2025-268.1 Nota zienswijzen begroting Avri 2026
Tekst van het document
Z.115462/ D.317740 27 juni 2025
Ontwerpbegroting 2026 De kernboodschap van Avri, om voort te gaan op de reeds ingezette koers en de gemaakte afspraken na te komen, wordt door ons gewaardeerd en onderschreven. Wij hechten grote waarde aan het afronden en uitvoeren van de lopende projecten, zoals het Grondstoffenplan, de besturingsstructuur en het circulair ambachtscentrum. Tegelijkertijd constateren we dat hier een uitdaging ligt, gezien het forse capaciteitsbeslag op uw organisatie. Het is essentieel dat het Grondstoffenplan, dat in 2025 wordt opgesteld, zoveel mogelijk in samenspraak met de deelnemende gemeenten wordt opgesteld. Hierbij is het daarom van groot belang dat we tijdig en volledig geïnformeerd worden, zodat voldoende gelegenheid bestaat om inhoudelijke inbreng te leveren. Alleen door een transparant proces met heldere informatievoorziening kunnen we bijdragen aan een effectief en toekomstbestendig Grondstoffenplan.
Grondstoffenplan Een breed gedragen Grondstoffenplan is voor zowel de betrokken gemeenten als voor Avri van het groot belang om de gestelde doelen 2030 met elkaar te gaan realiseren. We borgen de betrokkenheid van de gemeenteraden in het plan van aanpak door hierin transparante en interactieve informatieverstrekking op te nemen. We betrekken de gemeenteraden met name bij het inventariseren van mogelijke thema’s voor de komende jaren en het richting geven aan wat we dan ook daadwerkelijk in het plan gaan opnemen. We voorzien hier ook een belangrijke rol voor uw beleidsadviseur (RBA).
Zorgelijke vervuiling grondstoffen De ontwikkelingen op de grondstoffenmarkten brengen uitdagingen met zich mee, zoals druk op prijzen en afzetkanalen. Het belang van schone grondstofstromen en de inzet van afvalcoaches wordt erkend als een middel om deze uitdagingen het hoofd te bieden. De positieve evaluaties van deze initiatieven dienen verder te worden benut om kosten te beheersen en de afvalstoffenheffing te stabiliseren.
Zorgelijke vervuiling grondstoffen Wij delen uw zorg en beschouwen de aanpak schone grondstoffen als een doorlopend aandachtspunt en tevens als een kans om positieve invloed uit te oefenen op de kosten en afvalheffingen. Naast de ontwikkelingen op de grondstoffenmarkten hebben we ook te maken met de nieuwe ketenafspraken met Verpact, waarin de afrekensystematiek verschuift van kwantiteit naar kwaliteit. We zetten de aanpak schone grondstoffen voort, met focus op communicatie en voorlopen. Dit project richt zich ondertussen op een mix van meerdere interventies die ingezet kan worden. De afvalcoaches leveren binnen de campagne een belangrijke bijdrage door zichtbaar te zijn voor vragen van inwoners en de opvolging van rode kaarten die vanuit het voorlopen en door onze chauffeurs uitgedeeld worden voor vervuiling. Daarnaast verzorgen zij o.a. containeracties in de wijk en educatie op basisscholen.
Ook de regionale én landelijke vervuiling van textiel is zorgelijk. De wereldafzetmarkt van textiel zakte in en tussen het textiel trof de sorteerder Cirtex
Ook de regionale én landelijke vervuiling van textiel is zorgelijk Gezien de urgentie om betere kwaliteit te leveren aan Cirtex zijn
37
veel vervuiling aan. Hierdoor zijn de verwerkingskosten hoger en kan er minder textiel worden hergebruikt. We verwachten dat deze problematiek verder wordt uitgewerkt in het Grondstoffenplan.
we vooruitlopend op het Grondstoffenplan een beleidskader textiel aan het formuleren met de nodige interventies en willen dit in najaar vaststellen. In mei 2025 heeft het AB een besluit genomen om textielcontainers te voorzien van paslezers en daarmee de toegang alleen met pasje te borgen. Doel is om minder vervuiling in textiel aan te treffen en deze flankerende maatregelen in het Grondstoffenplan te borgen.
Het instrument van benchmarken nog beter benutten Op pagina 4 van de ontwerp Begroting 2026 is o.a. vermeld: "Door deelname aan benchmark-onderzoeken blijven we de vergelijking zoeken met andere inzamelorganisaties en gemeenten om ook te leren waar eventuele alternatieve werkwijzen en besparingsmogelijkheden liggen." Wij zouden graag zien dat Avri een benchmark uitvoert met de DAR-regio in het Rijk van Nijmegen zodat hopelijk op deze manier meer inzicht kan worden verkregen in de (veel) lagere tarieven voor afvalstoffenheffing in bijvoorbeeld onze nte Druten. Hopelijk kunnen met dergelijke benchmarkgegevens inzichten worden verkregen die tot kostenverlaging - en dus lagere tarieven afvalstoffenheffing - kunnen leiden voor de inwoners in onze regio.
Het instrument van benchmarken nog beter benutten Wij begrijpen de door u uitgesproken wens tot benchmarken op gemeentelijk niveau. Door deel te nemen aan een NVRDbenchmark wordt Avri echter als regio met een eigen inzameldienst beoordeeld. Door het unieke karakter van Avri worden de gegevens van de Avri-gemeenten niet op individueel gemeentelijk niveau vergeleken, maar op regio-niveau. De bedrijfsvoering van Avri als inzamelaar kan vergeleken worden met andere vergelijkbare inzamelbedrijven zoals Cyclus, Circulus of Rova. Bij een volgende benchmark zal zeker bekeken worden of de wens tot een gemeentelijke benchmark te verwezenlijken is.
Zienswijzen serieuzer nemen Wij constateren dat u onze zienswijzen van vorig jaar onvoldoende serieus heeft genomen. Precies een jaar geleden hebben wij bij de conceptbegroting voor 2025 deze zienswijzen ingediend:
Zienswijzen serieuzer nemen Uiteraard nemen wij alle zienswijzen serieus. We vinden het belangrijk om onderwerpen met een aanzienlijk politiek of financieel belang zorgvuldig met de gemeenten te bespreken en, waar van toepassing voor onze gemeenten, in de conceptbegroting op te nemen. Om raadsleden goed te informeren en te betrekken bij de besluitvorming van het algemeen bestuur organiseren we daarvoor platformbijeenkomsten en raadsinformatieavonden. Op verzoek kunnen we ook een toelichting geven in een beeldvormende raad8.
"Wij constateren dat een aantal belangrijke onderwerpen ontbreekt in de begroting; zie hierna. Dit betreuren wij en we roepen u dan ook op om in de concept begroting 2025 en in de toekomst meer/volledig inzicht te geven over de onderwerpen waar u mee bezig bent of aan de slag gaat." Als voorbeelden werden in onze zienswijzebrief genoemd: • Inzameling incontinentie- en luierafval in pluspakket of basispakket; • Toekomst milieustraat/ ambachtscentrum op bedrijventerrein Medel; • Samenwerking met de HVC-groep. In uw reactienota op deze zienswijzen, lezen wij terug: • Wij gaan met de gemeenten in gesprek om het inzamelen van incontinentieen luierafval in de toekomst weer als basistaak uit te voeren in plaats van een plustaak; • We informeren u via de raadsinformatie- en platformbijeenkomsten of dmv een individuele bijeenkomst in uw raad; 8
Daarnaast vragen we gemeenteraden om een zienswijze voor onderwerpen met een aanzienlijk politiek of financieel belang én werken we op ambtelijk niveau nauw samen met het RBA. De raadsavonden blijven we de komende jaren organiseren en samen met de RBA-leden gaan we deze samenwerking nog meer verbeteren. Bepaalde onderwerpen, zoals de ontwikkeling van het circulair ambachtscentrum, zijn voorbeelden waarover eerst uitgebreid gesproken wordt met de gemeenten en het RBA. Gedetailleerde
Of informele raad of een carrousel
38
•
We informeren u via de raadsinformatie- en platformbijeenkomsten of dmv een individuele bijeenkomst in uw raad.
Wij constateren nu dat: • inzake incontinentie- en luierafval in pluspakket of basispakket in de ontwerp Begroting 2026 gewoon weer wordt uitgegaan van het pluspakket terwijl de accountant destijds echt anders heeft geadviseerd; • ook in de ontwerp Begroting 2026 -net als het jaar daarvoor- op geen enkele wijze informatie of antwoord wordt gegeven op de vragen die wij vorig jaar in onze zienswijze hadden opgenomen over het circulair ambachtscentrum, zoals: wat is de planning, wat zijn de financiële consequenties/verwerking en • ng, wat zijn de risico's en hoe worden deze beheerst, wat zijn eventuele consequenties voor de andere milieustraten, etc. • het voorstel over HVC uiteindelijk, in december 2024, is ingetrokken door het bestuur van Avri.
informatie wordt dus via andere kanalen gedeeld. Voor de leesbaarheid van de begroting worden hierin alleen hoofdlijnen opgenomen. De huidige kosten voor deze inzameling zijn afhankelijk van de keuzes die iedere gemeente afzonderlijk heeft gemaakt. Hierdoor zijn er verschillen in de uitvoering tussen de gemeenten en in de hoogte van de voorziening. Daarnaast treedt in 2026 de UPV luiers in werken, waardoor we een vergoeding krijgen voor de inzameling. De hoogte van de vergoeding is nu nog niet bekend. In 2026 zal een voorstel aan het AB worden voorgelegd om deze kosten in het basispakket onder te brengen.
Wij roepen u daarom op onze zienswijzen in de toekomst serieuzer te nemen dan wel -indien van toepassing- tijdig en duidelijker te communiceren waarom zienswijzen eventueel niet worden opgevolgd. Financiële ombuigingen Naar aanleiding van de kadernota 2026 van uw gemeenschappelijke regeling hebben wij onderstaande inhoudelijke zienswijze ingediend voortkomend uit de financiële situatie van onze gemeente: “De inkomsten die gemeenten vanuit het Rijk ontvangen worden met miljarden structureel verminderd (ca 5%). Dat terwijl de uitdagingen op verschillende beleidsterreinen fors zijn en de prijzen van materiaal en personeel stijgen. Als gemeente bereiden we daarom ombuigingen voor. Voor deze ombuigingen wordt ook naar taken en middelen van verbonden partijen gekeken. We beseffen daarbij dat vermindering van de middelen niet strookt met de ontwikkeling van de afgelopen jaren waarin er een steeds groter beroep op u is gedaan. Overigens beseffen we ook dat in uw geval de kosten worden gedekt door de tarieven afvalstoffenheffing en er dus geen directe relatie is met onze gemeentebegroting. Indirect zien we echter wel een relatie als we kijken naar de totale woonlasten. Een verlaging van het tarief afvalstoffenheffing biedt bijvoorbeeld mogelijkheden de OZB-opbrengst (extra) te verhogen zonder substantiële effecten op het totaal van de woonlasten voor onze inwoners.
We gaan over deze ontwikkeling en de gevolgen graag met u in gesprek, waarbij we oog houden voor een veerkrachtige en toekomstbestendige regio. Daarbij hanteren we als kader een kostenbesparing van 1,5% in de begrotingsjaren 2026 en 2027 ten opzichte van de begroting 2025, oplopend naar een 3,0% kostenbesparing vanaf 2028.
Financiële ombuigingen Zoals we eerder hebben aangegeven zijn wij ons terdege bewust van de financiële situatie bij de gemeenten, zoals u omschrijft. In ons Koersplan hebben we met elkaar de acties bepaald die nodig zijn om de regionale milieudoelstellingen te halen. Onze inspanningen zijn er op gericht om efficiënt te werken en kosten te besparen. Bij het opstellen van onze begroting is een realistische raming voor al onze kosten en ontvangsten altijd het uitgangspunt. Ook blijven we werken aan financiële stabiliteit. Avri heeft echter te maken met aangescherpte wet- en regelgeving, veranderende (markt)omstandigheden en gebeurtenissen buiten onze invloedsfeer. Zo zorgen dalende grondstofvergoedingen, extra Rijksbelastingen, prijsindexeringen, aangescherpte veiligheidseisen en veranderende publieke ontwikkelingen voor stijgende kosten. Hierdoor is een lagere afvalstoffenheffing niet reëel, ondanks onze inspanningen de kosten zo laag mogelijk te houden.
Zoals u al aangeeft is er in een aantal gevallen sprake van een verschuiving van kosten. Desondanks dragen deze voorstellen bij aan een meer zuivere toerekening en uniformering van de kosten in de afvalstoffenheffing.
39
Ons verzoek aan u is: bereid aan de hand van het bovengenoemd kader scenario’s voor, voor te leggen aan uw algemeen bestuur, zodat het algemeen bestuur hier een besluit over kan nemen. We verzoeken u per scenario ook de beleidsmatige implicaties zichtbaar te maken. We realiseren ons dat vermindering van de middelen gevolgen kan hebben voor de dienstverlening, zeker nu er steeds meer een beroep wordt gedaan op gemeenten en verbonden partijen. We verzoeken u vóór het afronden van de conceptbegroting 2026 van uw gemeenschappelijke regeling de keuzescenario’s aan het algemeen bestuur voor te leggen om vervolgens te verwerken in de conceptbegroting 2026.
We streven ernaar dat de uitwerking van een aantal van onze voorstellen ook feitelijk gaat bijdragen aan een verdere beperking van kostenstijgingen. Bij het uitwerken van de voorstellen gaan we een beroep doen op de RBA- en financiële collega’s van onze gemeenten. De voorstellen zullen aan het Algemeen Bestuur worden aangeboden.
We waarderen het dat u op een serieuze en betrokken wijze hebt gereageerd op de zienswijze die wij op de kadernota hebben ingediend om te komen met concrete voorstellen en nog uit te werken opties voor het beperken van de afvalstoffenheffing.” In de ombuigingsvoorstellen die in bijlage 1 van de ontwerp Begroting 2026 zijn opgenomen, is het effect van de voorstellen (1 t/m 5) € 4,50 demping van de afvalstoffenheffing. Het faseren van investeringen en een extra onttrekking aan de reserve bedrijfsafval zijn incidenteel van aard, waardoor deze voorstellen een beperkte impact hebben op de afvalstoffenheffing. Het uitgangspunt van 1,5% wordt door de financiële ombuigingen van € 4,50 dan ook niet gerealiseerd. De bezuiniging voor 2026 is 1,16%. We verwachten dat de uitwerkingen van de overige voorstellen verder gaan bijdragen aan deze doelstelling. De eerste 5 concreet uitgewerkte ombuigingsvoorstellen in bijlage 1 onderschrijven wij. Naast deze voorstellen worden extra voorstellen gedaan om de afvalstoffenheffing te beperken. Hieronder leest u onze initiële reactie waarbij we rekenen op een verdere uitwerking voor besluitvorming. Voorstel 6 Voordelen als gevolg van optimalisatie containerbeheer Het is onduidelijk welke besparing dit oplevert, maar data is een belangrijke bron waarop gestuurd kan worden. We worden graag op de hoogte gehouden van de vorderingen en de mogelijkheden.
Voorstel 6 Voordelen als gevolg van optimalisatie containerbeheer: Dit project is gestart. Door het containerbeheer te optimaliseren, krijgen we inzicht in de uitvoering van het primaire proces van afvalinzameling (inzet van mens en materieel). Met dit inzicht kunnen we sturen op verdere effectiviteit en daarmee kosten besparen. Daarnaast zijn naar schatting zijn zo’n 10% van het huidige containers illegaal. Door dit project wordt het gebruik van illegale minicontainers zoveel mogelijk beperkt, wat ook direct tot een kostenbesparing zal leiden. Daarnaast draagt dit bij aan het verminderen van vervuiling in de fracties, doordat de minicontainers altijd naar een adres te herleiden zijn. Naar verwachting is het project afgerond. Inzicht in de financiële voordelen zijn half 2026 te verwachten.
40
Voorstel 7 Frictiekosten Regio Rivierenland Bij uittreding van Avri is een overeenkomst aangegaan zonder afspraken over een eindtermijn. Het is niet wenselijk om de frictiekosten oneindig in stand te houden. Er zal naar onze mening een afbouwregeling moeten worden overeengekomen.
Voorstel 7 Frictiekosten Regio Rivierenland Wij delen uw mening en hierover gaan we met de Regio Rivierenland in gesprek. Eventuele gevolgen zullen worden meegenomen met de bestuursrapportage 2026.
Voorstel 8 Opruimen oud en nieuw afval (nu kosteloos voor gemeenten) Dit leidt tot een verschuiving van kosten en is geen bezuiniging.
Voorstel 8 Opruimen oud en nieuw afval (nu kosteloos voor gemeenten) Inderdaad, dit is geen bezuiniging, maar de kosten drukken dan niet meer op de afvalstoffenheffing. Dit leidt wel tot een eerlijke verdeling van de kosten.
Voorstel 9 Milieustraten afsluiten met slagboom Dit voorkomt afvaltoerisme en is een goed voorstel om verder uit te werken.
Voorstel 9 Milieustraten afsluiten met slagboom Momenteel wordt hiervoor een voorstel uitgewerkt en zal aan het Algemeen Bestuur worden voorgelegd.
Voorstel 10 Tarief voor brengen afval Het voorstel is een lastenverzwaring voor inwoners en zorgt voor een mogelijke toename van dumpingen. We zien dit dan ook niet als een bezuiniging.
Voorstel 10 Tarief voor brengen afval Niet alle inwoners maken gebruik van een milieustraat. Door een tarief in te stellen, laat je de inwoner die gebruikt maakt van de milieustraat betalen conform het motto “de vervuiler betaald”. Hiermee is het wel een bezuiniging op de gemiddelde afvalstoffenheffing omdat het een extra inkomstenbron is. En bij een goede balans tussen de hoogte van het tarief, de service en de wachttijd voor de milieustraat, voorkom je een toename van dumpingen. Het project is al gestart, dus het is in ieder geval haalbaar om dit voorstel uit te werken voor de bestuursrapportage 2026. Bij een voorspoedig verloop van het project, kan dit vervroegd worden naar de AB vergadering van december.de hoogte van het tarief, de service en de wachttijd voor de milieustraat, voorkom je een toename van dumpingen. Het project, in de vorm van een pilot, wordt op dit moment voorbereid.
Voorstel 11 Bijplaatsingen per gemeente Het probleem van bij-plaatsingen verschilt per gemeente. Wij hebben reeds enkele jaren geleden extra geïnvesteerd om dit probleem aan te pakken en met succes. Zo hebben we bijvoorbeeld containertuintjes aangelegd en op een hotspotlocatie een speciale lamp geplaatst. Verder investeren we nog steeds structureel in extra communicatie met onze inwoners om het probleem van bijplaatsingen terug te dringen. De kosten voor al deze maatregelen betalen we zelf. Wij gaan er daarom vanuit dat andere gemeenten ook de kosten voor eigen rekening nemen als ze extra maatregelen willen treffen om het probleem van bijplaatsingen te verminderen.
Voorstel 11 Bijplaatsingen per gemeente Met dit plan willen we het aantal bijplaatsingen bij containers in de openbare ruimte duurzaam verminderen. Hiervoor zullen we de positieve en eventueel negatieve effecten van de maatregelen monitoren.
41
9
Voorstel 12 Voordeel compensabele btw verlagen Dit voorstel is geen bezuiniging, maar betekent een verschuiving van kosten van Avri naar de deelnemende gemeenten.
Voorstel 12 Voordeel compensabele btw verlagen Het AB heeft besloten om dit niet verder uit te werken. 2 jaar geleden is het voordeel ‘bevroren’ waardoor het btwmergpercentage langzaam terugzakt naar wat gangbaar en haalbaar is.
Voorstel 13 Kwijtschelding Deze post uit de afvalstoffenheffing overhevelen naar de deelnemende gemeenten is geen daadwerkelijke ombuiging. Kwijtscheldingen horen onder de afvalstoffenheffing te worden verrekend. We vragen u wel dit voorstel verder uit te werken. Vraag hierbij is wat ons betreft: hoe ruimhartig is het kwijtscheldingsbeleid en hoe verhoudt dit beleid zich ten opzichte van anders regio’s?
Voorstel 13 Kwijtschelding Het AB bepaalt wat er kwijtgescholden mag worden. Op een maximum van € 25 voor het variabele tarief (restafval) na, kan alles worden kwijtgescholden. Wie in aanmerking komt voor de kwijtschelding is aan uw gemeente. Bij de begrotingswijziging zullen we een voorstel voorleggen, waarbij we ook nagaan hoe ruimhartig ons beleid is ten opzichte van andere regio’s.
Partners De verkenning van samenwerking met externe partners voor afvalinzameling en/of -verwerking volgen wij met belangstelling. Wij vragen nadrukkelijk om tijdige en transparante communicatie richting gemeenten, zodat wij onze rol in de besluitvorming goed kunnen vervullen.
Partners Het betrekken van externe partners is een doorgaand proces. Uiteraard zullen we mogelijke samenwerkingen via de reguliere besluitvorming vast laten leggen. Dat wil zeggen dat we ook de komende jaren platformbijeenkomsten en raadsinformatieavonden organiseren om de raadsleden goed te informeren en te betrekken bij de besluitvorming van het algemeen bestuur. Op verzoek kunnen we ook een toelichting geven in een beeldvormende raad9.
Datagestuurd werken Eerder is er al geïnvesteerd in hardware ter ondersteuning van datagestuurd werken. In 2026 wordt gewerkt aan een efficiëntere, data-gedreven en gebruiksvriendelijke werkwijze. We kijken uit naar de verdere optimalisatie van datagestuurd werken en volgen de ontwikkelingen met grote belangstelling.
Datagestuurd werken De implementatie van het werken met boordcomputers is in volle gang. Op dit moment wordt op de ordergestuurde routes (distributie, klachtenafhandeling en bedrijfsafval) en met de achterladers al op deze wijze gereden. De implementatie richt zich nu op de zijladers. Het project rond het chippen van de minicontainers is begin 2025 opgestart. Hier wordt in eerste instantie gewerkt aan de technische eisen die nodig zijn om het lezen van de chips te kunnen borgen en dit niet leidt tot stagnaties in de inzameling. Daarnaast bereiden we voor op toekomstige wensen, zoals het wegen van minicontainers en het gebruik van AI om vervuiling tegen te gaan.
Samenwerking Een goede samenwerking tussen Avri en de deelnemende gemeenten is van cruciaal belang. De wereld van het inzamelen, verwerken en hergebruiken van afval/grondstoffen is voortdurend in beweging. Dit vraagt in de onderlinge samenwerking wederzijdse betrokkenheid, waarbij transparantie en pro-activiteit kernbegrippen zijn. Hierover zijn in het afgelopen jaar in verschillende gremia
Samenwerking Dat een goede samenwerking tussen Avri en de deelnemende gemeenten cruciaal is onderschrijven wij. Om raadsleden goed te informeren en betrekken bij de besluitvorming van het algemeen bestuur organiseren we ook de komende jaren platformbijeenkomsten en raadsinformatieavonden. Voor
Of informele raad of een carrousel
42
gesprekken gevoerd. We kijken uit naar een constructief vervolg op de ingezette weg. Ten aanzien van het proces rond de toezending van deze en toekomstige jaarstukken en begrotingen wijzen wij u op de afspraken zoals deze zijn overgekomen binnen de gemeenschappelijke regeling. Toezending geschiedt voor 15 april van het jaar. Hiermee borgen we een goede en inhoudelijke werkwijze voor enerzijds Avri en anderzijds onze gemeente. Slot Wij vernemen graag uw reactie op de punten uit deze zienswijze.
onderwerpen met een aanzienlijk politiek of financieel belang vragen we gemeenteraden om een zienswijze. Op ambtelijk niveau werken we samen in het RBA. Samen met de raadsleden en het RBA gaan we komende jaren inzetten op een beter gestroomlijnd proces. De begroting is door onvoorziene omstandigheden later dan gebruikelijk aan u aangeboden. Daarover hebben we niet goed gecommuniceerd. Daarvoor onze excuses. Uiteraard vinden wij het belangrijk om de juiste formele route te volgen en zullen we alles in het werk stellen om onze stukken tijdig aan de gemeenteraden aan te bieden.
43
Gemeente
Zaltbommel
Reactie Avri
Kenmerk / datum
In goede orde ontvingen wij van u de ontwerpbegroting 2026. U stelt ons in de gelegenheid uiterlijk voor 10 juli 2025 een zienswijze kenbaar te maken. Wij hebben uw ontwerpbegroting 2026 besproken in onze raadsvergadering van 12 juni 2025 en daarbij tot onderstaande positieve zienswijze besloten.
Wij danken u voor uw zienswijze en met name uw reactie op de ombuigingsvoorstellen. We verwerken deze zoveel mogelijk in de uitwerking van de ombuigingsvoorstellen.
1346431/ 12 juni 2025
De kernboodschap van Avri, om voort te gaan op de reeds ingezette koers en de gemaakte afspraken na te komen, wordt door ons gewaardeerd en onderschreven. Wij hechten grote waarde aan het afronden en uitvoeren van de lopende projecten, zoals het Grondstoffenplan, de besturingsstructuur en het circulair ambachtscentrum. Tegelijkertijd constateren wij dat hier een uitdaging ligt, gezien het forse capaciteitsbeslag op uw organisatie. Het is essentieel dat het Grondstoffenplan, dat in 2025 wordt opgesteld, zoveel mogelijk in samenspraak met de gemeenten wordt opgesteld. Hierbij is het dus van groot belang dat gemeenten tijdig en volledig geïnformeerd worden, zodat voldoende gelegenheid bestaat om inhoudelijke inbreng te leveren. Alleen door een transparant proces met heldere informatievoorziening kunnen wij als gemeenten bijdragen aan een effectief en toekomstbestendig Grondstoffenplan.
Grondstoffenplan Een breed gedragen Grondstoffenplan is voor zowel de betrokken gemeenten als voor Avri van het groot belang om de gestelde doelen 2030 met elkaar te gaan realiseren. We borgen de betrokkenheid van de gemeenteraden in het plan van aanpak door hierin transparante en interactieve informatieverstrekking op te nemen. We betrekken de gemeenteraden met name bij het inventariseren van mogelijke thema’s voor de komende jaren en het richting geven aan wat we dan ook daadwerkelijk in het plan gaan opnemen. We voorzien hier ook een belangrijke rol voor uw beleidsadviseur (RBA).
Zorgelijke vervuiling grondstoffen De ontwikkelingen op de grondstoffenmarkten brengen uitdagingen met zich mee, zoals druk op prijzen en afzetkanalen. Het belang van schone grondstofstromen en de inzet van afvalcoaches wordt erkend als een middel om deze uitdagingen het hoofd te bieden. De positieve evaluaties van deze initiatieven dienen verder te worden benut om kosten te beheersen en de afvalstoffenheffing te stabiliseren.
Zorgelijke vervuiling grondstoffen Wij delen uw zorg en beschouwen de aanpak schone grondstoffen als een doorlopend aandachtspunt en tevens als een kans om positieve invloed uit te oefenen op de kosten en afvalheffingen. Naast de ontwikkelingen op de grondstoffenmarkten hebben we ook te maken met de nieuwe ketenafspraken met Verpact, waarin de afrekensystematiek verschuift van kwantiteit naar kwaliteit. We zetten de aanpak schone grondstoffen voort, met focus op communicatie en voorlopen. Dit project richt zich ondertussen op een mix van meerdere interventies die ingezet kan worden. De afvalcoaches leveren binnen de campagne een belangrijke bijdrage door zichtbaar te zijn voor vragen van inwoners en de opvolging van rode kaarten die vanuit het voorlopen en door onze chauffeurs uitgedeeld worden voor vervuiling. Daarnaast verzorgen zij o.a. containeracties in de wijk en educatie op basisscholen.
44
Ook de regionale én landelijke vervuiling van textiel is zorgelijk. De wereldafzetmarkt van textiel zakte in en tussen het textiel trof de sorteerder Cirtex veel vervuiling aan. Hierdoor zijn de verwerkingskosten hoger en kan er minder textiel worden hergebruikt. We verwachten dat deze problematiek verder wordt uitgewerkt in het Grondstoffenplan.
Financiële situatie van gemeenten Gezien de financiële druk op gemeenten vanaf 2026, onder andere door het ravijnjaar en herverdeling van het gemeentefonds, heeft onze gemeente naar aanleiding van de Kadernota 2026 de volgende zienswijze ingediend. “Een aantal gemeenten heeft, in aanloop naar de Kaderbrief 2026, aandacht gevraagd voor het komende ravijnjaar en te komen met bezuinigingsmaatregelen. Wij hebben geen concreet bezuinigingsdoel geformuleerd maar vragen u om een aantal toekomstscenario’s te ontwikkelen waarin bestuurlijke keuzes zijn uitgewerkt en in samenhang worden voorgelegd aan het Algemeen Bestuur. Deze scenario’s moeten inzicht gaan geven in de mogelijke besparingen, investeringen en de gevolgen voor de kwaliteit en dienstverlening van de taakuitvoering. We zien de verwerking vervolgens terug in de conceptbegroting 2026.” We waarderen het dat u op een serieuze en betrokken wijze hebt gereageerd op de zienswijze die wij op de kadernota hebben ingediend om te komen met concrete voorstellen en nog uit te werken opties voor het beperken van de afvalstoffenheffing. Financiële ombuigingen In de ombuigingsvoorstellen die in bijlage 1 van de begroting zijn opgenomen, is het effect van de voorstellen (1 t/m 5) € 4,50 demping van de afvalstoffenheffing.
Het faseren van investeringen en een extra onttrekking aan de reserve bedrijfsafval zijn incidenteel van aard, waardoor deze voorstellen een beperkte impact hebben op de afvalstoffenheffing. We verwachten dat de uitwerkingen van de overige voorstellen verder gaan bijdragen aan de demping van de afvalstoffenheffing. De eerste 5 concrete uitgewerkte ombuigingsvoorstellen die door het DB zijn voorgesteld onderschrijven wij. Naast deze voorstellen worden extra voorstellen
Ook de regionale én landelijke vervuiling van textiel is zorgelijk Gezien de urgentie om betere kwaliteit te leveren aan Cirtex zijn we vooruitlopend op het Grondstoffenplan een beleidskader textiel aan het formuleren met de nodige interventies en willen dit in najaar vaststellen. In mei 2025 heeft het AB een besluit genomen om textielcontainers te voorzien van paslezers en daarmee de toegang alleen met pasje te borgen. Doel is om minder vervuiling in textiel aan te treffen en deze flankerende maatregelen in het Grondstoffenplan te borgen. We verwachten in de platformbijeenkomst van februari 2026 de eerste resultaten te presenteren. Financiële situatie van gemeenten Zoals we eerder hebben aangegeven zijn wij ons terdege bewust van de financiële situatie bij de gemeenten, zoals u omschrijft. In ons Koersplan hebben we met elkaar de acties bepaald die nodig zijn om de regionale milieudoelstellingen te halen. Onze inspanningen zijn er op gericht om efficiënt te werken en kosten te besparen. Bij het opstellen van onze begroting is een realistische raming voor al onze kosten en ontvangsten altijd het uitgangspunt. Ook blijven we werken aan financiële stabiliteit. Avri heeft echter te maken met aangescherpte wet- en regelgeving, veranderende (markt)omstandigheden en gebeurtenissen buiten onze invloedsfeer.
Zo zorgen dalende grondstofvergoedingen, extra Rijksbelastingen, prijsindexeringen, aangescherpte veiligheidseisen en veranderende publieke ontwikkelingen voor stijgende kosten. Hierdoor is een lagere afvalstoffenheffing niet reëel, ondanks onze inspanningen de kosten zo laag mogelijk te houden. Financiële ombuigingen Zoals u al aangeeft is er in een aantal gevallen sprake van een verschuiving van kosten. Desondanks dragen deze voorstellen bij aan een meer zuivere toerekening en uniformering van de kosten in de afvalstoffenheffing. We streven ernaar dat de uitwerking van een aantal van onze voorstellen ook feitelijk gaat bijdragen aan een verdere beperking van kostenstijgingen. Bij het uitwerken van de voorstellen gaan we een beroep doen op de RBA- en financiële collega’s van onze gemeenten. De voorstellen zullen aan het Algemeen Bestuur worden aangeboden.
45
gedaan om de afvalstoffenheffing te beperken. Hieronder leest u onze initiële reactie waarbij we rekenen op een verdere uitwerking voor besluitvorming. Voorstel 6 Voordelen als gevolg van optimalisatie containerbeheer: Het is onduidelijk welke besparing dit oplevert, maar data is een belangrijke bron waarop gestuurd kan worden. We worden graag op de hoogte gehouden van de vorderingen en de mogelijkheden.
Voorstel 6 Voordelen als gevolg van optimalisatie containerbeheer Dit project is gestart. Door het containerbeheer te optimaliseren, krijgen we inzicht in de uitvoering van het primaire proces van afvalinzameling (inzet van mens en materieel). Met dit inzicht kunnen we sturen op verdere effectiviteit en daarmee kosten besparen. Daarnaast zijn naar schatting zijn zo’n 10% van het huidige containers illegaal. Door dit project wordt het gebruik van illegale minicontainers zoveel mogelijk beperkt, wat ook direct tot een kostenbesparing zal leiden. Daarnaast draagt dit bij aan het verminderen van vervuiling in de fracties, doordat de minicontainers altijd naar een adres te herleiden zijn.
Voorstel 7 Frictiekosten Regio Rivierenland: Bij uittreding van Avri is een overeenkomst aangegaan zonder afspraken over een eindtermijn. Het is niet wenselijk om de frictiekosten oneindig in stand te houden. Er zal naar onze mening een afbouwregeling moeten worden overeengekomen.
Voorstel 7 Frictiekosten Regio Rivierenland Wij delen uw mening en hierover gaan we met de Regio Rivierenland in gesprek.
Voorstel 8 Opruimen oud en nieuw afval (nu kosteloos voor gemeenten): Dit leidt tot een verschuiving van kosten en is geen bezuiniging.
Voorstel 8 Opruimen oud en nieuw afval (nu kosteloos voor gemeenten) Inderdaad, dit is geen bezuiniging, maar de kosten drukken dan niet meer op de afvalstoffenheffing. Dit leidt wel tot een eerlijke verdeling van de kosten.
Voorstel 9 Milieustraten afsluiten met slagboom: Dit voorkomt afvaltoerisme en is een goed voorstel om verder uit te werken.
Voorstel 9 Milieustraten afsluiten met slagboom Momenteel wordt hiervoor een voorstel uitgewerkt en zal aan het Algemeen Bestuur worden voorgelegd.
Voorstel 10 Tarief voor brengen afval: Het voorstel is een lastenverzwaring voor inwoners en zorgt het voor een mogelijke toename van dumpingen. We zien dit dan ook niet als een bezuiniging.
Voorstel 10 Tarief voor brengen afval Niet alle inwoners maken gebruik van een milieustraat. Door een tarief in te stellen, laat je de inwoner die gebruikt maakt van de milieustraat betalen conform het motto “de vervuiler betaald”. Hiermee is het wel een bezuiniging op de gemiddelde afvalstoffenheffing omdat het een extra inkomstenbron is. En bij een goede balans tussen de hoogte van het tarief, de service en de wachttijd voor de milieustraat, voorkom je een toename van dumpingen. Het project, in de vorm van een pilot, wordt op dit moment voorbereid.
Voorstel 11 Bijplaatsingen per gemeente: Bijplaatsingen zijn op specifieke locaties een groot probleem. Aanpak en opruimen is een kostbare zaak. Dat neemt niet weg dat het geen gemeente specifiek probleem is en de kosten hiervan wat ons betreft vallen onder een
Voorstel 11 Bijplaatsingen per gemeente Met dit plan willen we het aantal bijplaatsingen bij containers in de openbare ruimte duurzaam verminderen. Hiervoor zullen we de positieve en eventueel negatieve effecten van de maatregelen monitoren.
46
gezamenlijke verantwoordelijkheid voor gemeenten. Wij zien met interesse de resultaten tegemoet van het beleid om dit probleem aan te pakken.
10
Voorstel 12 Voordeel compensabele btw verlagen Dit voorstel is geen bezuiniging, maar betekent een verschuiving van kosten van Avri naar gemeente.
Voorstel 12 Voordeel compensabele btw verlagen Het AB heeft besloten om dit niet verder uit te werken. 2 jaar geleden is het voordeel ‘bevroren’ waardoor het btwmergpercentage langzaam terugzakt naar wat gangbaar en haalbaar is.
Voorstel 13 Kwijtschelding: Deze post uit de afvalstoffenheffing overhevelen naar de gemeenten is geen daadwerkelijke ombuiging. Kwijtscheldingen horen onder de afvalstoffenheffing te worden verrekend. We vragen u wel dit voorstel verder uit te werken. Vraag hierbij is wat ons betreft: hoe ruimhartig is het kwijtscheldingsbeleid is en hoe verhoudt dit beleid zich ten opzichte van anders regio’s.
Voorstel 13 Kwijtschelding Het AB bepaalt wat er kwijtgescholden mag worden. Op een maximum van € 25 voor het variabele tarief (restafval) na, kan alles worden kwijtgescholden. Wie in aanmerking komt voor de kwijtschelding is aan uw gemeente. Bij de begrotingswijziging zullen we een voorstel voorleggen, waarbij we ook nagaan hoe ruimhartig ons beleid is ten opzichte van andere regio’s.
Partners De verkenning van samenwerking met externe partners voor afvalverwerking volgen wij met belangstelling. Wij vragen nadrukkelijk om tijdige en transparante communicatie richting gemeenten, zodat wij onze rol in de besluitvorming goed kunnen vervullen.
Partners Het betrekken van externe partners is een doorgaand proces. Uiteraard zullen we mogelijke samenwerkingen via de reguliere besluitvorming vast laten leggen. Dat wil zeggen dat we ook de komende jaren platformbijeenkomsten en raadsinformatieavonden organiseren om de raadsleden goed te informeren en te betrekken bij de besluitvorming van het algemeen bestuur. Op verzoek kunnen we ook een toelichting geven in een beeldvormende raad10.
Datagestuurd werken Eerder is er al geïnvesteerd in hardware ter ondersteuning van datagestuurd werken. In 2026 wordt gewerkt aan een efficiëntere, datagedreven en gebruiksvriendelijke werkwijze. We kijken uit naar de verdere optimalisatie van datagestuurd werken en volgen de ontwikkelingen met grote belangstelling.
Datagestuurd werken De implementatie van het werken met boordcomputers is in volle gang. Op dit moment wordt op de ordergestuurde routes (distributie, klachtenafhandeling en bedrijfsafval) en met de achterladers al op deze wijze gereden. De implementatie richt zich nu op de zijladers. Het project rond het chippen van de minicontainers is begin 2025 opgestart. Hier wordt in eerste instantie gewerkt aan de technische eisen die nodig zijn om het lezen van de chips te kunnen borgen en dit niet leidt tot stagnaties in de inzameling. Daarnaast bereiden we voor op toekomstige wensen, zoals het wegen van minicontainers en het gebruik van AI om vervuiling tegen te gaan.
Samenwerking Een goede samenwerking tussen Avri en de deelnemende gemeenten is van cruciaal belang. De wereld van het inzamelen, verwerken en hergebruiken van
Samenwerking Dat een goede samenwerking tussen Avri en de deelnemende gemeenten cruciaal is onderschrijven wij. Om raadsleden goed
Of informele raad of een carrousel
47
afval/grondstoffen is voortdurend in beweging. Dit vraagt in de onderlinge samenwerking tussen de Avri en de deelnemende gemeenten wederzijdse betrokkenheid, waarbij transparantie en pro activiteit kernbegrippen zijn. Hierover zijn in het afgelopen jaar in verschillende gremia gesprekken gevoerd. We kijken uit naar een constructief vervolg op de ingezette weg. Ten aanzien van het proces rond de toezending van deze en toekomstige conceptbegrotingen wijzen wij u op de afspraken zoals deze zijn overgekomen binnen de gemeenschappelijke regeling. Toezending geschiedt voor 15 april van het jaar. Hiermee borgen we een goede en inhoudelijke werkwijze voor enerzijds Avri en anderzijds de gemeenten. Wij zien graag uw reactie met de wijze waarop de gegeven zienswijze is verwerkt in de vastgestelde begroting.
te informeren en betrekken bij de besluitvorming van het algemeen bestuur organiseren we ook de komende jaren platformbijeenkomsten en raadsinformatieavonden. Voor onderwerpen met een aanzienlijk politiek of financieel belang vragen we gemeenteraden om een zienswijze. Op ambtelijk niveau werken we samen in het RBA. Samen met de raadsleden en het RBA gaan we komende jaren inzetten op een beter gestroomlijnd proces. De begroting is door onvoorziene omstandigheden later dan gebruikelijk aan u aangeboden. Daarover hebben we niet goed gecommuniceerd. Daarvoor onze excuses. Uiteraard vinden wij het belangrijk om de juiste formele route te volgen en zullen we alles in het werk stellen om onze stukken tijdig aan de gemeenteraden aan te bieden.
We zien een verdere samenwerking met vertrouwen tegemoet.
48