen is om twee redenen van belang. De eerste reden is dat verbonden partijen vaak beleid uitvoeren dat de gemeente in principe ook zelf kan blijven doen. De gemeente geeft een mandaat aan de verbonden partij. De tweede reden betreft de kosten, het budgettaire beslag en de financiële risico’s, die de gemeente met de verbonden partijen kan lopen en de daaruit voortvloeiende budgettaire gevolgen.

Het aangaan van banden met verbonden partijen komt altijd voort uit het publieke belang. In het algemeen geldt dat voor een gemeenschappelijke regeling wordt gekozen indien de gemeente dit beleid niet alleen of niet doeltreffend kan uitvoeren. De gemeenschappelijke regelingen voeren beleid en beheer op verschillende terreinen uit voor de gemeente.

87

Onderverdeling verbonden partijen Gemeente West Maas en Waal heeft een verbintenis met onderstaande partijen. Van de gemeenschappelijke regelingen staat welk doel we nastreven met de verbintenis, hoe de financiële situatie is en welke risico’s er zijn. Onderverdeling Gemeenschappelijke regeling

Naam verbonden partij Afvalverwijdering Rivierenland (AVRI) Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) Gezondheidsdienst Gelderland Zuid (GGD) Milieu Afvalverwerking Regio Nijmegen (MARN) Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) Regio Rivierenland Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBR) Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) Werkzaak Rivierenland

Vennootschappen en coöperaties Vitens Stichtingen en verenigingen

Geen verbintenissen

Overige verbonden partijen

Geen verbintenissen

Gemeentelijke kaders Beleidsstuk

Jaar

GR Afvalverwijdering Rivierenland (AVRI) GR Belastingsamenwerking Rivierenland GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Gelderland-Zuid GR Milieusamenwerking en Afvalverwerking Regio Nijmegen GR Omgevingsdienst Rivierenland GR Regio Rivierenland GR Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland GR Hulpverlening en Veiligheid Gelderland Zuid GR Werkzaak Rivierenland

2019 2019 2020 2019 2019 2019 2019 2020 2019

Met betrekking tot gemeenschappelijke regelingen in de regio Nijmegen hebben wij afspraken gemaakt over de uitgangspunten voor het opstellen van de begroting en de jaarrekening. In deze begrotingsrichtlijnen Regio Nijmegen (BRN) wordt een aantal essentiële uitgangspunten gegeven. Deze uitgangspunten zijn: - Uitgangspunten voor opstelling van de begroting; - Indexering van de gemeentelijke bijdrage; - Overige uitgangspunten. - Uitgangspunten voor opstelling jaarrekening; - Resultaatbestemming; - Door gemeenten terug te vorderen BTW op grond van het BTW Compensatie Fonds (BCF). - Planning besluitvorming voor de regio. De opgenomen kaders in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) voor de begroting en jaarrekening zijn vanzelfsprekend van toepassing voor de GR. Ontwikkelingen Wij zijn per 1 januari 2022 uitgetreden bij de MARN, de Milieusamenwerking en Afvalverwerking Regio Nijmegen.

88

Afvalverwijdering Rivierenland (AVRI) Juridische vorm Gemeenschappelijk Regeling Vestigingsplaats

Geldermalsen

Omschrijving

Avri verzorgt de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval en grondstoffen, ontwikkelt het gemeentelijke afvalstoffenbeleid, handhaaft de afvalstoffenverordening en verzorgt de voorlichting over afval.

Doel

Samen werken aan een schoon Rivierenland

Participanten

Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Maas en Waal, West-Betuwe en Zaltbommel.

Bestuurlijk belang

Het algemeen bestuur telt acht leden (en plaatsvervangende leden) en is samengesteld uit vertegenwoordigers van de colleges van burgemeester en wethouders van de deelnemende gemeenten. De bevoegdheden van het algemeen bestuur zijn gelijk aan die van de gemeenteraad met als uitzondering dat de verhoudingen bij de gemeenschappelijke regelingen niet volledig zijn gedualiseerd.

Financieel belang

In 2021 hebben wij een bijdrage betaald van € 1.849.237.

Eigen vermogen per 1-1

€ 550.000

Vreemd vermogen per 1-1 € 45.142.000

Eigen vermogen per 31-12

€ 1.388.000

Vreemd vermogen per 31-12 € 43.360.000

Resultaat jaarrekening

€0

Relatie met programma

Fysieke leefomgeving

Beleidsvoornemens

Eind 2021 is het Koersdocument 2022-2025 van Avri vastgesteld door het AB. Deze zal begin 2022 worden besproken met de raad.In het Koersdocument zijn onder andere alle beleidsvoornemens opgenomen en toegelicht.

Risico's en getroffen maatregelen

Voor de actuele risico's en maatregelen wordt verwezen naar de Kadernota 2023 van Avri die in december 2021 naar de raad is gezonden.

Belasting Samenwerking Rivierenland (BSR) Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats

Tiel

Omschrijving

Samenwerkingsverband op het gebied van belastingen.

Doel

Uitvoering gemeentelijke belastingtaken, met uitzondering van het beleid.

Participanten

De gemeenten Culemborg, IJsselstein, Maasdriel, Montfoort, Tiel, West Maas en Waal, West Betuwe en Wijk bij Duurstede, het Waterschap Rivierenland en de AVRI.

Bestuurlijk belang

Het algemeen bestuur bestaat uit zoveel leden als er deelnemers zijn, waarbij het Waterschap twee leden benoemd. Uit het AB wordt een dagelijks bestuur van drie leden gekozen. Dit bestaat uit een voorzitter en twee leden. In het DB zit minimaal één lid namens het Waterschap.

Financieel belang

In 2021 heeft de gemeente West Maas en Waal een bijdrage betaald van € 282.000.

Eigen vermogen per 1-1

€ 339.000

Vreemd vermogen per 1-1 € 7.771.000

Eigen vermogen per 31-12

€ 385.000

Vreemd vermogen per 31-12 € 8.268.000

Resultaat jaarrekening

€0

Relatie met programma

Algemene dekkingsmiddelen.

89

Beleidsvoornemens

Er komt een wettelijk mogelijkheid om de rioolheffing anders in te richten. De VNG heeft inmiddels een nieuwe modelverordening riool- en waterzorgheffing gepubliceerd. De achtergrond van de aangepaste modelverordening is dat de gemeente bredere taken krijgt. Het gaat daarbij niet alleen om riool; de stand van het grondwater is bijvoorbeeld ook een zorg van de gemeente. Er kan worden geprobeerd om zoveel mogelijk percelen in de heffing te betrekken. Alle percelen moeten dan meebetalen aan de waterzorgplicht die een gemeente heeft. De nieuwe verordening biedt hiervoor handreikingen aan. Wij zullen de mogelijkheden t.z.t. betrekken bij de actualisatie van het gemeentelijk rioleringsplan (GRP).

Risico's en getroffen maatregelen

Risico’s met betrekking tot de belastingopbrengsten behoren niet tot de bedrijfsrisico’s van BSR. Bij de bepaling van het weerstandsvermogen in onze gemeente houden we rekening met risico’s voor oninbare vorderingen en lagere belastingopbrengsten.

GGD Gelderland-Zuid Juridische vorm

Gemeenschappelijke regeling

Vestigingsplaats

Nijmegen

Omschrijving

De GGD Gelderland-Zuid is - na de fusie van GGD Regio Nijmegen en GGD Rivierenland - vanaf 1 juli 2013 de uitvoeringsorganisatie van de gemeentelijke taken die voor een belangrijk deel zijn vastgelegd in de Wet Publieke Gezondheid (WPG). De taken die de GGD uitvoert dragen bij tot de bescherming en de bevordering van de gezondheid van onze inwoners.

Doel

Doelstelling van de GGD is de uitvoering geven aan de wettelijke taken op het terrein van de (preventievoorlichting over de) openbare volksgezondheid. De belangrijkste taken die worden uitgevoerd zijn vroeg signalering van lichamelijke en geestelijke stoornissen en psychosociale problemen, voornamelijk door uitvoering van jeugdgezondheidszorg, en het opsporen en bestrijden van bronnen van infectieziekten. Het gaat ook om een goede toegankelijkheid en spreiding van gezondheidszorgvoorzieningen.

Participanten

Gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen, Maasdriel, Neder-Betuwe, Nijmegen, Tiel, West Maas en Waal, West Betuwe, Wijchen en Zaltbommel.

Bestuurlijk belang

Het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur bestaan uit portefeuillehouders van de deelnemende gemeenten. De stemverhouding in het algemeen bestuur is gebaseerd op 1 stem per 20.000 inwoners of minder.

Financieel belang

In 2021 hebben wij een bijdrage betaald van € 914.058

Eigen vermogen per 1-1

€ 1.992.000

Vreemd vermogen per 1-1 € 24.929.000

Eigen vermogen per 31-12

€ 2.081.000

Vreemd vermogen per 31-12 € 28.618.000

Resultaat jaarrekening

€ 149.000

Relatie met programma

Maatschappelijke zaken

Beleidsvoornemens

Conform de meerjarenstrategie:1. Informatie gestuurde aanpak van maatschappelijke opgaven;2. adviseren over preventie en verbinden van collectieve preventie met persoonsgerichte zorg;3. investeren in de verbinding tussen zorg en veiligheid;4. gezondheidsbescherming in het sociale en fysieke domein.

Risico's en getroffen maatregelen

Financiële controle behouden.

90

Milieu Afvalverwerking Regio Nijmegen (MARN) Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats

Nijmegen

Omschrijving

De MARN zorgt voor de afvalverwerking in de regio Nijmegen.

Doel

De MARN heeft als doelstelling ondersteuning van de behartiging van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten ter bescherming van het milieu, waaronder in ieder geval begrepen een doelmatige en milieu hygiënisch verantwoorde verwijdering van afvalstoffen. Als onderdeel van de MARN heeft de gemeente West Maas en Waal een belang in de vorm van aandelen (via de MARN) in de Afvalverwerking regio Nijmegen B.V. (ARN).

Participanten

Gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Mook en Middelaar, Nijmegen, West Maas en Waal en Wijchen.

Bestuurlijk belang

Het algemeen bestuur telt acht leden (en plaatsvervangende leden) en is samengesteld uit vertegenwoordigers van de colleges van burgemeester en wethouders van de deelnemende gemeenten. De bevoegdheden van het algemeen bestuur zijn gelijk aan die van de gemeenteraad met als uitzondering dat de verhoudingen bij de gemeenschappelijke regelingen niet volledig zijn gedualiseerd.

Financieel belang

€0

Eigen vermogen per 1-1

Eigen vermogen per 31-12

Vreemd vermogen per 1-1

Vreemd vermogen per 31-12

Resultaat jaarrekening Relatie met programma

Fysieke leefomgeving

Beleidsvoornemens

In november 2021 heeft het AB van de GR-MARN unaniem ingestemd met het verzoek van onze gemeente om per 2022 uit de GR-MARN te treden. De uittreding van onze gemeente is per 1-1-2022 geformaliseerd.

Risico's en getroffen maatregelen

Mogelijk komt er nog een naheffing van de MARN in verband met de definitieve afrekening van plastics over de periode 2017 - 2020. Het gaat om een incidenteel bedrag van circa € 85.000,- nadelig voor onze gemeente. Begin 2022 is een onderzoek gestart in samenwerking met de Avri naar de onderliggende berekening.

Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats

Tiel

Omschrijving

De Omgevingsdienst voert taken op het gebied van bouwen, milieu, handhaving en toezicht voor de deelnemende gemeenten en Provincie uit. Wij hebben met ingang van 1 april 2013 onze taken op het gebied van vergunningverlening en handhaving ondergebracht bij de Omgevingsdienst Rivierenland. Onze gemeente is WABO-breed overgegaan, dus zowel de milieutaken als de bouwzaken zijn overgegaan.

Doel

Door de bundeling en schaalvergroting wordt de basis gelegd voor een kwalitatief betere dienstverlening aan de burgers. Door een bundeling van formatie wordt een schaal gecreëerd die beter in staat is om versnippering en gaten in de capaciteit op te vangen, dus minder kwetsbaarheid. De ODR zal door haar omvang beter kunnen inspelen op komende wettelijkeen kwaliteitscriteria.

Participanten

Gemeente Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder Betuwe, Tiel, West Maas en Waal, West Betuwe en Zaltbommel en provincie Gelderland.

Bestuurlijk belang

Omgevingsdienst Rivierenland wordt bestuurd door een algemeen bestuur en een dagelijks bestuur. Het algemeen bestuur bestaat uit één lid per deelnemende gemeente. 91

Financieel belang

In 2021 hebben wij een bijdrage betaald van € 2.192.475

Eigen vermogen per 1-1

€ 2.390.000

Vreemd vermogen per 1-1 € 5.401.000

Eigen vermogen per 31-12

€ 1.500.000

Vreemd vermogen per 31-12 € 5.616.000

Resultaat jaarrekening

€ 407.881

Relatie met programma

Er is vooral een relatie met Programma 1 - Wonen, Werken en Recreëren en met programma 3 - Fysieke leefomgeving.

Beleidsvoornemens

De invoering van de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging (Wkb) zijn uitgesteld tot 1 juli 2022.

Risico's en getroffen maatregelen

Ultimo 2021 zijn er nog steeds onzekerheden over de toekomstige legesopbrengsten als gevolg van de effecten van de privatisering bouwtoezicht / Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) en de Omgevingswet.Bij het opstellen van het werkplan voor 2022 is zo goed als mogelijk rekening gehouden met de invoering van de Omgevingswet en Wkb per 1 juli 2022.

Regio Rivierenland Juridische vorm

Gemeenschappelijke regeling

Vestigingsplaats

Tiel

Omschrijving

Regio Rivierenland is het samenwerkingsverband van 8 (na herindeling Geldermalsen, Neerijnen en Lingewaard) gemeenten in de Tielerwaard, de Culemborgerwaard, de Betuwe, de Bommelerwaard en het westen van het Land van Maas en Waal.

Doel

Regio Rivierenland ondersteunt de samenwerking van deze gemeenten. Met een werkgebied met bijna 250.000 inwoners is door schaalvoordelen veel efficiencywinst en voordeel te halen. Regio Rivierenland is het overheidsonderdeel van Fruitdelta Rivierenland, een overkoepelende samenwerking tussen overheid, ondernemers, onderwijs, onderzoek en ondernemende inwoners in het rivierengebied. Fruitdelta Rivierenland heeft als doel om de door de gemeenten geformuleerde economische speerpunten “Agribusiness”, “Economie en Logistiek” en “Recreatie en Toerisme” te stimuleren en te versterken.

Participanten

Gemeente Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel.

Bestuurlijk belang

Het Openbaar Lichaam Regio Rivierenland heeft een Algemeen Bestuur. Het Algemeen Bestuur bestaat uit 8 leden. Dit zijn bestuurders van de aangesloten gemeenten.

Financieel belang

In 2021 hebben wij een bijdrage betaald van € 169.463.

Eigen vermogen per 1-1

€ 2.927.000

Vreemd vermogen per 1-1 € 12.619.000

Eigen vermogen per 31-12

€ 2.787.000

Vreemd vermogen per 31-12 € 14.596.000

Resultaat jaarrekening

€ 83.000

Relatie met programma

Alle gemeentelijke programma’s.

Beleidsvoornemens

De evaluatie van het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2016-2020 (REA) is in 2021 uitgevoerd. In het voorjaar van 2022 zal dit leiden tot besluitvorming, ook ten aanzien van het Regionaal Stimuleringsfonds (RSF) als bijbehorend financieringsinstrument, zijnde de opvolger van het Regionaal Investeringsfonds (RIF).

92

Risico's en getroffen maatregelen

Op grond van de wettelijke voorschriften mogen in de balans van de Regio Rivierenland geen arbeidskosten gerelateerde verplichtingen worden opgenomen met een jaarlijks gelijkblijvend volume. Dit heeft onder meer betrekking op de verplichting verlofdagen. Als gevolg van de enorm toegenomen werkvoorraad en werkdruk bij de Regio Rivierenland is sprake van een jaarlijkse groei in het verlofsaldo bij medewerkers. De lasten daarvan worden gerealiseerd op het moment dat het verlof wordt opgenomen of uitbetaald. Voor de latente verlofverplichtingen is geen budget in de begroting van de Regio Rivierenland opgenomen en daarmee vormt de verplichting voor verlofdagen op 31 december 2021 van € 260.000 een belangrijke financiële risicopost. Uiteraard wordt geprobeerd het risico zo goed als mogelijk te beheersen en tot een minimum te beperken. Hiervoor worden verschillende HRM-instrumenten ingezet.

Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBR) Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats

Tiel

Omschrijving

Deze regeling is getroffen teneinde de aanleg en het beheer van een breedbandnetwerk door de gemeenten in gezamenlijkheid te realiseren. Het breedbandnetwerk staat open voor alle private aanbieders om diensten zoals internettoegang, televisie, telefonie, zorg en onderwijs op afstand aan te bieden aan onze inwoners.

Doel

In gezamenlijkheid realiseren en onderhouden van een regionaal breedbandnetwerk

Participanten

Gemeente Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Maas en Waal, West-Betuwe en Zaltbommel.

Bestuurlijk belang

Het algemeen bestuur telt zeven leden (en plaatsvervangende leden) en is samengesteld uit vertegenwoordigers van de colleges van burgemeester en wethouders van de deelnemende gemeenten.

Financieel belang

€ 0 (alleen garantstelling).

Eigen vermogen per 1-1

€ -36.238

Vreemd vermogen per 1-1 € 15.703.397

Eigen vermogen per 31-12

€ 119.864

Vreemd vermogen per 31-12 € 26.406.460

Resultaat jaarrekening

€ 156.102

Relatie met programma

Fysieke leefomgeving

Beleidsvoornemens

Na vele jaren van voorbereiding hebben de gemeenten Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West-Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel begin 2020 ingestemd met de oprichting van de Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBR) om glasvezel in het buitengebied te realiseren. De aanleg van het netwerk was voorzien in 2020 en 2021. Door verschillende omstandigheden in 2020, waaronder de coronapandemie en de stikstofproblematiek, is er later gestart met de aanleg van het netwerk dan gepland. Er wordt rekening gehouden met een vertraging van ongeveer 6 maanden. Ondanks de vertraging is de aanleg van het netwerk in West Maas en Waal bijna gereed, er hoeft nog maar een beperkt aantal adressen worden aangesloten. Zowel de opbrengsten als de afschrijvingen in 2021 zijn lager dan begroot. Als gevolg van het gunstige renteverloop is overall een winst geboekt in 2021.

93

Risico's en getroffen maatregelen

UBRivierenland is een gemeenschappelijke regeling die taken uitvoert in opdracht van 7 gemeenten in Rivierenland. De deelnemende gemeenten betalen geen bijdrage aan de UBR. De UBR draagt de kosten die zijn verbonden aan de behartiging van de taken die de UBR bij de regeling zijn opgedragen. Ten behoeve van de noodzakelijke investeringen voor de aanleg van het breedbandnetwerk in de gemeenten heeft de UBR een lening afgesloten. De gemeenten staan garant voor het te lenen bedrag op basis van vooraf bepaalde stemverhoudingen. De totale investering is 37,5 miljoen. West Maas en Waal staat voor 3/21e deel garant. Het maximale garantiebedrag bedraagt dus 5,3 miljoen. Hiervoor hebben wij in ons weerstandsvermogen een bedrag opgenomen.

Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats

Nijmegen

Omschrijving

De gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (1 januari 2011) is een voortzetting van de gemeenschappelijke regeling Hulpverlening en Veiligheid (1 januari 2004) en bestaat uit de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR), de regionale ambulancevoorziening (RAV), brandweer Gelderland-Zuid, de gemeenschappelijke meldkamer (GMK), het veiligheidsbureau, P&O en Financiën, facilitaire zaken en ICT en een aantal staffuncties. Het samenwerkingsverband behartigt de belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied van hulpverlening en veiligheid door te zorgen voor:1. brandweerzorg2. vervoer zieken en slachtoffers3. hulpverlening bij rampen4. fysieke veiligheid5. advisering hulpverlening en veiligheid

Doel

Doel van de GR is het in onze regio organiseren van geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen (GHOR), de brandweer en rampenbestrijding, de ambulancevoorziening (RAV) en de meldkamer. Met de gemeenschappelijke regeling willen wij als deelnemende gemeenten in Gelderland-Zuid de samenwerking van de hulpverleningsdiensten op een meer eenduidige wijze laten plaatsvinden. De veiligheid in onze gemeente is voor wat betreft het voorkomen en bestrijden van incidenten, rampen en zware ongevallen mede afhankelijk van de kwaliteit van de door de gemeenschappelijke regeling uit te voeren wettelijke taken.

Participanten

Gemeente Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen, Maasdriel, Neder-Betuwe, Nijmegen, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, Wijchen en Zaltbommel

Bestuurlijk belang

Het Algemeen Bestuur (AB) bestaat uit de burgemeesters van de deelnemende gemeenten.

Financieel belang

In 2021 hebben wij een bijdrage betaald van € 1.473.943

Eigen vermogen per 1-1

€ 7.007.000

Vreemd vermogen per 1-1 € 68.824.000

Eigen vermogen per 31-12

€ 7.071.000

Vreemd vermogen per 31-12 € 62.792.000

Resultaat jaarrekening

€ 1.789.000

Relatie met programma

Burger, bestuur en veiligheid

Beleidsvoornemens

Uitgevoerde activiteiten zijn in hoofdzaak gebaseerd op het Regionaal Beleidsplan 2020-2023. Over de voortgang is medio december een tussenrapportage verschenen. Daarnaast hebben in 2021 ook weer activiteiten m.b.t. bestrijding van het coronavirus plaatsgevonden.

Risico's en getroffen maatregelen

Het weerstandsvermogen wordt vanuit het resultaat 2021 met € 150.000 aangevuld en komt daarmee op de norm van 5% van de baten. NA toevoeging bedraagt de algemene reserve Crisis- en Rampenbestrijding € 2.682.000.

94

Werkzaak Rivierenland Juridische vorm

Gemeenschappelijke regeling

Vestigingsplaats

Geldermalsen

Omschrijving

Werkzaak Rivierenland is een organisatie voor de uitvoering van de Participatiewet welke per 1 januari 2015 in werking is getreden. Werkzaak Rivierenland is op 1 januari 2016 gestart.

Doel

Streven naar een zo hoog mogelijke arbeidsparticipatie van de inwoners en, indien nodig, het verstrekken van uitkeringen aan de doelgroep voor de kosten van levensonderhoud. Daartoe wordt zoveel mogelijk samengewerkt met o.a. UWV en Werkgeversorganisaties).

Participanten

Gemeente Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel.

Bestuurlijk belang

Werkzaak Rivierenland wordt bestuurd door een algemeen bestuur en een dagelijks bestuur. Het algemeen bestuur bestaat uit één lid per deelnemende gemeente.

Financieel belang

In 2021 hebben wij een bijdrage betaald van € 1.014.700.

Eigen vermogen per 1-1

€ 5.505.000

Vreemd vermogen per 1-1 € 34.792.000

Eigen vermogen per 31-12

€ 4.503.000

Vreemd vermogen per 31-12 € 16.847.000

Resultaat jaarrekening

€ 371.085

Relatie met programma

Maatschappelijke zaken

Beleidsvoornemens

De beleidsvoornemens zijn verwoord in het vastgestelde Strategisch Meerjarenbeleidsplan en worden jaarlijks geoperationaliseerd in de Programmabegroting en verantwoord in de Jaarrekening.. Het gaat daarbij om o.a. instroombeperking, doorstroom en duurzame uitstroom. Ook zijn er ambities/doelstellingen op het gebied van een inclusieve samenleving en innovatie. Ten aanzien hiervan kan het volgende worden gemeld:Het instroompercentage naar een inkomensondersteuning is lager dan de prognose. De doelstellingen detachering en loonkostenplaatsing zijn niet gehaald. Daar staat tegenover dat het ultieme doel van duurzame uitstroom naar reguliere werkgevers ruimschoots is gehaald (uitstroom is zelfs hoger dan landelijk gemiddelde). Deze doelstellingen kennen een grote samenhang. Gestreefd wordt naar zo maximaal mogelijk participeren op de arbeidsmarkt en dat betekent dat veel mensen vanuit een detachering doorstromen naar regulierwerk. Het resultaat is dan ook een steeds kleiner uitkeringsbestand..

Risico's en getroffen maatregelen

Ongewis zijn nog de na-ijleffecten van de corona-pandamie. Vooralsnog lijken die mee te vallen. Reeds vanaf 2020 speelt Werkzaak Rivierenland in op deze ongewisse situatie. Een mogelijk groter beroep op inkomensondersteuning of verminderde aflossingscapaciteit op Bbzleningen kan immers leiden tot ontoereikendheid van de rijksbudgetten. Verder bestaat het gevaar van terugval van de omzet door detacheringen. Uiteraard worden eventuele additionele middelen gebruikt om verliezen op te vangen. Natuurlijk wordt ook gezocht naar nieuwe markten om de omzet-doelstellingen te behalen. Verder zijn in 2021 acties ingezet in de strijd tegen jeugdwerkeloosheid (jongeren tot 27 jaar). Ook is in de jaarrekening 2021 - cf advies accountantsdienst - expliciet rekening gehouden met dubieuze debiteuren (bijstelling debiteurenpositie),.

95

PARAGRAAF GRONDBELEID ALGEMEEN De paragraaf grondbeleid bevat tenminste (BBV, artikel 16): a. een visie op het grondbeleid in relatie tot de realisatie van de doelstellingen van de programma's die zijn opgenomen in de begroting; b. een aanduiding van de wijze waarop de gemeente het grondbeleid uitvoert; c. een actuele prognose van de te verwachten resultaten van de totale grondexploitatie; d. een onderbouwing van de geraamde winstneming; e. de beleidsuitgangspunten omtrent de reserves voor grondzaken in relatie tot de risico's van de grondzaken. Inleiding Onder grondbeleid verstaan wij het gehele instrumentarium dat ons ter beschikking staat om ruimtelijke doelstellingen te realiseren. Het omvat de totale strategie van de gemeente rond het verwerven, beheren, bewerken en uitgeven van gronden. Grondbeleid is een verzamelnaam van een aantal specifieke beleidsuitingen waarmee wij doelstellingen van andere beleidsvelden binnen de gemeente mede mogelijk maken. Het grondbeleid heeft grote invloed op en samenhang met de realisatie van de beleidstaken zoals: ruimtelijke ontwikkeling, volkshuisvesting, verkeer en vervoer, cultuur, sport en recreatie en de economische structuur van de gemeente. In uw raadsvergadering van 28 januari 2021 is de nota grondbeleid 2020 vastgesteld zoals deze in werking treedt per 1 januari 2021. Vanaf die datum wordt dan situationeel grondbeleid toegepast.

BELEID Visie en doelstellingen Op 28 januari 2021 stelde u de Nota Grondbeleid vast. Wij voeren een situationeel grondbeleid. De koers van het grondbeleid is primair proactief facilitair. Draagt de ruimtelijke ontwikkeling bij aan de realisatie van sectorale beleidsdoelstellingen en bestuurlijke ambities? Indien de ruimtelijke ontwikkeling: • in belangrijke mate bijdraagt dan werken wij proactief faciliterend mee. In uitzonderlijke situaties zetten we in op actief grondbeleid. • in beperkte mate bijdraagt dan zetten we in op passief faciliterend grondbeleid. • niet bijdraagt, werken wij niet mee. Afhankelijk van de gekozen grondbeleid zetten wij de volgende instrumenten in:

rol

Pro actief Passief actieve regie,sturend en verleidend regulier publieke taak en afweging

Actief actieve regie en voeren grondexploitatie

intentie- en anterieure overeenkomst anterieure overeenkomst voeren grondexploitatie exploitatieplan exploitatieplan instrument kostenverhaal kostenverhaal Wet voorkeursrecht Gemeenten samenwerking met de markt onteigening verwerving samenwerking met markt gronduitgifte

96

Onderstaand treft u de beleidsdocumenten aan die van toepassing zijn: Gemeentelijke kaders Beleidsstuk

Jaar

Nota Kostenverhaal Woonvisie Koers naar 2030 aanpak tot 2020 Toetsingskader woningbouw Dorpskwaliteitsplan West Maas en Waal Nota grondbeleid 2020

2015 2016 2018 2019 2021

Vennootschapsbelasting Vanaf 2016 valt de gemeente onder de vennootschapsbelasting (VpB). De aangiften zijn verzorgd door een extern fiscaal bureau en hebben over 2016 tm 2019 geleid tot nihilaangiften. De aangifte voor 2020 is 2 maart 2022 ingezonden en leidt ook tot een nihil aangifte. Voor 2021 is uitstel aangevraagd en toegekend. Ook voor 2021 worden geen belaste winsten verwacht. BOUWGRONDEXPLOITATIE Beschrijving van de complexen In onze gemeente zijn de volgende complexen met exploitatieopzet in ontwikkeling: Woningbouwprojecten: 1. De Appelhoek fase 1a - Alphen, geïnvesteerd per 31-12-2021 € 1.215.182. Dit plan heeft betrekking op de realisatie van het bestemmingsplan voor het gebied ten westen van de Lindenlaan en ten noorden van het Gement en de Tijnagel in Alphen. Het complex bestaat uit de realisatie van 42 woningen. Fase 1a startte in 2009 en omvat 24 woningen. In het kader van het terugbrengen van de plancapaciteit is de ontwikkeling van fase 1b beëindigd. Alle kavels zijn verkocht. Ook de openbare ruimte is afgewerkt. Wij sluiten dit project af met een verlies van € 1.215.182. Voor dit project is een verliesvoorziening gevormd. 2. Het Leeuwse Veld - Beneden-Leeuwen,deelgebied A t/m D geïnvesteerd per 31-12-2021 - € 436.739 Er is een plancapaciteit van 330 woningen beschikbaar voor deelgebied A.

Voor het Leeuwse Veld West, deelgebied C zijn er nog 106 woningen beschikbaar. De gemeente heeft verkoopovereenkomsten met ontwikkelaar gesloten, die voor eigen risico en rekening het project ontwikkeld. De totale oppervlakte voor deelgebied A bedraagt 71.585 m2, hiervan is op 31-12-2021 uiteindelijk tot en met fase 10 68.719m2 gerealiseerd en financieel afgewikkeld. In deelgebied C van het project komen sociale huurwoningen, starterswoningen, middelduur en dure koop en vrije kavels. In 2021 is gestart met fase 11 in deelgebied C. Op basis van de "percentage of completion" methode wordt € 500.000 aan tussentijds resultaat genomen. Voor deelgebied E/F zijn ruim 200 woningen voorzien. Met betrekking tot dit plangebied is een overeenkomst met de ontwikkelaar afgesloten, die leidt tot extra opbrengsten. Het voorontwerpbestemmingsplan van deelgebied E gaat in 2022 in procedure. 3. De Hanze Maasbommel, geïnvesteerd per 31-12-2021 € 37.930. Voor het voormalige dorpshuis zijn plannen om het te verbouwen tot 4 woonruimten. Het gaat om 1.290 m2 aan grond. Vier starters verbouwen de Hanze tot 4 appartementen. De verkoopovereenkomsten zijn in 2021 getekend. Notariële overdracht vindt in 2022 plaats. 4. Spitsestraat/Gravin van Rechterenschool Appeltern, geïnvesteerd per 31-12-2021 € 49.911.

Het perceel Spitsestraat 8 herbergt de voormalige Gravin van Rechterenschool en het bijbehorende grasveld. Het voornemen is om 4 woningen te realiseren in de oude school en 8 woningen op het onbebouwde gedeelte.Vier starters verbouwen de Gravin van Rechterenschool tot 4 appartementen. De koopovereenkomsten zijn in 2021 ondertekend. Notariële overdracht vindt in 2022 plaats. Voor de naastgelegen kavels (Spitsestraat 8, bouw van 8 woningen) wordt er in 2022 een koopovereenkomst afgesloten. 5. De Appelhoek fase 1b, Alphen, geïnvesteerd per 31-12-2021 € 60.964. Het gaat om de tweede fase van het plan Appelhoek. Fase 1A is in 2021 opgeleverd. Fase 1B omvat maximaal 27 woningen. De grond is in 2021 verkocht aan projectontwikkelaar Van Wijnen. In 2022 wordt er gestart met het bouwrijp maken van het terrein 97

Bedrijventerreinen: 1. Veesteeg Oost - Boven-Leeuwen, geïnvesteerd per 31-12-2021 € 89.311 Dit complex betreft de uitgifte van 7,6 ha uitgeefbaar bedrijventerrein ten oosten van de Veesteeg in Boven-Leeuwen. Er is per 31-12-2021 nog 3.505 m2 te verkopen.Hierop rust een optie. Tot en met 2020 is voor een bedrag van € 1.886.041 aan tussentijdse resultaten genomen. Op basis van de actuele calculatie is in 2021 € 135.000 aan tussentijdse winst verwerkt. Wij verwachten het complex in 2022 af te sluiten.

Overig: 1. Landgoed de AchtMorgen - Appeltern, geïnvesteerd per 31-12-2021 € -229.160. Landgoed de Acht Morgen is een totaalconcept, gericht op dag- en verblijfsrecreatie. Het hoofdonderdeel van het concept zijn groepsaccommodaties met ca. 1.000 tot 1.250 overnachtingsplaatsen. Daarnaast wordt in een leisure onderdeel voorzien. Gedacht wordt aan functies als wellness, zwembad, in- en outdoor speelpark, escaperoom en survivalbaan. Aanvullend zijn er horeca en aanverwante panden gepland, evenals een hotelaccommodatie. Vooruitlopend op definitieve invulling hebben we in 2021 een tijdelijke functie (glamping) toegestaan. De Raad van State heeft de beroepen ongegrond verklaard en daarmee is het bestemmingsplan onherroepelijk. De ontwikkelaar gaat een start maken met het bouwrijp maken van het gebied. Dit plan is afgesloten ener is resultaat genomen.

Het totaaloverzicht van de bedrijventerreinen ziet er als volgt uit: Netto Bedrijven terreinen in m2 oppervlakte Verkocht

Onder optie Beschikbaar

Veesteeg Oost, Boven Leeuwen Lageweg, Dreumel

75.451 23.941

71.946 18.941

3.505 5.000

0 0

Voortgang bedrijfsterreinen

99.392

90.887

8.505

0

De realisatie ziet er als volgt uit: Historisch overzicht verkochte aantallen Jaartal 2018 2019 2020 2021 Saldo verkochte aantallen

Woningen

85 132 149 107 473

Bedrijfs terrein (m2)

4.215 15.427 4.098 7.154 30.894

Nog niet in exploitatie genomen gronden Per 31-12-2021 is geen sprake van niet in exploitatie genomen gronden. Prognose te verwachten resultaten Bij de herziening van de exploitatieopzetten is rekening gehouden met de volgende parameters: - rente 1,4%, op basis van nieuwe regelgeving; - kostenstijging 4%; - grondprijzen zijn vastgesteld op basis van collegebesluit 3 december 2019 verhoogd met indexeringen.

98

Onderstaand overzicht geeft de verwachtingen weer op basis van de laatst herziene exploitatieopzetten. Deze herziene opzetten worden bij deze jaarrekening 2021, door uw raad, vastgesteld.

Omschrijving

Oorspronkelijke Actuele raming grex

Jaar afronding

Woningbouwprojecten Appelhoek fase 1b, Alphen Herontwikkeling Hanze, Maasbommel Spitsestraat/Gravin van Rechteren, Appeltern Leeuwse Veld, Beneden-Leeuwen* Totaal woningbouwprojecten

-€ 456.000 -€ 177.000 -€ 226.000 -€ 3.982.000 -€ 5.569.000

-€ 173.000 -€ 174.000 -€ 186.000 -€ 14.000 -€ 547.000

2027 2022 2023 2025

Bedrijfsterreinen Veesteeg Oost, Boven-Leeuwen** Totaal bedrijfsterreinen

-€ 1.700.000 -€ 1.700.000

-€ 368.000 -€ 368.000

2022

Totaal exploitaties met resultaatsverwachting - = voordelig resultaat

-€ 7.269.000

-€ 915.000

* hiervan wordt voorgesteld € 500.000 tussentijds resultaat te nemen ** hiervan wordt voorgesteld € 135.000 tussentijds resultaat te nemen.

Onderstaand volgt het verloopoverzicht voor de voorziening verliesgevende complexen. Saldo Mutatie Saldo Omschrijving 1-1-2021 2021 31-12-2021 Voorziening verliesgevende complexen Appelhoek fase 1a, Alphen

€ 1.305.451

€ 1.305.451

€0

Saldo verliesvoorziening

€ 1.305.451

€ 1.305.451

€0

PROJECTEN DERDEN De financiële verwachtingen van de projecten van derden zonder vastgestelde exploitatieopzet en zonder resultaatverwachting zien er als volgt uit: (bedragen onderhanden groter dan € 1.000) Boekwaarde van projecten van derden (waarvan de kosten verhaald worden op initiatiefnemer) Projecten van derden die doorlopen in 2022 > €1.000 Kraanbaan, Beneden-Leeuwen Krozenboogerd, Beneden-Leeuwen Rooijsestraat 72, Dreumel Industrieweg, Dreumel Buitenhof, Maasbommel Van der Capellenstraat, Appeltern Overig Projecten van derden (- = vooruitgefactureerd)

Saldo 31-12-2021 -36 -6 -1 1 -46 3 1 -84

Gronden van en projecten door derden: (alle projecten) De Kraanbaan (Beneden-Leeuwen) Het gaat om een herontwikkeling van De Klef en omliggende terreinen. De ontwikkeling heeft betrekking op maximaal 66 wooneenheden in 3 fasen. Het bestemmingsplan is in procedure en wordt in 2022 vastgesteld. 99

Krozenboogerd (Beneden Leeuwen) Het gaat hierbij om 2,2 ha. bedrijventerrein aan de Van Heemstraweg - woningen met bedrijfsruimten. Rooijsestraat 72 (Dreumel) Op de hoek met de Zwaanstraat kunnen 8 woningen (plus bestaande woning) worden gebouwd. Industrieweg (Dreumel) Aan de Industrieweg in Dreumel is een kleinschalig bedrijvencluster aanwezig. Het bedrijvencluster heeft een rommelige aanblik. Daarnaast is er veel verkeershinder omdat al het transport door de dorpskern moet. Het terrein komt in aanmerking voor herstructurering. Ter plaatse worden maximaal 65 woningen gerealiseerd. Het bestemmingsplan is in procedure geweest en wordt in 2022 vastgesteld. Buitenhof, Hogenhofstraat 10 (Maasbommel) Het betreft een ontwikkeling van 24 woningen ter hoogte van Hogenhofstraat 10. De bestemmingsplanprocedure is afgerond. In 2021 is gestart met de bouw. Van der Capellenstraat (Appeltern) Dit project heeft een herstart gemaakt onder de naam "Plein 2020". De procedures zijn doorlopen. In 2021 wordt gestart met de bouw van de woningen. Kerkstraat/Kerkdwarsstraat (Altforst) Op de planlocatie Kerkstraat worden 5 geschakelde woningen, 2 seniorenwoningen en 2 vrijstaande woningen gerealiseerd. Op de planlocatie oostelijk van Kerkdwarsstraat 6 en 8 worden 3 vrijstaande woningen opgericht. Het bestemmingsplan is in procedure en wordt in 2022 vastgesteld.

De Schoolmeester (Beneden-Leeuwen) Op deze locatie aan de Van Heemstraweg, ten oosten van de brandweerkazerne, wordt een appartementengebouw ontwikkeld met maximaal 16 appartementen. Het bestemmingsplan is in voorbereiding en gaat in 2022 in procedure. Verplaatsing Aldi (Beneden-Leeuwen) Supermarkt Aldi is voornemens om haar winkel te verplaatsen van het dorpsplein naar een nieuwe locatie op de Krozenbogerd aansluitend aan Heemstrade. Het bestemmingsplan is in procedure en wordt in 2022 vastgesteld. Wielzicht (Beneden-Leeuwen) Op de hoek van de Lijnbaanstraat en de Wielstraat zijn 3 bungalows en 10 appartementen gebouwd. Het project is afgerond. Lauwendael (Beneden-Leeuwen) Op het voormalige sportveld van Leones is een stedenbouwkundig ontwerp gemaakt voor 68 nieuwe woningen. Het voormalige sportveld aan de oostzijde, en de incourante bedrijfspercelen ten westen daarvan, worden getransformeerd tot een aantrekkelijk woongebied. Daarnaast krijgt de bestaande voormalige bedrijfswoning aan de Zandstraat 141, een gemeentelijk monument, een nieuwe invulling als burgerwoning. Molenstraat-Zuid (Boven-Leeuwen) Aan het zuidelijke deel van de Molenstraat in Boven-Leeuwen worden 24 woningen gerealiseerd in de vorm van 2 erven. Het bestemmingsplan is in voorbereiding en gaat in 2022 in procedure.

Oksel Waterstraat (Boven-Leeuwen) Op de hoek van de Waterstraat nabij de rotonde met de Veesteeg wordt een nieuwe huisartsenpraktijk ontwikkeld. Het bestemmingsplan is in voorbereiding en gaat in 2022 in procedure. Pleinstraatje/Kasteelhofje (Maasbommel) De locatie van de voormalige meubelfabriek wordt herontwikkeld. Het programma bestaat uit 14 woningen. De ontwikkeling wordt mogelijk gemaakt met een uitgebreide omgevingsvergunningprocedure met ruimtelijke onderbouwing. De ruimtelijke procedure start in 2022. Hogenhofstraat 23 (Maasbommel) Aan de Hogenhofstraat, ter hoogte van nr. 23, worden 28 woningen gerealiseerd in de vorm van twee woonerven. Het bestemmingsplan is in procedure en wordt in 2022 vastgesteld.

100