RV2025-125-bijlage-1-cv-rapportage-verkenning-sluipverkeer-west-betuwe.pdf
Tekst van het document
Verkenning sluipverkeer West Betuwe
Van oplossingsrichtingen naar maatregelen
Opdrachtgever
Gemeente West Betuwe & Provincie Gelderland
Titel rapport
Verkenning sluipverkeer West Betuwe
Kenmerk
019666.20250116.R1.04
Datum publicatie
10 september 2025
Status
Definitief
© Copyright Goudappel BV 10-9-25
een vrijliggend fietspad. Dit vrijliggende fietspad langs de Bouten-
Samenvatting
steinseweg verbetert de verkeersveiligheid en de fietsbeleving langs de Boutensteinseweg. •
Sluipverkeer is al jarenlang een probleem in de gemeente West Betuwe,
maatregelen vertragen enigszins het sluipverkeer en verminderen de
vooral door het (voorlopige) uitstel van de verbreding van de A2. Het
beleving van ‘snel binnendoor rijden’. Daarnaast verbeteren ze de
lokale wegennet is niet ingericht om deze extra verkeersstroom tijdens de spitsuren te verwerken.
Verlagen maximumsnelheid Veerweg en Marijkestraat: Deze
verkeersveiligheid. •
Afwaardering en herinrichting Steenweg/N830 binnen en buiten de bebouwde kom: Door de maximumsnelheid te verlagen
Geadviseerd maatregelenpakket:
en een herinrichting neemt de reistijd enigszins toe en het sluip-
Het geadviseerde maatregelenpakket richt zich op vier prioritaire
verkeer met circa 10% af. De snelheidsreductie verhoogt daarnaast
wegvakken die eerder zijn geïdentificeerd tijdens de preverkenning
de leefbaarheid voor omwonenden door een verbeterde oversteek-
(2024) als meest problematisch voor de overlast als gevolg van de hoeveelheid sluipverkeer. Het pakket is het resultaat van een zorgvuldig
baarheid en verkeersveiligheid. •
proces waarin zowel verkeerskundige experts als belanghebbenden
Verbod voor gemotoriseerde voertuigen uitgezonderd landbouwverkeer op de spooronderdoorgang op de Zandweg:
betrokken waren. Het doel was om maatregelen te identificeren die
Door de afwaardering en herinrichting van de Steenweg neemt het
gezamenlijk het grootste reducerende effect op het sluipverkeer hebben,
verkeer zonder flankerende maatregelen op de Zandweg toe. Om
terwijl de negatieve effecten, zoals verstoring van de bereikbaarheid voor
die reden adviseren wij een ‘knip’ ter hoogte van de spoor-
de omwonenden, bezoekers en bedrijven, beperkt blijft.
onderdoorgang, waardoor de Zandweg geen alternatieve sluiproute is. Tegelijkertijd is de Zandweg ook een belangrijke route voor
Het maatregelenpakket is gevisualiseerd op de volgende pagina en
landbouwverkeer van en naar fruitteelt locaties. Daarom adviseren
omvat: •
zorgt ervoor dat ter hoogte van de Parkweg alleen verkeer met een ontheffing Beesd in kan rijden tussen 15.00 en 19.00 uur op werkdagen. Dit minimaliseert het sluipverkeer door Beesd. •
we een verbod voor gemotoriseerd verkeer met uitzondering van
Selectieve toegang kern Beesd d.m.v. camera’s: Deze maatregel
Gekoppelde om-en-omregeling op het viaduct over de A15: De doseerinstallatie zorgt voor een vertraging op deze sluiproute, waardoor naar verwachting het sluipverkeer via deze route met 45% afneemt. Daarnaast wordt er ruimte op het viaduct gecreëerd voor
het landbouwverkeer. •
A. Kraalweg éénrichtingsweg: Het doel is om het sluipverkeer te verminderen en niet te verplaatsen. In Beesd is daarom een flankerende maatregel nodig op de A. Kraalweg, namelijk een éénrichtingsweg waarbij het toegestaan is om van west naar oost te rijden.
Inhoudsopgave
1.
Inleiding
1
4.
Maatregelenpakket
16
1.1
Aanleiding
1
4.1
Uitwerking maatregelenpakket
16
1.2
Doorlopen proces
2
4.2
Effect maatregelenpakket
21
1.3
Leeswijzer
2
5.
Conclusies en aanbevelingen
23
Bijlage I – Groslijst maatregelen
24
2.
Maatregelen
3
2.1
Type maatregelen tegen sluipverkeer
3
2.2
Beoordelingscriteria
4
2.3
Maatregelen ten westen van de A2
5
2.4
Maatregelen ten oosten van de A2
9
3.
Beoordeling van maatregelen
3.1
Beoordelingsmethodiek
12
3.2
Beoordelingskader
13
3.3
Onderbouwing beoordelingskader
13
B.1.1
Bebouwde kom Beesd
25
B.1.2
Boutensteinseweg/Marijkestraat
28
B.1.3
Steenweg/N830 Waardenburg
30
B.1.4
Zandweg
32
12 Bijlage II – Toelichting beoordelingsmethodieken
34
B.2.1
Reistijdanalyse
35
B.2.2
Bereikbaarheidsanalyse
39
Bijlage III – Beoordeling individuele maatregelen
42
B.3.1
Reduceren sluipverkeer op prioritair wegvak
43
B.3.2
Risico op alternatieve sluiproutes
45
B.3.3
Haalbaarheid
46
B.3.4
Maakbaarheid
47
B.3.5
Kosten
48
B.3.6
Verkeersveiligheid
49
B.3.7
Leefbaarheid
51
B.3.8
Bereikbaarheid bewoners
52
B.3.9
Bereikbaarheid bezoekers
53
B.3.10 Bereikbaarheid bedrijven
54
B.3.11 Impact op landbouwvoertuigen
55
B.3.12 Impact op fietsers
56
B.3.13 Impact op hulpdiensten
57
1. Inleiding
1.1
Aanleiding
Sluipverkeer is al jarenlang een probleem in de gemeente West Betuwe. Door het verder vertragen van de verbreding van de A2 op het traject knooppunt Deil – Vught is de verwachting dat het sluipverkeer in de regio de komende jaren verder zal toenemen. Het lokale onderliggend wegennet is niet ingericht om de hoeveelheid (sluip)verkeer tijdens de spits te verwerken. In 2023 is in samenwerking met de gemeente West Betuwe en de provincie Gelderland onderzocht in hoeverre het sluipverkeer een probleem is1. Dit bleek het geval op drie routes in de gemeente West Betuwe. In 2024, tijdens de preverkenning, zijn tijdens een onderzoek deze sluiproutes opgedeeld in wegvakken, waarvoor verschillende oplossingsrichtingen zijn onderzocht. In dit onderzoek ziet de
Figuur 1.1: Schematisering van prioritaire wegvakken
gemeente West Betuwe graag dat de oplossingsrichtingen per wegvak verder worden uitgezocht om zo tot een maatregelenpakket te komen. Hierbij zijn er vier wegvakken die prioriteit krijgen (zie figuur 1.1).
“Sluipverkeer wordt gedefinieerd als verkeer dat van de snelweg afgaat, een stuk over het onderliggend wegennet rijdt en
1
Goudappel (2023). Sluipverkeer A2 in West Betuwe: Verkeerskundig
vervolgens de snelweg weer oprijdt”
onderzoek naar sluipverkeer van de A2/A15 in de gemeente West Betuwe. Kenmerk: 014781.20230623.R1.02.
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
1
1.2
Doorlopen proces
Om tot een passend maatregelenpakket te komen is een zorgvuldig proces doorlopen. Hierin zijn zowel verkeerskundige experts, een expert op het gebied van selectieve toegang, de gemeente West Betuwe en de provincie Gelderland betrokken. Daarnaast is er op verschillende manieren gesproken met belanghebbenden. Figuur 1.2 geeft een visuele weergave van het doorlopen proces.
1.3
Leeswijzer
In hoofdstuk 2 worden de te beoordelen maatregelen en hoe deze tot stand zijn gekomen beschreven. Hoofdstuk 3 beschrijft aan welke indicatoren in het beoordelingskader de maatregelen worden getoetst. Hoofdstuk 4 gaat daarna in op de beoordeling van de individuele maatregelen, waarbij extra wordt stilgestaan bij het reduceren van het sluipverkeer op de prioritaire wegvakken, het risico op sluipverkeer op de alternatieve routes en de bereikbaarheid onder de verschillende maatregelen. Individuele maatregelen zijn samengevoegd tot maatregelenpakketten in hoofdstuk 5. In dit hoofdstuk zijn deze ook beoordeeld en is een keuze gevallen op een maatregelenpakket voor het westelijke en het oostelijke knelpunt. In hoofdstuk 6 worden de
Figuur 1.2: Schematisering van het doorlopen proces
maatregelen verder uitgewerkt in onder andere schetsontwerpen. Dit rapport sluit af met een resumé van de bevindingen.
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
2
2. Maatregelen In dit hoofdstuk beschrijven we de te beoordelen maatregelen. Eerst
•
Doseren: door op een of meerdere plekken langs de sluiproute(s)
volgt een introductie van de mogelijke maatregelen in algemene zin en
het verkeer tijdelijk tegen te houden, neemt de reistijd toe en wordt
hoe de beoordeelde maatregelen tot stand zijn gekomen. Daarna
de beleving van het sluipverkeer beïnvloed: van ‘lekker doorrijden’
worden de beoordeelde maatregelen voor het westelijke en het
naar ‘stilstaan’.
oostelijke knelpunt geïntroduceerd aan de hand van de vormgeving en het te verwachten effect.
2.1
Type maatregelen tegen sluipverkeer
Sluipverkeer gebruikt het onderliggend wegennet om file op het hoofdwegennet (gedeeltelijk) te omzeilen. Maatregelen tegen het sluipverkeer hebben als doel om de route(s) over het onderliggend wegennet minder aantrekkelijk te maken. Specifiek valt dit uiteen in de volgende categorieën: •
Verbieden: door bepaalde routes af te sluiten blijft het sluipverkeer (idealiter) op de snelweg. Eventuele alternatieve routes over het onderliggend wegennet zijn langer of minder aantrekkelijk.
•
Vertragen: door de reistijd via het onderliggend wegennet te verhogen, wordt het minder aantrekkelijk om de snelweg tijdelijk te verlaten.
Figuur 2.1: Visualisatie type maatregelen tegen sluipverkeer
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
3
Aanvullend op bovenstaande kunnen ook maatregelen worden
Nr
getroffen om de impact van het sluipverkeer voor de omgeving te 1
verlagen: •
Leefbaarheid: de impact van het sluipverkeer op onder andere omwonenden, bedrijven en kwetsbare verkeersdeelnemers wordt zoveel mogelijk teruggedrongen. Dit valt over het algemeen uiteen
2
Indicator
In hoeverre reduceert een maatregel het
sluipverkeer op
sluipverkeer op een of meerdere prioritaire
prioritair wegvak
wegvakken?
Risico op alternatieve sluiproutes OWN
in de verkeersveiligheid, oversteekbaarheid en geluidsoverlast. Haalbaarheid
4
Maakbaarheid
Met de mogelijke maatregelen tegen het sluipverkeer in acht is een groslijst van maatregelen opgesteld. Deze groslijst is omwille van de
5
Kosten
6
Verkeersveiligheid
7
Leefbaarheid
leesbaarheid van het hoofdrapport te vinden in bijlage I. Uit de groslijst zijn vervolgens kansrijke maatregelen geselecteerd. Deze zijn
8
beschreven in de paragraven 2.3 en 2.4. In dezelfde bijlage is toegelicht welke maatregelen om welke redenen (niet) kansrijk zijn.
9 10
2.2
Beoordelingscriteria 11
De maatregelen worden getoetst aan de hand van beoordelingscriteria. Deze criteria behartigen zoveel mogelijk de belangen van de belanghebbenden. Deze kunnen verbeteren, maar ook verslechteren naar aanleiding van het treffen van een maatregel. Tabel 2.1 geeft de indicatoren weer met een korte toelichting.
andere route via het onderliggend wegennet kiest en wat is de impact hiervan? proces: bestuurlijk en niet-bestuurlijk draagvlak (bewoners, bedrijven).
excessieve filevorming ontstaan. Maatregelen worden niet ontworpen om het sluipverkeer als gevolg van deze incidenten te voorkomen.
Hoe groot is de kans dat het sluipverkeer een
Kwalitatief, expert judgement. Haalbaarheid in 3
De focus in dit onderzoek ligt op het verminderen van de overlast van het sluipverkeer tijdens de reguliere spitsen. Bij incidenten kan
Toelichting
Reduceren van
12 13
In hoeverre is een maatregel realiseerbaar? Eerste inschatting voor komende tien jaar (realisatie & operatie). Verkeersveiligheid kwalitatief beoordeeld aan de hand van weginrichting, snelheid en gebruik. Kwalitatief op basis van oversteekbaarheid, geluid en emissies.
Bereikbaarheid
Kwalitatieve beoordeling op netwerkniveau
bewoners
voor de omgeving.
Bereikbaarheid
Kwalitatieve beoordeling op netwerkniveau
bezoekers
voor bezoekers.
Bereikbaarheid
Kwalitatieve beoordeling op netwerkniveau
bedrijven
voor bedrijven in de omgeving.
Impact op
Kwalitatief, impact op mogelijke routes voor
landbouwvoertuigen
landbouwvoertuigen.
Impact op fietsers
Beleving van fietsers en mate van ruimte/ stimulans voor fietsgebruik.
Impact op
Kwalitatief op basis van impact op de
hulpdiensten
bereikbaarheid en betrouwbaarheid.
Tabel 2.1: Beoordelingscriteria
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
4
2.3
Maatregelen ten westen van de A2
Hierna volgen de kansrijke maatregelen. Deze worden in hoofdstuk 3 beoordeeld aan de hand van de beoordelingscriteria. 2.3.1
Selectieve toegang kern Beesd
Bij deze maatregel wordt ter hoogte van de Parkweg enkel verkeer met een ontheffing doorgelaten. Sluipverkeer mag niet doorrijden en wordt tijdens 15.00-19.00 uur op de rotonde Parkweg/aansluiting A2 weer richting de toerit A2 geleid. Vormgeving Bij selectieve toegang wordt de weggebruiker op deze selectieve toegang geattendeerd door bebording en de inrichting (bijvoorbeeld overgang van asfalt en klinkers). Er is dus sprake van een geslotenverklaring. De controle en handhaving met behulp van een camera zorgt ervoor dat de verkeersmaatregel goed wordt nageleefd. Figuur 2.2 illustreert de bebording die gebruikt wordt in de gemeente Vijfheerenlanden op het traject tussen Vianen en Lexmond. Alleen verkeer met een ontheffing mag passeren, net als de uitgezonderde lijnbussen, taxi’s, vrachtwagens en landbouwvoertuigen. Effect maatregel Deze maatregel zal het sluipverkeer dat de kern van Beesd wil binnenrijden sterk reduceren. Beesd heeft meerdere toegangswegen die eventueel kunnen functioneren als sluiproute. Vandaar dat flankerende maatregelen nodig zijn.
Figuur 2.2: Voorbeeld van bebording uit Vijfheerenland
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
5
2.3.2
Vertragen Veerweg
Het gedeelte tussen de bebouwde kom van Beesd (ter hoogte van de brandweerkazerne) en de aansluiting op de N327 afwaarderen van 80 naar 60 km/h. Vormgeving De huidige vormgeving van de Veerweg sluit niet aan bij de wegkenmerken van zowel een GOW 80 en ETW type I. Een aanpassing aan de vormgeving draagt dus ook bij aan de herkenbaarheid van de weg.
Figuur 2.4: Vormgeving ETW 60 km/h type I (bron: CROW)
Effect maatregel Figuur 2.3: Huidige vormgeving van de Veerweg
Het reduceren van de snelheid maakt de route minder aantrekkelijk voor het sluipverkeer. Daarnaast verbetert het de verkeersveiligheid en de oversteekbaarheid.
Dit type 60 km/h-weg wordt volgens de richtlijnen vormgegeven volgens figuur 2.4. Hierbij blijft het vrijliggende fietspad intact en blijft en wordt het kruispunt met de Achterweg en de Polderdijk ingericht als gelijkwaardig kruispunt, inclusief kruispuntplateau.
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
6
2.3.3
Viaduct over de A15 enkel toegankelijk maken voor
Effect maatregel
fietsers en landbouwverkeer
Het plaatsen van een landbouwsluis maakt het voor ander
Voor de sluiproute via de bebouwde kom van Beesd is het viaduct over
gemotoriseerd verkeer, inclusief het sluipverkeer, fysiek onmogelijk om
de A15 cruciaal; zonder het viaduct verdwijnt de directe sluiproute.
door te rijden, terwijl de fietsers en het landbouwverkeer nog steeds
Deze is af te sluiten door middel van een landbouwsluis.
gebruik kunnen maken van het viaduct.
Vormgeving
2.3.4
Vertragen Marijkestraat
Een landbouwsluis is een verkeersvoorziening met een versmalde
Door de Marijkestraat af te waarderen van 80 naar 60 km/h wordt de
rijbaan en een verhoogd middendeel, zodat alleen landbouwvoertuigen
route minder aantrekkelijk voor het sluipverkeer.
(en andere hoge voertuigen zoals brandweer) over deze weg heen kunnen rijden. Fietsers rijden erlangs. Een voorbeeld is gepresenteerd in
Vormgeving
figuur 2.5. Aanvullend zijn vooraankondigingsborden nodig zodat de
De huidige vormgeving van de Marijkestraat sluit niet aan bij de
weggebruikers aan het begin van de weg al weten dat de weg alleen
wegkenmerken van zowel een GOW 80 en ETW 60 type I. Een
toegankelijk is voor de landbouwvoertuigen en fietsers. Voor de
aanpassing aan de vormgeving draagt dus ook bij aan de
Boutensteinseweg zijn twee sluizen nodig, aan beide zijden van het
herkenbaarheid van de weg. Hierbij zal de Marijkestraat op dezelfde
viaduct, om ervoor te zorgen dat verkeer niet het viaduct op rijdt om
manier worden vormgegeven als de Veerweg.
aan de overkant te moeten keren.
Figuur 2.5: Voorbeeld van een landbouwsluis op de Onlandweg, Tynaarlo
Figuur 2.6: Huidige vormgeving Marijkestraat
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
7
Effect maatregel
Hierbij worden detectielussen in het wegdek aangebracht, die bepalen
Door de vertraging op de Marijkestraat zal pas bij grotere vertragingen
of er verkeer aankomt. Daarbij is het belangrijk om borden naast de
op de A2 deze sluiproute aantrekkelijker worden. Wel bestaat het risico
weg te plaatsen om aan te geven dat de doseerinstallatie een voertuig
dat het sluipverkeer zich verplaatst naar het buitengebied van Tuil. In de
gedetecteerd heeft, maar nog niet meteen op groen springt. Dit
volgende stap wordt dit beoordeeld.
verhoogt de geloofwaardigheid. Op deze manier is het ook mogelijk om de sluiproute (van noord naar zuid) langer rood te geven om
2.3.5
Om-en-omregeling over viaduct A15 (Boutensteinseweg)
daarmee de wachtrij te verlengen en de sluiproute verder te vertragen.
Door verkeer gedoseerd het viaduct over de A15 in één richting te laten
De vertraging bij de doseerinstallatie kan gebaseerd worden op twee
passeren, wordt de sluiproute langzamer en minder aantrekkelijk
methodes:
vanwege het feit dat het sluipverkeer een gedeelte van de tijd stilstaat.
Het doseren en vertragen alleen op basis van de lusdetectie (of er een auto staat te wachten) tijdens een gefixeerde tijdsperiode
Vormgeving
(bijvoorbeeld tijdens de avondspits: 16.00-19.00 uur).
Het doseren wordt uitgevoerd met een verkeerslicht aan beide zijden
Het doseren en vertragen gebeurt op basis van lusdetectie (of er
van het viaduct, inclusief het versmallen van het viaduct naar een
een auto staat te wachten) en de snelheid op de A2 (of er meer
breedte voor één voertuig ten behoeve van de geloofwaardigheid.
vertraging moet worden ingebouwd, vanwege filevorming) Effect maatregel Zoals gezegd, wordt door de doseerinstallatie de sluiproute langzamer. Hierdoor is er een grotere vertraging op de A2 nodig, voordat deze sluiproute aantrekkelijk wordt. Daarbij blijven beide zijden van het viaduct bereikbaar voor omwonenden.
Figuur 2.7: Voorbeeld van een doseerinstallatie op de Maarderbuurtweg tussen Veenendaal en Ede
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
8
2.3.6
Fietspad langs Boutensteinseweg
2.4
Maatregelen ten oosten van de A2
op de Boutensteinseweg en een klein gedeelte van de Marijkestraat. Bij
2.4.1
Herinrichting Steenweg/N830
deze maatregel worden langs deze wegen en het bijbehorende viaduct
De huidige snelheid op de Steenweg/N830 is 50 km/h binnen de
een vrijliggend fietspad aangelegd. Deze maatregel is ook onderdeel
bebouwde kom en 80 km/h buiten de bebouwde kom. Dit maakt de
van het Breed MobiliteitsPakket (BMP).
weg aantrekkelijker voor het sluipverkeer en zorgt voor overlast bij de
Op dit moment zijn de fietsers en het gemotoriseerd verkeer gemengd
omwonenden. Een herinrichting, waarbij binnen de bebouwde kom Vormgeving
wordt afgewaardeerd naar 30 km/h en buiten de bebouwde kom wordt
Het tweerichtingsfietspad zal in het verlengde van het bestaande
afgewaardeerd naar 60 km/h, kan helpen de overlast van het sluip-
vrijliggende fietspad komen te liggen aan de westzijde van de
verkeer terug te dringen.
Boutensteinseweg. Daarbij biedt een versmalling op het viaduct over de A15 kansen om de vrijgekomen ruimte te benutten voor de fietsers.
Vormgeving De Steenweg/N830 heeft een gebiedsontsluitende functie. Binnen de
Effect maatregel
bebouwde kom wordt daarom de weg heringericht als GOW 30 weg.
Een vrijliggend fietspad is, zoals gezegd, in zichzelf niet effectief in het
Dit is een relatief nieuw type weg waarbij de weg zijn functie behoudt,
verminderen van het sluipverkeer. Wel verbetert het de verkeers-
maar de maximumsnelheid en weginrichting worden aangepast.
veiligheid voor de fietsers. Ook is het een goede koppelkans met de
Hierbinnen wordt het wegprofiel smaller, zonder asstreep en blijven de
maatregel ‘Om-en-omregeling over viaduct A15’, zodat fietsers de
kruispunten voorrangskruispunten met de Steenweg/N830 in de
wachtrij kunnen passeren via het vrijliggende fietspad.
voorrang. In figuur 2.8 is een principeprofiel geschetst. In dit figuur zijn de fietsstroken ingetekend. Een GOW 30 is ook vorm te geven met aanliggende fietspaden. Deze keuze is onderdeel van de verdere uitwerking.
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
9
Figuur 2.8: Voorbeeldinrichting van GOW 30 (bron: provincie Gelderland) Figuur 2.9: Voorbeeldinrichting van GOW 60 (bron: provincie Gelderland) Ook buiten de bebouwde kom heeft de Steenweg/N830 een gebiedsontsluitende functie. Hier wordt daarom gekozen voor een GOW 60.
Effect maatregel
Ook dit is een relatief nieuw type weg, die omgaat met gebieds-
Door de lagere snelheid op de gehele route zal deze minder
ontsluitende wegen met ook een verblijfsfunctie. Hierbinnen krijgt de
aantrekkelijk worden voor het sluipverkeer. Daarnaast verbetert de
weg een verhoogde wegas en blijft de Steenweg/N830 in de voorrang
leefbaarheid, doordat de oversteekbaarheid en verkeersveiligheid
op kruispunten. Op deze kruispunten worden kruispuntplateaus
toenemen.
voorzien om de maximumsnelheid van 60 km/h af te dwingen. Ook optische versmallingen, bijvoorbeeld door middel van bomen langs de weg, kunnen bijdragen aan het afdwingen van de maximumsnelheid. Figuur 2.9 presenteert een voorbeeldinrichting.
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
10
2.4.2
Afsluiten spooronderdoorgang Zandweg
Effect maatregel
De Zandweg wordt al gebruikt door het sluipverkeer, bij een herinrichting
Het afsluiten van het viaduct is een ingrijpende maatregel voor het
van de Steenweg/N830 neemt het sluipverkeer naar verwachting verder
gebruik van dit deel van de weg, maar zeer effectief tegen het
toe. Sluipen wordt onmogelijk gemaakt door een afsluiting.
sluipverkeer. Voor de fietsers wordt de route aantrekkelijker, doordat de hoeveelheid (sluip)verkeer op de Zandweg afneemt. Voor de bewoners en bedrijven aan de Zandweg en omstreken betekent dit dat zij in voorkomende gevallen (beperkt) moeten omrijden om hun adres te bereiken. 2.4.3
Selectieve toegang spooronderdoorgang Zandweg
Selectieve toegang op de spooronderdoorgang houdt de Zandweg bereikbaar voor omwonenden, maar niet meer voor het sluipverkeer. Vormgeving Bij selectieve toegang wordt een geslotenverklaring ingesteld bij de spooronderdoorgang en komen bepaalde doelgroepen in aanmerking voor een ontheffing. De vormgeving zal vergelijkbaar zijn met de Figuur 2.10: Huidige vormgeving spooronderdoorgang
selectieve toegang in Beesd, zowel qua bebording als qua accentuerende maatregelen om de weggebruikers op de selectieve toegang te wijzen.
Vormgeving
Effect maatregel
Het afsluiten van de spooronderdoorgang kan op meerdere manieren
Door de selectieve toegang wordt het sluipverkeer van de spoor-
gerealiseerd worden. Dit kan bijvoorbeeld door het plaatsen van een
onderdoorgang geweerd. Daarentegen blijft het viaduct wel
verbodsbord, eventueel met een uitzondering voor landbouw-
begaanbaar voor lokale omwonenden en bedrijven middels een
voertuigen. Een andere simpele en effectieve vorm is het plaatsen van
ontheffing.
een paaltje. Hierdoor kan het langzaam verkeer, fietsers en voetgangers, nog steeds gebruik maken van de spooronderdoorgang, maar het gemotoriseerd verkeer niet. Eventueel zou dit ook kunnen worden vormgegeven met een landbouwsluis, zodat bepaalde typen landbouwvoertuigen van de weg gebruik kunnen blijven maken.
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
11
3. Beoordeling van maatregelen De hiervoor beschreven maatregelen worden beoordeeld aan de hand
Nr
Indicator
(fietsknooppuntenroute, supermarkt, school etc.) en
van de criteria die in paragraaf 2.2 zijn geïntroduceerd. Op deze pagina
verandering in motorvoertuigintensiteiten
lichten we per criteria kort toe hoe deze beoordeeld zijn.
(toename=slecht, afname=goed) 7
3.1
Indicator
Reduceren van 1
sluipverkeer op prioritair wegvak
Leefbaarheid
omgeving, gesteund door een selected link van het
bewoners
model. Zie bijlage II voor verdere uitleg. Doel: wat is de
Beoordelingsmethode
impact op de (mogelijke) verkeersstromen in het gebied
Reistijdanalyse: Reistijd over A2 Beesd – Waardenburg
Kwalitatieve beoordeling op netwerkniveau voor de
bepalen per avondspits van april 2024 – maart 2025 o.b.v. floating car data. Reistijd over het onderliggend wegennet
9
berekenen en vervolgens bepalen voor hoeveel dagen in
Bereikbaarheid bezoekers
het afgelopen jaar de sluiproute met maatregel(en) sneller
Reistijdanalyse zoals onder nr. 1
10
in de omgeving, gesteund door een selected link van het
bedrijven
model. Zie bijlage II voor verdere uitleg. Doel: wat is de impact op de (mogelijke) verkeersstromen in het gebied
bestuurlijk en niet-bestuurlijk (bewoners en bedrijven)
11
Impact op
Kwalitatief, impact op mogelijke routes van landbouw-
landbouwvoertuigen
voertuigen
draagvlak 4 5 6
Maakbaarheid
Kwalitatief, expert judgement. In hoeverre is een
12
maatregel (praktisch) realiseerbaar?
(Grove inschatting
Prijscategorieën o.b.v. kosteninschatting voor komende
van) kosten
tien jaar (realisatie en operatie)
Verkeersveiligheid
uitleg. Doel: wat is de impact op de (mogelijke) Kwalitatieve beoordeling op netwerkniveau voor bedrijven
Kwalitatief, expert judgement. Haalbaarheid in proces: Haalbaarheid
selected link van het model. Zie bijlage II voor verdere
Bereikbaarheid
sluiproutes OWN 3
bezoekers van bewoners en bedrijven, gesteund door een
verkeersstromen in het gebied
Risico op alternatieve
emissies
Bereikbaarheid
zou zijn dan via de A2. Zie Bijlage II voor verdere uitleg 2
Kwalitatief op basis van oversteekbaarheid, geluid en Kwalitatieve beoordeling op netwerkniveau voor de
Beoordelingsmethodiek 8
Nr
Beoordelingsmethode
Kwalitatief op basis van expert judgement rekening
13
Impact op fietsers
Beleving van fietsers en mate van ruimte/stimulans voor het fietsgebruik
Impact op
Kwalitatief o.b.v. impact op bereikbaarheid en
hulpdiensten
betrouwbaarheid
Tabel 3.1: Beoordelingsmethodiek indicatoren beoordelingskader
houdend met weginrichting, snelheid en gebruik
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
12
3.2
Beoordelingskader
3.3
Onderbouwing beoordelingskader
De maatregelen zijn individueel beoordeeld op de indicatoren opgenomen in het beoordelingskader. Tabel 3.2 presenteert deze beoordeling overzichtelijk in een tabelvorm. In deze tabel zijn de maatregelen individueel beoordeeld en beoordeeld in een vergelijking met de huidige situatie. De bijbehorende toelichting om tot een beoordeling te komen is te vinden in bijlage II. Uit het beoordelingskader valt op te maken dat iedere maatregel zowel voor- als nadelen heeft. Maatregelen die effectief zijn tegen het sluipverkeer beperken de bereikbaarheid, terwijl maatregelen met minder effect, ook minder negatieve bijeffecten hebben. Alles bij elkaar genomen geldt dat de meeste maatregelen grotere voordelen dan nadelen hebben. Dit geldt voor: •
Selectieve toegang Beesd.
•
Veerweg 80 naar 60 km/h.
•
Marijkestraat van 80 naar 60 km/h.
•
Om-en-omregeling Boutensteinseweg (basis en gekoppeld met A2).
•
Fietspad langs de Boutensteinseweg.
•
Herinrichting en afwaarderen Steenweg (N830).
•
Afsluiting Zandweg ter hoogte van spoorviaduct.
Deze maatregelen worden in het volgende hoofdstuk gecombineerd tot maatregelenpakketten om synergie te creëren. De landbouwsluis op het viaduct over de A15 en de selectieve toegang op de Zandweg vallen af.
Tabel 3.2: Ingevuld beoordelingskader individuele maatregelen
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
13
In deze paragraaf beschrijven we per maatregel de belangrijkste voor- en nadelen. Ten behoeve van de leesbaarheid wordt niet elk beoordelings-
Verlaging van de maximumsnelheid op de Veerweg leidt tot een lichte
criteria afgegaan. In bijlage III wordt uitgebreid ingegaan op de
toename van de reistijd. Dit maakt de route minder aantrekkelijk voor
beoordeling en bijbehorende scores.
het sluipverkeer en draagt bij aan een afname van het sluipverkeer.
3.3.1
3.3.3
Selectieve toegang kern Beesd
Viaduct over de A15 alleen voor landbouwverkeer en fiets
Selectieve toegang introduceren in Beesd zorgt naar verwachting voor
Het fysiek afsluiten van het viaduct over de A15 heeft een positief effect
een zeer sterke reductie van het sluipverkeer in Beesd zelf: daar waar
op het sluipverkeer over de Boutensteinseweg.
het sluipverkeer de meeste hinder veroorzaakt. Daardoor verbetert de verkeersveiligheid en de leefbaarheid in Beesd sterk.
Een belangrijk nadeel is dat de omrijdtijden voor de bewoners, bezoekers en bedrijven oplopen tot 15 minuten bij geen file op de A2.
Een belangrijk nadeel van deze maatregel is dat er een serieuze kans
De route over het viaduct wordt voor de omgeving onbruikbaar, ook op
bestaat dat het sluipverkeer andere routes om Beesd heen kiest. De
momenten dat er geen noodzaak bestaat om het viaduct af te sluiten
route via de A. Kraalweg en vervolgens D.A. Kuyperweg is de meest
om sluipverkeer te voorkomen. Ook bestaat de kans dat bij geen
aantrekkelijke alternatieve route (slechts circa 2 minuten omrijden).
doorgang er alternatieve sluiproutes worden genomen. Dit maakt dat
Vaste gebruikers (bewoner en bedrijven) worden gefaciliteerd met een
deze maatregel afvalt.
ontheffing voor hun voertuigen, maar (incidentele) bezoekers van Beesd zullen tijdens de periode 15.00-19.00 uur de Parkweg niet kunnen
3.3.4
Marijkestraat van 80 naar 60 km/h
gebruiken om Beesd in te rijden en zij zullen moeten omrijden
Het verlagen van de maximumsnelheid op de Marijkestraat van 80 naar
(maximaal +7 minuten omrijdtijd bij geen file op de A2). Ten slotte
60 km/h verbetert de verkeersveiligheid De huidige inrichting sluit niet
brengt deze maatregel behoorlijke kosten met zich mee, met name
aan bij de eisen voor een gebiedsontsluitingsweg met een maximum-
operationele kosten voor handhaving en ontheffingsverlening.
snelheid van 80 km/h. Verlaging van de maximumsnelheid op de Marijkestraat leidt tot een lichte toename van de reistijd. Dit maakt de
3.3.2
Veerweg van 80 naar 60 km/h
route minder aantrekkelijk voor sluipverkeer en draagt bij aan een
Het verlagen van de maximumsnelheid op de Veerweg van 80 naar 60
afname van het sluipverkeer. Het belangrijkste nadeel aan de maatregel
km/h verbetert de verkeersveiligheid. De lagere maximumsnelheid
is de kans op alternatieve sluiproutes door het buitengebied van Tuil.
resulteert in een langere reactietijd, een kortere remafstand en minder impact bij een ongeval. De huidige inrichting van de Veerweg voldoet niet aan de eisen voor een gebiedsontsluitingsweg van 80 km/h, dus een herinrichting ligt voor de hand.
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
14
3.3.5
Om-en-omregeling Boutensteinseweg ter hoogte van
3.3.8
Herinrichting en afwaarderen Steenweg (N830)
viaduct A15 (basisvariant)
De herinrichting en het afwaarderen van de Steenweg/N830 zorgt voor
Door de doseerinstallatie wordt vertraging ingebouwd op de
een langere reistijd. Dit reduceert het sluipverkeer met circa 10% en
Boutensteinseweg. Hierdoor neemt het sluipverkeer naar verwachting af
heeft een positieve invloed op de verkeersveiligheid en leefbaarheid.
met circa 45%. Doordat de vertraging relatief beperkt is, zijn de meeste alternatieve routes niet interessant.
Een nadeel zijn de hoge kosten die gemoeid zijn met een dergelijke herinrichting. Zonder aanvullende maatregelen is de verwachting dat
Het belangrijkste nadeel is dat de vertraging wordt ingebouwd tijdens
het sluipverkeer van de Steenweg/N830 zich verplaatst naar de
de avondspits en niet direct afhankelijk is van de filedruk op de A2,
Zandweg.
maar moet worden afgeleid van hogere intensiteiten op de detectielussen. Hierdoor kan het zijn dat een wachtrij wordt opgebouwd terwijl
3.3.9
Afsluiting Zandweg ter hoogte van spoorviaduct
er geen file op de A2 staat en wordt het doorgaand verkeer gehinderd.
Bij een herinrichting en afwaardering van de Steenweg/N830 is een maatregel op de Zandweg noodzakelijk. Een afsluiting maakt het
3.3.6
Om-en-omregeling Boutensteinseweg ter hoogte van
onmogelijk voor zowel het sluip- als lokaalverkeer om de spoor-
viaduct A15 (koppeling met filesituatie A2)
onderdoorgang te gebruiken, met een gewenste uitzondering voor het
Vergelijkbaar met de basis om-en-omregeling, maar hierin wordt een
landbouwverkeer. Daarnaast zijn zowel de omrijdtijden met maximaal
koppeling met de snelheid op de A2 gemaakt. Als er file ontstaat op de
circa 6-8 minuten en de kosten beperkt.
A2 en de route over het onderliggend wegennet sneller wordt, schakelt de om-en-omregeling in waardoor direct een wachtrij van noord naar
3.3.10
Selectieve toegang Zandweg ter hoogte van spoorviaduct
zuid wordt opgebouwd. Hierdoor wordt zo vroeg mogelijk de reistijd
Bij een herinrichting en afwaardering van de Steenweg/N830 is een
verhoogd. Bij de keuze voor een doseerinstallatie adviseren wij om voor
maatregel op de Zandweg noodzakelijk. Door middel van selectieve
deze gekoppelde variant te kiezen, zodat de effectiviteit en het
toegang zal het sluipverkeer worden geweerd, maar blijft de route
draagvlak van de maatregel wordt vergroot.
toegankelijk voor het lokaalverkeer. Een belangrijk nadeel zijn de hoge operationele kosten die gemoeid zijn met het toepassen van selectieve
3.3.7
Fietspad langs Boutensteinseweg
toegang, relatief ten opzichte van de hoeveelheid verkeer op deze weg.
Het verlengen van het fietspad langs de Boutensteinseweg zorgt voor
Een afsluiting op de Zandweg is daarmee kostenefficiënter. Dit maakt
een verkeersveilige en aangename fietsroute. Het grootste nadeel van
dat de selectieve toegang op de Zandweg als maatregel afvalt.
deze maatregel zijn de kosten, ondanks dat een deel van het geld vanuit het BMP komt.
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
15
4. Maatregelenpakket De impact van afzonderlijke maatregelen is groter wanneer ze
•
gecombineerd worden tot een integraal pakket. In de samenstelling van het maatregelenpakket is gezocht naar een evenwicht tussen het
Het gebruik van de spooronderdoorgang op de Zandweg verbieden voor gemotoriseerde voertuigen uitgezonderd landbouwverkeer.
•
Eénrichtingsweg op de A. Kraalweg als flankerende maatregel.
effectief terugdringen van het sluipverkeer en het beperken van de negatieve neveneffecten. Dit hoofdstuk introduceert eerst de opgenomen maatregelen en gaat dieper in op de uitwerking. Dit hoofdstuk sluit af met een uiteenzetting over het effect van het maatregelenpakket.
4.1
Uitwerking maatregelenpakket
In het maatregelenpakket stellen we voor om de volgende maatregelen op te nemen. Deze zijn schematisch weergegeven in figuur 4.1. •
Selectieve toegang in de kern Beesd door middel van camerahandhaving op de Parkweg.
•
Gekoppelde om-en-omregeling op het viaduct over de A15.
•
Vrijliggend fietspad Boutensteinseweg (meekoppelkans).
•
Het verlagen van de maximumsnelheid naar 60 km/h op de Veerweg en de Marijkestraat.
•
Het afwaarderen en herinrichten van de Steenweg/N830 zowel
Figuur 4.1: Schematische weergave maatregelenpakket
binnen als buiten de bebouwde kom. Binnen de bebouwde kom als GOW 30, buiten de bebouwde kom als GOW 60.
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
16
In de rest van deze paragraaf worden de maatregelen in verder detail
vrachtwagens. Het gebruik van de andere wegen in Beesd door
besproken. Dit detailniveau ligt dieper dan de beschrijving van de te
vrachtwagens die sluipen wordt opgenomen in het monitorings- en
beoordelen maatregelen in hoofdstuk 2 en geeft sturing in de verdere
evaluatieplan. We monitoren het effect van de selectieve toegang en als
uitwerking van de maatregelen in de volgende fase.
in de toekomst blijkt dat het aandeel sluipverkeer door vrachtwagens tot problemen leidt, kan alsnog een vrachtwagenverbod worden
4.1.1
Selectieve toegang in Beesd
Bij deze maatregel wordt ter hoogte van de Parkweg een gesloten-
ingesteld in de kern van Beesd, zodat het bedrijventerrein Homburg bereikbaar blijft voor het vrachtverkeer.
verklaring ingesteld voor motorvoertuigen. Alleen voertuigen die zijn uitgezonderd en verkeer met een ontheffing wordt op doordeweekse
Door de toepassing van selectieve toegang worden mogelijk
dagen tijdens de middag-/avondspits doorgelaten. Sluipverkeer mag
alternatieve routes interessant voor het sluipverkeer. De route via de A.
niet doorrijden en wordt op de rotonde Parkweg/aansluiting A2 weer
Kraalweg naar de D.A. Kuyperweg en richting Rhenoy is de meest
richting de toerit A2 geleid. Vanuit consistentie met de omgeving is
snelste en voor de hand liggende alternatieve route (omrijdtijd is circa 2
geadviseerd om te starten met eenzelfde verkeersregime als in
minuten). Omwille van het voorkomen van een waterbedeffect wordt
Vijfheerenlanden (figuur 2.2). Daarin is een verbod voor motor-
geadviseerd om direct een flankerende maatregel op de A. Kraalweg te
voertuigen tussen 15.00 en 19.00 uur tijdens een weekdag opgenomen,
nemen. Hiervoor stellen we een éénrichtingsweg voor, waardoor het
de momenten waarop het sluipverkeer door de kern van Beesd het
verkeer alleen vanaf west naar oost kan rijden, tegen de sluiprichting in,
meeste manifesteert. Uitgezonderd van de geslotenverklaring zijn
en niet andersom. Op deze manier blijft station Beesd in één richting
ontheffingshouders, lijnbussen, taxi’s, vrachtwagens en landbouw-
bereikbaar voor de bewoners van Rhenoy.
voertuigen. Ontheffingen worden verleend aan de bewoners en bedrijven in Beesd, zodat zij met hun voertuigen ook tijdens de
Mogelijk uitwijkgedrag door het sluipverkeer via de oostzijde van Beesd
middagspits via de afrit 14 in de kern van Beesd kunnen komen. De
(Stationsweg – Mariënwaerdt de Els) of de noordzijde (Ridderslag – De
verdere uitwerking van de selectieve toegang zal plaatsvinden in de
Paay) ligt minder voor de hand, omdat de omrijden respectievelijk circa
volgende fase, inclusief bijbehorende ontheffingsregeling.
4 en 5 minuten bedraagt). Omdat uitwijkgedrag ook samenhangt met de filedruk op de snelweg worden deze routes betrokken in het
Op de participatieavond is opgehaald dat ook het vrachtverkeer
monitorings- en evaluatieplan.
sluipbewegingen door de kern van Beesd maakt. Vanwege de bereikbaarheid van het bedrijventerrein Homburg door vrachtwagens is voorgesteld om de Parkweg beschikbaar te houden voor vrachtwagens. De voorgestelde geslotenverklaring is daarom uitgezonderd
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
17
4.1.2
Doseerinstallatie op het viaduct over de A15 en fietspad
Figuur 4.2 geeft een bovenaanzicht en figuur 4.3 presenteert een impressie van het viaduct over de A15 met een weergegeven gekoppelde doseerinstallatie. Hierin is de rijbaan versmald tot een enkele rijbaan, om zo het doseren af te dwingen. Hierdoor ontstaat er ruimte voor het inpassen van het fietspad.
Figuur 4.3: Impressie gekoppelde doseerinstallatie nabij viaduct A15
De doseerinstallatie wordt gekoppeld aan de snelheid van het verkeer op de A2 in zuidelijke richting. Hierdoor gaat de doseerinstallatie alleen een wachtrij opbouwen tijdens filevorming op de A2 tijdens de spits. Vertraging is buiten de spits beperkt. Voor beide richtingen zal de gemiddelde vertraging circa 30 seconden zijn en maximaal circa een minuut (buiten de spits). Bij wachtrijvorming zal de vertraging vanuit zuidelijke richting vergelijkbaar blijven, maar zal de vertraging vanuit de noordelijke richting sterk toenemen tot maximaal circa 11 minuten, waardoor de wachtrij circa 500 meter (maximaal) kan bereiken. Voor hulpdiensten kan een eventuele wachtrij problematisch zijn. Een aanmeldsysteem, zoals de Korte Afstand Radio (KAR), kan hierbij helpen of eventueel het gebruik van het fietspad, maar beide oplossingen Figuur 4.2: Schematisering bovenaanzicht viaduct over de A15
kennen positieve en negatieve aspecten. In de planuitwerking zal in samenspraak met de hulpdiensten hier een passende oplossing voor gevonden moeten worden.
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
18
4.1.3
Fietspad langs de Boutensteinseweg
4.1.5
Afwaardering en herinrichting Steenweg/N830
Het vrijliggende fietspad zal in twee richtingen aan de westzijde komen
Deze maatregel omvat de afwaardering en de herinrichting van een
te liggen. Het belangrijkste stuk van het fietspad is over het viaduct en
groot deel van de Steenweg/N830. Buiten de bebouwde kom wordt de
langs de wachtrij als gevolg van de doseerinstallatie. De wachtrij creëert
snelheid van 80 naar 60 km/h teruggebracht. Binnen de bebouwde kom
namelijk een barrière voor de fietsers. Als een gefaseerde aanpak nodig
zal de snelheidslimiet op het deel tussen de bebouwing worden
is, is geadviseerd om eerst het deel tussen waar het huidige fietspad op
verlaagd van 50 naar 30 km/h (zie figuur 4.4)
de Marijkestraat stopt aan de zuidkant (zijwegen Meikampgraaf en Sprintkampweg) en de zijweg Kooiweg aan de noordzijde aan te leggen. Bij een maximale wachtrij van circa 500 meter kan deze worden gepasseerd via het vrijliggende fietspad. 4.1.4
Verlagen maximumsnelheid Veerweg en Marijkestraat
De huidige vormgeving van beide wegen voldoet niet aan de eisen voor een gebiedsontsluitingsweg 80 km/h. Daarom willen we deze aanpakken en de maximale snelheid terugbrengen naar 60 km/h conform een erftoegangsweg type I vormgeving (zie figuur 2.4). Hierbij wordt de asstreep verwijderd. Daarnaast worden de kruispunten gelijkwaardig vormgegeven (verkeer van rechts heeft voorrang) en voorzien van een kruispuntplateau. De lagere maximumsnelheid verbetert de verkeersveiligheid, onder meer door een langere reactietijd. Ook ontmoedigt de lagere snelheid het sluipverkeer, doordat het ervaren voordeel van een snelle binnendoorroute afneemt en de reistijd licht toeneemt. Het is onzeker wat het exacte effect van het verlagen van de maximumsnelheid op de Marijkestraat en het toevoegen van de doseerinstallatie is op het buitengebied van Tuil. Dit wordt opgenomen in de monitoring en evaluatie, zodat er in de toekomst eventueel bijgestuurd kan worden. Figuur 4.4: Maximumsnelheden in Waardenburg
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
19
Figuur 4.5 presenteert hoe de Steenweg/N830 binnen de bebouwde kom eruit zou kunnen komen te zien. Vanuit verkeerskundig perspectief is gekozen voor klinkerverharding om zo de lagere maximumsnelheid af te dwingen. Geluidsonderzoek in de planuitvoering zal inzicht moeten geven of klinkerverharding haalbaar is of dat er moet worden gezocht naar een ander alternatief. In het figuur is te zien dat GOW 30 zowel in te passen is met fietsstroken (boven) als met aanliggende fietspaden (onder). De exacte uitwerking van de herinrichting zal gezamenlijk door de provincie Gelderland met de betrokken partijen, zoals de bewoners. worden opgesteld. Buiten de bebouwde kom zal vergelijkbaar worden heringericht als figuur 2.10. Hierbij zullen de kruispunten worden voorzien van kruispunt-plateau’s. De exacte uitwerking van de herinrichting zal
Figuur 4.5: Impressie mogelijke inrichtingen Steenweg/N830 binnen de bebouwde kom (boven fietsstroken, beneden aanliggend fietspad)
gezamenlijk door de provincie Gelderland met betrokken partijen, zoals de bewoners, worden opgesteld. 4.1.6
Verbod spooronderdoorgang Zandweg
Voor deze maatregel wordt een geslotenverklaring voor het gemotoriseerd verkeer ingesteld (C12) met als onderbord: uitgezonderd landbouwvoertuigen (zie figuur 4.6), met bijbehorende vooraankondigingsborden. In contrast tot ‘uitgezonderd bestemmingsverkeer’ is dit verbod goed te handhaven, vanwege de specifieke definitie en kenmerken van het landbouwverkeer. Met een fysieke afsluiting met een vaste paal zou van het landbouwverkeer worden verwacht dat zij omrijden, eventueel zelfs door de woonstraten van Waardenburg. Het heeft daarom de voorkeur om de onderdoorgang bereikbaar te houden voor landbouwvoertuigen. Daarom is niet gekozen voor een fysieke vaste paal.
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
20
Mocht het toepassen van het bord onvoldoende effect sorteren, dan
4.2
Effect maatregelenpakket
4.2.1
Westelijk knelpunt
kan een passende maatregel worden genomen om zowel het grootschalige landbouwverkeer als fruittreintjes te faciliteren onder de spooronderdoorgang, maar ander gemotoriseerd verkeer niet. Dit zou bijvoorbeeld kunnen met een landbouwsluis voor grote landbouwvoertuigen met aan één of beide zijden een smalle doorgang.
Het maatregelenpakket heeft een positief effect op het reduceren van het sluipverkeer op de prioritaire wegvakken aan de westzijde van de A2. Op de Boutensteinseweg/Marijkestraat zal naar verwachting het sluipverkeer met 45% afnemen (zie bijlage II). Daarbij zijn de kosten en negatieve bijeffecten beperkt. De doseerinstallatie creëert een wachtrij op de Boutensteinseweg, welke effect heeft op de fietsveiligheid en de bereikbaarheid voor de hulpdiensten. Bij de aanleg van het vrijliggende fietspad langs de Boutensteinseweg worden deze negatieve aspecten (gedeeltelijk) weggenomen. Daarnaast dringt selectieve toegang door middel van camerahandhaving het sluipverkeer in de kern Beesd fors terug. Hierdoor verbetert naar verwachting de leefbaarheid en de verkeersveiligheid in de kern Beesd. Hier staat tegenover dat de bereikbaarheid van de bestemmingen in Beesd (met name voor (incidentele) bezoekers) afneemt gedurende de avondspits. 4.2.2
Oostelijk knelpunt
De herinrichting en bijbehorende snelheidsverlaging op de Steenweg/ Figuur 4.6: Voorbeeld verbodsbord ter hoogte van spooronderdoorgang
N830 verbetert de leefbaarheid langs de weg sterk. Daarbij neemt, door de vertragende werking, ook het sluipverkeer met circa 10% af. Om ervoor te zorgen dat het verkeer zich niet verplaatst naar de Zandweg, wordt de spooronderdoorgang afgesloten voor gemotoriseerd verkeer, uitgezonderd landbouwvoertuigen.
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
21
4.2.3
Monitoring en evaluatie
Monitoring en evaluatie zijn belangrijk bij het nemen van maatregelen tegen het sluipverkeer, omdat het lastig is exact te voorspellen hoe het (sluip)verkeer zich zal verdelen over het verkeersnetwerk na de invoering van de maatregelen. Hierbinnen zal data moeten worden verzameld op de vermindering van het sluipverkeer en kan worden vastgesteld of het maatregelenpakket het gewenste effect heeft. Hoe deze monitoring en evaluatie vormgegeven gaat worden zal worden vastgelegd in een monitorings- en evaluatieplan. Dit plan maakt het mogelijk om later, indien nodig, bij te sturen.
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
22
5. Conclusies en aanbevelingen De gemeente West Betuwe kampt al jarenlang met het sluipverkeer als
De verwachte effecten van het pakket zijn positief: het sluipverkeer zal
gevolg van zware filevorming op de A2. In deze rapportage is een
afnemen, de verkeersveiligheid verbetert en de leefbaarheid in de
maatregelenpakket voorgesteld om de overlast als gevolg van (de
betrokken gebieden neemt toe. Tegelijkertijd kunnen de effecten
hoeveelheid) het sluipverkeer te beperken. Het geadviseerde
verschillen, afhankelijk van de locatie en gebruikersgroep: waar
maatregelenpakket is zorgvuldig samengesteld om het sluipverkeer te
sommige ingrepen bijdragen aan een betere doorstroming of een
verminderen en de leefbaarheid en verkeersveiligheid te verbeteren,
rustigere en veiligere woonomgeving, kunnen dezelfde maatregelen
met nadruk op de vier prioritaire wegvakken.
ook nadelige gevolgen hebben, zoals langere reistijden door omrijden.
Het maatregelenpakket combineert de volgende maatregelen:
Ten slotte, is het essentieel om een monitorings- en evaluatieplan op te
Selectieve toegang in de kern Beesd door middel van camera-
stellen om de effectiviteit van het maatregelenpakket te waarborgen.
handhaving.
Dit plan is gericht op het meten van de veranderingen in het (sluip-)
•
Gekoppelde om-en-omregeling op het viaduct over de A15.
verkeer na implementatie van de maatregelen. Dit plan maakt het
•
Vrijliggend fietspad Boutensteinseweg.
mogelijk om later, indien nodig, bij te sturen.
•
Het verlagen van de maximumsnelheid naar 60 km/h op de
•
Veerweg en de Marijkestraat. •
Het afwaarderen en herinrichten van de Steenweg/N830 zowel binnen als buiten de bebouwde kom. Binnen de bebouwde kom als GOW 30, buiten de bebouwde kom als GOW 60.
•
Verboden voor gemotoriseerde voertuigen uitgezonderd het landbouwverkeer op de spooronderdoorgang op de Zandweg
•
Eenrichtingsweg op de A. Kraalweg als flankerende maatregel bij selectie toegang in kern Beesd.
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
23
Bijlage I – Groslijst maatregelen
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
24
B.1.1
Bebouwde kom Beesd
knippen en de Wilhelminastraat te vertragen, wordt het sluipverkeer door de kern van Beesd ontmoedigd.
Hierna wordt de groslijst aan maatregelen voor in de bebouwde kom
Door het knippen van de Schuttersweg, zullen mensen andere
van Beesd weergegeven. Tevens wordt per maatregel besproken of
routes gaan overwegen. De kans is te groot dat het sluipverkeer
deze verder wordt uitgewerkt en beoordeeld ( ) of niet ( ).
andere wegen binnen Beesd gaat gebruiken, die tot meer overlast zullen leiden dan in de huidige situatie.
1. Selectieve toegang kern Beesd (t.h.v. Parkweg). Bij deze maatregel wordt ter hoogte van de Parkweg enkel verkeer met een ontheffing doorgelaten. Sluipverkeer mag niet doorrijden en wordt op de rotonde Parkweg/aansluiting A2 weer richting de toerit richting A2 geleid. Deze maatregel voorkomt het sluipverkeer via de Parkweg/ Schuttersweg/D.A. Kuyperweg en beperkt daarmee de hinder voor de omgeving. 2. Knippen van de Parkweg. Bij deze maatregel is het bedrijventerrein Homburg te bereiken via de Parkweg, terwijl de rest van de kern van Beesd voornamelijk bereikbaar is via het zuiden en de Doctor A. Kuyperweg. De bereikbaarheid van Beesd vermindert door deze maatregel structureel, terwijl het sluipverkeer gedurende enkele uren per dag overlast veroorzaakt. De lasten van deze maatregel staan niet in verhouding tot de baten. Selectieve toegang (maatregel 1) wordt daarom beschouwd als een geschikter alternatief. 3. Knippen van de Schuttersweg in combinatie met het vertragen van de route via onder andere de Wilhelminastraat. De Schuttersweg wordt samen met de Parkweg en Doctor A. Kuypersweg veel gebruikt door het sluipverkeer. Door deze te
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
25
4. Vertragen van de Schuttersweg. Door een geloofwaardige 30 km/h inrichting te realiseren inclusief drempels en/of verspringingen, wordt de reistijd via de Schuttersweg langer. Daarnaast neemt de verkeersveiligheid toe, met name voor de fietsers. Deze maatregel verhoogt de leefbaarheid, maar er is ook een risico op verplaatsing van het sluipverkeer door de kern van Beesd. Om die reden en het feit dat de reistijd beperkt toeneemt, wordt deze maatregel niet verder onderzocht. (N.B. de gemeente onderzoekt mogelijkheid tot verlaging snelheid naar 30 km/h in het kader van regulier beheer en onderhoud.) 5. Knippen van de veerweg (t.h.v. brug over de Linge). Door de Veerweg te knippen kan geen enkel verkeer – inclusief het sluipverkeer – vanuit Beesd richting het zuiden rijden. Hierdoor wordt sluipen via de kern van Beesd onmogelijk gemaakt. De bereikbaarheid van Beesd vermindert door deze maatregel structureel, terwijl het sluipverkeer gedurende enkele uren per dag overlast veroorzaakt. De lasten van deze maatregel staan niet in verhouding tot de baten. Selectieve toegang (maatregel 1) wordt daarom beschouwd als een geschikter alternatief. 6. Vertragen Veerweg. Het gedeelte tussen de bebouwde kom van Beesd (t.h.v. de brandweerkazerne) en de aansluiting op de N327 afwaarderen van 80 naar 60 km/h. De reistijd over de sluiproute neemt hierdoor toe.
Voor het sluipverkeer is er geen directe alternatieve route in de buurt. De lagere snelheid vermindert de beleving van sluipers om ‘snel binnendoor te rijden’. Daarnaast ligt de Veerweg op de huidige sluiproute, waardoor een snelheidsverlaging effectief kan zijn in het sluipverkeer langer op de A2 te houden.
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
26
7. Fietsvoorzieningen aanbrengen op de Schuttersweg. Door deze maatregel wordt de impact van het sluipverkeer verlaagd en de verkeersveiligheid verhoogd, wat de leefbaarheid ten goede komt. Deze maatregel is niet effectief in het verminderen van het sluipverkeer, waar andere dat voor dit gebied wel zijn. Hoewel deze maatregel in algemene zin een positieve impact heeft, draagt het niet bij aan het doel van dit onderzoek. 8. Communiceren van de effecten van sluipverkeer. Door (potentieel) het sluipverkeer bewust te maken van de negatieve effecten van hun reisgedrag op de omgeving, worden zij gemotiveerd om hun reisgedrag aan te passen. Doordat de vertraging op de A2 regelmatig substantieel is, schatten wij in dat reizigers niet te verleiden zijn om in de file te blijven staan terwijl er een snellere optie is. Dit wordt verder bemoeilijkt door navigatiesoftware die proactief een sluiproute voorstelt. 9. Rondweg ten westen van Beesd, vanaf de westelijke snelwegaansluiting. Door een snelle, comfortabele route aan te bieden wordt het sluipverkeer uit de kern van Beesd getrokken, wat de leefbaarheid in de kern van Beesd verhoogt. Het aanleggen van grootschalige nieuwe infrastructuur zal extra sluipverkeer aantrekken, wat de druk op het onderliggend wegennet vergroot. Voor doorgaand verkeer is de snelweg de aanwezen route.
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
27
B.1.2
Boutensteinseweg/Marijkestraat
Vergelijkbaar met de bebouwde kom van Beesd, volgt hierna de groslijst aan maatregelen voor de Boutensteinseweg en de Marijkestraat die in elkaars verlengde liggen. Per maatregel wordt besproken of deze verder wordt uitgewerkt en beoordeeld ( ) of niet ( ). 1. Viaduct over de A15 enkel toegankelijk maken voor fietsers en landbouwverkeer. Voor de sluiproute via de bebouwde kom van Beesd is het viaduct over de A15 cruciaal; zonder het viaduct verdwijnt de directe sluiproute. Het plaatsen van een landbouwsluis maakt het voor het andere gemotoriseerde verkeer fysiek onmogelijk om door te rijden, terwijl de fietsers langszij kunnen. Deze maatregel kan het sluipverkeer effectief ontmoedigen. Een kanttekening is de in potentie grote impact op de omgeving. 2. Eenrichting viaduct over de A15 (van zuid naar noord). Het sluipverkeer rijdt vrijwel uitsluitend van noord naar zuid. Door verkeer enkel in tegengestelde richting toe te staan, wordt de sluiproute via de Boutensteinseweg/Marijkestraat onmogelijk. Deze maatregel zal in de praktijk lastig te handhaven zijn, doordat het (sluip)verkeer wel fysiek het viaduct over kan steken. Daarnaast is de impact op het lokaal/regionaal verkeer te groot. 3. Marijkestraat afwaarderen naar 60 km/h. Door de sluiproute te vertragen wordt deze minder aantrekkelijk als alternatief. Het wegvak ligt op de sluiproute, wat de reistijd verhoogt.
Daarnaast verbetert de verkeersveiligheid. Een risico is dat het sluipverkeer verplaatst naar het buitengebied van Tuil.
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
28
4. Slingerend tracé tussen N327 en N830. Een reden dat het sluipverkeer de Boutensteinseweg/Marijkestraat gebruikt, is vanwege de directheid langs de A2. Door het tracé te laten slingeren, vervalt het gevoel van directheid en neemt de reistijd toe. Hoewel de beleving wordt beïnvloed, is de impact op de reistijd beperkt, is de handhaafbaarheid uitdagend en zijn de wegen op de alternatieve route niet berekend op de verkeersaantallen zoals die van de Boutensteinseweg. 5. Om-en-omregeling over viaduct A15 (Boutensteinseweg). Door verkeer gedoseerd het viaduct over de A15 in één richting te laten passeren, wordt de sluiproute langzamer en minder aantrekkelijk vanwege het feit dat het sluipverkeer een gedeelte van de tijd stilstaat. Het viaduct van de A15 is een belangrijk punt op de sluiproute ten westen van de A2 en een logisch punt om maatregelen te treffen. Een om-en-omregeling kan op verschillende manieren worden vormgegeven, dit wordt later in het proces uitgewerkt. 6. Fietspad langs de Boutensteinseweg. Op dit moment zijn de fietsers en het gemotoriseerd verkeer gemengd op de Boutensteinseweg en een klein gedeelte van de Marijkestraat. Door een vrijliggend fietspad te realiseren, verbetert de verkeersveiligheid en worden de fietsers niet gehinderd door het (sluip)verkeer.
Deze maatregel is in zichzelf niet effectief in het verminderen van het sluipverkeer, maar kan wel goed gecombineerd worden met een om-en-omregeling op het viaduct (koppelkans). Daarnaast ook onderdeel van het Breed MobiliteitsPakket (BMP).
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
29
B.1.3
Steenweg/N830 Waardenburg
Hierna wordt de groslijst aan maatregelen voor de Steenweg/N830 door de kern Waardenburg weergegeven. Tevens wordt per maatregel besproken of deze wordt uitgewerkt en beoordeeld ( ) of niet ( ). 1. Steenweg/N830 afsluiten ten noorden van Waardenburg (bijv. t.h.v. rotonde met Kaalakkerstraat). Hierbij wordt ook aansluiting 15a, Meteren opgewaardeerd tot volledige aansluiting, waardoor het verkeer dat nu gebruik maakt van de Steenweg/N830 de A15/ A2-route moet gebruiken. Deze maatregel maakt het onmogelijk voor het sluipverkeer om gebruik te maken van deze route en is daarom zeer effectief. Daarentegen heeft het wel een zeer grote impact op de omgeving en treft het niet alleen het sluipverkeer, maar ook het doorgaande verkeer van/naar Geldermalsen. 2. Vrachtwagenverbod. Vrachtwagens hebben een impact op de leefbaarheid van de bewoners door trillingen en geluidsoverlast. Dit verbod (verbieden) dient afgedwongen te worden. Denk hierbij aan het bemoeilijken voor vrachtwagens om rechts af te slaan vanaf afrit 15, Waardenburg (zuid) en/of het instellen van een maximumhoogte op de Steenweg/N830. Deze maatregel is zeer beperkt effectief tegen het sluipverkeer, wat het doel is van dit onderzoek. Daarnaast treft het instellen van een vrachtwagenverbod, inclusief fysiek afdwingen van het verbod, bevoorradingsverkeer in Waardenburg.
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
30
3. Afwaarderen Steenweg. Door het afwaarderen van de Steenweg/
Met het voorkeursbesluit MIRT A2 (okt. 2022) is besloten om
N830 neemt de reistijd enigszins toe, wat het sluipverkeer
bestaande op- en afritten van de A2 tussen knooppunt Deil en
vermindert. Met name in de kern verbetert de leefbaarheid door
Vught te handhaven. De aanleg van een tunnel is lastig realiseer-
deze maatregel, doordat de barrièrewerking afneemt en de
baar met dit besluit. Daarnaast zijn de kosten hoog en is het
oversteekbaarheid en verkeersveiligheid toeneemt.
smalle profiel in Waardenburg niet geschikt om zowel de
Het afwaarderen van de Steenweg/N830 verbeterd de
aanwonenden bereikbaar te houden als het aanleggen van een
leefbaarheid voor omwonenden. Ook neemt de reistijd voor het
verdiepte ligging/tunnel.
verkeer toe, waardoor het potentieel een minder aantrekkelijke route voor het sluipverkeer wordt. Kanttekening hierbij is dat het afdwingen van de lagere snelheid extra (infrastructurele) maatregelen vraagt. 4. Rondweg Waardenburg zuid of noord. Bij de aanleg van een rondweg om Waardenburg, zowel noordelijk als zuidelijk, en het afwaarderen van de huidige Steenweg/N830 zal het doorgaande verkeer niet meer door de kern heenrijden. Hierdoor zal de leefbaarheid van de bewoners van Waardenburg verbeteren. Met het voorkeursbesluit MIRT A2 (okt. 2022) is besloten om bestaande op- en afritten van de A2 tussen knooppunt Deil en Vught te handhaven. De aanleg van een rondweg is lastig realiseerbaar met dit besluit. Daarnaast zijn de kosten hoog en zal het sluipverkeer niet verminderen, maar verplaatsen. 5. Verdiepte ligging/tunnel. Bij een verdiepte ligging wordt (een deel van) de Steenweg/N830 in verlaagde constructie aangelegd. Bij een tunnel komt er ook een dak op deze verlaagde constructie. Beide zorgen voor minder overlast van het verkeer en verminderen de barrièrewerking van de Steenweg/N830 door ongelijkvloerse kruisingen.
Verkenning sluipverkeer West Betuwe - 10 september 2025
31
B.1.4
Zandweg
Deze tegenovergestelde éénrichtingsweg laat juist verkeer door in de meest gebruikte sluiprichting.
Hierna wordt de groslijst aan maatregelen voor de Zandweg weergegeven. Deze kunnen nodig zijn om nieuwe sluiproutes, als gevolg van
4. Selectieve toegang op spooronderdoorgang. Vergelijkbaar met
maatregelen op de Steenweg/N830, tegen te gaan. Tevens wordt per
de selectieve toegang in Beesd, waarbij de onderdoorgang kan
maatregel besproken of deze wordt uitgewerkt en beoordeeld ( ) of
worden gebruikt door de bewoners of bedrijven, maar niet meer
niet ( ).
door de bezoekers en het doorgaand/sluipverkeer. Wanneer een van de laatste groepen toch gebruik maakt van de Zandweg, dan is
1. Afsluiten spooronderdoorgang. Door de spoorwegonderdoorgang,
er een mogelijkheid om te keren.
met bijvoorbeeld een vaste paal, is deze afgesloten voor het
Selectieve toegang is effectief tegen het sluipverkeer met relatief
gemotoriseerd verkeer, maar open voor de fietsers en voetgangers.
beperkte impact op de bewoners. De kosten van deze maatregel
Eventueel zou er nog een uitzondering kunnen komen voor het
zijn hoog.
landbouwverkeer door middel van een landbouwsluis. Het afsluiten van de spooronderdoorgang is een impactvolle, maar effectieve maatregel om het sluipverkeer tegen te gaan. 2. Spooronderdoorgang éénrichtingsweg (west -> oost). De onderdoorgang inrichten als éénrichtingsweg van west naar oost bevat geen fysieke barrière bij de onderdoorgang. Vanuit de andere richting wel. Hierdoor kunnen voertuigen deze, conform de bebording, in één richting gebruiken. Een éénrichtingsweg pakt verkeer in de sluiprichting aan, terwijl de spooronderdoorgang in één richting nog steeds te gebruiken is. Het is onzeker of deze maatregel nageleefd zal worden, waardoor de voorkeur naar maatregel 1 gaat. 3. Spooronderdoorgang éénrichtingsweg (oost -> west). Heeft dezelfde eigenschappen als het herinrichten als éénrichtingsweg van west naar oost, behalve de rijrichting.