8.1 Jaarstukken ODR 2020 getekend en vastgesteld 5 juli 2021
Tekst van het document
Jaarstukken 2020 Omgevingsdienst Rivierenland
Datum Versie
: :
5 maart 2021 Definitief
Inhoudsopgave
BESLUITVORMING JAARSTUKKEN 2020 ..................................................................................... 2 INLEIDING JAARSTUKKEN 2020 ..................................................................................................... 3 JAARVERSLAG ........................................................................................................................................ 11 TOTAAL OVERZICHT ............................................................................................................................ 13 PROGRAMMA’S ....................................................................................................................................... 16 PROGRAMMA 1: VERGUNNINGVERLENING.............................................................................. 17 PROGRAMMA 2: TOEZICHT EN HANDHAVING ........................................................................ 24 PROGRAMMA 3: SPECIALISTEN EN ADVIES ............................................................................ 30 PROGRAMMA 4: KETENTOEZICHT ................................................................................................ 35 PARAGRAFEN ..........................................................................................................................................
38 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ............................................................. 39 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ............................................................................................. 43 FINANCIERING ...................................................................................................................................... 44 BEDRIJFSVOERING .............................................................................................................................. 46 JAARREKENING ..................................................................................................................................... 49 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN ........................................................................................... 57 CONTROLEVERKLARING .................................................................................................................... 59 BIJLAGEN ................................................................................................................................................. 62 OVERZICHT INVESTERINGEN ......................................................................................................... 63 KWALITEITSCRITERIA 2.2 ...............................................................................................................
64 RAPPORTAGE CRITERIA KRITIEKE MASSA (IN RELATIE TOT KC 2.2) ....................... 65 GELDERS ONDERZOEK TOETSING EN BORGING KRITIEKE MASSA ............................. 66 BIJDRAGE DEELNEMERS ................................................................................................................... 67
1
Besluitvorming jaarstukken 2020
Procedure De jaarstukken kennen de volgende bestuurlijke procedure: januari - maart 2021
Ambtelijke voorbereiding
22 maart 2021 22 maart 2021
Technische behandeling door hoofden financiën en OGO-leden Behandeling door het Dagelijks Bestuur
23 maart 2021
Mogelijkheid tot indienen van zienswijzen De deelnemers kunnen tot uiterlijk 21 juni 2021 schriftelijk een zienswijze indienen bij het Dagelijks Bestuur.
21 juni 2021
Behandeling in het Algemeen Bestuur 5 juli 2021 beslist het Algemeen Bestuur over de jaarstukken. Daarbij worden de eventuele zienswijzen betrokken die door de deelnemers zijn ingediend.
5 juli 2021 Vaststelling jaarstukken 2020 door het Algemeen Bestuur Het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Rivierenland, gezien het voorstel van het Dagelijks Bestuur tot vaststelling van de jaarstukken 2020, BESLUIT: 1. De jaarstukken 2020 van de Omgevingsdienst Rivierenland conform voorliggend ontwerp vast te stellen; Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van het Algemeen Bestuur van 5 juli 2021.
de voorzitter,
de secretaris,
-------------------C.A.H. Zondag
----------------A. Schipper
2
Inleiding Jaarstukken 2020 Inleiding Hierbij bieden we u de jaarstukken 2020 aan van de Omgevingsdienst Rivierenland (ODR). In het jaarverslag ziet u dat veel van de geformuleerde ambities zijn gerealiseerd. Wij zijn dan ook trots dat dit met elkaar is gerealiseerd. De komende jaren gaan we verder met de doorontwikkeling van de ODR. Bij de aanbieding van deze jaarrekening vindt u ook de controle verklaring van de accountant. De accountant heeft vastgesteld dat de rekening een getrouw beeld vertoond van de financiele stand van zaken van de ODR. Ook heeft de accountant geconstateerd dat alles rechtmatig is verlopen. De controle verklaring is achter de jaarrekening opgenomen. In deze jaarrekening worden de cijfers gepresenteerd ten opzichte van de berap 2020. Financieel resultaat De jaarrekening laat een positief resultaat zien. Het voordelig saldo voor bestemming bedraagt € 1.269.227. In de programmarekening is een toelichting gegeven op het resultaat. Voor de bestemming van het resultaat wordt een apart voorstel aan u aangeboden.
Actualiteiten COVID-19 De coronapandemie vroeg in 2020 net als van iedereen in Nederland of beter gezegd in de wereld de nodige aanpassingen en flexibiliteit. Thuiswerken werd steeds meer de nieuwe maatstaf. Voor onze medewerkers en voor de ODR als totaal heeft dit impact gehad. We zijn productiever geweest dan de voorgaande jaren, maar hebben helaas minder kunnen investeren in de gewenste ontwikkeling en groei. Toename vergunningsaanvragen Bovendien zagen we vanaf de zomer als gevolg van de maatregelen een sterke toename in het aantal vergunningsaanvragen. Inwoners en ondernemers in Rivierenland bedachten hun vakantiegeld te besteden aan het verbouwen van het huis of bedrijfspand. De afdelingen Vergunningverlening en Specialisten en Advies merken de toename nog steeds in hun werk en het is belangrijk voor ODR om de werkdruk goed te blijven managen. Per saldo is het aantal afgeronde aanvragen behoorlijk hoger dan begroot. Meer administratieve controles Het toezicht is ook waar nodig aangepast. Zo worden bijvoorbeeld bij het team toezicht milieu meer administratieve controles gedaan. Ook wordt nagegaan of het echt noodzakelijk is om bij bedrijven en bouwplaatsen langs te gaan.
1,5 meter loket voor inwoners en ondernemers Er ontstond ook een mooi initiatief waarin we samen met gemeenten zagen hoe belangrijk het is om partnerschap te blijven versterken om inwoners en ondernemers goed te blijven helpen. Samen met de gemeenten Neder-Betuwe en West Betuwe riepen we het 1,5 meterloket in het leven en steeds meer gemeenten sluiten zich aan. Dit loket is speciaal bedoeld voor ondernemers die snel maatregelen willen nemen om tijdens de coronacrisis en steeds wisselende maatregelen toch door te kunnen gaan met hun onderneming. Ook in 20201 zullen we per keer moeten kijken wat de (on)mogelijkheden zijn in ons werk om zo aan te sluiten bij de landelijke maatregelen. Koers In de zomer van 2020 werd na een mooi traject en goede gesprekken met stakeholders zoals (Keten)partners, bestuurders, Raden en medewerkers de nieuwe koers ‘Van Meerwaarde voor u’ door het Algemeen Bestuur van ODR vastgesteld. De gekozen richting vindt u hieronder nog even kort weergegeven.
3
Missie Omgevingsdienst Rivierenland heeft vergunningverlenende, toezichthoudende, handhavende (VTH) en adviserende taken op het gebied van de leefomgeving. We zijn en blijven een financieel gezonde uitvoeringsdienst die deze taken uitvoert. Dat willen we de komende vijf jaar steeds beter doen door: Visie - ons partnerschap te versterken - meerwaarde te bieden met onze dienstverlening Strategie En door ons te focussen op onderstaande negen thema’s: 1. Nog betere dienstverlening 2. Verbinden van uitvoering en beleid 3. Aantrekkelijke werkgever zijn 4. Sensitiviteit ontwikkelen 5. Relaties intensiveren 6. Gelijk speelveld – iedereen gelijk behandelen 7. Kwaliteit is onze basis 8. Kennis ontwikkelen 9. Innoveren Uitvoering Nu de koers is vastgesteld is dit project klaar. De borging van de koers en de manier waarop we het de komende vijf jaar willen uitvoeren wordt beschreven in het concernplan. Het concernplan is in september door het Dagelijks Bestuur vastgesteld en in het laatste kwartaal is de planning ontwikkeld en zal de uitvoering in 2021 starten. Klanttevredenheid Wij werken continu aan het verbeteren van onze dienstverlening. Dit monitoren wij door het permanent uitvoeren van klanttevredenheidsonderzoeken. Sinds januari 2020 is het aantal producten waarover de klanttevredenheid wordt gemeten uitgebreid, o.a. met de producten van het team juridische zaken.
Daarnaast is de uitvraag op een aantal andere producten geïntensiveerd. Hierdoor zijn alle afdelingen binnen het primaire proces betrokken bij het klanttevredenheidsonderzoek: Team vergunningverlening bouw Team toezicht milieu o Vooroverleg bouw o Toezicht milieu o Vergunningverlening bouw Team specialisten en advies Team vergunningverlening milieu o Enkelvoudige adviezen o Melding activiteitenbesluit Team juridische zaken o Vooroverleg milieu o Beëindiging handhaving o Vergunningverlening milieu o Bezwaar Team toezicht bouw o Beroep o Toezicht bouw o Hoger beroep Een paar feiten over de resultaten van 2020: • In totaal ontvingen 2997 klanten een klanttevredenheidsonderzoek. • Er kwamen 724 reacties binnen. • Het responspercentage is daarmee 24%. • Van de 724 respondenten gaven 608 personen aan (zeer) tevreden te zijn.
4
Werken aan klantgerichtheid werkt! Alle teams bij de ODR werken aan het ontwikkelen van klantgerichtheid. Het doel is om onze dienstverlening steeds verder te verbeteren door te leren van de feedback uit de klantreacties. In 2019 startte het project klantgericht werken waarin wij onder andere gewerkt hebben aan het herschrijven van onze brieven naar B1 taalniveau, het verbeteren van onze (telefonische) bereikbaarheid en het ontwikkelen en verbeteren van de persoonlijke communicatie – face to face communicatie (klantgericht werken). Om te beoordelen of het werken aan deze thema’s geleid heeft tot een hogere klanttevredenheid maken we een vergelijk ten opzichte van het resultaat van 2019. 84% Tevreden klanten in 2020 ten opzichte van 82% tevreden klanten in 2019 In 2019 werd er nog geen klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd over de producten van het team juridische zaken, daarom hebben wij in het volgende overzicht de resultaten van dit team uit het resultaat van 2020 gehaald. Wanneer we dit één op één vergelijken, zien wij een stijging van twee procentpunt ten opzichte van vorig jaar. Overigens zijn de keuzemogelijkheden bij de vraag over de duidelijkheid van de procedure aangepast.
5
2020
2019
Ook in 2021 blijven wij werken aan onze dienstverlening en monitoren wij de klanttevredenheid via klanttevredenheidsonderzoeken. Vanwege de overgang van S4O naar Open Wave houden we rekening met een beperkte uitvraag klanttevredenheid in het eerste kwartaal van 2021. Pas wanneer Open Wave operationeel is kunnen we inschatten in hoeverre er bepaalde aanpassingen gedaan moeten worden om de juiste informatie uit Open Wave te krijgen, waarmee we de gewenste klanttevredenheidsonderzoeken uit kunnen vragen. Wel verwachten wij dat COVID 19 extra onzekerheid met zich mee brengt. De werkzaamheden zijn het laatste kwartaal onevenredig gegroeid. De verwachting bestaat dat dit een nadelig effect zal hebben op de afhandelingsduur. Meestal resulteert dit in een verlaging van de klanttevredenheid. Omgevingswet In samenwerking met de gemeenten in Rivierenland, met ketenpartners en met andere omgevingsdiensten bereidt de ODR zich voor op de Omgevingswet. Wat betekent de wet voor ons werk, de opdrachtgevers en de inwoners en bedrijven? De samenwerking wordt vormgegeven door een Regiegroep. Hierin zitten de projectleiders Omgevingswet van de gemeenten en de ODR en vertegenwoordigers van Waterschap Rivierenland, Rijkswaterstaat en Provincie. Met ingang van 1 januari 2021 sluiten ook GGD en VRGZ hierbij aan.
De Regiegroep constateerde eind 2019 dat er diverse onderwerpen zijn waarover colleges en/of gemeenteraden een besluit moeten nemen om de VTH-taken onder de Omgevingswet goed te kunnen uitvoeren. De Regiegroep heeft in januari een notitie opgeleverd waarin staat om welke onderwerpen het gaat. Deze onderwerpen zijn meegenomen in de gezamenlijke ‘Roadmap Omgevingswet’. Vóór de zomer van 2020 is deze Roadmap aangepast aan de nieuwe datum van inwerkingtreding (1 januari 2022); de herziene Roadmap is begin oktober vastgesteld door het Algemeen Bestuur. In 2020 is aandacht besteed aan diverse aspecten van de Omgevingswet, zoals participatie, dienstverlening, afstemming met ketenpartners, het Digitaal Stelsel Omgevingswet en voorbereiding van de opleidingen.
6
Voor participatie is in beeld gebracht wat de randvoorwaarden en regels zijn vanuit de wet en over welke zaken een besluit genomen moet worden. In relatie tot de uitvoering van VTH-taken is de belangrijkste vraag of en zo ja voor welke buitenplanse aanvragen de gemeenteraad participatie verplicht wil stellen. Hierover heeft de Regiegroep een advies opgeleverd; dit wordt in 2021 verder geconcretiseerd. Wat betreft dienstverlening is er begin 2020 een bijeenkomst georganiseerd voor ambtelijke opdrachtgevers, projectleiders Omgevingswet van de gemeenten, ketenpartners en medewerkers ODR over de zogenaamde ‘serviceformules’. De Regiegroep is vervolgens aan de slag gegaan met de snelserviceformule en de ontwerpformule (intake- en omgevingstafel). Er zijn oefenbijeenkomsten georganiseerd voor de intake- en omgevingstafel; de leerervaringen worden benut bij het inrichten van de intake- en omgevingstafel. Daarnaast is een brede bijeenkomst met medewerkers van gemeenten en ODR georganiseerd over de snelserviceformule. Over beide serviceformules zal voorjaar 2021 een notitie voor de Colleges worden opgeleverd. Voor de afstemming met ketenpartners is relevant dat de Omgevingswet meer integraal werken vereist. Met ketenpartners VRGZ en GGD Gelderland-Zuid is een lijst opgesteld van situaties waarin zij betrokken willen worden bij de beoordeling van buitenplanse initiatieven.
De gemeente kan deze lijst gebruiken om te kijken of deze partners uitgenodigd moeten worden bij een omgevingstafel. En de ODR kan deze lijst gebruiken om te zien of deze partners betrokken moeten worden bij de beoordeling van een vergunningaanvraag. Eind 2020 is afgesproken om deze lijst te verbreden naar andere ketenpartners, zoals Provincie Gelderland, Waterschap Rivierenland en Rijkswaterstaat. Najaar 2020 is een overleg gestart tussen de gezamenlijke Gelderse omgevingsdiensten en de Provincie. Om te beginnen is geïnventariseerd wat Provincie en omgevingsdiensten met elkaar moeten regelen voor de Omgevingswet en inmiddels is gestart met de uitvoering. Voor het Digitaal Stelsel Omgevingswet hebben we voorjaar 2020 in beeld gebracht wat er precies moet gebeuren. Voor de ODR is met name van belang dat de aansluiting om aanvragen te kunnen ontvangen wordt gerealiseerd; hiervoor zijn acties vereist bij zowel ODR als gemeenten (aanwijzen van de ODR als behandeldienst). Ook is gesproken over een mogelijke samenwerking voor toepasbare regels. Eind 2020 was duidelijk dat vier gemeenten willen meedoen in een gezamenlijke aanpak. Tot slot de opleidingen: voorjaar 2019 hebben de Gelderse omgevingsdiensten de opleiding voor alle medewerkers gegund aan de Academie voor Openbaar Bestuur. De opleidingen zullen grotendeels plaatsvinden in 2021.
Begin 2021 leek er opnieuw onzekerheid te ontstaan over de datum van inwerkingtreding, dit door de val van het kabinet. Mogelijk zouden de Eerste of Tweede Kamer de behandeling van het Ontwerp Koninklijk Besluit, waarin de datum van inwerkingtreding wordt vastgesteld, controversieel verklaren; dat is echter niet gebeurd. De behandeling van dit Ontwerp Koninklijk Besluit is de laatste formele stap die nog moet worden gezet om de Omgevingswet inclusief de vier Aanvullingswetten definitief per 1 januari 2022 in te laten gaan. Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) In de eerste helft van 2020 heeft de ODR een projectplan gemaakt voor de interne invoering van de Wkb. 7
ODR leverde ook een bijdrage aan het onderzoek van Berenschot naar de financiële en personele consequenties van de Wkb. Een belangrijke uitkomst was dat Wkb ervoor zorgt dat er taken wegvallen bij gemeente waar geen kosten meer voor gemaakt hoeven te worden en waar ook geen leges voor geheven worden. Dit is niet in overeenstemming zoals is afgesproken in het bestuursakkoord tussen het Rijk en VNG. Tussen het Rijk, VNG en andere belangenorganisaties worden nog gesprekken gevoerd over hoe nu verder te gaan met de Wkb. Ondertussen worden wel landelijk, regionaal en binnen de ODR voorbereidingen getroffen om de wet per 1 januari 2022 in te voeren: Landelijk: de Wkb is niet controversieel verklaard na de val van het kabinet in januari 2021. In het voorjaar zal een artikel 2 onderzoek financiële verhoudingswet worden uitgevoerd en het Rijk heeft extra middelen vrijgemaakt voor het financieel ondersteunen van pilots; Regionaal: in Gelderland Zuid wordt, met ondersteuning van VNG en Rijk en samen met het bedrijfsleven, een ambassadeursnetwerk opgestart om meer pilots van de grond te krijgen en de Wkb onder de aandacht te brengen binnen het bedrijfsleven. Er zijn 18 netwerken beoogd in Nederland. De ODR sluit aan bij het netwerk in Gelderland Zuid. De trekker van dit netwerk is de gemeente Nijmegen.
In de regio Rivierenland heeft 1 bouwbedrijf zich gemeld voor het doen van een pilot (bouwplan in Meteren, gemeente West Betuwe). Samen met de gemeente West Betuwe neemt de ODR deel aan deze pilot; Binnen de ODR: het eigen project voor de interne implementatie van de Wkb is in het voorjaar van 2021 weer opgestart, waarbij de hiervoor genoemde pilot input geeft. Een belangrijke component van het eigen project is het in beeld brengen van de financiele gevolgen van de Wkb voor de ODR en haar opdrachtgevers. Stikstof lokale maatregelen om nieuwe projecten door te laten gaan Al meer dan een jaar beheerst stikstof het nieuws. De politieke onrust rond het Programma Aanpak Stikstof maakte duidelijk dat het dossier stikstof een vast onderdeel van ons werk moest worden. De bestuurlijk opdrachtgevers gaven ons samen met de gemeenten de opdracht om te werken aan een lokaal maatregelen pakket. Elke gemeente stelt de specifieke maatregelen zelf vast. Zo kunnen nieuwe projecten en initiatieven gewoon doorgaan. Uiteraard is de insteek om zoveel mogelijk extra financiële investeringen voorkomen en daarom wordt er steeds gekeken naar koppelingen met bestaande initiatieven. Voorbeelden hiervan zijn stoppende (agrarische) bedrijven en verduurzaming van bedrijven(terreinen). Het onderwerp stikstof is onderdeel geworden van de ODR handboeken, brochures en in het stroomschema vergunningverlening.
Ook is de stikstofkaart ontwikkeld. De kaart helpt bij de informatievoorziening richting gemeenten en tijdens de vergunningverlening. De inbedding van stikstof in het interne proces is bijna afgerond, begin 2021 gaan we ermee werken. Aanbesteding VTH-applicatie en AFAS In 2019 is besloten tot een aanbesteding van een nieuwe VTH-applicatie samen met twee andere omgevingsdiensten in Gelderland. Eind 2019 startte de implementatie. In de eerste helft van 2020 is een aantal procesbeschrijvingen opgeleverd, die dienen als basis voor de inrichting, en is een training gegeven aan de applicatiebeheerders en de superusers. Door het op afstand werken vanwege Corona kost de implementatie meer tijd en afstemming dan 8
gepland; daarom werd besloten de livegang uit te stellen. Eind 2020 is er heel hard gewerkt en zijn de voorbereidingen getroffen voor de livegang in januari 2021. Ook voor de financiële administratie en het nieuwe HR-systeem vond een aanbesteding plaats. De BVEB stopt met de dienstverlening op deze thema’s. ODR greep dit moment aan om te bepalen wat we de komende jaren willen verbeteren. Twee punten waren in de aanbesteding belangrijk:
Alle administraties moeten met elkaar in verbinding staan, waarbij digitalisering en automatisering een grote rol spelen. De ODR wil de financiële en de personeelsadministratie zelf uitvoeren.
Met de bedrijfssoftware van AFAS Software beschikken we over één volledige integrale oplossing. Het doel van de nieuwe bedrijfssoftware is dat alle processen op één plek bereikbaar zijn. Ook biedt de software ondersteuning van het systeem op een breder palet aan HR-processen. Dit gaat samen met meer eigenaarschap bij medewerkers en afdelingshoofden/coördinatoren. De implementatie is in volle gang en vanaf 1 april 2021 gaan we volledig over naar het systeem van AFAS Software.
Klantgericht werken In de eerste helft van het jaar is na een evaluatie besloten om een tweede project te starten voor klantgericht werken. Het plan 2.0 is gestart met de uitvoering in het najaar. Er zijn teamplannen opgeleverd waarin per team staat beschreven wat zij in 2021 gaan doen om volgens de vastgestelde visie op klantgerichtheid te gaan werken. Ook hebben vergunningverleners en toezichthouders de training: ‘Hoe voer je een goed klantgesprek?’ gevolgd. De training zal jaarlijks terugkeren zodat in drie jaar tijd alle vergunningverleners en toezichthouders de training hebben gevolgd en zo in staat zijn nog betere klantgesprekken te voeren. Ook is er een abonnement Texamen afgesloten zodat alle medewerkers hun teksten via deze tool kunnen laten checken en aanpassen naar de standaarden van taalniveau B1. PFAS Op veel plekken in Nederland komen lage concentraties PFAS in de bodem voor. Om te voorkomen dat er te veel schadelijke PFAS in de bodem terecht komt is er in Nederland in 2020 een tijdelijk handelingskader opgesteld. Op basis van het landelijke kader is het belangrijk lokaal in kaart te brengen wat de historische belasting is geweest van een gebied. Zo kan vastgesteld worden hoeveel PFAS in de bodem zit. Omgevingsdienst Rivierenland heeft een kaart gemaakt waarop staat hoeveel PFAS op iedere plek in de grond zit.
De regels voor het verplaatsen van grond staan in het Besluit bodemkwaliteit. De kaart helpt om te kijken hoeveel PFAS in de grond zit die wordt verplaatst en hoeveel PFAS in de grond zit op de plek waar de grond naartoe gaat.
9
Ontwikkeling bij het bestuur De samenstelling van het algemeen bestuur was in 2020 als volgt: Deelnemer Gemeente Buren Gemeente Culemborg Gemeente Maasdriel Gemeente Neder-Betuwe Gemeente Tiel Gemeente West Betuwe Gemeente West Betuwe Gemeente West Maas en Waal Gemeente West Maas en Waal Gemeente Zaltbommel Provincie Gelderland
AB-lid
Mutaties
Dhr. P.A.J.M. (André) van den Hurk Mw. M. (Monica) Wichgers Dhr. J.H.L.M. (Jan Hein) de Vreede Dhr. N (Nees) van Wolfswinkel Dhr. F. (Frank) Groen Mw. J. Hartman Mw. S. (Sietske) Klein - de Jong Dhr. S.A.M. (Sander) Bos Dhr. R.G.M. (René) Cruijsen Dhr. C.A.H. (Kees) Zondag Dhr. J (Jan) van der Meer
m.i.v. 17 februari 2020
De samenstelling van het dagelijks bestuur was in 2020 als volgt: DB lid Functie Mw. M. (Monica) Wichgers Lid Dhr. J.H.L.M. (Jan Hein) de Vreede Lid (plv voorzitter) Dhr. S.A.M. (Sander) Bos Lid Dhr. N. (Nees) van Wolfswinkel Lid Dhr. C.A.H. (Kees) Zondag Voorzitter
tot 6 juli 2020 m.i.v. 5 oktober 2020 tot 17 februari 2020 m.i.v. 6 juli 2020
Mutaties
m.i.v. 23 maart 2020 tot 27 januari 2020 m.i.v. 14 september 2020
Binnen het DB waren de inhoudelijke portefeuilles in 2020 als volgt verdeeld: Taak Voorzitter Plaatsvervangend voorzitter DB Nog betere dienstverlening Verbinden van uitvoering en beleid Aantrekkelijke werkgever zijn Sensitiviteit ontwikkelen Relaties intensiveren Gelijk speelveld – iedereen gelijk behandelen Kwaliteit is onze basis Kennis ontwikkelen Innoveren Voorzitterschap Bestuurlijk opdrachtgeversoverleg Plaatsvervangend voorzitter BOGO Bestuurlijke vertegenwoordiging bij inhoudelijke kwesties
DB lid Dhr. C.A.H. (Kees) Zondag Dhr. J.H.L.M. (Jan Hein) de Vreede Dhr. N. (Nees) van Wolfswinkel Dhr. J.H.L.M. (Jan Hein) de Vreede Dhr. C.A.H. (Kees) Zondag Mw. M. (Monica) Wichgers Dhr. N. (Nees) van Wolfswinkel Mw. M. (Monica) Wichgers Mw. M. (Monica) Wichgers Dhr. C.A.H. (Kees) Zondag Mw. M. (Monica) Wichgers Dhr. J.H.L.M. (Jan Hein) de Vreede Mw. M. (Monica) Wichgers Dhr. C.A.H. (Kees) Zondag
De secretaris van het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur is de heer drs. A. Schipper.
10
Jaarverslag Leeswijzer De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. In het jaarverslag vindt u de programmaverantwoording en de paragrafen. De programmaverantwoording bevat de beleidsmatige toelichting op de zaken die de ODR in 2020 heeft uitgevoerd. In de paragrafen wordt een dwarsdoorsnede van de programma’s gegeven. De basis hiervoor is de begroting 2020 na wijziging (Berap 2020) zoals vastgesteld in de AB-vergadering van 5 oktober 2020. In de jaarrekening vindt u de balans met de toelichting hierop. Vervolgens komen de programmarekening, de toelichting op het resultaat en de controleverklaring van de accountant aan bod. In de bijlagen vindt u achtereenvolgens het overzicht investeringen, het overzicht robuustheid ODR, het overzicht procescriteria ODR en tenslotte een actueel overzicht van de realisatie van de deelnemersbijdrage. Ook zijn in deze jaarstukken de KPI’s opgenomen die in het Gelderse stelsel worden gehanteerd. Volgens de regels van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) volgt het jaarverslag de begroting. Dat betekent dat de opbouw van dit jaarverslag en de jaarrekening is gebaseerd op de begroting die anderhalf jaar geleden door het Algemeen Bestuur is vastgesteld. Sinds die tijd is er veel gebeurd. U werd daarover geïnformeerd met de bestuursrapportage 2020 en in de managementrapportages.
De opzet van het jaarverslag Dit jaarverslag gaat in op de realisatie van de doelstellingen uit de geactualiseerde programmabegroting 2020 van de Omgevingsdienst Rivierenland. We rapporteren over de uitkomsten aan het einde van het jaar zoals we die hebben gerealiseerd per 31 december 2020 en lichten afwijkingen toe. Betekenis en toepassing van de kleuren In dit jaarverslag wordt het stoplichtmodel gebruikt om de realisatie aan te geven. Per programmaonderdeel stellen we de volgende vragen ten aanzien van resultaat, tijd en middelen: Resultaat: Is het gelukt om de beleidsinhoudelijke afspraken te realiseren? Tijd: Is het (deel)resultaat binnen de afgesproken tijd gerealiseerd? Middelen: Zijn de toegekende middelen toereikend geweest? Resultaat en Tijd Bij Resultaat en Tijd is de betekenis van de antwoordkleuren als volgt:
Ja, dit is gelukt
Dit is deels gelukt
Middelen Bij Middelen is de betekenis van de antwoordkleuren als volgt: Ja, de uitgaven zijn op of binnen het budget n.v.t. gebleven
Nee, dit is niet gelukt
budget is Nee, overschreden
Het betreft hier het resultaat van het jaar 2020 per 31 december. Bij middelen werkt het totaliseren per programma anders dan bij resultaat en tijd. Als een programmaonderdeel rood scoort, hoeft het hele programma nog niet rood te scoren. De totaalscore van het programma is afhankelijk van de grootte van de afwijkingen per programmaonderdeel.
11
Voorbeeld 1: Een programmaonderdeel scoort oranje op resultaat en de andere onderdelen scoren groen. Ondanks de deels gerealiseerde onderdelen is de totale uitkomst van het programma groen, omdat de score ‘gemiddeld’ groen is. Voorbeeld 2: Als twee programmaonderdelen rood scoren met elk een overbesteding van € 30.000 en er één programmaonderdeel is met een onderbesteding van € 100.000, dan scoort het totale programmaonderdeel groen. Dit omdat op het totaal van het programma dan een onderbesteding van € 40.000 gerealiseerd is.
12
Totaal overzicht
Resultaat eind 2020 Resultaat
Tijd
Middelen
Programma 1: Vergunningverlening Programma 2: Toezicht en handhaving Programma 3: Specialisten en advies Programma 4: Ketentoezicht
Programma 1 – Vergunningverlening Te bereiken effect De ODR stelt zich tot doel dat vergunningaanvragen binnen de wettelijke termijnen worden afgehandeld en dat meldingen worden beoordeeld op juistheid en volledigheid. Belangrijkste aandachtspunten 1. Tijdige en geïntegreerde vergunningen 2. Voldoen aan inhoudelijke kwaliteit 3. Bestuurlijke sturing op strategie en afstemming op ruimtelijke mogelijkheden/ ambities 4. Uitvoeren afspraken met opdrachtgevers Toelichting: Ondanks de toename in werkaanbod op het gebied van bouwen door Corona, is het gelukt om vrijwel al het werk op een adequaat niveau af te ronden. Dit terwijl de toename in menskracht (de middelen) verhoudingsgewijs is achter gebleven; mensen zijn moeilijk te werven. Er zijn wel risico’s voor de kwaliteit als de situatie blijft voortduren. Het is niet in alle gevallen gelukt om te voldoen aan het gewenste niveau van dienstverlening: doorlooptijden zijn toegenomen en het aantal contactmomenten met burgers en bedrijven is verminderd. Het werkaanbod is in de laatste maanden van 2020 nog extra toegenomen. Dit door Corona, maar ook door de invoering per 1 januari 2021 van strengere eisen op het gebied van energie bij nieuwbouw (BENG).
De stikstofcrisis, Corona en de invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen zijn en blijven onderwerpen waarover met het bestuur en opdrachtgevers afstemming wordt gezocht.
Programma 2 – Toezicht en handhaving Te bereiken effect De ODR zet zich ervoor in om te komen tot een zodanige naleving van de wettelijke voorschriften dat gezondheid, veiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid optimaal worden bevorderd. Belangrijkste aandachtspunten 1. Uitvoeren jaarprogramma’s deelnemers en projecten ketentoezicht 2. Efficiënt proces van toezicht en handhaving 3. Toezichtsplannen en brancheanalyses als basis voor toezicht 4. Verbeteren professionaliteit toezichthouders 5. Piket neemt toe in belang 6. Meer strafrechtelijke aanpak, naast bestuurlijk bestraffend optreden 13
Toelichting: Team toezicht milieu heeft in 2020 over het geheel genomen iets onder het werkprogramma gewerkt. Corona bemoeilijkte het inwerken van nieuwe medewerkers. Ook vroegen verschillende ondernemers om uitstel van een controle. Bedrijven met een groot besmettingsrisico zijn niet gecontroleerd. Team toezicht bouw heeft over heel 2020 gewerkt binnen de begrote uren. Er werden minder werken gestart en afgerond dan geraamd. De piek in werkzaamheden bij vergunningen zit met name in de kleinere bouwwerken waar toezicht minder tijd aan besteedt en de piek treedt later op bij toezicht. Voor wat betreft meer strafrechtelijke aanpak: er zijn op enkele onderdelen vervolgstappen en aanscherpingen gerealiseerd in de implementatie van de Landelijke Handhaving Strategie (LHS) om dit te realiseren.
Programma 3 – Advisering Te bereiken effect De ODR stelt zich tot doel om adequaat advies te verstrekken op het gebied van bijvoorbeeld geluid, bodem, lucht, monumenten, archeologie en externe veiligheid aan de gemeenten en de provincie omtrent het ontwikkelen, inrichten en beheren van een duurzame leefomgeving. Daarnaast worden handhavingszaken en bezwaar- en beroepszaken adequaat, volgens het regionale VTH beleid en binnen gestelde termijnen afgehandeld. Op het gebied van ondersteuning worden administratieve processen uitgevoerd en wordt de informatievoorziening van de ODR beheerd en doorontwikkeld. Belangrijkste aandachtspunten 1. Realiseren van de werkprogramma’s. 2. Adviseren vanuit de ‘omgevingswet gedachte. 3. Verbinding zoeken met opdrachtgevers en portefeuillehouders bij majeure en politiek gevoelige dossiers. 4. Door ontwikkelen van de informatiehuishouding en een informatiebeleidsplan opstellen. Toelichting: Over het algemeen wordt continu gewerkt aan de aandachtspunten uit het programma en worden deze ook gehaald, ondanks de moeilijke omstandigheden vanwege Corona. Uit de managementrapportage blijkt dat er in 2020 veel meer werkaanbod is afgewikkeld dan vooraf ingeschat was. In goede verbinding met onze deelnemers zijn we ons aan het voorbereiden op de implementatie van de Omgevingswet.
Met name vanuit Juridische Zaken vinden portefeuillehoudersoverleggen plaats over lopende dossiers. Daarnaast is het hele jaar gewerkt aan de inrichting van de nieuwe bedrijfsapplicatie Open Wave die S4O zal gaan vervangen. Door verschillende omstandigheden is de implementatiedatum twee keer opgeschoven. Medio januari 2021 wordt Open Wave in gebruik genomen. Tenslotte is op het gebied van GEO-informatie een aantal kaarten (bijv. stikstof) ontwikkeld die de uitvoering van bepaalde taken goed ondersteunen. Programma 4 – Ketentoezicht Te bereiken effect Vanuit het Rijk worden, o.b.v. kwaliteitscriteria, forse (inrichtings-)eisen gesteld aan de Omgevingsdiensten wat betreft de aanpak van milieucriminaliteit (samenwerking met OM) en ketentoezicht. De noodzaak van een betere aanpak van deze twee (samenhangende) taakvelden wordt in Gelderland onderschreven. De partners in Gelderland hebben de ambitie uitgesproken om ketentoezicht in Gelderland zodanig vorm te geven dat minimaal wordt voldaan aan de KPMG-kwaliteitscriteria en dat de Gelderse uitvoering van ketentoezicht landelijk op de kaart staat. Belangrijkste aandachtspunten 14
1. Zicht krijgen en houden op risicovolle ketens en malafide actoren. Maken van risicoanalyses en het stellen van prioriteiten in de ketenaanpak bij asbest, verontreinigde grond, E-waste en synthetische drugs. 2. Gericht nader onderzoek doen naar risicobedrijven in de risicovolle ketens 3. Kunnen optreden bij gegrond vermoeden. Door handhaving malafide ketenactoren aanpakken. 4. Dit alles in samenwerking met de zeven OD’s en de ketenpartners. Toelichting: Het aantal verwachte interventies in de asbestketen is niet gehaald. Daarnaast hebben een aantal met partners gezamenlijke informatiegerichte controles t.b.v. de analyse dierlijke bijproducten niet plaats kunnen vinden. Hierdoor kon de tactische analyse in 2020 niet worden afgerond. Dat wordt veroorzaakt door Corona waardoor minder fysieke controles gedaan kunnen worden. Corona heeft weinig invloed gehad op het uitvoeren van de administratieve controles en de risicoanalyses op actoren. Onder interventies worden zowel risicoanalyses als gerichte controles begrepen.
15
Programma’s
16
Programma 1: Vergunningverlening Wat hebben we bereikt?
Doel Vergunningaanvragen moeten binnen de wettelijke termijnen worden afgehandeld en meldingen moeten worden beoordeeld op juistheid en volledigheid. Beide procedures moeten geïntegreerd worden behandeld in het kader van de WABO, waarbij aansluiting moet zijn met de gemeentelijke loketten. Wettelijk Kader
WABO Bouwbesluit 2012 Woningwet Activiteitenbesluit Wet milieubeheer Rechtstreeks werkende gemeentelijke en provinciale verordeningen Alle overige wet- en regelgeving zoals opgenomen in het mandaatregister van de ODR Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG) Basis Registratie Personen (BGR) Wet Waardering Onroerende Zaken (WOZ) Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (BIBOB)
Wat hebben we gedaan?
Inhoud van het programma De afdeling Vergunningverlening van de ODR handelt uit naam van de deelnemers aanvragen van omgevingsvergunningen af. Dit doen we op een juiste, tijdige en kwalitatief goede manier. Speerpunten
Prestatie indicator
Bestuurlijke sturing op strategie en afstemming op ruimtelijke mogelijkheden/ambities.
Frequent driehoeksoverleg bestuur/beleid/uitvoering.
Uitvoeren afspraken opdrachtgevers.
Opdrachtgevers zijn tevreden over de dienstverlening.
Res Tijd
Belangrijke ontwikkelingen en aandachtspunten Onderwerp:
Essentie ervan:
Corona
Corona heeft in Nederland een grote impact. In de eerste maand (maart) van Corona in Nederland, heeft de ODR ingeschat dat het werk bij vergunningverlening op het gebied van bouwen binnen 6-8 weken fors terug zou lopen. Deze inschatting bleek 17
onjuist. Er is in de periode vanaf maart véél meer werk binnen gekomen. Vooral veel kleinere aanvragen zijn ingediend, informatie opgevraagd, vooroverleggen ingediend. Veelal door particulieren voor een aanbouw, opbouw, dakkapel enz. ten behoeve van hun eigen huis. Dit zijn geen lokale ontwikkelingen, maar deze ontwikkelingen zijn landelijk. In de tweede helft van 2020 is het aantal aanvragen en informatie verzoeken verder toegenomen ten opzichte van de periode vanaf maart. Dit i.v.m. Corona en (in december) door het van kracht worden van strengere landelijke eisen op het vlak van energie bij nieuwbouw (BENG). Op deze strengere eisen heeft de ODR geanticipeerd door het tijdig zoeken van extra capaciteit. Maar de arbeidsmarkt voor functies op het gebied van bouwen is krap en de stijging in het aantal aanvragen e.d. is onverwacht nog meer gestegen i.v.m. Corona. Hierdoor is de ODR niet in staat geweest om op tijd voldoende mensen aan te nemen om dit op te vangen. Dit heeft geresulteerd in langere doorlooptijden en minder contactmomenten met burgers en bedrijven. Bij vergunningverlening milieu heeft Corona tot op heden beperkt impact gehad, al is ook daar een toename te zien in meldingen en vragen om informatie Stikstofproblematiek
In samenwerking met onze opdrachtgevers is in 2019 beleid geformuleerd hoe met bouwaanvragen om te gaan nu er meer en zwaarder getoetst moet worden aan de gevolgen van bouwplannen op Natura 2000 gebieden. Dit beleid heeft ervoor gezorgd dat maar een zeer beperkt aantal bouwaanvragen vertraging heeft opgelopen. Bij vergunningverlening milieu is de impact van de stikstofproblematiek groter, zeker initiatieven in de agrarische sector zijn moeilijker (of op dit moment nog niet) af te handelen. Dit totdat er op landelijk en provinciaal niveau meer duidelijkheid en nieuwe wet- en regelgeving komt. Dit heeft geleid tot minder vergunningaanvragen en meer verzoeken om informatie vanuit het bedrijfsleven (en opdrachtgevers).
Toelichting op de voortgang Toelichting speerpunten: Op het gebied van stikstof en leges (in relatie tot Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen) en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen is en wordt frequent overleg gevoerd. Opdrachtgevers zijn over het algemeen tevreden over de dienstverlening. Dat neemt niet weg dat er door de ODR ook wel eens fouten worden gemaakt, waar opdrachtgevers vanzelfsprekend niet tevreden over zijn. Toelichting output: Corona heeft geleid tot veel meer aanvragen, vooroverleggen, enz. op het gebied van bouwen, dan begroot. Op het gebied van milieu is de impact van Corona beperkt, maar speelt de stikstofproblematiek een rol: met name het aantal omgevingsvergunningaanvragen, is lager dan begroot, 18
terwijl het aantal externe adviezen veel hoger is. Er is veel vraag naar informatie vanuit externe partijen.
19
Output Aantal producten afgewikkeld in 2020: Hoofdproduct
Aantal: begroot (rato)
Aantal: werkelijk
Omgevingsvergunning Bouw Vooroverl eg omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) zonder bouwkos ten Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) tot 10.000,Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) 10.000,- tot 25.000,Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) 25.000,- tot 50.000,Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) 50.000,- tot 75.000,Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) 75.000,- tot 100.000,Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) 100.000,- tot 250.000,Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) 250.000,- tot 500.000,Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) 500.000,- tot 750.000,Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) 750.000,- tot 1.000.000,Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) 1.000.000,- tot 5.000.000,Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) va n meer da n 5.000.000,Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) ti jdel i jke bouw Intrekken omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) Mel di ngen (bouwdeel ) Wettel i jk a dvi es derden (bouwdeel ) Vergunni ngverl eni ng bouw a dvi es extern Vergunni ngverl eni ng bouw a dvi es i ntern
5.522 684 398 499 226 144 87 34 170 94 32 18 56 8 21 109 996 35 1.729 182
7.670 947 595 646 237 218 81 62 206 87 14 9 62 9 33 142 1.066 32 2.641 583
Omgevingsvergunning Milieu Omgevi ngs vergunni ng (mi l i eudeel ) Omgevi ngs vergunni ng mi l i euneutra al vera nderen Omgevi ngs vergunni ng beperkte mi l i eutoets (OBM) Intrekken omgevi ngs vergunni ng (mi l i eudeel ) Mel di ngen (mi l i eudeel ) Ma a twerk voors chri ften Wettel i jk a dvi es derden (mi l i eudeel ) Ontheffi ng Vergunni ngverl eni ng mi l i eu a dvi es extern Vergunni ngverl eni ng mi l i eu a dvi es i ntern
1.008 79 20 15 31 458 48 40 214 103
1.267 52 17 18 25 467 31 2 65 400 190
20
KPI’s
KPI
Omschrijving KPI
Resultaat
Nr. 1. 2.
Vergunningen % actuele milieuvergunningen (op basis van leeftijd) % tijdigheid, vergunningen
80% 99%
1a. % Actuele milieuvergunningen (op basis van leeftijd) Drie keer per jaar (bij de maraps) vindt de beoordeling plaats of milieuvergunningen nog actueel zijn. Gezien de doorlooptijd van maximaal 26 weken voor de actualisatie is een hogere frequentie van beoordelen niet zinvol. Tijdens een beoordeling bestaat de mogelijkheid dat procedure(s) nog niet zijn afgerond. Bij de volgende KPI tellen deze dan (pas afgeronde procedures) pas mee. In 2018 zijn we projectmatig gestart met de actualisatie van de vergunningen. Sindsdien is het % actuele milieuvergunningen gestegen. Deze KPI geeft aan dat 80% van de type C inrichtingen beschikken over een actuele milieuvergunning. Dit is een lichte stijging ten opzichte van de vorige marap (78% actueel). Alleen de inrichtingen waarvan bekend is welke leeftijd de vergunningen hebben zijn hierbij beschouwd. Tevens omvat het alleen de inrichtingen waarvoor wij de uitvoerende organisatie zijn op het gebied van vergunningverlening en toezicht/handhaving. Per sector zijn de volgende veranderingen te zien ten opzichte van de vorige marap: • Een stijging van 7% actuele vergunningen in de sector afval; • Een stijging van 1% actuele vergunningen in de sector agrarisch; • Een stijging van 2% actuele vergunningen in de sector algemeen. Met name de sectoren afval en algemeen bieden ruimte voor verbetering.
Soort bedrijf
J N
Eindtotaal
Afval
83%
17%
100%
Agrarisch
85%
15%
100%
Algemeen
69%
31%
100%
Eindtotaal
80% 20%
100%
21
100%
Actuele milieuvergunningen
90%
85%
83%
80% 69%
70%
2. % Tijdigheid, vergunningen Deze KPI geeft het percentage weer van de vergunningen die 60% binnen de wetteJ 50% lijke termijn verN strekt zijn. 40% Op dit moment 31% worden nagenoeg alle vergunningen 30% binnen de wettelijke termijn geleverd. In de 17% 20% meeste gevallen 15% worden de wettelijke termijnen gehaald, inclusief wettelijke vaste 10% verlengtermijnen. In een klein deel van de gevallen is er sprake geweest van verlenging voor 0% onbepaalde tijd (art. Afval Agrarisch Algemeen 4.15 AWB) in overleg met de aanvrager. Die zijn dus ook Sector binnen de wettelijke termijn geleverd. Er zijn 10/1858 vergunningen van rechtswege verleend. Van deze 10 vergunningen, is er één alsnog regulier vergund. Dit valt ruim onder het percentage van 1% wat met elkaar is afgesproken.
22
Financiën: Programma 1: Vergunningverlening
Jaarrekening 2019
Begroting 2020
Begroting 2020 na BERAP
Jaarrekening 2020
Verschil beg. na wijz; rek.
V/N
117.609
N
Lasten Structureel Incidenteel
4.821.654 15.925
3.284.064 15.925
4.815.443 42.965
4.898.281 72.636
Overzicht Overhead Heffing vennootschapsbelasting Bedrag onvoorzien Totale lasten
1.249.566 6.087.145
1.082.510 14.000 4.396.499
1.313.809 14.000 6.186.217
1.332.909 6.303.825
Baten DVO Gemeente Buren DVO Gemeente Culemborg DVO Gemeente Maasdriel DVO Gemeente Neder-Betuwe DVO Gemeente Tiel DVO Gemeente West Betuwe DVO Gemeente West Maas en Waal DVO Gemeente Zaltbommel DVO Provincie Gelderland DVO afrekeningen (Berap 2020) Overige baten
897.293 485.346 853.111 671.185 183.846 1.332.347 731.676 692.184 22.136 18.857
694.001 416.631 444.687 488.031 129.908 904.734 552.207 668.657 113.693 -
810.152 505.836 597.258 649.190 242.600 1.370.117 708.011 716.715 224.649 251.689
1.023.046 486.491 898.118 712.518 208.978 1.542.971 825.102 871.952 71.264 39.911
Totale baten Saldo
5.887.980 -199.165
4.412.549 16.050
6.076.217 -110.000
6.680.349 376.524
604.132 486.524
V V
15.925 -183.240
15.925 31.975
35.494 51.419 -94.075
35.494 32.725 373.755
-18.694 467.830
V
Mutaties reserves: Toevoegingen Onttrekkingen
Toelichting op de afwijkingen: Een totale financiële verschillenanalyse vindt u bij het onderdeel “De programmarekening en toelichting” daarop.
23
Programma 2: Toezicht en handhaving Wat hebben we bereikt?
Doel De ODR werkt aan een veilig, leefbaar en duurzaam Rivierenland. Toezicht en handhaving zijn belangrijke instrumenten om ervoor te zorgen dat burgers en bedrijven de regels naleven die zijn gesteld om dat doel te helpen bereiken. De ODR houdt geprogrammeerd toezicht en handhaaft waar nodig de relevante wet- en regelgeving. Onder toezicht wordt verstaan het verzamelen van informatie over het feit of een activiteit is toegestaan en/of wordt voldaan aan de van toepassing zijnde wet- en regelgeving (incl. voorschriften in vergunningen e.d.). Bij handhaving wordt de sanctiestrategie gevolgd en waar nodig wordt een sanctiemiddel (last onder dwangsom of bestuursdwang) toegepast om naleving te bewerkstelligen. Daarnaast wordt er indien de sanctie strategie daar om vraag conform de Landelijke Handhaving Strategie (LHS) meer strafrechtelijke opgetreden en ook bestuursrechtelijk bestraffend. Uniforme werkprocessen, risico- en informatie gestuurd toezicht en een goede afstemming en informatie-uitwisseling met de handhavingspartners en bevoegde gezagen dragen bij aan een efficiënte uitvoering en het voorkomen van onnodige administratieve lasten aan de zijde van burgers en bedrijven. Wettelijk Kader
Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo); Wet milieubeheer (Wm) en andere in art. 5.1 Wabo genoemde wetten; Besluit algemene regels inrichtingen milieubeheer (Activiteitenbesluit); Woningwet; Bouwbesluit 2012; Rechtstreeks werkende gemeentelijke en provinciale verordeningen; Alle overige wet- en regelgeving zoals opgenomen in het mandaatregister van de ODR.
Wat hebben we gedaan?
Inhoud van het programma Het efficiënt en effectief organiseren en uitvoeren van de toezicht- en handhavingstaak, zoals die in opdracht van de bevoegde gezagen door de ODR wordt verricht. Speerpunten
Prestatie indicator
Uitvoeren jaarprogramma passend binnen de afspraken met de deelnemers.
Mate waarin het afgesproken jaarprogramma is gerealiseerd uitgedrukt in aantallen producten.
Optimaal proces van toezicht en handhaving.
% besteding productieve uren aan controles in het veld en afhandeling binnen de vastgestelde kentallen. 24
Res Tijd
Verbeteren professionaliteit toezichthouders.
Mate waarin wordt voldaan aan de landelijke kwaliteitseisen die gelden op grond van de in 2016 vastgestelde gemeentelijke en provinciale kwaliteitsverordeningen.
Belangrijke ontwikkelingen en aandachtspunten Onderwerp:
Essentie ervan:
Werkprogramma's 2020
Bij het opstellen van het werkprogramma 2020 is rekening gehouden met de opgedane ervaringen uit eerdere jaren. Het totale werkprogramma voor de ODR bestaat uit de optelsom van de deelprogramma’s die voor de deelnemers worden uitgevoerd. De ODR maakt voor alle deelnemers een voorstel voor een uitvoeringsprogramma 2020. Dit voorstel is besproken met de deelnemers en waar nodig wordt lokaal maatwerk toegepast. Thema’s die naar verwachting in omvang zullen toenemen zijn energie, bodemkwaliteit en lichtemissie bij glastuinbouw. Er is nog steeds sprake van groei in de sector bouwnijverheid, deze zit met name in de kleinere projecten, de grotere blijven achter. Dit heeft impact op het werkvolume bij bouwtoezicht.
Risico gestuurd toezicht
Het risico- en informatie gestuurd toezicht wordt verder doorontwikkeld, echter in een deels andere vorm. Activiteiten in een hogere risicocategorie worden intensiever gecontroleerd dan activiteiten in een lagere risicocategorie. Deze toezichtfrequentie vormt samen met het inrichtingenbestand de kern van het werkprogramma toezicht milieu. Voor meer branches zijn brancheanalyses opgesteld. Zowel de toezichtsplannen per individueel bedrijf als de brancheanalyses zullen in toenemende mate bepalend worden voor de uitvoering van het milieutoezicht, zowel in aard van de controle als in frequentie. Om voor te sorteren op de omgevingswet en rekening te houden met bovenstaande wordt de wijze van programmeren hierop aangepast. Signalen vanuit ketentoezicht vragen om maatwerk die een steeds verdergaande en meervoudige aanpak vraagt, bestuursrechtelijke corrigerend, bestuursrechtelijk bestraffend en strafrechtelijk.
Kwaliteit
Om goed en adequaat uitvoering te kunnen geven aan de toezicht- en handhavingstaak zijn deskundige medewerkers nodig. Door middel van opleiding en scholing wordt ervoor gezorgd dat de medewerkers van de afdeling Toezicht & Handhaving blijven voldoen aan de geldende kwaliteitseisen. De meervoudige aanpak van overtredingen vraagt om andere vaardigheden, waarop de medewerkers getraind worden.
Uitvoering projecten ketentoezicht
De ODR voert binnen het Gelderse stelsel de stelseltaak programmering ketentoezicht uit, maar levert – net als de andere diensten in Gelderland - ook een bijdrage aan de uitvoering van het programma. De afdeling Toezicht en Handhaving reserveert jaarlijks 1,2 fte formatieruimte voor de uitvoering van de Gelderse ketenprojecten. In 2020 is deze werkwijze vervolgd, de ontwikkelde methoden hebben hun meerwaarde bewezen. Wel zal blijvend aandacht worden besteed aan de follow-up (interventies) in de vorm van concrete toezicht-, of handhaving acties. (zie ook bij risico gestuurd toezicht). 25
Toelichting op de voortgang Team toezicht milieu heeft in 2020 over het geheel genomen iets onder het werkprogramma gewerkt. Corona bemoeilijkte het inwerken van nieuwe medewerkers. Ook vroegen verschillende ondernemers om uitstel van een controle. Bedrijven met een groot besmettingsrisico zijn niet gecontroleerd. Team toezicht bouw heeft over heel 2020 gewerkt binnen de begrote uren. Er werden minder werken gestart en afgerond dan geraamd. De piek in werkzaamheden bij vergunningen zit hem met name in de kleinere bouwwerken waar toezicht minder tijd aan besteed en de piek treedt later op bij toezicht. Voor wat betreft meer strafrechtelijke aanpak: er zijn op enkele onderdelen vervolgstappen en aanscherpingen gerealiseerd in de implementatie van de Landelijke Handhaving Strategie (LHS) om dit te realiseren.
26
Output Aantal producten afgewikkeld in 2020: Hoofdproduct
Aantal: begroot (rato)
Aantal: werkelijk
Toezicht Milieu Mi l i eutoezi cht i ntegra al (provi nci al e bedri jven) Provi nci e - Mel den en regi s treren Provi nci e - Meten en regi s treren Provi nci e - E-PRTR Provi nci e - Bouwen en RO Mi l i eutoezi cht compl ex Mi l i eutoezi cht i ntegra al regul i er Mi l i eutoezi cht a s pectcontrol e Admi ni s tra ti eve beoordel i ng (ra pporta ge) Di epgaa nd a dmi ni s tra ti ef toezi cht Mi l i eutoezi cht a dmi ni s tra ti ef Mi l i eutoezi cht a dvi es i ntern Mi l i eutoezi cht a dvi es extern Mi l i eutoezi cht juri di s che procedures
2.411 146 1.237 645 5 240 40 39 59
2.325 1 126 1.178 522 12 1 365 11 36 73
Toezicht bouw Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) zonder bouwkos ten Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) tot 10.000,Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) 10.000,- tot 25.000,Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) 25.000,- tot 50.000,Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) 50.000,- tot 75.000,Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) 75.000,- tot 100.000,Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) 100.000,- tot 250.000,Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) 250.000,- tot 500.000,Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) 750.000,- tot 1.000.000,Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) 500.000,- tot 750.000,Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) 1.000.000,- tot 5.000.000,Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) va n meer da n 5.000.000,Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) ti jdel i jke bouw Mel di ngen (bouwdeel ) Bouwtoezi cht bes ta a nde bouw Omgevi ngs vergunni ng (bouwdeel ) i ntrekken Toezi cht bouw advi es i ntern Toezi cht bouw advi es extern Bouwtoezi cht juri di s che procedures
3.301 356 420 214 193 106 62 256 154 42 26 75 10 13 1.013 52 4 305
2.986 338 327 155 145 65 27 128 72 24 8 40 5 1.026 143 42 70 37 334
934 934
1.070 1.070
Klachten en meldingen Kl a chten en mel di ngen
27
KPI’s KPI
3. 4a. 4b. 5 7.
Omschrijving KPI
Resultaat
Toezicht % volledige naleving na 1e controle (Naleefgedrag) - Milieu % van werkelijk uitgevoerde bezoeken afgezet tegen geplande aantallen werkprogramma (bouw) % van werkelijk uitgevoerde bezoeken afgezet tegen geplande aantallen werkprogramma (milieu) % klachten dat binnen 2 weken in behandeling is genomen en de vervolgactie is bepaald Handhaving (succesvol afdwingen) % tijdige hercontroles o.b.v. hersteltermijn
73% 87% 90% 73% 84%
4a. % van geplande bezoeken afgezet tegen geplande aantallen werkprogramma (bouw) Deze KPI geeft het percentage weer van het werkelijke aantal bouwcontroles ten opzichte van het werkprogramma. Deze worden in hoofdstuk 3. ‘Toelichting op de cijfers’ inhoudelijk toegelicht. 4b. % van geplande bezoeken afgezet tegen geplande aantallen werkprogramma (milieu) Deze KPI geeft het percentage weer van het werkelijke aantal milieucontroles ten opzichte van het werkprogramma. Deze worden in hoofdstuk 3. ‘Toelichting op de cijfers’ inhoudelijk toegelicht. 5. % klachten dat binnen 2 weken in behandeling is genomen en de vervolgactie is bepaald Deze KPI geeft het percentage weer van klachtmeldingen, die binnen 2 weken na indiening van de klacht zijn afgerond of waarvan de vervolgactie is bepaald. Deze zijn gebaseerd op de registraties in S4O. Bij toezicht bouw wordt in 83% van de gevallen een klacht binnen 2 weken in behandeling genomen en is er een vervolgactie bepaald, bij toezicht milieu gebeurt dit in 70% van de gevallen. 7. % tijdige hercontroles o.b.v. hersteltermijn Deze KPI geeft het aantal hercontroles dat is uitgevoerd binnen 3 weken na het afgesproken hersteltermijn (datum) weer. Het gaat hier om de geplande datum voor de hercontrole ten opzichte van de daadwerkelijke datum van uitvoering van de controle.
Afgezet tegen het totale aantal hercontroles dat is gepland, waarvan de planningsdatum is verstreken. Ondanks COVID-19, is er in 84% hercontroles op tijd uitgevoerd.
28
Financiën: Programma 2: Toezicht en Handhaving
Jaarrekening 2019
Begroting 2020
Begroting 2020 na BERAP
Jaarrekening 2020
Verschil beg. na wijz; rek.
V/N
-509.713
V
Lasten Structureel Incidenteel
4.133.008 -
3.510.715 -
3.850.288 109.811
3.357.798 341.673
Overzicht Overhead Heffing vennootschapsbelasting Bedrag onvoorzien Totale lasten
1.162.439 5.295.448
1.245.694 14.000 4.770.409
1.264.036 14.000 5.238.135
1.028.951 4.728.422
659.704 411.319 573.276 527.062 433.336 991.241 538.296 843.805 267.210 77.467
673.964 406.966 540.124 487.903 397.055 962.998 555.899 680.888 112.504 -
760.568 381.797 534.700 525.523 394.644 1.150.164 525.431 796.956 290.600 -89.897 47.262
616.227 367.430 509.118 453.463 378.582 1.012.206 517.764 719.234 219.773 335.173
5.322.715 27.267
4.818.301 47.892
5.317.748 79.613
5.128.971 400.549
-188.777 320.936
N V
27.267
47.892
31.385 31.385 79.613
31.385 6.500 375.664
-24.885 296.051
V
Baten DVO Gemeente Buren DVO Gemeente Culemborg DVO Gemeente Maasdriel DVO Gemeente Neder-Betuwe DVO Gemeente Tiel DVO Gemeente West Betuwe DVO Gemeente West Maas en Waal DVO Gemeente Zaltbommel DVO Provincie Gelderland (via ODRA) DVO afrekeningen (Berap 2020) Overige baten Totale baten Saldo Mutaties reserves: Toevoegingen Onttrekkingen
Toelichting op de afwijkingen: Een totale financiële verschillenanalyse vindt u bij het onderdeel “De programmarekening en toelichting” daarop.
29
Programma 3: Specialisten en advies Wat hebben we bereikt?
Doel De ODR verstrekt adequaat en kwalitatief hoogstaand advies op onder andere het gebied van bodem, lucht, archeologie, geluid, monumenten, flora en fauna en externe veiligheid aan zowel de deelnemende gemeenten en de provincie als voor de eigen ODR-processen. De gemeenten en de provincie worden hiermee in staat gesteld om de leefomgeving duurzaam te ontwikkelen, in te richten en te beheren. De ODR adviseert gemeenten en provincie op juridisch vlak en de juridisch specialisten verzorgen de uitvoering door de ODR van bezwaar- en beroepsprocedures, handhavingsprocedures maar ook van de afhandeling van WOB-verzoeken. De ODR brengt ten slotte de administraties op orde om de informatie-uitwisseling goed te kunnen vormgeven en beheert en ontwikkelt de applicaties waarmee dat gebeurt. Wettelijk Kader Het wettelijk kader voor het verzorgen van deze taken ligt in de Algemene Wet Bestuursrecht (AWB) en het omgevingsrecht. In algemene zin moet daarbij gedacht worden aan de Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht (WABO), de Wet milieubeheer, en de Wet Ruimtelijke Ordening (WRO). Specifiek is onder andere wet –en regelgeving zoals het Besluit bodembeheer, Besluit luchtkwaliteit, de Wet geluidshinder en de Flora en Fauna wet. Er wordt in 2020 verder voorgesorteerd op de invoering van de Omgevingswet.
Wat hebben we gedaan?
Inhoud van het programma Het programma houdt in dat: specialistische adviezen worden verstrekt ten behoeve van vergunning en handhavingsprocedures die door de ODR worden uitgevoerd; specialistische adviezen worden verstrekt aan gemeenten, provincie en eventueel overige partijen zoals het Waterschap en de Veiligheidsregio voor onder andere vraagstukken op het gebied van de ruimtelijke ordening; in opdracht beleidsontwikkelingen worden gefaciliteerd; zaken op het gebied van juridische handhaving, voorlopige voorzieningen, bezwaar, beroep, hoger beroep en WOB verzoeken worden behandeld; de administratief en ondersteunende werkzaamheden binnen de ODR worden uitgevoerd, en; de applicaties en informatievoorziening die de ODR gebruikt, worden beheerd en doorontwikkeld. Speerpunten
Prestatie indicator
Verstrekken integrale adviezen aan opdrachtgevers
Binnen afgesproken termijnen leveren van advies dat voldoet aan de kwaliteitscriteria.
30
Res Tijd
Behandeling juridische zaken
Handhavingszaken en bezwaar- en beroepszaken worden adequaat en binnen gestelde termijnen afgehandeld.
Ondersteuning
Administratieve processen worden uitgevoerd conform de kwaliteit en servicetermijnen die zijn vastgelegd. De ODR als organisatie en haar medewerkers zijn bereikbaar en reageren binnen de servicetermijnen die zijn vastgelegd.
Informatievoorziening
De applicaties die de ODR gebruikt, ondersteunen de medewerkers om goed het werk uit te voeren en informatie te registreren. Medewerkers kunnen beschikken over GEO informatie. Medewerkers kunnen – binnen de wettelijke kaders- zoveel mogelijk gebruik maken van basisregistraties Periodiek worden managementrapportages opgeleverd.
Belangrijke ontwikkelingen en aandachtspunten Onderwerp:
Essentie ervan:
Integrale benadering
De ODR adviseert deelnemers over ruimtelijke ontwikkelingen en plannen vanuit een aantal specifieke vakgebieden zoals bodem, geluid, archeologie, externe veiligheid. In de advisering smeden we deeladviezen tot een integraal advies waarbij we – vooruitlopend op de komst van de omgevingswet – kijken vanuit mogelijkheden en het oplossen van knelpunten.
Externe veiligheid
De ODR voert voor de gemeenten in Rivierenland het uitvoeringsprogramma Externe Veiligheid uit en ontvangt daarvoor een provinciale subsidie. Het programma heeft betrekking op onder meer het ontwikkelen van beleidsvisies op EV gebied, het ontwikkelen en beschikbaar stellen van specifieke kennis door onder meer signalerings- en risicokaarten, en het actueel houden van EV paragrafen in vergunningen van milieu-inrichtingen.
Archeologie
De ODR voert voor een aantal gemeenten in Rivierenland archeologische werkzaamheden die door deze gemeenten aanvullend worden gefinancierd. Daarnaast voert de ODR voor alle gemeenten in Rivierenland het uitvoeringsprogramma archeologie uit en ontvangt daarvoor een provinciale subsidie.
Juridische zaken
De ODR voert op basis van het regionale beleid t.a.v. Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) de handhavingstaken uit voor de deelnemers. Daarnaast vertegenwoordigt zij de colleges in bezwaar en beroepsprocedures.