2025-067.5 Ontwerp begroting 2026 - VRGZ
Tekst van het document
Programmabegroting 2026 Meerjarenraming 2027-2029
Colofon Versienummer:
0.4
Datum:
20-03-2025
Status:
Ontwerp begroting vastgesteld door DB d.d. 20-03-2025
Omslagfoto:
VRGZ beeldbank
5.3 Wet open overheid .............................................................................. 29
Inhoudsopgave
6
6.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................................... 32
Voorwoord .............................................................................................. 4 1
2
3
5
6.3 Financiering.......................................................................................... 40 7
Kerntaken en speerpunten Regionaal Beleidsplan 2024-2027............. 8
Financiële begroting ........................................................................43 7.1 Baten en lasten Veiligheidsregio Gelderland-Zuid............................... 43
2.1 Kernactiviteiten ......................................................................................8
7.2 Baten en lasten Crisis- en Rampenbestrijding ..................................... 44
2.2 Speerpunten Regionaal Beleidsplan 2024 – 2027..................................8
7.3 Baten en lasten Regionale Ambulancevoorziening ............................. 49
Programma Crisis- en Rampenbestrijding ........................................ 11
7.4 Uiteenzetting financiële positie ........................................................... 52
3.1 Een sterk netwerk ................................................................................11
7.5 Stand en verloop voorzieningen en reserves ...................................... 54
3.2 Een weerbare organisatie ....................................................................13
7.6 Incidentele baten en lasten en structureel evenwicht ........................ 55
3.3 Informatiemanagement .......................................................................17
7.7 Investeringsplanning ............................................................................ 56
3.4 Landelijke ontwikkelingen ....................................................................18 4
6.2 Onderhoud kapitaalgoederen.............................................................. 38
Inleiding ........................................................................................... 6 1.1 Leeswijzer begroting ..............................................................................6
Paragrafen ......................................................................................32
8
Bijlagen ...........................................................................................59
Programma Regionale Ambulancevoorziening ................................. 20
8.1 Bijdragen deelnemende gemeenten* ................................................. 59
4.1 Ambulancezorg Gelderland-Zuid..........................................................20
8.2 Baten en lasten per taakveld ............................................................... 62
4.2 Zorgcoördinatie ....................................................................................20
8.3 Begrotingswijzigingen 2025 ................................................................. 68
4.3 Schaarste materiaal en materieel ........................................................21
8.4 Beleidsindicatoren ............................................................................... 71
4.4 Arbeidsmarktproblematiek ..................................................................21
8.5 Financiële spelregels ............................................................................ 72
4.5 Kerngegevens ambulancezorg .............................................................22
8.6 Begrippenlijst ....................................................................................... 81
4.6 Streefwaarden ambulancezorg ............................................................22
8.7 Verklaring van afkortingen .................................................................. 82
Bedrijfsvoering ............................................................................... 24 5.1 Inleiding ................................................................................................24 5.2 Verbonden partijen ..............................................................................29
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
3
Tegelijkertijd vragen onze gemeenten, gezien de eigen financiële situatie, de VRGZ scherp te kijken naar besparingen. Hierbij geven enkele gemeenten aan ook de gemeentelijke bijdrage omlaag te willen brengen.
Voorwoord De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) werkt aan optimale dienstverlening in de regio op het gebied van Brandweer, Ambulancezorg, Rampenbestrijding en Crisisbeheersing. Naast de dagelijkse uitvoer van deze activiteiten zijn er landelijke en regionale ontwikkelingen en uitdagingen met consequenties voor onze regio zoals de toenemende geopolitieke dreiging en de gevolgen van klimaatverandering en de energietransitie. Wij proberen hierop zo goed mogelijk te anticiperen door op verschillende niveaus goed betrokken en vertegenwoordigd te zijn bij landelijke gremia, maar ook door actief de samenwerking op te zoeken met onze partners en met onze gemeenten. Het jaar 2026 stelt ons hierin nu voor belangrijke uitdagingen. Terwijl we als Veiligheidsregio Gelderland-Zuid trots terugkijken op het werk dat we hebben verzet om de veiligheid en het welzijn van onze inwoners te waarborgen, staan we nu voor een periode die gekenmerkt wordt door zowel onzekerheid als noodzakelijke keuzes door de huidige financiële situatie. Zo heeft het Algemeen Bestuur de VRGZ vanaf 2025 een structurele taakstelling van € 150.000,- opgelegd. Daarnaast hebben we vanaf 2026 te maken met een korting van 10% op de middelen die de VRGZ vanuit de Rijksoverheid ontvangt, de zogenaamde Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR).
Deze korting op de BDuR is opgenomen in de rijksbegroting maar wordt mogelijk (deels) hersteld met de vaststelling van de voorjaarsnota, dat is echter op het moment van opstellen nog onduidelijk en moet daarom op dit moment worden ingecalculeerd.
Onze taak als veiligheidsregio is om een vangnet te bieden voor onze inwoners en onze gemeenten, zowel in tijden van crisis als in de dagelijkse veiligheidszorg. Of het nu gaat om brandweerzorg, ambulancezorg, rampenbestrijding of het coördineren van de hulpverlening bij noodsituaties: onze medewerkers staan dagelijks paraat om het verschil te maken. Het verminderen van middelen dreigt echter onze capaciteit en wendbaarheid in gevaar te brengen. En wanneer we niet goed in staat zijn om adequaat in te grijpen, heeft dat directe gevolgen voor de veiligheid en de zorg die wij bieden, maar ook voor het moreel van onze medewerkers en het vertrouwen van onze inwoners in de veiligheidsregio. In de bijgaande discussienota leest u welke impact de bezuinigingen kunnen hebben op de dienstverlening van de veiligheidsregio en, breder, op de veiligheid van de regio Gelderland-Zuid. Als bestuur staan wij voor de uitdaging om een balans te vinden tussen noodzakelijke bezuinigingen en het behoud van de veiligheid en kwaliteit van leven voor de inwoners van Gelderland-Zuid. Ik doe dan ook een beroep op ons allen om samen, met creatieve oplossingen en gedegen keuzes, de veiligheid van onze regio te blijven waarborgen. Het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Namens deze, H.M.F. Bruls Voorzitter Maart 2025
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
4
Het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid
1 Inleiding
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
5
1 Inleiding In deze begroting is geen nieuw beleid opgenomen en geen uitzettingen, behoudens de indexering en autonome ontwikkelingen conform afspraken met het Algemeen Bestuur VRGZ. Dit met het oog op de financiële onzekerheid van gemeenten en mogelijke bezuinigingen waar de VGRZ mee te maken kan krijgen. Als bijlage bij deze begroting zijn bezuinigingsvoorstellen opgenomen. Met deze voorstellen worden de effecten van kortingen zichtbaar en wordt het mogelijk voor het Algemeen Bestuur om richting te geven aan de mogelijke ongewenste besparingen.
hebben in onze veiligheidsregio en worden de speerpunten belicht die voortvloeien uit het Regionaal Beleidsplan 2024 – 2027. In het derde en vierde hoofdstuk worden de activiteiten op basis van het beleidsplan van de twee programma’s van de veiligheidsregio weergegeven: Crisis- en Rampenbestrijding (sector Brandweer en sector Crisisbeheersing) en de Regionale Ambulancevoorziening. In het vijfde hoofdstuk worden de activiteiten van Bedrijfsvoering op basis van het beleidsplan weergegeven. In de hoofdstukken zes en zeven volgen de paragrafen en de financiële uiteenzetting.
1.1 Leeswijzer begroting De begroting is als volgt opgebouwd: ▪
De kernactiviteiten van de VRGZ, de landelijke ontwikkelingen en de stand van zaken met betrekking tot het Regionaal Beleidsplan 20242027
▪
Crisis- en Rampenbestrijding (sector Brandweer en sector Crisisbeheersing)
▪
Regionale Ambulancevoorziening (RAV) (sector Regionale Ambulancevoorziening)
▪
Bedrijfsvoering
In het tweede hoofdstuk wordt beschreven wat de kernactiviteiten zijn, worden de landelijke ontwikkelingen geschetst die doorwerking zullen
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
6
2 Beleidsplan
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
7
2 Kerntaken en speerpunten Regionaal Beleidsplan 2024-2027 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) is een regionaal samenwerkingsverband van de veertien gemeenten in onze regio, op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen. De VRGZ is de organisatie voor de voorbereiding op en coördinatie van rampenbestrijding en crisisbeheersing, voor de brandweerzorg, ambulancezorg en geneeskundige hulpverlening en meldkamer.
2.1 Kernactiviteiten De Wet veiligheidsregio’s (Wvr) en de Wet ambulancezorgvoorzieningen vormen de basis voor de verantwoordelijkheden, taken en bevoegdheden van de veiligheidsregio. Behalve het instellen van brandweer, GHOR en meldkamer, gaat het daarbij om het adviseren van het bevoegd gezag over risico’s en over het voorkomen, beperken en bestrijden van branden, rampen en crises, het organiseren van de rampenbestrijding en crisisbeheersing en om informatiemanagement. Ambulancezorg Gelderland-Zuid (AZGZ) verleent zorg op grond van een spoedeisende urgentie of verleent niet-spoedeisende zorg op woon- of verblijfadres of door vervoer. Daarmee is Veiligheidsregio Gelderland-Zuid op het terrein van fysieke veiligheid de partner voor onze gemeenten en andere instellingen. De veiligheidsregio verleent haar diensten aan iedereen die woont, verblijft of
werkt in de regio Gelderland-Zuid. Deze dienstverlening moet betrouwbaar en adequaat zijn. De VRGZ heeft de ambitie de komende beleidsperiode bovenstaande reguliere basistaken voor brandweerzorg, ambulancezorg, meldkamer, GHOR, informatievoorziening, rampenbestrijding en crisisbeheersing te continueren. Dat geldt ook voor de wettelijke adviestaken op het gebied van fysieke veiligheid. We zien daar echter op dit moment risico’s ontstaan. In de afgelopen jaren is een beweging gaande waarbij steeds meer voor diverse taken naar veiligheidsregio’s gekeken wordt met name bij nieuwe onbekende crises, hier dragen landelijke en internationale ontwikkelingen toe bij. Op hetzelfde moment neemt de financiële krapte voor de veiligheidsregio’s toe door kortingen vanuit het Rijk en een mogelijk lagere gemeentelijke bijdrage. Dit alles maakt dat de uitvoering van taken onder druk komt te staan wat weer vraagt om het maken van keuzes in taken en onze dienstverlening. De ambities van het beleidsplan zijn opgesteld in een periode dat met name de financiële krapte nog niet geheel in zicht was. Het beleidsplan bevat dan ook ambities die met het maken van keuzes zullen moeten heroverwogen. Omdat de mate van bezuinigingen nog onduidelijk is, geven we de ambities in deze begroting weer zoals gepland. Op basis van de keuzes van het bestuur van de VRGZ worden deze bijgesteld of geherprioriteerd.
2.2 Speerpunten Regionaal Beleidsplan 2024 – 2027 In december 2023 heeft het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid, na consultatie van de gemeenteraden in onze regio en de
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
8
partners met wie wij als regio verbonden zijn, het nieuwe regionaal beleidsplan voor de periode 2024-2027 vastgesteld. Dit plan is gebaseerd op het Regionale Risicoprofiel 2024 en beschrijft externe en interne ontwikkelingen, de risico’s en de veiligheidsthema’s die voor de gemeenten, crisispartners en andere regio’s belangrijk zijn. In het beleidsplan worden 35 beleidsdoelstellingen genoemd voor de komende vier jaren, geclusterd in drie speerpunten: 1. Een sterk netwerk 2. Een weerbare organisatie 3. Informatiemanagement In deze begroting voor het jaar 2026 zijn de beleidsdoelstellingen uit het Regionaal Beleidsplan 2024-2027 vertaald naar activiteiten voor 2026 voor zover daar geen extra middelen voor nodig zijn. Deze activiteiten zijn terug te vinden in hoofdstuk 3 Programma Crisis- en Rampenbestrijding, hoofdstuk 4 Programma Regionale Ambulancevoorziening en hoofdstuk 5 Bedrijfsvoering. Zoals afgesproken wordt in 2025 gestart met het actualiseren van het Regionaal Risicoprofiel 2024 op basis van de nieuwe landelijke handreiking. Op deze manier kunnen we ons blijvend prepareren op actuele risico’s, kunnen we hiervoor passend beleid ontwikkelen en daarin keuzes maken.
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
9
3 Programma Crisis- en Rampenbestrijding
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
10
3 Programma Crisis- en Rampenbestrijding De sector Crisisbeheersing geeft samen met de sector Brandweer invulling aan het programma Crisis- en Rampenbestrijding (C&R). In de sector Crisisbeheersing zijn ook de taken en verantwoordelijkheden van de GHOR ondergebracht. Het programma C&R voor het begrotingsjaar 2026 is uitgewerkt conform de drie speerpunten uit het Regionaal Beleidsplan 2024-2027: een sterk netwerk, een weerbare organisatie en informatiemanagement. In deze drie paragrafen staat centraal wat de sectoren Brandweer en Crisisbeheersing in 2026 gaan realiseren. In de vierde paragraaf wordt nader ingegaan op landelijke ontwikkelingen welke mogelijk invloed hebben op de VRGZ in 2026. De tabel met het overzicht van baten en lasten van het programma C&R en een toelichting op de verschillen staat in paragraaf 7.2.
en brengt kennis, ervaring, capaciteit van ketenpartners en (maatschappelijke) partijen bij elkaar. Wat willen we per beleidsuitgangspunt bereiken? Met de doorontwikkeling van de VRGZ als netwerkorganisatie beogen wij de samenwerking op het gebied van incidentbestrijding en risico- en crisisbeheersing te versterken door crisispartners en (maatschappelijke) organisaties actief te betrekken in de voorbereiding op (dreigende) incidenten en crisis. Doordat we crisispartners en (maatschappelijke) organisaties in de koude fase al in beeld hebben, kunnen we elkaar tijdens incidenten en crisis sneller vinden en waar nodig veerkrachtig en flexibel gezamenlijk optreden. Wat gaan we hiervoor doen in 2026? ▪
▪
3.1 Een sterk netwerk ▪
Programma Netwerkmanagement Veiligheidsregio Gelderland-Zuid heeft zich de afgelopen jaren doorontwikkeld als de samenwerkings- en netwerkpartner op het gebied van met name fysieke veiligheid. De afgelopen jaren is gebleken dat de schaalgrootte van de veiligheidsregio een goed platform is om crises en andere vraagstukken die de veiligheid in de regio raken, samen met het netwerk aan te pakken. De veiligheidsregio treedt hierbij op als verbinder
▪ ▪
Gezamenlijke risico-inventarisatie en risicoanalyse per dreigingsthema en op basis daarvan benaderen van nieuwe netwerkpartners (keuze voor thema’s is afhankelijk van het opstellen van een nieuw Regionaal Risicoprofiel in 2025); Onderhouden van ons huidige netwerk door het voeren van accountgesprekken en actualiseren van samenwerkingsafspraken; Netwerkpartners betrekken bij vakbekwaamheidsactiviteiten en de evaluatie daarvan; Netwerkpartners betrekken bij het opstellen van (boven)regionale planvorming; Organiseren van een jaarlijks netwerkevent voor bestuurders, crisisfunctionarissen en netwerkpartners.
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
11
Programma GHOR De GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio) coördineert en leidt de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises en adviseert over risicobeheersing. De GHOR vormt een cruciale schakel tussen gezondheidszorg, veiligheid en openbaar bestuur.
Programma Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie (gemeenten) Gemeenten hebben als openbaar bestuur een algemene zorgplicht voor hun inwoners en vervullen daarmee een belangrijke rol in de crisisbeheersing. Onze 14 gemeenten zijn dan ook vanaf het eerste moment in een crisis uitvoerend betrokken.
Wat willen we bereiken? Het Zorgrisicoprofiel is in 2023 vastgesteld om de voorbereiding op rampen en crises risicogericht te verbeteren. Met de systematiek van het zorgrisicoprofiel willen we de samenwerking met en de voorbereiding van het zorgnetwerk versterken. We willen de informatiepositie van de GHOR verstevigen door de aansluiting op het VeiligheidsInformatieknooppunt (VIK) te borgen.
Gemeentelijke crisisbeheersing omvat alle opgeschaalde werkzaamheden van een gemeente ten tijde van een incident, ramp of crisis. Het deel van deze werkzaamheden dat is georganiseerd binnen de hoofdstructuur van de rampenbestrijding en crisisbeheersing vindt plaats onder de noemer Bevolkingszorg en/of Crisiscommunicatie, zoals omschreven in het Besluit veiligheidsregio’s.
Wat gaan we hiervoor doen in 2026?
Wat willen we bereiken?
▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Samen met Acute Zorgregio Oost en de betrokken GHOR-regio’s de voorbereiding (boven)regionaal verder vormgeven; Organiseren van een bijeenkomst voor de zorgpartners; Opstellen en uitvoeren van een jaarplan vakbekwaamheid GHORcrisisfunctionarissen; Actualiseren van bestaande samenwerkingsafspraken; Doorontwikkelen van de systematiek van het Zorgrisicoprofiel; Thema Gezondheid in het VIK in Oost-Nederland verder uitbouwen; Bijdragen aan VRGZ-programma’s met een relatie met de GHOR.
Op basis van het vastgestelde Meerjarenprogramma Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie 2024-2027 willen we de regionale samenwerking tussen gemeenten en veiligheidsregio verder versterken, alsook de vakbekwaamheid en flexibele inzetbaarheid van gemeentelijke functionarissen met een rol in de lokale en regionale crisisorganisatie. In een samenwerkingsovereenkomst tussen gemeenten en VRGZ zijn daartoe afspraken opgenomen over de inzet van gemeentelijke functionarissen in de regionale crisisorganisatie, bereikbaarheid en beschikbaarheid en vakbekwaamheid. Met het meerjarenprogramma willen we de komende jaren ook nafase en herstel versterken door het inrichten en borgen van nazorg aan eigen personeel en een betere voorbereiding van de overdracht van
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
12
werkzaamheden van de crisisorganisatie naar de vaste organisatie van de gemeente(n). Wat gaan we hiervoor doen in 2026? ▪ ▪ ▪
▪
Organiseren van een verbindingsdag over samenwerking op het gebied van veiligheid; Opstellen en uitvoeren van een jaarplan vakbekwaamheid gemeentelijke crisisfunctionarissen; Actualiseren van bestaande samenwerkingsafspraken met landelijke en regionale netwerkpartners, waaronder Omroep Gelderland (calamiteitenzender), Stichting Salvage, omgevingsdiensten en de dierenambulances in de regio; Gerichte aandacht voor de voorbereiding op de nafase door het implementeren van een nieuwe regionale werkwijze en formats.
Wat willen we per beleidsuitgangspunt bereiken? We willen efficiëntie en effectiviteit vergroten door landelijke ambities uit de Landelijke Agenda Crisisbeheersing en de Strategische agenda van het Veiligheidsberaad, alsook andere strategische thema’s als veiligheidsregio’s gezamenlijk op te pakken en zorg te dragen voor harmonisatie en/of uniformiteit. Vanuit het collectief van de 25 veiligheidsregio’s kan gestuurd worden op die doelen die gezamenlijk moeten worden vormgegeven. Wat gaan we hiervoor doen in 2026? ▪
▪ ▪
Bovenregionale en landelijke samenwerking De komende jaren ligt er een grote opgave voor de veiligheidsregio’s individueel en collectief om te komen tot een toekomstgerichte brandweerzorg en risico- en crisisbeheersing. Dit vraagt om samenwerking, om commitment en om verdere harmonisering van een aantal processen. De afgelopen jaren is zowel in de landelijke vakraden (samenwerking tussen veiligheidsregio's) als binnen Oost-Nederland al intensief samengewerkt. Mede hierdoor hebben we een inhoudelijke bijdrage kunnen leveren op verschillende onderwerpen waarin we als 25 veiligheidsregio’s of als Oost-Nederland (Oost 5) samen optrekken.
▪
Leveren van een bijdrage aan de uitvoering van jaarplannen van diverse landelijke vakraden en netwerken op het gebied van brandweerzorg, risico- en crisisbeheersing en bedrijfsvoering; Het koppelen van de VRGZ-beleidsontwikkeling aan de landelijke ontwikkelingen; Het verder versterken van data- en risicogericht werken binnen de VRGZ; Het verder versterken van de bovenregionale samenwerking met partners en buurregio’s.
3.2 Een weerbare organisatie Risicogericht werken en risicobeheersing Risicogericht werken betekent dat je de focus legt op risico’s die ertoe doen en deze risico’s op een adequate wijze beïnvloedt. Dat beperkt zich niet tot het toepassen van regels, maar vraagt ook om het scherp in beeld brengen en afwegen van risico’s op basis van heldere doelstellingen.
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
13
Risicogericht werken is onlosmakelijk verbonden met informatiegestuurd werken en informatiemanagement. Het werken aan valide data en aan beschikbaarheid van informatie zal ook in 2026 een belangrijke taak zijn.
▪
De noodzakelijke voorbereiding op incidenten en crisis vraagt van publieke en private crisispartners dat zij hun inspanning ten aanzien van de gezamenlijke risico-inventarisatie, analyse en voorbereiding verder intensiveren en harmoniseren. Dit betekent onder meer dat partijen elkaar frequent opzoeken, aanhaken en betrekken bij zowel de inventarisatie en analyse van risico’s en dreigingen, als voorbereiding op de respons.
▪ ▪
De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (WKB) staat landelijk op de politieke agenda. Er is een eerste evaluatie in de maak die van invloed zal zijn op het vervolgproces. Dit maakt het noodzakelijk dat gemeenten, omgevingsdiensten en de VRGZ goed in verbinding staan. De dienstverleningsovereenkomst (DVO) uit 2024 waarin procesafspraken zijn gemaakt over informatiedeling, advisering, toezicht en handhaving zal opnieuw onder de aandacht gebracht worden. Wat willen we bereiken? ▪ ▪ ▪
Doorontwikkelen van risicogericht werken binnen de VRGZ; Proactief anticiperen op ontwikkelingen WKB; Actualiseren DVO met de omgevingsdiensten, gemeenten en provincie.
Versterking voorbereiding en paraatheid Om toekomstige rampen en/of crises beter en effectiever het hoofd te kunnen bieden streven we naar meervoudige bemensing en paraatheid op sleutelposities. We willen bereiken dat crisisfuncties waarbij 24/7 paraatheid gewenst is, enkelvoudig worden ingevuld. We willen ons richten op vakbekwaamheid van de functionarissen, zodat de juiste mensen met de benodigde competenties op de juiste plek zitten. Om paraatheid en slagkracht te kunnen waarborgen nu en in de toekomst is het van belang dat het strategisch personeelsbeleid ook mee ontwikkelt om het weerbaarheidsvermogen van de VRGZ op langdurige crises en incidenten te ondersteunen. Ook wordt bij de Brandweer het traject VLAM 2.0 geïmplementeerd. VLAM staat voor Vrijwilligheid is van Levensbelang van ons Allemaal voor nu en (over)Morgen) en gaat over het vinden, boeien en binden van vrijwilligers aan de organisatie Wat willen we bereiken?
Wat gaan we hiervoor doen in 2026? ▪ ▪
▪
Adviseren en ondersteunen gemeenten op het gebied van evenementenveiligheid; Implementeren van de geactualiseerde handreiking evenementenveiligheid; Volgen van ontwikkelingen rond de WKB; Onderhouden van het netwerk met gemeenten en de omgevingsdiensten.
▪ Actief participeren in het landelijke netwerk Risicogericht werken; Organiseren van beeldvormende sessies met stakeholders;
Doorontwikkelen en professionaliseren van de regionale crisisorganisatie zoals reeds ingezet;
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
14
▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Paraatheid op basis van gezamenlijke planvorming en capaciteitsplanning; Stimuleren van het boeien, binden en verbinden van vrijwilligers; Vernieuwen van het strategisch personeelsbeleid (zie ook HRM); Versterken van de regionale dekking; Versterken van de regionale paraatheid en slagkracht.
Wat gaan we hiervoor doen in 2026? ▪
▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Implementeren van de aanbevelingen uit de regionale en landelijke onderzoeken met betrekking tot langdurige crisis en veerkracht (2025); In gezamenlijkheid ontwikkelen en opstellen of actualiseren van landelijke en (boven)regionale planvorming; Het in de praktijk oefenen van deze plannen met de betrokken netwerkpartners; Implementeren van traject VLAM 2.0; Implementeren van dashboards met sturingsinformatie; Updaten van het regionaal bluswaterbeleid.
Bevorderen van kwaliteit en professionaliteit Hulpverleners en crisisfunctionarissen worden door de VRGZ opgeleid om vakbekwaam te worden en te blijven. Dit doet de VRGZ door mens-, vraagen competentiegericht aanbod aan te bieden en een veilige lerende omgeving te creëren. Een wisselend aanbod, online en fysiek, stelt de crisisfunctionaris in staat om kennis, vaardigheden en attitudes (competenties) aan te leren en/of te trainen. De VRGZ biedt hiervoor een
veilig leerklimaat, met ruimte voor het opdoen en delen van kennis, reflectie op ervaringen en leren. We evalueren niet alleen ‘omdat het moet’ maar vooral om nog beter te worden in het monodisciplinair en/of multidisciplinair samenwerken tijdens grote incidenten. Iedereen heeft daarin een eigen rol, bijdrage en verantwoordelijkheid. Van het durven benoemen van tips en tops, tot het eigen maken van relevante leerpunten. Evalueren zorgt daarnaast voor de verbinding tussen theorie in de koude en lauwe fase (risicobeheersing en voorbereiding) en praktijk (de uitvoering tijdens oefeningen en incidenten). Daarmee zorgen we er samen voor dat we als brandweer en als regionale crisisorganisatie blijven leren en verbeteren. Er wordt optimaal geleerd, wanneer op basis van nieuw opgedane kennis (organisatorische) maatregelen worden genomen en/of processen, werkwijzen, vaardigheden en gedrag worden aangepast. Wat willen we per beleidsuitgangspunt bereiken? ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Vakbekwame hulpverleners en crisisfunctionarissen op basis van landelijk of regionale vakbekwaamheidskwalificaties; Continu verbeteren van de monodisciplinaire en multidisciplinaire samenwerking; Actuele plannen, inzetprocedures en werkwijzen; Ondersteunen van het vereenvoudigen van het brandweeronderwijs; Vergroten van het adaptieve vermogen van de brandweerorganisatie.
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
15
Wat gaan we hiervoor doen in 2026? ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Wat willen we bereiken?
Uitvoering geven aan multidisciplinaire en monodisciplinaire jaarplannen vakbekwaamheid; Ontwikkelen van multimediale leermaterialen, waarbij er ook aandacht voor nieuwe type crises en langdurige crises; Monitoring, toetsing en registratie van vakbekwaamheid; Inrichten en uitvoeren van evaluaties van oefeningen en incidenten; Organiseren van leertafels na elk GRIP-incident; Registratie en monitoring van leer- en verbeterpunten; Geselecteerde business cases worden vertaald in het innovatieplan voor de brandweer als onderdeel van het faciliteren van toekomstgerichte brandweerzorg.
Versterken van een weerbare samenleving De noodzaak voor het versterken van de weerbaarheid van de samenleving wordt inmiddels breed besproken in het publieke debat. Dit heeft te maken met de geopolitieke dreiging die leidt tot grotere risico’s op maatschappelijke ontwrichting door een hybride of militair conflict. Ook andere ontwikkelingen zoals netcongestie en bijvoorbeeld veilige energietransitie doen een beroep op onze inwoners. De veiligheidsregio’s zullen gezamenlijk en met hun besturen moeten verkennen welke rol zij hierin willen en kunnen spelen ook met het oog op de belangrijke, nog niet verder gespecificeerde rol die door de rijksoverheid wordt toebedeeld aan veiligheidsregio’s in deze periode van geopolitieke dreigingen, cyberdreigingen en klimaatverandering en gezien de mogelijk beperkte beschikbare middelen.
Vergroten van de aandacht voor weerbaarheid door middel van publiekscommunicatie en het gericht betrekken van de samenleving bij de voorbereiding op crisis. Wat gaan we hiervoor doen in 2026? ▪
▪
▪
Samen met andere overheden en maatschappelijke partijen geven we uitvoering aan publiekscommunicatie, gericht op de activering van de samenleving en de eigen verantwoordelijkheid van burgers bij de voorbereiding en aanpak van crises; Samen met andere overheden en maatschappelijke partijen geven we uitvoering aan een online informatie- en adviescentrum voor slachtofferregistratie, informatievoorziening en dienstverlening aan slachtoffers, nabestaanden en andere geïnteresseerden na een ramp of crisis; Faciliteren van het ambtelijk en bestuurlijke gesprek over de ambities en de rol van de veiligheidsregio op dit vraagstuk.
Versterken van een weerbare organisatie In 2025 wordt de continuïteit van de VRGZ als organisatie in het kader van het dreigingsbeeld nader onderzocht. Op basis van deze analyse wordt een programma opgesteld en ingevoerd. We willen ervoor zorgen dat wij als operationele dienst een minimaal aantal dagen kunnen blijven opereren om zodanig de rol als hulpverlener zoveel mogelijk te kunnen blijven vervullen in een crisissituatie.
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
16
Wat willen we bereiken? ▪
▪
plaatsvindt binnen de veiligheidsregio, met partners en landelijk, met andere veiligheidsregio’s en met de Rijksoverheid.
De VRGZ-organisatie is in staat om meerdere dagen te kunnen opereren als zij getroffen wordt door uitval van vitale infrastructuur; De VRGZ kan haar netwerk- en operationele rol als voorspelbare partner blijven continueren.
Wat gaan we hiervoor doen in 2026? ▪ ▪ ▪
Het VIK is de plek binnen de VRGZ waar veel informatie wordt ontsloten. Die informatie komt van de eigen organisatie en van partners; het VIK brengt deze samen. Hiermee vult de veiligheidsregio haar rol als informatie gestuurde netwerkregisseur. Wat willen we bereiken?
Implementeren van maatregelen ter verhoging van de continuïteit van de organisatie; Continue aandacht voor de eigen weerbaarheid en continuïteit; Onderzoeken hoe brandweerkazernes een rol kunnen vervullen als lokaal steunpunt voor burgers en bestuur vanuit het gegeven dat de brandweer in staat is om gedurende meerdere dagen om te gaan met uitval van infrastructuur.
3.3 Informatiemanagement
▪
Wat gaan we hiervoor doen in 2026? ▪ ▪
▪
Informatiegestuurde veiligheid (IGV) draagt bij aan een veiliger en weerbaarder Nederland, want informatie ondersteunt de besluitvorming en is de basis van het handelen en de samenwerking. Door het realiseren van een goede informatiepositie in het netwerk ontstaat er een realtime beeld van kwetsbaarheden en dreigingen die tot incidenten kunnen leiden. De informatiepositie is essentieel om effectief en efficiënt op te treden bij incidenten, rampen, crisis en bij de voorbereiding hierop. Daarnaast is het terugdringen van risico’s en het sturen en verantwoorden daarop ook mogelijk bij een goede informatiepositie. Om informatiegestuurd werken mogelijk te maken is het van belang dat er informatie-uitwisseling
Robuuste en betrouwbare informatiedeling en verwerking, zodat de professional beschikt over de juiste kennis.
▪ ▪ ▪ ▪
VIK verder uitbouwen als collectieve ondersteuning voor gezamenlijke informatievoorziening binnen Gelderland-Zuid; Afspraken maken over het verzamelen, opslaan, verwerken en delen van vertrouwelijke informatie binnen het netwerk van crisispartners; Verder uitbouwen witte informatiebron Oost-Nederland, waarmee permanente monitoring van het geneeskundig beeld en van de actuele beschikbaarheid van acute zorg mogelijk wordt; Verder werken aan aansluiting VIK op Knooppunt Coördinatie Regio’s-Rijk (KCR2) als landelijke voorziening; 24/7 Risico-monitoring en -duiding; Werken aan het op orde brengen en houden van actuele cijfers over brandweerzorg en crisisbeheersing; Samenwerken met partners om de beschikbaarheid van operationele brandweerdata te faciliteren ten behoeve van incidentbestrijding.
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
17
Wat gaan we hiervoor doen in 2026?
3.4 Landelijke ontwikkelingen Nieuwe Wet Crisisbeheersing en Brandweerzorg Per 1 januari 2026 zal naar verwachting de eerste tranche van de herziening van de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) in werking treden. In de eerste tranche gaat het onder andere over de inrichting van het stelsel als geheel en het versterken van de verbinding tussen het lokale, regionale, bovenregionale en nationale niveau, evenals tussen de algemene en functionele ketens.
▪
Monitoren van de voorgenomen wijzigingen in de Wet Veiligheidsregio’s en het adviseren van het bestuur over de mogelijke impact voor de VRGZ.
In 2026 staat naar verwachting de consultatie van het wetgevingstraject van de tweede tranche van wijzigingen gepland. De tweede tranche zal zich richten op onder andere: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Adviesfunctie algemeen bestuur voor brandveiligheid en risicobeheersing; Positie en taken GHOR in het stelsel; Verbetering brandweer- en crisisonderwijsstelsel; Raamwerk voor presterend vermogen veiligheidsregio en brandweer; Bevolkingszorg (gemeentelijke werkzaamheden ten tijde van een incident, ramp of crisis); Financieringssystematiek.
In de Kaderbrief 2027 zullen we nader ingaan op de voorgenomen wijzigingen en wat dit betekent voor de VRGZ.
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
18
4 Programma Regionale Ambulancevoorziening
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
19
4 Programma Regionale Ambulancevoorziening De eerdergenoemde speerpunten van het regionaal beleidsplan zijn ook van toepassing op het programma Regionale Ambulancevoorziening (RAV). Dit programma wordt uitgevoerd door Ambulancezorg Gelderland-Zuid (AZGZ). AZGZ is een erkende gezondheidszorginstelling en voert haar werkzaamheden uit op grond van de door het Ministerie van VWS verstrekte aanwijzing in het kader van de Wet ambulancezorgvoorzieningen. Hieronder lichten we de ontwikkelingen toe die specifiek voor de ambulancezorg gelden.
4.1 Ambulancezorg Gelderland-Zuid De ambulancesector kent de komende jaren verschillende uitdagingen. Door demografische ontwikkelingen neemt het aantal en de complexiteit bij zorgvragers de komende jaren toe, wat ook de kosten doet toenemen. Tegelijkertijd wil de politiek die stijgende zorguitgaven drukken. Veranderingen in het (acute) zorgsysteem zullen als gevolg daarvan de komende jaren noodzakelijk zijn. De overheid zal moeten overwegen hoe de beschikbaarheid en toegankelijkheid van de zorg ook in de toekomst gewaarborgd kan worden. De focus van AZGZ ligt op de continuïteit van de ambulancezorg en de ontwikkelingen die hieraan bijdragen. AZGZ is breed betrokken bij- en werkt graag samen met (keten)partners binnen de acute zorgverlening. AZGZ is zowel met het Regionaal Overleg Acute Zorgketen (ROAZ) als samen met ketenpartners bezig om via
verschillende oplossingsrichtingen te bekijken hoe de acute zorg beschikbaar en bereikbaar te houden. Hiervoor is samenwerking met al onze partners van essentieel belang. AZGZ is vertegenwoordigd in lokale, regionale en landelijke samenwerkingsverbanden, met als primair doel de juiste zorg op de juiste plaats op het juiste moment. Hieronder worden de speerpunten voor 2026 besproken.
4.2 Zorgcoördinatie AZGZ ziet zorgcoördinatie als een intensivering van samenwerking tussen de (acute)zorgaanbieders. Bij zorgcoördinatie wordt in een regio de in-, door- en uitstroom van en naar acute zorg door verschillende zorgaanbieders gezamenlijk en gecoördineerd ingericht. Uiteindelijke doel is om de juiste zorg bij de juiste persoon op het juiste moment te kunnen blijven verlenen. Het gaat om alle activiteiten gericht op het regisseren, afstemmen en bewaken van de organisatie en de uitvoering van de zorgverlening aan de patiënt met een acute zorgvraag. Dit zal niet meer op één fysieke locatie zijn; AZGZ investeert in digitale vormen van samenwerking door systemen te koppelen hetgeen beter inzicht geeft in elkaars processen. Wat willen we bereiken? Het doel van AZGZ is om de juiste zorg bij de juiste persoon op het juiste moment te kunnen blijven verlenen. Wat gaan we doen in 2026? AZGZ spant zich in om goed aangesloten te blijven bij ontwikkelingen en neemt verantwoordelijkheid om de implementatie en samenwerking in het kader van zorgcoördinatie in de regio verder uit te voeren. De exacte vorm waarin dit moet gaan plaatsvinden is continu onderwerp van dialoog.
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
20
4.3 Schaarste materiaal en materieel
4.4 Arbeidsmarktproblematiek
Het risico op schaarste in materiaal en materieel wordt nauwlettend in de gaten gehouden. In de afgelopen jaren is het een aantal keer voorgekomen dat er schaarste dreigde bij met name brandstof en medicatie. Met name de vertraagde levering van bepaalde materialen kan tot knelpunten leiden. Voorbeelden hiervan zijn het (tijdig) opleveren van nieuwe voertuigen, de levering van medicatie en medische verbruiksartikelen en de levering van batterijen voor medische apparatuur. Verwacht wordt dat deze schaarste in 2026 nog steeds aan de orde zal zijn.
De krapte op de arbeidsmarkt is in de gezondheidszorg merkbaar. Ook de ambulancezorg heeft op onderdelen steeds meer moeite om vacatures goed in te vullen. Zo heeft de meldkamer ambulancezorg extra moeten investeren om personeel te werven, te selecteren en op te leiden. Hiervoor heeft AZGZ een wervings- en opleidingsplan gerealiseerd. Dit heeft resultaat opgeleverd, maar vergt een doorlopende inspanning en genereert hogere kosten. De meldkamer verwacht medio 2026 weer op formatie te zijn. Het werven van ambulancezorgprofessionals voor de rijdende dienst gaat nu nog goed, maar ook daar verwachten we dat het moeilijker wordt om vacatures in te vullen.
Wat gaan we doen in 2026? ▪ Periodiek monitoren van beschikbaarheid per middel zodat op tijd geëscaleerd kan worden. ▪ AZGZ wil onderzoeken hoe middelen verduurzaamd kunnen worden door circulaire materialen aan te schaffen. ▪ AZGZ wil investeren in multi-inzetbaarheid van voertuigen. Een voorbeeld is een Speciality care voertuig dat voor meerdere doeleinden inzetbaar is zoals voor Advanced Life Support (ALS) en spoed Intensive Care (IC) transport. Het gebruik van het C2000-communicatiesysteem zal op termijn stoppen en vervangen worden. Doorontwikkeling van het huidige Push-to-talk communicatiesysteem zal hier een oplossing voor zijn. AZGZ is daarom gestart met het gebruik van Push-to-talk voor de midden-complexe ambulancezorg. Op geleide van de ervaringen zal dit vervolgens uitgerold worden naar de overige eenheden van de ambulancezorg. Hiermee sorteert AZGZ voor op de toekomst mocht C2000 langdurige uitval gaan kennen.
Wat willen we bereiken? We willen meer zorg op maat aanbieden in samenwerking met ketenpartners door nadere samenwerking met ketenpartners te zoeken en innovaties te stimuleren. Wat gaan we doen in 2026? AZGZ zal ook in 2026 inzetten op een intensieve samenwerking met ketenpartners en bijdragen aan de ontwikkelingen van innovaties binnen de zorgketen.
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
21
4.5 Kerngegevens ambulancezorg
4.6 Streefwaarden ambulancezorg
Kerngegevens
Streefwaarden
Eenheden
Voorgenomen
Operationele inzetprestatie
Verwacht
Opkomstlocaties
4
A0 en A1-ritten ambulance
ca. 12.000
Voorwaardenscheppende locaties
9
A0 en A1-ritten binnen 15 minuten
95%
A-ambulances en B-ambulances
30
A0 en A1-ritten gemiddelde meldtijd
max. 1:40
Mobiele Intensive Care Unit (MICU)
2
A0 en A1-ritten gemiddelde opstarttijd
max. 0:45
Rapid Responder voertuigen
3
A0 en A1-ritten gemiddelde rijtijd
6:30
A0 en A1-ritten gemiddelde responstijd
8:55
Tabel 1: kerngegevens ambulancezorg
A2-ritten ambulance
ca. 9.000
A2-ritten binnen 30 minuten
98%
Vakbekwaamheid Medewerkers met bekwaamheidsverklaring
100%
Tabel 2: streefwaarden ambulancezorg
*Maximale normtijden voor de A0 en A1-ritten zijn vooralsnog hetzelfde totdat de wet dit aanpast.
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
22
5 Bedrijfsvoering
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
23
5 Bedrijfsvoering 5.1 Inleiding De VRGZ wordt geleid door een directie bestaande uit de directeur Brandweer en Crisisbeheersing en de directeur Ambulancezorg en Bedrijfsvoering, tevens secretaris van het bestuur. De GHOR (onderdeel van de sector Crisisbeheersing) wordt aangestuurd door de Directeur Publieke Gezondheid (DPG) die ook directeur is van GGD Gelderland-Zuid (GGD GZ). De sector Bedrijfsvoering voert ondersteunende taken uit ten behoeve van primaire proces van de VRGZ en bestaat uit de afdelingen HRM, Informatievoorziening, Financiën & Inkoop, Vastgoed & Facility Management en Communicatie. De GGD neemt dienstverlening van de sector Bedrijfsvoering af. Ontwikkelingen die invloed hebben op de veiligheidsregio kennen ook financiële gevolgen. Daarnaast hebben we te maken met autonome ontwikkelingen, zoals prijsstijgingen en nieuwe wet- en regelgeving of aanpassingen hiervan. Deze autonome ontwikkelingen worden conform bestuurlijke afspraken als uitzetting in de begroting opgenomen. Op dit moment is de exacte financiële uitwerking bij sommige ontwikkelingen nog niet helder. Wij beschrijven dit hieronder. De VRGZ volgt deze ontwikkelingen en zodra deze duidelijkheid er wel is, zal het bestuur hierover worden geïnformeerd en worden concrete voorstellen uitgewerkt. De belangrijkste algemene ontwikkelingen die we nu zien zijn:
1. Doorontwikkelingen binnen de organisatie Om te blijven voldoen aan de veranderende eisen en verwachtingen van stakeholders, wordt de organisatie continu doorontwikkeld. Dit omvat het versterken van interne processen, het verbeteren van de bedrijfsvoering en het investeren in kennis en vaardigheden van medewerkers. Deze ontwikkelingen zijn noodzakelijk voor de continuïteit en kwaliteit van onze dienstverlening. 2. Nieuwe wet- en regelgeving De invoering van nieuwe wet- en regelgeving brengt operationele en financiële consequenties met zich mee. Voorbeelden hiervan zijn de landelijke PTSS-regeling en de mogelijke vitaalverklaring. Deze verplichtingen leiden mogelijk tot extra investeringen en administratieve lasten, aanpassingen in werkwijzen en software en de inzet van aanvullende expertise. Zowel voor PTSS als de vitaalverklaring is nog niet duidelijk wat de exacte financiële consequenties zijn (zie ook 5.1.1 en 5.1.2). Voor de regeling PTSS ligt nu een aanvraag bij het Rijk, want zonder Rijksbijdrage is deze regeling onbetaalbaar. Op dit moment is voor nieuwe wet- en regelgeving geen extra financiering opgenomen in de begroting. Als financiële effecten concreet worden en om uitzettingen vragen, worden deze aan het bestuur voorgelegd. De VRGZ monitort dit scherp. 3.
Stijgende eisen privacy en security De steeds grotere rol van data gaat gepaard met strengere eisen van privacy en security die impact hebben op de bedrijfsvoering van de VGRZ. Een adequate inrichting van systemen en processen vraagt voortdurend om investeringen in IT-infrastructuur, cyberveiligheid, softwarelicenties en opleidingen.
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
24
Het opvangen van deze ontwikkelingen vraagt op termijn om extra middelen of een herprioritering van taken om te voorkomen dat vernieuwingen worden vertraagd of zelfs geheel achterwege blijven. Wij houden deze ontwikkelingen en de impact hiervan scherp onder de aandacht.
HRM Het versterken van het personeelsbeleid is een van de doelstellingen uit het Regionaal Beleidsplan 2024-2027. Daar geeft de afdeling HRM in 2026 uitvoering aan op onder andere de thema’s Leiderschapsontwikkeling en Strategische Personeelsplanning. Leiderschapsontwikkeling De ontwikkeling van leiderschap binnen de VRGZ is een doorlopend proces. Het beoogde resultaat is een versterkte eenheid en uniformiteit in leiderschapsstijl binnen alle sectoren van de VRGZ. Dit draagt bij aan meer eigenaarschap en een sterkere voorbeeldfunctie binnen de organisatie. Strategische personeelsplanning Met strategische personeelsplanning willen we ons personeelsbestand kwantitatief en kwalitatief beter laten aansluiten op toekomstige ontwikkelingen. Het beoogde resultaat is een goed opgeleide en toekomstbestendige organisatie die klaar is om in te spelen op de veranderende arbeidsmarkt en sectorale ontwikkelingen. Dit is extra belangrijk in deze krappe arbeidsmarkt. We doen dit met een integrale aanpak, waarin zowel een opleidingsplan als een plan van aanpak worden ontwikkeld om de personele inzet structureel te versterken. Het opleidingsbudget bedraagt 1,5% van de loonsom. Echter, de verwachting is
dat dit budget onvoldoende zal zijn om alle benodigde opleidingen en trainingen te bekostigen, waardoor aanvullende financiering of interne keuzes noodzakelijk zijn. Gezien de onzekerheid zijn hiervoor geen extra activiteiten of middelen opgenomen. Zodra hierover concretere voorstellen opgesteld zullen worden, zullen deze separaat worden voorgelegd. Mentale weerbaarheid en PTSS-beleid Het afgelopen jaar is veel ingezet op mentale weerbaarheid en hebben we de psychosociale ondersteuning van onze medewerkers verstevigd. Wij willen huidige en voormalige medewerkers passende ondersteuning bieden op het gebied van mentaal welzijn. Op dit moment wordt gewerkt aan een landelijke PTSS-regeling. Het doel hiervan is om het ontstaan van PTSS te voorkomen en anderzijds om medewerkers met PTSS-gerelateerde klachten adequaat te begeleiden. Er is een landelijke toolbox beschikbaar gesteld, die binnen de VRGZ wordt geïmplementeerd. De VRGZ heeft met hulp van de toolbox de interne processen rondom PTSS in kaart gebracht. Op landelijk niveau wordt overlegd tussen de Veiligheidsberaad, het Rijk en de veiligheidsregio’s over de landelijke regeling. De minister is gevraagd bij te dragen aan de collectieve kosten voor uitvoering van de regeling.
Als de regeling met terugwerkende kracht wordt toegepast en het ministerie geen geld toekent, zullen alle inspanningen en de daaruit voorvloeiende financiële consequenties op dit gebied door de veiligheidsregio waar de medewerker in dienst is of was, door de VRGZ moeten worden gedragen. Dit kan leiden tot hoge kosten waar op dit moment geen dekking voor is.
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
25
Informatievoorziening Digitale infrastructuur versterken Het contract met RAM-IT voor support voor IT Infra en systeembeveiliging voor VRGZ en GGD eindigt in december 2025. Daarvoor heeft in 2024 een aanbesteding plaatsgevonden. In 2025 zal in samenwerking met de geselecteerde leverancier de implementatie worden gerealiseerd. Dit kan een uitloop hebben van een jaar in verband met de transitie van de overnemende partij waaraan het beheer wordt overgedragen. De kosten van de nieuwe leverancier zijn op het moment van schrijven nog niet in beeld. Gezien de prijsontwikkelingen in de markt kunnen de kosten hoger uitvallen. Hier staat op dit moment nog geen financiële dekking tegenover. Indien dit het geval is zullen hiertoe concrete voorstellen worden opgesteld. Uitbreiden BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) Er zijn diverse wetten en richtlijnen om organisaties te helpen het cyberrisico te verminderen, waaronder de Europese NIS2-richtlijn, die wordt omgezet naar de Cyberbeveiligingswet (Cbw). Hoewel de VRGZ nog niet onder deze Cbw viel, is het voor de toekomst wel van belang dat we voldoen aan de eisen vanuit de Cbw, aangezien de BIO al geldend is voor de veiligheidsregio en dezelfde vereisten (of zwaarder) van toepassing zullen zijn door het vitaal verklaren van veiligheidsregio’s zoals hieronder beschreven.
Vitaalverklaring De verwachting is dat de VRGZ ‘vitaal’ verklaard wordt. Dit houdt in dat de VRGZ aangemerkt wordt als organisatie waarvoor geldt dat bij verstoring, uitval of manipulatie van een proces of dienst dermate ernstige gevolgen
kunnen optreden dat deze de nationale veiligheid kunnen schaden. Als vitale aanbieder krijgen we daarmee een belangrijke taak in het continueren van vitale processen, zoals crisesbestrijding en uitoefenen van brandweertaken. Daarom is het van belang dat we zicht hebben op risico’s en hier voldoende maatregelen tegen nemen: strakkere processen, meer controles, meer specifieke kennis en vaardigheden alsook hardware en software. De druk op het redundant uitvoeren van systemen en processen zal een nog grotere rol gaan spelen en ook dit zal een investering vereisen. Wat de exacte consequenties zijn van het vitaal verklaard worden is op dit moment nog niet helder. Dat betekent ook dat de benodigde financiële investeringen op dit moment nog niet volledig kunnen worden ingeschat. Omdat de cyberdreiging blijvend is en de impact van een cyberaanval groot kan zijn zal cybersecurity een hoge prioriteit hebben in 2026. Vanuit het landelijke versnellingsplan Informatieveiligheid wordt gewerkt aan het versterken van de cyberweerbaarheid van de veiligheidsregio’s. Daar sluit de VRGZ bij aan. Voor onze interne organisatie betekent dit dat er extra eisen worden gesteld aan security (extra monitoring). Privacy Het blijvend voldoen aan (nieuwe/herziene) wet- en regelgeving en normenkaders, stelt de VRGZ voor uitdagingen. Ondertussen blijven de huidige verplichtingen van kracht.
Het op de juiste manier voldoen aan de Europese Algemene Verordening Gegevensbescherming op een toegankelijke manier, zoals deze verwacht wordt van de overheid, zorgt in een dynamische organisatie voor behoorlijke dilemma's. Omdat voor de VRGZ slechts 0,5 fte Privacy Officer beschikbaar is moeten we keuzes maken welke risico’s wel of niet worden verkleind of beheerst. En dit niet
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
26
alleen voor ons als organisatie, maar voor alle partners, verwerkers, leveranciers e.d. die namens ons en met onze gegevens werken.
goede ondersteuning op het primair proces. Dit raakt alle afdelingen binnen Bedrijfsvoering.
Nieuwe archiefwet De Rijksoverheid wil de Archiefwet 1995 moderniseren zodat deze beter aansluit bij de praktijk van het digitale informatiebeheer. De verwachting is dat deze wet ingaat op 1 januari 2026. Wij verwachten hiervoor andere en mogelijkerwijs duurdere software aan te moeten schaffen. Daarnaast moet de dienstverleningsovereenkomst met archiefbeheerder Regionaal Archief Nijmegen worden aangepast.
Doorontwikkeling inkoopproces In 2026 worden de laatste onderdelen van het Inkoopverbeterplan afgerond. In 2025 is gestart met het deelproject purchase-to-pay, met als doel het eenvoudiger maken van bestellingen en betalingen. Daarnaast wordt in 2026 het HRM-deelproject afgerond. Het doel van dit project is om de inkoopkennis in de organisatie te verbeteren en te borgen dat betrokkenen bij inkoop hun taak goed uit kunnen voeren.
Financiën en Inkoop Structurele kosten structureel dekken Een financieel gezonde veiligheidsregio is essentieel om de uitdagingen die op de inwoners, gemeenten en de veiligheidsregio afkomen het hoofd te bieden. Financieel gezond betekent onder andere structurele kosten, structureel dekken. Een voorbeeld is het besluit van het Algemeen Bestuur in 2025 over een toekomstbestendige vastgoedinrichting. Aanleiding is de onderwaardering van het vastgoed in de huidige opbouw van de kapitaallasten, veroorzaakt door het feit dat de kazernes bij overdracht van onze gemeenten aan de VRGZ in 2014 tegen de (lagere) boekwaarde zijn overgedragen en niet tegen de (hogere) marktwaarde. Naast de uitdaging op vastgoed is de ondersteuning door Bedrijfsvoering een belangrijke component voor een toekomstbestendige veiligheidsregio. De verwevenheid tussen Bedrijfsvoering en het primair proces is steeds groter. De opdracht aan de veiligheidsregio kan niet uitgevoerd worden zonder
Kostenverdeelsystematiek Het Algemeen Bestuur heeft in 2024 opdracht gegeven tot een onderzoek naar de gehanteerde methodiek om de kosten van de VRGZ over de gemeenten te verdelen. Dit onderzoek richt zich op een analyse van de huidige verdeelmethodiek en de mogelijke aanpassingen daarvan. De financiële consequenties van keuzen van het bestuur hierin zullen geen impact hebben voor de begroting van de VRGZ maar mogelijk wel voor de begrotingen van individuele gemeenten. De uitkomsten van deze besluiten worden naar verwachting verwerkt in de gemeentelijke begrotingen van 2027.
Vastgoed- & Facility Management Verduurzaming vastgoed/uitvoeren duurzaam meerjarig onderhoudsplan Het herziende Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) wordt in 2026 uitgevoerd. Daarnaast moeten de panden van de VRGZ voldoen aan de wettelijke duurzaamheidseisen. Dit vraagt om substantiële investeringen,
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
27
wat een kostenverhogend effect heeft. Momenteel is er nog geen budget beschikbaar, terwijl cruciale installaties aan vervanging toe zijn. In de resultaatbestemming voor 2024 is voorgesteld een bestemde reserve te vormen om de extra lasten die deze duurzaamheidsaanpassingen met zich meebrengen de komende jaren uit deze reserve te bekostigen. Het onderzoek naar de toekomst van de huisvesting van de VRGZ loopt nog. Als de definitieve besluiten door het Algemeen Bestuur zijn genomen, wordt een implementatieplan gemaakt om het vastgoed de komende jaren toekomstbestendig te maken. De financiële consequenties hiervan worden naar verwachting verwerkt in de begroting van 2027. Elektrificatie wagenpark Ook ons wagenpark moet voldoen aan de duurzaamheidseisen die zijn afgesproken in het klimaatakkoord. Onderdeel daarvan is de elektrificatie van het wagenpark. Deze vereist aanvullende investeringen in de aanleg van elektrische laadvoorzieningen op diverse locaties. Een uitdaging hierbij vormt de beperkte capaciteit vanuit netbeheerder Liander. Het aanhoudende probleem van netcongestie blijft een onzekere factor, omdat Liander niet altijd kan voldoen aan de groeiende stroomvraag. Dit risico wordt nauwlettend gemonitord en waar mogelijk in de planning meegenomen.
PFAS-onderzoek In opdracht van de Provincie Gelderland zijn onderzoeken uitgevoerd naar de aanwezigheid van PFAS op VRGZ-percelen. De resultaten van deze onderzoeken worden rechtstreeks aan de provincie gerapporteerd. Op dit moment zijn er nog geen uitslagen bekend. Voor negen locaties zijn bodemmonsters genomen, waarvan bij vier locaties een
herhalingsonderzoek heeft plaatsgevonden. De verdere aanpak en mogelijke consequenties worden in afstemming met de provincie bepaald.
Communicatie Team Communicatie werkt organisatiebreed en sectoroverstijgend. De veranderende wereld leidt ook in Veiligheidsregio Gelderland-Zuid tot nieuwe risico’s (klimaatadaptatie, energietransitie) en taken. Dit vraagt om een slagvaardig team Communicatie dat professioneel en daadkrachtig inspeelt op de actualiteit zonder de communicatiebehoefte van brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing uit het oog te verliezen, steeds ten behoeve van inwoners, bedrijven, crisis- en netwerkpartners. De formatie van team Communicatie in Gelderland-Zuid is ten opzichte van de overige 24 veiligheidsregio’s smal georganiseerd, terwijl de communicatieve ondersteuning bij het uitvoeren van wettelijke taken hetzelfde vraagt als elders in het land. De in 2025 ingezette koers van het bundelen van communicatiekracht en -budget, met noodzakelijke verbeterprocessen, zoals het communicatiever maken van de eigen organisatie, wordt in 2026 voortgezet. Daarnaast zal VRGZ in een gepast tempo meegaan in noodzakelijke aanpassingen op basis van de landelijke wet- en regelgeving, bijvoorbeeld op het gebied van digitale toegankelijkheid, informatieveiligheid en Woo. Ook worden landelijk (RCDV) inspanningen gevraagd op het gebied van risicocommunicatie (weerbare samenleving), regionaal (Oost 5) op het gebied van informatiegestuurde veiligheid en intern op het gebied van
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
28
arbeidsmarktcommunicatie, zodat VRGZ zowel met (vrijwillige) brandweer als ambulancedienst een aantrekkelijke werkgever blijft.
5.2 Verbonden partijen GGD Gelderland Zuid De VRGZ werkt intensief samen met de GGD Gelderland-Zuid op het gebied van de bedrijfsvoering (geleverd door de afdelingen Vastgoed & Facility Management, HRM, IV en Financiën & Inkoop). Meldkamer Oost- Nederland Voor de Meldkamer Oost-Nederland (MKON) is een construct Kosten Gemene Rekening (KGR) opgezet. Kern van een dergelijk construct is dat gezamenlijk het risico gedragen wordt en dat geen btw in rekening gebracht hoeft te worden over de dienstverlening. Het personeel is in dienst gekomen van de VNOG. De VRGZ draagt op basis van een verdeelsleutel bij. Er is in beide gevallen geen sprake van een verbonden partij in die zin dat de VRGZ risico's draagt die vanuit de andere partij worden veroorzaakt anders dan vanuit de inhoudelijke samenwerking. Wel zijn er kosten gemoeid met het eventueel verbreken van het samenwerkingsverband.
5.3 Wet open overheid In 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. Op basis van de Woo dienen bestuursorganen in de jaarlijkse begroting een
openbaarheidsparagraaf op te nemen, waarbij aandacht wordt besteed aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van deze wet. In de jaarlijkse verantwoording doet het bestuursorgaan verslag van de uitvoering ervan, mede in relatie tot de beleidsvoornemens. Actieve openbaarmaking Een belangrijk onderdeel van de Woo is de verplichting tot actieve openbaarmaking van 17 informatiecategorieën door alle bestuursorganen. Deze 17 categorieën hoeven niet allemaal tegelijk openbaar gemaakt te worden, maar de wetgever heeft bepaald dat dit gefaseerd (per informatiecategorie) kan gebeuren. Per 1 november 2024 moeten bestuursorganen de eerste vijf informatiecategorieën in de Wet open overheid (Woo) actief openbaar maken. Het gaat dan om de volgende informatiecategorieën: ▪ wetten en algemeen verbindende voorschriften; ▪ overige besluiten van algemene strekking; ▪ informatie over de organisatie en werkwijze; ▪ bereikbaarheidsgegevens; ▪ vergaderstukken van de Staten-Generaal. Mogelijk worden in de loop van 2025 en 2026 aanvullende informatiecategorieën verplicht die actief openbaar gemaakt moeten worden. De exacte planning en details hiervan worden op een later moment door de wetgever bekendgemaakt. De ontwikkelingen rondom de Woo worden nauwlettend gevolgd om tijdig voorbereidingen te treffen voor de toekomstige verplichtingen tot actieve openbaarmaking.
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
29
Woo-index Om de actieve openbaarmaking conform de Woo te ondersteunen is er een verwijsindex, de ‘Woo-index’, en een zoekfunctie op Overheid.nl. De VRGZ is al gestart met actieve openbaarmaking van bijvoorbeeld informatie over organisatie en bereikbaarheidsgegevens (vermeld in het Register van Overheidsorganisaties). De Woo-index verwijst voor wat betreft de categorie Wetten en algemeen verbindende voorschriften en de categorie Overige besluiten van algemene strekking naar officielebekendmakingen.nl. Daarnaast publiceert de VRGZ ook tal van stukken op de eigen VRGZ-website. Woo-verzoeken In 2024 is de basis gelegd voor de inrichting op de openbare website van de VRGZ, zodat burgers hier vanaf 2025 hun Woo-verzoeken via een webformulier kunnen indienen.
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
30
6 Paragrafen
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
31
resultaat toegevoegd wordt aan de algemene reserve tot de bestuurlijke norm.
6 Paragrafen 6.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf komen de normering van de algemene reserve, het weerstandsvermogen en de weerstandscapaciteit aan de orde. Daarnaast worden de risico’s van de VRGZ beschreven. Voor het beleid over weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt verwezen naar bijlage 8.5 Financiële spelregels.