2.1 Plan van aanpak Vroegsignalering

Inrichten voor ingang per 1 januari 2021

SHV’ers zullen met de klant via het burgerportaal samen gegevens invullen voor de berekening. De VNG en KBvG formuleren praktische afspraken over het afvoeren en opslaan van goederen.

Differentiëren van behandeling vroegsignalen (brief, telefoon, huisbezoek) Samenloop Wijk Samenstelling gezinnen Monitoren capaciteit, proces- en termijnafspraken. Interne analyse en in kaart brengen op benodigde databronnen en gegevensuitwisseling. Tijdig overleg IT-afdeling en opdrachtverstrekking softwareleveranciers. Na analyse differentiëren van aanbod van diensterlening (samenloop, doelgroep, etc.).

7. Activiteiten en planning Het project bestaat uit de volgende fasen: Fase Voorbereiding Implementatie Uitvoering en doorontwikkeling Evaluatie

7.1

Tijd 1 juni 2020 1 februari 2021 30 april 2021 1 januari 2022

1 februari 2021 30 april 2021 31 december 2022 1 februari 2023

Activiteiten voorbereiding

De activiteiten die in deze periode plaats vinden zijn er op gericht om er voor te zorgen dat we voorbereid zijn om te starten met de implementatie Voorbereiding 1 juni- 2020 / 1 februari 2021 ❑ Opstellen plan van aanpak ❑ Inventariseren en informeren intern en extern betrokkenen ❑ Projectleider implementatie aanwijze ❑ Afstemming interne communicatie

Gereed ✓ ✓ ❑ ❑

23 Docid: K;/PvA format WMW v 1.2a

7.2

Activiteiten uitvoering implementatie

Tijdens deze periode passeren een groot aantal activiteiten. Zonder volledig te willen zijn, hieronder een opsomming van die activiteiten die direct samenhangen met de implementatie van vroegsignalering en de overige 3 wetten voor zover ze invloed hebben op de interne processen of die van onze samenwerkingspartners. Voor een zeer uitgebreid overzicht van activiteiten verwijsn ik naar het model plan van aanpak van VNG realisatie, Check Implementatie 1 februari 2021– 30 april 2021 ❑ Aanpassen beleid: Preventie Vroegsignalering ❑ Opstellen gemeentelijke verordening Wgs ❑ Voorbereiden en inplannen behandeling College ❑ Bij (gedeeltelijke) uitbesteding van uitvoering Wgs: herijken contractafspraken, authenticatie, autorisatie en verwerkersovereenkomsten + nieuw mandaat college + afhandeling klachten ❑ Opstellen overeenkomst aansluitend bij landelijk convenant of ❑ Opstellen gemeentelijk convenant met vaste lasten partners ❑ Inrichten ontvangst vroegsignalen o Keuze techniek (BKR vs.

Inforing) ❑ Inrichten verwerken signalen ten behoeve van vroegsignalering ❑ Inrichten raadplegen bronnen na acceptatie aanbod SHV na vroegsignalering ❑ Inrichten raadplegen, verwerken en verzenden data ten behoeve van aanvraag schuldhulpverlening ❑ Impact raadplegen bronnen na aanvraag SHV ❑ Inrichten en/of aanpassen werkprocessen o ❑ Producten aanpassen en vormgeven: ❑ Communicatie naar inwoners over vroegsignaleren van schuldeisers naar gemeenten ❑ Evt. trainen van betrokken medewerkers ❑ Afstemming (terugkerend) ❑ Bewaken voortgang (continue) & informeren stakeholders

7.3

Wet Wgs + Wvbvv Wgs Wgs

Wgs

Wgs

Wgs Wgs

Wgs Wgs Wgs Wgs All All

Activiteiten uitvoering en doorontwikkeling dan wel bijstelling

Ook na de implementatiefase is het werk niet afgerond. Er zijn immers nog zaken die in 2021 van de band rollen (i.v.m. wetswijziging per 1-1-2022). Daarnaast vraagt de invoering van vroegsignalering evaluatie en zo nodig bijstelling. Het is aan de projectleider om hier goede invulling aan te geven (en te komen met voorstellen). Daarin zal aandacht moeten zijn voor: 1. werkt de gemeente conform in de uitvoering voor de Wvbvv en de Wgs 2. is de gemeente ingericht om kwalitatief juiste data veilig aan het beslagregister te leveren. 3. Is er een besluit genomen of wel/niet/later gekozen is/wordt voor uitvoering van de ags (Opt-in) 4. En uiteraard: zijn het College en Raad geïnformeerd. 24 Docid: K;/PvA format WMW v 1.2a

7.4

Activiteiten evaluatie

Vanaf 2022, als alle gewijzigde wetten zijn ingegaan en overgangstermijnen zijn verstreken, zal zowel in de uitvoering als bestuurlijk tijdig de vinger aan de pols moeten worden gehouden. Evaluatie 1/1/2022 – 1/2/2023 ❑ evaluatie ❑ Borgen van resultaten evaluatie (lessons learned)

Onderdeel All Al

8. Betrokkenen bij de implementatie Om de wetten binnen het schuldendomein in samenhang te implementeren is de betrokkenheid en inbreng gewenst van de volgende rollen c.q. personen. In verband met onze gemeentegrootte worden één persoon meerdere rollen vervult. Rol Coördinator

Naam Werkzaak/Plangroep (1e fase) en vervolgens Team MO (Jos)

Communicatiemedewerker

Sandra

Domeindeskundige Sociale Zaken

Judith / Melvin

Domeindeskundige Schuldhulpverlening, Preventie en Vroegsignalering

Jos

Aanspreekpunt IT/SSC

Mark]

Taken/verantwoordelijkheden • Is primair verantwoordelijk voor het project • Rapporteert aan de portefeuillehouder • Overlegt regelmatig met opdrachtgever • Is het aanspreekpunt voor vragen • Zorgt voor de interne coördinatie, planning, voortgangsbewaking en rapportage • Opstellen communicatieplan (intern, gemeentelijke partners, inwoners) • Plaatsen webberichten, intranet, persberichten en informatie voor inwoners • Agenderen van nieuwe wetgeving in werkoverleg van VW • In samenhang doorvoeren wijziging van werkprocessen • Afstemmen met coördinator • Agenderen van nieuwe wetgeving in werkoverleg van team MO • Beleidsmatig verantwoordelijk voor implementatie • Afstemmen met coördinator • Bijdrage aan invullen IT-vragen BIO-vragenlijst

Aanspreekpunt Belastingsamenwerking

Gebby

•

CISO / adviseur informatieveiligheid Functionaris Gegevensbescherming (FG)

Mark

•

Bijdrage aan invullen Suwinet-vragen BIO vragenlijst m.b.t. gebruik Suwinet voor Gemeenten Gerechtsdeurwaarders Betrokkenheid vanuit informatieveiligheid

Hans

•

Betrokkenheid vanuit privacy

9. Projectbegroting Voor de implementatie van nieuwe wettelijke taken is financiering benodigd. U kunt denken aan kosten voor het project om de uitvoering van de wetgeving te implementeren (projectbemensing, kosten voor IT, etc.). Hieronder is een concept opzet begroting uitgewerkt. De nieuwe uitvoeringswerkzaamheden betreffen o.a. contact leggen, het huisbezoek, een plan van aanpak en het registreren in een nieuw systeem. Als inwoners verwezen worden voor een screening omdat er sprake is van schulden, dan gaat het gewone reguliere 25 Docid: K;/PvA format WMW v 1.2a

proces lopen. Dit geldt ook voor een verwijzing in verband met andere hulpvragen. Vroegsignalering kan betekenen dat de instroom in Schulddienstverlening toeneemt. Daar staat tegenover dat burgers eerder in beeld zijn en geholpen worden en dat scheelt crisiswerk, wat altijd veel tijd kost. Dit kan overigens wel betekenen dat de kosten voor het reguliere schuldenaanbod van de gemeente tijdelijk stijgen. Dit effect is verder niet meegenomen in deze begroting. Kosten Initiatiefase Projectleiding: Fase 1 Opstellen projectvoorstel en ondersteuning bestuurlijke besluitvorming Implementatiefase Projectleiding: Fase 2 opzetten en uitrollen Registratie- en matchingsysteem (inrichting / training gebruik) Evt. kosten aansluiting CKI *1 Onvoorzien Structureel Regisseur: Fase uitvoering maand 6 - 12 Registratie- en matchingsysteem Evt. kosten gebruik CKI *1 Hulpaanbod *2: (15 min. per huishouden o.b.v. 93 signalen = 93 huishoudens p/m) Plan van aanpak *2: (o.b.v.30% acceptatie hulpaanbod en 2,5 uur per PvA Onvoorzien

Aantal uur

Tarief

n.v.t.

8 uur p/w / 5 mnd

Bedrag

Toelichting Binnen eigen organisatie

€ 95,--

€ 16.000 Eénmalig € 1.000 Eenmalig / inschatting € 1.000 Eenmalig € 2.000 Eenmalig

8 uur p/m

p.m. Binnen eigen organisatie € 7.200 Kosten gebruik webbased systeem

270 uur per jaar (ca. 22,5 uur p/m.)

€ 57,50

810 uur per jaar (ca. 67,5 uur p/m)

€ 57,50

€ 1.000 € 15.500 Structureel Stelpost - Indicatief

€ 47.000 Structureel Stelpost - Indicatief € 2.000 Structureel Stelpost - Indicatief

*1 Op dit moment is er landelijk veel discussie over de “verplichte” aansluiting van de gemeenten op het CKI. Hoewel we er voor hebben gekozen om nog niet aan te sluiten, houden we er wel rekening mee in onze kostenraming (zowel bij de eenmalige als de structurele kosten). *2 De tijdsinvestering is een indicatie. De praktijk zal moeten uitwijzen of zowel het aantal matches (93), de ingezette instrumenten als de benodigde tijdsinvestering een juiste weergave vormen. Op basis van de ervaringscijfers zal lopende de beginperiode bijstelling plaatsvinden.

Kosten Implementatiefase: De implementatiekosten kunnen worden geschat op € 20.000,--. Hiervoor is (eenmalig) budget aanwezig. Structurele kosten: Deze zijn zeer sterk afhankelijk van 1. de invulling van de projectleiding (intern); 26 Docid: K;/PvA format WMW v 1.2a

2. het aantal signaalmeldingen per maand (nu is gerekend met 100% van gemiddeld 93 meldingen per maand en een tijdsinvestering van 15 min. voor ieder hulpaanbod / sobere invulling van de aanbiedingsverplichting); 3. de acceptatie door 30% van de huishoudens van het hulpaanbod met een gemiddelde tijdslast van 2,5 uur per PvA. Zoals aangegeven in par. 4.7 onder Financiën is het uitvoeren van de vroegsignaleringstaak niet iets wat budgettair neutraal toegevoegd kan worden aan het bestaande takenpakket (van ons of een gekozen uitvoeringspartner). Landelijk wordt nog bezien of deze nieuwe taak voor de gemeenten vertaald wordt in additionele structurele rijksvergoeding (op dit moment is dat niet het geval). Wel is aangekondigd dat vanaf 2020 een bedrag van € 146 miljoen beschikbaar is voor de intensivering van de armoede- en schuldenaanpak. Dit voorlopig voor een periode van 3 jaren (periode 2020 t/m 202). Het geld gaat voor een belangrijk deel (€ 75 miljoen in 3 jaren) naar gemeenten ten behoeve van het gemeentelijk schuldenbeleid (efficiëntere en snellere dienstverlening) en de bijzondere bijstand. Voor 2020 gaat het om € 15 miljoen. Voor de jaren 2021 en 2022 betreft het € 30 miljoen per jaar. Opmerking/kanttekening: Ervaring zal moeten uitwijzen (via monitoring / evaluatie) of de aannames juist zijn. Verder moet de aantekening worden gemaakt dat de keuzes genoemd in par.

4.5 bepalend zijn voor de structurele kosten. Hogere ambities (hoe outreachend wil je zijn), bepalen sterk de benodigde menskracht en daarmee de kosten

27 Docid: K;/PvA format WMW v 1.2a

10. Bijlage 1 Impact wetswijzigingen 10.1

Wet vereenvoudiging beslagvrije voet

Gemeenten krijgen vanuit zes verschillende rollen te maken met deze wetswijzigingen. • als schuldhulpverlener; • als schuldeiser; • als beslagleggende partij vanuit belastingen, sociaal domein of overige (parkeerbelasting, leges, etc.); • als inhoudingsplichtige; • als uitkeringsverstrekker; • en werkgever. VNG Realisatie heeft een impactanalyse uitgevoerd. Met de aanpassing van de Wvbvv is impact op de onderdelen uit onderstaande tabel. Deze zijn als acties opgenomen in het format plan van aanpak. IMPACT Wvbvv Aanpassingen processen voor vaststelling en communicatie van de beslagvrije voet (Aanschaf, inrichting en) gebruik van een rekenmodule Vormgeving uitvoering coördinerende rol van deurwaarder bij aanvang, uitvoering en overdracht Impact op inwoners over het nieuwe proces, berichtgeving en het begrijpen van de vaststelling van de belastbare vrije voet Hernieuwde vaststelling BVV binnen lopende schuldtrajecten, beslagen en verrekeningen

De volledig uitgewerkte impactanalyse vindt u hier.

10.2

Wet gemeentelijke schuldhulpverlening

Op 1 januari 2021 treedt de aangepaste Wet gemeentelijke schuldhulpverlening in werking. De wetswijziging faciliteert de uitwisseling van persoonsgegevens bij twee onderdelen van schuldhulpverlening, namelijk bij: a. de gegevensuitwisseling met als doel vroegsignalering van schulden; b. de gegevensuitwisseling voor het besluit over toegang tot en het plan van aanpak voor schuldhulpverlening. VNG Realisatie heeft ook hiervoor een impactanalyse op de Wgs uitgevoerd. Met de aanpassing van de Wgs is impact op de onderdelen uit onderstaande tabel. Deze zijn als acties opgenomen in het VNG-format plan van aanpak, waarvan gebruik is gemaakt.. IMPACT Wgs Financiering vroegsignalering Ontvangst en verwerking data ten behoeve van vroegsignalering Vastleggen afspraken met vaste lasten crediteuren o.b.v. (landelijk) convenant. Besluit over en inrichting van digitaal meldpunt schuldeisers Gegevensuitwisseling en gebruik van data voor schuldhulpverleningsproces implementeren Aanpassen beleid en verordening Aanpassen beschikkingen Aanpassen werkproces schuldhulpverlening (kanteling van opvragen naar opzoeken)

28 Docid: K;/PvA format WMW v 1.2a

Inrichten/Aanpassen werkprocessen vroegsignalering. Inrichten/Aanpassen productenaanbod voor nieuwe doelgroepen (flexwerkers, ondernemers en vroeggesignaleerden etc.)

De volledig uitgewerkte impactanalyse vindt u hier: https://www.vngrealisatie.nl/producten/Verbinden-Schuldendomein

10.3

Wet stroomlijning keten voor derdenbeslag (vbr)

Deze wet wordt ook aangeduid als de verbreding van het beslagregister (vbr). Deze wet zal vanaf januari 2022 gefaseerd worden ingevoerd door de deelnemende partijen. VNG Realisatie rond de impactanalyse voor de vbr eind november 2020 af. Op basis van de beschikbare informatie zijn in elk geval de volgende acties van belang. IMPACT vbr Inrichten aanleveren data aan beslagregister Wijziging proces aanvullende informatie opvragen ten behoeve van bepaling toegepaste beslagvrije voet.. (Dit verloopt vanaf inwerkingtreding via het register (en niet langer via de derde))

10.4

Adviesrecht gemeenten bij schuldenbewind

Op 1 januari 2021 treedt eveneens de Wet Adviesrecht gemeenten bij schuldenbewind (ags) in werking. Het adviesrecht moet ons beter in staat stellen onze regierol bij schuldenbewind te vervullen. Voor de ags is nog geen impactanalyse beschikbaar. Op basis van wetgeving wordt impact voorzien op minimaal de onderstaande punten: IMPACT ags Besluit namens de gemeente om wel/geen gebruik te maken van Opt-in regeling Invulling aan samenwerking en -afspraken tussen rechtbank/raad voor de rechtspraak, bewindvoerders en gemeenten • • •

Convenant Inzicht bieden in elkaars hulpaanbod Evaluatie en verbetercyclus

Aanpassen beleid bij Opt-in voor omgang inwoners met schulden na uitspraak rechter, waaronder: • •

Hoe om te gaan met instroom inwoners die onder bewind blijven staan na uitspraak, maar breder dan schulden ondersteuning van de gemeente nodig hebben en nog niet in beeld zijn? Gemeente maakt gebruik van plan van aanpak & afschrift boedelbeschrijving van de bewindvoerder

Inrichten processen bij Opt-in • •

•

Instroom: Ontvangst signaal rechtszaak en opstellen advies aan rechtbank Doorstroom: o Start proces dienstverlening aan inwoner na besluit rechter over te gaan op gemeentelijk traject o Gebruik maken van PvA & boedelbeschrijving van bewindvoerder Uitstroom: afspraken over uitstroom schuldenbewind en overdracht naar gemeente

Wanneer de impact-analyse voor de ags wordt gepubliceerd, wordt de link naar dit document opgenomen.

29 Docid: K;/PvA format WMW v 1.2a

11. Bijlage 2 Addendum Woningbouwcoöperatie Het college van burgemeester en wethouders van de gemeenten West Maas en Waal en de woningverhuurder tezamen te noemen: Partijen OVERWEGENDE DAT: -

-

-

-

Partijen de standaard Overeenkomst hebben gesloten behorende bij het Landelijk Convenant Vroegsignalering; Vaste lasten partners en uitvoerder op grond van artikel 6 van deze overeenkomst, het recht hebben om, binnen de kaders van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) in onderling overleg, van bepalingen in deze standaard Overeenkomst af te wijken. Dit op voorwaarde dat de afwijking passend is bij de doelstellingen van het Landelijk Convenant Vroegsignalering en deze afwijking schriftelijk in een addendum op deze Overeenkomst met de vaste lasten partner en uitvoerder wordt overeengekomen; Artikel 3 lid 1 sub d van de standaard Overeenkomst bepaalt dat er vanaf 30 dagen vanaf de vervaldatum van de factuur sprake is van een achterstand van de huur; Woningverhuurders en uitvoerder willen afwijken van de 30 dagen termijn met als doel een betaalachterstand al te kunnen melden in het Digitaal Meldpunt vanaf 24 dagen na vervaldatum van de betreffende factuur; Hiervoor wordt gekozen omdat het Digitaal Meldpunt, dat door gemeente wordt gebruikt om een signaal van een betaalachterstand te melden, een maandelijkse sluitingsdatum heeft op de 25e; Door de 30 dagen te vervroegen naar 24 dagen het mogelijk wordt om een huurachterstand te melden vanaf de eerste maand. Dit past binnen het principe van Vroegsignalering waarbij het wenselijk is zo vroeg mogelijk een hulpaanbod te doen.

Partijen wensen bovenstaande vast te leggen in dit addendum.

KOMEN HET VOLGENDE OVEREEN: 1. De woningverhuurder doet, in afwijking van art. 3.1 lid d van de Overeenkomst, de melding van een huurachterstand vanaf 24 dagen na vervaldatum factuur. 2. De uitvoerder neemt dit signaal ter behandeling op vanaf 24 dagen na vervaldatum van de factuur. Aldus overeengekomen en in tweevoud getekend op …………..……………2021 De Kernen

Gemeente West Maas en Waal

te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door de heer/mevrouw ………………. (functie)

V.M. (Vincent) van Neerbos Burgemeester

------------------------------------------------

------------------------------------------------

30 Docid: K;/PvA format WMW v 1.2a

Globale ureninzet vroegsignalering Indicatief op basis van landelijk onderzoek In de ideale situatie gaan twee professionals samen op huisbezoek. Eén professional vanuit de financiën/schuldhulpverlening en één professional vanuit maatschappelijke dienstverlening/sociaal wijkteam. Maar een combinatie van een professional met een vrijwilliger is ook een optie. Er wordt niet alleen gekeken naar de financiële problemen, maar ook naar problemen op andere leefgebieden. Zo wordt de inwoner direct breed hulp aangeboden. Vanuit de landelijke ervaringen in een paar tiental gemeenten, waar ook op deze wijze wordt gewerkt, zien we dat deze aanpak gemiddeld resulteert in 70% gerealiseerde en geslaagde interventies. Van deze groep blijkt gemiddeld 80% nog niet bij de gemeente bekend te zijn. Dit betekent dat met vroegsignalering inwoners worden bereikt die eerder nog niet in beeld waren. Even een voorbeeld van 10 meldingen per maand. Gemiddeld duurt een (geslaagde) interventie vier weken en zijn er 10 uren nodig om de werkzaamheden uit te voeren. Uitgaande van de landelijke gemiddelden en 10 meldingen per maand betekent dit dat er ca 7 inwoners zullen worden bereikt. De overige 3 worden niet bereikt of wensen geen hulp. Aan deze drie worden gemiddeld 2 uren besteed ( 1 uur per professional). De professionals proberen deze inwoners wel te bereiken en doen maximaal drie aanbelpogingen.

Hoe zijn deze uren verdeeld. De huisbezoeken worden samen afgelegd. Als de inwoner hulp wenst zal gemiddeld 3-5 uur worden ingezet door de maatschappelijke dienstverlening/sociaal wijkteam en ca 5-7 uur door de schuldhulpverlener/financieel specialist (samen 10 uur). Dat de schuldhulpverlener/financieel specialist soms meer uren nodig is komt omdat deze (meestal) de financiële analyse maakt en het plan van aanpak om de financiële problemen aan te passen. Maar uiteraard kunnen ook andere afspraken worden gemaakt. Bij 10 meldingen betekent dit gemiddeld 52 uur inzet per maand van een financieel specialist, dat is gemiddeld 11-12 uur per week en 24 uur voor de professional vanuit maatschappelijke dienstverlening/sociaal wijkteam, dat is gemiddeld 5-6 uur per week.

31 Docid: K;/PvA format WMW v 1.2a