RV2024-127-bijlage-1-programmabegroting-2025.pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2025
Inhoudsopgave Programmabegroting 2025 ................................................................................................................................................................................................................................................ 1 Programmabegroting 2025 ...................................................................................................................................................................................................... 1 Inhoudsopgave Programmabegroting 2025 .............................................................................................................................................................................. 2 Ook bij tegenwind in beweging! ............................................................................................................................................................................................... 4 Leeswijzer ...............................................................................................................................................................................................................................
5 Financiële hoofdlijnen.............................................................................................................................................................................................................. 7 Programma's ......................................................................................................................................................................................................................... 12 Besturen ................................................................................................................................................................................................................................ 13 Wonen ................................................................................................................................................................................................................................... 19 Werken ..................................................................................................................................................................................................................................
24 Leven ..................................................................................................................................................................................................................................... 27 Omzien .................................................................................................................................................................................................................................. 34 Algemene dekkingsmiddelen ................................................................................................................................................................................................. 40 Overhead ............................................................................................................................................................................................................................... 41 Vennootschapsbelasting ....................................................................................................................................................................................................... 42 Onvoorzien ............................................................................................................................................................................................................................
43 Paragrafen............................................................................................................................................................................................................................. 44 Lokale heffingen .................................................................................................................................................................................................................... 45 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................................................................................................ 60 Kapitaalgoederen .................................................................................................................................................................................................................. 69 Financiering ........................................................................................................................................................................................................................... 78 Bedrijfsvoering ......................................................................................................................................................................................................................
88 Verbonden partijen .............................................................................................................................................................................................................. 102 Grondbeleid ......................................................................................................................................................................................................................... 134 Wet Open Overheid .............................................................................................................................................................................................................. 139 Taakstellingen en relevante stelposten ............................................................................................................................................................................... 142 Kerngericht begroten ........................................................................................................................................................................................................... 145 Financiën .............................................................................................................................................................................................................................
172 Grondslagen en uitgangspunten voor de begroting .............................................................................................................................................................. 172 Incidentele baten en lasten .................................................................................................................................................................................................. 175
Structurele mutaties reserves .............................................................................................................................................................................................. 185 Baten en lasten op programmaniveau .................................................................................................................................................................................. 191 Overhead ............................................................................................................................................................................................................................. 192 Onvoorzien .......................................................................................................................................................................................................................... 194 Vennootschapsbelasting ..................................................................................................................................................................................................... 195 Taakveld totaal ....................................................................................................................................................................................................................
196 Taakveld per programma ..................................................................................................................................................................................................... 199 Geprognosticeerde balans ................................................................................................................................................................................................... 209 EMU-saldo ........................................................................................................................................................................................................................... 211 Mutaties reserves per programma ....................................................................................................................................................................................... 212 Bijlage 1 .............................................................................................................................................................................................................................. 215 Indicatoren ..........................................................................................................................................................................................................................
215 Bijlage 2 .............................................................................................................................................................................................................................. 219 Beleidskaders ...................................................................................................................................................................................................................... 219
Ook bij tegenwind in beweging! Komende jaren krijgen we stevige tegenwind als gemeente. We krijgen namelijk minder geld vanuit Den Haag. Daarbij is het alsof we tegelijk ook nog een berg op moeten fietsen: we krijgen er steeds meer taken bij. Om in beweging te blijven moeten we de juiste versnelling kiezen. Dat doen we in deze begroting. We maken duidelijke (financiële) keuzes om onze mooie gemeente financieel fit te houden en onze ambities voor onze kernen waar te maken. Op onderdelen schakelen we bij in deze begroting. We stellen uitgaven bij, maar wel op een manier die inwoners zo veel mogelijk ontziet. Bijvoorbeeld door met de stofkam door onze budgetten te gaan, scherper te begroten en ongebruikte potjes (reserves) in te zetten. Ook zetten we in op het meer kostendekkend uitvoeren van taken en op besparingen bij onze verbonden partijen. Op die manier brengen we niet alleen de begroting in evenwicht, maar ontstaat er zelfs ruimte om te investeren in onze kernen. We willen een veilige gemeente blijven. Met deze begroting trekken we extra geld uit voor toezicht en handhaving op de fietsenstalling. We verhogen daarnaast het budget voor het aanpakken van ondermijning. Leefbare en toekomstbestendige kernen is een belangrijk speerpunt. We blijven daarom inzetten op het versnellen van woningbouw.
Daarbij investeren we in de infrastructuur, maar ook in meer bomen, wat onder meer bijdraagt aan klimaatadaptatie en een fijne groene leefomgeving. We zien nog te vaak dat mensen in de schulden belanden; met alle gevolgen van dien. Daarom zetten we extra in op de aanpak van schulden. Preventie is daarbij essentieel, maar ook nazorg na een schuldhulpverleningstraject om herhaling te voorkomen. Het is fijn leven in onze 26 kernen en dat willen we behouden. Daarom trekken we met deze begroting extra geld om uitvoering te geven aan de nota evenementen. Daarnaast zetten we in op het versterken van het muziekonderwijs. Bovendien blijven we investeren in goede huisvesting voor onze scholen. Goede zorg en ondersteuning voor hen die dat nodig hebben vinden we belangrijk. Daarom verhogen we het budget voor jongerenwerk. Daarnaast versterken we onze inzet op preventie door met extra formatie leerplichtambtenaren het aantal schoolverzuim en schoolverlaters te verminderen. Met het opstellen van een uitvoeringsprogramma geven we een impuls aan het versterken van de woonzorgcombinatie. Door een scherpe financiële koers te varen, is het dus mogelijk om tegelijk extra te investeren in onze kernen. Zo bouwen we verder aan onze mooie gemeente. Kortom: we blijven in beweging, ook bij tegenwind. West Betuwe, oktober 2024 College van burgemeester en wethouders
Leeswijzer Dit is de begroting 2025 van de gemeente West Betuwe. Volgens de Gemeentewet moet iedere gemeente jaarlijks een begroting en een jaarrekening opstellen. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bevat de regelgeving daarvoor. De begroting kent in grote lijnen dezelfde opzet als de begroting 2023. In deze leeswijzer worden alle onderdelen van de begroting behandeld. De begroting begint met de inleiding, leeswijzer en de financiële hoofdlijnen. De begroting bestaat uit de programma's, de paragrafen en de financiële begroting. De nog vast te stellen maatregelen uit West Betuwe Financieel Fit en het overige nieuw beleid zijn niet verwerkt in deze begroting. Na vaststelling door de raad wordt dit alsnog verwerkt in de begroting. Programma's Deze begroting bestaat uit 5 programma’s. Deze programma’s zijn onderverdeeld in taakvelden. Bij het benoemen van de taakvelden hebben we ons in beginsel gebaseerd op het BBV. Hiermee vergroten we de transparantie en is het eenvoudiger om gemeenten onderling te vergelijken. De taakvelden worden ook gebruikt om informatie te verstrekken aan andere partijen zoals het Rijk, toezichthouders en CBS.
De begroting kent de volgende programma's: Programma 1 Besturen Programma 2 Wonen Programma 3 Werken Programma 4 Leven Programma 5 Omzien Alle programma’s bestaan uit een inleiding waarin we beknopt weergeven wat de ambitie van West Betuwe is. Bij de beleidsprogramma's wordt vervolgens beschreven welke belangrijkste doelen er in 2025 zijn voor het betreffende programma en wat we willen bereiken en een toelichting op activiteiten en prestaties die bij onze doelen horen, oftewel wat we daarvoor gaan doen. Verder presenteren we bij elke programma de lasten en baten van het programma. De gemeenteraad stelt de begroting en de toelichting vast op het niveau van de programmaonderdelen voor het jaar 2025. De bij deze begroting gepresenteerde meerjarenramingen voor de overige jaren (dus voor 2026 en de jaren daarna) maken (wettelijk) geen deel uit van de voorliggende autorisatie. De cijfers 2023 in de tabellen zijn de cijfers vanuit de jaarrekening 2023. De cijfers 2024 zijn de cijfers naar de stand van de eerste bestuursrapportage 2024.
Paragrafen De paragrafen geven inzicht in de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico's. Het BBV schrijft de volgende paragrafen voor: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid 8. Wet Open Overheid Daarnaast hebben we nog twee extra paragrafen: 9. Taakstellingen en relevante stelposten 10. Kerngericht begroten Financiële begroting In het laatste deel van de begroting staat informatie over onder andere financiële specificaties (baten en lasten per taakveld), de geprognosticeerde balans, EMU-saldo, mutaties reserves en een overzicht van de incidentele baten en lasten.
Financiële hoofdlijnen De begroting 2025 is de derde begroting van het huidige college van B&W van West Betuwe. In deze begroting presenteren we de uitgaven en inkomsten voor het volgende jaar, maar ook voor de drie daarop volgende jaren. De effecten van de perspectiefnota 2025 beperken zich tot de twee sportinvesteringen (kunstgrasvelden), zoals besloten bij de behandeling van de perspectiefnota. Verder zijn de effecten van de meicirculaire 2024 in de begroting verwerkt. De nog vast te stellen maatregelen uit West Betuwe Financieel Fit en het overige nieuw beleid zijn niet verwerkt in deze begroting. In 2025 geven wij naar verwachting ongeveer 182 miljoen euro uit om de ambities voor West Betuwe te realiseren. Tegenover deze uitgaven staan ongeveer 179 miljoen euro aan inkomsten, waardoor de begroting 2025 (nog) niet in evenwicht is. Voor het sluitend krijgen van de begroting zijn de maatregelen uit West Betuwe Financieel Fit noodzakelijk. Het financiële beeld In de begroting staat wat we volgend jaar willen bereiken, wat we daar voor gaan doen en wat dit ons gaat kosten. Deze begroting gaat vooral over 2025. Wanneer de gemeenteraad de begroting vaststelt, wordt daarmee formele goedkeuring gegeven tot het doen van uitgaven in het jaar 2025. De begroting bevat naast informatie over het jaar 2025 ook informatie over de jaren 2026 tot en met 2028.
De informatie over de jaren 2026 tot en met 2028 noemen we de ‘meerjarenbegroting’. De meerjarenbegroting gaat ter kennisname naar de gemeenteraad en geeft context voor de gemeenteraad bij de vaststelling van de Begroting 2025. Wel is het bij de meerjarenbegroting van belang dat we meerjarig een reëel en structureel evenwicht presenteren, zoals volgt uit de voorschriften van het BBV. Van Perspectiefnota 2025 naar Begroting 2025 Onderstaand financieel perspectief is het resultaat van de Perspectiefnota 2025. Bedragen x 1.000 euro 2025
2026
2027
2028
-1.373
-130
-1.099
-1.867
Structureel nieuw beleid 2025
-110
-108
-106
-103
Meicirculaire 2024
-213
-666
-1.367
-1.958
-1.696
-905
-2.572
-3.928
Financieel vertrekpunt Begroting 2025 bij Perspectiefnota 2025 Mutaties Perspectiefnota 2025
Financieel vertrekpunt Begroting 2025 na Perspectiefnota 2025
Toelichting mutaties Perspectiefnota 2025 In de begroting 2025 is het volgende nieuw beleid vanuit de Perspectiefnota 2025 opgenomen: Nieuw beleid structureel Omschrijving Nieuw beleid structureel
2025
2026
Kunstgras vv MVV Kunstgras vv BRC Totaal
58 52 110
57 51 108
Bedragen x 1.000 euro 2027 2028 56 50 106
55 49 103
Autonome ontwikkelingen Na de Perspectiefnota 2025 is er nog een raadsbesluit genomen die we verwerkten in de begroting 2025. Bedragen x 1.000 euro 2025
2026
2027
2028
-1.696
-905
-2.572
-3.928
Formatie team Sociaal en team Beleid Maatschappelijke ondersteuning
-1.147
-1.147
-1.147
-1.147
Saldo Begroting 2025 (na autonome ontwikkelingen)
-2.843
-2.052
-3.719
-5.075
Financieel vertrekpunt Begroting 2025 na Perspectiefnota 2025 Autonome ontwikkelingen (verwerkt in de begroting 2025)
Toelichting mutaties autonome ontwikkelingen In de raad van 24 september 2024 is besloten om de formatie bij de teams Sociaal en Beleid Maatschappelijke Ondersteuning uit te breiden. De lasten van deze uitbreidingen zijn 1.147.000 euro.
Taakstellingen in de begroting In de begroting zijn, door de raad vastgestelde taakstellingen, opgenomen. Hieronder is een overzicht opgenomen van deze taakstellingen. Voor het realiseren van deze taakstellingen zijn plannen gemaakt. Echter bestaat het risico dat niet alle taakstellingen in zijn geheel gerealiseerd worden. Indien hier sprake van is, wordt dit tijdelijk opgevangen in het weerstandsvermogen. Bedragen x 1.000 euro Taakstellingen in de begroting 2025
2025
2026
2027
2028
0
422
422
422
Verkoop Vastgoed (Perspectiefnota 2023)
500
500
0
0
Incidentele dekkingsmaatregel subsidioloog (Perspectiefnota 2023)
300
250
0
0
Herinvoering eigen bijdrage Wmo (coalitieakkoord Rutte IV)
-40
431
428
428
Besparingen Jeugdzorg (Commissie van Wijzen)
750
0
0
0
1.510
1.603
850
850
Besparing bijdrage Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (Perspectiefnota 2023)
Totaal
Voor een uitgebreide toelichting van de taakstellingen wordt verwezen naar de paragraaf Taakstellingen en belangrijke stelposten.
De begroting structureel en reëel in evenwicht In de Gemeentewet is opgenomen dat onze begroting structureel en reëel in evenwicht moet zijn. In artikel 189 (tweede lid) is opgenomen dat: “De raad ziet erop toe dat de begroting structureel en reëel in evenwicht is. Hiervan kan hij afwijken indien aannemelijk is dat het structureel en reëel evenwicht in de begroting in de eerstvolgende jaren tot stand zal worden gebracht.” Structureel evenwicht Onze begroting is structureel in evenwicht wanneer we de structurele lasten dekken door structurele baten. Er is sprake van een structureel tekort wanneer de structurele baten niet toereikend zijn om de structurele lasten te dekken, dus wanneer structurele lasten worden gedekt met incidentele baten. In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is deze bepaling verder uitgewerkt. Zo is in het BBV opgenomen op welke wijze gemeenten (en provincies) het structurele saldo moeten berekenen, en is opgenomen op welke wijze het structurele saldo moet worden toegelicht in de begroting en in het jaarverslag.
In het algemeen geldt dat een gemeente structurele taken uitvoert en daarvoor structurele baten en lasten raamt in de begroting. Structurele lasten en baten zijn dus de regel. Incidentele lasten en baten, bijvoorbeeld voor eenmalige zaken of (meerjarige) projecten of subsidies met een tijdelijk karakter, zijn de uitzondering. Het BBV bepaalt dat de uitzonderingen (dus de incidentele baten en lasten) in beeld worden gebracht en worden toegelicht. Het BBV schrijft voor dat voor alle jaren van onze meerjarenbegroting een structureel saldo moet worden berekend. In deze begroting dus voor de jaren 2025 tot en met 2028. Het begrip ‘structureel evenwicht’ moet hierbij voor het jaar 2025 altijd in samenhang worden bezien met de meerjarige ontwikkeling, zoals ook wordt aangegeven in de Gemeentewet. Een structureel tekort in 2025 is in wezen niet erg, zolang het structurele evenwicht (of overschot) aan het eind van de meerjarentermijn wordt bereikt. Het structurele saldo wordt hier uitgedrukt in euro’s. Het structurele saldo kan echter ook uitgedrukt worden als percentage van de batenkant van de begroting (de batenkant exclusief reserves), dan wordt het de ‘structurele exploitatieruimte’ genoemd. De structurele exploitatieruimte is een verplicht kengetal vanuit het BBV, en is opgenomen in de paragraaf over het Weerstandsvermogen.
In onderstaande tabel is de opbouw van het structurele saldo inzichtelijk gemaakt. Bedragen x 1.000 euro 2025
2026
2027
2028
-231
-3.552
-4.350
-5.854
Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves
-2.612
1.500
631
779
Begrotingssaldo na bestemming
-2.843
-2.052
-3.719
-5.075
Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)
-4.349
2.717
1.668
945
Structureel begrotingssaldo
1.506
-4.769
-5.387
-6.020
Saldo baten en lasten
Uit de tabel blijkt dat onze begroting structureel niet sluitend is. Dit betekent dat de structurele lasten niet worden opgevangen door structurele baten. De incidentele baten en lasten worden in een afzonderlijke bijlage toegelicht.
Reëel evenwicht Voor het bepalen van het reëel evenwicht is het verder van belang om inzicht te hebben in de volgende onderwerpen: Wijze raming van algemene uitkering uit het gemeentefonds De financiële effecten van de meicirculaire 2024 zijn in de begroting verwerkt. Hierbij is rekening gehouden met de accresontwikkelingen zoals door de beheerders van het gemeentefonds aangegeven. In onze ramingen is structureel rekening gehouden met een bedrag van 1.250.000 euro voor de onderschrijding van het BCF-plafond indien de gemeenten en provincies minder declareren bij het BTW-compensatiefonds dan geraamd. Dit is 100 procent van het door de provincie toegestane bedrag. Daarnaast is rekening gehouden met de extra gelden voor de jeugdzorg na 2025 die structureel (nog) niet door het rijk zijn toegekend, maar al wel structureel zijn gereserveerd op de rijksbegroting. Voor 2026, 2027 en 2028 houden we rekening met een bedrag van respectievelijk 579.000 euro, 430.000 euro en structureel 510.000 euro.
Overzicht baten en lasten jaarschijf 2025 (inclusief reservemutaties) uitgesplitst naar programma Bedragen x 1.000 euro Programma
Baten
Lasten
Saldo
1. Besturen
1.509
12.963
-11.454
2. Wonen
34.613
37.522
-2.909
3. Werken
11.563
18.961
-7.399
4. Leven
16.075
46.547
-30.472
506
33.734
-33.229
113.941
11.006
102.935
914
21.130
-20.216
5. Omzien Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting
0
0
0
Onvoorzien
0
100
-100
179.122
181.965
-2.843
Totaal
Programma's
Besturen
De ambitie van West Betuwe De gemeente is er voor de inwoners en niet andersom. En daar zijn we op aanspreekbaar. Dat betekent dat onze dienstverlening dichtbij en op maat is. We zetten in op verdere verbetering van onze processen (‘Lean’) en zetten de inwoner hierin centraal. West Betuwe wil graag samen met de samenleving haar ambities waarmaken. Dat vraagt om een betrokken manier van besturen, in verbinding met de samenleving. Raad, college en organisatie zijn zichtbaar en benaderbaar voor en in de kernen. Onze gemeente kenmerkt zich door 26 kernen met een eigen identiteit en karakter. Deze moeten behouden blijven. Daarnaast moet West Betuwe de komende jaren veilig blijven, zijn en voelen. We hebben een proactieve veiligheidsaanpak, waarbij we vooruit kijken en ontwikkelingen monitoren. Dit doen we samen met onze partners (politie, brandweer etc.), maar uiteraard ook met onze inwoners. Veiligheid raakt namelijk direct aan de leefbaarheid. In buurten waar bewoners zich thuis voelen en contact met elkaar hebben, is de veiligheid groter. Daarnaast sluiten we onze ogen niet voor ondermijning en cybercriminaliteit. Dat begint bij bewustwording door communicatie, ook voor persoonlijke veiligheid, zoals gebruik van AED’s en buurtpreventie.
Wat willen we bereiken ? 4-jaar doel
Jaardoel 2025
Resultaat/KPI
Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) Implementatie nieuw klachtenbeleid. De rol van
1.1.1 Uitrol nieuw klachtenbeleid.
meedenkfunctionaris wordt geëvalueerd. Klantfeedback gebruiken we voor de doorontwikkeling van onze dienstverlening.
1.1 Zichtbare verbetering op toegankelijkheid, effectiviteit en efficiency in het contact met inwoners.
1. Onze dienstverlening verbetert door het dichtbij en op maat aanbieden van keuzemogelijkheden voor inwoners.
1.2 Verbeteren op basis van klantervaringen.
1.1.2. 70 procent van de terugbelverzoeken handelen we binnen de norm af.
Vastleggen van alle terugbelverzoeken en sturen op tijdige afhandeling. De status hiervan wordt wekelijks gedeeld en periodiek besproken. Frequentie is afhankelijk van de voortgang.
1.1.2 We verbeteren een aantal
Inrichten procesmanagement met klantreizen. We
geselecteerde klantprocessen op
verrijken hiermee de huidige
efficiëntie en klantgerichtheid.
procesoptimalisatiestructuur (Lean).
1.2.1 We sturen op geselecteerde
Doorlopend sturen we inwoners na contact een
klantprocessen
vragenlijst toe.
tevredenheidsonderzoeken uit. 1.2.2 De servicebeloften staan op onze
We maken inzichtelijk wat de servicebeloften van
website.
onze gemeente zijn.
1.3.1 Het Persoonlijk Inlog Portaal (PIP) We benaderen gebruikers (medewerkers, wordt positief geëvalueerd door de
inwoners en ondernemers) om het Persoonlijk
gebruikers.
Inlog Portaal te evalueren. We toetsen of we voldoen aan de richtlijnen. We doen onderzoek naar het gebruikersgemak aan de
1.3 Inzet op digitalisering van de dienstverlening.
hand van workshopsessies met inwoners en 1.3.2 De website voldoet aan de
ondernemers. Verbeteringen voeren we direct
richtlijnen van digitale toegankelijkheid. door.
1.4 We zetten met onze gemeenschappelijke regelingen in op dichtbij en op maat.
1.4.1 Verbeterafspraken worden
Met de AVRI en de ODR voeren we de in 2024
nageleefd.
afgesproken verbetermaatregelen door. We continueren onze gesprekken met de
1.4.2. Meer zicht op de kwaliteit van
gemeenschappelijke regelingen om de kwaliteit
dienstverlening van de GR
van dienstverlening te monitoren en verbeterafspraken te maken. Op basis van een data-analyse wordt, samen met ketenpartners, zoals politie, het Regionale Informatie- en Expertisecentrum (RIEC), VNG,
2.1.1 Er wordt een integraal
Belastingdienst en Nederlandse Arbeidsinspectie
ondermijningsbeeld opgeleverd.
(NLA), een integraal ondermijningsbeeld opgeleverd voor de gemeente West Betuwe. We
2.1 Verbeteren van de informatiepositie en
doen dit door gegevens op te vragen en te
inzetten op informatiegestuurd werken op 2. Een veilige woon- en leefomgeving
combineren.
ondermijning West Betuwe.
voor inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen en bezoekers in de gemeente West Betuwe.
We verwerken en registreren signalen die mogelijk 2.1.2 Het op provinciaal niveau
te relateren zijn aan ondermijnende criminaliteit.
opgeleverde werkproces voor
Door zorgvuldig de stappen in het werkproces te
informatiegestuurd werken is lokaal
doorlopen wordt een interventieplan opgesteld en
ingevoerd.
uitgevoerd. Hiermee geven we uitvoering aan het informatiegestuurd werken. Iedere zes weken vindt er een
2.2 We optimaliseren de persoons- en
2.2.1 Er is een blauwdruk voor persoons- afstemmingsoverleg over jeugd plaats. In dit
kerngerichte aanpak op het gebied van zorg en groepsgerichte aanpak op jeugd
overleg wordt de aanpak jeugd besproken en
en veiligheid bij complexe casuïstiek.
geconcretiseerd tot een persoons- en/of
gerealiseerd.
groepsgerichte aanpak.
De uitwerking van de visie omvat de kwaliteitseisen die in acht genomen worden
2.3 We verbeteren de kwaliteit van vergunningverlening en handhaving.
2.3.1 In 2025 wordt nieuw
tijdens het verlenen van vergunningen, het
handhavingsbeleid vastgesteld. De
toezicht en de handhaving. 1. Toezicht en
uitgangspunten uit de vastgestelde visie handhaving is gebiedsgericht vormgegeven met 'het bevorderen van een leefbaar,
voor inwoners en ketenpartners aanspreekbare
schoon en veilig West Betuwe' op
handhavers. 2. De inzet van toezicht en
toezicht en handhaving in de openbare
handhaving is informatie- en risicogestuurd. 3.
orde ruimte wordt hierin geborgd.
Toezicht en handhaving maakt onderdeel uit van de veiligheidsketen vanuit een signalerende rol en vanuit de bestuursrechtelijke bevoegdheden. Alle teams dragen bij aan de realisatie van de jaardoelen. Zij doen dit door aan de slag te gaan
3.1 We maken stappen naar een klantgerichtere organisatie.
3.1.1 De projecten uit het
met de projecten uit het uitvoeringsprogramma.
uitvoeringsprogramma dienstverlening
De voortgang op de dienstverleningsprojecten,
2025 pakken we op.
onze klanten en de interne samenwerking zijn terugkerende gespreksonderwerpen in teammomenten.
3. We werken aan een
3.1.2 We bewegen naar een
Inbedden klantgericht gedrag in HRM
toekomstbestendige en wendbare
klantgerichtere organisatiecultuur.
instrumentarium en toepassing ervan.
gemeente.
3.2 Datagedreven werken maken we onderdeel van ons werk en gebruiken we in projecten en programma's. 3.3 We spelen een actieve rol in regionale verbanden, richting provincie en het rijk en we benutten onze netwerkorganisaties.
Om meer verbinding te leggen tussen opgaven en 3.2.1 Beschikbare data gebruiken we en vraagstukken gebruiken we data. Het gaat hier om breiden we uit waar nodig.
data uit eigen systemen, (externe) onderzoeken en andere bronnen. We zijn actief in een aantal dagelijkse besturen en
3.3.1 Deelname aan regionale
participeren in regionale programma's en in de
verbanden, provinciale tafels en P10.
P10.
3.4 We werken aan de strategische maatschappelijke opgaven samen met onze maatschappelijke partners en inwoners, zowel lokaal, regionaal als landelijk.
We volgen de landelijke en regionale ontwikkelingen en weten waarop we moeten 3.4.1 Monitoringsgevens programma's. inspelen. We sluiten aan op landelijke en provinciale monitoring. We ontwikkelen een bestuurlijke lange termijn agenda.
Financiën Bedragen x € 1.000
(exclusief reserves)
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
-12.334
-12.952
-12.829
-12.653
-12.518
-12.285
Baten
1.108
1.303
1.411
1.542
1.562
1.562
-11.227
-11.649
-11.418
-11.111
-10.957
-10.723
Toevoegingen aan reserves
-133
-134
-134
-134
-134
-134
Onttrekkingen van reserves
671
313
98
191
353
66
-10.690
-11.470
-11.454
-11.054
-10.738
-10.791
0
0
0
0
Resultaat voor bestemmen
Resultaat na bestemmen Waarvan nieuw beleid
Wonen
De ambitie van West Betuwe De gemeente West Betuwe zet in op toekomstbestendige en leefbare kernen. Dit betekent goed wonen en leven voor alle inwoners. Of iemand nu bijvoorbeeld starter, doorstromer of zorgbehoevend is. Elke levensfase kent zijn eigen woonbehoefte. We zorgen voor een passend woningaanbod voor alle woningzoekenden, bereikbare (gebundelde) voorzieningen en een ontmoetingsplek in iedere kern. We richten ons op het versneld bouwen van voldoende woningen en staan, in de geest van de Omgevingswet, open voor nieuwe vormen van huisvesting. Al dan niet door dit tijdelijk mogelijk te maken. Hierbij hebben we oog een aangename woonomgeving. Met oog voor milieuzorg, toegankelijke en betaalbare energievoorziening, klimaatadaptatie, goed toegankelijke openbare ruimte en een fijnmazige bereikbaarheid van de kernen. We vinden het belangrijk dat alle inwoners wonen in een schone, groene, gezonde en veilige leefomgeving, die de samenredzaamheid en onderlinge verbondenheid ondersteunt. Iedereen moet mee kunnen doen in de maatschappij en daarom zetten we in op voor iedereen toegankelijke openbare ruimte en infrastructuur.
Programmabegroting 2025 - Gemeente West Betuwe
19
Wat willen we bereiken ? 4-jaar doel
Jaardoel 2025
1.1 We werken aan de duurzame (lokale)
Resultaat/KPI
Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten)
1.1.1 Vanuit de Lokale Aanpak Isolatie,
In 2025 hebben we 250 woningeigenaren
stimuleren en financieren (gedeeltelijk)
begeleid in het treffen van isolatiemaatregelen.
isolatie we woningen met energielabel
opwek van energie (lokaal) en verminderen DEFG. van energieverbruik.
1.1.2 Voor de kern Enspijk hebben we
Samen met de Coöperatieve Vereniging
een wijkuitvoeringsplan voor het
Duurzame Warmte Enspijk U.A. maken we voor
aardgasvrij maken van de kern Enspijk.
de kern Enspijk een Uitvoeringsplan aardgasvrij. We voeren in 2025 klimaatstresstesten uit en
1 We werken aan wettelijke milieutaken en verduurzaming om: in 2030 55% minder
1.2.1 Een klimaatgegevens GIS
CO2 uitstoot te hebben, om kwetsbare
(Geografisch Systeem) Tool met alle
locaties tijdens weersextremen te
relevante kaarten voor het
herkennen/beschermen en een circulaire economie in 2050 te zijn.
1.2 We werken aan voldoende kennis om samen met inwoners en bedrijven kwetsbare locaties tijdens weersextremen (droogte, hitte, overstromingen en wateroverlast) te beschermen.
klimaatadaptiever inrichten van de fysieke leefomgeving, waaronder de oude en nieuwe stresstest kaarten.
ontwikkelen een klimaatgegevens GIS (Geografisch Informatie Systeem) Tool waarmee we de klimaatmaatregelen voortaan gaan monitoren en evalueren en waarmee we effectief maatregelen kunnen nemen in samenwerking met water, groen, openbare ruimte. Met de Tool kunnen we de kaarten weergeven, bewerken en analyseren.
1.2.2 We kijken voor het (terug)planten
In 2025 gaan wij bij reconstructies van wegen,
van bomen gericht naar locaties met
naast bomen behouden en vervangen, daar waar
groeimogelijkheden voor extra bomen
mogelijk ruimte maken voor de aanplant van
die van betekenis kunnen zijn bij
extra bomen.
toenemende hittestress.
Programmabegroting 2025 - Gemeente West Betuwe
20
Samen met de agrariers en ondernemers werken we aan het opstellen van het beleidsplan dat perspectief biedt op een sterke lokale (landbouw)economie. Voor wat betreft het deel 1.3.1 Het beleidsdocument circulariteit
voor de landbouwsector sluiten we daarbij aan
(focus landbouw) is vastgesteld.
op het Rijksbeleid voor het landelijk gebied dat het (nieuwe) kabinet vaststelt. We werken daarbij
1.3 We dragen bij aan de ontwikkeling van
samen met de Provincie Gelderland aan de
een toekomstbestendige en circulaire lokale
concretisering van de opgaven op het gebied van
economie met focus op de landbouwsector
klimaatadapatie, bosaanleg, stikstof, natuur, etc.
(fruit- en vee-teelt, pluimveehouderijen,
Samen met Avri worden de verschillende
akkerbouw, etc).
projectactiviteiten opgepakt en is een regionale campagne voor inwoners opgestart. In 2023 was 1.3.2 Het project voor het verminderen
de hoeveelheid restafval in WB 70 kilo per
van restafval (30 kg restafval per
inwoner (ten opzichte landelijk gemiddelde loopt
huishouden) is uitgerold in de regio.
onze regio voorop). In 2024 wordt een beleidsplan opgesteld waarmee kwantitatieve doelen worden behaald (minder afval/minder restafval). We voeren het woningbouwprogramma uit,
2.1 We faciliteren de realisatie van minimaal 220 nieuwe woningen in 2025, als onderdeel van het langetermijn doel van realisatie of het in plannen hebben van 2600 woningen 2 Versnelling van de woningbouw.
monitoren de voortgang en sturen waar nodig bij 2.1.1. Het aantal gerealiseerde woningen (inclusief flexwonen).
in 2030.
op nieuwe ontwikkelingen. We informeren de raad periodiek over de voortgang. We maken ontwikkelafspraken met grondeigenaren/projectontwikkelaars voor de ontwikkeling van diverse woningbouwlokaties. De Woonvisie 2020 - 2030 wordt vervangen door
2.2 We stellen een Volkshuisvestingsprogramma op
2.2.1 Evenwichtige spreiding van
en gaat op in het (wettelijke)
woningbouw over de verschillende
Volkshuisvestingsprogramma. We werken met
kernen.
lokale en regionale partners samen bij het opstellen van dit Volkshuisvestingsprogramma.
Programmabegroting 2025 - Gemeente West Betuwe
21
We continueren de positieve bewustwordings3.1.1 We voeren een campagne uit op de campagne met als doel dat alle verkeers3.1 Wij realiseren de uitvoering van de 3 In West Betuwe zorgen we ervoor dat
activiteiten uit het jaarprogramma
onze kernen goed fysiek en digitaal
Mobiliteitsagenda 2025.
Lingedijk om piekbelasting op de dijken deelnemers zich bewust zijn van hun aandeel te verminderen. aan een gezamenlijke fijne beleving op de dijk.
bereikbaar zijn en onze inwoners mobiel
3.1.2 We creëren toegankelijke
Er worden looproutes aangelegd t.b.v.
blijven en kunnen meedoen in de
looproutes.
toegankelijkheid.
samenleving.
We werken intern samen naar een duidelijke rol 3.2 We leveren betrouwbare mobiliteitsdata 3.2.1 Via werkprocessen borgen we de
en taakverdeling. En met de provincie en de regio
aan het landelijk platform.
werken we aan een eenduidige aanpak en
levering in onze organisatie.
regionale afstemming.
Programmabegroting 2025 - Gemeente West Betuwe
22
Financiën Bedragen x € 1.000
(exclusief reserves)
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
-26.671
-43.614
-37.522
-35.074
-35.900
-35.006
Baten
21.018
36.632
34.060
32.919
33.600
32.930
-5.652
-6.982
-3.462
-2.155
-2.300
-2.075
Toevoegingen aan reserves
-1.210
-667
0
-280
-396
0
Onttrekkingen van reserves
1.026
1.192
553
137
62
62
-5.836
-6.457
-2.909
-2.298
-2.634
-2.013
0
0
0
0
Resultaat voor bestemmen
Resultaat na bestemmen Waarvan nieuw beleid
Programmabegroting 2025 - Gemeente West Betuwe
23
Werken
De ambitie van West Betuwe In de gemeente zijn ca. 5.500 bedrijven gevestigd waar 27.800 personen werken. Veel bedrijven zijn gevestigd op de 29 bedrijventerreinen binnen onze gemeente. Daarnaast is er een flink aantal agrarische ondernemers in ons buitengebied te vinden. West Betuwe is daardoor de grootste fruitgemeente in Nederland. Bedrijvigheid in West Betuwe vinden we vooral in de fruitsector, maakindustrie en logistiek. De ambitie van de gemeente is de ontwikkeling van een aantrekkelijk ondernemersklimaat, waarbij ruimte voor ondernemerschap wordt gecombineerd met verduurzaming en behoud en ontwikkeling van een attractief woon- en leefklimaat. We willen dat iedere inwoner uit West Betuwe gelijke kansen heeft in de samenleving. Ons doel is het verkleinen van het aantal inwoners met een laag inkomen dat problematische schulden heeft en/of moeite heeft om rond te komen, om zo de kansen voor deze inwoners te vergroten. We bieden perspectief en we verzachten de armoede met regelingen voor Inwoners met weinig geld. Voor kinderen en jongeren bieden we een pakket aan regelingen, gericht op meedoen en kansengelijkheid. Er is aandacht voor laaggeletterdheid en voor inwoners die digitaal minder vaardig zijn. Want meedoen met de samenleving brengt je zelfvertrouwen, zelfstandigheid en sociale contacten.
Programmabegroting 2025 - Gemeente West Betuwe
24
Wat willen we bereiken ? 4-jaar doel
Jaardoel 2025
Resultaat/KPI
Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) We begeleiden inwoners met een grote afstand
1.1 We ondersteunen inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.
1.1.1 Inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt krijgen passende ondersteuning.
1.2 We versterken de toegang tot financiele 1.2.1 Inwoners kunnen eenvoudiger een ondersteuning.
minimaregeling aanvragen.
1.3 We zetten in op het voorkomen van
1.3.1 we bieden nazorg aan mensen na een
schulden.
schuldhulpverleningstraject.
2.1 We willen bedrijventerreinen toekomstbestendig maken.
2.1.1 Uivoering van het plan bedrijventerrein Zeiving en opmaak plan bedrijventerrein Oudenhof.
2. Het ondernemers- en vestigingsklimaat meer weerbaar,
2.2 Aantrekkelijk centrum Geldermalsen
toekomstbestendig en duurzaam maken voor bezoekers en ondernemers als en onze dienstverlening verbeteren.
participeren, zelfredzamer worden/blijven en zo mogelijk aan het werk kunnen. We verstevigen hierbij de samenwerking tussen Team Sociaal en Werkzaak en passen maatwerk toe.
1. Meer inwoners doen actief mee aan de samenleving.
tot de arbeidsmarkt, zodat zij kunnen
bovenlokaal centrum.
2.3 Faciliteren ondernemerschap.
Programmabegroting 2025 - Gemeente West Betuwe
Eenvoudiger maken van het aanvraagformulier. Inwoners die gebruik maken van regelingen actief benaderen. We starten een pilot met Plinkr op het gebied van nazorg. We verbeteren de interne samenwerking met schuldhulpverlening en budgetcoach. Uitvoering van plan bedrijventerrein Zeiving. Subsidie aanvragen bij de provincie Gelderland en start participatieproces voor opstellen plan bedrijventerrein Oudenhof. De aangestelde centrummanager stelt in 2024
2.2.1 Tegengaan van leegstand om een
een actieplan op. Vanuit dit actieplan wordt in
gevarieerd winkelaanbod te behouden.
samenspraak met de ondernemers een top 3 bepaald. In 2025 wordt deze top 3 gerealiseerd.
2.3.1 Lokale ondernemers en bedrijven faciliteren in hun ontwikkeling.
In samenwerking met VNO NCW een aantal workshops ontwikkelen over bijvoorbeeld duurzaamheid, arbeidsmarkt, leecultuur
25
Financiën Bedragen x € 1.000
(exclusief reserves)
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
-17.538
-17.875
-18.863
-18.899
-25.925
-25.528
Baten
10.473
11.714
11.268
11.369
18.302
17.574
-7.066
-6.161
-7.595
-7.530
-7.623
-7.954
Toevoegingen aan reserves
-108
-98
-98
-99
-99
-99
Onttrekkingen van reserves
126
150
294
396
362
215
-7.048
-6.109
-7.399
-7.233
-7.361
-7.838
0
0
0
0
Resultaat voor bestemmen
Resultaat na bestemmen Waarvan nieuw beleid
Programmabegroting 2025 - Gemeente West Betuwe
26
Leven
De ambitie van West Betuwe De gemeente West Betuwe zet zich in voor een leefbare omgeving en levendige kernen waarbij onze cultuur(historie) en tradities ons na aan het hart liggen. We willen dat het leuk en prettig leven is voor al onze inwoners in alle 26 kernen. Dat gaat niet vanzelf. Daarom benutten we de kracht van de samenleving en werken we samen met inwoners en maatschappelijke organisaties. Vanuit het participatiebeleid geven we veel ruimte voor inspraak en initiatief van inwoners. Samen werken we aan een West Betuwe waar inwoners de kans krijgen om elkaar te ontmoeten, te recreëren, te ontwikkelen, hun talenten te benutten en samen te sporten in een nette en groene omgeving. De ontwikkeling vanuit onderwijs maken we mogelijk door een compleet en zo divers mogelijk aanbod van onderwijs in de gemeente. Basisscholen en peuterspeelzalen willen we behouden, ze zijn dichtbij, toegankelijk en bereikbaar. We ondersteunen scholen bij verduurzaming en er is een gezond binnenklimaat door ventilatie. Het is belangrijk dat onze inwoners mobiel blijven, kunnen meedoen in de samenleving en voorzieningen binnen bereik zijn. Het is hierbij ook van belang dat de onderlinge kernen goed en veilig verbonden en bereikbaar zijn.
Programmabegroting 2025 - Gemeente West Betuwe
27
Wat willen we bereiken ? 4-jaar doel
Jaardoel 2025
Resultaat/KPI
Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) We voeren het plan van aanpak voor de versterking van het kerngericht werken uit. In
1.1.1. Evaluatie van de uitvoering van het plan van aanpak versterking kerngericht werken.
maart 2025 informeert het college de raad met een raadsinformatienota over de tussenevaluatie. In het laatste kwartaal volgt een raadsinformatienota met de eindevaluatie van het proces en de resultaten. Daarmee wordt het plan van aanpak afgerond.
1. De leefbaarheid in de kernen wordt door concrete maatregelen samen met
1.1 Versterking en verbreding van kerngericht
de inwoner verbeterd
werken. 1.1.2 Vaststelling nieuwe kernagenda's. Voorbereiden uitvoering kernagendapunten 2026 in lijn met het proces voor de perspectiefnota 2026.
Programmabegroting 2025 - Gemeente West Betuwe
We actualiseren samen met de kernen de speerpunten in de uitvoering van 2025 en 2026. We streven naar een jaarlijks proces dat de kernagenda’s dynamisch vernieuwt en aansluit op de ontwikkelingen in de samenleving. De kernagenda bevat momenteel nog voornamelijk wensen en initiatieven vanuit inwoners. Onze ambitie is om de kernagenda meer integraal te maken, met een duidelijk intern afwegingsproces voor complexe en financiële vraagstukken uit de kernen en door deze beter te verbinden met de gemeentelijke P&C-cyclus. We vullen de kernagenda met de wensen uit de kernen. Daarnaast voegen we opgaven vanuit de gemeente toe aan de kernagenda, zoals beheerplannen, programma's, projecten en uitvoering vanuit het kansenkaartproces.
28
1.1.3 Doorontwikkeling kerngerichte begroting.
Implementatie kerngerichte beheerplannen. Voorstel invoering integrale kerngerichte planning binnen gemeentelijke organisatie. We ontsluiten stap voor stap steeds meer lokale data op het niveau van de kernen. Dit is een groeimodel van meerdere jaren. We verwerken deze in het gesprek met de inwoners in de kernen over de opgave in hun gebied of kern en de
1.2.1 Maatschappelijke opgave van iedere bepaling van speerpunten voor de uitvoering kern is in beeld.
kernagenda. Denk hierbij aan beschikbare data uit lokale, regionale en landelijke onderzoeken/verkenningen (burgerpeiling, onderzoek platteland, woon-zorganalyse, dashboard sociaal domein, verkeersdata en
1.2 We weten welke leefbaarheidsvraagstukken
(zorg)voorzieningen, IHP en de kernagenda's).
er zijn binnen de gemeente West Betuwe voor de
We ondersteunen een aantal dorpshuizen die
korte en langere termijn. Inwoners kunnen elkaar
een uitdaging hebben in de exploitatie. We
ontmoeten in openbare en toegankelijke
ondersteunen alle 21 dorpshuizen en 4 MFC's
voorzieningen.
met het verduurzamen van het gebouw. Tevens stimuleren we innovatiekansen zoals het 1.2.2 We ondersteunen ontmoetingsfuncties, bijvoorbeeld in dorpshuizen en multifunctionele centra.
faciliteren van dagbesteding, zorg en ondersteuning of andere activiteiten die de sociale samenhang, leefbaarheid en sociale kracht van een kern bevorderen. We evalueren de subsidieregeling voor vitale dorpshuizen en onderhoud aan de gebouwen, genaamd Fonds Steengoed. In de contacten met de dorpshuisbesturen en in de subsidieëring letten we ook op de toegankelijkheid van de gebouwen.
Programmabegroting 2025 - Gemeente West Betuwe
29
We implementeren het eerste ontwerp bij de 1.3.1 Implementatie digitaal platform
pilotgroepen Beesd en Heukelum en onderzoeken mogelijkheden om dit te verbreden naar andere kernen.
1.3 We ondersteunen kernagenda groepen met het verbreden en versterken van hun netwerk.
1.3.2 Samenwerkingsafspraken per kern zijn in beeld. Een aantal kernen heeft de netwerkstructuur omgezet in een robuust netwerk. Kernen organiseren hun eigen kennisuitwisseling.
Inwonersgroepen zijn aan de slag met de verbreding en versterking van de netwerken in een aantal kernen om te komen tot een meer robuuste (sociale) basis. Samen met de groepen ontwikkelen we een lerende aanpak en monitoren we de voortgang. We gaan samen met maatschappelijke partners
1.4 We ontwikkelen samen met partners meer interessante combinatie activiteiten voor inwoners en bezoekers van de gemeente.
op zoek naar nieuwe arrangementen en 1.4.1. Realisatie van een aantal nieuwe
combinaties van activiteiten op het snijvlak van
arrangementen.
kunst, cultuurhistorie, recreatie en sporten en bewegen. Realisatie van klompenpaden in kernen en dorpsommetjes. We actualiseren de afspraken, overeenkomsten
1.5.1. Alle speelvoorzieningen in West
en processen met de speeltuinvoorzieningen en
Betuwe voldoen aan onze normen.
andere partners, zodat het eenvoudiger wordt voor hen en de gemeentelijke organisatie.
1.5 We herijken de processen rondom realisatie en onderhoud met betrekking tot sport -en beweegfaciliteiten in de kernen.
We actualiseren de afspraken, overeenkomsten 1.5.2. De processen rondom
en processen met de sportaccomodaties en
sportaccommodaties zijn eenduidig.
andere partners, zodat het eenvoudiger wordt voor hen en de gemeentelijke organisatie. We verkennen de mogelijkheden tot herinrichting
1.5.3. We verkennen mogelijke locaties om sportbestemmingen. We realiseren samen met
Programmabegroting 2025 - Gemeente West Betuwe
bewegen in de openbare ruimte te
inwoners concrete initiatieven voor buiten
faciliteren.
bewegen.
30
2.1 Het doel om sportgemeente te worden is een 2.1.1. Inzetten van stimuleringssubsidies
We verstrekken informatie aan verenigingen over
vliegwiel en gezamenlijke focus voor het
en Lokaal Sportakkoord. Toename van het de subsidiemogelijkheden en we maken het
realiseren van een positief gezonder en vitaler
aantal aanvragen en verbreding van het
aanvragen van aanvragen van
West Betuwe.
sportaanbod.
sportstimuleringsmiddelen makkelijker. In subsidieovereenkomst met Stichting Welzijn West Betuwe maken we prestatie afspraken over
2.2.1 Vrijwilligers voelen zich gewaardeerd, 2.2 Vrijwillige inzet toekomstbestendig maken.
ondersteund en gestimuleerd. Jongeren zijn betrokken en geworven bij vrijwilligersorganisaties.
ondersteuning van vrijwilligers,ontwikkeling van het aantal vrijwilligers. We werken uit de uitvoering van het vrijwilligersprogramma, met speciale aandacht voor het betrekken en behouden van jongeren bij vrijwilligersorganisaties en kerngericht
2. Meer inwoners hebben een goede
maatwerk.
basis, zodat ze mee kunnen doen, zich
We voeren de speerpunten uit van de
kunnen ontwikkelen en een zinvolle
onderwijsvisie en monitoren via de Lokale
bijdrage kunnen leveren aan de
Educatieve Agenda met het primair onderwijs,
samenleving.
voortgezet onderwijs en middelbaar 2.3.1 uitvoering jaarschijf 2025
beroepsonderwijs. Hierbij zetten we ook in op
Onderwijsvisie.
versteviging van het schoolmaatschappelijk werk in het onderwijs. Ook zetten we in op het
2.3 We geven uitvoering aan de speerpunten uit
versterken van de samenwerking tussen
de onderwijsvisie en de aanpak
onderwijs, bedrijfsleven en
laaggeletterdheid.
arbeidsmarkttoeleiding. We continueren de taal en computertrainingen, 2.3.2 Uitvoering jaarschijf 2025 Uitvoeringsplan lokale aanpak laaggeletterdheid .
het aanbod van camouflage cursussen, het activeren en in beeld brengen van vindplaatsen, de bewustwording van laaggeletterdheid, de inzet van taalambassadeurs en het organiseren van spreekuren.
Programmabegroting 2025 - Gemeente West Betuwe
31
2.4.1. We ontwikkelen een proces om vorm
2.4 We verbeteren het proces en de afwegingen voor de invulling van inwoner- en overheidsparticipatie.
Programmabegroting 2025 - Gemeente West Betuwe
te geven aan overheidsparticipatie:
We onderzoeken wat nodig is om tot een proces
samenwerken aan initiatieven uit de
te komen voor overheidsparticpatie.
samenleving. 2.4.2 Medewerkers die te maken hebben
We vergroten de kennis en vaardigheden over
met participatie weten welke afwegingen
participatie. We zorgen voor een goede
ze moeten maken in een
aansluiting van participatie bij methoden als
participatieplan/proces.
projectmatig- en kerngericht werken.
32
Financiën Bedragen x € 1.000
(exclusief reserves)
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
-46.994
-48.294
-37.249
-36.696
-36.982
-37.421
Baten
20.931
5.239
6.800
4.239
3.942
3.942
-26.063
-43.054
-30.449
-32.457
-33.040
-33.479
Toevoegingen aan reserves
-9.027
-10.981
-9.298
-8.149
-7.789
-7.795
Onttrekkingen van reserves
8.734
13.724
9.275
9.085
8.037
8.254
-26.356
-40.311
-30.472
-31.521
-32.793
-33.021
Waarvan nieuw beleid
-110
-108
-106
-103
Specificatie nieuw beleid
2025
2026
2027
2028
Kunstgras vv MVV
58
57
56
55
Kunstgras vv BRC
52
51
50
49
Totaal
110
108
106
103
Resultaat voor bestemmen
Resultaat na bestemmen
Programmabegroting 2025 - Gemeente West Betuwe
33
Omzien
De ambitie van West Betuwe Het sociale domein is altijd in beweging, met veranderende behoeften en uitdagingen. In deze tijd van grote maatschappelijke veranderingen werken we aan het bevorderen van de overgang van een verzorgingsstaat naar een participatiemaatschappij. Onze focus ligt op preventie, het stimuleren van de participatie van burgers, het leveren van maatwerk in zorg en het bieden van breder toegankelijke voorzieningen. Hierbij besteden we extra aandacht aan inwoners met onbegrepen gedrag. Als gemeente nemen we een leidende rol in het versterken van de infrastructuur van het voorliggend veld en zorgaanbod. We blijven ons inzetten op preventie door hulpvragen te voorkomen en vroegtijdig te signaleren, terwijl we tegelijkertijd duurzame ondersteuning bieden aan degenen die hulp nodig hebben. Ons doel is om preventie en zorg naadloos met elkaar te verbinden, waarbij we putten uit de expertise van Gala en IZA. Ons belangrijkste doel blijft het vormen van een inclusieve en veerkrachtige gemeente waarin iedereen kan meedoen en zich thuis voelt. Daarom hebben we een herstelplan ontwikkeld dat voortbouwt op de visie "Bouwen aan sociale kracht". Met het herstelplan bouwen we verder op ons bestaande beleid, missie visie en onze plannen voor de toekomst. Het verdiept wat we al hebben bereikt.
Het is een cruciale bouwsteen die voortgaat op eerdere stappen en inspanningen die we binnen het sociale domein hebben gezet.
Programmabegroting 2025 - Gemeente West Betuwe
34
Wat willen we bereiken ? 4-jaar doel
Jaardoel 2025
Resultaat/KPI 1.1.1 Een gerealiseerde regionale ketenaanpak kansrijke start.
Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) Samenwerking met de gemeenten in regio RIvierenland en de GGD Gelderland-Zuid om te komen tot een regionale ketenaanpak.
1.1.2 Welzijn op recept wordt
Acteren op de evaluatie pilot leefstijlspreekuur
doorontwikkeld.
eind 2024, welzijn op recept valt hieronder. Professionals vanuit werkgroep Vallen & Vitaal bewegen, sporen ouderen met vergroot risico op
1.1 We zorgen voor tijdige ondersteuning aan inwoners.
1.1.3. Inwoners maken gebruik van het aanbod valpreventie.
vallen (of al eens gevallen zijn) op. Ze screenen en ondersteunen deze ouderen. De ouderen en hun netwerk krijgen voorlichting over (fiets)valpreventie en worden gestimuleerd te bewegen.
1.1.4. Kinderen maken gebruik van het 1. Meer kansengelijkheid in het bereiken
aanbod binnen de aanpak Kind naar
van een goede gezondheid.
gezonder gewicht.
We rollen de lokale en regionale ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht verder uit.
1.1.5 volwassenen maken gebruik van
We zetten de lokale en regionale ketenaanpak
het aanbod Gecombineerde
Gecombineerde Leefstijlinterventie Volwassenen
Leefstijlinterventie Volwassenen.
op.
1.2.1 we werken integraal.
We hebben zicht op de leefgebieden van mensen en formuleren een integraal ondersteuningsplan. We monitoren en ontwikkelen op grond van duiding van de data handelingsperspectief.
1.2 We verstevigen team sociaal.
1.2.2Percentage vragen welke beantwoord wordt met specialistische zorg neemt af.
Programmabegroting 2025 - Gemeente West Betuwe
35
Onder andere ketenaanpak Gala. We verstevigen de relatie met onze 1.3 We verstevigen de sociale basis.
1.3.1 Het aanbod in de sociale basis is verbreed.
netwerkpartners, oa door brede participatieve sessies te organiseren. We geven invulling aan pilots waar maatwerkvoorziening wordt omgebogen naar een voorliggend aanbod. Voor statushouders wordt in samenwerking met Welzijn West Betuwe en andere partners een basis aangeboden waarmee ze zo snel mogelijk inburgeren in de maatschappij. Voor de uitvoering van de sinds 2024 van kracht zijnde Spreidingswet worden locaties voor asiel
2.1.1 De wettelijke taak tot de opvang
gerealiseerd en wordt in samenwerking met de
van nieuwkomers en spreiding locaties omgeving een klimaat geschapen waarin is geimplementeerd en geborgd in
inwoners en asielzoekers op een harmonieuze
beleid en uitvoering.
wijze met elkaar samenleven. De gemeente stelt zich afwachtend op ten aanzien van de
2. Meer inwoners doen actief mee aan de 2.1 We implementeren de wettelijke taak tot samenleving.
ontwikkelingen rondom de Spreidingswet en
de opvang van nieuwkomers.
neemt geen onomkeerbare stappen. We volgen de uitwerking van het voornemen van het kabinet om de spreidingswet in te trekken en een Asielcrisiswet in te voeren. Het realiseren van voldoende huisvesting voor statushouders, eventueel door het realiseren van 2.1.2 Aantal te realiseren en gerealiseerde plekken is op koers.
tijdelijke doorstroomocaties. het continueren van de opvangplekken voor ontheemden uit Oekraine en het relaliseren en ontwikkelen van duurzame opvangplekken voor asielzoekers in het kader van de Spreidingswet.
Programmabegroting 2025 - Gemeente West Betuwe
36
We faciliteren de dialoog over inclusie zowel binnen als buiten de gemeentelijke organisatie. 2.2.1 Uitvoeren herijkte inclusieagenda. Wij implementeren de onderzoeksresultaten van de 0 meting inclusie die in Q3 2024 heeft 2.2 We zorgen voor een inclusieve
plaatsgevonden.
samenleving met ruimte voor diversiteit.
We organiseren de Regionale 2.2.2 Een georganiseerde Regionale Regenboogconferentie in West Betuwe.
Regenboogconferentie. Een conferentie voor inwoners, organisaties, partners en gemeenten in Gelderland-Zuid die zich inzetten voor LHBTIQ+ acceptatie en emancipatie. We pakken eenzaamheid kerngericht aan vanuit
2.3. We versterken de inzet van de sociale
2.3.1 Een positieve score ten opzichte
normalisering, faciliteren het gesprek, waarbij we
van het landelijk gemiddelde voor
sterk netwerk creëren, mensen met gevoelens
langdurige sociale eenzaamheid.
van eenzaamheid zelf betrekken en aan een duurzame aanpak werken.
basis. 2.3.2 Er is een campagne gestart ter bevordering van de bewustwording van wat eenzaamheid is.
We ondersteunen vrijwilligerswerk in de kernen en de inzet van vrijwillige inzet in de sociale basis. We maken de verbinding met de robuuste netwerken in de kernen. Afspraken maken met samenwerkingspartners over de stimulering van ouderen in het kader van doorstroming naar geschikte woningen.
3.1 We implementeren en borgen de 3. Meer inwoners wonen langer passend aanbevelingen uit de woonzorgvisie. thuis.
3.1.1 We starten met de uitvoering van het uitvoeringsprogramma Wonen en Zorg.
In nieuwe woningbouwplannen nemen we meer levensloopbestendige woningen op. Ontlasten en ondersteunen van de mantelzorgers.
3.2 We geven nadere invulling aan het
3.2.1 We hebben regionale afspraken
We participeren in het visie ontwikkelingstraject
Regioplan beschermd wonen en
gemaakt.
maatschappelijke opvang.
Programmabegroting 2025 - Gemeente West Betuwe
37
maatschappelijke opvang.
We geven nadere invulling aan het ingroeipad beschermd thuis. Evaluatie en herijking van de huidige centrumregeling en dienstverleningsovereenkomst beschermd wonen en maatschappelijke opvang.
Programmabegroting 2025 - Gemeente West Betuwe
38
Financiën Bedragen x € 1.000
(exclusief reserves)
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
-36.295
-34.477
-33.734
-33.922
-33.608
-33.406
Baten
1.212
506
506
419
158
158
-35.083
-33.971
-33.229
-33.502
-33.449
-33.247
Toevoegingen aan reserves
0
0
0
0
0
0
Onttrekkingen van reserves
1.541
0
0
0
0
0
-33.542
-33.971
-33.229
-33.502
-33.449
-33.247
0
0
0
0
Resultaat voor bestemmen
Resultaat na bestemmen Waarvan nieuw beleid
Programmabegroting 2025 - Gemeente West Betuwe
39
Algemene dekkingsmiddelen
Financiën Bedragen x € 1.000
(exclusief reserves)
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten