RV2025-072-bijlage-ontwerp-programmabegroting-2026-2029-BWB.pdf
Tekst van het document
Ontwerp-Programmabegroting 2026-2029 Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe
Inhoudsopgave Inleiding ................................................................................................................................................ 3 Financiële samenvatting en de gevolgen voor de gemeentelijke bijdrage................................................. 4 Vaststellingsbesluit ................................................................................................................................ 7 Programma | Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe ......................................................................... 8 Deelprogramma 1 |Advies ..................................................................................................................... 9 Deelprogramma 2 |Informatievoorziening ............................................................................................ 11 Deelprogramma 3 |Informatie Technologie en Applicaties .................................................................... 13 Deelprogramma 4 |Financieel Personeel Beheer ................................................................................... 15 Deelprogramma 5 |Facilitair Inkoop en Arbo ........................................................................................ 17 Deelprogramma 6 |Directie & Staf .......................................................................................................
18 Algemene dekkingsmiddelen ................................................................................................................ 20 Projecten en investeringen ................................................................................................................... 21 Paragrafen ........................................................................................................................................... 24 Paragraaf 1 | Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................................... 25 Paragraaf 2 | Financiering .................................................................................................................... 30 Paragraaf 3 | Bedrijfsvoering ................................................................................................................ 33 Paragraaf 4 | Openbaarheidsparagraaf ................................................................................................. 34 Financiële begroting 2026-2029 ............................................................................................................ 36 Baten en lasten programmabegroting 2025-2029 ..................................................................................
37 Bijlage 1 Realisatie 2024 en begroting 2025 .......................................................................................... 39 Bijlage 2 Overzicht Taakvelden ............................................................................................................. 40 Bijlage 3 Totaaloverzicht maatwerk ...................................................................................................... 41
2
Inleiding Hierbij bieden wij u de programmabegroting 2026 - 2029 aan van de Bedrijfsvoeringsorganisatie WestBetuwe (BWB). Voor BWB zijn trefwoorden voor 2026 ‘sober’ en ‘samen’. Sober, omdat ook BWB – juist in het ravijnjaar – een bijdrage wil leveren aan de precaire financiële situatie waarin onze gemeenten verkeren. Samen, omdat we juist wanneer het tegenzit goed met elkaar in verbinding moeten staan. De meerjarenbegroting is opgesteld vanuit de kaders zoals door het Bestuur vastgesteld in de Kaderbrief 2026 en de zienswijzen van de gemeenten. Zoals in de Kaderbrief 2026 aangegeven is het streven voor het begrotingsjaar 2026 binnen de bestaande kaders te blijven en geen extra budgetten aan te vragen. Het uitgangspunt hierbij is bestaande en nieuwe uitdagingen zoveel mogelijk met eigen middelen op te vangen. De BWB heeft in de afgelopen periode twee taakstellingen gekregen. De eerste taakstelling die is opgelegd vanaf het begrotingsjaar 2025, bedraagt 760.000 euro en is voor het grootste deel ingeboekt vanaf 2025. Daarnaast hebben de gemeenteraden in hun zienswijzen op de Kaderbrief 2026 de BWB, net als alle gemeenschappelijke regelingen in Regio Rivierenland, opgeroepen tot een tweede taakstelling. Deze bedraagt 1,5% voor de jaren 2026 en 2027 van de gemeenschappelijke bijdrage en 3% vanaf 2028. Voor 2026 komt dit neer op ongeveer 315.000 euro.
Wij hebben daar in deze begroting gehoor aan gegeven door de investering in de vervanging van ICTinfrastructuur een jaar uit te stellen en te verwerken in de begroting 2026. Voor de jaren na 2026 is een traject gestart om samen met de gemeenten te onderzoeken welke andere maatregelen genomen kunnen worden, waarna we dit verwerken in de begroting 2027 en verder. Een uiterst onzekere en daarmee moeilijk kwantificeerbare factor is of de gemeente Tiel eind 2025 definitief besluit al dan niet (gedeeltelijk) uit te treden uit BWB. Die onzekerheid en het effect van het uiteindelijke besluit is van grote invloed op zowel de reguliere dienstverlening als het projectportfolio en de doorontwikkeling van de organisatie. Dit brengen wij tot uitdrukking in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. We willen als BWB een betrouwbare en sterke bedrijfsvoeringsorganisatie blijven, die passende dienstverlening organiseert voor de opgaven waar onze gemeenten voor staan. Deze dienstverlening organiseren we dicht bij onze partners en op basis van samenwerking. We zetten voortdurend in op het verbeteren van onze (werk)processen en daarmee op kwaliteitsverhoging.
Onze ervaringen hebben ons doen inzien dat de stap naar meer robotisering en de inzet van digitale middelen, zoals AI en Microsoft 365 (M365), van cruciaal belang zijn om blijvend professionele en kwalitatief hoogstaande dienstverlening te bieden. Door deze technologieën te integreren, kunnen we efficiënter werken, processen automatiseren en beter inspelen op de behoeften van onze partners. In 2026 zullen wij onze organisatievisie herijken op basis van de evaluatie van tien jaar BWB en het besluit van Tiel om al dan niet (gedeeltelijk) uit onze gemeenschappelijke regeling te stappen.
3
Financiële samenvatting en de gevolgen voor de gemeentelijke bijdrage De financiële structuur van BWB bestaat met ingang van 2025 uit drie stromen: 1. Kosten die als gevolg van de dienstverleningsovereenkomst en de PDC via het bekostigingsmodel leiden tot een generieke bijdrage per gemeente; 2. Kosten die als gevolg van de dienstverleningsovereenkomst en de PDC via het bekostigingsmodel leiden tot een specifieke bijdrage per gemeente; 3. Aparte doorbelastingen op basis van maatwerkafspraken. Onderdeel 1 en 2 vormen het hoofdbestanddeel van deze begroting. Losse maatwerkafspraken zijn budgetneutraal in de programma’s verwerkt en maken derhalve geen deel uit van de te verdelen kosten in onderstaande tabel. In bijlage 3 is een overzicht van het maatwerk opgenomen. De basis voor de programmabegroting 2026 is het jaar 2026 uit de programmabegroting 2025. In de cijfers zijn tevens de structurele mutaties uit de voortgangsrapportages over 2024 verwerkt. Verder is rekening gehouden met actuele ontwikkelingen en de uitgangspunten waarover wij u in de Kaderbrief 2026 hebben geïnformeerd. De algemene uitgangspunten zijn opgenomen in de financiële begroting.
Met inachtneming van hetgeen in de Kaderbrief 2026 is vastgesteld, komt de bijdrage van de gemeenten (exclusief maatwerk) uit op: Bedragen x € 1.000 Generieke bijdrage gemeenten na 2e VGR 2024 Specifieke bijdrage gemeenten na 2e VGR 2024 Bijdragen gemeenten bij start programmabegroting 2026 Indexering prijsontwikkeling Indexering loonontwikkeling Opleidingskosten a.g.v. loonontwikkeling Diverse correcties Toerekening overhead aan inhuurdesk Mutaties staat van activa Subtotaal begroting 2026 (excl. ontwikkelingen)
2026 20.540 1.743 22.283
2027 20.566 1.744 22.310
2028 20.631 1.744 22.375
2029 20.686 1.744 22.430
154 394 8 18 -20 -10 22.827
165 394 8 18 -20 -10 22.865
187 394 8 18 -20 13 22.974
209 394 8 18 -20 -30 23.009
Tabel bevat afrondingsverschillen
De bijdragen uit bovenstaande tabel zijn als volgt gesplitst in generieke en specifieke bijdrage. Bedragen x € 1.000 Generieke bijdrage gemeenten begroting 2026 Specifieke bijdrage gemeenten begroting 2026 Totaal bijdragen gemeenten begroting 2026
2026 20.995 1.831
2027 21.032 1.832
2028 21.143 1.831
2029 21.178 1.831
22.827
22.865
22.974
23.009
abel bevat afrondingsverschillen
4
Ontwikkeling na vaststelling kaderbrief 2026 De vervanging van de ICT-infrastructuur zal niet in 2025 plaatsvinden, maar in 2026. Dat heeft tot gevolg dat de afschrijvingslasten zich niet eerder dan 2027 voordoen. Dat heeft een incidenteel voordeel in 2026 tot gevolg. Aangezien het hier gaat om een majeur bedrag, hebben we gemeend deze ontwikkeling nu in de cijfers op te nemen. Subtotaal bestaand Lagere kapitaallasten ICT-infra Bijdrage gemeenten na vaststelling programmabegroting 2026
22.827 -977 21.850
22.865 --22.865
22.974 --22.974
23.009 --23.009
De totale bijdragen van de gemeenten, inclusief de bovengenoemde ontwikkeling op gebied van ICTinfrastructuur, zijn als volgt gesplitst in generieke en specifieke bijdrage. Bedragen x € 1.000 Generieke bijdrage gemeenten begroting 2026 Specifieke bijdrage gemeenten begroting 2026 Totaal bijdragen gemeenten begroting 2026
2026 20.018 1.831
2027 21.032 1.832
2028 21.143 1.831
2029 21.178 1.831
21.850
22.865
22.974
23.009
Tabel bevat afrondingsverschillen
Toelichting verschil Kaderbrief 2026 en begroting 2026 Tussen de in de Kaderbrief 2026 gemelde bijdrage van de gemeenten en de nu voorliggende begroting zit het volgende verschil: Bedragen x € 1.000 Bijdrage conform begroting 2026 Bijdrage conform kaderbrief 2026 Verschil
2026 21.850 22.838 -988
2027 22.865 22.865 ---
2028 22.974 22.930 44
2029 23.009 22.985 24
De verschillen worden veroorzaakt door: Bedragen x € 1.000 Minder/meer lasten prijsontwikkeling Meer lasten loonontwikkeling Diverse correcties Overhead IHD Mutaties activa ICT-infrastructuur kapitaallasten Afronding Verschil
2026 2 -1 18 -20 -10 -977 -988
2027 13 -1 18 -20 -10
2028 35 -1 18 -20 13
2029 57 -1 18 -20 -30
---
-1 44
24
Prijs- en loonontwikkeling In de kaderbrief wordt een inschatting gemaakt van het effect van de indexatie. Bij de opstelling van de begroting wordt het effect precies bepaald voor elk afzonderlijk budget. Ook worden niet alle kostensoorten geïndexeerd. Dit veroorzaakt altijd beperkte verschillen.
5
Diverse correcties Deze post wordt grotendeels veroorzaakt door een correctie op het budget opleidingskosten. We begroten deze interne kosten op 2% van de loonsom. Per abuis was het budget opleidingskosten BHV in deze 2% betrokken. Dit betreft echter geen interne, maar generieke kosten en moet dus bovenop de 2% worden opgenomen. Overhead Inhuurdesk Bij de opstelling van de begroting wordt een deel van de interne kosten doorbelast aan het product inhuurdesk. Dit product kent een separate vorm van financiering en wordt budgetneutraal in onze begroting verwerkt. Een stijging van de toerekening aan de IHD levert dus een voordeel op voor de generieke en specifieke bijdragen van de gemeenten. Dit is vooral een optisch voordeel omdat bij een kostenstijging van de inhuurdesk ook de opslag op het tarief kan worden aangepast. Mutaties activa Bij de jaarrekening 2024 is een aantal kredieten met betrekking tot devices afgesloten. Per saldo zijn de werkelijke lasten lager gebleken dan het beschikbaar gestelde bedrag. Dit heeft lagere kapitaallasten tot gevolg. Daarnaast is het krediet meubilair thuiswerkplekken een jaar later afgesloten dan verwacht, doordat de vraag naar nieuw thuiswerkmeubilair door de instroom van nieuw personeel hoog bleef. Dit leidt tot een nadeel in 2028.
Verdeling kosten Voor de generieke en specifieke begrotingsonderdelen geldt dat de kosten verdeeld worden op basis van het nieuwe verdeelmodel dat in 2024 is vastgesteld. De generieke bijdrage voor 2026 ziet er als volgt uit: (Bedragen x € 1.000)
Partner
Generieke bijdrage Aanpassing Generieke bijdrage Percentage basis ICT-infra 2026 Culemborg 5.359 -249 5.109 25,52 Tiel 7.344 -342 7.002 34,98 West Betuwe 8.293 -386 7.907 39,50 Totaal 20.995 -977 20.018 100,00 De specifieke bijdrage voor 2026 ziet er als volgt uit: (Bedragen x € 1.000)
Partner Culemborg Tiel West Betuwe Totaal
Juridische zaken Accommodaties Specifieke bijdrage 2026 526 560 1.087 745 --745 ------1.271 560 1.831
Tabel bevat afrondingsverschillen
Zoals afgesproken nemen we met ingang van de begroting 2026 het percentage overhead op. Dit betreft de opslag voor de interne kosten die worden toegerekend aan de producten uit het DVO en aan eventueel (substantieel) maatwerk. Het percentage overhead voor 2026 is 15,46%.
6
Vaststellingsbesluit Het Bestuur van de gemeenschappelijke regeling BWB, Gezien het voorstel tot vaststelling van de programmabegroting 2026-2029 en de daarop ontvangen zienswijzen van de deelnemers
Besluit: 1. De programmabegroting 2026-2029 voor wat betreft de jaarschijf 2026 vast te stellen; 2. De programmabegroting 2026-2029 voor wat betreft de jaren 2027 t/m 2029 voor kennisgeving aan te nemen;
Aldus besloten in de bestuursvergadering op 4 september 2025
M. Peters
J. Braam
Voorzitter
Secretaris
7
Programma | Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe De gemeenschappelijke regeling Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe (BWB) is opgericht in 2015. In de loop van 2023 heeft zich een nieuwe organisatie gevormd op basis van de vastgestelde organisatievisie 2023-2025. In 2025 heeft zich een tijdelijke kleine herinrichting voorgedaan, in afwachting van het besluit van de gemeente Tiel om al dan niet gedeeltelijk uit het samenwerkingsverband te treden. Op basis hiervan en de evaluatie van 10 jaar BWB, zal er een nieuwe organisatievisie worden opgesteld. BWB stelt haar partners in staat succesvol te zijn door het leveren van kwalitatief hoogstaande bedrijfsvoering producten, diensten en processen. BWB is voor de deelnemers de onbetwiste partner op het gebied van bedrijfsvoering. Een robuuste bedrijfsvoeringsorganisatie die producten en diensten levert die op het vlak van kosten, kwaliteit, kwetsbaarheid en kansen voor de deelnemers rendement oplevert. BWB en de deelnemers werken optimaal samen om de bedrijfsvoering processen efficiënt uit te voeren. De basis van de dienstverlening van BWB is vastgelegd in de PDC. Daarnaast voert zij op verzoek van gemeenten projecten uit, volgt zij ontwikkelingen op gebied van bedrijfsvoering nauwgezet. De begroting van BWB bestaat uit de volgende onderdelen, gekoppeld aan de teams: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
Advies Informatievoorziening Informatie Technologie en Applicaties Financieel Personeel Beheer Facilitair Inkoop en Arbo Directie & Staf Verbijzonderde Interne Controle (VIC) Algemene dekkingsmiddelen
8
Deelprogramma 1 |Advies Het team Advies bestaat uit de onderdelen Financieel advies, Personeel en organisatie, Inhuurdesk, Algemene Juridische Zaken en Communicatie. Hoewel de disciplines op inhoud beperkt raakvlakken hebben, is het adviseurschap een rode draad die door het team loopt. De focus in 2026 en verder ligt op de werving, het behoud en de ontwikkeling van vast personeel, het finetunen van de taak- en capaciteitsverdeling en borgen van continuïteit en kwaliteit. Wat willen we bereiken? 1. Duurzame inzetbaarheid Personeel is ons belangrijkste kapitaal en zowel de basis als sleutel voor de kwaliteit van onze dienstverlening. Het aantrekken, behouden en ontwikkelen van personeel (de strategische personeelsplanning) heeft daarom prioriteit. Onze doelen zijn: • Alle vacatures invullen met vaste krachten; • Hoge tevredenheid personeel; • Ontwikkelmogelijkheden geborgd middels aanbod opleidingen (o.a. binnen LMS) en ontwikkelgesprekken; • Een effectieve arbeidsmarktcommunicatie. 2. Kwaliteit continueren en borgen Onze deelnemers zijn in control op het gebied van inhuurvolume, ondanks een aanzienlijke toename van het volume, we zorgen voor de implementatie diverse wettelijke/CAO-ontwikkelingen, beschikken over een goed functionerende bezwaren en klachtencommissie en men kan steeds rekenen op adequaat en goed juridisch advies. Wat gaan we ervoor doen? 1.
Implementatie uitbreiding IHD Het jaar 2026 zal voor team Advies in het teken staan van het uitwerken of implementeren van kansrijke businesscases met het oog op de realisatie van de taakstelling uit 2025 door inkomstenvergroting, welke in 2025 geïdentificeerd zijn. Denk hierbij niet alleen aan het maken van samenwerkings- en contractafspraken, maar ook aan advisering omtrent de gevolgen voor de governance en structuur van BWB. Het leveren van dienstverlening aan andere partijen vraagt immers om heldere keuzes voor wat betreft het beperken van de hiermee gemoeide risico’s. Daarnaast blijven we inzetten op verbinding door kennisuitwisseling en accountgesprekken. We hebben inmiddels goede ervaringen opgedaan met het organiseren van kennismakingsbijeenkomsten en incompany cursussen. 2. Update strategisch personeelsplan (SPP) Het strategisch personeelsplan (SPP) wordt begin 2025 verwacht. Gelet op de aanzienlijke uitdagingen op zowel de arbeidsmarkt als de dynamiek ten aanzien van gemeenschappelijke regelingen, levert het SPP een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van de BWB. Om die reden vinden we het belangrijk dat het SPP inspeelt op de laatste ontwikkelingen. In het tweede kwartaal van 2026 zien we de resultaten van 2025 zodat we het beleid kunnen bijstellen. 3.
Implementatie diverse wettelijke/CAO-ontwikkelingen Naar verwachting zullen er medio 2025 en 2026 diverse ontwikkelingen zijn die nader onderzoek vragen en/of uitgewerkt en geïmplementeerd dienen te worden. Dat zal waarschijnlijk betreffen: • Een regeling voor medewerkers die reservist zijn bij Defensie. • Een regeling inzake mantelzorg en rouwverlof • Duurzame mobiliteit 9
Prioriteiten 2026 1. Implementatie uitbreiding IHD met het oog op de realisatie van de taakstelling uit 2025 2. Update strategisch personeelsplan 3. Implementatie diverse wettelijke/CAO-ontwikkelingen
Realisatie 4e kwartaal 2026 3e kwartaal 2026 Het gehele jaar 2026
Wat gaat dat kosten? Bestaand De volgende tabel bevat de lasten en baten voor dit programma bij voortzetting van het beleid uit de begroting 2025. Bedragen (x € 1.000)
2024 werkelijk
Lasten Baten Saldo
2025 begroot 2.697 551 2.146
2026 begroot 2.653 602 2.052
2027 begroot 2.664 602 2.062
2028 begroot 2.653 602 2.052
2029 begroot 2.653 602 2.062
Tabel kan afrondingsverschillen bevatten
Verschillenverklaring begroting 2025 en begroting 2026 (bedragen x € 1.000) Indexering loon- en prijsontwikkeling Wegvallende kosten incidentele inhuur Extra opbrengst inhuurdesk i.v.m. indexering en toerekening overhead Overheveling formatie communicatie naar deelprogramma Directie
N V V V
69 47 51 65
Resultaat
V
94
Toelichting autonome ontwikkelingen en reeds besloten projecten Niet van toepassing op dit programma.
10
Deelprogramma 2 |Informatievoorziening Informatievoorziening bestaat uit de onderdelen Informatiemanagement, Informatiebeheer en Gegevensbeheer (BAG/BGT). Wij vormen de brug tussen de informatiebehoefte van de organisaties naar een zo optimaal mogelijke informatievoorziening. We adviseren eveneens over de opslag, het beheer, de toegankelijkheid en het duurzaam bewaren van informatie die door de vier organisaties wordt gecreëerd of ontvangen. Daarnaast bieden we ondersteuning bij het inrichten, registreren en beheren van informatie, verzorgen en distribueren we poststromen, en archiveren en beheren we analoge en digitale archiefbescheiden. Ook zijn we verantwoordelijk voor het beheren van- en regie houden op (Geo) basisregistraties. Wat willen we bereiken? Team IV wil dé meedenkende samenwerkingspartner zijn op het gebied van informatievoorziening en bijdragen aan het realiseren van een transparante, betrouwbare en toegankelijke in- en externe dienstverlening. Hierbij hebben we oog voor de behoeften en belangen van individuele organisaties en vormen we de smeerolie tussen organisaties om te komen tot gezamenlijke oplossingen waar mogelijk en wenselijk. We bieden gebruikersvriendelijke gestandaardiseerde producten aan waar dit kan en bieden maatwerk waar dit moet.
Wat gaan we ervoor doen? Informatiemanagement Het cluster Informatiemanagement (IM) speelt een cruciale rol in het ondersteunen en optimaliseren van de informatievoorziening en informatiestromen binnen onze organisatie en haar partners. Dat doet IM door zichtbaar bij te dragen aan de verbetering van de digitale dienstverlening door ontwikkelingen te volgen, te delen en kansen te benutten op o.a. gebied van digitaal samenwerken, datagericht werken, robotisering en Artificial Intelligence (AI). Het versterkt de positionering van BWB als digitale kennispartner. Informatiebeheer Het cluster Informatiebeheer richt zich, naast de reguliere post- en archieftaken, steeds meer op advisering ten aanzien van en grip krijgen op het beheren van de informatielandschappen van BWB en de partnergemeenten. Daarnaast voert het cluster ook procesmanagement en data-dashboarding (gericht op de interne organisatie) uit. Gegevensbeheer Het team GEO basisregistraties beheert de basisregistraties BAG, BGT, BRO en BRK-PB. Prioriteiten 2026 Realisatie Geen voorgenomen specifieke activiteiten naast uitvoering reguliere takenpakket en het 2026 projectportfolio.
11
Wat gaat dat kosten? Bestaand De volgende tabel bevat de lasten en baten voor dit programma bij voortzetting van het beleid uit de begroting 2025. Bedragen (x € 1.000)
2024 werkelijk
Lasten Baten Saldo
2025 begroot 3.356 260 3.096
2026 begroot 3.198 260 2.937
2027 begroot 3.220 260 2.959
2028 begroot 3.220 260 2.959
2029 begroot 3.215 260 2.954
Tabel kan afrondingsverschillen bevatten
Verschillenverklaring begroting 2025 en begroting 2026 (bedragen x € 1.000) Indexering loon- en prijsontwikkeling Wegvallende incidentele kosten inhuur manager Wegvallende incidentele kosten doelsysteem digitaal archief Diversen/afronding
N V V V
84 150 92 1
Resultaat
V
159
Toelichting autonome ontwikkelingen en reeds besloten projecten Niet van toepassing op dit programma.
12
Deelprogramma 3 |Informatie Technologie en Applicaties Op het vakgebied ICT en Applicatiebeheer levert BWB kwalitatieve producten en diensten aan de gemeenten en de eigen organisatie. De doelstelling is zorg te dragen voor de continuïteit, kwaliteit en ondersteuning van de digitale en fysieke werkplek. Wat willen we bereiken? De wereld van informatisering en automatisering is dynamisch en continue in beweging. Dat gaat niet alleen over nieuwe technieken en applicaties, maar ook over veranderende behoeftes en nieuwe regels en wetgeving. Belangrijke ontwikkelingen die we zien is de verdere verSaaSing van het applicatielandschap, druk op de arbeidsmarkt, groeiende druk op kennis en beveiliging en tevens de wens om flexibel in te kunnen spelen in deze snel veranderende wereld. De focus zal in 2026 liggen op de afronding van de implementatie van Microsoft M365, de verdere ontwikkeling van de moderne werkplek. Daarnaast zal de vervanging van de ICT-infrastructuur zijn beslag in 2026 krijgen. Mocht Tiel in 2025 het definitieve besluit nemen om uit te treden, zal dit uiteraard ook veel effect hebben op team Informatie Technologie en Applicaties. Hoe groot de impact hiervan zal zijn is op dit moment nog niet inzichtelijk. Wat gaan we doen? Prioriteiten 2026 Realisatie Geen voorgenomen specifieke activiteiten naast uitvoering reguliere takenpakket en het 2026 projectportfolio.
13
Wat gaat dat kosten? Bestaand De volgende tabel bevat de lasten en baten voor dit programma bij voortzetting van het beleid uit de begroting 2025. Bedragen (x € 1.000)
2024 werkelijk
Lasten Baten Saldo
2025 begroot 8.648 36 8.612
2026 begroot 9.164 36 9.128
2027 begroot 9.177 36 9.141
2028 begroot 9.303 36 9.267
2029 begroot 9.385 40 9.345
Tabel kan afrondingsverschillen bevatten
Verschillenverklaring begroting 2025 en begroting 2026 (bedragen x € 1.000) Indexering loon- en prijsontwikkeling Wegvallende incidentele kosten API-gateway Wegvallen incidenteel voordeel kapitaallasten Stijging kapitaallasten a.g.v. geplande (vervangings)investeringen Stijging licentiekosten Diversen/afronding
N V N N N V
207 45 119 229 7 1
Resultaat
N
516
Ontwikkeling na kaderbrief Onderstaande tabel bevat de budgetaanpassingen die worden uitgevoerd op de primitieve begroting 2026 in verband met de nieuwe inzichten over de vervanging ICT-infrastructuur. Deze vindt niet plaats in 2025 en daarom zullen niet eerder dan 2027 afschrijvingslasten optreden. 2026 begroot -977 -977
Bedragen x € 1.000: Wegvallende afschrijvingslasten Totaal (V)
2027 begroot ---
2028 begroot ---
2029 begroot ---
Met inachtneming van bovenstaande ontwikkeling ziet de tabel er voor deelprogramma ITA er als volgt uit. Bedragen (x € 1.000)
2024 werkelijk
Lasten Baten Saldo
2025 begroot 8.648 36 8.612
2026 begroot 8.187 36 8.151
2027 begroot 9.177 36 9.141
2028 begroot 9.303 36 9.267
2029 begroot 9.385 40 9.345
Tabel kan afrondingsverschillen bevatten
14
Deelprogramma 4 |Financieel Personeel Beheer Financieel en Personeel Beheer is verantwoordelijk voor een gedegen en betrouwbare financiële, salarisen personeelsadministratie en uitvoering van en advies op het gebied van financieel beheer, treasury, verzekeringen en lokale en gemeentelijke belastingen. Veel van deze onderdelen vormen voor de gemeente een onzichtbare schakel, maar maakt het wel mogelijk dat gemeenten inzicht hebben, kunnen sturen en een betrouwbare partner kunnen zijn. Wat willen we bereiken? Met het leveren van onze producten en diensten willen we onze deelnemers zoveel mogelijk ontzorgen en (helpen) invulling en uitvoering geven aan lokaal belastingbeleid, een solide financiële functie en adequate salaris- en personeelsadministratie passend bij de ontwikkelingen in de markt. De afgelopen jaren hebben we ingezet op eenduidige processen en meer automatisering en digitalisering van werkprocessen. Dit naast de versteviging van de samenwerking met onze deelnemers, ieder vanuit een eigen verantwoordelijkheid en met het oog op het gezamenlijke resultaat. Hier zetten we in 2026 verder op in, onder meer met het oog op de krappe arbeidsmarkt en de ontwikkelingen die zich in rap tempo opvolgen. Wat gaan we ervoor doen? Prioriteiten 2026 1. Verkennen robotisering en verkennen uitbreiding datagedreven werken voor financieel beheer en personeels- en salarisadministratie
Realisatie 4e kwartaal 2026
Ontwikkelingen op technologisch vlak volgen elkaar steeds sneller op, ook op het gebied van financieel beheer, personeels- en salarisadministratie. In 2026 willen we nader verkennen welke mogelijkheden hier voor ons liggen en hoe we hier op een goede en veilige manier op in kunnen spelen. We brengen in kaart welke mogelijkheden er dan zijn om herhalende taken verder te automatiseren, bijvoorbeeld met AI en data-analyse te gebruiken om processen te verbeteren en efficiënter te maken en welke stappen hiervoor nodig zijn.
15
Wat gaat dat kosten? Bestaand De volgende tabel bevat de lasten en baten voor dit programma bij voortzetting van het beleid uit de begroting 2025. Bedragen (x € 1.000)
2024 werkelijk
Lasten Baten Saldo
2025 begroot 3.251 16 3.235
2026 begroot 3.257 16 3.241
2027 begroot 3.251 16 3.235
2028 begroot 3.244 16 3.228
2029 begroot 3.238 16 3.221
Tabel kan afrondingsverschillen bevatten
Verschillenverklaring begroting 2025 en begroting 2026 (bedragen x € 1.000) Indexering loon- en prijsontwikkeling Wegvallende incidentele kosten inhuur Daling formatie a.g.v. invulling taakstelling Minder rentelasten langlopende lening
N V V V
79 41 25 7
Resultaat
N
6
Toelichting autonome ontwikkelingen en reeds besloten projecten Niet van toepassing op dit programma.
16
Deelprogramma 5 |Facilitair Inkoop en Arbo Facilitair, Inkoop & Arbo levert zowel operationele als adviesdiensten op het gebied van facilitaire dienstverlening aan alle gemeenten en BWB. Ook het maken van Arbo-plan inclusief vitaliteitsplan gecombineerd met de uitvoering voor BWB en Culemborg door de preventiemedewerker valt onder onze taken. Daarnaast leveren wij adviesdiensten op het gebied van Inkoop voor de eigen bedrijfsvoeringstaken samen met het contractbeheer. Wat willen we bereiken? We zorgen voor een duurzame, optimale, veilige en gezonde werkomgeving die bijdraagt aan het behalen van de (strategische) doelstellingen van de gemeenten West Betuwe, Culemborg, Tiel en BWB. Wat gaan we ervoor doen? Prioriteiten 2026 Realisatie Geen voorgenomen specifieke activiteiten naast uitvoering reguliere takenpakket en het 2026 projectportfolio. Wat gaat dat kosten? Bestaand De volgende tabel bevat de lasten en baten voor dit programma bij voortzetting van het beleid uit de begroting 2025. Bedragen (x € 1.000)
2024 werkelijk
Lasten Baten Saldo
2025 begroot 3.107 77 3.030
2026 begroot 3.104 77 3.027
2027 begroot 3.104 77 3.027
2028 begroot 3.104 77 3.027
2029 begroot 3.073 77 2.996
Tabel kan afrondingsverschillen bevatten
Verschillenverklaring begroting 2025 en begroting 2026 (bedragen x € 1.000) Indexering loon- en prijsontwikkeling Lagere huurkosten a.g.v. invulling taakstelling Wegvallend incidenteel voordeel kapitaallasten
N V N
69 80 8
Resultaat
V
3
Toelichting autonome ontwikkelingen en reeds besloten projecten Niet van toepassing op dit programma.
17
Deelprogramma 6 |Directie & Staf De staf bestaat uit de concerncontroller, de Chief Information Security Officer (CISO), de Functionaris Gegevensbescherming (FG), de communicatieadviseur en directie-, management- en bestuursondersteuning en wordt aangestuurd door de directeur. De diensten die de staf aan de partners leveren zijn voornamelijk gericht op de doorontwikkeling organisatie, monitoring dienstverlening, ondersteuning van Bestuur, Gezamenlijk Directeuren Overleg (GDO) en Directie en Management Team (DMT), verbijzonderde interne controle, advisering over informatiebeveiliging en bescherming van persoonsgegevens. Wat willen we bereiken? Team Directie & Staf is in het bijzonder gericht op het bevorderen van de samenwerking tussen BWB en haar klanten/afnemers. Daarnaast bewaakt het team de integraliteit van advies, besluitvorming en de uitvoering ervan en faciliteert het een efficiënte en zorgvuldige besluitvorming. Tot slot monitort het team, en de CISO en FG in het bijzonder, de compliancy op wet- en regelgeving (met name op het gebied van govenance, financiële processen, informatieveiligheid en privacy). Wat gaan we ervoor doen? Prioriteiten 2026 1. Doorontwikkeling organisatie 2. Intensiveren en aanjagen van informatieveiligheid 3. Onderzoek doorontwikkeling VIC-proces
Realisatie 1e kwartaal 2026 4e kwartaal 2026 3e kwartaal 2026
Naast dat we verder uitvoering zullen geven aan de doorontwikkeling van BWB, is de belangrijkste uitdaging voor 2026 en verder om compliant te zijn aan alle van toepassing zijnde wet- en regelgeving waaronder de Baseline Informatiebeveiliging Overheid en het Network and Information Security directive (NIS2). 1. Doorontwikkeling organisatie Begin 2026 zal duidelijk worden op welke wijze de gemeente Tiel haar samenwerking al dan niet (gedeeltelijk) zal voortzetten met BWB. Daarnaast zullen ook de mogelijke financiële consequenties van die keuze bekend worden. Tevens zullen de resultaten van het evaluatieonderzoek in 2025 over tien jaar BWB bekend zijn. Op basis daarvan wordt de organisatievisie herijkt. 2. Intensiveren en aanjagen van informatieveiligheid In 2026 zullen we, op basis van de beschikbare budgetten, de tools implementeren die door de VNG voor alle gemeenten worden aanbesteed. Monitoring en Response wordt opgeschaald van een 5x9-bezetting door ITA naar een 24x7-dienstverlening door externe partijen. We besteden aandacht aan bewustwordingsprogramma's voor medewerkers, organiseren workshops en voeren pentesten uit op de infrastructuur en de M365-omgeving. ENSIA wordt uitgebreid van een toets op opzet en bestaan naar een toets op de werking.
Daarnaast richten we ons op Business Continuity Management (BCM) voor de bedrijf kritische processen, zoals vastgesteld in de VNG-lijst. Het in de Kaderbrief 2025 aangevraagde structurele NIS2-budget van € 75.000 per jaar was bedoeld voor externe adviezen ten behoeve van de implementatie van de NIS2-richtlijn en voor de toename van auditkosten om de nieuwe Europese wet- en regelgeving op het gebied van informatiebeveiliging te realiseren. Door de taakstelling vanaf 2025 en verder is deze investering uitgesteld totdat hiervoor gelden 18
vanuit het Rijk worden toegekend. In de tussentijd zullen we proberen om met de beschikbare capaciteit en middelen toch stappen in de juiste richting te zetten. Team VIC Team Verbijzonderde Interne Controle (VIC) voert voor de drie deelnemende gemeente en BWB interne controles in het kader van rechtmatigheid en getrouwheid uit ter voorbereiding op de externe accountscontrole. Hierbij controleert het team de doorlopen interne processen met financiële impact. Het operationele resultaat van het team VIC is de afgesproken productie en dienstverlening, zoals die wordt vastgelegd in de interne controleprogramma’s en voorafgaand aan 2026 wordt overeengekomen met de concerncontrollers van de partnerorganisaties en BWB zelf. De rechtmatigheidsverantwoording over 2026 maakt integraal onderdeel uit van deze interne controleprogramma’s. In 2026 willen we verder onderzoeken of we inhoudelijk het VIC-proces verder kunnen professionaliseren. Zo willen we onderzoeken of we meer in lijn met het ‘3-lines of defence-model’ onze controles kunnen doen. Daarmee zullen we verbeterstappen binnen het VIC-team moeten bereiken, als ook ontwikkelingen binnen de gemeentelijke organisatie. Het onderzoeken van deze inhoudelijke professionaliseringsslagen worden gedaan vanuit de bestaande formatie.
Wat gaat dat kosten? Bestaand De volgende tabel bevat de lasten en baten voor dit programma bij voortzetting van het beleid uit de begroting 2025. Bedragen (x € 1.000)
2024 werkelijk
Lasten Baten Saldo
2025 begroot 2.121 --2.121
2026 begroot 2.442 --2.442
2027 begroot 2.442 --2.442
2028 begroot 2.442 --2.442
2029 begroot 2.442 --2.442
Tabel kan afrondingsverschillen bevatten
Verschillenverklaring begroting 2025 en begroting 2026 (bedragen x € 1.000) Indexering loon- en prijsontwikkeling Wegvallende incidentele middelen monitoring en respons Hoger budget inhuur centraal (2025 is deels ingezet) Invulling taakstelling (stelpost) Overheveling formatie communicatie van deelprogramma Advies
N V N N N
60 100 191 105 65
Resultaat
N
321
Toelichting autonome ontwikkelingen en reeds besloten projecten Niet van toepassing op dit programma.
19
Algemene dekkingsmiddelen Bijdragen van deelnemers Het exploitatieresultaat van BWB wordt gedekt uit de bijdragen van de deelnemers. In 2024 is een nieuwe verdeelsystematiek vastgesteld in overleg met de deelnemende gemeenten. Naast de generieke bijdrage wordt op basis van een verdeelsleutel een specifieke bijdrage en voor maatwerk separate bedragen aan de deelnemers in rekening gebracht. Bestaand De volgende tabel bevat de lasten en baten voor dit programma bij voortzetting van het beleid uit de begroting 2025. Bedragen (x € 1.000)
2024 werkelijk
Lasten Baten Saldo voor bestemming Mutaties reserves Toevoegingen Onttrekkingen Saldo na bestemming
2025 begroot --21.942
2026 begroot --22.827
2027 begroot --22.865
2028 begroot --22.974
2029 begroot --23.009
-21.943
-22.827
-22.865
-22.974
-23.009
--297
-----
-----
-----
-----
-22.240
-22.827
-22.865
-22.974
-23.009
Tabel kan afrondingsverschillen bevatten
Verschillenverklaring begroting 2025 en begroting 2026 (bedragen x € 1.000) Hogere gemeentelijke bijdrage i.v.m. indexering (loon en prijs) Hogere gemeentelijke bijdrage door wegvallen voordeel kapitaallasten Hogere gemeentelijke bijdrage door stijging kapitaallasten investeringen Lagere gemeentelijke bijdrage door wegvallen incidentele lasten Minder inkomsten door wegvallen onttrekking reserve Afronding /overig
V V V N N N
548 127 229 16 297 4
Resultaat
V
587
Ontwikkeling na kaderbrief Onderstaande tabel bevat de budgetaanpassingen die worden uitgevoerd op de primitieve begroting 2026 in verband met de nieuwe inzichten over de vervanging ICT-infrastructuur. Deze vindt niet plaats in 2025 en daarom zullen niet eerder dan 2027 afschrijvingslasten optreden. Dit leidt tot een incidenteel lagere bijdrage van de deelnemers. Bedragen x € 1.000: Lagere bijdrage (= lagere inkomst) Totaal (N)
2026 begroot 977 977
2027 begroot ---
2028 begroot ---
2029 begroot ---
20
Projecten en investeringen In 2024 is er een planning opgesteld van de te verwachten projecten (projectportfolio) met bijbehorende investeringen. Dit komt voort uit de reeds aangemelde projecten die door het GDO akkoord zijn bevonden en de wensen die vanuit de gemeenten in gezamenlijkheid zijn geuit richting BWB. In de begroting van 2026 is geen budget opgenomen, zoals afgelopen jaren wel het geval was. Dit komt voort uit het besluit bij de kadernota 2026 waar voor 2026 geen extra budget is aangevraagd voor nieuwe projecten en/of investeringen, om gemeenten te ontlasten in het ravijnjaar en omdat projectbudgetten regelmatig 1 jaar doorgeschoven werden. Dit leidt ertoe dat voor een deel van de voorziene projecten/investeringen in 2026 dekking is vanuit de bestaande budgetten (stelpost projecten), zie eerste onderstaande tabel, en voor sommige projecten nog geen dekking is, zie tweede onderstaande tabel. Voor de onderstaande projecten is er dekking in bestaande middelen. Tabel 1 – budget beschikbaar vanuit bestaande stelposten Onderwerp Toelichting 2026 2027 Digitaal samenwerken Betreft het project Digitaal € 40.000 € Samenwerken op het portfolio (uitrollen samenwerkfunctionaliteit M365). Is onderdeel van de uitrol Visie op M365. Vervanging ICTDit project is uitgesteld naar 2026 en € €Infrastructuur in het eerste kwartaal van 2025 naar het GDO in een scenariostudie gestuurd.
API-Gateway Betreft het vervangen van onze € 80.000 € 80.000 huidige Enterprise Service Bus door een applicatie die kan ondersteunen bij het implementeren van Common Ground in de organisaties. Doorontwikkeling In het GDO is onlangs de € 50.000 € 50.000 Digitale Ontwikkelrichting Digitale Dienstverlening Dienstverlening akkoord bevonden. Dit geeft richting aan de projecten die we onder die vlag willen oppakken, maar de projecten zijn nog niet allemaal gedefinieerd.
2028 €-
2029 €-
Rubricering TO/VB
€-
€-
TO
€ 80.000 € -
TO
€ 50.000 € -
VB
Op dit moment is er geen dekking voor de onderstaande projecten. Dit betekent dat als we in 2026 de wens krijgen om bepaalde projecten uit te voeren waarvoor nog geen budget beschikbaar is, we per project naar het GDO zullen gaan om budget hiervoor te vragen. Zo blijven de gemeenten optimaal in control over de door BWB uitgevoerde projecten. De bedragen die per jaar zijn aangegeven zijn geschatte kosten per jaar.
21
Tabel 2 – Projecten waar nog geen budget voor beschikbaar is gesteld Onderwerp Toelichting 2026 2027 Dienstverlening op RPA
Datagedreven werken
Werkplek van de toekomst
Emailarchivering
Publicatieplatform Wet Open Overheid
Implementatie informatiebehe erplan
Reserveringen via outlook
Het gaat hier om het gebruik van €Robotic Process Automation (RPA), oftewel de inzet van software-robots (robotisering) in processen waar een koppeling niet mogelijk is. Gemeenten maken al gebruik van RPA en willen graag dat BWB het beheer overneemt. Gemeenten hebben aangegeven € 60.000 dienstverlening te willen op gebied van datagedreven werken. Er wordt nu een onderzoek opgestart naar de vorm waarin BWB dat kan leveren. Betreft het inrichten van de € 30.000 nieuwe digitale werkplek buiten Citrix, onderdeel van de Visie op M365. Komt voort uit een wettelijke € 50.000 verplichting om e-mails te archiveren (conform selectielijst email-archivering van VNG, ook wel bekend als Capstone methode). Dit is voor het implementeren € 20.000 van een platform voor inwoners waarop zij de documenten die vallen onder de Wet Open Overheid kunnen inzien. Betreft het project van €inventariseren van welke informatie op welke plek wordt opgeslagen. GDO is onlangs akkoord gegaan met start van dit project. Gemeenten hebben gezamenlijk € 10.800 aangegeven dat zij graag een koppeling willen tussen Outlook en Topdesk voor de reservering van zalen, omdat deze vaak gereserveerd worden maar dan ongebruikt blijven. Kosten betreffen de aanschaf van een nieuw systeem, en licentiekosten.
2028
2029
€-
€-
€-
Rubrice ring PT
€ 25.000
€ 25.000
€-
PT
€-
€-
€-
TO/VB
€ 25.000
€ 25.000
€-
WV
€ 20.000
€ 20.000
€-
WV
€-
€-
€-
WV
€ 13.600
€ 16.200
€-
PT
22
Legenda Afkorting rubricering TO VB WV PT
Betekenis De investering is technisch onvermijdelijk De investering komt voort uit vastgesteld beleid door het GDO De investering komt voor uit wettelijke verplichtingen De investering komt voort uit een doorlopen participatietraject (wensen vanuit de gemeenten)
23
Paragrafen Door middel van de in deze programmabegroting opgenomen paragrafen wordt nader ingegaan op het beleid met betrekking tot beheersmatige aspecten van de organisatie. In het besluit Begroting en Verantwoording (BBV) staat aangegeven dat in de programmabegroting ten minste de volgende paragrafen opgenomen moeten zijn: 1. Weerstandsvermogen; 2. Financiering; 3. Bedrijfsvoering; 4. Openbaarheidsparagraaf
De overige paragrafen zijn niet op BWB van toepassing en worden dan ook verder niet toegelicht: 1. Lokale heffingen; 2. Onderhoud kapitaalgoederen; 3. Verbonden partijen; 4. Grondbeleid.
24
Paragraaf 1 | Weerstandsvermogen en risicobeheersing De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft informatie over weerstandscapaciteit, risico’s, het beleid omtrent weerstandscapaciteit en een aantal kengetallen. Dit is overeenkomstig hetgeen is voorgeschreven in de BBV. Het weerstandsvermogen De hoogte van het weerstandsvermogen is gebaseerd op de relatie tussen de risico's waar geen specifieke maatregelen voor zijn getroffen enerzijds en de capaciteit van middelen en mogelijkheden die de organisatie heeft om niet geraamde kosten op te vangen anderzijds (BBV art. 11). BWB loopt net als de deelnemende gemeenten risico's. Een deel van deze risico's wordt afgedekt door het treffen van maatregelen, onder andere door het inrichten van de administratieve organisatie en interne controle. De belangrijkste gebeurtenis die van invloed is op de beschreven risico’s is het voorgenomen besluit van Tiel. Dit heeft doorwerking in een aantal risico’s, zie “Wijzigingen in het overzicht van de risico’s”. In de GR BWB is in art. 22 bepaald dat de omvang van het weerstandsvermogen/risicoreserve van BWB maximaal 3% van de jaarlijkse exploitatielast mag zijn. Bestuurlijk is besloten om het weerstandsvermogen dat nodig is voor de risico’s van BWB nagenoeg geheel binnen de deelnemende gemeenten aan te houden.
Wijzigingen in het overzicht van de risico’s Ten opzichte van de risico’s die in de begroting 2025 waren opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen zijn enkele wijzigingen doorgevoerd in de opzet voor 2026: • Voor het eerder gedefinieerde risico voor het sparen van bovenwettelijk verlof is een voorziening getroffen en is om die reden verwijderd uit de risicoparagraaf en de onderbouwing van het weerstandsvermogen. • Voor het eerder gedefinieerde risico dat het projectportfolio onvoldoende op orde is als stuurinstrument, heeft een doorontwikkeling plaatsgevonden. Het projectportfolio is sinds 2024 het stuurinstrument waar afwegingen worden gemaakt in de keuzes voor projecten. Hiermee is het risico komen te vervallen. • Bij de risico’s “onvoldoende capaciteit beschikbaar” en “Ontwikkelingen bij de partners” is de kans van op het incident toegenomen. De inschatting wordt gemaakt door het uittreden van Tiel dat de uitstroom bij de BWB stijgt en de werving lastiger wordt, waarbij krapte op de arbeidsmarkt ook zeker een rol speelt. Anderzijds zien we opgelegde nieuwe taakstellingen en het voorgenomen besluit tot uittreden van Tiel als risico dat de doorontwikkeling van BWB stokt. De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om tegenvallers te dekken.
De risico's relevant voor het weerstandsvermogen zijn die risico's die niet anderszins zijn te ondervangen en waarvoor weerstandsvermogen noodzakelijk is. Uit onderstaande opsomming blijkt dat de benodigde weerstandscapaciteit € 1.480.000 bedraagt. Het beschikbaar weerstandsvermogen bedraagt € 1.408.000. De weerstandsratio van BWB komt daarmee op 1.408.000/1.480.000 = 0,95 en is daarmee matig. BWB is met deze weerstandscapaciteit redelijk in staat om tegenvallers op te kunnen vangen. De weerstandsreserve van BWB blijft binnen de 3% norm van de jaarlijkse exploitatielast.
25
De risico’s In de programmabegroting en de jaarstukken wordt in de paragraaf Weerstandsvermogen een overzicht opgenomen van de op dat moment bekende risico’s. We nemen de risico’s op naar de laatste inzichten. Risico’s
Omvang/Kans
Toelichting
Ontwikkelingen bij de partners kunnen invloed hebben op de ingezette doorontwikkeling van BWB, waardoor de beoogde verbeteringen in de bedrijfsvoering geen of een minder groot effect hebben.
Omvang: € 760.000 Kans: 50%
In 2024 heeft het Bestuur BWB besloten om een taakstelling op te leggen ad. € 760.000. De deelnemende gemeenten ervaren nog steeds financiële druk. Het risico bestaat dat BWB een nieuwe taakstelling opgelegd krijgt. Dit zet de ingezette doorontwikkeling van BWB verder onder druk. Daarnaast heeft de gemeente Tiel het voorgenomen besluit genomen om uit BWB te treden. Ook deze ontwikkeling zal zijn invloed hebben op de doorontwikkeling van BWB.
Beheersmaatregel: De (financiële) effecten zichtbaar maken per investering en in de exploitatie. Overschotten en stelposten benutten voor tegenvallers.
Onvoldoende (juiste) capaciteit beschikbaar als gevolg van langdurig verzuim en/of krapte op de arbeidsmarkt en/of onvoldoende investering in ontwikkeling medewerkers. Beheersmaatregel: Strategisch Personeelsplan (SPP)/Opleidingsplan op organisatie en persoonsniveau/arbeidsmarkt communicatie/jobcarving/ actief verzuimbeleid.
Het blijft van belang om scherp te rapporteren over de ontwikkelingen, wat het effect hiervan is op de doorontwikkeling van BWB en welke financiële gevolgen dit heeft.
Omvang: € 750.000 Kans: 60%
In 2024 is ingezet op een gerichte wervingsaanpak bij de teams van BWB en voor het DMT is de afhankelijkheid van inhuur afgenomen. Het leer- en ontwikkelingsplatform is in elk van de vier organisaties ingericht. Verder wordt gewerkt met opleidingsplannen gebaseerd op de jaarlijkse ontwikkelgesprekken. Tevens is ingezet op BWB-brede trainingen adviesvaardigheden en accountmanagement. Daarnaast is er in 2024 ingezet, en wordt er in 2025 verdere inzet gedaan, op bijvoorbeeld SPP en arbeidsmarktcommunicatie. Naast bovenstaande ontwikkelingen heeft de gemeente Tiel een voorgenomen besluit genomen om uit BWB te treden. De komende periode zal uitsluitsel moeten komen hoe BWB er in de toekomst uit komt te zien. Echter, verwachten wij dat het voorgenomen besluit van Tiel (op korte termijn) invloed heeft op de capaciteit. Een hogere uitstroom van personeel 26
Risico’s
Informatiehuishouding is onvoldoende op orde waardoor niet altijd voldaan kan worden aan WOO verzoeken of de Archiefwet en we ook risico’s lopen met de AVG. Risico: juridische kosten/imagoschade/ boete Autoriteit Persoonsgegevens. Capaciteitsproblemen dragen bij aan dit risico (krijgt vaak minder prioriteit).
Omvang/Kans
Toelichting
Omvang: € 750.000 Kans: 20%
kan gaan optreden en het zal, al in een krappe arbeidsmarkt, lastiger worden om nieuwe collega’s te werven. Informatiebeheer is in het informatieplan opgenomen als spoor 1. In 2025 wordt deel 2 de informatieplattegrond opgepakt. Binnen IB is in kaart gebracht welke acties er nodig zijn om de informatiehuishouding op orde te krijgen en zal er een start worden gemaakt om de acties uit te voeren in overleg met de gemeenten. Ten aanzien van de Security en AVG geldt weliswaar theoretisch een groot effect wegens een door de AP op te leggen boete. Het managementteam van BWB heeft de Security- en Privacy-governance vastgesteld. Security en privacy zijn continu processen. We blijven daarom voortdurend bezig met het nemen van passende maatregelen om de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van informatie en informatiesystemen te verbeteren.
Beheersmaatregel: Project Informatiehuishouding op orde team IV in combinatie met voldoende/juiste capaciteit en voldoende sturing op dit risico door directie/management waar nodig.
Inbreuk op Beschikbaarheid, Integriteit en Vertrouwelijkheid (BIV) van de informatie. We worden getroffen door een cyberaanval, wat de continuïteit van de (digitale) dienstverlening aan de partnerorganisaties en de interne bedrijfsvoering in gevaar brengt. Beheersmaatregel: Het implementeren van effectieve informatiebeveiliging volgens de standaarden van de BIO2, NIS-2 en Cyberbeveiligingswet (Cbw).
Omvang: € 2.000.000 Kans: 25%
De hoogte van de boetes van de Autoriteit Persoonsgegevens is met name gebaseerd op de aantoonbaar genomen maatregelen versus nalatigheid. BWB is al enige tijd bezig met de implementatie van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Om deze implementatie te versnellen is in 2024 een Information Security Officer (ISO) in de formatie van BWB voorzien. Gezien de voortdurende ontwikkelingen op het gebied van cybersecurity en de bijbehorende wet- en regelgeving, zoals de Cyberbeveiligingswet (Cbw), én de toenemende dreiging van cyberaanvallen, is het essentieel om de komende jaren te blijven investeren in robuuste informatieveiligheid. Het is niet langer de vraag óf we te maken krijgen met een cyberaanval, maar wanneer en hoe groot de impact zal zijn. Het is daarom van cruciaal belang om ons beter voor te bereiden op 27
Risico’s
Omvang/Kans
Toelichting cyberaanvallen en passende maatregelen te nemen om de continuïteit van bedrijfskritische processen te waarborgen tijdens dergelijke incidenten.
Gewogen risicototaal en bedrag per partner Als we van alle risico’s de financiële impact vermenigvuldigen met de kans, hebben we een gewogen risico omvang. Dit komt neer op € 1.480.000. Voor BWB is besloten dat de drie partners garant staan voor de risico’s van de bedrijfsvoeringsorganisatie. Uitgaande van de verdeelsystematiek komt dit per partner neer op: Partner Culemborg Tiel West Betuwe Totaal
Percentage Risicobedrag 25,52% € 377.696 34,98% € 517.704 39,50% € 584.600 100,00% € 1.480.000
Post Onvoorzien In de begroting is de post “Onvoorzien” geraamd op € 0. Mocht er op enig moment door onvoorziene omstandigheden binnen BWB sprake zijn van niet begrote tegenvallers, die niet uit gevormde reserves of de lopende begroting kunnen worden gedekt, dan belasten wij deze door aan de deelnemers op basis van artikel 23 van de GR BWB.
Risicobedrag Totaal 100% € 429.500
28
Financiële kengetallen In deze paragraaf nemen we de voorgeschreven financiële kengetallen op. Voor BWB zijn alleen de kengetallen solvabiliteitsratio, de netto schuldquote en structurele exploitatieruimte van toepassing. Solvabiliteitsratio Het eigen vermogen van BWB bestaat uit de reserves en het verwachte resultaat uit het overzicht van baten en lasten 2026. Dit is in 2026 een bedrag van € 1.408.000. Het totaal van de balans 2026 bedraagt € 7.947.000 De solvabiliteitsratio komt daarmee op 17,7%. Netto Schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeenschappelijke regeling ten opzichte van het totaal van de baten. Het kengetal geeft een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Voor het jaar 2026 bedraagt deze 26,5%. Structurele exploitatieruimte Deze bedraagt 0%; de structurele baten en lasten zijn aan elkaar gelijk en de financiering van de BWB vindt volledig plaats vanuit de partners.
Kengetallen Solvabiliteitsratio Netto schuldquote Exploitatieruimte
2024 22,9% 8,1% 0%
2025 17,2% 28,7% 0.0%
2026 17,7% 26,5% 0,0%
2027 18,1% 25,7% 0,0%
2028 21,1% 21,0% 0,0%
2029 25,8% 15,9% 0,0%
29
Paragraaf 2 | Financiering Algemene inleiding De financieringsparagraaf in de begroting is, in samenhang met de Financiële beheersverordening, een belangrijk instrument voor het sturen, beheersen en controleren van de financieringsfunctie. De treasuryfunctie is gebaseerd op de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). Uit hoofde van de treasuryfunctie kunnen middelen worden aangetrokken en uitgezet. Het Treasurystatuut is hierbij leidend. In het Treasurystatuut zijn de doelstellingen van de treasuryfunctie geformuleerd en geconcretiseerd naar de verschillende deelgebieden van treasury, risicobeheer, financiën, schatkistbankieren en kasbeheer. Ook zijn de organisatorische randvoorwaarden weergegeven. BWB verkrijgt financiële middelen door periodieke bijdragen van de deelnemende gemeenten die de begrote exploitatiekosten volgens een verdeelsleutel afdekken. Indien van toepassing zal bij aanschaf en vervanging (investeringen) van bedrijfsmiddelen de extra benodigde financieringsbehoefte in eerste instantie bij de gemeente gevraagd worden of via externe financiering. Dit betreft enkel liquiditeiten en niet de kosten. Rentevisie Bij het nemen van beslissingen in het kader het aantrekken van geldmiddelen is het van belang dat de actuele ontwikkelingen op zowel de geld- als de kapitaalmarkt nauwlettend worden gevolgd.
Als informatiebronnen worden gebruikt het wekelijks economische beeld van de huisbankier (de Bank Nederlandse Gemeenten), de rentevisies van andere (grotere) financiële instellingen en de ontwikkelingen bij de ECB/FED. Op basis van deze visies kan in het algemeen het volgende over de rentevisie worden opgemerkt. De rentetarieven zijn in het huidige tijdsgewricht zeer volatiel, ze zijn sterk onderhevig aan schommelingen mede vanwege geopolitieke ontwikkelingen en de verwachtingen omtrent de ontwikkelingen m.b.t. het inflatiecijfers in Europees verband en voor ons met name in Nederland. De inflatie is in Europa deels onder controle en is naar 2,500% gedaald ultimo 2024. Op het moment van schrijven hapert de economie in Europees verband gezien, zeker met name in Duitsland en Frankrijk zijn er zorgen over de economische vooruitzichten. Nederland daarentegen beweegt zich in een tegengestelde richting en uit zich dan ook in een (fors) hoger inflatiecijfer dan in de rest van Europa. Nederland is echter niet autonoom in het bepalen van hun eigen rentetarief en is hiervoor afhankelijk van de Europese Centrale Bank die dit in Europees verband beziet. De verwachting is dan ook dat de lange rentetarieven in de Eurozone het komende jaar zich op een lager niveau zullen bewegen dan in 2024. Verwacht wordt dat de Europese Centrale Bank haar renteverlagingscyclus in 2025 zal voortzetten.
Analisten verwachten gematigde renteverlagingen van elk 0,25 procentpunt, waarschijnlijk in elk van de vier vergaderingen over het monetaire beleid in de eerste helft van het jaar, hoewel er vragen blijven bestaan over de totale omvang ervan tegen de achtergrond van geopolitieke onzekerheden die hun tol kunnen eisen op de inflatie en groei in de eurozone. Voor de korte rente wordt als meetpunt de driemaands Euribor aangehouden, momenteel staat deze op 2,673% en de verwachting is dat, gezien de afname van het inflatiecijfer de ECB deze rente zich in de loop van 2025 verder gaat dalen. 30
Uitspraken hierover dienen wel met de nodige voorbehouden worden gemaakt. De ontwikkelingen van de reeds genoemde geopolitieke ontwikkelingen kunnen nog tot onverwachte effecten leiden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de energieprijzen, deze zijn na een significante stijging, weer gedaald en zijn nu weer aan een opwaartse trend bezig waardoor de inflatie weer kan gaan toenemen. Onrust in met name het MiddenOosten en Oekraïne, kan voor dit ongewenste effect zorgdragen. Dit kan dan weer van negatieve invloed zijn op de rentetarieven. Met name zijn op het moment van schrijven zijn er zorgen over de kerninflatie van Nederland, deze is hoog ten opzichte van de ons omringende landen.
Financieringsbehoefte Liquiditeitenplanning Uitgaven Exploitatie exclusief afschrijvingen Investeringen Aflossing leningen Totaal uitgaven Inkomsten Reguliere exploitatie Aflossing leningen Totaal inkomsten Saldo financiering
2026
2027
2028
2029 21.510.940
21.530.740
21.534.380
21.517.540
3.870.317 400.000 25.801.057
2.156.758 400.000 24.091.138
1.341.223 400.000 23.258.763
1.286.736 400.000 23.197.676
23.222.207 0 23.222.207 -2.578.850
23.249.912 0 23.219.912 -841.226
23.314.604 0 23.314.604 55.841
23.372.982 0 23.372.982 175.306
Op basis van de ramingen wordt in voor de jaren 2026 en 2027 een tekort voorzien in de aanwezige liquiditeiten. Voor de jaren 2028 en 2029 slaat de balans door naar een positief saldo, daar de inkomsten de uitgaven overtreffen. Afhankelijk van de werkelijk liquiditeitspositie zal bij een eventueel tekort voor de efficiëntste financieringswijze worden gekozen. Uiteraard binnen de regels welke binnen de wet Fido hierover zijn vastgelegd. 1.
Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet geeft de maximale toegestane omvang van de kortlopende schuld aan. Als “kort” wordt aangemerkt leningen met een termijn van maximaal één jaar. Over “kort” geld wordt in een normale geldmarktsituatie een lagere rentevergoeding betaald dan over “lang” geld. De kasgeldlimiet is bedoeld om de gemeente te behoeden voor het risico, dat de rentelasten opeens fors stijgen, omdat de rente voor “kort” geld sterk kan fluctueren. Door tijdig de “kort” geld-positie te consolideren in “lang” geld ontstaat er meer zekerheid over de op langere termijn te betalen rente. De Wet Fido staat een kasgeldlimiet toe van 8,2% van het begrotingstotaal. Voor 2026 betekent dit een limietbedrag van € 1.872.997 voor “korte” financiering. Wanneer de gemeente de kasgeldlimiet voor het derde achtereenvolgende kwartaal overschrijdt, moet een plan ter goedkeuring aan de toezichthouder, de provincie Gelderland, worden voorgelegd waarin staat hoe en binnen welke termijn de overschrijding ongedaan wordt gemaakt. De verwachting is dat BWB in de jaren 2026-2029 binnen de grenzen van het kasgeldlimiet blijft.
31
(bedragen x € 1.000)
Kasgeldlimiet voor het begrotingsjaar Totaal netto vlottende schuld (gem. van vier kwartalen) Toegestane kasgeldlimiet Ruimte (+)/ Overschrijding (-)
2.
2026 2027 2028 2029 3.500 3.500 3.500 3.500 1.872 5.372
1.956 5.456
1.965 5.465
1.968 5.468
Renterisiconorm De renterisiconorm heeft als doel om het renterisico bij herfinanciering te beheersen. De renterisiconorm houdt in dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal met een minimum van € 2,5 miljoen. Bedoeling van de normering is om de gemeente tot een zodanige opbouw van de leningenportefeuille te laten komen, dat het renterisico uit hoofde van de renteaanpassingen en herfinanciering van leningen in voldoende mate wordt beperkt. Kortom, het komen tot een spreiding in de leningenportefeuille op een manier dat herfinanciering (tegen een hoger rentepercentage) niet leidt tot ongewenst hogere rentelasten. Hiermee wordt een kader geboden bij de beoordeling van het financieringsbeleid De verwachting is dat BWB in de jaren 2026-2029 binnen de grens van het kasgeldlimiet blijft. Bij financieringen ten behoeve van uitgaande cashflow zullen langlopende financieringen eventueel worden aangevuld met kasgeld(en), om zo binnen de gestelde grenzen vanuit de wet Fido te blijven. (bedragen x € 1.000)
Renterisiconorm en renterisico vaste schulden per 1-1 Begrotingstotaal Vastgesteld percentage Renterisiconorm Maximaal risico op vaste schuld Ruimte (+)/ Overschrijding (-)
2026 2027 2028 2029 22.841 23.856 23.966 24.005 20% 20% 20% 20% 4.568 4.771 4.793 4.801 400 400 400 400 4.168 4.371 4.393 4.401
Relatiebeheer Het betalingsverkeer van de deelnemers is in hoofdzaak belegd bij de NV Bank voor Nederlandse Gemeenten. BWB heeft zich hierbij aangesloten. Schatkistbankieren De wet schatkistbankieren schrijft voor dat overtollige middelen dagelijks worden afgeroomd naar een rekening bij de schatkist van het Rijk. Het Ministerie van Financiën heeft een drempelbedrag vastgesteld dat op de rekening courant van de eigen bank mag blijven staan. Het drempelbedrag is het maximale bedrag dat een decentrale overheid dagelijks, over een heel kwartaal bezien, buiten de schatkist mag aanhouden. Deze drempel is vastgesteld op 2,0% van het begrotingstotaal met een minimum van € 1 miljoen. Conform de regelgeving wordt er bij jaarrekening verantwoording afgelegd over het totaal aan middelen dat per kwartaal buiten de schatkist is gehouden. De verwachting is dat in 2026 aan de drempel wordt voldaan.