2024-244.4 Plan asielopvang Gelderland 2025 – 2026
Tekst van het document
Met de circa 300 plekken van het te bouwen azc leveren we voor in ieder geval de langere termijn een passende bijdrage aan het aantal opvangplekken in onze sub-regio Foodvalley. Maar de planning van oplevering van het azc is bijgesteld en gezien ook de huidige druk in de opvangketen kan dit mogelijk betekenen dat wij als gemeente in de tussentijd nog moeten voorzien in een tijdelijke vorm van noodopvang. Dit, om onze bijdrage te leveren aan de regio om in voldoende opvangplekken te voorzien tot oplevering van het azc. Maar hiervoor moet dan wel een geschikte (tijdelijke) locatie beschikbaar zijn in onze gemeente. Wij bezien dit de komende maanden. Hiermee halen wij als gemeente op dit moment niet de aantallen zoals opgelegd in de spreidingswet (382). De gemeente Barneveld focust zich, samen met het COA, op de realisatie van het azc. Na ingebruikname hiervan zullen we afwegen hoe we als gemeentebestuur met de totale opgave zullen omgaan binnen de spreidingswet.
5
Opvang voor ontheemden uit Oekraïne Opgave GOO 1 jan 25 386
Capaciteit 1 jan 25 3485
Locatie
Verschil -38
Aantal ontheemden uit Oekraïne in POO 95 Openingsdatum (verwacht) 13 juli 2022 26 juli 2022 26 juli 2022 12 april 2022
Sluitingsdatum (verwacht) 5 maart 2026 1 december 2025 1 december 2025 1 januari 2025
1. 2. 3. 4.
GOO Holzenbosch Veemweg 19 Veemweg 17 Hunnenweg 69
Capaciteit (aantal bedden) 40 10 16 80
5.
Postweg 65
148
12 maart 2022
1 april 2025
6. 7. 8.
Gasthuisstraat 12A Dwarshuis., drie woningen N.t.b., onderzoek naar zelfstandige huisvesting/(flex)woningen voor realisatie middellange termijn opvang Oekraïense ontheemden
36 18 200 - 300
15 november 2022 1 november 2024 Nader te bepalen
5 maart 2026 5 maart 2026 Nader te bepalen
Realisatie 58 7
Nog te huisvesten tot 1 januari 2025 71 (9)
Bijzondere voorzieningen
Er wordt onderzocht of deze locatie langduriger kan worden ingezet Er wordt onderzocht of deze locatie langduriger kan worden ingezet Mogelijke verlenging tot 5 maart 2026, op termijn (gedeeltelijke) afbouw naar meer zelfstandige (flex)huisvesting. Mogelijke verlenging tot 5 maart 2026, op termijn (gedeeltelijke) afbouw naar meer zelfstandige (flex)huisvesting. 3 extra eengezinswoningen in GOO Holzenbosch Ter vervanging van een groot deel van de capaciteit op de 2 grotere opvanglocaties in de Gemeente Barneveld; Vorm maakt onderdeel uit van onderzoek.
Huisvesting statushouders6
Regulier AMV-indicatie 24-II
1.
Taakstelling 2024 129 (16)
Locatie
Capaciteit
De Glind Barneveld
15
Type (woningbouwvereniging, doorstroomlocatie, flex of Nidos) Nidos (2 huizen KWE / KWG)
Bijzonderheden 2 woningen voor begeleid wonen voor alleen gaande minderjarige vluchtelingen met een verblijfsvergunning. Per juli 2024 zijn wij hiervoor een nieuw contract aangegaan met Nidos
5
De Gemeente Barneveld kijkt naar meer langdurige verblijf/woonvoorzieningen voor Oekraïense ontheemden. De gemeente wil de 2 grotere opvanglocaties op termijn (deels) afbouwen. Hiervoor wordt een projectleider ingezet vanaf september 2024 die kijkt naar de mogelijkheden van meer zelfstandige(flex)woningen op een potentiële locatie. 6 Naast het onderzoek naar alternatieve huisvestingsmogelijkheden voor Oekraïense ontheemden wordt ook capaciteit vrijgemaakt voor het onderzoeken en realiseren van huisvestingmogelijkheden of tijdelijke doorstroomlocaties voor (AMV) statushouders om zo te kunnen blijven voldoen aan onze taakstelling.
6
Gemeente Ede Asielopvang Taakstelling 2025-I
Capaciteit 2025-I
Verschil
Bij tekort: aangeven op welke wijze wordt voorzien in de taakstelling
Asielzoekers
719
330
-389
De gemeenteraad heeft de uitgangspunten voor nieuwe opvanglocaties voor asielzoekers vastgesteld. Het college van Ede is voornemens om de indicatieve opgave in te vullen met tijdelijke en permanente asielopvanglocaties voor 150 tot 200 personen. Voor het tijdspad is er een afhankelijkheid van de uitkomst van het locatieonderzoek en van de mate waarin toekomstige locaties geschikt zijn dan wel gemaakt kunnen worden voor de opvang van asielzoekers.
Waarvan AMV
61
0
-61
Doelgroep (asiel of AMV)
Type (reguliere of tijdelijke opvang)
Besluitvorming
Openingsdatum (verwacht)
Sluitingsdatum (verwacht)
Exploitatie (COA of gemeente)
Asielzoekers Asielzoekers Asielzoekers
Reguliere opvang Noodopvang n.t.b.
Collegebesluit + raadsbesluit Collegebesluit + raadsbesluit Volgt in Q4-20249
Open Open n.t.b.
1 april 2028 28 februari 20257 n.t.b.
COA Gemeente n.t.b.
Verschil -283
Aantal ontheemden uit Oekraïne in POO 197 Openingsdatum (verwacht) 10 januari 2024 1 juni 2024 + 1 december 2024 1 augustus 2024 15 oktober 2024 1 november 2024 6 maart 2022
Locatie
1. 2. 3.
AZC Kop van Deelen CNO Galvanistraat Nader te bepalen8
Capaciteit (aantal bedden) 200 130 n.t.b.
Opvang voor ontheemden uit Oekraïne Opgave GOO 1 jan 25 725
Capaciteit 1 jan 25 442
Locatie 1. 2.
Martin Luther Kingstate, Ede Klomperweg 175, Lunteren
Capaciteit (aantal bedden) 7 190
3. 4. 5. 6.
Zonneoordlaan 17, Ede Zandlaan 27, Ede Galgenbergweg 3, Lunteren Otterloseweg, Harskamp
23 120 102 0 tot 45010
Sluitingsdatum (verwacht) 14 juli 2025 Onbepaalde tijd
Bijzondere voorzieningen
1 maart 2026 1 maart 2026 1 maart 2026 31 december 2024
-
Enkele kamers voor mindervaliden
7
Mogelijkheid voor verlenging tot 28 februari 2026. Een college- en raadsvoorstel wordt verwacht voor 31 december 2024. De gemeenteraad heeft op 4 juli 2024 de uitgangspunten voor de invulling van de asielopgave vastgesteld. Er wordt een verkenning uitgevoerd naar mogelijke locaties. 9 Afhankelijk van de beschikbaarheid van geschikte locaties. 10 In de loop van 2024 wordt het aantal opvangplekken op de gemeentelijke opvanglocatie in Harskamp, op verzoek van het ministerie van defensie, afgebouwd van 450 naar 0. Binnen de gemeente worden 442 vervangende opvangplekken gerealiseerd. De gemeente Ede is vanwege de benodigde herhuisvesting later gestart met locatieonderzoek voor de opvang van asielzoekers. 8
7
Huisvesting statushouders
Regulier AMV-indicatie 24-II
Taakstelling 2024 296 (31)
Realisatie 86 2911
Nog te huisvesten tot 1 januari 2025 210 (2)
Locatie
Capaciteit
1.
Ede
29
Type (woningbouwvereniging, doorstroomlocatie, flex of Nidos) Nidos (6 huizen KWE/ KWG)
3.
Verspreid over Ede
85
Woningbouwvereniging
4. 5.
Verspreid over Ede Verkenning: Doorstroomlocatie
15 60-10013
Woningbouwvereniging Doorstroomlocatie
Bijzonderheden 6 woningen voor begeleid wonen voor alleen gaande minderjarige vluchtelingen met een verblijfsvergunning. Locaties reeds gerealiseerd. Er is intensief contact met de woningcoöperatie over aanvullende kamergewijze huisvesting voor 85 vergunninghouders. 15 kleine studio’s. In gebruik name vanaf zomer 2024.12 Verkenning; Onder voorbehoud van locatieonderzoek en van besluitvorming gemeenteraad.
11
In zes huizen die beheer worden door Yoin/Lindenhout in de vorm van een KWE/KWG. Via de woningbouwvereniging schuiven kamergewijs gehuisveste bewoners door naar een kleine studio of tweekamerappartement, waardoor capaciteit ontstaat om nieuwe alleen gaanden kamergewijs te huisvesten. 13 Aantal afhankelijk van verbouwingen 12
8
Gemeente Nijkerk Asielopvang
Asielzoekers
Taakstelling 2025-I 278
Realisatie 2025-I 0 tot 278
Verschil 0 tot -278
Waarvan AMV
24
0 tot 24
0 tot -24
Locatie 1.
Capaciteit (aantal bedden) Nog niet bekend
Nog niet bekend
Doelgroep (asiel of AMV) Nog niet bekend
Type (reguliere of tijdelijke opvang) Er wordt gezocht naar een reguliere opvanglocatie
Bij tekort: aangeven op welke wijze wordt voorzien in de taakstelling In de Gemeente Nijkerk is de gemeenteraad akkoord gegaan met een nota van uitgangspunten. De Gemeente Nijkerk is een verkenning gestart naar kansrijke locaties, heeft een participatieproces doorlopen en biedt in november of december 2024 een plan van aanpak aan bij de gemeenteraad voor de opvang van asielzoekers. De Gemeente Nijkerk heeft de ambitie om te voldoen aan de taakstelling. De Gemeente Nijkerk heeft de ambitie om te voldoen aan de taakstelling Besluitvorming
Openingsdatum (verwacht) Richtdatum: 1 juli 2025. Afhankelijk van omgevingsfactoren
Planning: oktober of november 2024
Sluitingsdatum (verwacht) Nog niet bekend
Exploitatie (COA of gemeente) COA
Opvang van ontheemden uit Oekraïne Opgave GOO 1 jan 25 293
1.
Capaciteit 1 jan 25 240
Verschil -53
Aantal ontheemden uit Oekraïne in POO 42
Locatie
Capaciteit
Openingsdatum
Sluitingsdatum
Bijzondere voorzieningen
Nachtegaalsteeg 3
240
1-7-2023
1-7-2025
Nijkerk evalueert in het najaar van 2024 de toekomst van de huidige opvanglocatie
Realisatie 61 9
Nog te huisvesten tot 1 januari 2025 51 (3)
Locatie
Capaciteit
Passantenhaven Holkerstraat
40 9
Type (woningbouwvereniging, doorstroomlocatie, flexwoningen of Nidos) Doorstroomlocatie Nidos
Huisvesting statushouders
Statushouders AMV-indicatie 24-II
1. 2.
Taakstelling 2024 112 (12)
Bijzonderheden
Begeleid wonen voor alleen gaande minderjarige vluchtelingen met een verblijfsvergunning
9
Gemeente Scherpenzeel Asielopvang
Asielzoekers
Taakstelling 2025-I 64
Realisatie 2025-I 0 tot 100
Verschil -64 tot +36
Waarvan AMV
5
0
-5
Locatie 1.
Nader bekend te maken
Capaciteit (aantal bedden) 100
Doelgroep (asiel of AMV) Asielzoekers
Type (reguliere of tijdelijke opvang) Reguliere opvang (Satelliet locatie met uitsluitend woonvoorziening)
Bij tekort: aangeven op welke wijze wordt voorzien in de taakstelling Het college van Scherpenzeel is voornemens om de indicatieve opgave in te vullen met een satellietlocatie voor asielzoekers. Op 14 mei heeft het college van burgemeester en wethouders de opdracht gegeven om het onderzoek te starten naar een satellietlocatie. De gemeente is afhankelijk van de uitkomsten van het locatie-onderzoek. Met het COA zijn de gesprekken gestart onder andere in het kader van het tijdspad en de (on)mogelijkheden van de locatie. Aangezien de gemeente Scherpenzeel voornemens is om een satelliet locatie te zijn van Barneveld is er ook een afhankelijkheid van het tijdspad van de opening van deze locatie.
Besluitvorming Het college heeft op 14 mei opdracht gegeven om een onderzoek te starten naar een satellietlocatie. De gemeenteraad is inmiddels vertrouwelijk geïnformeerd. Het COA is in positie gebracht om de locatie nader te onderzoeken. Op basis van de gesprekken met het COA wordt de besluitvorming verder vormgegeven. Met de gemeente Barneveld zijn de eerste ambtelijke gesprekken gevoerd.
Openingsdatum (verwacht) De beoogde locatie is naar verwachting in de 1e helft van 2025 beschikbaar voor de gemeente om deze tot ontwikkeling te brengen.
Sluitingsdatum (verwacht) Nader te bepalen
Exploitatie (COA of gemeente) Nader te bepalen
10
Opvang ontheemden Oekraïne Opgave GOO 1 jan 25 99
Capaciteit 1 jan 25 83
Verschil -16
Aantal ontheemden uit Oekraïne in POO 11
Locatie
Capaciteit
Openingsdatum
Sluitingsdatum
1.
Stationsweg 389
32
23-6-2022
2.
Nieuwstraat 70
51
20-4-2024
Vergunning is verleend tot Maart 2027 2034 met mogelijkheid tot verlenging
3.
Uitbreiding Nieuwstraat 70
Minimaal 60
4.
Nader bekend te maken
Nader te bepalen
Onderzoek loopt. Op basis van het flora en fauna-onderzoek wordt nadere besluitvorming voorzien in de 1e helft van 2025. De gesprekken met de woningbouwcoöperatie zijn gestart. Verwachte opening in 2e helft 2025 Ruimtelijke verkenning is in september gereed waarna besluitvorming wordt vormgegeven.
Bijzondere voorzieningen
Huisvesting statushouders Taakstelling 2024
Realisatie
Nog te huisvesten tot 1 januari 2024
20 (0)
4 0
16 (0)
Locatie
Capaciteit
Verspreid over het dorp
Divers
Type (woningbouwvereniging, doorstroomlocatie, flex of Nidos) Woningbouwvereniging
Regulier AMV-indicatie 24-II
1.
Bijzonderheden
11
Gemeente Wageningen Asielopvang
Asielzoekers
Taakstelling 2025-I 165
Realisatie 2025-I 70014
Verschil +535
Waarvan AMV
14
0
-14
Doelgroep (asiel of AMV)
Type (regulier of noodopvang)
Besluitvorming
Openingsdatum (verwacht)
Sluitingsdatum (verwacht)
Exploitatie (COA of gemeente)
Asielzoekers
Reguliere opvang
Bestuursovereenkomst, college- en raadsbesluit
1 juni 2016 (vanaf oktober 2024 BO voor onbepaalde tijd) 1990 (vanaf 1 augustus 2001 BO voor onbepaalde tijd) 8 december 2023 7 december 2022
Nader te bepalen
COA
Onbepaalde tijd
COA
Maart 2025 Oktober 2024
COA COA
Locatie
Bij tekort: aangeven op welke wijze wordt voorzien in de taakstelling Wageningen voldoet volledig aan de taakstelling voor de opvang van asielzoekers. De Gemeente heeft een convenant ondertekend met het COA voor de realisatie van 550 opvangplekken voor onbepaalde tijd. Wageningen biedt het COA de mogelijkheid om de reguliere locatie(s) flexibel in te richten met verschillende doelgroepen. Op dit moment zijn de locaties niet geschikt voor opvang AMV.
1.
Bosrandweg
Capaciteit (aantal bedden) 300
2.
Keijenbergseweg
350
Asielzoekers
Reguliere opvang
Bestuursovereenkomst, college- en raadsbesluit
3. 4.
WICC Het Stek
50 122
Asielzoekers Asielzoekers
COA-noodopvang COA-noodopvang
Collegebesluit Collegebesluit
Verschil -79
Aantal ontheemden uit Oekraïne in POO 18
Capaciteit (aantal bedden) 20 15 23 9 37 57 28
Openingsdatum (verwacht) Open Open Open Open Open Open Open
Opvang van ontheemden uit Oekraïne Opgave GOO 1 jan 25 268
Capaciteit 1 jan 25 189
Locatie 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
14
Mondriaanlaan 48-54 Veluviaweg 29 Nude 1-3 Haarweg 14 Stationsstraat 3 Gen Foulkesweg 1a Mondriaanlaan 110
Sluitingsdatum (verwacht) 1 maart 2026 1 maart 2026 1 maart 2026 1 maart 2026 1 maart 2026 1 maart 2026 1 maart 2026
Bijzondere voorzieningen
Wageningen heeft een convenant ondertekend met het COA voor de realisatie van 550 opvangplekken voor onbepaalde tijd.
12
Huisvesting statushouders Realisatie 65 7
Nog te huisvesten tot 1 januari 2025 10 (4)
Locatie
Capaciteit
Rouwenhofstraat Asterstraat Diverse woningen woningstichting Diverse studentenwoningen idealis Diverse woningen commercieel/ maatschappelijk vastgoed
10 10 Divers Divers Divers
Type (woningbouwvereniging, doorstroomlocatie, flex of Nidos) Nidos Nidos Woningbouwvereniging Woningvouwvereniging Andere aanbieders
Statushouders AMV-indicatie 24-II
1. 2. 3. 4. 5.
Taakstelling 2024 75 (11)
Bijzonderheden AMV-opvang AMV-opvang Alleenreizende jonge statushouders
13
Bijlage: Kansen Overkoepelend beleid en financiering voor meerdere doelgroepen De wetgeving, het beleid en de financiering voor de opvang en huisvesting van ontheemden zijn per doelgroep verschillend (ontheemden uit Oekraïne, asielzoekers, statushouders). Diverse gemeenten ervaren de verschillende wetten, het uiteenlopende beleid en de uiteenlopende financieringsvormen als een administratieve last, die het mengen van doelgroepen moeilijk maakt. Zij zijn gebaat bij meer uniformiteit in wet- en regelgeving, doelgroep overstijgend beleid en doelgroep overstijgende financieringsmogelijkheden voor de langere termijn. Een stabiel opvanglandschap voor asielzoekers Nederlandse gemeenten hebben baat bij een stabiel opvanglandschap voor asielzoekers, waarin asielaanvragen spoedig worden behandeld en waarin statushouders tijdig kunnen doorstromen naar een woning. Het komt de lokale samenleving ten goede als gemeenten op tijd weten hoeveel opvangplekken er binnen de gemeente mogelijk moeten worden gemaakt, zodat zij, voorafgaand aan de zoektocht naar een geschikte locatie, voldoende tijd hebben om in gesprek te gaan met omwonenden en met de gemeenteraad.
Hierdoor kunnen gemeenten de zorgen van omwonenden adresseren, kunnen gemeenten mogelijke locaties toetsen op geschiktheid voor opvang, en kunnen gemeentes projecten opstarten die de deelname van de asielzoeker aan de lokale gemeenschap bevorderen. De gemeentes in Foodvalley zijn gebaat bij meer duidelijkheid over het voortbestaan van de spreidingswet, bij duidelijkheid over het voorbestaan van financiering en bij een goede samenwerking met het COA voor een spoedige realisatie van nieuwe opvanglocaties. Toekomstbestendige opvanglocaties voor ontheemden uit Oekraïne Een grote groep ontheemden uit Oekraïne verblijft al sinds de start van de oorlog in Oekraïne op een opvanglocatie met een laag voorzieningenniveau. Hierdoor delen sommige ontheemden al enkele jaren een kamer met personen uit een ander huishouden, delen ze sanitaire voorzieningen met een grote groep mensen, of beschikken ze niet over de mogelijkheid om een warme maaltijd te bereiden. De noodoplossingen die aan het begin van de oorlog in Oekraïne zijn getroffen volstaan vaak niet voor een langdurig verblijf. De gemeenten in de regio hechten waarde aan opvanglocaties waar ontheemden voor langere tijd kunnen blijven en waar zij zo zelfstandig mogelijk kunnen wonen. De gemeenten investeren in meer geschikte opvangvoorzieningen voor ontheemden uit Oekraïne voor de middellange termijn.
Dit komt de zelfredzaamheid en het mentale welzijn van ontheemden ten goede. De gemeenten in Foodvalley hebben behoefte aan financiële middelen voor de gemeentelijke inzet voor ontheemden die in de particuliere opvang verblijven of zelfstandig wonen en aan meer voorzieningen voor ontheemden met een bijzondere zorgbehoefte. Tijdige en passende huisvesting voor statushouders De tijdige huisvesting van statushouders wordt bemoeilijkt door het tekort aan sociale huurwoningen. Hierin speelt de samenstelling van huishoudens een belangrijke rol. In veel Nederlandse gemeenten zijn er onvoldoende woningen voor eenpersoonshuishoudens en hebben woningcorporaties veel moeite om eenpersoonshuishoudens tijdig te voorzien van passende woonruimte. Het aantal alleenstaande statushouders stijgt, waardoor meer wooneenheden nodig zijn om hetzelfde aantal statushouders te huisvesten. Gemeenten en woningcorporaties denken daarom na over oplossingen zoals woningsplitsing, kamergewijze huisvesting en tijdelijke huisvesting op een doorstroomlocatie. Gemeenten en woningcorporaties hebben behoefte aan een evenredige verdeling van gezinnen over de Nederlandse gemeenten en aan praktische ondersteuning bij woningsplitsen, verkamering, de realisatie van flexwoningen en de realisatie van doorstroomlocaties.
Provincies en/of ministeries kunnen hier een belangrijke bijdrage aan leveren door de inzet van een kansenmakersteam. Huisvesting van alleengaande minderjarige vluchtelingen (AMV) met een verblijfsvergunning De gemeenten in sub regio Foodvalley beschikken over verschillende voorzieningen voor de huisvesting van alleen gaande minderjarige vluchtelingen (AMV) met een verblijfsvergunning. De gehuisveste jongeren staan onder voogdij van Nidos en zijn gehuisvest in een kleinschalige wooneenheid (KWE) of in een kinderwoongroep (KWG). Gemeenten merken op dat de kaders voor de huisvesting van AMV met een verblijfsvergunning op enkele punten sterk afwijkt van de kaders voor de opvang van AMV met een lopende asielaanvraag, terwijl beide doelgroepen een beroep doen op vergelijkbare maatschappelijke voorzieningen. Gemeenten kunnen worden geholpen door een passende vergoeding voor de meerkosten die worden gemaakt voor jeugdzorg, jongerenwerk, inburgering, onderwijs, et cetera. Ook zijn gemeenten gebaat bij een andere telmethodiek, bijvoorbeeld door alle AMV (18- en 18+) die staan ingeschreven in een KWE/KWG en alle AMV die tijdelijk elders verblijven in het kader van een zorgvraag mee te tellen als gehuisveste AMV en door jonge statushouders bij een verhuizing naar een reguliere huurwoning mee te kunnen tellen als (reguliere) gehuisveste statushouder. 14
Voorzitter Provinciale Regietafel Gelderland
datum: ons kenmerk:
10 oktober 2024 02430000142606 / 02430000672075
uw brief van: uw kenmerk: onderwerp:
Regioplan Asiel Noord-Veluwe
Geachte commissaris,
Bijgaand treft u het regioplan asiel voor de regio Noord-Veluwe aan om te betrekken bij het Provinciaal Plan wat op basis van de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen moet worden aangeboden aan onze minister. In dit plan worden per 1-7-2025 967 opvangplekken aangeboden waarbij de regio zich realiseert niet te voldoen aan de gevraagde opgave van 1108 plekken. Binnen de regio conformeren de gemeenten zich aan bovengenoemde wet en zal de komende tijd gekeken worden in hoeverre extra capaciteit noodzakelijk is als overbrugging. Doelstelling van de deelnemende gemeenten is om te gaan voldoen aan de opgaven zoals die uit de wet voortvloeien. Door diverse oorzaken is pas zeer recent duidelijk geworden dat een aantal beoogde locaties niet meer als opportuun gezien worden of op korte termijn niet opportuun zijn. In veel gevallen gaat hierbij om extra onderzoeken rondom flora en fauna, stikstofproblematiek of het niet geschikt blijken van aangedragen locaties. Om naar de toekomst sneller duidelijkheid te krijgen rondom locaties vragen wij om binnen de PRT afspraken te maken hoe de samenwerking tussen gemeenten, het COA en de
organisatie eenheid:
Team Samenleving
behandeld door:
M.J. Ahne
telefoonnummer:
0341 411 137
bijlage(n):
1
Havendam 56 Correspondentieadres: Postbus 149 3840 AC Harderwijk T 0341 411 911 E info@harderwijk.nl W harderwijk.nl B NL44 BNGH 0285 0033 13
ons kenmerk: pagina:
02430000142606 / 02430000672075 2 van 2
provincie aan de voorkant van projecten beter georganiseerd kan worden zodat sneller duidelijkheid gegeven kan worden over het al dan niet kansrijk zijn van locaties. Binnen de Noord-Veluwe kennen we meerdere ontwikkelingen waar het onderzoek naar de mogelijkheden en onmogelijkheden veel tijd in beslag nemen. Dit trekt een grote wissel op alle deelnemers en niet in de laatste plaats op onze bevolking die soms lang in onzekerheid verkeert. Het is een opdracht aan ons allen om sneller deze beoordelingen te kunnen doen. Hoewel geen onderdeel van de wet treft u in het plan ook een overzicht aan van de beschikbare opvangplekken voor ontheemden uit Oekraïne. Veel van onze locaties kennen een einddatum van het contract, in veel gevallen lopen gesprekken over verlenging waardoor de verwachting is dat de capaciteit van opvangplekken redelijk stabiel zal blijven.
Met vriendelijke groet, de voorzitter van de regietafel Noord-Veluwe, J. Joon
Regioplan asiel regio Noord-Veluwe Inleiding Vanaf het voorjaar van 2023 werken de gemeenten Elburg, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Nunspeet, Oldebroek en Putten gezamenlijk in de regio Noord-Veluwe als voorbereiding op en uitvoering van de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen. De regio Noord-Veluwe is een regio die zich kenmerkt door natuur gecombineerd met meerdere gemeenten met een groot grondoppervlakte. De steden Hattem en Harderwijk zijn relatief kleine gemeenten qua oppervlakte. Inwonersaantallen lopen van ruim 12.500 voor Hattem tot bij 50.000 voor Harderwijk. Bij de start van de samenwerking was er een AZC gevestigd in Harderwijk en bood Nunspeet noodopvang in een voormalig hotel aan 80 AMV jongeren. De burgemeester van Harderwijk is voorzitter van de regiotafel, de wethouder Wonen van Putten in zijn rol als voorzitter van de regionale woontafel is vice-voorzitter. De voorzitter vertegenwoordigd de regio aan de provinciale regietafel. In dit plan wordt ingegaan op de taakstelling voor de diverse gemeenten, de wijze waarop door verschillende gemeenten gewerkt is aan de opgave en het uiteindelijke resultaat in meerjarig perspectief. Ook wordt inzicht gegeven in de wijze waarop gewerkt wordt aan de inspanningsverplichting voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne.
Taakstelling De planning die vanuit de provinciale regietafel is neergelegd gaat uit van het aanleveren van een regionaal plan per subregio waarin aangegeven wordt in hoeverre de regio en de individuele gemeenten de taakstelling uit de wet behalen. De gemeenten in de Noord-Veluwe staan voor de volgende opgave: Opgave 1-7-2025 Elburg Ermelo Harderwijk Hattem Nunspeet Oldebroek Putten
138 160 273 77 167 141 152 1108
Waarvan AMV
Capaciteit regulier Waarvan AMV 12 14 23 7 14 12 13 95
800
53
100
100
900
153
Werkwijze Al vroeg in het traject bleek dat het vinden van geschikte locaties lastig is binnen de gemeenten. Flora en faunaregelgeving, stikstof en het ontbreken van nutsvoorzieningen (met name stroom ivm netcongestie) bleek op veel plekken een probleem. Een voorbeeld daarin is een beoogde locatie in Oldebroek, hier werd een locatie onderzocht voor een aantal van 300 opvangplekken. Uiteindelijk heeft een traject van anderhalf jaar geleid tot de conclusie dat opvang op die locatie nu geen perspectief biedt. Omdat de locatie zodanig was dat deze dicht bij ’t Harde lag (gemeente Elburg) en voor voorzieningen waarschijnlijk ook naar deze kern zou trekken is in de gemeente Elburg aangegeven dat traject eerst af te wachten. Ook in andere gemeenten bleken flora en fauna belemmeringen of bleken locaties niet geschikt bevonden door het COA. Ook de benodigde onderzoeken leveren vertraging op in plannen. Nunspeet was daarin succesvoller in de verplaatsing van de AMV jongeren, een voormalig schoolgebouw bleek beschikbaar en vergunbaar waardoor het aantal opvangplekken kon worden uitgebreid. De gemeente Harderwijk heeft al acht jaar een AZC wat gedurende de looptijd is uitgebreid van 500 naar 800 plekken. In 2026 loopt de huidige bestuursovereenkomst af, inmiddels is een locatiestudie gaande naar een locatie voor circa 500 opvangplekken.
Een aantal concrete plannen bleken kort voor de termijn van het aanleveren van het regioplan alsnog vertraging op te lopen of nu geen perspectief te bieden. Dit leidt er toe dat nu geen sluitend aantal plekken kan worden aangeboden. In het vervolg van dit jaar zal door de gezamenlijke gemeenten gekeken in hoeverre alternatieven ontwikkeld kunnen worden.
Asielopgave In meerjarig perspectief geeft onderstaande tabel weer wat de verwachtingen zijn ten aanzien van de opgave die in de Noord-Veluwe wordt ingevuld. Hierbij is aangesloten bij de wijze waarop de Provincie Gelderland de overzichten heeft ingericht. Gemeente Elburg Ermelo Harderwijk Hattem Nunspeet Oldebroek Putten Noord-Veluwe
% 1-7% 1-1% 1-1Opgave 1-7-2025 2025 1-1-2026 2026 1-1-2027 2027 138 0 0 0 0 0 0 160 0 0 0 0 160 100 273 800 293 800 293 500 183 77 0 0 0 0 0 0 167 167 100 167 100 167 100 141 0 0 0 0 0 0 152 0 0 152 100 152 100 1108 967 87 1119 101 979 88
Oldebroek Er is anderhalf jaar gewerkt aan de realisatie van een AZC aan de Bovendwarsweg in Oldebroek. Na diverse overleggen waar zowel gemeente, COA als de Provincie Gelderland betrokken waren is geconcludeerd dat de locatie nu onvoldoende perspectief heeft om verder te ontwikkelen. Deze locatie was al voor na 1-7-2025 opgenomen maar valt nu af. De termijn sinds het besluit is zeer kort en zowel maatschappelijk als politiek hebben de plannen veel impact gehad. In die korte termijn was het niet opportuun om nieuwe locaties te zoeken. Ermelo In Ermelo vinden onderzoeken plaats maar de duur van deze onderzoeken wordt zodanig ingeschat dat de verwachting is dat dit AZC niet eerder dan eind 2026 kan openen. Wel zijn er nu vanuit het COA plannen om een noodopvang te realiseren in een hotel, het gaat hierbij om 60 plaatsen waar de vergunningprocedure loopt. Harderwijk Harderwijk heeft bestuurlijk uitgangspunten vastgesteld voor de zoektocht naar een locatie voor een AZC met circa 500 plekken. De verwachting is dat dit najaar een keuze gemaakt kan worden voor een locatie. In de tussentijd zijn er in Harderwijk 800 plekken beschikbaar, waarvan 53 AMV plekken. Hattem Vanuit Hattem is gezamenlijk met Heerde een projectleider Spreidingswet aangesteld om in samenspraak te kijken naar de mogelijkheden met omliggende gemeenten.
Hattem geeft aan weinig mogelijkheden te hebben om de taakstelling asiel zelf in te vullen vanwege de zeer beperkt beschikbare ruimte. Elburg De gemeente Elburg heeft aangegeven geen alternatieve plannen te ontwikkelen zo lang er een mogelijkheid is dat het AZC Bovendwarsweg in Oldebroek gerealiseerd wordt. Dit vanwege de druk
die die locatie zou leggen op een van de kernen van de gemeente Elburg. De termijn vanaf de mededelingen over het AZC in Oldebroek is te kort om met concrete alternatieven te komen. Nunspeet Nunspeet heeft aangegeven op zoek te gaan naar een locatie voor nog eens 67 AMV’ers. Gezien de termijn waarbinnen men de vorige locatie heeft kunnen realiseren is de verwachting dat deze extra plekken op 1-7-2025 beschikbaar zijn. Putten In Putten zijn diverse locaties bekeken en besproken met het COA. Hierbij is recent een locatie afgevallen waardoor de datum van 1-7-2025 als niet reëel wordt ingeschat. Inmiddels is een hotel in gebruik genomen voor een noodopvang met 60 plekken.
Opvang Oekraïners De regio Noord-Veluwe kenmerkt zich doordat in een aantal gemeenten een bovenmatig aantal ontheemden bij particulieren wordt opgevangen. Ook deze groep vraagt het nodige van de draagkracht van een gemeente en de voorzieningen (zorg, onderwijs etc) in de gemeente. In onderstaande tabel is om die reden ook de POO meegenomen en een percentage weergegeven van de totale opvang in relatie tot de taakstelling. Voor opvanglocaties voor ontheemden geldt dat de onzekerheid ten aanzien van de tijdelijke bescherming voor gemeenten betekende dat veelal kortlopende contracten afgesloten zijn. Waar bij sommige gemeenten nog een sterke daling te zien is op 1-1-2025 is dit vaak ook nog afhankelijk van lopende gesprekken met verhuurders of afwikkeling in contractuele afspraken.
Gemeente Elburg Ermelo Harderwijk Hattem Nunspeet Oldebroek Putten Noord-Veluwe
POO 4-10% opgave % 1-1Opgave 4-10-2024 % 4-10-2024 2024 incl POO 1-1-2025 2025 186 191 103 40 124 191 103 213 174 82 43 102 174 82 382 135 35 31 43 115 30 96 40 42 22 65 5 5 221 253 114 10 119 104 47 187 100 53 92 103 207 111 193 133 69 26 82 193 100 1478 1026 69 264 87 989 67
Vervolg De gemeenten in de Noord-Veluwe hebben afgesproken de opgave uit de spreidingswet als leidend te zien. Ook de komende tijd zullen de gemeenten gezamenlijk werken aan deze opgave. Hierbij geldt wel dat de langdurige procedures niet behulpzaam zijn. Waar mogelijke locaties voor asielopvang op plekken maatschappelijk veel impact hebben is het van belang om snel duidelijkheid te kunnen geven aan de bevolking. Dat vraagt om nauwe samenwerking tussen gemeenten het COA om onderlinge verwachtingen en mogelijkheden snel op tafel te krijgen.
Conclusie Uit bovenstaande komt naar voren dat met de huidige stand van zaken de aangeboden capaciteit per 1-7-2025 nog niet voldoet aan de opgave uit de spreidingswet. De komende tijd zal gekeken worden in hoeverre het noodzakelijk is om tijdelijk extra capaciteit als overbrugging te realiseren. Uitgaande van een gelijkblijvende opgave en verdeling is er vanaf 2026 een tekort aan opvangplekken voorzien.
bijlage(n)
Plan van Aanpak subregio Arnhem
onderwerp
Aanbiedingsbrief bij Plan van Aanpak subregio Arnhem Geachte heer Lenferink
In mei 2024 waren er wereldwijd 120 miljoen mensen wereldwijd op de vlucht voor honger, geweld, oorlog, mensenrechtenschendingen en klimaatgevolgen. Door de aanhoudende conflicten slaan opnieuw mensen op de vlucht en is er dringend opvang van vluchtelingen nodig. In de afgelopen jaren heeft (ook) Nederland hiermee te maken. Het Rijk werkt als gevolg van de zogenaamde spreidingswet met taakstellingen voor de opgave per gemeente om drie doelgroepen (asielzoekers, Oekraïense ontheemden en statushouders) op te vangen ofte huisvesten.
Voor 1 november 2024 levert u een verslag op aan de minister van Asiel en Migratie (op basis van het Plan van Aanpak per subregio) en zal er voor 31 december 2024 een verdeelbesluit worden genomen door de minister.
In de provincie Gelderland wordt er per subregio door COA, provincie en gemeenten samengewerkt om de opgave voor de drie doelgroepen voor elkaar te krijgen. In de subregio Arnhem hebben de gemeenten Arnhem, Doesburg, Duiven, Lingewaard, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Westervoort en Zevenaar samen gewerkt aan het Regionaal Plan van Aanpak. In de bijlage treft u het Plan Van Aanpak aan. Dit Plan van Aanpak geeft een stand van zaken van de gemeenten binnen de subregio ten aanzien van de opvang en huisvesting van deze doelgroepen. Stand van zaken t.a.v. de opvang asielzoekers
Het opvangen van vluchtelingen vraagt om een gezamenlijke inspanning en solidariteit. In de subregio Arnhem bieden vijf van de tien gemeenten momenteel opvang aan asielzoekers, dit zijn Arnhem, Duiven, Renkum, Rheden en Zevenaar. Stand van zaken t.a.v. de opvang van Oekraïense ontheemden
Alle gemeenten in de subregio bieden opvang aan Oekraïense ontheemden. De subregio ligt hiermee goed op schema met de opvang van Oekraïense vluchtelingen, waarvoor per 1 januari 2025 al 86% van de inspanningsverplichting is behaald. Dit ligt boven het landelijk gemiddelde van 76% in de 25 Nederlandse regio's.
Ellecom
doorkiesnummer
Laura Nijman
De Steeg
behandeld door
Gemeentehuis Pres. Kennedylaan 104-108 6883 AX Velp Postbus 9110 6994 ZJ De Steeg T (026) 49 76 911 F (026) 49 76 518 Egemeente@rheden.nl www.rheden.nl
uw brief/kenmerk
Rheden
Laag-Soeren
zaaknummer
1 oktober 2024
Velp
Spankeren
Provincie Gelderland T.a.v. de Commissaris van de Koning de heer drs. H.J.J. Lenferink Postbus 9090 6800 GX Arnhem
datum
Dieren
gemeente Rheden
gemeente Rheden
Stand van zaken t.a.v. statushouders
De vraag naar opvangplekken voor vluchtelingen en huisvesting voor statushouders blijft groot. Binnen subregio Arnhem zetten onze tien gemeenten zich ook in om voor deze groep passende (tijdelijke) woonruimte te faciliteren. Dit blijft door verschillende factoren (o.a. netcongestie, de druk op zorg en onderwijs en het gebrek aan passende huurwoningen in de sociale huursector) een lastige puzzel. Uitdagingen en knelpunten
Ondanks deze inspanningen is de opvang van vluchtelingen niet zonder uitdagingen. In het Regionaal Plan van Aanpak worden de belangrijkste knelpunten benoemd waarmee de gemeenten in de subregio te maken hebben. Zo neemt het aantal te huisvesten statushouders toe, maar ondervinden gemeenten problemen met het vinden van passende woonruimte. Daarnaast houdt het Rijk bij de plaatsing van vluchtelingen in de subregio onvoldoende rekening met de beperkte beschikbaarheid van onderwijs en zorg en ontbreekt lange-termijn financiering voor de opvang van de verschillende doelgroepen. De gemeenten in de subregio Arnhem doen een dringend beroep op het Rijk om deze uitdagingen gezamenlijk aan te pakken. Wij vragen om ondersteuning van de Provincie om de knelpunten duidelijk onder de aandacht te brengen bij het Rijk en pleiten voor een langetermijnvisie, ondersteund door een passend financieel kader.
o et, 'an Rheden en voorzitter PRT subregio Arnhem,
Can
Eert.
pagina
datum
2
Onderwerp
4 oktober 2024
Aanbiedingsbrief Plan van aanpak subregio Arnhem
Inhoudsopgave Plan van Aanpak subregio Arnhem I.
Bijdrage subregio Arnhem a. Inleiding b. Samenvatting c. Overzichten met totaalopgaven subregio Arnhem
II.
Uitdagingen en knelpunten subregio Arnhem a. Onderwijs b. Zorg c. Toezicht en handhaving d. Behoud van leefbaarheid in de wijk en onvoldoende sociale huurwoningen e. Werkwijze subregio Arnhem f. Afsprakenkader huisvesting aandachtsgroepen - Groene Metropoolregio
III.
Aanbevelingen voor noodzakelijke beleids- en uitvoeringsaanpassingen a. Aanbevelingen vanuit de bijdrage subregio Arnhem in 2024 b. Terugblik op gesuggereerde aanbevelingen door subregio Arnhem in 2023
Bijlage I: Cijfers en toelichting asielzoekers en ontheemde Oekraïners gemeenten binnen subregio Arnhem Bijlage II: Cijfers huisvesting statushouders subregio Arnhem
1
Regionaal Plan van Aanpak subregio Arnhem I. Bijdrage subregio Arnhem a. Inleiding In 2024 is een aantal ontwikkelingen geweest op het gebied van het opvangen en huisvesten van vluchtelingen in Nederland. De instroom van zowel asielzoekers als Oekraïense ontheemden is onverminderd hoog. Daarnaast blijft het ook in 2024 een uitdaging om voldoende huisvesting te bieden aan statushouders. Eind januari 2024 is de Spreidingswet aangenomen door de Eerste Kamer. De Spreidingswet brengt een nieuwe gemeentelijke taakstelling voor de opvang van asielzoekers waaronder alleenstaande minderjarige vreemdelingen. Daarnaast is in juni het nieuwe kabinet geïnstalleerd, wat in de toekomst mogelijk kan leiden tot andere politieke keuzes dan tot op heden gemaakt zijn. De vraag naar opvangplekken voor vluchtelingen en huisvesting voor statushouders blijft groot. Binnen subregio Arnhem zetten onze tien gemeenten zich in om voor deze drie groepen passende (tijdelijke) woonruimte te faciliteren. Dit blijft door verschillende factoren (o.a. netcongestie, de druk op zorg en onderwijs en het gebrek aan huizen) een lastige puzzel. Onze gemeenten blijven zich hier gezamenlijk voor inzetten, maar wel met het besef dat we doen wat we kunnen en wat realistisch is in de situatie van onze regio.
In deze bijdrage vindt u de inspanningen van de gemeenten in de subregio Arnhem (Arnhem, Doesburg, Duiven, Lingewaard, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Westervoort en Zevenaar). De uitdagingen en knelpunten worden toegelicht in dit document. We gaan in dit document in op de progressie ten aanzien van uitdagingen en knelpunten die vorig jaar in het Regionaal Plan van Aanpak zijn benoemd en wat de aanbevelingen zijn richting het Rijk. Verder is een samenvatting van de gemeentelijke taakstellingen en gerealiseerde opgaven opgenomen. In verband met het aantal gemeenten in deze regio is het ook dit jaar een omvangrijk document geworden. b. Samenvatting Binnen subregio Arnhem is het afgelopen jaar hard gewerkt om voor de verschillende groepen voldoende passende (tijdelijke) woonruimte te creëren. Subregio Arnhem handelt al sinds 2023 in de geest van de Spreidingswet en is daarom al langer doordrongen van de noodzaak van het realiseren van deze opvangplekken. Er ontbreekt op dit moment echter een lange termijn visie vanuit het Rijk om dit duurzaam vorm te kunnen geven. In subregio Arnhem vangen vijf van de tien gemeenten asielzoekers op, waarbij veruit het grootste aandeel wordt geleverd door de gemeente Arnhem. Met de verlenging van de opvangschepen aan de Rijnkade, zoals in juli 2024
2
gecommuniceerd, voldoet de regio gezamenlijk ruimschoots (138%!) aan haar taakstelling. Elke gemeente binnen subregio Arnhem levert haar bijdrage aan het opvangen van Oekraïense ontheemden. Ook in de afgelopen periode worden nog steeds nieuwe opvanglocaties geopend, naast de toenemende druk op het realiseren van opvangplekken voor asielzoekers. Veel van de locaties kennen een looptijd tot maart 2026, de laatst mogelijke verlengdatum van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB). Met alle huidige en toekomstige locaties voldoet subregio Arnhem gezamenlijk voor 86% aan haar Oekraïnetaakstelling per 1 januari 2025. Dit is ruim boven het huidige gemiddelde (medio september 2024) van 76% in de 25 regio’s in Nederland. Zoals vrijwel elke gemeente in Nederland hebben ook de gemeenten in subregio Arnhem moeite met het huisvesten van statushouders. Het nijpende tekort aan sociale huurwoningen, de steeds verder stijgende taakstelling en de lage doorstroming in de sociale huursector maken het ingewikkeld om elk half jaar aan de taakstelling te voldoen. Daarnaast is vaker sprake van een ‘mismatch’ tussen het beschikbare woningaanbod en de gezinssamenstelling van statushouders die gehuisvest dienen te worden.
In het Regionaal Plan van Aanpak worden de laatste cijfers uit het Taakvolgsysteem (TVS) opgenomen, daar zijn slechts weinig gemeenten bij met hun taakstelling voor het huisvesten van statushouders. c. Overzichten met totaalopgaven subregio Arnhem Asielzoekers Opgave* 2025
Waarvan AMV*
Realisatie asielzoekers 01-07-2025
Oekraïne Opgave 2025**
Realisatie Oekraïne 01-01-2025
Arnhem Doesburg Duiven Lingewaard Overbetuwe Renkum Rheden Rozendaal Westervoort Zevenaar
720 51 144 284 297 185 215 14 80 238
61 4 12 24 25 16 18 1 7 20
2.228 0 270 0 0 150 260 0 0 227
976 103 182 308 316 219 288 50 125 295
720 100 190 284 166 227 313 55 141 306
Totaal
2.228
188
3.135
2.863
2.466
Peildata: Met deze inbreng voor het provinciaal plan wordt vooruit gekeken tot het einde van de huidige opgaven: * De eerste wetscyclus asielopvang tot 1-2-2026, opvanglocaties dienen op 1-7-2025 opgeleverd te zijn (i.v.m. gevraagde langdurig beschikbare plekken volgens de Spreidingswet) ** Benodigde gemeentelijke opvang Oekraïense ontheemden 1 januari 2025 (i.v.m. verhoogde taakstelling per die datum naar 120.000 opvangplekken landelijk)
3
II. Uitdagingen en knelpunten subregio Arnhem Een evaluatie van het Regionaal Plan van Aanpak 2023 van subregio Arnhem leidt tot de conclusie dat gemeenten in 2024 met veel dezelfde uitdagingen en knelpunten te maken hebben als in 2023. Het aantal op te vangen vluchtelingen en het aantal te huisvesten statushouders neemt toe, maar er zijn geen eenvoudige oplossingen voor de genoemde uitdagingen en knelpunten. Hieronder een korte samenvatting van de meest relevante knelpunten en de werkwijze van de subregio. Deze uitdagingen en knelpunten kunnen wij als tien gemeenten niet zelfstandig oplossen. Hierbij hebben we hulp vanuit het Rijk nodig en zien we ons graag gesteund door de Provincie om de uitdagingen en knelpunten voldoende duidelijk te maken bij het Rijk. a. Onderwijs Het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs kampen met grote klassen leerlingen en een lerarentekort. De vraag naar onderwijs door Oekraïense ontheemden en asielzoekers zorgt ervoor dat de druk toeneemt. Het Rijk houdt met plaatsingen naar subregio Arnhem geen rekening met de (beperkte) beschikbaarheid van onderwijs. Met plaatsingen van Oekraïense ontheemden binnen in onze regio rekening gehouden met het beperkte aantal plekken op scholen, maar feit is dat het lastig is om de druk op onderwijs te verminderen.
De ISK in onze regio heeft een stop afgekondigd en ook sommige basisscholen kunnen de extra aanwas door tijdelijke migratie niet aan. b. Zorg Naast het Onderwijs staat ook de Zorg onder druk. Huisartsen en tandartsen hebben grote patiëntenbestanden, met weinig tot geen ruimte voor nieuwe patiënten, en communicatie met vluchtelingen is gecompliceerd, zeker in het licht van het korte tijdsbestek van een afspraak. Er is een cultureel verschil over het beroep op de gezondheidszorg. Het culturele verschil maakt dat er soms onnodig een beroep wordt gedaan op de zorg, terwijl juist medische c.q. tandheelkundige zorg voor een groot aantal vluchtelingen noodzakelijk is. Het is echter niet in alle gevallen mogelijk om vluchtelingen van volledige zorg te voorzien en vaak wordt het minimale uitgevoerd. c. Toezicht en handhaving Ten aanzien van handhaving en toezicht door de politie wordt zo veel mogelijk geschakeld binnen de lokale driehoek van de gemeenten. In de opvang voor Oekraïense ontheemden merken wij in toenemende mate overlast als gevolg van psychische problemen en drank- en middelengebruik. Als regio laten wij regelmatig in verschillende overleggremia weten dat dit onhoudbaar is/wordt en wij als regio geen enkele opvangmogelijkheid hebben om onderdak te bieden aan Oekraïners die niet meer op hun initiële opvanglocatie kunnen verblijven.
We hopen op hulp van het Rijk, maar dit heeft tot op heden niet geleid tot een passende reactie.
4
d. Behoud van leefbaarheid in de wijk en onvoldoende sociale huurwoningen De huisvesting van statushouders vindt in samenwerking met woningbouwcorporaties vaak plaats in sociale huurwoningen. Hierdoor bestaat de kans dat veel statushouders in dezelfde wijken of straten gehuisvest worden waar ook andere kwetsbare doelgroepen gehuisvest worden, waardoor de leefbaarheid van de wijk onder druk komt te staan. Het is in sommige wijken lastig is om variatie in sociaal-economische status en achtergrond te behouden en dit leidt soms tot onrust bij bewoners. Daarnaast geven woningbouwcorporaties te kennen dat ze het lastig vinden om de businesscase van nieuw te bouwen sociale huurwoningen rond te krijgen. Ook is de doorstroming in de sociale huursector erg laag. Het aantal sociale huurwoningen dat (jaarlijks) beschikbaar komt, is dus beperkt en met bovenstaande factoren neemt de druk op de (sociale) woningmarkt alleen maar toe. Dit leidt tot problemen bij de uitstroom van vluchtelingen naar woningen, waardoor de druk op opvangfaciliteiten toeneemt. e. Werkwijze subregio Arnhem Binnen subregio Arnhem proberen wij bovenstaande uitdagingen gezamenlijk op te pakken. Dit doen we door deze uitdagingen bespreekbaar te maken aan de ambtelijke en bestuurlijke tafels.
Het RCVS heeft een rol binnen subregio Arnhem op het gebied van coördinatie en spreiding van Oekraïners, maar er is ook een kwartiermaker aangesteld. Het RCSV heeft als hoofdtaak het bieden van ondersteuning in plaatsingsproces het voor Oekraïners. Daarnaast biedt het RCVS hulp bij uitwisseling en tijdelijke oplossingen voor ontheemde Oekraïners die overlast veroorzaken of zorg nodig hebben. Dit is een onderschat probleem voor de sfeer binnen de opvangen het werkplezier van werknemers en vrijwilligers. Centrale locaties met professionele hulp zijn een must. Verder is in onze regio een kwartiermaker (vanuit het RCVS) aangewezen om te kijken of we gezamenlijk tot oplossingen kunnen komen voor de eerdergenoemde problemen in dit hoofdstuk. Hier komt bijvoorbeeld het dashboard uit voort voor uitwisselen van statushouders ten behoeve van huisvesting van deze groep. Verder wordt vanuit het RCVS ondersteuning geboden bij bijvoorbeeld gesprekken met huisartsen, tandartsen en koepelorganisaties van deze beroepsgroepen. Hierboven benoemen we de knelpunten en uitdagingen binnen onze subregio. Graag benadrukken we nogmaals dat deze knelpunten ook in ons vorig Regionaal Plan van Aanpak zijn benoemd en dat we meer concrete oplossingen vanuit het Rijk verlangen. f.
Afsprakenkader huisvesting aandachtsgroepen - Groene Metropoolregio In de Groene Metropoolregio is tijdens het overleg van 12 juni jl. het Regionale afsprakenkader huisvesting aandachtsgroepen besproken. Onder de aandachtsgroepen van het Regionale afsprakenkader valt ook de huisvesting van statushouders. De corporaties hebben hun steun verklaard voor dit Afsprakenkader in een bestuurlijke reactie. De belangrijkste afspraak is dat de opgave voor huisvesting van aandachtsgroepen fair share verdeeld wordt naar inwoneraantal. 5
De regionale opgave is hiervoor in beeld gebracht. De belangrijkste lijnen met dit regionale plan van aanpak zijn: •
Gemeenten verbeteren kwetsbare wijken, de toewijzing van de vrijkomende sociale huurwoningen gaat 75% naar reguliere woningzoekenden en 25% aan urgente aandachtsgroepen. • De huisvesting van aandachtsgroepen gaat via een regionale bemiddelingstafel. • Elke gemeente biedt in haar woningbouwprogramma ruimte voor aandachtsgroepen (sociale en particuliere huur). • Gemeenten maken prestatieafspraken met woningcorporaties en huurdersorganisaties voor het beter benutten van nieuwbouw en bestaande bouw voor aandachtsgroepen. • Kennisdelen en lobby om vernieuwende woonconcepten voor de aandachtsgroepen van de grond te krijgen (woningdelen, mix van doelgroepen etc.). In oktober wordt het definitieve Afsprakenkader huisvesting aandachtsgroepen vastgesteld. III. Aanbevelingen voor noodzakelijke beleids- en uitvoeringsaanpassingen Sinds 2023 wordt middels een ambtelijk en bestuurlijk overleg binnen subregio Arnhem gezamenlijk opgetrokken om de uitdagingen rondom de opvang van vluchtelingen en het huisvesten van statushouders aan te gaan. Hoewel gemeenten binnen de regio hun individuele en collectieve verantwoordelijkheid nemen, is er op sommige dossiers grote afhankelijkheid van het Rijk en andere partners.
Hieronder een opsomming van de gevraagde beleids- en uitvoeringsaanpassingen door subregio Arnhem aan deze partners om het opvangen van vluchtelingen en het huisvesten van statushouders mogelijk te maken en mogelijk te houden. a. Aanbevelingen vanuit de bijdrage subregio Arnhem in 2024 1. Maak een langetermijnvisie ten aanzien van het opvangen van vluchtelingen en het huisvesten van statushouders Sinds de Uitvoeringsagenda Flexibilisering Asielketen, de oorlog in Oekraïne en de komst van de Spreidingswet wordt een toenemend beroep gedaan op gemeenten om een bijdrage te leveren aan het opvangen van vluchtelingen en huisvesten van statushouders. Hoewel duidelijk is dat de gevraagde hulp van gemeenten niet van korte duur zal zijn, ontbreekt het duidelijk aan een langetermijnvisie vanuit het Rijk. Taakstellingen worden voortdurend verhoogd en ook voor de Spreidingswet wordt elke twee jaar een nieuwe capaciteitsraming vastgesteld. Dit maakt het voor gemeenten (maar ook COA) lastig om de impact van deze vragen voor de komende 5, laat staan 20 jaar, te bepalen. Gemeenten hebben baat bij een langetermijnvisie met financieel kader zodat zij weten waar zij in de toekomst aan toe zijn.
6
2. Versnel beslissingen vanuit het Rijk Gedurende 2024 is op meerdere vlakken duidelijk geworden dat de daadkracht vanuit verschillende ministeries van het Rijk te wensen overlaat. Bijvoorbeeld; het duurt lang voordat duidelijkheid is over de verlenging van de RTB en de invoering van de eigen bijdrage voor werkende Oekraïense ontheemden. Het gebrek aan tijdig uitsluitsel maakt het voor gemeenten ingewikkeld om adequaat te handelen. Indien eerder duidelijk is of de RTB wordt verlengd, kunnen in een vroeg stadium langdurige afspraken worden gemaakt voor de opvanglocaties voor Oekraïners. In het geval van de eigen bijdrage zorgt een trage besluitvorming aan afbreuk van de solidariteit binnen gemeenten ten aanzien van het opvangen van ontheemden. 3. Geef duidelijkheid en zekerheid aan gemeenten m.b.t. financiering op de langere termijn en over verlenging en aanpassing van lopende regelingen Vanaf de start van de oorlog in Oekraïne en met de toestroom van vluchtelingen heeft het Rijk op verschillende dossiers te kennen gegeven dat er veel mogelijkheden zijn voor financiering. De praktijk blijkt echter weerbarstig. Toezeggingen voor het verlengen van opvanglocaties voor Oekraïense ontheemden bleken destijds beperkt te worden afgegeven i.v.m. onduidelijkheid of late duidelijkheid over het verlengen van de RTB.
Financiële afspraken ten aanzien van opvanglocaties voor asielzoekers, waarbij de gemeente exploiteert in plaats van het COA, komen lastig van de grond gezien de lange looptijd van een gewenste afspraak. Onze regionale hub (CNO) is verliesgevend, maar gesprekken met het Rijk over de financiering hiervan blijken lastig. Daarnaast merken we dat de sociale problematiek van gevluchte Oekraïners aanzienlijk kan zijn. Dat kan leiden tot een stijging van bijbehorende (zorg)kosten. Gemeenten dienen dit uit reguliere budgetten te bekostigen en krijgen hiervoor geen/amper compensatie van het Rijk. Veel gemeenten bekostigen deze (zorg)kosten uit het normbedrag, in Rozendaal kan dat niet. Hierdoor is het moeilijk om grip te houden op financiële risico’s die de opvang van ontheemden uit Oekraïne met zich meebrengt. Regie tussen de departementen (JenV en VWS, OCW) en (h)erkenning vanuit het Rijk voor deze problematiek zou hierbij wenselijk zijn. Verder kennen sommige regelingen slechts een beperkte looptijd, vandaar ons verzoek om de looptijd van bijvoorbeeld de Regeling Grote gezinnen te verruimen. Gebrek aan duidelijke en tijdige besluitvorming op financieel vlak is voor gemeenten cruciaal om het opvangen van vluchtelingen en het huisvesten van statushouders mogelijk te maken.
De financiële positie van een groot aantal gemeenten in Nederland staat de komende jaren onder druk, waardoor financiële onzekerheid op dit dossier belemmerend is. 4. Communiceer tijdig en via één route Bij zowel de ambtelijke als bestuurlijke afstemmingen binnen subregio Arnhem wordt gesproken over de beruchte ‘vrijdagmiddag brieven’. Hiermee worden de oproepen van het Rijk bedoeld ten aanzien van het acuut realiseren van 7
(nood)opvangplekken binnen de regio. De timing wordt niet als positief ervaren, omdat deze brieven vaak op vrijdagmiddag binnenkomen en er op dat moment weinig gedaan kan worden. Vaak is de doorlooptijd kort en moet er binnen enkele werkdagen een reactie worden gegeven. Gemeenten vinden dit geen constructieve werkwijze. Verder wordt er ten aanzien van het huisvesten van statushouders vaak via verschillende wegen gecommuniceerd richting gemeenten. De huisvesting is onderdeel van de Regietafel, maar in de praktijk ontvangen gemeenten ook vanuit de Provincie op individueel gemeentelijk niveau regelmatig brieven met bijvoorbeeld een actuele reactie op de stand van zaken of het verzoek om een Plan van Aanpak. Dit leidt tot dubbel werk en frustratie bij de betrokken gemeenten. Het zou voor gemeenten prettig zijn als duidelijk is wat de ‘enige en juiste route’ is. Wij roepen de provincie en het Rijk dringend op het toezicht en samenwerking op de taakstelling huisvesting statushouders op een manier vorm te geven die aansluit bij de werkelijkheid en de draagkracht van gemeentes. b. Terugblik op gesuggereerde aanbevelingen door subregio Arnhem in 2023 In 2023 is vanuit de subregio ook een aantal gevraagde beleidswijzigingen gedaan richting het Rijk. Hieronder een korte samenvattingen van onze ervaringen met het vervolg van deze aanbevelingen. •
Acteer in de geest van de Spreidingswet Met het inwerkingtreden van de Spreidingswet begin 2024 komt het Rijk tegemoet aan deze aanbeveling. Hoewel subregio Arnhem gedurende 2023 al acteerde in de geest van de Spreidingswet is dit inmiddels ook een landelijke verplichting geworden. Wij roepen op deze ook in stand te houden.
•
Hulp bij problematiek rondom Oekraïense ontheemden Er is vanuit het Rijk gedurende 2024 weinig hulp geboden bij het opvangen van Oekraïense ontheemden die zorg nodig hebben of overlast veroorzaken op opvanglocaties. Gemeenten dienen dit zelf op te lossen volgens het Rijk en er worden slechts handreikingen opgesteld en gedeeld. Subregio Arnhem voelt zich op geen enkele manier gesteund op dit gebied.
•
Hulp bij regio overstijgende onderwerpen (zorg, netcongestie en feitelijk gebrek aan woningen) Bovenstaande grote uitdagingen lenen zich lastig voor een snelle ‘quick fix’. Vanuit het Rijk heeft subregio Arnhem geen eenvoudige oplossingen aangereikt gekregen. Binnen onze subregio wordt er vanuit het RCVS wel gewerkt om gezamenlijk inzicht te krijgen in deze problemen en ze op te lossen. Vanuit de Provincie wordt subregio Arnhem ondersteund bij het verwezenlijken van initiatieven, zoals een regionaal dashboard voor het uitwisselen van te huisvesten statushouders. Dit blijft echter een druppel op een gloeiende plaat.
8
•
Hulp om maatschappelijk draagvlak niet af te laten brokkelen De hoge kwaliteit van opvang voor vluchtelingen kan leiden tot (ervaren) ongelijkheid tussen vluchtelingendoelgroepen en minima. Bij verschillende gemeenten binnen de subregio nam het (maatschappelijk) draagvlak om vluchtelingen op te vangen af. Oneigenlijk gebruik van voorzieningen deed afbreuk aan de solidariteit, bijvoorbeeld bij Oekraïense ontheemden die met een arbeidsmotief in plaats van een vluchtmotief naar Nederland lijken te komen. Het Rijk is gedeeltelijk tegemoetgekomen om oneigenlijk gebruik van voorzieningen onaantrekkelijker te maken door het verplichten van een eigen bijdrage in voorzieningen door werkende Oekraïense ontheemden.
9
BIJLAGE 1: Cijfers en toelichting gemeenten binnen subregio Arnhem A. Gemeente Arnhem Asielopvang
Asiel AMV
Taakstelling 720 61
realisatie 2.228 132
verschil + 1.508 + 71
Bij tekort: aangeven op welke wijze wordt voorzien in de taakstelling n.v.t.
Asiel/AMV tot 1 juli 2025
0
0
0
Alle opvanglocaties lopen door tot na 1 juli 2025
n.v.t.
Locatie (indien bekend)
Capaciteit (aantal bedden)
Doelgroep (asiel of AMV)
Type (regulier, noodopvang of TGO)
Besluitvorming (bestuursovereenkomst, college- of raadsbesluit)
Verwachte sluitingsdatum
Exploitatie (COA of gemeente)
Ja Ja Ja Ja
Verwachte openingsdatum nb. nvt bij bestaande locatie n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.
1. 2. 3. 4.
Groningensingel Elderhoeve Frombergstraat Velperweg
430 350 20 17
asiel asiel AMV AMV
Regulier Regulier Regulier Regulier
Onbepaalde tijd Onbepaalde tijd Onbepaalde tijd Onbepaalde tijd
COA COA COA COA
5.
Amsterdamseweg
50
AMV
Regulier
Ja
n.v.t.
Onbepaalde tijd
COA
6.
NH Rijnhotel
200
Asiel
Noodopvang
Ja
Augustus 2024
Augustus 2026
COA
7.
Old Dutch Hotel*
45
AMV
Noodopvang
Ja
n.v.t.
COA
Nieuwe kade
956
Asiel
Noodopvang
Ja
n.v.t.
1 juli 2025 (mogelijk tot ‘26) December 2025
8. 9.
Postillion hotel
160
Asiel
Noodopvang
Ja
n.v.t.
December 2024
COA
COA
* Gezien de mogelijke verlenging is deze tijdelijke AMV locatie meegenomen onder ‘AMV realisatie’ i.p.v. ‘Asiel/AMV tot 1 juli 2025’ Toelichting en bijzonderheden vanuit Arnhem op asielopvang in de gemeente De gemeente Arnhem heeft in een bestuursovereenkomst met COA vastgelegd dat zij inzetten op langdurige oplossingen voor de vluchtelingenproblematiek, middels opvanglocaties die voor lange termijn beschikbaar zijn. De komende 30 jaar wil zij 2000 permanente opvangplekken realiseren.
10
Opvang ontheemden Oekraïne Opgave
realisatie
verschil
976
749
-227
Aantal ontheemden in POO (registratie BRP) 240
Locatie (indien bekend)
Capaciteit
Datum opening
Datum sluiting
Nieuwe kade, Arnhem Marasingel, Arnhem Doorwerthlaan, Arnhem
374 175 200
09-01-2023 16-05-2023 28-09-2022
01-01-2026 23-02-2025 01-07-2027
1. 2. 3.
Bijzondere voorzieningen
Toelichting en bijzonderheden vanuit Arnhem op opvang Oekraïne in de gemeente De gemeente Arnhem is bezig met het realiseren van twee extra opvanglocaties voor Oekraïners om medio 2025 aan de verhoogde taakstelling te voldoen. Besluitvorming hierover volgt.
11
B. Gemeente Doesburg Asielopvang Taakstelling
realisatie
verschil
Bij tekort: aangeven op welke wijze wordt voorzien in de taakstelling
Asiel
51
0
-51
AMV
4
0
-4
Eerder gesproken over een gezamenlijke afspraak binnen de Liemers, maar hiervoor is geen concreet voorstel bekend. Eerder gesproken over een gezamenlijke afspraak binnen de Liemers, maar hiervoor is geen concreet voorstel bekend.
Toelichting en bijzonderheden vanuit Doesburg op asielopvang in de gemeente De gemeente Doesburg levert geen bijdrage aan de regionale asielopgave. De gemeente probeert hierover binnen de Liemers tot een regionale afspraak te komen over de wijze waarop in dit tekort wordt voorzien, maar heeft hier geen concrete afspraak over gemaakt. Opvang ontheemden Oekraïne Opgave
realisatie
verschil
103
100
-3
Aantal ontheemden in POO (registratie BRP) Nog niet bekend
Locatie (indien bekend)
Capaciteit
Datum opening
Datum sluiting
1.
Begoniastraat 42b (portakabins)
48
01-09-2024
31-08-2029
2.
Begoniastraat 42b (school)
52
28-02-2023
31-08-2029
Bijzondere voorzieningen
Toelichting en bijzonderheden vanuit Doesburg op opvang Oekraïne in de gemeente De gemeente Doesburg heeft in totaal 100 opvangplekken voor ontheemde Oekraïners in haar gemeente. Hiermee voldoet zij bijna aan haar taakstelling om 103 opvangplekken te realiseren.
12
C. Gemeente Duiven Asielopvang Taakstelling
realisatie
verschil
Bij tekort: aangeven op welke wijze wordt voorzien in de taakstelling
asiel
144
270
+126
AMV
12
0
-12
Eerder gesproken over een gezamenlijke afspraak binnen de Liemers, maar hiervoor is geen concreet voorstel bekend. Eerder gesproken over een gezamenlijke afspraak binnen de Liemers, maar hiervoor is geen concreet voorstel bekend.
Locatie (indien bekend)
Capaciteit (aantal bedden)
Doelgroep (asiel of AMV)
Type (regulier, noodopvang of TGO)
Besluitvorming (bestuursovereenkomst, college- of raadsbesluit)
1.
Impuls, Duiven
190
Asiel, nareizigers
Noodopvang
Ja
Verwachte openingsdatum nb. nvt bij bestaande locatie n.v.t.
2.
Nieuwgraaf, Duiven
80
Asiel, nareizigers
Noodopvang
Ja
n.v.t.
Verwachte sluitingsdatum
Exploitatie (COA of gemeente)
Overleg met COA over meenemen in taakstelling Overleg met COA over meenemen in taakstelling
COA
COA
Toelichting en bijzonderheden vanuit Duiven op asielopvang in de gemeente De gemeente Duiven vangt in twee hotels al langere periode nareizigers op. Over de verwachte sluitdata van deze twee locaties worden momenteel afspraken gemaakt tussen de gemeente en COA, maar de locaties worden ook in 2025 gebruikt om nareizigers op te vangen. Vanuit de gemeente Duiven is geen concreet voorstel bekend over een eventuele Liemerse afspraak t.b.v. het opvangen van vluchtelingen. Met deze twee hotels voldoet de gemeente Duiven aan haar taakstelling.
Opvang ontheemden Oekraïne Opgave
realisatie
verschil
Aantal ontheemden in POO (registratie BRP)
13
182
190
8
9
Locatie (indien bekend)
Capaciteit
Datum opening
Datum sluiting
1.
Den Oldenhoek 6a (satelliet 1)
16
03-07-2023
04-03-2026
2.
Helstraat 16 (satelliet 2)
12
10-6-2024
04-03-2026
3.
Rijksweg 53 (De Boomgaard)
24
9-5-2022
04-03-2026
4.
Schoolstraat 14 (De Ent - KerkvoorNu)
58
29-12-2022
04-03-2026
5.
Goudenregenstraat 1,(Bloesem – KerkvoorNu)
80
06-05-2024
04-03-2025
Bijzondere voorzieningen