4.1 Programmabegroting 2022-2025
Tekst van het document
PROGRAMMA BEGROTING 2022 - 2025
Raadsbehandeling: 3 november 2021
INHOUDSOPGAVE
Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 Aanbieding aan de raad .......................................................................................................................... 3 Vaststellingsbesluit .................................................................................................................................. 5 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 6 Deel 1 - Programma's ............................................................................................................................. 8 Programma 1 - Wonen, werken en recreëren ..................................................................................... 9 Programma 2 - Maatschappelijke zaken ........................................................................................... 13 Programma 3 - Fysieke leefomgeving ............................................................................................... 17 Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid ....................................................................................
21 Programma 5 - Bedrijfsvoering .......................................................................................................... 23 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................. 26 Recapitulatie van baten en lasten ...................................................................................................... 28 Deel 2 - Paragrafen ............................................................................................................................... 29 Paragraaf Lokale Heffingen ............................................................................................................... 30 Paragraaf Weerstandsvermogen ....................................................................................................... 45 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................... 55 Paragraaf Financiering ....................................................................................................................... 60 Paragraaf Bedrijfsvoering ..................................................................................................................
65 Paragraaf Verbonden partijen ............................................................................................................ 73 Paragraaf Grondbeleid ....................................................................................................................... 83 Deel 3 - Financiën ................................................................................................................................. 89 Algemeen ........................................................................................................................................... 90 Kaders en uitgangspunten ................................................................................................................. 91 Financieel meerjaren perspectief ....................................................................................................... 93 Overzicht van baten en lasten ........................................................................................................... 95 Overzicht van incidentele baten en lasten ......................................................................................... 97 Geprognosticeerde balans .................................................................................................................
99 EMU saldo........................................................................................................................................ 100 Deel 4 - Bijlagen .................................................................................................................................. 101 Bijlage 1 - Overzicht personeel en organisatie ................................................................................ 102 Bijlage 2 - Overzicht vaste activa ..................................................................................................... 103 Bijlage 3 - Meerjaren investeringsplan ............................................................................................. 104 Bijlage 4 - Overzicht reserves en voorzieningen ............................................................................. 106 Bijlage 5 - Risicoregister .................................................................................................................. 109 Bijlage 6 - Samenstelling college van burgemeester en wethouders .............................................. 118 Bijlage 7 - Kerngegevens ................................................................................................................. 121 Bijlage 8 - Taakvelden .....................................................................................................................
122 Bijlage 9 - Lijst met afkortingen ........................................................................................................ 127 Bijlage 10 - Algemene uitkering ....................................................................................................... 131
2
AANBIEDING AAN DE RAAD We bieden de Programmabegroting 2022 en de meerjarenbegroting 2023-2025 aan. Deze begroting is opgesteld binnen de kaders die u bij de vaststelling van de Voorjaarsnota 2021 hebt bepaald. Financieel uitgangspunt voor de opstelling van deze Programmabegroting is het in de Voorjaarsnota gepresenteerde financieel meerjarig beeld. Alle bekende ontwikkelingen tot en met 1 september 2021 zijn verwerkt. Informatie die na deze datum bekend werd komt in de Najaarsnota 2021. Het actuele beeld van de toekomstige begrotingssaldi ziet er als volgt uit: Financieel meerjarenperspectief ontwikkeling
2021
2022
2023
2024
2025
Saldo Programmabegroting 2021-2024
€ 306.769 V
€ 1.138.718 V
€ 1.527.202 V
€ 1.753.004 V
€ 1.753.004 V
Najaarsnota 2020
€ -247.201 N
€ -151.695 N
€ -170.502 N
€ -166.031 N
€ -166.031 N
Wijzigingen na Najaarsnota 2020
€ -6.658 N
€ -6.691 N
€ -4.222 N
€ -4.258 N
€ -4.258 N
Wijziging tot voorjaarsnota 2021
€ -67.260 N
€ -67.260 N
€ -67.260 N
€ -67.260 N
€ -67.260 N
Structurele effecten jaarrekening
€0 V
€0 V
€0 V
€0 V
€0 V
Voorjaarsnota 2021
€ -527.628 N
€ -1.014.651 N
€ -1.228.751 N
€ -1.279.760 N
€ -956.640 N
Wijzigingen tot Programmabegroting 2022
€ 449.333 V
€ 314.428 V
€ 206.373 V
€ 91.841 V
€ 42.627 V
Tussenstand voor opstellen Begroting
€ -92.645 N
€ 212.849 V
€ 262.840 V
€ 327.536 V
€ 601.442 V
Financieel effect Begroting
€ 122.782 V
€ 459.688 V
€ 111.832 V
€ 37.889 V
€ -37.967 N
Eindstand na vaststelling Begroting
€ 30.137 V
€ 672.537 V
€ 374.672 V
€ 365.425 V
€ 563.475 V
P&C-cyclus December 2019 heeft u de planning en control cyclus herzien. De cyclus ziet er nu als volgt uit: Voorjaarsnota 2021 (raadsbesluit 1 juli 2021) Programmabegroting 2022 - 2025 (raadsbesluit 3 november 2021) Najaarsnota 2021 (planning raadsbesluit 9 december 2021) Jaarrekening 2021 (planning raadsbesluit juli 2022) Indeling van het document Alle documenten uit deze planning en control cyclus hebben dezelfde opzet om de vergelijkbaarheid zo groot mogelijk te maken. Deel 1 bevat de Programma's In dit deel staan per programma de algemene doelen, het geldende beleidskader, de voorgenomen activiteiten en de kosten. In dit deel zijn alle activiteiten opgenomen die het college gaat doen om uw programmadoelstellingen na te streven. Nieuwe activiteiten uit de Voorjaarsnota 2021 zijn gecombineerd met al langer lopende activiteiten uit het collegeprogramma 2018-2022 of uit voorgaande begrotingen. Deel 2 bevat de Paragrafen In dit deel zijn de verlichte paragrafen opgenomen die u inzicht geven in 7 belangrijke thema's, Deel 3 bevat de financiën In dit deel staan de kaders en uitgangspunten voor het maken van de Programmabegroting. Ook wordt het financieel meerjarenperspectief getoond. Hierin zijn alle bekende mutaties verwerkt en toegelicht.
3
Deel 4 bevat de bijlagen In dit deel staan de bijlages die van belang zijn voor het lezen en begrijpen van deze Programmabegroting. Besluitvorming Wij zien als college uit naar de voorbereidingsronde op 14 oktober 2021. Uiteraard bent u vooraf in de gelegenheid om technische vragen te stellen. Vervolgens zal de formele behandeling van deze Programmabegroting 2022 plaats vinden in uw raadsvergadering van 3 november 2021. Wij vertrouwen op een constructief overleg met uw raad. Hoogachtend, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN WEST MAAS EN WAAL, De gemeentesecretaris, De burgemeester, P.G. (Perry) Arissen V.M. (Vincent) van Neerbos
4
VASTSTELLINGSBESLUIT
Onderwerp: Vaststelling Programmabegroting 2022 en Meerjarenbegroting 2023-2025 Nr. "invullen door griffier"
De Raad van de gemeente West Maas en Waal, Gezien het voorstel van Burgemeester en Wethouders, d.d. 14 september 2021, nr. Gelet op artikel 191 van de Gemeentewet. BESLUIT: 1) De Programmabegroting 2022 en de meerjarenbegroting 2023-2025 vast te stellen. 2) De kredieten volgens het meerjarig investeringsplan vast te stellen en toe te kennen.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering op 3 november 2021. DE RAAD VAN DE GEMEENTE WEST MAAS EN WAAL, De griffier, De burgemeester, K.M. (Katinka) Vons
V.M. (Vincent) van Neerbos
5
LEESWIJZER Inleiding De programmabegroting is opgebouwd uit vier delen. Deel 1 Programma's Deel 2 Paragrafen Deel 3 Financiën Deel 4 Bijlagen Hieronder wordt kort aangegeven welke informatie de vier delen bieden. Deel 1 - Programma’s Van doel naar actie Per programma is in beeld gebracht: Doelstelling van het programma Bijhorende gewenste maatschappelijke effecten Concrete activiteiten De doelstelling is uitgewerkt met het beschrijven van effecten die we na willen streven. Vervolgens wordt dit concreet gemaakt met activiteiten. Per activiteit is aangegeven wat precies de bedoeling is en wanneer dit gereed moet zijn. Gemeentelijke kaders De programma's zijn thematisch opgebouwd uit verschillende beleidsvelden. Met beleidsnota's wordt periodiek het beleid geactualiseerd. Per programma wordt in beeld gebracht welke beleidsnota's op dit moment werkzaam zijn. Indicatoren en kengetallen Waar relevant worden beleidsindicatoren, effectindicatoren en kengetallen uitgewerkt. Beleidsindicatoren vergelijken onze gemeente met landelijke en provinciale informatie. Effectindicatoren en kengetallen worden gebruikt om de ontwikkeling in beeld te brengen over een aantal jaren. Wat mag het kosten ? Per programma wordt in beeld gebracht welke lasten en baten voor de komende jaren verwacht worden.
Steeds bij het opstellen van nieuwe P&C-documenten worden de budgetten geactualiseerd en bijgesteld op basis van nieuwe prognoses. Deel 2 - Paragrafen In dit deel zijn de volgende (verplichte) paragrafen opgenomen: - Lokale heffingen - Weerstandsvermogen en risicobeheersing - Onderhoud kapitaalgoederen - Financiering - Bedrijfsvoering - Verbonden partijen - Grondbeleid Lokale heffingen In deze paragraaf geven wij de ontwikkelingen met betrekking tot ons belastinggebied weer. Per heffing geven wij aan wat het beleid is en op welke wijze het tarief tot stand is gekomen. Ook geven wij inzicht in de (geraamde) opbrengsten.
6
Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf brengen wij onze risico’s in beeld. Het weerstandsvermogen geeft inzicht in de financiële gezondheid van de gemeente. Het geeft aan in welke mate de gemeente in staat is om financiële risico’s op te vangen. Onderhoud kapitaalgoederen Deze paragraaf geeft inzicht in onze kapitaalgoederen. De kosten van het onderhoud van onze wegen, openbare verlichting, riolering en water, groen en gebouwen vormen een substantieel deel van de begroting. Financiering In de financieringsparagraaf bespreken wij de specifieke beleidsvoornemens respectievelijk de uitvoering van het beleid op het gebied van treasury. Bedrijfsvoering De bedrijfsvoering betreft de processen binnen onze gemeentelijke organisatie om de beleidsdoelstellingen te kunnen realiseren, sturen en beheersen. Bedrijfsvoering bestaat traditioneel uit de onderdelen personeel, informatisering, automatisering, communicatie, organisatie, financiën en huisvesting. Verbonden partijen De gemeente werkt vaak samen met andere partijen om bepaalde doelen te bereiken. Als deze samenwerking in een bestuurlijke en financiële vorm wordt gegoten, spreken we van een verbonden partij. In deze paragraaf lichten wij deze partijen, hun beleidsdoelstellingen en activiteiten en de hiermee gemoeid zijnde gemeentelijke bijdragen, nader toe.
Grondbeleid Het grondbeleid heeft een grote invloed op en samenhang met de realisatie van doelstellingen op het gebied van Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting, Verkeer en Vervoer, Cultuur, Sport en Recreatie en Economische Zaken. Het gaat om grote belangen in diverse disciplines. Daarnaast heeft het grondbeleid een grote financiële impact. De resultaten op grondexploitaties zijn dan ook van groot belang voor de financiële positie van onze gemeente. Deel 3 - Financiën Hier schetsen wij de financiële ontwikkelingen, kaders en uitgangspunten. Ook geven wij inzicht in het financiële beeld voor de komende jaren. Bovendien nemen wij de op grond van de BBV verplichte onderdelen op, zoals de geprognosticeerde balans, het EMU-saldo en de incidentele baten en lasten. Deel 4 - Bijlagen Tot slot nemen wij in dit deel de volgende relevante bijlagen op: - Bijlage 1 - Overzicht personeel en organisatie - Bijlage 2 - Overzicht vaste activa - Bijlage 3 – Meerjarig investeringsplan - Bijlage 4 - Overzicht reserves en voorzieningen - Bijlage 5 - Risicoregister - Bijlage 6 - Samenstelling college van burgemeester en wethouders - Bijlage 7 - Kerngegeven - Bijlage 8 - Taakvelden per programma - Bijlage 9 - Lijst met afkortingen - Bijlage 10 - Overzicht algemene uitkering uit het Gemeentefonds
7
DEEL 1 - PROGRAMMA'S
8
PROGRAMMA 1 - WONEN, WERKEN EN RECREËREN
ALGEMEEN Omschrijving Dit programma omvat de beleidsvelden woningbouw, bedrijvigheid en werkgelegenheid, recreatie en toerisme en vergunningverlening, toezicht en handhaving. Doelstelling Een aantrekkelijke vitale gemeente om in te wonen, werken en recreëren met een goed voorzieningenniveau. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk
Jaar
Reclamebeleid Woonwagenbeleid Structuurvisie Buitengebied Landschapsontwikkelingsplan Welstandsnota Visie Leefbaarheid Kernen Regionale detailhandelsvisie Beleid internet winkels Visie vrijetijdseconomie 2015-2018 Structuurvisie dorpen 2025 Nota kostenverhaal Nota Economische Zaken 2016-2019 Regionaal Ambitiedocument Regio Rivierenland 2016-2020 Regionale woonagenda Woonvisie 2016-2020 Herijking Regionaal programma Bedrijventerreinen (RPB) Structuurvisie Recreatie Concentratiegebieden Toetsingskader woningbouw (2e tranche) Dorpskwaliteitsplan West Maas en Waal Uitvoeringsprogramma visie leefbaarheid kernen 2030 Nota grondbeleid 2020 Verordening startersleningen 2021 Nota uitgangspunten omgevingsvisie buitengebied Regionaal uitvoeringsprogramma Rijk van Maas en Waal (RUP) Verordening hoorcommissie Ruimtelijke ontwikkeling 2021 Beleidsvisie zonne-energie
2008 2010 2010 2011 2012 2013 2014 2014 2015 2015 2015 2016 2016 2016 2016 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2021 2021 2021 2021 2021
Ontwikkelingen Er zijn geen bijzondere externe ontwikkelingen.
WAT WILLEN WE BEREIKEN ? 1. Iedereen kan in onze dorpen komen en blijven wonen. 2. Leefbaarheid van de dorpen behouden. 3. Economische groei realiseren en lokale werkgelegenheid bevorderen. 4. Aanwezige natuurwaarden en landschappelijke elementen behouden en mogelijk versterken.
9
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? Activiteiten
Realisatie
1. Iedereen kan in onze dorpen komen en blijven wonen Leningen Svn (woonvisie) Toelichting: Met het verstrekken van diverse soorten leningen stimuleren we inwoners om in onze gemeente te komen wonen, of hier langer te blijven. Implementeren Omgevingswet in de organisatie 2022 Toelichting: In februari 2019 is een actualisatie van het Plan van Aanpak voor implementatie van de Omgevingswet vastgesteld. Daarin zijn voor 2019 concrete doelen geformuleerd, met een doorkijk naar 2020. Het betreft:1. het opstarten van de omgevingsvisie met doorkijk naar het omgevingsplan.2. het vormgeven van de samenwerking met de ODR.3. het ontwikkelen van kennis en vaardigheden.4. doorlopende werkzaamheden Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). We verwachten dat met name het traject van de omgevingsvisie vanaf 2020 hoge kosten met zich meebrengt. Een onderbouwing van het benodigde budget volgt. Opstellen Kwaliteitsplan buitengebied 2022 Toelichting: Voor de dorpen is een Dorpskwaliteitsplan opgesteld. Hierin worden de verschillende aspecten die betrekking hebben op de ruimtelijke kwaliteit van de fysieke leefomgeving, waaronder ook welstand en cultuurhistorie, gebundeld en beschreven. Na vaststelling van de omgevingsvisie buitengebied maken we eenzelfde kwaliteitsplan voor het buitengebied.
Meer betaalbare en sociale huurwoningen (woonvisie) 2022 Toelichting: Met woningcorporatie De Kernen hebben we prestatieafspraken gemaakt. Per kern bekijken we wat de mogelijkheden zijn. Evalueren VAB-beleid (vrijkomende agrarische bedrijfsbebouwing) 2022 Toelichting: De evaluatie van het VAB beleid wordt meegenomen in het programma buitengebied (vervolg op de omgevingsvisie). Woningen geschikt voor senioren of daar eenvoudig geschikt voor kunnen worden gemaakt Toelichting: Bij bouw of aanpassing van woningen aandacht vragen voor de WMO-eisen of domotica.
2022
2. Leefbaarheid van de dorpen behouden Geen resterende activiteiten voor dit jaar.
3. Economische groei realiseren en lokale werkgelegenheid bevorderen Landgoed de Acht morgen - Appeltern (project derden) 2022 Toelichting: Vooruitlopend op definitieve invulling hebben we in 2021 een tijdelijke functie (Glamping) toegestaan. Mogelijkheden onderzoeken voor samenwerking tussen bureaus voor Toerisme 2022 Toelichting: Ophalen wat ondernemers van het RBT verwachten. Aan de hand van de uitkomsten herijken huidige samenwerking met beide RBT's.
10
Huidige recreatieaanbod versterken en verbreden 2022 Toelichting: Nieuwe initiatieven stimuleren, nieuwe recreatieondernemingen verwelkomen en projectleider beschikbaar stellen voor grotere initiatieven. Stimuleren van ondernemers voor het Keurmerk Veilig Ondernemen voor onze 2022 bedrijventerreinen en deze verder verglazen Toelichting: Stimuleren van ondernemers om zich te verenigen om het Keurmerk aan te kunnen vragen. Behoefte polsen bij overige bedrijventerreinen voor verglazing en indien nodig budgetvoorstel bij de raad indienen 4. Aanwezige natuurwaarden en landschappelijke elementen behouden en mogelijk versterken Volgen van de ontwikkelingen natuurinrichting uiterwaarden Wamel-Dreumel-Heerewaarden 2022 Toelichting: Ambtelijk en bestuurlijk deelnemen aan projectbegeleidingsgroepen en de flankerende ontwikkelingen kritisch volgen. Voorkomen van het verondiepen van de Vonkerplas 2022 Toelichting: De planontwikkeling is bijna gereed en kan in 2022 aan uw raad worden voorgelegd ter goedkeuring. Ontwikkeling Hanzeland Maasbommel 2024 Toelichting: Wij volgen de ontwikkelingen proactief. Dormio en Uiterwaarde hebben een plan gepresenteerd en op 12 maart 2019 is het college akkoord gegaan met het principeverzoek.
Interprovinciaal project Meanderende Maas 2028 Toelichting: Twee provincies (Gelderland en Noord-Brabant), 3 gemeenten (Oss, Wijchen en West Maas en Waal) en 2 waterschappen (Aa en Maas en Rivierenland) werken samen met het Rijk (Rijkswaterstaat) in het project Meanderende Maas aan dijkversterking, rivierverruiming en gebiedsontwikkeling op het traject Ravenstein en Lith aan de Maas. Planvorming: 2017-2021. Uitvoering van de maatregelen: 2022-2028. Voor West Maas en Waal spelen de volgende potentiële projecten: Bakenbomen: behoud bakenbomen langs de Maas. Brug Veerweg Alphen: aanleg brug van 80 meter over nevengeul in Over de Maas. Hoogwatergeul: aanleg hoogwatergeul Appeltern-Maasbommel. Recreatieve routestructuren: aanleg wederzijds aansluitende recreatieve routestructuren met voorzieningen (bewegwijzering; picknickbanken e.d.) langs de Maas. Branding Maas in relatie tot Gouden Ham: onderling afgestemde recreatieve branding door gezamenlijke aanliggende gemeenten. Gebiedsontwikkeling: ontwikkeling zelfrealisatie projecten bedrijventerrein SF-Beton te Appeltern en Dormio Hanzeland te Maasbommel. 5. Bouwgrondexploitaties Het Leeuwse Veld - Beneden-Leeuwen (G.086) (Project in samenwerking met derden) 2025 Toelichting: Er is een plancapaciteit van 330 woningen beschikbaar voor deelgebied A. Voor het Leeuwse Veld West, deelgebied C zijn er nog 106 woningen beschikbaar.
De gemeente heeft verkoopovereenkomsten met ontwikkelaar gesloten, die voor eigen risico en rekening het project ontwikkeld. De totale oppervlakte voor deelgebied A bedraagt 71.585 m2, hiervan is op 31-12-2020 68.224m2 (95%) gerealiseerd en financieel afgewikkeld. De gemeente ontvangt naast een vergoeding voor de gronden en gemeentelijke kosten een bijdrage per m2 uitgegeven grond. In het project komen sociale huurwoningen, starterswoningen, middelduur en dure koop en vrije kavels. Voor deelgebied E/F zijn maximaal circa 174 woningen voorzien. Met betrekking tot dit plangebied is een overeenkomst met de ontwikkelaar afgesloten, die leidt tot extra opbrengsten.
11
BELEIDSINDICATOREN Beleidsindicator
Jaar meting
Landelijk
Provincie
WMW
Begroting 2022
Economie Functiemenging (in %)
2019
53,2
53,6
46,3
50
Vestigingen van bedrijven (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar)
2019
151,6
144,5
170,7
170
Demografische druk (in %)
2021
70,1
73,7
70,8
71
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (in €)
2021
733
740
859
895
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (in €)
2021
810
800
872
895
Nieuw gebouwde woningen (aantal per 1.000 woningen)
2020
8,9
10,3
19,3
20
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
110.615
112.500
135.000*
135.000
135.000
135.000
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing (VHROSV)
KENGETALLEN Kengetal Aantal overnachtingen
*) Tot 2021 gaven we bij dit kengetal het aantal overnachtingen van de landtoeristen weer. Vanaf dit jaar presenteren we hier het totaal van de toeristische overnachtingen (land- en water toeristen samen). Overigens is dit een voorzichtige schatting. In de loop van 2022 gaan we de raming evalueren.
WAT MAG HET KOSTEN? Bedragen x € 1.000
Exploitatie
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Totaal lasten
-6.625 N
-5.660 N
-5.697 N
-4.844 N
-4.586 N
-4.224 N
Totaal baten
4.288 V
3.755 V
3.384 V
2.542 V
2.283 V
1.985 V
Saldo van dit programma
-2.337 N
-1.905 N
-2.313 N
-2.302 N
-2.303 N
-2.240 N
12
PROGRAMMA 2 - MAATSCHAPPELIJKE ZAKEN
ALGEMEEN Omschrijving Dit programma omvat ondersteuning, welzijn, onderwijs, sport, cultuur, zorg en sociale voorzieningen. Doelstelling Alle inwoners zijn zelfredzaam, doen mee in de samenleving en werken samen aan sociale samenhang en leefbaarheid. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk
Jaar
Accommodatiebeleidsplan Maatschappelijke knooppunt in elke kern Kadernota ‘De toekomst van het schoolgebouw’ Kadernota Positief Integraal Jeugdbeleid Visie Leefbaarheid Kernen/Koers 2030 Kadernota Passend Onderwijs Plan van aanpak Lokaal zorgnetwerk Convenant ‘Masterplan Sport en bewegen’ Convenant Wonen en Zorg van Regio Rivierenland (incl. uitvoeringsprogramma) Regiovisie 'Huiselijk geweld en Kindermishandeling' Kadernota cultuur 2017-2020 'Cultuur is geen kunst' Beleidsplan participatie KP4 Kadernota speelvoorzieningen Preventie- en handhavingsplan drank- en horecawet 2017-2020 Algemene subsidieverordening Gemeente West Maas en Waal Advies- en verbeterplan sluitende aanpak voor mensen met een psychische kwetsbaarheid Startnotitie Wmo-GGZ Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Beleidskader Harmonisatie Kinderopvang en Peuterspeelzaalwerk Lokaal sociaal akkoord 2018-2021 Beleidskader Lokaal Onderwijsbeleid 2018-2022 'Verdiepen en verbreden' Beleidsnota onderwijsachterstandenbeleid Beleidsregel tegemoetkoming OZB buitensportverenigingen Uitvoeringsplan integraal huisvestingsplan onderwijs Ontwikkelplan Vraagwijzer 2019 Nota vereenvoudiging minimabeleid en bijzondere bijstand 2020 Verordening Jeugdhulp & Maatschappelijke ondersteuning 2020 Nadere regels Maatschappelijke ondersteuning West Maas en Waal Nadere regels Jeugdhulp West Maas en Waal Meerjarenstrategie GGD
2020-2023 Meerjarenbeleidsplan Werkzaak 2020-2023 Beleidsplan schuldhulpverlening 2021-2024 Verordening beslistermijn schuldhulpverlening VVE-beleid (onderdeel van onderwijsachterstandenbeleid) Regioplan beschermd wonen en maatschappelijke opvang Nijmegen & Rivierenland
2009 2010 2011 2013 2013 2014 2014 2015 2015 2016 2016 2017 2017 2017 2017 2017 2018 2018 2018 2018 2018 2019 2019 2019 2019 2020 2020 2020 2020 2020 2021 2021 2021
Ontwikkelingen Er zijn geen bijzondere externe ontwikkelingen.
13
WAT WILLEN WE BEREIKEN ? 1. Jeugd en jongeren (tot 23 jaar) op een verantwoorde manier laten opgroeien, vergroten van ontwikkelkansen en zorg dragen voor een zinvolle vrijetijdsbesteding. 2. Vergroten van de zelfredzaamheid van onze inwoners (Inwoners wonen zo lang mogelijk zelfstandig in een door henzelf gekozen omgeving). 3. Goede gezondheid en verantwoorde levensstijl van onze inwoners. 4. Bevorderen actieve en passieve deelname/betrokkenheid aan de samenleving met versterking van de eigen kracht en samenkracht in de nulde lijn. 5. Voorzieningenniveau dat bijdraagt aan de leefbaarheid in de kernen. WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? Activiteiten
Realisatie
1. Jeugd en jongeren (tot 23 jaar) op een verantwoorde manier laten opgroeien, vergroten van ontwikkelkansen en zorg dragen voor een zinvolle vrijetijdsbesteding NIeuwe inkoop WMO/Jeugd 2022 Toelichting: Het traject richting de nieuwe inkoop Wmo/Jeugd is een belangrijke ontwikkeling. We doen dat samen met 5 andere gemeenten in de regio Rivierenland. En het vraagt een investering van onze gemeente. Het traject bestaat grofweg uit twee delen (en die delen zijn weer opgeknipt in projecten):1. Traject om te komen tot inkoopstrategie Wmo/Jeugd, 2020-20212. Aanbesteding en implementatietraject, 2022 Voortzetting ToekomstCoach 2022 Toelichting: Vanaf medio 2020 beschikken we over een ToekomstCoach die zo nodig jongeren een-op-een begeleidt op verschillende leefdomeinen. Preventief en toekomstgericht. Dit om een beroep op – duurdere – professionele hulp te voorkomen. Financiering is tot 1-1-2022 met rijksgelden en loopt via Regio Rivierenland. Op 1-1-2022 stopt deze geldstroom en komt deze methode van preventief werken voor rekening van de gemeente. Deze methode wordt dan ook een onderdeel van het regulier jongerenwerk door Welzijnsaanbieder Sociom. 2. Vergroten van de zelfredzaamheid van onze inwoners (Inwoners wonen zo lang mogelijk zelfstandig in een door henzelf gekozen omgeving) Geen resterende activiteiten voor dit jaar.
3. Goede gezondheid en verantwoorde levensstijl van onze inwoners Lokaal preventieakkoord 2023 Toelichting: Met het lokaal preventieakkoord zetten we met partners in op lokale gezondheidspreventie en uitdagingen op het gebied van levensstijl en gezondheid. Vanuit het Nationaal Preventieakkoord wordt ingezet op het terugbrengen van overgewicht, roken en problematisch alcoholgebruik. Deze speerpunten zijn overgenomen in het lokaal preventieakkoord en de uitvoering hiervan start in 2022. Vanuit het Rijk is er voor 2022 en voor 2023 een uitvoeringsbudget van € 10.000 beschikbaar. 4. Bevorderen actieve en passieve deelname/betrokkenheid aan de samenleving met versterking van de eigen kracht en samenkracht in de nulde lijn. Geen resterende activiteiten voor dit jaar.
5. Voorzieningenniveau dat bijdraagt aan de leefbaarheid in de kernen.
Geen resterende activiteiten voor dit jaar.
14
BELEIDSINDICATOREN Beleidsindicator
Jaar meting
Landelijk
Provincie
WMW
Begroting 2022
Onderwijs Absoluut verzuim (aantal per 1.000 leerlingen)
2019
2,4
2,5
2,7
2,5
Relatief verzuim (aantal per 1.000 leerlingen)
2019
26
21
10
20
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) (in % deelnemers aan VO/MBO)
2019
2
1,8
1,7
1,5
Banen (aantal per 1.000 inwoners in leeftijd 15-64 jaar)
2020
679,3
664,2
465,7
500
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo (aantal per 10.000 inwoners)
2020
640
619
580
600
Jongeren met een delict voor de rechter (in % van 12-21 jarigen)
2019
1
1
1
1
Jongeren met jeugdbescherming (in % van alle jongeren tot 18 jaar)
2020
1,1
1,2
0,7
0.9
Jongeren met jeugdhulp (in % van alle jongeren tot 18 jaar)
2020
10.3
10.4
9,6
9,6
Jongeren met jeugdreclassering (in % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar)
2016
0,4
0,4
0,4
0,3
Kinderen in uitkeringsgezin (in % kinderen tot 18 jaar)
2019
6
5
4
4
Lopende re-integratievoorzieningen (aantal per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar)
2020
202
192,6
48,2
53
Netto arbeidsparticipatie (in % werkzame beroepsbevolking t.o.v. beroepsbevolking)
2019
68,8
68,7
70,1
70
Personen met een bijstandsuitkering (aantal per 10.000 inwoners in de leeftijd van 18-67 jaar)
2020
459,7
403,8
245,4
270
Werkloze jongeren (in % 16 t/m 22 jarigen)
2019
2
2
1
1
2016
48,7
46,8
50,2
49
Sociaal domein
Sport, cultuur en recreatie Niet sporters (in %)
EFFECTINDICATOREN Effectindicator Positieve cliëntervaring: er is samen naar oplossingen gezocht (%) Positieve cliëntervaring: de ondersteuning past bij de hulpvraag van de cliënt (%)
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025 83% 85% 85% 85% 85% 85%
85%
87%
87%
87%
87%
87%
15
Positieve cliëntervaring: met ondersteuning kan de cliënt beter de dingen doen (%)
85%
83%
83%
83%
83%
83%
Kwaliteit ondersteuning WMO
85%
90%
90%
90%
90%
90%
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Aantal bezoekers zwembad
0
15.000 bezoekers Corona
20.000 bezoekers
20.000 bezoekers
20.000 bezoekers
20.000 bezoekers
Aantal zelfstandig wonende inwoners van 75+
1.660
1.739
1.789
1.799
1.809
1.819
KENGETALLEN Kengetal
WAT MAG HET KOSTEN? Bedragen x € 1.000
Exploitatie
Rekening 2020
Totaal lasten
-23.283 N -23.952 N -21.730 N -21.814 N -22.070 N -22.325 N
Totaal baten Saldo van dit programma
7.122 V
Begroting 2021
6.350 V
Begroting 2022
4.132 V
Begroting 2023
4.035 V
Begroting 2024
3.988 V
Begroting 2025
3.955 V
-16.160 N -17.602 N -17.598 N -17.779 N -18.082 N -18.370 N
16
PROGRAMMA 3 - FYSIEKE LEEFOMGEVING
ALGEMEEN Omschrijving Dit programma omvat de beleidsontwikkeling, inrichting en ontwerp, beheer, onderhoud en exploitatie van onze openbare ruimte, verkeer, milieu en afval. Doelstelling Een gezonde, schone, veilige leefomgeving voor nu en in de toekomst, die een duurzaam evenwicht nastreeft tussen milieubesparing en -belasting. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk
Jaar
Waterplan 2005-2025 Bodemkwaliteitskaart en beheernota Op weg naar duurzaam groenbeheer Integrale leidraad Flora en Fauna ruimtelijke ontwikkeling en bestendig beheer Gladheidsbestrijdingsplan Bomenbeleidsplan Milieuprogramma Bruggen Gemeentelijk verkeer- en vervoersplan Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2018-2022 (vGRP) Beleidsplan Openbare verlichting 2019-2023 Nota parkeren Wegenbeleid en -beheersplan 2019-2023 Koersnotitie duurzaamheid en energiebeleid Notitie uitgangspunten regionale energie strategie Regionale energietransitie fruitdelta Rivierenland Lokaal uitvoeringsprogramma klimaatbestendig west maas en waal Verordening en stimuleringslening duurzaamheid
2005 2011 2011 2013 2014 2014 2015 2015 2016 2017 2018 2019 2019 2019 2019 2020 2020 2020
Ontwikkelingen Er zijn geen bijzondere externe ontwikkelingen.
WAT WILLEN WE BEREIKEN ? 1. Een nette, goed onderhouden, veilige en functionele leefomgeving. 2. Goede en veilige bereikbaarheid van de kernen en buitengebied voor alle verkeersdeelnemers. 3. Creëren en behouden van een duurzame, gezonde en schone leefomgeving en bijdragen aan oplossingen voor (boven)lokale klimaatproblematiek.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? Activiteiten
Realisatie
1. Een nette, goed onderhouden, veilige en functionele leefomgeving Energie besparen door verdere toepassing LED-verlichting Toelichting: Doelmatig versnellen LED-verlichting en passende straat verlichting Hanzestad.
17
Groenbeleidsplan 2022 Toelichting: Door klimaatverandering krijgt groen steeds meer aandacht. Groen wordt steeds belangrijker voor de berging van water en zorgt voor verkoeling. De klimaatverandering heeft gevolgen voor de aanwezige beplanting. Er komen nieuwe ziektes en er komen ongewenste nieuwe plantensoorten. Er is een teruggang van insecten en andere diersoorten als gevolg van monocultuur. Vanuit het Rijk is er een Deltaplan Biodiversiteit opgesteld. Ook staat dit bij de Provincie Gelderland hoog op de agenda. Vandaar dat wij een groenbeleidsplan willen opstellen met aandacht voor alle bovengenoemde onderdelen. De kosten van het opstellen van dit plan worden ingeschat op in totaal € 30.000. Hiervan kunnen we 50% bij de Provincie Gelderland aanvragen als subsidie. Biodiversiteit & Landschapsregeling 2022 Toelichting: Gemeente West Maas en Waal gaat in 2019 weer een subsidieaanvraag indienen voor de nieuwe provinciale regeling landschap en biodiversiteit. De subsidieregeling is gericht op projecten die de kwaliteit, de kwantiteiten van de leefbaarheid van het West Maas en Waalse landschap verhogen. Ook is de subsidie bedoeld om de biodiversiteit en de bewustwording van onze inwoners (jong en oud) bij landschap en biodiversiteit te vergroten. Bewonersparticipatie vormt hierbij de rode draad.
Tijdens een werkconferentie georganiseerd eind2018 met gebiedspartijen, zijn ideeën voor mogelijke landschaps- en biodiversiteitsprojecten verzameld. De ideeën zijn gebruikt voor het opstellen van het Programma biodiversiteit Maas en Waal. Het Programmabiodiversiteit Maas en Waal sluit aan op de doelen die in regionale klimaatadaptatiestrategieën (RAS) worden genoemd. Er wordt 4 x € 7.500 (2019-2023) aangevraagd. Herinrichten Dorpsstraat Wamel (van kerk tot kerk) met aandacht voor parkeerproblematiek 2022 Toelichting: Overleggen met bewoners en het dorpsplatform over de herinrichting en door vertalen naar een plan van aanpak om tot uitvoering te komen. 2. Goede en veilige bereikbaarheid van de kernen en buitengebied voor alle verkeersdeelnemers Onderzoek naar (snel) fietspaden en aansluiting op fietsknooppunten 2022 Toelichting: Regionaal is een onderzoek uitgevoerd naar (snel)fietspaden en aansluitingen op fietsknooppunten. In 2022 vertalen we de uitkomsten door naar een lokaal advies om fietspaden en -knooppunten te optimaliseren. Vergroenen en verfraaien dorpsentree Wamel 2023 Toelichting: Na realisatie van de Wamelse Poort verfraait de gemeente de dorpsentree van Wamel en plant de groenstroken in van de Poortstraat. De groenstroken aan de Kasteelstraat komen in beheer van de gemeente. Hier realiseert de gemeente een (koele) verblijfplek met natuurlijk spelen.
Deze herinrichting maakt ook deel uit van ons klimaatprogramma, maar uitvoering is gepland voor na 2023 waardoor middelen vooralsnog ontbreken. De toezegging van een regionale subsidie van € 125.000 cofinanciering en het feit dat het aansluit op de realisatie van de Wamelse Poort is de reden om het werk naar voren te halen. Voor aanbrengen van groen zijn geen middelen beschikbaar. 3. Creëren en behouden van een duurzame, gezonde en schone leefomgeving en bijdragen aan oplossingen voor (boven)lokale klimaatproblematiek Actualiseren duurzaamheidsbeleid 2022 Toelichting: Aan de hand van routekaart en vertaling zoeken naar een reële opgave voor onze gemeente. Geen voorstander van beeldbepalende windmolens of grote zonneparken in het open komgebied, maar zijn realistisch over de mogelijke noodzaak ervan in de toekomst. Uitvoering geven aan Koersnotitie duurzaamheid 2022 Toelichting: Uitvoering geven aan het in 2019 vastgestelde beleid. In de koersnotitie Duurzaamheid wordt de koers voor dit beleid aangegeven.
18
Opstellen laadpalenvisie 2022 Toelichting: De Provincie is een project gestart om de plaatsing van laadpalen in de openbare ruimte een boost te geven. Dit vloeit voort uit het Klimaatakkoord, de RES en het RMP (Regionaal Mobiliteitsplan). We hebben nu 4 gemeentelijke laadpalen. Wij krijgen geregeld vragen van inwoners of en wanneer er laadpalen worden bijgeplaatst in de openbare ruimte. Naar verwachting zijn in 2025 168 laadpalen nodig in de openbare ruimte. In de private ruimte zullen in 2025 door inwoners en bedrijven in 2025 1100 laadpunten gerealiseerd zijn. De provincie biedt ondersteuning bij het opstellen van een Laadpalenvisie, door hen is een laadconsulent aangesteld die gemeenten helpt bij het opstellen van deze visie. De visie stellen we in nauwe samenwerking met de gemeenteraad op. Rioleringsplan 2023-2027 2022 Toelichting: Ons huidige Gemeentelijk Rioleringsplan loopt tot en met 2022. Net als deze willen we het volgende GRP samen met regiogemeenten opstellen. Een GRP opstellen past niet binnen de capaciteit van de organisatie. Daarom wordt dit ingekocht. Het GRP staat ook iet meer op zichzelf. Het wordt een programma in het omgevingsplan.
BELEIDSINDICATOREN Beleidsindicator
Jaar meting
Landelijk
Provincie
WMW
Begroting 2022
Volksgezondheid en Milieu Hernieuwbare elektriciteit (in % van totale energieverbruik)
2019
20,1
10,7
43,3
45
Omvang huishoudelijk restafval (in kg per inwoner)
2019
161
111
82
70
KENGETALLEN Kengetal Aantal oplaadpalen
Rekening 2020
Begroting 2021 4
Aantal overzettingen Maasveren
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
4
4
4
4
4
1.275.000
1.275.000
1.275.000
1.275.000
1.275.000
Aantal overzettingen Niet bekend 160.000 160.000 160.000 160.000 160.000 Veerdienst TielWamel Aantal klachten 520 200 300 300 300 300 dumpingen en zwerfafval Energieopwekking Opwekking Verwachting Verwachting Verwachting Verwachting Verwachting gemeentelijke 2020Gemeentehui opbrengst pv- opbrengst pv- opbrengst pv- opbrengst pv- opbrengst pvgebouwen in kWh s: 127,54 MWh installatie installatie installatie installatie installatie Gemeentewerf: Gemeentehui Gemeentehui Gemeentehui Gemeentehui Gemeentehui 35,74 MWh s: 117 MWh s: 117 MWh s: 117 MWh s: 117 MWh s: 117 MWh Zwembad: 42,43 Gemeentewer Gemeentewer Gemeentewer Gemeentewer Gemeentewer MWh f: 34 MWh f: 34 MWh f: 34 MWh f: 34 MWh f: 34 MWh Zwembad: 40 Zwembad: 40 Zwembad: 40 Zwembad: 40 Zwembad: 40 MWh MWh MWh MWh MWh
Hoeveelheid restafval per inwoner in kg
82
75
70
65
60
55
19
Percentage duurzaam stroomverbruik gemeentelijke gebouwen Scheidingspercentag es gemeente
100% groene 100% groene 100% groene 100% groene 100% groene 100% groene stroom stroom stroom stroom stroom stroom
84
80
85
85
85
85
WAT MAG HET KOSTEN? Bedragen x € 1.000
Exploitatie
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Totaal lasten
-7.587 N
-7.826 N
-7.611 N
-7.777 N
-7.887 N
-7.981 N
Totaal baten
5.638 V
5.399 V
4.932 V
4.978 V
5.024 V
5.041 V
Saldo van dit programma
-1.949 N
-2.427 N
-2.679 N
-2.799 N
-2.862 N
-2.940 N
20
PROGRAMMA 4 - BURGER, BESTUUR EN VEILIGHEID
ALGEMEEN Omschrijving Het programma omvat de dienstverlening aan burgers, het functioneren van het bestuur en de organisatie en de integrale veiligheid. Doelstelling Voldoende waardering van onze burgers, bedrijven en instellingen voor de kwaliteit van ons bestuur en onze dienstverlening en een zo optimaal mogelijk gevoel van veiligheid in onze gemeente. Daarnaast het beperken en bestrijden van brand, ongevallen en rampen. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk
Jaar
Nota Verbonden partijen Kwaliteitshandvest met servicenormen Regionaal crisisplan 2016-2019 APV Integraal veiligheidsbeleid Evenementenbeleid 2020-2023 Notitie burgerparticipatie
2014 2015 2016 2017 2019 2020 2020
Ontwikkelingen We werken aan de volgende projecten: * Aanpak veilig buitengebied * Nieuwe alcoholwet (ingangsdatum: 1 juli 2021) * Preventie- en handhavingsplan 2021-2024 * Vernieuwing APV * Omgevingswet (raakvlakken met externe veiligheid) * Gemeentelijke crisisplannen WAT WILLEN WE BEREIKEN ? 1. 2. 3.
Kwalitatief voldoende dienstverlening aan burgers, bedrijven en instellingen denkend vanuit de klant. Het vergroten van het gevoel van veiligheid bij burgers. Burgers, maatschappelijke instellingen en bedrijven voelen zich optimaal betrokken bij de totstandkoming van ons beleid en zijn tevreden over de kwaliteit van ons bestuur.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? Activiteiten
Realisatie
1. Kwalitatief voldoende dienstverlening aan burgers, bedrijven en instellingen denkend vanuit de klant 75-jaar bevrijding gemeente West Maas en Waal 2022 Toelichting: Helaas kon een deel van de activiteiten niet doorgaan i.v.m. de corona maatregelen in 2020 en 2021. Uiterlijk in 2022 kunnen deze activiteiten alsnog met de verstrekte subsidie van de gemeente plaatsvinden. De koppelsubsidie van de provincie kan ook nog in 2022 worden ingezet.
21
2. Het vergroten van het gevoel van veiligheid bij burgers.
Geen resterende activiteiten voor dit jaar.
3. Burgers, maatschappelijke instellingen en bedrijven voelen zich optimaal betrokken bij de totstandkoming van ons beleid en zijn tevreden over de kwaliteit van ons bestuur. Geen resterende activiteiten voor dit jaar.
BELEIDSINDICATOREN Beleidsindicator
Jaar meting
Landelijk
Provincie
WMW
Begroting 2022
Veiligheid Diefstallen uit woning (aantal per 1.000 inwoners)
2020
0,0088
0,0103
0,0128
0,0103
Geweldsmisdrijven (aantal per 1.000 inwoners)
2020
4,6
3,7
1,8
2
Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte (aantal per 1.000 inwoners)
2020
6,2
5,5
3,1
3
Verwijzingen Halt (aantal per 1.000 jongeren 12-17 jaar)
2020
11
10
6
6
Winkeldiefstallen (aantal per 1.000 inwoners)
2020
0,25
0,38
0,05
0
WAT MAG HET KOSTEN? Bedragen x € 1.000
Exploitatie
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Totaal lasten
-3.523 N
-3.705 N
-3.487 N
-3.450 N
-3.481 N
-3.513 N
Totaal baten
281 V
290 V
227 V
230 V
234 V
235 V
-3.242 N
-3.415 N
-3.260 N
-3.220 N
-3.247 N
-3.278 N
Saldo van dit programma
22
PROGRAMMA 5 - BEDRIJFSVOERING
ALGEMEEN Omschrijving Het programma omvat het functioneren van de gemeentelijke organisatie. De bedrijfsvoering is ondersteunend aan en mede bepalend voor de kwaliteit van het primaire proces en de realisatie van de beoogde maatschappelijke effecten. De interne organisatie staat volledig ten dienste aan het primaire proces. Dit betekent dat de kwaliteit en omvang van de gemeentelijke organisatie, maar ook faciliteiten als bijvoorbeeld de huisvesting en de automatisering indirect van grote invloed zijn op het behalen van de gewenste effecten. Doelstelling Voldoende waardering van ons bestuur en onze collega's voor de kwaliteit en dienstverlening van onze organisatie. De externe dienstverlening maakt onderdeel uit van programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk
Jaar
Bestuurs- en managementconcept (BMC, vastgesteld door het college) Dienstverleningsconcept Concernplan (vastgesteld door het college) Inkoopbeleid Programmaplan organisatieontwikkeling Archiefverordening I&A-plan 2020
2009 2010 2011 2016 2018 2018 2020
Ontwikkelingen Teamplannen In het kader van de organisatieontwikkeling zijn we bezig met teamplannen. Eind 2021 is dit gereed en delen we de formatieve / personele consequenties. WAT WILLEN WE BEREIKEN ? 1. 2.
Kwalitatief voldoende dienstverlening aan ons bestuur en onze collega's denkend vanuit de klant. Medewerkers zijn tevreden over hun werk, mogelijkheden en werkomstandigheden.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? Activiteiten
Realisatie
1. Kwalitatief voldoende dienstverlening aan ons bestuur en onze collega's denkend vanuit de klant Start team Dienstverlening m.i.v. 01-01-2022 2022 Toelichting: Het team Dienstverlening omvat de ‘oude’ teams Bestuur en Management Ondersteuning, Informatievoorziening en het Klant Contact Center. Door deze samen te brengen binnen één team wordt de onderlinge afstemming bevorderd en versterken de onderliggende disciplines elkaar. Door verdergaande integraliteit wordt de dienstverlening aan zowel de interne organisatie als ook de dienstverlening aan de inwoners, ondernemers en organisaties binnen de gemeente verbeterd
23
Doorontwikkeling KCC 2022 Toelichting: In maart 2021 is het rapport ‘Samen op weg naar een goede dienstverlening’ opgeleverd. Dit rapport bevat o.a. een aantal ontwikkel adviezen ten aanzien van de dienstverlening. Er wordt een keuze gemaakt uit de gegeven adviezen ( prioritering). Vervolgens wordt deze keuze samen met het team van KCC opgepakt en uitgevoerd Stabiele ICT omgeving in de Cloud 2022 Toelichting: De koers is om de ICT omgeving in de Cloud onder te brengen waar mogelijk. Dit houdt in dat we afscheid nemen van de VDI omgeving inclusief de werkplek. Hogere performance en betere, efficiënter beheer van de ICT omgeving wordt hierdoor mogelijk . Een aantal activiteiten hiervoor zijn al afgerond of vinden plaats (onderdeel I&A plan 2020), andere activiteiten zijn opgenomen in het I&A plan 2022. De Connectie heeft hierbij als uitvoerder van ICT beheer een cruciale rol. Informatiebeheer: uitvoering en doorontwikkeling 2022 Toelichting: Door te werken met Microsoft 365 in combinatie met JOIN worden we als organisatie ondersteund in het digitaal (samen)werken. Het beheer van informatie vindt op gestructureerde en veilige wijze plaats. Deze Cloud gebaseerde oplossing levert ons digitale productiviteit, samenwerking, opslag en communicatie tools. Volledig veilig, geïntegreerd, toekomst vast (automatische updates), hoog beschikbaar en centraal beheerd. 2.
Medewerkers zijn tevreden over hun werk, mogelijkheden en werkomstandigheden Medewerkers zijn tevreden over hun werk, mogelijkheden en werkomstandigheden 2022 2022 Toelichting: Strategische speerpunten/uitgangspunten HR in 2022: • Begeleiden nieuw organisatie ontwerp. • Wendbare organisatie door meer vanuit een rol te werken en door flexibeler inzet. Nieuwe rollen vragen om nieuw functiehuis (HR 21) en opleidingsplan. Opzet HR21 in 2022, implementatie per 1-1-2023 • Mobiliteit, door medewerkers eigen regie (persoonlijk leiderschap) te laten nemen over hun ontwikkeling. Hierdoor ontstaan er kansen en wordt de duurzame inzetbaarheid verhoogd. • Nieuwe medewerkers binden en boeien. Aandacht voor grotere diversiteit. • Start maken met Strategische Personeels Planning (implementatie 2023) zodat we weten wat we in huis hebben, wat we nodig hebben en wat er voor nodig is om hier naar toe te groeien.
BELEIDSINDICATOREN Beleidsindicator
Jaar meting
Landelijk
Provincie
WMW
Begroting 2022
Bestuur en ondersteuning Apparaatskosten (in € per inwoner)
2020
Onbekend
Onbekend
289
310
Bezetting (aantal Fte per 1.000 inwoners)
2020
Onbekend
Onbekend
4,83
4,48
Externe inhuur (kosten in % totale loonsom + inhuur externen)
2020
Onbekend
Onbekend
10,4%
10%
Formatie (aantal Fte per 1.000 inwoners)
2020
Onbekend
Onbekend
5,08
4,64
Overhead (in % van totale lasten)
2020
Onbekend
Onbekend
11,8%
13,6%
EFFECTINDICATOREN Effectindicator Waardering medewerkers*
Rekening 2020 -
Begroting 2021 -
Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 6,8 7,0 7,2 7,5
*) In 2023 voeren we een medewerkerstevredenheidsonderzoek uit. Dit past binnen het traject van organisatieontwikkeling.
24
KENGETALLEN Kengetal Ziekteverzuimpercentage
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
5,29
7
5
4
4
4
WAT MAG HET KOSTEN? Bedragen x € 1.000
Exploitatie
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Totaal lasten
-6.257 N
-6.900 N
-6.403 N
-6.468 N
-6.600 N
-6.771 N
Totaal baten
358 V
432 V
130 V
27 V
27 V
27 V
-5.899 N
-6.468 N
-6.272 N
-6.441 N
-6.573 N
-6.744 N
Saldo van dit programma
25
ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN
ALGEMEEN Omschrijving Binnen de begroting bestaat onderscheid tussen algemene dekkingsmiddelen en specifieke dekkingsmiddelen. Specifieke dekkingsmiddelen zijn inkomsten die direct samenhangen met een bepaald programma. Dat kunnen inkomsten zijn van het Rijk met een specifiek bestedingsdoel (bijvoorbeeld voor de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning in programma 2), de opbrengsten uit verkoop van gronden (programma 1) of opbrengsten uit verleende diensten, zoals het verstrekken van een paspoort (programma 4). Ook de rioolheffing en de afvalstoffenheffing zijn specifieke dekkingsmiddelen. De specifieke dekkingsmiddelen worden binnen het betreffende programma verantwoord. De algemene dekkingsmiddelen zijn dekkingsmiddelen die vrij aan te wenden zijn. De besteding van deze inkomsten is op voorhand niet gebonden aan een bepaald programma of doel, maar wordt ingezet ter dekking van de tekorten op de programma's. De dekking bestaat voor het grootste gedeelte uit de Algemene uitkering uit het Gemeentefonds en de lokale heffingen die niet bestedingsgebonden zijn. De overige dekkingsmiddelen bestaan uit rentebaten en de post onvoorzien. Doelstelling We willen een financieel gezonde gemeente voor nu en in de toekomst zijn.
Om dit te bereiken voeren wij een verantwoord en stabiel financieel beleid met sluitende begrotingen, waarbinnen ruimte wordt gemaakt voor noodzakelijke en gewenste veranderingen van beleid en het opvangen van onvoorziene omstandigheden. Wij maken voortdurend een afweging tussen onze bestuurlijke ambities en de daarvoor beschikbare middelen. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk
Jaar
Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid Nota weerstandsvermogen Nota risicomanagement Normen en toetsingskader accountantscontrole Financiële verordening gemeente West Maas en Waal Nota activabeleid Nota reserves en voorzieningen 2019 Controleplan en Normenkader 2020 Belastingverordeningen 2021
2011 2012 2013 2016 2017 2019 2019 2020 2020
Ontwikkelingen Er zijn geen bijzondere externe ontwikkelingen. WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? Activiteiten
Realisatie
1. Een solide financieel beleid, te realiseren met een zo laag mogelijk belastingniveau, waarbij belastingverhoging in relatie tot het voorzieningenniveau bespreekbaar is Geen resterende activiteiten voor dit jaar.
26
BELEIDSINDICATOREN Beleidsindicator
Jaar meting
Landelijk
Provincie
270
261
WMW
Begroting 2022
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Gemiddelde WOZ waarde (in € 1.000)
2020
261
287
WAT MAG HET KOSTEN? Bedragen x € 1.000
Exploitatie
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Totaal lasten
-791 N
-1.097 N
-788 N
-670 N
-665 N
-663 N
Totaal baten
31.326 V
32.943 V
33.583 V
33.586 V
34.098 V
34.797 V
Saldo van dit programma
30.535 V
31.846 V
32.795 V
32.916 V
33.433 V
34.135 V
27
RECAPITULATIE VAN BATEN EN LASTEN Bedragen x €1.000
Programma
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
-6.625 N
-5.660 N
-5.697 N
-4.844 N
-4.586 N
-4.224 N
Lasten Programma 1 - Wonen, werken en recreëren Programma 2 - Maatschappelijke zaken
-23.283 N -23.952 N -21.730 N -21.814 N -22.070 N -22.325 N
Programma 3 - Fysieke leefomgeving
-7.587 N
-7.826 N
-7.611 N
-7.777 N
-7.887 N
-7.981 N
Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid Programma 5 - Bedrijfsvoering
-3.523 N
-3.705 N
-3.487 N
-3.450 N
-3.481 N
-3.513 N
-6.257 N
-6.900 N
-6.403 N
-6.468 N
-6.600 N
-6.771 N
-791 N
-1.097 N
-788 N
-670 N
-665 N
-663 N
Algemene dekkingsmiddelen Totaal lasten Baten Programma 1 - Wonen, werken en recreëren Programma 2 - Maatschappelijke zaken
-48.066 N -49.140 N -45.716 N -45.023 N -45.289 N -45.477 N
4.288 V
3.755 V
3.384 V
2.542 V
2.283 V
1.985 V
7.122 V
6.350 V
4.132 V
4.035 V
3.988 V
3.955 V
5.638 V
5.399 V
4.932 V
4.978 V
5.024 V
5.041 V
281 V
290 V
227 V
230 V
234 V
235 V
358 V
432 V
130 V
27 V
27 V
27 V
Algemene dekkingsmiddelen
31.326 V
32.943 V
33.583 V
33.586 V
34.098 V
34.797 V
Totaal baten
49.013 V
49.169 V
46.388 V
45.398 V
45.654 V
46.040 V
-2.337 N
-1.905 N
-2.313 N
-2.302 N
-2.303 N
-2.240 N
Programma 3 - Fysieke leefomgeving Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid Programma 5 - Bedrijfsvoering
Saldo Programma 1 - Wonen, werken en recreëren Programma 2 - Maatschappelijke zaken
-16.160 N -17.602 N -17.598 N -17.779 N -18.082 N -18.370 N
Programma 3 - Fysieke leefomgeving
-1.949 N
-2.427 N
-2.679 N
-2.799 N
-2.862 N
-2.940 N
Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid Programma 5 - Bedrijfsvoering
-3.242 N
-3.415 N
-3.260 N
-3.220 N
-3.247 N
-3.278 N
-5.899 N
-6.468 N
-6.272 N
-6.441 N
-6.573 N
-6.744 N
Algemene dekkingsmiddelen
30.535 V
31.846 V
32.795 V
32.916 V
33.433 V
34.135 V
Saldo van baten en lasten
948 V
29 V
673 V
375 V
366 V
563 V
Saldo Programmabegroting 2022
947 V
30 V
673 V
375 V
365 V
563 V
28
DEEL 2 - PARAGRAFEN
29
PARAGRAAF LOKALE HEFFINGEN ALGEMEEN De paragraaf betreffende de lokale heffingen bevat ten minste (BBV, artikel 10): a. de geraamde inkomsten; b. het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; c. een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, waarin inzichtelijk wordt gemaakt hoe bij de berekening van tarieven van heffingen, die hoogstens kostendekkend mogen zijn, wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden, wat de beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen en hoe deze uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd; d. een aanduiding van de lokale lastendruk; e. een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid. GERAAMDE INKOMSTEN Werkelijk 2020
Primitief 2021
Actueel 2021
OZB-woning eigenaren OZB-niet woning eigenaren
€ 2.447.717 € 873.259
€ 2.366.957 € 880.406
€ 2.484.222 € 924.023
€ 80.497 € 18.480
€0 €0
€ 2.564.719 € 942.503
OZB-niet woning gebruikers Roerende zaakbelasting
€ 617.518 € 4.127
€ 640.176 € 5.095
€ 671.902 € 5.347
€ 13.438 € 107
€0 €0
€ 685.340 € 5.454
Hondenbelasting Toeristenbelasting (incl. watertoer.)
€ 46.752 € 74.761
€ 41.431 € 129.307
€ 93.528 € 199.007
€ 468 €0
€0 -€ 37.007
€ 93.996 € 162.000
Forensenbelasting Reclamebelasting*
€ 12.232 €0
€ 9.280 € 30.000
€ 7.248 € 30.000
€ 36 €0
€0 €0
€ 7.284 € 30.000
Totaal belastingen
€ 4.076.366
€ 4.102.652
€ 4.415.277
€ 113.027
-€ 37.007
€ 4.491.297
Heffingen Afvalstoffenheffing*
€ 1.853.317
€ 1.455.439
€ 2.153.999
€0
€ 24.469
€ 2.178.468
Brede rioolheffing (Niet woningen) Brede rioolheffing (woningen)
€ 248.178 € 2.208.069
€ 258.880 € 2.190.560
€ 258.880 € 2.319.080
€0 €0
-€ 13.550 € 13.550
€ 272.430 € 2.305.530
€ 4.291 € 1.494
€ 4.976 € 3.161
€ 4.976 € 4.741
€ 100 € 95
€0 €0
€ 5.076 € 4.836
Lijkbezorgingsrechten Leges
€ 20.099 € 1.095.847
€ 13.737 € 1.086.745
€ 13.737 € 1.371.004
€ 275 € 27.420
€0 -€ 22.491
€ 14.012 € 1.375.933
Totaal heffingen
€ 5.431.295
€ 5.013.498
€ 6.126.417
€ 27.889
€ 1.978
€ 6.156.284
Totale opbrengst lokale heffingen
€ 9.507.661
€ 9.116.150 € 10.541.694
€ 140.916
Omschrijving
Index VJN 2021
Autonome correctie
Raming 2022
Belastingen
Marktgeld Marktgeld (leges)
-€ 35.029 € 10.647.581
*) Geoormerkte middelen zijn voor de volledigheid wel meegenomen hoewel ze niet in de jaarrekening 2020 stonden.
30
Toelichting tabel Bij de toeristenbelasting lijkt sprake van een verlaging van de raming. Dit is niet het geval, de extra hoge raming van 2021 komt door de inhaalslag die we na coronajaar 2020 hebben uitgevoerd. In deze tabel zijn volledigheidshalve de opbrengsten afvalstoffenheffing meegenomen, deze opbrengsten vallen echter weg tegen de kosten die de AVRI maakt. BELEID LOKALE HEFFINGEN In deze paragraaf presenteren wij de uitgangspunten en het doel van de gemeentelijke belastingen en heffingen. De gepresenteerde tarieven voor 2022 en verdere jaren betreffen de definitieve tarieven. Echter de tarieven OZB en de RZB zijn voorlopige tarieven. De voorlopige tarieven OZB en RZB en de overige tarieven worden in de gemeenteraad van 9 december 2021 behandeld. De definitieve tarieven OZB en RZB worden in de gemeenteraad van januari 2022 behandeld. Gemeentelijke kaders In bovenstaande tabel is onderscheid gemaakt tussen belastingen en heffingen. De tarieven van belastingen en heffingen worden op een verschillende manier geïndexeerd. De toegestane indexering heeft u vastgesteld bij de Voorjaarsnota 2021. De opbrengst van de gemeentelijke belastingen gaan naar de algemene middelen van de gemeente. De gemeenteraad bepaalt dus zelf waaraan de gemeente dat geld besteed. Bij heffingen is door het rijk bepaald dat de heffingen niet groter mogen zijn dan de kosten die bij de heffing horen.
We streven naar 100% kostendekkende tarieven. In deze tabel staat welke beleidsstukken actueel zijn. Beleidsstuk
Jaar
Verordening onroerende zaakbelastingen 2021 Verordening belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten 2021 Verordening hondenbelasting 2021 Verordening toeristenbelasting 2021 Verordening watertoeristenbelasting 2021 Verordening forensenbelasting 2021 Verordening reclamebelasting Beneden-Leeuwen Centrum 2018 Verordening afvalstoffenheffing 2021 (gemaakt & vastgesteld door AVRI) Verordening rioolheffing 2021 Verordening marktgelden 2021 Verordening lijkbezorgingsrechten 2021 Legesverordening 2021 Voorjaarsnota 2021
2020 2020 2020 2020 2020 2020 2017 2020 2020 2020 2020 2020 2021
Ontwikkeling In het najaar van 2022 willen we ons belastinglandschap tegen het licht houden. In het voorjaar 2022 willen we met uw raad van gedachten te wisselen over het nut van het handhaven of opheffen van belastingen en heffingen met een geringe opbrengst.
OVERZICHT PER HEFFING ONROERENDE ZAAK BELASTINGEN Algemeen Onder de naam ‘onroerende zaakbelastingen’ (OZB) heffen wij: 1. bij niet-woningen: een gebruikersbelasting en een eigenarenbelasting; 2. bij woningen: alleen een eigenarenbelasting. Voor 2022 baseerden wij de OZB-heffing op de taxatiewaarden per 1 januari 2021.
31
Beleidsuitgangspunten De volgende beleidsuitgangspunten worden toegepast bij de berekening van de OZB-tarieven: - OZB is algemeen dekkingsmiddel, er wordt geen relatie gelegd met de bijhorende kosten. - Tariefdifferentiatie wordt toegepast (gebruik bedrijven, eigendom bedrijven en eigendom woningen). - Trendmatige opbrengsten stijging met 2% volgens kaders uit Voorjaarsnota 2021. - Extra opbrengsten stijging wordt toegepast vanwege areaaluitbreiding - Voor deze heffing is kwijtschelding mogelijk. - Bij het bepalen van het tarief wordt geen rekening gehouden met kwijtschelding - Bij het bepalen van het tarief wordt wel rekening gehouden met een bedrag voor oninbaarheid en leegstand. Tariefberekening In de volgende tabel wordt de tariefberekening per onderdeel toegelicht. Omdat de nieuwe taxatiegegevens bij het opstellen van deze begroting nog niet bekend zijn, gaan wij bij de gepresenteerde tarieven nog uit van de voorlopige waarden per 1 januari 2021. De definitieve waarden zijn eind december pas bekend bij BSR en zullen leiden tot nieuwe OZB-tarieven die in januari 2022 vastgesteld zullen worden.
Berekening OZB-tarief gebruik niet-woningen Berekening opbrengst geraamde opbrengst (vorige jaar) opbrengst stijging van 2,0% geraamde toename opbrengst door areaaluitbreiding totale opbrengst OZB gebruik niet woningen
Werkelijk 2020
€ 617.518
Actueel 2021
€ 671.902
Verwachte minderopbrengst geraamde toename opbrengst door oninbaarheid (0,05%) geraamde toename door leegstand (10%) Rekenkundige opbrengst voor tariefsbepaling
rekenkundig tarief OZB gebruik niet-woningen
Berekening OZB-tarief eigendom niet-woningen Berekening opbrengst geraamde opbrengst (vorige jaar) opbrengst stijging van 2,0% geraamde toename opbrengst door areaaluitbreiding totale opbrengst eigendom niet woningen
671.902 13.438 0 € 685.340
343 68.534 € 754.217
0,2236%
Werkelijk 2020
€ 873.259
Verwachte minderopbrengst geraamde toename opbrengst door oninbaarheid (0,05%) geraamde toename door leegstand (n.v.t.) Rekenkundige opbrengst voor tariefsbepaling
rekenkundig tarief OZB eigendom niet-woningen
Begroting 2022
raadsvergadering 0,2535% dec.
Actueel 2021
€ 924.023
Begroting 2022
924.023 18.480 0 € 942.503
471 0 € 942.975
0,2442%
raadsvergadering 0,2633% dec.
32
Berekening OZB-tarief eigendom woningen Berekening opbrengst geraamde opbrengst (vorige jaar) opbrengst stijging van 2,0% geraamde toename opbrengst door areaaluitbreiding* totale opbrengst eigendom woningen
Werkelijk 2020
€ 2.447.717
Actueel 2021
Begroting 2022
€ 2.484.222
2.484.222 49.684 30.813 € 2.564.719
Verwachte minderopbrengst geraamde toename opbrengst door oninbaarheid (0,05%) geraamde toename door leegstand (n.v.t.) Rekenkundige opbrengst voor tariefsbepaling
rekenkundig tarief OZB eigendom woningen
1.282 0 € 2.566.002
0,1111%
raadsvergadering 0,1033% dec.
* Vanaf 2022 wordt rekening gehouden met een standaard toename van het woningbezit van 100 woningen.