Document · PDF

RV2024-127-bijlage-5-nieuw-beleid-begroting-2025-uitgewerkt.pdf

Gemeenteraad 7 november 2024, gemeente West BetuweBij agendapunt: 5: RV2024-127 Programmabegroting 202512.167 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT 11 oktober 2024 Getoetst aan afwegingsleidraad

Inhoudsopgave Voorgesteld structureel nieuw beleid ............................................................................................ 3 1 Programma Civiele kunstwerken ................................................................................................ 4 2 Additionele kosten projecten Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) ............................. 5 3 Veerdiensten ................................................................................................................................ 7 4 Beleids- en beheerprogramma begraafplaatsen 2025-2029 .................................................... 8 5 Jongerenwerk ............................................................................................................................. 10 6 Dienstverlenende aanpak jaarwisseling ................................................................................... 11 7 Uitbreiding formatie uitvoering leerplicht ................................................................................. 12 8 Uitvoeringsplan Nota Evenementen ......................................................................................... 13 9 Versterking muziekonderwijs ....................................................................................................

15 10 Toezicht en handhaving fietsenstalling station Geldermalsen ............................................ 16 11 Bovenregionale inkoop essentiële functies jeugdhulp.......................................................... 17 12 Programma Bomen 2025-2034 .............................................................................................. 18 13 Cliëntondersteuning................................................................................................................. 20 14 Verlengen exploitatieovereenkomst zwembad en sporthal Geldermalsen ......................... 21 15 Informatiesysteem en Veiligheidsinformatie knooppunt ondermijning .............................. 22 16 Uitvoeringsprogramma Woonzorgvisie.................................................................................. 24 Voorgesteld incidenteel nieuw beleid .......................................................................................... 26 1 Programma Wonen .................................................................................................................... 27 2 Uitvoeringsplan Nota Evenementen ......................................................................................... 28 3 Transitievisie warmte 2.0 ..........................................................................................................

30 4 Programma Bomen 2025-2034................................................................................................. 32 5 N327 Geldermalsen Oost .......................................................................................................... 34 6 Verlengen exploitatieovereenkomst zwembad en sporthal Geldermalsen ........................... 35 7 Informatiesysteem en Veiligheidsinformatie knooppunt ondermijning................................. 36 Niet voorgesteld nieuw beleid ...................................................................................................... 38 Verduurzamen monumenten ....................................................................................................... 39 Uitbreiden budget schuldhulpverlening ....................................................................................... 40 Informatiesysteem en Veiligheidsinformatie knooppunt ondermijning.................................... 41

Zaaknummer: 1685469

2 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

Voorgesteld structureel nieuw beleid Hierna volgt de uitwerking van de onderwerpen structureel nieuw beleid in formats, inclusief de toets aan de afwegingsleidraad financieel fit West Betuwe.

3 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

1 Programma Civiele kunstwerken Toelichting

Om grip te krijgen en te houden, om sturing te geven aan de duurzame instandhouding en om hier voldoende budget beschikbaar voor te hebben is het “Programma civiele kunstwerken gemeente West Betuwe 2025 – 2034” opgesteld. Hiermee is invulling gegeven aan de harmonisatie van het civiele kunstwerkenbeheer van de voormalige gemeenten Geldermalsen, Neerijnen en Lingewaal.

Onderdeel van begrotingsprogramma('s)

Het betreft hier het Programma civiele kunstwerken periode 2025-2034 wat in het voorjaar van 2024 is vastgesteld.

Structureel en/of incidenteel (S / I)

Structureel

Omvang (€) 2025 2026 2027 2028 Is het een wettelijke taak?

217.000 247.000 252.000 259.000 In het Burgerlijk Wetboek (Deel 6, Artikel 162 en 174) is de aansprakelijkheid en hiermee de zorgplicht van beheerders van openbare voorzieningen vastgelegd. Verder is er in het bouwbesluit opgenomen dat er geen gevaar van gezondheid en veiligheid mag ontstaan.

Risico’s als we het niet doen?

Bij niet voldoen aan de zorgplicht kan er een aansprakelijkheid op basis van gezondheid en of veiligheid opgelegd worden met de financiële gevolgen.

Afwegingskader

Score

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG

2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen) 3. De gebruiker betaalt

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20

5. Geen taken zonder knaken

6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn Totaal score

Toelichting Voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte kent de gemeente een wettelijke zorgplicht. En ook de provincie kijkt hierin mee. Daarom kennen we een paragraaf kapitaalgoederen in de programmabegroting. De mate waarin we de openbare ruimte onderhouden, daarin kan de gemeente keuzes maken. Geen effect op kwetsbare groepen. We behouden een verantwoord onderhoudsniveau van onze openbare ruimte. Bewoners/bedrijven betalen in beperkte mate voor het gebruik van de openbare ruimte. Direct in de vorm van OZB. En indirect in de vorm van belastinggeld. Met de maatregelen zoals genoemd is het maatschappelijk effect gering. De onderhoudsbudgetten blijven namelijk gelijk. Voor de periode daarna (vanaf ‘29) kan het maatschappelijk effect, afhankelijk van de financiële positie van de gemeente en de inzichten van het beheer op dat moment, toenemen. Zoals bij punt 1 en 3 is aangegeven hebben we een wettelijke taak in het onderhoud en beheer (zorgplicht) en financieren we deels zelf (OZB) en via het Rijk (Algemene Uitkering). Dit hantg nauw samen met het benoemde risico en nu is daar nog geen duidelijke uitspraak over te doen

4 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

2 Additionele kosten projecten Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) Toelichting

Onderdeel van begrotingsprogramma('s)

In het IHP 2021-2032 zijn in de middellange en lange termijn agenda nog zeven projecten voorzien. In het IHP is beschreven dat het bedrag enkel de normvergoeding voor nieuwbouw betreft, op basis van het toen verwachte aantal leerlingen. Er zijn additionele kosten die bij het opstellen van het IHP niet bekend waren, omdat deze afhankelijk zijn van de concrete invulling van het project. (bijv. sloopkosten, boekwaarden, tijdelijke huisvesting, te hanteren ambities en de precieze omvang van gebouw). Deze zijn afhankelijk van de te maken keuzes. Daarom is besloten dat er per project een projectvoorstel komt en we op basis daarvan het daadwerkelijk benodigd krediet aanvragen. In de komende twee jaar starten we twee projecten waar deels de additionele kosten globaal in beeld zijn gebracht. Deze kosten bedragen incidenteel 1.350.000 euro. Vooralsnog lossen we dit budgetneutraal op binnen het IHP. Leven

Structureel en/of incidenteel (S / I)

Omvang (€)

1.350.000

2025 2026 2027 2028 Is het een wettelijke taak?

1.350.000 0 0 0 Ja

Risico’s als we het niet doen?

De kosten zijn noodzakelijk voor uitvoering van de projecten in het IHP, de projecten zijn niet te realiseren zonder deze kosten te maken. Dan stagneert de uitvoering van het IHP en dit leidt tot o.a. de onderstaande risico’s • Gemeente geeft regie (bouwheerschap) op onderwijshuisvesting uit handen. (geen koppelkansen met andere voorzieningen) • Schoolbesturen dienen op basis van de verordening aanvragen voor een voorzieningen in. Dienen beoordeeld te worden en al dan niet toegekend. • Weigeren van aanvragen kan leiden tot een juridische procedure. • Niet nakomen van gemaakte afspraken met schoolbesturen, kan leiden tot verminderde inhoudelijke samenwerking. • Schoolbesturen krijgen te maken met hogere onderhoudslasten, door uitstel van projecten, kan leiden tot juridisch traject. • Kinderen krijgen langer onderwijs in oude schoolgebouwen met een matig tot slecht binnenklimaat.

Afwegingskader

Score

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen) 3. De gebruiker betaalt 4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20

Toelichting

-We vangen de kosten op binnen de eigen middelen van het IHP

Zie 4

0 10

Gemeente is wettelijk verplicht de kosten te dragen. Verhouding euro en maatschappelijk effect van deze kosten staan niet los, maar zijn onderdeel van de projecten. Stagnatie van de projecten heeft als effect: leerlingen krijgen langer

5 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

5. Geen taken zonder knaken

6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn Totaal score

onderwijs in oude gebouwen met een matig tot slecht binnenklimaat. Effect van het IHP zit ook in geen doorgaande leerlijnen, door uitblijven van realiseren van integrale kindcentra en geen clustering met andere maatschappelijke voorzieningen. Gemeenten ontvangen in de algemene uitkering gelden t.b.v. onderwijshuisvesting. Door veel oude schoolgebouwen is er nu een grote opgave. -

6 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

3 Veerdiensten Toelichting

Onderdeel van begrotingsprogramma('s) Structureel en/of incidenteel (S / I)

Het Provinciale verenfonds is leeg. Bij een negatieve exploitatie kregen de veerdiensten uit dit fonds een financiële bijdrage. Nu moeten de (beide oever-) gemeenten financieel bijdragen. Voor 2024 is hiervoor incidenteel geld gevraagd. Het was onduidelijk of en hoeveel de provincie Gelderland zou gaan bijdragen. Nu dit inzicht er is, dienen beide gemeenten ook hun financiële bijdrage voor meerdere jaren op orde te hebben om de veerdiensten in de vaart te houden. Zonder deze bijdragen stoppen de recreatieve en utilitaire veren. Vooral de utilitaire veerdienst Brakel-Herwijnen is belangrijk voor de leefbaarheid en bereikbaarheid van onze dorpen. Ondanks dat recreatieve veren een ander belang dienen, is hier een (beduidend lagere) financiële bijdrage noodzakelijk. Door deze bijdrage verwachten we alle veren financieel te steunen waar nodig. 4

Structureel

Omvang (€) 2025 2026 2027 2028 Is het een wettelijke taak?

160.000 160.000 160.000 160.000 Nee.

Risico’s als we het niet doen?

Zonder veerdiensten missen we essentiële overgangen over het water. De bereikbaarheid én leefbaarheid van de oevergebieden verslechtert. Omrijden is dan essentieel via één van de bruggen (A2 / A27) wat een aanzienlijke reistijd betekent, zowel voor fietsers als automobilisten.

Afwegingskader

Score

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG

2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen)

3. De gebruiker betaalt

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20 5. Geen taken zonder knaken

6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

Totaal score

Toelichting Veerdiensten zijn geen wettelijke taak. Het doel is dat veerdiensten hun eigen broek ophouden. Voor het veer BrakelHerwijnen is dat niet zo. Omdat wij dit veer belangrijk vinden, dragen we bij in de kosten. De provincie Gelderland ziet dat ook zo en steunt ook financieel. Ja, vanwege een verslechtering van de bereikbaarheid (één waterovergang minder) verslechtert de leefbaarheid in beide oevergebieden. Omrijden is kostbaar en milieu slecht. Vanwege de aanzienlijke omrijbeweging is de fiets nauwelijks een alternatief te noemen. Zonder financiële bijdrage kan het veer stoppen met varen. Dan zal omrijden door de gebruikers geld kosten. De prijs van een overtocht zal aanzienlijk kunnen stijgen (doorbelast op gebruikers) waarmee er een ongebruikelijke ritprijs ontstaat. Zonder veer is er geen waterovergang meer. Er maken dagelijks scholieren en forenzen gebruik van dit veer (niet alleen toeristisch van aard). Het is geen wettelijke taak. Maar wij zien wel een belangrijke financiële bijdrage vanwege de meerwaarde om dit veer in de vaart te houden. De gevraagde bijdrage kan stijgen als de gemeente geen financiële bijdrage doet. Of de prijzen worden naar de gebruikers doorbelast en prijst het veer zich uit de markt.

7 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

4 Beleids- en beheerprogramma begraafplaatsen 2025-2029 Toelichting

Door het vaststellen van het Beleids- en beheerprogramma begraafplaatsen kunnen inwoners en nabestaanden vertrouwen op: verzorgde en goed onderhouden begraafplaatsen; voldoende capaciteit voor begraven/asbestemmingen; een nette en verzorgde begrafenis en/of asbestemming tegen een betaalbaar tarief; een goede begraafplaatsadministratie. Op deze wijze kunnen inwoners en nabestaanden hun dierbaren op een waardige wijze herdenken.

Onderdeel van begrotingsprogramma('s) Structureel en/of incidenteel (S / I)

Structureel Dekking binnen voorgestelde verhoging tarieven met 10% van het beleids- en beheerprogramma begraafplaatsen 2025-2029

Omvang (€) 2025 2026 2027 2028 Is het een wettelijke taak?

Risico’s als we het niet doen?

Afwegingskader

51.000 52.000 53.000 54.000 Begraven is een wettelijke taak. Het budget betreft een overschot op het beleids- en beheerprogramma begraafplaatsen 2025-2029. De raad heeft 2 juli 2024 ingestemd dit budget in te zetten voor het realiseren van herinneringsmonumenten, het in stand houden van waardevolle en historische grafmonumenten en het versnellen van het vervangen van oude grindpaden. Onder voorbehoud van de afweging bij de begroting. De genoemde taken zijn geen wettelijke taken. Wel heeft de raad nadrukkelijk aangegeven dat eind 2024 een plan voor de herdenkingsmonumenten gereed moet zijn. Als het budget niet beschikbaar is kan geen invulling worden gegeven aan het realiseren van herinneringsmonumenten, het in stand houden van waardevolle en historische grafmonumenten en het versnellen van het vervangen van oude grindpaden. Dit betekent dat: - Niet tegemoet wordt gekomen aan de keuze van de raad en wensen van nabestaanden voor het plaatsen van herdenkingsmonumenten. - Waardevolle en historische grafmonumenten verder in verval raken en op termijn geruimd worden, waardoor een stuk historisch erfgoed verdwijnt. - Het vervangen van de oude grindpaden langer duurt waardoor de onderhoudskosten in de tussentijd hoger zijn.

Score

Toelichting

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen) 3. De gebruiker betaalt

Genoemde taken zijn een keuze van de gemeente.

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20 5. Geen taken zonder knaken

Het gaat niet altijd alleen over geld maar in dit geval juist om de emotie en het gevoel. En dat is juist bij de minder financieel draagkrachtigen belangrijk. Via de leges van het grafrecht en onderhoudsrecht dragen rechthebbenden bij aan de kosten. De genoemde maatregelen kosten geld maar voorzien in een behoefte van de rechthebbenden en nabestaanden en keuze van de raad. De genoemde taken zijn gemeentelijke keuzes, zonder wettelijke verplichting. Als er geen budget is kan niet aan de

8 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

Totaal score

keuze van de raad worden voldaan om het plan voor de herinneringsmonumenten uit te voeren. Voor de herdenkingsmonumenten en waardevolle en historische grafmonumenten zijn geen financiële gevolgen op de langer termijn. Voor het onderhoud van de paden zijn er wel financiële gevolgen op de lange termijn omdat de onderhoudskosten zijn de komende jaren hoger zijn.

9 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

5 Jongerenwerk Toelichting

Onderdeel van begrotingsprogramma('s)

In 2023 en 2024 hebben de jongerenwerkorganisaties een incidentele impuls ontvangen vanuit een motie van de Raad. Vanaf 2025 zijn deze incidentele middelen niet meer beschikbaar. We zien veel positieve effecten door de impuls op het jongerenwerk. We willen de uitbereiding van het jongerenwerk structureel inbedden in het bredere preventieperspectief. Met deze extra middelen zetten we in op coaching van meer jongeren en de thema’s online leefwereld, mentale weerbaarheid en veiligheid. In 2025 financieren we een deel van de middelen (62.000 euro) vanuit het GALA. Na 2025 is deze financiering zeer onwaarschijnlijk door een forse mindering in beschikbare middelen vanuit het GALA. In het overzicht nieuw beleid verrekenden we deze dekking reeds op het bruto bedrag van 182.000 euro. Leven, Omzien

Structureel en/of incidenteel (S / I)

Omvang (€)

Jaarlijks kost het nieuwe beleid €182.000. Investeren in jongerenwerk is investeren in preventie. De opbrengsten zijn daarom niet direct zichtbaar.

2025 2026 2027 2028 Is het een wettelijke taak?

120.000 182.000 182.000 182.000 Nee

Risico’s als we het niet doen?

Wanneer we niet structureel extra inzetten op het jongerenwerk, gaat dit ten koste van de uren/inzet van de jongerenwerkers en de borging van verschillende projecten uit het programma Bouwen aan Sociale Kracht.

Afwegingskader

Score

Toelichting

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen)

Jongerenwerk is een volledig autonome taak.

3. De gebruiker betaalt

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20

5. Geen taken zonder knaken 6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn Totaal score

De coaching, activiteiten en straatwerk die het jongerenwerk uitvoert, zijn vrij toegankelijke voorzieningen. Investering in jongerenwerk heeft daarom positief effect op deze (kwetsbare) doelgroep. De afnemer betaalt niet voor de kosten. De voorzieningen zijn vrij toegankelijk. Door te investeren in het jongerenwerk proberen we te voorkomen dat jongeren niet maatschappelijk uitvallen en in dure hulpverleningstrajecten terecht komen. Daarnaast investeren we door het jongerenwerk in talentontwikkeling en participatie. Dit thema gaat niet over een wettelijk onderwerp waar financiering vanuit het Rijk voor is. De kosten blijven gelijk en daarom zijn er geen lange termijn gevolgen.

10 40

10 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

6 Dienstverlenende aanpak jaarwisseling Toelichting

De jaarwisseling is een jaarlijks terugkerend festijn. Er is structureel een bedrag in de begroting opgenomen. In 2023 kozen we voor een meer dienstverlenende aanpak door het toezicht te intensiveren. Deze extra toezichthouders moesten worden ingehuurd. Deze vernieuwde aanpak is door de kernen erg positief ontvangen, er hebben zich geen ongeregeldheden (zoals geweld richting politie en brandweer) voorgedaan. De politie heeft aangegeven dat het de rustigste jaarwisseling ooit was. Daarom wordt voorgesteld om de aanpak jaarwisseling voort te zetten en is het advies het bedrag structureel met 23.000 euro te verhogen naar 70.000 euro (55.000 euro voor jaarwisseling / 15.000 euro voor schades/vernielingen).

Onderdeel van begrotingsprogramma('s) Structureel en/of incidenteel (S / I)

Structureel

Omvang (€) 2025 2026 2027 2028 Is het een wettelijke taak?

23.000 23.000 23.000 23.000 Nee

Risico’s als we het niet doen?

De kans op vandalisme en ongeregeldheden is groter. Ook is de kans dat het meer inzet van politie en ME vraagt is groter. Het schrijnend voorbeeld zijn de incidenten in Hedel (gemeente Maasdriel) van afgelopen jaar.

Afwegingskader

Score

Toelichting

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen) 3. De gebruiker betaalt

Autonome taak.

Effect op de gemeenschap/kern, niet zo specifiek personen.

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20 5. Geen taken zonder knaken 6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

Vaak is de dader niet te achterhalen. Als deze wel te achterhalen is, dan wordt er verhaald. De geprioriteerde kernen (5 stuks) hebben baat bij een rustige jaarwisseling.

Totaal score

0 5

We hebben te maken met een jaarwisselings-cultuur in ons gebied. Hier hebben we rekening mee te houden. Daarnaast verhard en individualiseert onze maatschappij en krijgen we steeds meer te maken met geweld tegen hulpverleners (politie en brandweer). Onduidelijk wat de gevolgen op lange termijn zijn.

11 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

7 Uitbreiding formatie uitvoering leerplicht Toelichting

Onderdeel van begrotingsprogramma('s) Structureel en/of incidenteel (S / I)

In november 2023 diende Regio Rivierenland het verzoek tot uitbreiding formatie leerplicht in, om aan te sluiten bij de nieuwe landelijke norm van het Rijk. De leerplichtambtenaren worden steeds meer geconfronteerd met problemen in gezinnen, waardoor schoolverzuim toeneemt. Daarnaast neemt ook de problematiek in gezinnen qua complexiteit toe. Leven

Structureel

Omvang (€) 2025 2026 2027 2028 Is het een wettelijke taak?

Risico’s als we het niet doen?

Afwegingskader 1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen)

75.000 75.000 75.000 75.000 Ja, in de Leerplichtwet is opgenomen dat iedere gemeente één of meerdere leerplichtambtenaren in dienst moet hebben om toezicht te kunnen houden op de naleving van de leerplicht. Het (risico op) verzuim onder leerlingen neemt toe. Hierdoor komen jongeren zonder startkwalificatie in de maatschappij. Ook kunnen de leerplichtambtenaren geen preventieve taken meer uitvoeren waardoor leerplichtige jongeren in de problemen komen en duurdere zorg nodig hebben.

Score

Toelichting

Betreft gemeentelijke uitvoering van de leerplichtwet.

Leerlingen die schoolverzuim plegen zijn veelal al kwetsbaar (problemen op meerdere leefgebieden). Het heeft ook effect op hun gezondheid, daar zij niet meer een actieve invulling hebben maar blijven thuiszitten. Gebruiker betaalt niet. Hoe meer zaken leerplicht op kan pakken en daarbij de preventieve aanpak volgens de MAS (Methodische Aanpak Schoolverzuim) kan hanteren, hoe minder kinderen voortijdig schoolverlaten. We ontvangen rijksmiddelen voor uitvoering van de leerplichtwet (de zogenaamde kwalificatiegelden), maar deze zijn voor alle gemeenten niet voldoende om de taak adequaat uit te voeren. Door nu (preventief) op extra capaciteit leerplicht in te zetten, voorkom je nadelige (financiële) gevolgen op de langere termijn van schooluitval.

3. De gebruiker betaalt 4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20

0 10

5. Geen taken zonder knaken

6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

Totaal score

12 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

8 Uitvoeringsplan Nota Evenementen Toelichting

Onderdeel van begrotingsprogramma('s) Structureel en/of incidenteel (S / I)

De evenementen in West Betuwe zijn belangrijk voor maatschappelijke verbinding en willen we zo goed mogelijk faciliteren. Het belang voor het faciliteren van evenementen wordt onderstreept in het Coalitieakkoord. In het College Uitvoeringsprogramma is dit voornemen verder uitgewerkt en daarbij is als actie opgenomen om een Nota Evenementen op te stellen. Met de uitvoering van deze nota willen we bijdragen aan gezonde evenementen die hun waarde voor onze gemeente kunnen blijven vervullen. Het gevraagde bedrag verlagen we met 58.000 euro. Kanttekening hierbij is dat hiermee de CUP-ambities niet geheel gerealiseerd kunnen worden. Het controleren van evenementen betreft een wettelijke taak. In het jaarplan van toezicht en handhaving wordt een risico gerichte aanpak toegepast op basis van beschikbare capaciteit. Dit betekent dat enkel de risicovolle en meerjarige evenementen bezocht. Dit betreft 32 van de 150 verwachtte evenementen in 2025. Vanwege onvoldoende capaciteit vinden er geen controles plaats bij laag risico evenementen. Het intensiveren van controles op laag risico evenementen komt voort uit de wens van organisatoren van evenementen. Werken

Structureel

Omvang (€) 2025 2026 2027 2028 Is het een wettelijke taak? Risico’s als we het niet doen?

105.000 105.000 105.000 105.000 Het faciliteren van de evenementen is geen wettelijke taak. Het controleren van evenementen wel. Zie hierboven bij de Toelichting de tweede alinea. Geen financiële risico. Er is sprake van een juridisch, politiek en bestuurlijk risico op zowel toezicht en handhaving als op vergunningverlening. Het niet gehonoreerde budget betreft toezicht en handhaving op laag risico evenementen, welke binnen huidige capaciteit niet bezocht worden. Hierdoor is er een kans op falend toezicht binnen de wettelijke taak (artikel 174 Awb). Daarnaast betreft het niet gehonoreerde budget extra inzet van team vergunningen Apv in de begeleiding van (nieuwe) organisatoren om aanvragen juridisch in orde te maken. Zonder extra inzet is komt de dienstverlening onder druk te staan, waardoor ondersteuning bij de voorbereiding van een aanvraag komt te vervallen. Dit levert een verhoogde kans op weigeringen van evenementenvergunningen op basis van onvolledige stukken.

13 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

Afwegingskader 1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen) 3. De gebruiker betaalt

Score

Toelichting

Deels wettelijke taak, deels faciliterende taak.

De nota beoogt evenementen-m(organisatoren) te faciliteren en niet specifiek de toegankelijkheid daarvan te bevorderen.

De evenementenorganisatoren betalen leges voor het in behandeling nemen van een aanvraag voor een evenementenvergunning. De ondersteuning bij het voorbereiden van de aanvraag valt buiten het legesbedrag en wordt momenteel niet verrekend met de aanvrager. Door het faciliteren van evenementen(-organisatoren) is de kans groter dat evenementen (blijvend) worden georganiseerd. Evenementen dragen bij aan de sociale cohesie, welzijn en economie Financiering uit eigen middelen

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20

5. Geen taken zonder knaken 6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

0 5

Naast incidentele uitgaven structurele uitbreiding van de formatie die deels toereikend is (0,5 fte tbv evenementen coördinator, maar geen 0,5 fte handhaving/vergunningen) . Risico aanwezig dat dit op termijn niet toereikend is, waardoor dienstverlening onder druk komt te staan. Vooralsnog zijn de nadelige financiële gevolgen op lange termijn niet te voorspellen.

Totaal score

14 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

9 Versterking muziekonderwijs Toelichting

Onderdeel van begrotingsprogramma('s)

Conform de aangenomen motie zochten we een structurele oplossing voor de versterking van het muziekonderwijs. Met deze middelen versterken we het muziekonderwijs. Het geld is bestemd voor de muziekscholen en verenigingen, de scholen en Welzijn West Betuwe. Hiervan bekostigen zij de muzieklessen voor kinderen, zowel binnenschools als (deels) buitenschools. De gevraagde middelen à 30.000 euro worden gedekt uit de onderuitputting binnen het cultuurbudget. Derhalve geven we dit nieuwe beleid budgetneutraal weer. Het gaat hier om een bedrag voor een pilot in 2024. Mocht de pilot slagen dan willen we dit voortzetten. Leven

Structureel en/of incidenteel (S / I)

n.v.t. omdat het om een pilot gaat in 2024 en de doorgang van dit plan vanaf 2025 afhankelijk is van de uitkomst van deze pilot

Omvang (€)

30.000

2025 2026 2027 2028 Is het een wettelijke taak?

30.000 30.000 30.000 30.000 Nee

Risico’s als we het niet doen?

We voeren een pilot uit in 2024 en ook als deze pilot slaagt gaan we er niet mee verder als deze bezuiniging wordt doorgevoerd. De pilot is in dat geval dan ook voor niks geweest.

Afwegingskader

Score

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen) 3. De gebruiker betaalt 4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20

5. Geen taken zonder knaken 6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn Totaal score

0 10

Toelichting Het gaat hier om een niet wettelijk verplichte taak. Het VNG advies gaat over het juist niet bezuinigingen op niet wettelijke verplichte taken, maar juist op wettelijk verplichte taken Kinderen van kwetsbare groepen komen veel minder in aanraking met muzieklessen. Door de lessen op de scholen te geven bereiken we ook deze kwetsbare doelgroep De scholen betalen niet voor deze vorm van onderwijs Het effect van deze maatregel is dat kinderen meer in aanraking zullen komen met muziek. De docenten op de basisscholen zullen worden getraind in het geven van muziekonderwijs. Het muziekonderwijs op de scholen zal dan ook op een beter niveau komen. Voor de muziekverenigingen betekent dit dat ze een mogelijkheid hebben om leerlingen na schooltijd verder enthousiast te maken voor muziek en nieuwe jonge leden kunnen werven op deze manier

Dit nieuwe beleid zorgt voor een vermindering van het overige cultuurbudget van 30.000

15 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

10 Toezicht en handhaving fietsenstalling station Geldermalsen Toelichting

Onderdeel van begrotingsprogramma('s) Structureel en/of incidenteel (S / I)

Toezichthouders en Boa's zijn bevoegd om handhavend op te treden op grond van de APV als fietsen hinderlijk of gevaarlijk staan geparkeerd. Tot heden wordt twee keer per jaar de stalling 'schoongeveegd' door de boa's in samenwerking met de Buitendienst. Om de nieuw opgeleverde fietsenstalling schoon, heel en veilig te houden, wordt geadviseerd om het toezicht te intensiveren naar 18 uur per week (ma t/m vrijdag met in de ochtend 2 uur en eind van de dag 1,5 uur). Daarnaast moet een fietsdepot worden opgezet. 1

Niet gehonoreerd

Omvang (€) 2025 2026 2027 2028 Is het een wettelijke taak?

34.000 34.000 34.000 34.000 Nee

Risico’s als we het niet doen?

De nieuwe fietsenstalling krijgt, als er geen adequaat toezicht is, een verwaarloosde uitstraling. De kans op overlast, vandalisme en diefstallen neemt toe. Dit leidt tot een toenemend gevoel van onveiligheid bij gebruikers.

Afwegingskader

Score

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen) 3. De gebruiker betaalt 4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20 5. Geen taken zonder knaken 6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn Totaal score

Toelichting

Is autonome taak.

Geen effect omdat het geen kwetsbare groepen raakt.

0 5

Er wordt geen parkeergeld gevraagd. Wel toezicht uitvoeren geeft maatschappelijk effect van veiligheid.

Het is geen wettelijke taak om toezicht te houden, dus niet van toepassing. We verwachten geen andere financiële gevolgen dan de kosten van het toezicht

10 35

16 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

11 Bovenregionale inkoop essentiële functies jeugdhulp Toelichting

Onderdeel van begrotingsprogramma('s) Structureel en/of incidenteel (S / I)

De 7 Gelderse Jeugdregio's (hierna: G7) kopen gezamenlijk Essentiële Functies Jeugdhulp in. Het gaat om schaarse functies die beschikbaar moeten zijn voor het gehele bovenregionale gebied. Essentiële Functies zijn integrale hoog specialistische zorgvormen voor kwetsbare kinderen en hun gezinnen en/of netwerk. Het gaat om meervoudige en complexe zorgvragen. Gemeenten moeten deze voorzieningen hebben, maar zijn zelf te klein om het goed en efficiënt in te richten. Omzien

Structureel

Omvang (€) 2025 2026 2027 2028 Is het een wettelijke taak?

65.000 65.000 65.000 65.000 Ja

Risico’s als we het niet doen?

Gemeenten zijn verplicht om deze voorziening in te kopen en zijn zelf te klein om het goed en efficiënt in te richten. De bovenregionale samenwerking op de essentiële functies is niet afzonderlijk te organiseren. Er is een stevige transformatieopdracht aan gekoppeld die een langdurige samenwerkingsrelatie vraagt. Het verbeteren van de organisatie en inkoop van specialistische jeugdzorg is een van de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd.

Afwegingskader

Score

1. De maatregel past niet binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen)

Toelichting

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de (specialistische) jeugdhulp.

Met de inkoop van essentiële functies verbeteren we de hoog specialistische zorgvormen jeugdhulp voor kwetsbare kinderen en hun gezinnen en/of netwerk. We willen de beschikbaarheid, kwaliteit en betaalbaarheid verbeteren van zorg voor jeugdigen met complexe zorgvragen. Het gaat om jeugdhulp die door de gemeente betaald wordt. Met de gezamenlijke inkoop van essentiële functies willen we de (dure) voorzieningen betaalbaar houden. Met de gezamenlijke inkoop gaat een transformatie gepaard, waarmee we het anders en beter gaan doen voor de meest kwetsbare kinderen en gezinnen die jeugdhulp nodig hebben. De opdracht van de essentiële functies bestaand uit een aantal subonderdelen, waarvoor verschillende financiële afspraken gelden. De kosten voor het feitelijk gebruik van de essentiële functies zijn standaard opgenomen in de begroting van jeugdzorg. De extra kosten zijn bedoeld voor de gezamenlijke transformatieopdracht. Op dit moment is nog niet inzichtelijk wat de kosten na 2028 zijn. Deze gezamenlijk opdracht heeft een looptijd van 7 jaar. De opdracht van de essentiële functies bestaand uit een aantal subonderdelen, waarvoor verschillende financiële afspraken gelden. Een van deze onderdelen is ‘Leren en Ontwikkelen’, deze gelden voor het eerste contractjaar (2025). Aan het einde van het eerste contractjaar wordt er opnieuw bekeken wat nodig is in dit kader.

3. De gebruiker betaalt

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20 5. Geen taken zonder knaken

6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

Totaal score

17 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

12 Programma Bomen 2025-2034 Toelichting

Het Programma bomen 2025-2034 is een nieuwe visie en werkwijze voor onze bomen. Met dit programma dragen we bij aan de opgaves en ambities uit onze Omgevingsvisie en de Lokale Adaptatie Strategie (LAS). Ook geven we invulling aan de Landelijke maatlat voor een groene, klimaatadaptieve gebouwde omgeving. We behouden onze bomen en gaan nieuwe bomen planten voor verkoeling. We zorgen voor goede groeiruimte voor onze bomen. Het inhoudelijk voorstel komt na de zomer in de raad.

Onderdeel van begrotingsprogramma('s) Structureel en/of incidenteel (S / I)

Structureel

Omvang (€) 2025 2026 2027 2028 Is het een wettelijke taak?

57.000 68.000 80.000 Omgevingswet: artikel 1.3: bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde leefomgeving en deze doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen ter vervulling van maatschappelijke behoeften. Artikel 1.6 Zorgplicht voor de fysieke leefomgeving Nationaal Deltaprogramma en Deltabeslissing Ruimtelijke adaptatie: Nederland moet in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust ingericht zijn.

Risico’s als we het niet doen?

Het doel van het nationaal Deltaprogramma om in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust te zijn wordt niet gehaald. Indien er geen budget beschikbaar wordt gesteld voor de uitvoering van het Programma bomen kunnen we het huidige areaal bomen niet in stand houden. Dit betekent dat we circa 3.500 bomen moet verwijderen en geen nieuwe bomen kunnen terug planten. Op dit moment is er in de dorpskernen al sprake van hittestress op warme dagen in de zomer. Dit neemt dan alleen maar toe. Bomen hebben een positief effect op een gezonde leefomgeving voor mens en dier. Bomen matigen de effecten van klimaatverandering, dragen bij aan het herstel van de bodem en zijn belangrijk voor de biodiversiteit. Ook onze inwoners zijn zich hiervan bewust. In 2022 hebben onder andere veel inwoners bezwaren ingediend tegen het verwijderen van duizenden bomen, opgenomen als bezuinigingsmaatregel in het lopende Groenbeleidsplan. Er is dan ook een hoog risico op grote weerstand in de gemeente als het areaal bomen minder wordt. Ter voorkoming van hittestress moeten we naast het huidige areaal ongeveer 4.000 extra nieuwe bomen aanplanten. In het programma bomen is voorzien in de aanplant van 1.250 bomen. We lopen dus al achter op de klimaatadaptieve inrichting.

18 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

Afwegingskader 1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen)

Score 0

3. De gebruiker betaalt 4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20

0 10

5. Geen taken zonder knaken

6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

Totaal score

Toelichting Het zorgen voor een veilige en gezonde leefomgeving en deze doelmatig beheren is een wettelijke taak. We moeten in 2025 klimaatbestendig en waterrobuust zijn ingericht. Hittestress en gezondheid is een hoog risico voor kwetsbare groepen. Bomen dragen bij aan verkoeling en een gezonde leefomgeving. Een groene omgeving uitnodigt uit om te bewegen en te ontspannen. Groen zorgt dus voor minder stress, minder chronische gezondheidsproblemen en een betere algemene gezondheid. Via belasting Mensen verblijven graag in een groene omgeving en het heeft ook effect op de gezondheid. Een groene omgeving trekt meer recreanten, bezoekers en mensen die in de gemeente willen komen wonen. Er zijn veel subsidiemogelijkheden voor klimaat adaptieve maatregelen en vergroening. Wel wordt er een cofinanciering van 50% verwacht bij deze subsidies. Areaaluitbreiding van bomen brengt met zich mee dat de kosten stijgen. Hiermee is voor de komende 5 jaar rekening gehouden.

19 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

13 Cliëntondersteuning Toelichting

Onderdeel van begrotingsprogramma('s) Structureel en/of incidenteel (S / I) Omvang (€) 2025 2026 2027 2028 Is het een wettelijke taak? Risico’s als we het niet doen?

Afwegingskader 1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen)

Iedere Nederlander heeft recht op onafhankelijke ondersteuning (OCO). Dit is in de wet geregeld. Artikel 1.1.1. van de Wmo 2015 definieert cliëntondersteuning als: “Onafhankelijke ondersteuning met informatie, advies en algemene ondersteuning die bijdraagt aan het versterken van de zelfredzaamheid en participatie en het verkrijgen van een zo integraal mogelijke dienstverlening op het gebied van maatschappelijke ondersteuning, preventieve zorg, zorg, jeugdhulp, onderwijs, welzijn, wonen, werk en inkomen.” Vrijwel alle gemeenten hebben hierover afspraken gemaakt met de MEE-organisaties, zo ook West Betuwe. Dit in de vorm van subsidie. Hiernaast hebben we een overeenkomst Wmo vertrouwenspersoon met Zorgbelang welke eindigt op 31 december 2025. Het beroep op beide diensten neemt toe. Dit leidt tot een structurele kostenstijging. Omzien

Niet gehonoreerd

23.000 23.000 23.000 23.000 Clientondersteuning is een wettelijke taak. Het aanbieden van vertrouwenspersoon Wmo niet. Is niet in lijn met het ombuigingsvoorstel clientondersteuning.

Score

Toelichting

Het aanbieden van clientondersteuning is een wettelijke taak. Op welke wijze we hier invulling geven is niet voorgeschreven.

Met de uitbreiding van de subsidie kunnen meer uren worden ingezet wat een positief effect heeft voor de doelgroep. Vraag is wel of we clientondersteuning blijven aanbieden op de huidige wijze of dat we onderzoeken of er ook andere mogelijkheden zijn. Op basis van de uitkomst van dat onderzoek krijgen we meer zicht op de kostenontwikkeling in de komende jaren. Clientondersteuning is gratis voor de inwoners Verhogen van de subsidie betekent dat er meer uren clientondersteuning kunnen worden ingezet. Ondertussen kunnen we onderzoeken of we ook op een andere wijze invulling kunnen geven aan deze dienst.

3. De gebruiker betaalt 4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20

0 10

5. Geen taken zonder knaken 6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

Totaal score

De regelgeving wordt steeds complexer, wat het voor een groot aantal inwoners steeds ingewikkelde maakt om hun weg te vinden. We zien dat mantelzorgers een grote rol vervullen, maar het komt ook voor dat inwoners hun mantelzorger niet overal mee willen belasten en de voorkeur hebben om een onafhankelijk iemand aan hun zijde te hebben bij bijvoorbeeld een gesprek met een consulent van Team sociaal. Door de toenemende druk om mantelzorgers is in de toekomst een verschuiving te verwachten van de inzet van mantelzorger naar een clientondersteuner.

20 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

14 Verlengen exploitatieovereenkomst zwembad en sporthal Geldermalsen Toelichting

Onderdeel van begrotingsprogramma('s) Structureel en/of incidenteel (S / I)

De huidige exploitatieovereenkomst met Laco (exploitant) loopt augustus 2025 af. Om de zwembad- en sporthalvoorziening te behouden, moet de overeenkomst verlengd worden. Met een substantieel hogere gemeentelijke bijdrage. Daarnaast vraagt het met Laco en gebruikers ontwikkelen van een lange termijn visie op nieuwbouw of grootschalige renovatie van de voorzieningen om tijdelijke inzet van een projectleider in 2025 Omzien Structureel en Incidenteel

Omvang (€)

450.531 (Structureel) hogere exploitatiebijdrage

2025 2026 2027 2028 Is het een wettelijke taak?

150.177 450.531 450.531 450.531 Nee

Risico’s als we het niet doen?

Als de gemeente en Laco de overeenkomst niet verlengen, zullen zwembad en de sporthal worden gesloten. De sluiting van het zwembad en de sporthal zou aanzienlijke maatschappelijke gevolgen hebben, aangezien inwoners en verenigingen moeten uitwijken naar omliggende locaties voor zwem- en sportactiviteiten. Onzeker is of daar vervolgens ruimte is om hun activiteiten in te passen. Het biedt daarmee ook risico’s voor de zwemvaardigheid van de inwoners van West Betuwe.

Afwegingskader

Score

Toelichting

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen)

Zwem- en sportvoorzieningen betreft een autonome gemeentelijke taak.

3. De gebruiker betaalt

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20

5. Geen taken zonder knaken

6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

De sporthal- en zwembadvoorziening betreft niet uitsluitend maar wel mede kwetsbare groepen (ouderen, kinderen, minima). Via verschillende maatregelen worden sporten en zwemmen voor deze groepen in deze voorzieningen gestimuleerd. Een lagere financiële gemeentelijke bijdrage voor deze sportvoorzieningen, zou kunnen leiden tot hogere tarieven voor gebruikers van de sportvoorzieningen. Als de overeenkomst echter niet verlengd wordt, verdwijnen de sportvoorzieningen überhaupt. Een sporthal- en zwembadvoorziening stimuleren het individueel en in groepsverband bewegen. Dit heeft positieve gevolgen voor sociale cohesie en fysieke en mentale gezondheid van inwoners. Kosten voor exploitatie van deze sportvoorzieningen betaalt de gemeente uit inkomsten algemene uitkering en uit eigen middelen. Bij verlengen van de exploitatieovereenkomst zullen de gemeentelijke bijdragen voor instandhouding van deze voorzieningen voor de komende tien jaar stijgen. Indien de gemeente deze voorzieningen vanaf 2035 nog steeds in stand wil houden, zullen de kosten van jaarlijkse instandhouding waarschijnlijk verder toenemen vanwege nieuwbouw / grootschalige renovatie die dan benodigd zal zijn.

Totaal score

21 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

15 Informatiesysteem en Veiligheidsinformatie knooppunt ondermijning Toelichting

Criminelen gebruiken regelmatig hardwerkende inwoners en ondernemers voor hun criminele activiteiten. Bijvoorbeeld door panden te gebruiken voor drugslabs, witwassen en drugsafvaldumping. Zo worden nietsvermoedende inwoners meegetrokken in de onderwereld. Dit noemen ondermijning. Om ondermijning tegen te gaan is er extra formatie nodig en een goed informatiesysteem. De formatie betreft de invulling van twee fte, namelijk Bibobfunctionaris (1 fte) en Informatiecoördinator (1 fte). De Wet Bibob is een (preventief) bestuursrechtelijk instrument. Een onderzoeksbureau heeft medio 2023 een scan uitgevoerd. Het rapport geeft naast conclusies (evaluatie), ook aanbevelingen over hoe de Wet Bibob het beste kan worden vormgegeven in de gemeentelijke organisatie van West Betuwe. Een van de aanbevelingen was om een Bibob-coördinator aan te stellen die uitvoering geeft aan het gemeentelijk Bibob-beleid om te voorkomen dat de gemeente onbedoeld criminaliteit faciliteert. Om zicht te krijgen en te behouden op ondermijning gerelateerde activiteiten, personen (inclusief zorg- en veiligheidscasuïstiek) en bedrijven, zetten we in op informatie-gestuurd werken met als doel georganiseerde criminaliteit en ondermijning effectiever aan te pakken. Daarvoor is het nodig om te investeren in een informatiesysteem (structurele last) en in de implementatie van het informatieknooppunt (incidentele last).

De Informatiecoördinator is nodig om uitvoering te geven aan het Informatieknooppunt in het kader van de aanpak ondermijning en complexe zorg- en veiligheidscasuïstiek (waaronder jeugd, verwarde personen, mensenhandel/arbeidsuitbuiting). NB het voorgestelde structurele bedrag betreft het informatiesysteem.

Onderdeel van begrotingsprogramma('s) Structureel en/of incidenteel (S / I)

Structureel

Omvang (€)

Risico’s als we het niet doen?

25.000 25.000 25.000 25.000 Nee, maar op basis van haar wettelijke taken en bevoegdheden beschikt de gemeente over informatie waarmee ondermijnende activiteiten in kaart kunnen worden gebracht. Een slechte informatiepositie draagt niet bij aan een efficiënte en effectieve aanpak van georganiseerde criminaliteit en ondermijning.

Afwegingskader

Score

2025 2026 2027 2028 Is het een wettelijke taak?

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG

2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen)

Toelichting Om criminaliteit en ondermijning efficiënt aan te pakken, moeten meerdere partijen (gemeente, politie, OM, Belastingdienst) met elkaar samenwerken en dus informatie delen. Georganiseerde criminaliteit rukt op in de kernen en wijken, daar is geen ontkennen meer aan. En dat treft vooral kwetsbare inwoners. Scholieren die worden geronseld op

22 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

3. De gebruiker betaalt

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20

5. Geen taken zonder knaken 6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

Totaal score

scholen voor de drugsindustrie, kwetsbare burgers die worden ingelijfd in criminele netwerken én criminelen die handig gebruikmaken van de miljoenen die omgaan in het sociaal domein. De problematiek is complex en onzichtbaar, het speelt zich immers onder de oppervlakte af. Door informatie samen te brengen en in samenhang te zien, wordt er zicht gekregen en geeft input om tot actie over te gaan samen met de partners. Het is een maatschappelijk probleem. Eventuele afpakacties (bijvoorbeeld inbeslagname van voertuigen, gefinancierd met crimineel geld) vloeien niet terug naar de gemeente. De essentie van georganiseerde ondermijnende criminaliteit is dat de ‘reguliere samenleving’ doordrenkt raakt met criminele activiteiten en actoren, die de bestaande gezagsstructuren vervangen of beïnvloeden. Dat is een effect dat iedereen raakt, ook als niet iedereen zich daar direct van bewust is. Vooralsnog geen extra rijksgelden voor de aanpak. Criminaliteit en ondermijning worden een steeds groter probleem. De kosten die dit met zich meebrengt worden enkel groter.

23 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

16 Uitvoeringsprogramma Woonzorgvisie Toelichting

Onderdeel van begrotingsprogramma('s)

De woonzorgvisie geeft de beleidsrichting aan en de prioriteiten (thema’s) waar we de komende jaren aan werken. Deze woonzorgvisie is daarmee een aanvulling op de woonvisie 2020-2030 en sluit aan bij de speerpunten uit het Coalitieakkoord 2022-2026, zoals het behouden van voorzieningen en het investeren in sociale kracht, ontmoeting, leefbaarheid en mobiliteit en kerngericht werken. Wonen Leven Omzien

Structureel en/of incidenteel (S / I) Omvang (€) 2025 2026 2027 2028 Is het een wettelijke taak?

50.000

Risico’s als we het niet doen?

In eerste instantie waren gemeenten vanuit het Rijk verplicht om vanaf 2024 een woonzorgvisie vast te stellen. Deze verplichting is inmiddels vervallen. De gemeenteraad West Betuwe heeft op 26 maart 2024 de woonzorgvisie vastgesteld. Zoals in het raadsvoorstel voor de woonzorgvisie opgenomen is de vervolgstap de opstelling van een uitvoeringsprogramma (uitvoeringsagenda).

Nee

Met het oog op de tekorten aan zorgpersoneel is de huidige manier waarop we het zorglandschap hebben ingericht niet langer houdbaar richting de toekomst. Samenwerking tussen inwoners(organisaties), zorgorganisaties, welzijnspartijen, woningcorporaties en gemeente is essentieel om onze inwoners met een bepaalde mate van zorg of begeleiding nu en in de toekomst te kunnen blijven ondersteunen. Daarnaast wordt er vanuit het rijk, in het kader van de regionale woondeals, gevraagd om voldoende woningen te ontwikkelen voor ouderen en bijzondere doelgroepen. Afwegingskader 1. De maatregel past niet binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen)

Score

Toelichting

De opstelling van een woonzorgvisie is geen wettelijke verplichting.

Als start voor het opstellen is een analyse opgesteld om de bevolkingsopbouw en groei en het aanbod aan voorzieningen inzichtelijk te krijgen. De focus in deze woonzorgvisie ligt op ouderen en op aandachtsgroepen die zorg of ondersteuning nodig hebben, zoals mensen met psychosociale problematiek (GGZ) of mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking. Hierbij zien

24 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

we een relatie met de ontwikkeling op het gebied van het Integraal Zorgakkoord (IZA, het beschikbaar en toegankelijk houden van zorg) en het Gezond en Aktief Leven Akkoord (GALA, richt zich op preventie/versterken van de sociale basis). 3. De gebruiker betaalt

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20

5. Geen taken zonder knaken

Op het moment dat er daadwerkelijk uitvoering wordt gegeven aan de opgaven die in de woonzorgvisie staan benoemd is het op termijn wellicht aan de orde dat de gebruiker (deels) betaalt. Door de visie te vertalen naar concrete uitvoeringsprojecten dragen we bij aan een houdbaar zorglandschap en aan betere voorwaarden om inwoners zo lang mogelijk zelfstandig te laten wonen. Voor de uitvoering van de opgaven ontvangen we geen rijksmiddelen. We gaan onderzoeken of er subsidiemogelijkheden zijn dan wel of we aan kunnen sluiten bij ander ontwikkelingen. Wonen, welzijn en zorg en huisvesting voor aandachtsgroepen heeft ook op rijksniveau veel aandacht. Dit komt terug in de volgende nationale programma’s:

• • •

6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn Totaal score

Wonen, ondersteuning en zorg voor ouderen (WOZO), ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) Wonen en zorg voor ouderen, ministeries van VWS en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) Een thuis voor iedereen, ministeries van BZK, VWS, Justitie en Veiligheid (JenV), Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)

Op dit moment is nog niet inzichtelijk wat de kosten na 2028 zijn.

25 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

Voorgesteld incidenteel nieuw beleid Hierna volgt de uitwerking van de onderwerpen incidenteel nieuw beleid in formats, inclusief de toets aan de afwegingsleidraad financieel fit West Betuwe.

26 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

1 Programma Wonen Toelichting

Onderdeel van begrotingsprogramma('s) Structureel en/of incidenteel (S / I)

Om de geambieerde versnelling van de woningbouw te ondersteunen stellen we geld beschikbaar om de uitvoeringskracht van de ambtelijke organisatie te vergroten. We kunnen daarmee lopende harde en zachte woningbouwinitiatieven beter faciliteren richting realisatie en nieuwe sneller oppakken. Wonen

Incidenteel

Omvang (€) 2025 2026 2027 2028 Is het een wettelijke taak?

944.000 944.000 944.000 0 Ja/ nee, de gemeente heeft wel een wettelijke taak bij het mogelijk maken van woningbouw. Er zijn (vooralsnog) geen wettelijke eisen aan de personele capaciteit of het aantal te plannen en realiseren woningen.

Risico’s als we het niet doen?

Geen door de raad gewenste versnelling op de woningbouw en het vergroten van de plancapaciteit.

Afwegingskader

Score

Toelichting

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG

Het gaat hierbij om de wettelijke taken die voortvloeien uit de Omgevingswet, die vertaald is in lokale regelgeving. Er zijn geen wettelijke eisen aan de afhandeling van woningbouwinitiatieven die op dit moment ruimtelijk nog niet mogelijk zijn (en waarvoor principebesluiten gevraagd worden).

2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen) 3. De gebruiker betaalt

Geen direct effect voor kwetsbare groepen. Indirect als positief effect het vinden van passende huisvesting.

Via leges- en anterieure overeenkomsten dragen initiatiefnemers bij aan de gemeentelijke kosten.

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20 5. Geen taken zonder knaken

Het moet leiden tot een versnelde woningbouw

Voor de werkzaamheden uit het programmaplan krijgen we nul euro van het Rijk, terwijl we wel bijdragen aan de ambities uit de Nationale Bouw- en Woonagenda

6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

Het gaat om incidentele middelen, die grotendeels bekostigd worden door de initiatiefnemers. Een groei van het woningaanbod kan leiden tot meer inkomsten voor de gemeente (OZB en accress).

Totaal score

27 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

2 Uitvoeringsplan Nota Evenementen Toelichting

Onderdeel van begrotingsprogramma('s) Structureel en/of incidenteel (S / I)

Incidenteel

Omvang (€) 2025 2026 2027 2028 Is het een wettelijke taak? Risico’s als we het niet doen?

36.000 16.000 8.000 Het faciliteren van de evenementen is geen wettelijke taak. Het controleren van evenementen wel. Zie hierboven bij de Toelichting de tweede alinea. Geen financiële risico. Er is sprake van een juridisch, politiek en bestuurlijk risico op zowel toezicht en handhaving als op vergunningverlening. Het niet gehonoreerde budget betreft toezicht en handhaving op laag risico evenementen, welke binnen huidige capaciteit niet bezocht worden. Hierdoor is er een kans op falend toezicht binnen de wettelijke taak (artikel 174 Awb). Daarnaast betreft het niet gehonoreerde budget extra inzet van team vergunningen Apv in de begeleiding van (nieuwe) organisatoren om aanvragen juridisch in orde te maken. Zonder extra inzet is komt de dienstverlening onder druk te staan, waardoor ondersteuning bij de voorbereiding van een aanvraag komt te vervallen. Dit levert een verhoogde kans op weigeringen van evenementenvergunningen op basis van onvolledige stukken.

28 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

Afwegingskader 1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen) 3. De gebruiker betaalt

Score

Toelichting

Deels wettelijke taak, deels faciliterende taak.

De nota beoogt evenementen-m(organisatoren) te faciliteren en niet specifiek de toegankelijkheid daarvan te bevorderen.

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20

5. Geen taken zonder knaken 6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

0 5

Totaal score

29 | NIEUW BELEID BEGROTING 2025 UITGEWERKT

3 Transitievisie warmte 2.0 Toelichting

Het doel van de warmtetransitie is om de gemeente West Betuwe aardgasvrij te maken. Om in het juiste tempo een aardgasvrije gebouwde omgeving te realiseren is het doel om tot 2030 het verbruik van aardgas met 20 procent te verminderen. In het afgelopen jaar is er een visie opgesteld waar invulling wordt gegeven aan de uitvoer hiervan. Deze ligt in november 2024 ter besluitvorming bij de raad. De uitvoer van de warmtetransitie kan alleen worden bereikt met een intensievere inzet vanuit de gemeente. De gemeente heeft hier een regisserende rol in. De opgave voor het uitvoeren van de warmtetransitie is enorm. Hoe langer er wordt gewacht met het zetten van concrete stappen in de uitvoering van de warmtetransitie, hoe groter de wettelijke opgave in de toekomst zal zijn. Met het uitvoeren van de Transitievisie Warmte 2.0 zullen veel stappen kunnen worden gezet op onderdelen als (collectieve en individuele warmteoplossingen, isolatie, bedrijventerreinen, etc.). In de uitvoering willen we stappen zetten om warmtenetten te realiseren, beleid te ontwikkelen, samenwerken met betrokken partijen, duurzaamheidscampagnes opzetten en het eigenaarschap van de gemeente in warmtenetten onderzoeken. Door stappen te zetten leren we hoe we de warmtetransitie tot een succes kunnen brengen.

Wanneer dit nieuwe beleid niet wordt uitgevoerd raakt het behalen van de klimaatdoelstellingen van 2030 uit beeld. Ook wordt de mogelijkheid op het realiseren van warmtenetten kleiner. Het niet uitvoeren van dit beleid vertraagd daarmee de warmtetransitie in West Betuwe. In de perspectiefnota eerder dit jaar hebben we voor de uitvoering van de TVW 2.0 1 miljoen per jaar gevraagd. De bedragen zijn door het doorontwikkelen van de visie nu een stuk scherper geworden en in dit format aangepast.

Onderdeel van begrotingsprogramma('s)

Wonen

Structureel en/of incidenteel (S / I)

Incidenteel

Omvang (€) 2025 2026 2027 2028 2029 Is het een wettelijke taak?

467.000 570.000 549.300 785.320

Risico’s als we het niet doen?

Er zijn op dit moment geen directe juridische risico’s. Instanties of inwoners zouden in de toekomst kunnen procederen wegens tekortschieten in de uitvoering van klimaatbeleid wanneer geen concrete stappen worden ondernomen in de warmtetransitie. Een risico in het niet uitvoeren van de warmtetransitie is dat de aanleg van warmtenetten minder mogelijk wordt. Steeds meer mensen kiezen voor individuele oplossingen waardoor het op lange termijn steeds minder mogelijk wordt een warmtenet aan te leggen. Te veel inwoners hebben in de kansrijke collectieve gebieden dan al gekozen voor een individuele oplossing waardoor een warmtenet voor de overige woningen te duur wordt. Tot slot is het niet werken aan een robuust warmtesysteem een risico omdat inwoners daarmee in de toekomst geconfronteerd kunnen worden met hogere energiekosten.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeenteraad.westbetuwe.nl/api/v1/meetings/805/documents/16688