RV2024-131-bijlage-tweede-bestuursrapportage-2024.pdf
Tekst van het document
Tweede Bestuursrapportage 2024
Inhoudsopgave Tweede Bestuursrapportage 2024 ............................................................................................................................................................................................... 1 Inhoudsopgave............................................................................................................................................................................................................................... 2 Voorwoord .................................................................................................................................................................................................................................... 3 Leeswijzer .................................................................................................................................................................................................................................... 4 1. Bestuurlijke hoofdlijnen ............................................................................................................................................................................................................
5 Voortgang speerpunten .............................................................................................................................................................................................................................. 5 Programma 1 Besturen ............................................................................................................................................................................................................................... 6 Programma 2 Wonen ................................................................................................................................................................................................................................ 10 Programma 3 Werken ............................................................................................................................................................................................................................... 13 Programma 4 Leven ..................................................................................................................................................................................................................................
15 Programma 5 Omzien ............................................................................................................................................................................................................................... 20 2. Financiële hoofdlijnen ............................................................................................................................................................................................................. 24 3. Toelichting op de afwijkingen ................................................................................................................................................................................................. 26 Gemeenschappelijke regelingen .............................................................................................................................................................................................................. 26 Indexaties ...................................................................................................................................................................................................................................................
27 Overige mee- en tegenvallers ................................................................................................................................................................................................................... 28 Programma 1 Besturen ....................................................................................................................................................................................................................... 28 Programma 2 Wonen .......................................................................................................................................................................................................................... 30 Programma 3 Werken ......................................................................................................................................................................................................................... 31 Programma 4 Leven ............................................................................................................................................................................................................................
32 Programma 5 Omzien ......................................................................................................................................................................................................................... 34 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................................................................................................................. 37 Overhead .............................................................................................................................................................................................................................................. 43 Budgetneutrale aanpassingen ............................................................................................................................................................................................................ 44 4. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................................................................................. 50 5. Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (technische wijzigingen) ........................................................................................................................................... 51 6.
Kredieten ................................................................................................................................................................................................................................ 52 7. Bijlagen................................................................................................................................................................................................................................... 53 Voortgang en ontwikkelingen dienstverleningsprogramma ................................................................................................................................................................... 53
Voorwoord Koershouden met tegenwind op komst Voor u ligt de tweede bestuursrapportage van 2024, waarin we rapporteren over de periode tot en met augustus. Zoals gebruikelijk ziet u aan de kleur van het stoplicht hoe het staat met de uitvoering van het beleid. We geven in deze bestuursrapportage ook inzicht in de financiële mee- en tegenvallers. Deze tweede bestuursrapportage laat een negatief saldo zien van 1.695.000 euro voor 2024. Dat is min of meer gelijk aan het verwachte saldo bij de eerste bestuursrapportage, echter in deze bestuursrapportage zijn ook besluiten over de meicirculaire 2024 (- 37.000 euro) en formatie Teams Sociaal (- 500.000 euro) meegenomen. Het tekort dat deze bestuursrapportage laat zien, betekent dat we komende tijd scherp aan de wind moeten zeilen. Zeker nu komende jaren zwaar weer op komst is vanwege bezuinigingen vanuit Den Haag. Zo houden we onze mooie gemeente financieel fit. Grote meevallers zijn de verwachte rentekosten, de afrekening van gemeenschappelijke regelingen en de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Hier staan echter wel hogere zorgkosten tegenover. We liggen op koers met het uitvoeren van de diverse programma’s uit de begroting. Die koers houden we vast. Ook nu we komende jaren scherper aan de wind zullen moeten zeilen. Geldermalsen, oktober 2024 College van burgemeester en wethouders
Leeswijzer De P&C-cyclus is in beginsel, het woord cyclus zegt het al, elk jaar hetzelfde. Met het vaststellen van de begroting 2024 heeft de raad de (financiële) kaders voor het begrotingsjaar 2024 vastgesteld. De tweede bestuursrapportage is een rapportage over de eerste acht maanden van 2024. In deze rapportage geven wij inzicht in de uitvoering van de Begroting 2024 en in de financiële afwijkingen die wij verwachten ten opzichte van de begroting. Dat betekent dat in deze rapportage alleen de verwachte mee- en tegenvallers ten opzichte van de vastgestelde begroting worden gepresenteerd. Deze rapportage leidt tot een begrotingswijziging. Bestuurlijke hoofdlijnen In de bestuurlijke hoofdlijnen (hoofdstuk 1) gaan wij in op de voortgang van de in de begroting 2024 vastgestelde speerpunten voor 2024. Financiële hoofdlijnen In de financiële hoofdlijnen (hoofdstuk 2) presenteren wij het financiële beeld over 2024 volgend uit de mee- en tegenvallers die in deze rapportage worden aangegeven. Toelichtingen op de financiële afwijkingen De begroting 2024 bestaat uit vijf beleidsprogramma’s. In hoofdstuk 3 gaan we per programma in op de financiële ontwikkelingen, waarbij we per substantiële ontwikkeling uitleggen waarom deze mee- of tegenvaller zich voordoet. Een substantiële ontwikkeling is een mee- of tegenvaller van minimaal 25.000 euro.
Afwijkingen kleiner dan 25.000 euro lichten wij niet apart toe (conform artikel 6 van de financiële verordening West Betuwe). Bijlage De volgende bijlage is opgenomen in deze bestuursrapportage: - voortgang en ontwikkelingen dienstverleningsprogramma
1. Bestuurlijke hoofdlijnen Voortgang speerpunten Conform de opzet van de begroting wordt per programma door middel van een stoplicht aangegeven wat de status is van de realisatie van de doelen en resultaten vanuit de Programmabegroting 2024. De legenda van het stoplicht is als volgt: - Groen is gerealiseerd in 2024 - Geel uitvoering ligt op schema - Rood wordt niet gerealiseerd in 2024
Programma 1 Besturen 4-jaar doel Onze dienstverlening verbetert door het dichtbij en op maat aanbieden van keuzemogelijkheden voor inwoners. Jaardoel 2024
Resultaat
Zichtbare verbetering op toegankelijkheid, effectiviteit en efficiency in het contact met inwoners.
Een 0-meting op geregistreerde klantfeedback
Er is een nieuw klachtenbeleid. Inwoners melden klachten nu ook telefonisch, fysiek en via een webformulier. In oktober startte de implementatie met een pilot bij de teams Publiek en Veiligheid. De focus ligt op het bevorderen van de klachtregistratie, een klantgerichte behandeling van klachten en continue verbetering van processen op basis van klachten. Vanaf 2025 verbreden we de aanpak binnen de organisatie.
Efficiente en klantgerichte processen.
We hebben de gemeentelijke klantprocessen in beeld gebracht en proceseigenaren benoemd. In Q4 werken we de rol van proceseigenaar verder uit en verrijken we de leanaanpak voor procesverbetering met de methodiek voor klantreizen. We gaan door met het verder optimaliseren van het klantproces voor meldingen in de openbare ruimte en het klachtenproces.
Verbeteren op basis van klantervaringen. Inzicht in inwonerstevredenheid na contact of doorlopen dienstverleningsproces.
Voortgang Toelichting
We starten met de voorbereidingen voor de aanschaf van een tool waarmee we doorlopend de klanttevredenheid kunnen meten. Het gebruik van een tool biedt verschillende voordelen die ons helpen beter en sneller in te spelen op de behoeften en verwachtingen van onze klanten. Tot die tijd blijven we het proces voor meldingen in de openbare ruimte via een tool van de AVRI monitoren.
Inzet op digitalisering van de dienstverlening.
We zetten met onze gemeenschappelijke regelingen in op dichtbij en op maat.
We sturen op servicebeloften.
In Q2 hebben we ervaringsdeskundige inwoners en ondernemers naar de kwaliteit van onze dienstverlening gevraagd in een tevredenheidsonderzoek. De dienstverlening kreeg een 5,8. De resultaten zijn intern gedeeld en verwerkt in de klantvisie en hebben geleid tot 5 klantwaarden: betrouwbaar, denkend in mogelijkheden, mensgericht, begrijpelijk en bereikbaar. Vanaf 2025 toetsen wij in klantonderzoeken de mate dat inwoners onze klantwaarden herkenden in het contact met de gemeente.
Verbetering van ICT voorzieningen voor het contact met inwoners en ondernemers.
In Q3 ging het proces standplaatsvergunning in de Persoonlijk Inlog Portaal live. Hiermee kunnen inwoners hun aanvraag digitaal volgen. We bereiden in het laatste kwartaal het proces alcoholwetvergunning voor. Met gemeente Culemborg werken we samen om de aanvraag van meer klantprocessen digitaal te regelen.
Vergroten van het gebruikersgemak van de website.
Om het gebruikersgemak van inwoners op onze website te vergroten passen we bestaande webformulieren aan. Ook creëren we nieuwe webformulieren, zodat meer aanvragen digitaal gedaan kunnen worden. In Q4 laten we een onafhankelijke audit (onderzoek) uitvoeren om de kwaliteit en toegankelijkheid van onze website te toetsen. De aandachtspunten gebruiken we om de website toegankelijker te maken.
Meer zicht op de kwaliteit van dienstverlening van de GR.
We zijn in gesprek met de ODR en de Avri over de verbeterkansen in de dienstverlening en plannen deze in.
4-jaar doel Een veilige woon- en leefomgeving voor inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen en bezoekers in de gemeente West Betuwe. Jaardoel 2024
Resultaat
We gaan het uitvoeringsprogramma 'Aanpak Ondermijning 2024-2025' uitvoeren.
Er worden minimaal drie datagerichte integrale controles gehouden.
We zetten een drone in voor gericht toezicht en handhaving in de periode voor oud en nieuw. Partners binnen de regionale samenwerking op het gebied van ondermijning delen informatie en plannen controles. In kwartaal drie voeren we de geplande controles uit. Intergemeentelijke projecten (IGP) stopt 31 december 2024 in de huidige vorm. Een nieuwe structuur ontwikkelt zich onder een nieuwe naam om een integrale aanpak tegen ondermijning voort te zetten.
De meldingsbereidheid neemt toe.
Op 28 maart 2024 behaalden we het keurmerk Veilig Buitengebied. In kwartaal vier organiseren we een informatieavond over buurtpreventie in West Betuwe. We blijven actief op social media en starten in kwartaal vier met het verspreiden van een folder om inwoners te informeren over de werkzaamheden en bevoegdheden van Boa's. Dit naar aanleiding van veelgestelde vragen. Het Mobiel Medialab (MML) van de politie komt periodiek langs in de gemeente.
Een goede regie en efficiënte afhandeling.
De implementatie van zorg en veiligheid loopt door in de tweede helft van het jaar. We brengen de processen, rollen, verantwoordelijkheden en instrumenten voor bestuurlijke interventies in kaart. We starten met de regionale implementatie van de Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE). Een ambassadeur Mensenhandel is aangewezen en we nemen deel aan regionale bijeenkomsten rondom deze aanpak. De werving van een procesregisseur Zorg en Veiligheid is in volle gang.
We willen de persoons- en kerngerichte aanpak op het gebied van zorg en veiligheid bij complexe casuïstiek optimaliseren.
We leveren een Algemeen plaatselijke Een handhaafbare Apv op het gebied van verordening (Apv) op die voldoet aan de openbare orde en veiligheid. nieuwe Omgevingswet.
Voortgang Toelichting
We stelden de APV in februari vast.
4-jaar doel We werken aan een toekomstbestendige en wendbare gemeente Jaardoel 2024
Resultaat
Voortgang Toelichting
We besteden aandacht aan het vijfjarig Organisatie van een aantal activiteiten. bestaan van de gemeente West Betuwe.
Elk kwartaal besteden we aandacht aan het vijfjarig bestaan. In het derde en vierde kwartaal was hiervoor aandacht bij de communicatie rondom het Fruitcorso, de netwerkdag voor medewerkers en de eindejaarsactiviteiten.
We spelen een actieve rol in regionale verbanden, richting provincie en het rijk en we benutten onze netwerkorganisaties.
Deelname aan regionale verbanden, provinciale tafels en P10.
Het college van burgemeester en wethouders is actief in acht dagelijkse besturen van gemeenschappelijke regelingen en actief in diverse verenigingen en samenwerkingsverbanden, zoals Fruitpact, de Vereniging Nederlandse Riviergemeenten en de P10.
We werken aan de strategische maatschappelijke opgaven samen met onze maatschappelijke partners en inwoners, zowel lokaal, regionaal als landelijk.
Monitoringsgevens programma's.
Met onze samenwerkingspartners volgen we de landelijke en regionale ontwikkelingen en vertalen deze naar West Betuwe. Via lobby vanuit de P10 en Regio Rivierenland brengen we specifieke zaken onder de aandacht bij hogere overheden. Er was een actieve lobby met onder andere veel aandacht voor spuitzonering bij fruitteelt en gewasbescherming van de kersenteelt en voor de verbreding A2 bij de Tweede Kamer. Verder zijn diverse bewinds-lieden op werkbezoek geweest in West Betuwe en is bij de VNG ledenvergadering een motie van de regiogemeenten over warmtegemeenschappen aangenomen.
Programma 2 Wonen 4-jaar doel We werken aan wettelijke milieutaken en verduurzaming om: in 2030 55% minder CO2 uitstoot te hebben, om kwetsbare locaties tijdens weersextremen te herkennen/beschermen en een circulaire economie in 2050 te zijn. Jaardoel 2024
Resultaat
We werken aan de duurzame (lokale) opwek van energie (lokaal) en verminderen van energieverbruik.
West Betuwe beschikt over een gegevenstool om een integrale vertaal-slag te maken van Nationale, regionale en lokale Energietransitiedoelen naar voortgangsanlalyses
Zoals in de 1e burap vermeld start dit in het 3e kwartaal
85% van de kantoorgebouwen heeft in West Betuwe minimaal een energielabel C
Zoals in de 1e burap vermeld voert de ODR controles uit of kantoren voldoen aan de wettelijke eisen.
Integratie van de klimaatmaatlat in ruimtelijke ontwikkelingen en procedures is afgerond.
De klimaatmaatlat is volop in ontwikkeling en regionaal wordt gewerkt aan de vertaling van nationaal naar regionaal niveau. De oplevering door het Rijk wordt verwacht in de zomer van 2024. Een inventarisatie van beleid en procedures, die gerelateerd zijn aan de in ontwikkeling zijnde klimaatmaatlat, is lopende. Implementatie van de Regionale maatlat wordt per september 2024 voorzien.
Een biodiversiteitsplan t.b.v. natuurinclusief bouwen en ontwikkelen.
Zie toelichting bij klimaatmaatlat. Dit traject kan opgestart worden na vaststelling van regionale maatlat. Het programma bomen 2025-2034 is in de raadsvergadering van 24 september 2024 behandeld. In het plan zijn maatregelen opgenomen ter voorkoming van hittestress en het vergroten van biodiversiteit.
We werken aan voldoende kennis om samen met inwoners en bedrijven kwetsbare locaties tijdens weersextremen (droogte, hitte, overstromingen en water-overlast) te beschermen.
We kijken voor het (terug)planten van bomen gericht naar locaties met groeimogelijkheden voor extra bomen die van betekenins kunnen zijn bij toenemende hittestress. We werken toe naar bevorderen gebruik Er is een platform voor inwoners met aanbod streekproducten en circulaire uitvoering streek-producten ontwikkeld. publieke taken. Het project voor het verminderen van restafval (30 kg restafval per huishouden) is uitgerold in de regio.
Voortgang Toelichting
Dit pakken we in de loop van 2024 op
De Avri voert de projectactiviteiten uit om het restafval te verminderen.
4-jaar doel Versnelling van de woningbouw. Jaardoel 2024
Resultaat
Voortgang Toelichting
We zorgen voor de realisatie van Het aantal gerealiseerde woningen (inclusief minimaal 220 nieuwe woningen in 2024, flexwonen). als onderdeel van het langetermijn doel van realisatie van 2600 woningen in 2030.
Per 1 juli 2024 zijn er 126 woningen opgeleverd in de gemeente. Er zijn 105 woningen in aanbouw. Verwachting is dat een deel van deze woningen ook in 2024 wordt opgeleverd. In het najaar wordt de raad geinformeerd over stand van zaken woningbouw middels een woningbouwmonitor. Daarmaast voeren we de reguliere werkzaamheden uit.
We bevorderen dat in 2024 inwoners meer kansen hebben op een passende woning in de eigen kern.
Evenwichtige spreiding van woningbouw over de verschillende kernen.
Het afwegingskader woonzorginitiatieven wordt in het derde kwartaal aan het college voorgelegd ter vaststelling. De raad wordt in het najaar aan de hand van een lokale monitor geïnformeerd over de voortgang bij woningbouwinitiatieven.
Voor 7 kernen bepalen we nieuwe ontwikkellocaties (inbreiding en uitbreiding) voor woningbouw passend bij de aard en schaal van de kern en brengen deze in procedure.
Evaluatie traject kansenkaart 2023.
Evaluatie Deil voerden we uit. Voor de kernen Tricht, Haaften, Spijk en Heukelum start het traject voor een kansenkaart in voorjaar 2024. De ervaringen met de Kansenkaart Deil zijn vertrekpunt geweest voor het vervolg.
4-jaar doel In West Betuwe zorgen we ervoor dat onze kernen goed fysiek en digitaal bereikbaar zijn en onze inwoners mobiel blijven en kunnen meedoen in de samenleving. Jaardoel 2024
Resultaat
Wij realiseren de uitvoering van de activiteiten uit het jaarprogramma Mobiliteitsagenda.
Er zijn voor de kernen Gellicum en Enspijk plannen voor een mobiliteitshub.
- Het locatieonderzoek carpoolplaats bevindt zich in de afrondende fase. - Met de coöperatie Duurzaam West Betuwe, teams verkeer en duurzaamheid wordt een eerste stap gezet richting verkenning / expert meeting voor het concept deelauto's i.c.m. een hub.
Er is een uitvoeringsprogramma Veilige Schoolomgeving opgesteld.
Het is een continue proces. We blijven participeren op vragen van o.a. scholen en Platform Toegankelijk West Betuwe voor aanpassing van de looproutes om deze te verbeteren en toegankelijker te maken.
De verkeersdata die gedeeld wordt met navigatiesystemen is op niveau 3 (van 5) in het landelijke project Data top 15.
- De schoolzones zijn digitaal zichtbaar voor navigatiesystemen.
Wij zijn vooruitstrevend in het programma ‘Digitalisering Overheden’ (ook bekend als de Data top 15).
Voortgang Toelichting
- De interne werkprocessen worden aangescherpt met het vastgestelde beleid rondom wegwerkzaamheden. - De digitalisering van de verkeersborden gaat voor een opschoning in de buitenruimte zorgen.
Programma 3 Werken 4-jaar doel Meer inwoners doen actief mee aan de samenleving. Jaardoel 2024
Resultaat
Voortgang Toelichting
We ondersteunen inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.
Inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt krijgen passende ondersteuning.
De pilot zetten we om naar een werkgroep KP4. Hiervoor stelde we een werkgroep op, bestaande uit diverse beleidsadviseurs van de regio, de werkcoaches en Werkzaak. De werkgroep maakt een concept werkproces om de samenwerking te verbeteren. Hier komen concrete acties uit die de werkgroep verder uitwerkt.
We ondersteunen inwoners met financiële problemen.
Uitvoering plan van aanpak bestaans-zekerheid samen met inwoners en partners.
We verhoogden reeds de uren van de budgetcoach. In Q4 ligt het beleidsplan schuldhulpverlening voor aan de gemeenteraad ter vaststelling. 'Yes 18 jaar! En nu?' campagne is gestart. Hiermee informeren we jongeren die 18 jaar worden proactief omdat we weten dat dit life event grote financiële impact heeft op deze doelgroep. Daarnaast zijn we gestart met een coachingtraject Plinkr Nazorg.
We verlagen de drempel voor kinderen en jongeren om deel te nemen aan maatschappelijke activiteiten.
Meer kinderen en jongeren benutten de minimaregelingen van de gemeente in vergelijking met 2023.
In Q4 starten we met het programma LAS (Life after school). Met dit programma bereiken we jongeren die tussen wal schip vallen. Hiermee verstevigen we de mogelijkheid om (meer) mee te doen naar mogelijkheden. Dit programma wordt opgepakt binnen een netwerksamenwerking samen met de Lokaal Educatieve Agenda, Connect2jeugd, Mozaïk Welzijn en Team Sociaal.
4-jaar doel Het ondernemers- en vestigingsklimaat meer weerbaar, toekomstbestendig en duurzaam maken en onze dienstverlening verbeteren. Jaardoel 2024
Resultaat
Voortgang Toelichting
We willen bedrijventerreinen toekomstbestendig maken.
Een vastgesteld plan voor bedrijven-terrein Oudenhof.
Zoals eerder vermeld in de verantwoording in de 1e bestuursrapportage staat de start gepland in Q1 2025
We willen nevenactiviteiten toestaan voor (agrarische) bedrijven en organisaties.
Een vastgesteld beleid voor verbreding van (agrarische) bedrijven of organisaties op het gebied van recreatie en toerisme, spelactiviteiten en beleving van streekproducten en ambachten.
In de eerste helft van het jaar was er voor deze opgave een krappe bezetting. Dit is dan ook de reden dat er nog geen start is gemaakt met dit onderwerp. Verwachting is dat in het najaar gestart wordt met het ontwikkelen van de handreiking.
We willen jongeren binden aan de lokale Het aantal activiteiten tussen en regionale arbeidsmarkt. onderwijsinstellingen met het bedrijfsleven.
Er ligt een voorstel om samen met scholen en Fruit Tech Campus een educatief programma te ontwikkelen. Op dit moment worden er gesprekken gevoerd voor het verkennen van partnerschap en het creëren van draagvlak en verdere belangstelling. Het programma richt zich op de leerlingen van groep 7 van het basisonderwijs. Het programma bestaat uit diverse workshops, een presentatie en een rondleiding op de campus, waarbij het geheel georganiseerd wordt met medewerking van de Fruit Tech Campus en een fruitteler/-verwerker. Het beoogde effect is dat de leerlingen van groep 7 weten dat ze opgroeien in een fruitgemeente en ze te enthousiasmeren over de branche. Ook worden ze geïnformeerd over de mogelijke opleiding en carrièremogelijkheden in de fruitbranche.
Programma 4 Leven 4-jaar doel De leefbaarheid in de kernen wordt door concrete maatregelen samen met de inwoners verbeterd. Jaardoel 2024
Resultaat
We verbeteren de uitvoering van de Programmaplan kerngericht en een kernagenda's, ontwikkelen deze door als bestedingsplan een levende agenda.
Realisatie prioriteiten 2024 kernagenda's.
We weten welke leefbaarheidsvraagstukken er zijn binnen de gemeente West Betuwe voor de korte en langere termijn.
Analyse en scenario's.
Voortgang Toelichting Het plan van aanpak motie versterking kerngericht werken is in mei door de raad vastgesteld. Er is een start gemaakt met de uitwerking langs de vier sporen: kerngericht werken als basishouding, regie en overzicht, weten wat er speelt in de kernen, Tijdige en integrale communicatie naar de kernen, Regie en afhandeling kernagenda's. In het voorjaar van 2025 ontvangt de raad een tussenevaluatie. De prioriteiten zijn bepaald en de uitvoering voor 2024 is in gang. De voorbereidingen voor het jaar 2025 zijn gestart. We hebben de analyse in oktober afgerond en we informeren de raad daarover met een raadsinformatienota. De uitkomsten van de analyse gaan we ook communiceren naar kernen. De uitwerking van eventuele scenario's volgt in 2025.
Verkenning van de kansen voor multifunctioneel gebruik en combinatie van diverse functies (onderwijs, dorpshuis, sport).
We ondersteunen kernagenda groepen Implementatie digitaal platform (fase 1 en 2). met het verbreden en versterken van hun netwerk.
Het participatieproces met inwoners van Hellouw om een sociaal dorpsplein te ontwikkelen loopt, gecombineerd met het herinrichtingsplan voor de wegen. Daarbij heeft het dorpshuis in Hellouw groot onderhoud gepleegd, is verduurzaamd, en de toegankelijkheid is verbeterd. We ondersteunen ook Dorpshuis De Koels in Vuren en MFC Burcht van Haeften met hun toekomstplannen voor een betere exploitatie. Hiervoor is extra geld uitgetrokken. Alle dorpshuizen die niet in ons eigendom zijn, zijn in beeld voor verduurzaming. Bij sommige is het traject afgerond en is de subsidie toegekend. Voor Dorpshuis Est Spijk en Opijnen is subsidie toegekend en zal in 2025 verduurzaamd worden. Bij de overige dorpshuizen loopt een aanvraagproces of staat de verduurzaming gepland voor het komende jaren. De subsidieregeling staat tot en met 2026 open. Daarnaast stimuleren wij innovatiekansen rondom "Beesd (zorgt) voor Elkaar", geïnitieerd door MFC Het Klokhuis, gericht op een betere samenwerking tussen lokale zorg- en welzijnspartijen. Voor Huis op Hemert onderzoeken we de mogelijkheid van een pilot voor een combinatie van geïndiceerde en niet-geïndiceerde dagopvang, waardoor het voor een zorgorganisatie interessant wordt om hier te starten.
We pakken het digitale platform op binnen project Bloei! We ontwikkelden in Q3 2024 samen met pilotgroepen Beesd en Heukelum een prototype van het digitaal platform om de samenwerking in en tussen de kernen, inwonersgroepen en de gemeente te versterken. In het laatste kwartaal van 2024 informeren we de raad hier over.
Ten minste acht kernagenda groepen hebben hun netwerk vergroot en verstevigd.
We ontwikkelen samen met partners Realisatie van een aantal nieuwe meer interessante combinatie arrangementen activiteiten voor inwoners en bezoekers van de gemeente.
We pakken het versterken van netwerken op binnen project Robuuste Netwerken. Fase 1 van het projectplan Robuuste Netwerken is afgerond. We geven duidelijkheid over de rollen en status van inwonersgroepen. Daarnaast is de huidige netwerkstructuur, in relatie tot platform en kernagendagroepen, per kern in kaart gebracht. Ook maakt kennisdeling tussen kernen onderdeel uit van het project Robuuste Netwerken. In november 2023 is er een avond kennisdelen georganiseerd vanuit de gemeente, voor de platformen. In november 2024 organiseren twee platformen zelf een avond kennisdelen voor de platformen. De gemeente heeft hier een meer ondersteunende rol. De initiatiefnemers hebben een uitvraag naar de andere platformen gestuurd. Met de uitkomsten wordt gekeken naar passend programma voor deze avond. Aan de Beleef West Betuwe website geven we verdere inhoud en het routeaanbod breiden we gestaag uit. Aan de podcastserie ‘Verborgen Verhalen’ zijn nieuwe afleveringen toegevoegd, de Liberation Route in Rivierenland en West Betuwe en de MTB-route zijn geopend. Ook is er een informatieboekje met doortraproutes en beweegroutes gemaakt. Met samenwerkingspartners voeren we het project digitale informatiezuilen uit. Deze interactieve zuilen tonen inwoners en bezoekers wat er te doen en te beleven valt in West Betuwe.
Op de pagina ‘Uit in de Regio’ kunnen ondernemers (uit West Betuwe) hun arrangementen onder de aandacht brengen.
4-jaar doel Meer inwoners hebben een goede basis, zodat zij mee kunnen doen, zich kunnen ontwikkelen en een zinvolle bijdrage kunnen leveren aan de samenleving. Jaardoel 2024
Resultaat
Voortgang Toelichting
Het doel om sportgemeente van het jaar Uitvoering jaarschijf 2024 uit het plan van te worden is een vliegwiel en aanpak sportgemeente van het jaar 2025. gezamenlijke focus voor het realiseren van een positief gezonder en vitaler West Betuwe.
In Q3 is de publiekscampagne gestart om verschillende doelgroepen, waaronder jongeren, te motiveren om in beweging te komen (www.bewegeninwestbetuwe.nl). Daarnaast inventariseren we de huidige situatie met betrekking tot het beweeggedrag van jongeren.
Vrijwillige inzet toekomstbestendig maken,
Afspraken met WWB en aantal vrijwilligers volgens gegevens Welzijn West Betuwe in relatie tot voorgaande jaren (380 in 2023).
In juni is het JAM festival georganiseerd met Welzijn West Betuwe. De opdracht voor het versterken van Maatschappelijke Diensttijd is ingediend. Maatschappelijke Diensttijd krijgt in het nieuwe regeerprogramma waarschijnlijk geen vervolg. Wij volgen de ontwikkelingen in Den Haag. In het laatste kwartaal bespreken we met Welzijn West Betuwe het plan van aanpak voor het versterken van de samenwerking met de dorpshuizen en de behoefte aan kerngerichte vrijwilligersondersteuning. Dit plan wordt door Welzijn West Betuwe opgesteld.
Uitvoering jaarschijf 2024 uit het plan van aanpak sportgemeente van het jaar 2025.
In Q3 hebben we dankzij de verenigingsmonitor inzicht gekregen in de status van de sportverenigingen. Verenigingsondersteuning en gemeentelijke ondersteuning spelen hierop in. Met de publiekscampagne geven we verenigingen het podium om hun aanbod te presenteren en nieuwe leden en vrijwilligers te werven via fysieke (brochures, advertentie in Kontakt) en digitale informatie (www.bewegeninwestbetuwe.nl). We inventariseren de processen rondom accommodatiebeheer en ontwikkeling en intensiveren het contact met verenigingen.
We geven uitvoering aan de speerpunten Uitvoering jaarschijf 2024 plan van aanpak uit de onderwijsvisie en de aanpak laaggeletterdheid. laaggeletterdheid. Uitvoering acties laaggeletterdheid en de bewustwording vergroten.
Er is meer inwonersparticipatie bij Inrichting monitoring aantal inwonersbeleids-ontwikkeling en projecten van de initiatieven en participatie-trajecten gemeente.
Geactualiseerde visie en aanpak jongerenparticipatie.
We hebben extra formatie aan het Team sociaal toegevoegd om schoolmaatschappelijk werk uit te breiden en te versterken. Dit is een doorlopend proces. We blijven actief zoeken naar vindplaatsen om contact te krijgen met laaggeletterden. Het aanbod van cursussen en trainingen blijft gehandhaafd. De tentoonstelling "Wat ben je mooi" is in maart in De Pluk gehouden waarin mensen hun verhaal vertellen die op latere leeftijd Nederlands hebben geleerd. De aanbevelingen vanuit de afgeronde evaluatie van de participatie ervaringen/ pilots vormen de basis voor de meerjarige doorontwikkeling op het gebied van participatie. Deze ontwikkeling koppelen we aan andere ontwikkelvraagstukken zoals kerngericht werken. Het uitvoeringsplan jongerenparticipatie staat voor het laatste kwartaal op de bestuurlijke planning (raadsinformatie nota).
Programma 5 Omzien 4-jaar doel Meer kansengelijkheid in het bereiken van een goede gezondheid. Jaardoel 2024
Resultaat
We zorgen voor tijdige zorg en ondersteuning aan jeugdigen.
Een gerealiseerde ketenaanpak kansrijke start.
Het lokale plan van aanpak Kansrijke Start voor 20242026 is af. De lokale coalitie werken de actielijnen voor-, tijdens en na de zwangerschap verder uit. Er is een regionale projectleider die samen met de gemeenten de regionale (keten)afspraken verder uitwerkt.
Ruim 1000 jongeren hebben via verschillende interventies aan hun mentale gezondheid en mentale weerbaarheid gewerkt.
Deze interventies zijn in 2024 geborgd in de opdracht van het jongerenwerk. Maatschappelijke Diensttijd wordt uitgevoerd door zowel Welzijn West Betuwe als de jongerenwerkorgansiaties. Bij 13 van de 17 huisartsenpraktijken is nu een POH GGZ-Jeugd actief. Vanuit het herstelplan maken we eind dit jaar een gericht plan om de samenwerking met huisartsen te versterken en meer grip te krijgen op verwijzingen.
Minimaal 100 leerlingen zijn bereikt via de inzet van het schoolmaat-schappelijk werk in het onderwijs.
We hebben ruim 250 leerlingen bereikt met het schoolmaatschappelijk werk, zowel met individuele begeleiding als met groepswerk. Het gaat om 173 leerlingen in het primair onderwijs en 78 leerlingen in het voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs.
Een vastgesteld plan van aanpak betaalbare jeugdzorg.
We startten met het verstevigen van de regievoering, monitoren de toegewezen zorg en stellen bij waar nodig.
Uitvoering regionale inkoop-strategie WmoJeugdhulp en het pilotspoor.
We zijn in een verkennende fase om zicht te krijgen op de (on)mogelijkheden om te komen tot een huiskamerfunctie / lichte dagbesteding (Wmo) in één van de kernen. In deze fase zijn maatschappelijke partners betrokken.
We werken in regionaal verband aan toekomstbestendige zorg.
Voortgang Toelichting
We stimuleren dat inwoners (jong en oud) gezond leven.
Geïmplementeerde bevindingen en speerpunten van de Regiovisie Jeugdhulp in ons beleid en in Team Sociaal.
We verwachten dat de regiovisie Jeugdhulp eerste kwartaal 2025 verschijnt. Ondertussen werken we lokaal - vanuit het herstelplan sociaal domein - aan tijdige evaluatie van ingezet hulp en is het dashboard sociaal domein gereed. Op basis van dit dashboard duiden we maandelijks de bevindingen met beleidsadviseurs, kwaliteitsadviseurs en uitvoering, en bepalen we passende interventies.
Een herijkt lokaal preventie akkoord.
Het grootste deel van de projecten loopt. Enkele beoogde projecten zijn niet gestart in verband met capaciteitsgebrek bij partners. Op deze onderdelen verkennen we alternatieve inzet. Alle trainingen en pilots uit de nota Positieve Gezondheid voeren we uit.
Uitgevoerde activiteiten om gezond gewicht te stimuleren.
We stelden een projectleider volwassenen en kinderen aan. Het projectplan volwassenen is gereed. Het projectplan kinderen is in ontwikkeling. Het lokale preventieakkoord is opgegaan in het plan van aanpak GALA (gezond en actief levenakkoord).
4-jaar doel Meer inwoners doen actief mee aan de samenleving. Jaardoel 2024
Resultaat
We implementeren de wettelijke taak tot De wettelijke taak tot de opvang van de opvang van nieuwkomers. nieuwkomers en spreiding locaties is geïmplementeerd en geborgd in beleid en uitvoering. Aantal te realiseren en gerealiseerde plekken is op koers.
We zorgen voor een inclusieve Een herijkte inclusieagenda. samenleving met ruimte voor diversiteit.
We versterken de inzet van de sociale basis.
Voortgang Toelichting Het grootste deel van de projecten loopt. Enkele beoogde projecten zijn niet gestart in verband met capaciteitsgebrek bij partners. Op deze onderdelen verkennen we alternatieve inzet. De huisvesting van statushouders loopt op dit moment op schema ondanks de forse opgave en het tekort aan woningaanbod voor de 2e helft van 2024. De te huisvesten statushouders bestaan voor het grootste deel uit alleenstaanden. Het risico hierdoor is dat de taakstelling voor de tweede helft van 2024 niet gehaald gaat worden. De opvang van ontheemden uit Oekraïne continueren we. De opgave als gevolg van de Spreidingswet is in voorbereiding, waarbij geen onomkeerbare besluiten worden genomen. We verbeterden de toegankelijkheid van de dorpshuizen in Hellouw en Haaften.
Een georganiseerde Regionale Regenboogconferentie in West Betuwe.
In overleg met de organisatie van de regenboogconferenties in Gelderland stelden we de conferentie uit tot 2025. We startten dit jaar met de voorbereiding. We stellen met een projectgroep een activiteitenplan op.
Een positieve score ten opzichte van het landelijk gemiddelde voor langdurige sociale eenzaamheid.
Het plan ligt klaar. De activiteiten zijn vanwege onvoldoende capaciteit nog niet opgepakt. In het najaar organiseren we een themabijeenkomst Eenzaamheid. In 2024 startten we met het vaststellen van de prestatieindicatoren met Welzijn West Betuwe. Dit is een eerste stap voor de doorontwikkeling van het accounthouderschap.
4-jaar doel Meer inwoners wonen langer passend thuis. Jaardoel 2024
Resultaat
We implementeren en borgen de aanbevelingen uit de woonzorgvisie.
Een opgesteld programma Wonen en Zorg
Voortgang Toelichting We organiseren in het vierde kwartaal van 2024 een startbijeenkomst voor de uitvoeringsagenda. Het normenkader is in concept gereed en stellen we in het vierde kwartaal van 2024 vast.
We toetsen verzoeken van zorgZorgaanbieders voldoen aan de eisen conform aanbieders aan het bestemmingsplan en het bestemmingsplan en het normenkader. het sociale normenkader zorgaanbieders.
Het normenkader is in concept gereed en stellen we in het vierde kwartaal van 2024 vast.
We versterken de regionale samenwerking als het gaat om beschermd wonen en maatschappelijke opvang.
In de prestatieafspraken namen we op dat jaarlijks maximaal 30% van de vrijkomende sociale huurwoningvoorraad beschikbaar is voor aandachtsgroepen. Personen die uitstromen uit beschermd wonen vallen onder de aandachtsgroepen.
Gemaakte prestatieafspraken met woningcorporaties t.a.v. beschermd wonen en maatschappelijke opvang.
2. Financiële hoofdlijnen Deze bestuursrapportage is het vierde P&C-product van het begrotingsjaar 2024. De rapportage geeft inzicht in de uitvoering van de begroting 2024 bij ongewijzigd beleid, er worden dus geen beleidsmatige keuzes in voorgesteld. De rapportage geeft de onvermijdelijke mee- en tegenvallers weer die zich voordoen of worden voorzien bij het uitvoeren van het door de gemeenteraad vastgestelde beleid. Wanneer de gemeenteraad de begroting vaststelt, wordt daarmee formele goedkeuring gegeven tot het doen van uitgaven in het eerste jaar. Met de vaststelling van de Programmabegroting 2024 is dus goedkeuring gegeven tot het doen van uitgaven in 2024. De budgettaire gevolgen van deze rapportage zijn bepalend voor de financiële ruimte die het college en de gemeenteraad hebben om het coalitieakkoord uit te voeren. Uiteraard betekent dit niet dat niet scherp is gekeken of de ingediende afwijkingen daadwerkelijk onvermijdelijk zijn. In geval van tegenvallers is het mogelijk om richting het einde van het jaar bij te sturen. Het college heeft met inachtneming van de begrotingsregels getracht zoveel mogelijk knelpunten in de uitvoering op te vangen; alleen de onvermijdelijke tegenvallers die niet kunnen worden gecompenseerd of waarvan nog niet zeker is of deze kunnen worden gecompenseerd zijn opgenomen in deze rapportage.
Het financiële beeld In onderstaande tabel zijn de ontwikkelingen ten opzichte van de eerste bestuursrapportage 2024 opgenomen die volgen uit deze rapportage. Bij de eerste bestuursrapportage 2024 was het saldo 1.650.000 euro negatief en bij de perspectiefnota 2025 melden we nog een aanvullend nadeel van 37.000 euro uit de meicirculaire 2024. De tweede bestuursrapportage 2024 laat voor 493.000 euro aan meevallers zien, waardoor het verwachte resultaat 2024 ongeveer 1,7 miljoen euro negatief bedraagt. Het financiële beeld laat ziet er als volgt uit:
Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar Saldo eerste bestuursrapportage 2024
Saldo 2024 Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 -1.650
-1.373
-130
-1.099
-1.867
Perspectiefnota 2025 (effect meicirculaire 2024 en nieuw beleid kunstgrasvelden)
-37
-323
-774
-1.472
-2.061
Formatie Team Sociaal en Team Beleid Maatschappelijke Ontwikkeling
-500
-1.147
-1.147
-1.147
-1.147
-2.187
-2.843
-2.052
-3.719
-5.075
632
0
0
0
0
0
0
0
0
0
3.886
0
0
0
0
89
-969
-370
-292
-648
Saldo voor tweede bestuursrapportage 2024 Mutaties tweede bestuursrapportage: Mee- en tegenvallers Gemeenschappelijke regelingen Mee- en tegenvallers indexaties Overige mee- en tegenvallers (excl. Septembercirculaire 2024 en Wmo/Jeugd) Tegenvallers Septembercirculaire 2024 gemeentefonds Tegenvallers Wmo/Jeugd
-4.115
-2.100
-1.900
-1.500
-800
Totaal saldo mutaties tweede bestuursrapportage
493
-3.069
-2.270
-1.792
-1.448
Totaal saldo na tweede bestuursrapportage 2024
-1.694
-5.912
-4.321
-5.510
-6.523
Mee- en tegenvallers Op basis van nieuwe inzichten, externe factoren of de uitvoering over de eerste acht maanden van dit jaar is het nodig om de begroting bij te stellen om het door de gemeenteraad vastgestelde beleid uit te kunnen voeren. Uiteraard is in het geval van tegenvallers scherp gekeken of sprake is van een onvermijdelijke tegenvaller of dat met inachtneming van de begrotingsregels een oplossing kan worden gevonden binnen de beschikbare budgetten. We hebben de mee- en tegenvallers onderverdeeld in drie categorieën: - Gemeenschappelijke regelingen: verwerking van de resultaten van de jaarrekeningen 2023 en bestuursrapportages 2024 - Indexaties: prijsstijgingen en inflatie e.d. - Overig: dit betreft de mee- en tegenvallers per programma. Daar waar het gaat om substantiële afwijkingen (minimaal 25.000 euro op programmaonderdeelniveau, conform artikel 6 van de Financiële verordening West Betuwe) worden deze toegelicht in hoofdstuk 3. In hoofdstuk 3.11 staan de budget neutrale aanpassingen.
3. Toelichting op de afwijkingen Gemeenschappelijke regelingen Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar 1. Gemeenschappelijke regelingen
Saldo 2024 Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028
Jaarrekening 2023 - Regio Rivierenland Jaarrekening 2023 - BSR
22 19
0 0
0 0
0 0
0 0
Jaarrekening 2023 - RAR Jaarrekening 2023 - GGD Gelderland-Zuid
7 68
0 0
0 0
0 0
0 0
Jaarrekening 2023 - Werkzaak Rivierenland Jaarrekening 2023 - Omgevingsdienst Rivierenland (ODR)
415 264
0 0
0 0
0 0
0 0
Werkprogramma 2024 - Omgevingsdienst Rivierenland (ODR)
-162
0
0
0
0
Totaal GR-en
632
0
0
0
0
Toelichtingen op de afwijkingen Afrekeningen gemeenschappelijke regelingen 2023 In de raad van 18 juni 2024 zijn de gemeentelijke zienswijzen op de jaarrekeningen 2023 van de verschillende gemeenschappelijke regelingen behandeld. Hierna zijn door de gemeenschappelijke regelingen de jaarrekeningen vastgesteld. Bij enkele regelingen resulteert dit in de teruggaaf van de in 2023 teveel betaalde bijdrage. Met name door de teruggave vanuit Werkzaak Rivierenland levert dit een substantieel voordeel op. Dit voordeel heeft betrekking op de organisatiekosten, dus niet op de verstrekte uitkeringen die al in onze jaarrekening 2023 zijn verantwoord. Werkprogramma 2024 Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) De bijdrage aan de ODR zal naar verwachting 162.000 euro hoger uitvallen. De hogere inzet wordt met name veroorzaakt door de effecten van de Omgevingswet en de ontwikkelingen rond het terughalen van de vergunningtaak. Dit is met name terug te zien in een toename van uren bij de Frontoffice, toezichthouders en handhaving. Zij krijgen veel vragen over de Omgevingswet en gaan vaker in gesprek met inwoners.
Indexaties Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar Indexaties
Saldo 2024 Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028
1. Bijdrage mobiliteitsfonds Regio Rivierenland 2. Vergoeding onderhoud overweg Rijksstraatweg ProRail
-2 -6
-2 -6
-2 -6
-2 -6
-2 -6
0 -215
-18 0
-17 0
-17 0
-17 0
5. Licentievergoeding Moor 6. Subsidie Regionaal bureau Toerisme
-2 -4
-2 -4
-2 -4
-2 -4
-2 -4
7. Leerplichtwet Regio Rivierenland 8. Bijdrage MFC's Haaften en Beesd
-55 -11
-55 -11
-55 -11
-55 -11
-55 -11
9. Onderhoudscontracten MFC's Haaften, Beesd en Geldermalsen Ten laste van stelpost Loon- en prijsontwikkelingen (LPO)
-18 313
-18 115
-18 115
-18 115
-18 114
0
0
0
0
0
3. Projectbudget N327-Laan van Leeuwenstein 4. Elektra openbare verlichting (stijging tarieven)
Totaal indexaties
Indexaties ten laste van de stelpost Loon- en prijsontwikkelingen (LPO): • Bijdrage mobiliteitsfonds Regio Rivierenland 2.100 euro • Vergoeding onderhoud overweg Rijksstraatweg ProRail 5.900 euro • Projectbudget N327-Laan van Leeuwenstein (vanaf 2025) 17.520 euro • Electra openbare verlichting (2024) 215.000 euro • Licentievergoeding MOOR (graafwerkzaamheden Nutsbedrijven) 1.500 euro • Subsidie Regionaal bureau Toerisme Rivierenland 3.900 euro • Bijdrage Regio Rivierenland uitvoering leerplichtwet 55.200 euro • Bijdrage multifunctionele centra 11.000 euro • Onderhoudscontracten multifunctionele centra 18.000 euro
Overige mee- en tegenvallers Programma 1 Besturen Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar 1. Aanschaf programma’s voor digitaal toezien en handhaven
Saldo 2024 Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 -34
0
0
0
0
2. Gestegen energielasten Weekmarkt 3. Veilig Oud en Nieuw
-33 -45
0 0
0 0
0 0
0 0
4. Kwaliteit rampenbestrijding en crisisbeheersing handhaven
-34
0
0
0
0
-146
0
0
0
0
Totaal programma
Toelichtingen op de afwijkingen Aanschaf programma’s voor digitaal toezien en handhaven Op Toezicht en Handhaving verwachten we in 2024 extra kosten (34.000 euro) te maken in verband met de volgende zaken: • Dit komt onder andere door de aanschaf van nieuwe programma’s voor het digitaal toezien en handhaven. • De kosten van het wagenpark (22.000 euro). Deze kosten hadden voorheen een alternatieve dekking die is komen te vervallen, waardoor op het wagenpark een tekort is. • Aanschaf nieuw programma voor opsporing ondermijning. • Verder vallen diverse materiële door inflatie duurder geworden. Gestegen energielasten Weekmarkt De kosten op de Markten zijn toegenomen door de gestegen energiekosten en de materiële kosten als gevolg van prijsontwikkelingen (34.000 euro). De gestegen energielasten kunnen in de toekomst mogelijk verhaald worden op de standplaatshouders, mits er slimme meters geplaatst worden. Dit is nu niet het geval waardoor de prijzen die standplaatshouders betalen niet overeenkomen werkelijkheid. Veilig Oud en Nieuw De kosten in verband met Oud- en nieuwjaarsviering vallen hoger uit (45.000 euro). Deze zullen in lijn met 2023 zijn waardoor het huidige budget wordt overschreden. De hogere kosten komen door meer inzet en maatregelen om de viering van het oud- en nieuwjaar veilig en goed te laten verlopen.
Kwaliteit rampenbestrijding en crisisbeheersing handhaven Als gevolg van personeelstekort zijn we tijdelijk aangewezen op externe expertise. Dit is nodig om te voldoen aan de gestelde eisen in het kader van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Dit brengt extra kosten met zich mee (34.000 euro).
Programma 2 Wonen Programma 2 Wonen Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
Saldo 2024 Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028
1. Openbare ruimte Achterweg Rumpt 2. Legesinkomsten Omgevingsvergunning
40 150
0 0
0 0
0 0
0 0
3. Voorbereidingsbudget herontwikkeling gemeentelijk vastgoed
-70
0
0
0
0
Totaal programma
120
0
0
0
0
Toelichtingen op de afwijkingen Openbare ruimte Achterweg Rumpt De projectwoningen aan de Achterweg Rumpt zijn begin dit jaar opgeleverd en openbare ruimte is aangelegd. Het project kan nu worden afgerond en financieel worden afgesloten. Door een goede samenwerking tussen ontwikkelaar en gemeente zijn minder plankosten gemaakt dan in de overeenkomst opgenomen. Dit resulteert in een voordelig resultaat van 40.000 euro. Legesinkomsten Omgevingsvergunning Eind 2023 zijn er naar verhouding meer vergunningaanvragen gedaan dan in voorgaande jaren. Deze vergunningen worden afgehandeld in 2024, maar worden aangeslagen op basis van de legesverordening 2023. De extra aanvragen in december 2023 betroffen veelal omvangrijkere vergunningaanvragen voor bijvoorbeeld woningbouw. Door het aantal vergunningaanvragen van eind 2023 komen de legesinkomsten in 2024 naar verwachting 150.000 euro hoger uit dan begroot. Voorbereidingsbudget herontwikkeling gemeentelijk vastgoed Vooruitlopend op de herontwikkeling en verkoop van gemeentelijk vastgoed moeten we in 2024 stedenbouwkundige visies opstellen en samenhangende onderzoeken doen op het gebied van bodem, geluid, stikstof, geur, marktwaardebepaling etc. Hiervoor zijn in de begroting van 2024 nog geen middelen gereserveerd. Het verzoek is om hiervoor in 2024 een bedrag van 70.000 euro beschikbaar te stellen.
Programma 3 Werken Programma 3 Werken Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
Saldo 2024 Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028
1. Energietoeslag
93
0
0
0
0
Totaal programma
93
0
0
0
0
Toelichtingen op de afwijkingen Energietoeslag Met de aangenomen wet Energietoeslag keerden gemeenten de energietoeslag uit aan huishoudens met een inkomen tot 120% van het minimuminkomen. Alle huishoudens die bij de gemeente bekend zijn in 2023 ontvangen de energietoeslag ambtshalve. Inwoners die voor het eerst de energietoeslag ontvingen, konden een aanvraag indienen tot 30 juni 2024. Inmiddels is het niet meer mogelijk om de energietoeslag aan te vragen. Er is een restantbedrag van 93.000 euro.
Programma 4 Leven Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar 1. Zwerfafvalvergoeding
Saldo 2024 Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 150
0
0
0
0
2. Clandestiene vervuiling en vernieling 3. Subsidie monumenten
-45 55
0 0
0 0
0 0
0 0
4. Uitvoeringskosten Wet Inburgering 5. Huisvesten statushouders
-70 -175
0 0
0 0
0 0
0 0
6. Opvang Oekraïense vluchtelingen 7. Afstoten snippergroen
2.288 -25
0 0
0 0
0 0
0 0
Totaal programma
2.178
0
0
0
0
Toelichtingen op de afwijkingen Zwerfafvalvergoeding Vanaf 2024 ontvangen we 150.000 euro (3,02 euro per inwoner) vanuit de producenten van kunststofproducten voor eenmalig gebruik. Deze vergoeding wordt uitgekeerd via het gemeentefonds. Op dit bedrag zit geen bestedingsverplichting, waardoor het bedrag ten gunste van het resultaat komt. Voor 2024 voegen we deze inkomsten toe aan de algemene middelen. Voor de continuering van de acties ten behoeve van zwerfafval is er budget vanuit de afvalstoffenheffing beschikbaar. Clandestiene vervuiling en vernielingen • Jaarlijks is er rekening gehouden met 2 á 3 oliesporen gereinigd door een gespecialiseerde aannemer. In 2024 waren dit er in totaal 13 stuks meerkosten 30.000 euro. • In de speeltuin in Tricht is er schade ontstaan aan een klimtunnel door zwaar vuurwerk. Deze moest uit veiligheidsoverweging vervangen worden voor een bedrag van 8.000 euro. • Er zijn in het gebied diverse asbest dumpingen geweest welke door een gecertificeerde verwerker afgevoerd zijn. De kosten voor deze werkzaamheden zijn 3.500 euro • Tijdens de voorjaarsstorm is er schade ontstaan aan het hekwerk van de dierenweide in Geldermalsen. Het is de verantwoordelijkheid van de gemeente om dit hekwerk te beheren. De reparatiekosten voor het hekwerk zijn 3.500 euro. Per saldo een nadeel van 45.000 euro.
In geen van bovenstaande gevallen hebben we de schade op de veroorzaker of verzekering kunnen verhalen.
Subsidie monumenten Het beroep dat monumenteneigenaren tot nu toe doen op de gemeentelijke subsidieregeling blijft achter op de beschikbare middelen. In combinatie met de provinciale bijdrage levert dit een voordeel op van 55.000 euro. Uitvoeringskosten Wet Inburgering Gemeenten betalen de uitvoering van de Wet inburgering uit de Algemene Uitkering. Welzijn West Betuwe voert de wet uit. Afrekening vindt plaats op basis van aantallen. Naast de subsidie aan Welzijn betalen we een aantal inhuurkrachten uit dit budget, hetgeen leidt tot een overschrijding van 70.000 euro. Huisvesten Statushouders We ontvangen een vergoeding per statushouder die we plaatsen in het kader van de Hotel- en Accommodatieregeling (HAR). Hier tegenover staan de uitgaven die we moeten doen zoals huurbetalingen aan de eigenaren, maar ook verbouwingskosten. Mede vanwege deze verbouwingskosten is het de verwachting dat we dit budget op basis van de huidige uitgaven gaan overschrijden met 175.000. Opvang Oekraïense vluchtelingen Vanaf het uitbreken van de oorlog in Oekraïne in 2022 vangt de gemeente West Betuwe Oekraïense ontheemden op. Hiervoor ontvangen wij een vergoeding van het Rijk. Deze vergoeding bedraagt in 2024 in totaal circa 9,5 miljoen euro op basis van het normbedrag. We verwachten dat de werkelijke uitgaven lager zijn dan de vergoeding die wij zullen ontvangen.
Dit resulteert in een incidenteel voordeel van circa 2,3 miljoen euro. Wij baseren deze inschatting op de te verwachten inkomsten gebaseerd op het normbedrag en de huidige uitgaven in 2024. Wij houden de inschattingen bij en wijzigen deze indien nodig bij de jaarrekening. Afstoten Snippergroen Vanwege onderbezetting en een grote werkvoorraad bij het Team Vastgoed en Grond is het nodig menskracht in te huren voor de dienstverlening en het aanwezige werk. De kosten worden gedekt uit een onttrekking van 63.000 euro aan de bestemmingsreserve pilot oneigenlijk gebruik gemeentegrond. De tendens dat er veel minder snippergrond wordt verkocht zet zich de komende jaren voort. Naar verwachting ontvangen we dit jaar 25.000 euro minder dan begroot.
Programma 5 Omzien Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar 1. WMO en Jeugdzorg (raadsvoorstel 24-09-2024)
Saldo 2024 Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 -2.800
-2.100
-1.900
-1.500
-800
2. WMO en Jeugdzorg (aanvullend nadeel 2e bestuursrapportage) 3. Beschermd Wonen
-1.315 180
0 0
0 0
0 0
0 0
Totaal programma
-3.935
-2.100
-1.900
-1.500
-800
Toelichtingen op de afwijkingen WMO en Jeugdzorg In het kader van de tweede bestuursrapportage 2024 en meerjarenbegroting 2025-2028 is een grondige analyse gemaakt van de zorgkosten. De prognose toont een overschrijding van 4,3 miljoen euro ten opzichte van de begroting 2024, mede door een lagere begroting en stijgende zorgkosten. In de eerste bestuursrapportage 2024 is in de Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing al een signaal over het dreigende tekort op de WMO en Jeugdzorg afgegeven. De voornaamste oorzaken van het financiële tekort zijn 1. Reeds bestaande kostenoverschrijding van 2,0 miljoen euro in 2023 en lagere begroting in 2024 (1,3 miljoen euro minder dan 2023). 2. Toename aantallen cliënten en stijgende kosten per cliënt door voornamelijk duurdere zorg (0,8 miljoen euro). 3. Hogere prijs- en looninflatie dan begroot (0,2 miljoen euro). Deze stijging komt ten laste van de stelpost Loon- en prijsontwikkelingen. Ad 1) Uitgangspositie budgetten en zorgkosten Bij het opmaken van de jaarrekening 2023 is gebleken dat er een forse overschrijding was op de zorgkosten van de Wmo en de Jeugdzorg. Dit heeft enerzijds te maken met de vergrijzing (Wmo) en anderzijds doordat de duur en intensiteit van trajecten in de jeugdzorg is toegenomen. Ook laten de nieuwe inkoopcontracten nog niet direct een afname van de zorgkosten zien.
In 2023 waren de kosten 2,0 miljoen euro meer dan de begroting 2023. Daarnaast is de begroting in 2024 1,3 miljoen euro minder dan 2023, vanwege o.a. opgenomen taakstelling. Het gaat om de taakstelling op de kosten van de Wmo en jeugdzorg, zoals opgelegd bij West Betuwe Financieel in Evenwicht. Ad 2) Toenamen zorgkosten • Openeindregeling Een openeindregeling in de zorgkosten houdt in dat de kosten afhankelijk zijn van de zorgbehoefte van dat moment. Dit betekent dat de zorgkosten onbeperkt kunnen stijgen als de vraag naar zorg toeneemt.
• Cliënten Jeugd doorverwezen door derden naar intensieve zorg In januari 2023 maakten 32 jeugdigen gebruik van deze intensieve vorm van zorg. In december waren dit er ruim 200. Belangrijk om te benadrukken is dat de verwijzingen voornamelijk afkomstig zijn van Gecertificeerde Instellingen (GI’s)2 en medisch specialisten, waarbij slechts 14% door team sociaal wordt verwezen. Hierdoor is deze categorie minder beïnvloedbaar door de gemeente. • Effecten wachtlijsten De invloed van wachtlijsten bij zorgaanbieders heeft invloed op de zorgkosten en de werkdruk van consulenten. De wachtlijsten kunnen leiden op termijn tot kostenstijging, omdat door de langere wachttijden inwoners langer zonder de juiste ondersteuning blijven, wat leidt tot verslechtering van hun situatie (verschuiving naar duurdere zorgvormen). Door de oplopende wachtlijsten moeten consulten voortdurende herbeoordelingen doen, en mogelijk tijdelijke oplossingen bieden die extra tijd, energie en kosten vergen. Dit leidt tot toename van de werkdruk bij de consulenten, met als gevolg dat situatie zich verder verergerd. Om dit tegen te gaan, is voorgesteld om extra uitvoeringscapaciteit toe te voegen aan het team sociaal domein. Ad 3) Toename tarieven De toename van de tarieven leiden tot een tekort van 0,2 miljoen euro, als gevolg van CAO-ontwikkelingen en inflatiecorrectie op de materiële kosten.
Per saldo is het effect voor de begroting als volgt: Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
2024
2025
2026
2027
2028
WMO en Jeugdzorg (raadsvoorstel formatie uitbreiding)
-2.800
-2.100
-1.900
-1.500
-800
WMO en Jeugdzorg (aanvullend nadeel 2e bestuursrapportage)
-1.515
0
0
0
0
Toename bruto lasten WMO en Jeugdzorg
-4.315
-2.100
-1.900
-1.500
-800
200
0
0
0
0
-4.315
-2.100
-1.900
-1.500
-800
Ten laste van stelpost Loon- en prijsontwikkelingen Totaal programma
Wat is het effect van het herstelplan Het herstelplan richt zich op efficiëntere zorgverlening en preventie van overbehandeling en moet op termijn bijdragen aan kostenbeheersing. Het herstelplan richt zich ook op het terugdringen van de doorverwijzingen door derden. De effecten zijn zoals verwacht nog niet zichtbaar in 2024, maar pas vanaf 2025 zichtbaar worden en verwachten het tekort geleidelijk terug te dringen.
Beschermd Wonen De gemeente Nijmegen is verantwoordelijk voor de uitvoering van beschermd wonen voor de gemeenten in Gelderland-Zuid. Zij ontvangt hiervoor de rijksmiddelen. Het restant budget verdeelt Nijmegen jaarlijks over de deelnemende gemeenten. Dit is opgenomen in de centrumregeling en dienstverleningsovereenkomst tussen Nijmegen en de gemeenten Gelderland-Zuid. Aan de gemeenten de opdracht om deze middelen in te zetten in het kader van decentralisatie beschermd wonen. Hiervoor maakten we een projectenoverzicht 2024. In juli 2024 werd duidelijk dat we 526.600 euro van de centrumgemeente ontvangen. Gevolg is dat we niet alle projecten 2024 realiseren wat de verklaring is van het voordeel van 180.000 euro.