RV2024-093-Bijlage-1-Eerste-Bestuursrapportage-2024.pdf
Tekst van het document
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
1
Eerste Bestuursrapportage 2024
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
2
Inhoudsopgave Voorwoord ............................................................................................................................................................................................................................... 4 Leeswijzer ............................................................................................................................................................................................................................... 5 1. Bestuurlijke hoofdlijnen ....................................................................................................................................................................................................... 6 Voortgang speerpunten ................................................................................................................................................................................................................................... 6 Programma 1 Besturen ....................................................................................................................................................................................................................................
7 Programma 2 Wonen ..................................................................................................................................................................................................................................... 10 Programma 3 Werken .................................................................................................................................................................................................................................... 13 Programma 4 Leven ....................................................................................................................................................................................................................................... 15 Programma 5 Omzien .................................................................................................................................................................................................................................... 19 2. Financiële hoofdlijnen ........................................................................................................................................................................................................ 23 3.
Toelichting op de afwijkingen ............................................................................................................................................................................................ 26 Gemeenschappelijke regelingen ................................................................................................................................................................................................................... 26 Indexaties ......................................................................................................................................................................................................................................................... 27 Overige mee- en tegenvallers ........................................................................................................................................................................................................................ 30 4. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................................................................................................................................ 51 5. Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (technische wijzigingen)...................................................................................................................................... 53 6.
Kredieten ........................................................................................................................................................................................................................... 54 7. Bijlagen ............................................................................................................................................................................................................................. 57 Integraal Huisvestingsplan Onderwijs ......................................................................................................................................................................................................... 57
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
3
Voorwoord Voor u ligt de eerste bestuursrapportage 2024. Deze bestuursrapportage biedt inzicht in de huidige stand van de uitvoering van de programmabegroting 2024. Zoals u ondertussen gewend bent presenteren we deze stand van zaken aan de hand van de kleuren van een stoplicht. We zoomen in deze rapportage in op zowel de mee- als tegenvallers in het huidige beleid. Bestuur en ambtelijke organisatie zijn ook de afgelopen maanden volop ‘in beweging’ geweest om hun ambities waar te maken. Dat altijd vanuit het uitgangspunt van het college om te allen tijde als gemeente financieel gezond te zijn en te blijven. Naast dat uitgangspunt heeft de afgelopen tijd ook de werkdruk binnen onze gemeentelijke organisatie de aandacht gehad. Tegen deze achtergrond, en uiteraard ook die van de vele aanhoudende crises en de problemen op de energie-, arbeids- en woningmarkt, zijn wij ook de afgelopen maanden bezig geweest met de uitvoering van het College Uitvoeringsprogramma (CUP). Zoals eerder met u besproken zal de komende tijd echter in het kader staan van het maken van keuzes. Het ziet ernaar uit dat we ook in 2024 weer een aantal punten van het CUP af kunnen ronden, maar het betekent wellicht ook dat we afscheid moeten nemen van een aantal andere punten. De eerste bestuursrapportage laat voor 2024 een negatief saldo zien van 1,65 miljoen euro.
Dat betekent niet dat wij verwachten het jaar 2024 met een tekort af te sluiten. Deze bestuursrapportage gaat over de eerste vier maanden van het jaar en doorgaans hebben we bij de tweede bestuursrapportage (nadat er acht maanden zijn verstreken) meer inzicht in de mogelijke onderbesteding van de budgetten, waardoor we op dat moment ook meevallers kunnen melden. Uiteraard zijn wij alert op mogelijke tegenvallers.. Bij het uitvoeren van onze taken hebben we te maken met risico's. Deze proberen we zoveel mogelijk vooraf in te schatten. We gaan in de bestuursrapportage ook in op de gewijzigde risico's die de gemeente loopt. We zijn blij en dankbaar dat we, ondanks de uitdagingen van buitenaf waar we mee geconfronteerd werden, op koers liggen bij de uitvoering van de diverse programma’s. Wel moeten we dit jaar extra ons best doen om de uitvoering van onze programma's te combineren met een positief resultaat en zullen we wellicht moeilijke keuzes moeten maken. Geldermalsen, juni 2024 College van burgemeester en wethouders
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
4
Leeswijzer De P&C-cyclus is in beginsel, het woord cyclus zegt het al, elk jaar hetzelfde. Met het vaststellen van de begroting 2024 heeft de raad de (financiële) kaders voor het begrotingsjaar 2024 vastgesteld. De eerste bestuursrapportage is een rapportage over de eerste vier maanden van 2024. In deze rapportage geven wij inzicht in de uitvoering van de Begroting 2024 en in de (meerjarige) financiële afwijkingen die wij verwachten ten opzichte van de begroting. Dat betekent dat in deze rapportage alleen de verwachte mee- en tegenvallers ten opzichte van de vastgestelde begroting worden gepresenteerd. Deze rapportage leidt tot een begrotingswijziging. Bestuurlijke hoofdlijnen In de bestuurlijke hoofdlijnen (hoofdstuk 1) gaan wij in op de voortgang van de in de begroting 2024 vastgestelde speerpunten voor 2024. Financiële hoofdlijnen In de financiële hoofdlijnen (hoofdstuk 2) presenteren wij het financiële meerjaren beeld volgend uit de mee- en tegenvallers die in deze rapportage worden aangegeven. Toelichtingen op de financiële afwijkingen De begroting 2024 bestaat uit vijf beleidsprogramma’s. In hoofdstuk 3 gaan we per programma in op de financiële ontwikkelingen, waarbij we per substantiële ontwikkeling uitleggen waarom deze mee- of tegenvaller zich voordoet. Een substantiële ontwikkeling is een mee- of tegenvaller van minimaal 25.000 euro.
Dit betekent dat per programma afwijkingen in de baten of lasten ten opzichte van de vastgestelde begroting die in minimaal één van de jaren 2024-2028 25.000 euro zijn, worden toegelicht. Afwijkingen kleiner dan 25.000 euro lichten wij niet apart toe (conform artikel 6 van de financiële verordening West Betuwe). Bijlagen De volgende bijlagen zijn opgenomen in deze bestuursrapportage: - Stand van zaken uitvoering Integraal Huisvestingsplan
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
5
1. Bestuurlijke hoofdlijnen Voortgang speerpunten Conform de opzet van de begroting wordt per programma door middel van een stoplicht aangegeven wat de status is van de realisatie van de doelen en resultaten vanuit de Programmabegroting 2024. De legenda van het stoplicht is als volgt: - Groen is gerealiseerd in 2024 - Geel uitvoering ligt op schema - Rood wordt niet gerealiseerd in 2024
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
6
Programma 1 Besturen 4-jaar doel Onze dienstverlening verbetert door het dichtbij en op maat aanbieden van keuzemogelijkheden voor inwoners. Jaardoel 2024
Resultaat
Zichtbare verbetering op toegankelijkheid, effectiviteit en efficiency in het contact met inwoners.
Een 0-meting op geregistreerde klantfeedback
Het huidige en gewenste klachtenproces onderzoeken we. Het resultaat is een nieuw klachtenbeleid. De implementatie start in Q4. Bij inwoners en medewerkers brachten we de meedenkfunctionarisrol verder onder de aandacht. Een (eenduidige) registratie van klantsignalen is vereist om effectief van feedback te leren. De beste registratiewijze onderzoeken we.
Efficiente en klantgerichte processen.
Een totaaloverzicht van onze gemeentelijke processen maken we. De meest primaire klantprocessen optimaliseren we als eerste. Medewerkers leiden we op om klantprocessen efficiënter en klantgerichter te maken. Eind vorig jaar startten we met een doorlopende klanttevredenheidsmeting op het proces meldingen openbare ruimte. Het proces scoort gemiddeld een 5,3. De input gebruiken we voor het verbeteren van het meldingenproces. Bij een aantal andere klantprocessen beoordelen we de aanwezige en benodigde data om tevredenheidsmetingen op te gaan starten.
Verbeteren op basis van klantervaringen.
Inzet op digitalisering van de dienstverlening.
Inzicht in inwonerstevredenheid na contact of doorlopen dienstverleningsproces.
Voortgang
Toelichting
We sturen op servicebeloften.
Vanuit het dienstverleningsprogramma halen we bij inwoners en ondernemers op wat zij belangrijk vinden in de gemeentelijke dienstverlening. De input verwerken wij in een klantvisie. De uitrol binnen de organisatie vindt vanaf Q3 plaats.
Verbetering van ICT voorzieningen voor het contact met inwoners en ondernemers.
De aanvraag van een standplaatsvergunning is voor de aanvrager vanaf juni te volgen in een Persoonlijk Inlog Portaal.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
7
We zetten met onze gemeenschappelijke regelingen in op dichtbij en op maat.
Vergroten van het gebruikersgemak van de website.
De website onderging een verbetering voor digitale toegankelijkheid door op de juiste manier koppen te gebruiken. Dat geeft een betere structuur. Filmpjes die we plaatsen hebben een ondertiteling. De besluitenlijst van de collegevergadering staan in pdf op de website. Deze pdf’jes zijn digitaal toegankelijk. Bestaande e-formulieren passen we aan. In de nieuwe tool voor formulieren is het gebruikersgemak vergroot. Tussentijds opslaan is nu wel mogelijk.
Meer zicht op de kwaliteit van dienstverlening van de GR.
Gesprekken met gemeenschappelijke regelingen bereiden we voor en plannen we in de tweede helft van het jaar.
4-jaar doel Een veilige woon- en leefomgeving voor inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen en bezoekers in de gemeente West Betuwe. Jaardoel 2024
Resultaat
We gaan het uitvoeringsprogramma 'Aanpak Ondermijning 2024-2025' uitvoeren.
Er worden minimaal drie datagerichte integrale controles gehouden.
Een drone is ingezet voor gerichte toezicht en handhaving in de periode voor oud en nieuw. Vanuit de regionale samenwerking op het gebied van ondermijning delen partners informatie en plannen ze controles. Drie controles staan op het programma: een controle in de horeca, een controle bij bedrijven uit een specifieke branche, en een verkeerscontrole door de politie. De gemeente sluit hierbij aan.
De meldingsbereidheid neemt toe.
In het kader van het project Veilig Buitengebied hebben we het eerste contact gelegd en afspraken gemaakt over de uitvoering van acties voor komend jaar. Het Mobiel Medialab (MML) heeft een kwartaal doorgebracht in een van onze kernen. Daar beantwoordden politie en wij vanuit de gemeente vragen van inwoners en ondernemers. Tot nu toe staan voor 2024 al twee inzetten op verschillende locaties gepland. We zijn actief op social media en ontwerpen een folder om te informeren.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
Voortgang
Toelichting
8
We willen de persoons- en kerngerichte Een goede regie en efficiënte afhandeling. aanpak op het gebied van zorg en veiligheid bij complexe casuïstiek optimaliseren.
We ronden de implementatie van zorg en veiligheid in het eerste halfjaar af. In het eerste kwartaal hebben we de processen, rollen, verantwoordelijkheden en instrumenten voor bestuurlijke interventies in kaart gebracht. In samenwerking met het Zorg- en Veiligheidshuis implementeren we komend jaar regionaal de landelijk geaccepteerde methode Aanpak Voorkoming Escalatie (AVE) voor een eenduidige aanpak bij complexe casuïstiek op het gebied van zorg en veiligheid.
We leveren een Algemeen plaatselijke Een handhaafbare Apv op het gebied van verordening (Apv) op die voldoet aan de openbare orde en veiligheid. nieuwe Omgevingswet.
We stelden de APV in februari vast.
4-jaar doel We werken aan een toekomstbestendige en wendbare gemeente Jaardoel 2024
Resultaat
Voortgang
Toelichting
We besteden aandacht aan het vijfjarig Organisatie van een aantal activiteiten. bestaan van de gemeente West Betuwe.
In elk kwartaal besteden we laagdrempelig aandacht aan het vijfjarig bestaan. We sluiten aan op bestaande activiteiten van verenigingen en maatschappelijke partners. Dit voorjaar in een huis een huis publicatie en bij het JAM festival in juni dat zo'n 1.500 bezoekers telt. De netwerkdag van de organisatie in september staat ook in het teken van het vijfjarig bestaan.
We spelen een actieve rol in regionale verbanden, richting provincie en het rijk en we benutten onze netwerkorganisaties.
Deelname aan regionale verbanden, provinciale tafels en P10.
We werken aan de strategische maatschappelijke opgaven samen met onze maatschappelijke partners en inwoners, zowel lokaal, regionaal als landelijk.
Monitoringsgevens programma's.
Het college van burgemeester en wethouders is actief in acht dagelijkse besturen van gemeenschappelijke regelingen en actief in diverse verenigingen en samenwerkingsverbanden, zoals Fruitpact, de Vereniging Nederlandse Riviergemeenten en de P10. Met onze samenwerkingspartners volgen we de landelijke en regionale ontwikkelingen en vertalen deze naar West Betuwe. Via lobby vanuit de P10 en Regio Rivierenland brengen we specifieke zaken onder de aandacht bij hogere overheden.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
9
Programma 2 Wonen 4-jaar doel We werken aan wettelijke milieutaken en verduurzaming om: in 2030 55% minder CO2 uitstoot te hebben, om kwetsbare locaties tijdens weersextremen te herkennen/beschermen en een circulaire economie in 2050 te zijn. Jaardoel 2024 Resultaat Voortgang Toelichting We werken aan de duurzame (lokale) opwek van energie (lokaal) en verminderen van energieverbruik.
We werken aan voldoende kennis om samen met inwoners en bedrijven kwetsbare locaties tijdens weersextremen (droogte, hitte, overstromingen en water-overlast) te beschermen.
West Betuwe beschikt over een gegevenstool om een integrale vertaal-slag te maken van Nationale, regionale en lokale Energietransitiedoelen naar voortgangsanlalyses
In het derde kwartaal starten de werkzaamheden.
85% van de kantoorgebouwen heeft in West Betuwe minimaal een energielabel C
De ODR voert volgens afspraak controles uit om na te gaan of de kantoren voldoen aan de wettelijke eis voor Label C. In het Regionaal Uitvoeringsplan van de ODR staat aangegeven dat in 2028 90 % alle kantoorgebouwen voldoet aan label C. De klimaatmaatlat is volop in ontwikkeling en regionaal wordt gewerkt aan de vertaling van nationaal naar regionaal niveau. De oplevering door het Rijk wordt verwacht in de zomer van 2024. Een inventarisatie van beleid en procedures, die gerelateerd zijn aan de in ontwikkeling zijnde klimaatlat, is lopende. Implementatie van de Regionale maatlat wordt per september 2024 voorzien.
Integratie van de klimaatmaatlat in ruimtelijke ontwikkelingen en procedures is afgerond.
Een biodiversiteitsplan t.b.v. natuurinclusief bouwen en ontwikkelen.
Zie toelichting bij klimaatmaatlat. Dit traject kan opgestart worden na vaststelling van regionale maatlat.
We kijken voor het (terug)planten van bomen gericht naar locaties met groeimogelijkheden voor extra bomen die van betekenis kunnen zijn bij toenemende hittestress.
Het programma bomen 2025-2029 ligt in de raadsvergadering van 28 mei 2024 ter besluitvorming voor. In het plan zijn maatregelen opgenomen ter voorkoming van hittestress.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
10
We werken toe naar bevorderen gebruik Er is een platform voor inwoners met aanbod streekproducten en circulaire uitvoering streek-producten ontwikkeld. publieke taken. Het project voor het verminderen van restafval (30 kg restafval per huishouden) is uitgerold in de regio.
Dit pakken we in de loop van 2024 op.
De Avri voert de projectactiviteiten uit om het restafval te verminderen.
4-jaar doel Versnelling van de woningbouw. Jaardoel 2024
Resultaat
Voortgang
Toelichting
We zorgen voor de realisatie van Het aantal gerealiseerde woningen (inclusief minimaal 220 nieuwe woningen in 2024, flexwonen). als onderdeel van het langetermijn doel van realisatie van 2600 woningen in 2030.
De eerste woningen in 2024 leverden we op, waaronder 56 sociale huurapppartementen bij het station in Geldermalsen. Daarnaast zijn er nog circa 150 woningen in aanbouw. Eind 2023 legden we 13 bestemmingsplannen ter inzage voor in totaal 181 woningen. Insteek is dat we deze plannen dit jaar vaststellen. In maart stuurden we een informatienota naar de raad met daarin de stand van zaken woningbouw. Daarnaast voeren we de reguliere werkzaamheden uit.
We bevorderen dat in 2024 inwoners meer kansen hebben op een passende woning in de eigen kern.
Evenwichtige spreiding van woningbouw over de verschillende kernen.
Voor 7 kernen bepalen we nieuwe ontwikkellocaties (inbreiding en uitbreiding) voor woningbouw passend bij de aard en schaal van de kern en brengen deze in procedure.
Evaluatie traject kansenkaart 2023.
Het afwegingskader woonzorgvoorzieningen stellen we in de loop van 2024 vast. We verleenden de eerste vergunning voor een microwoning. De lokale monitor voor de raad m.b.t. woningbouwinitiatieven (5>) is in ontwikkeling. Evaluatie Deil voerden we uit. Voor de kernen Tricht, Haaften, Spijk en Heukelum start het traject voor een kansenkaart in voorjaar 2024. De ervaringen met de Kansenkaart Deil zijn vertrekpunt geweest voor het vervolg.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
11
4-jaar doel In West Betuwe zorgen we ervoor dat onze kernen goed fysiek en digitaal bereikbaar zijn en onze inwoners mobiel blijven en kunnen meedoen in de samenleving. Jaardoel 2024 Resultaat Voortgang Toelichting Wij realiseren de uitvoering van de activiteiten uit het jaarprogramma Mobiliteitsagenda.
Wij zijn vooruitstrevend in het programma ‘Digitalisering Overheden’ (ook bekend als de Data top 15).
Er zijn voor de kernen Gellicum en Enspijk plannen voor een mobiliteitshub.
Voor Enspijk loopt een locatieonderzoek voor carpoolplaats, zodat combinatie met HUB mogelijk is. Dit onderzoek kan vertragend werken voor een definitief plan. Voor Gellicum starten we een onderzoek in 2024.
Er is een uitvoeringsprogramma Veilige Schoolomgeving opgesteld.
De inrichting van de Veilige Schoolomgeving is gereed. Dit is continue proces in 2024 om de looproutes te verbeteren. We participeren op vragen van o.a. scholen en Platform Toegankelijk West Betuwe voor aanpassing van deze looproutes. In het eerste kwartaal 2024 stelden we beleid vast rondom wegwerkzaamheden en zetten we daarmee een stap in de digitaliseringsopgave.
De verkeersdata die gedeeld wordt met navigatiesystemen is op niveau 3 (van 5) in het landelijke project Data top 15.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
12
Programma 3 Werken 4-jaar doel Meer inwoners doen actief mee aan de samenleving. Jaardoel 2024
Resultaat
We ondersteunen inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.
Inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt krijgen passende ondersteuning.
We geven vorm aan een pilot om de samenwerking tussen Team Sociaal en Werkzaak te verbeteren teneinde maatwerk te kunnen verrichten om inwoners zelfredzamer te maken. Hierbij zorgen we voor korte lijnen tussen Team Sociaal en Werkzaak.
We ondersteunen inwoners met financiële problemen.
Uitvoering plan van aanpak bestaans-zekerheid samen met inwoners en partners.
We verhoogden de uren van de budgetcoach om meer inwoners te bereiken. We verbeterden hiermee de samenwerking met onze interne schuldhulpverleners. We maakten een aanzet voor een nieuw beleidsplan schuldhulpverlening.
We verlagen de drempel voor kinderen en jongeren om deel te nemen aan maatschappelijke activiteiten.
Meer kinderen en jongeren benutten de minimaregelingen van de gemeente in vergelijking met 2023.
We verlengden het contract met Jeugdfonds Sport en Cultuur voor vier jaar. Ook breidden we het contract op aanbod uit. We spraken met het LEA (Lokaal Educatieve Agenda) over het vergroten van het bereik op scholen.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
Voortgang Toelichting
13
4-jaar doel Het ondernemers- en vestigingsklimaat meer weerbaar, toekomstbestendig en duurzaam maken en onze dienstverlening verbeteren. Jaardoel 2024
Resultaat
We willen bedrijventerreinen toekomstbestendig maken.
Een vastgesteld plan voor bedrijven-terrein Oudenhof.
We dragen eerst zorg voor de revitalisering en het parkmanagement van Zeiving Zuid in Vuren. We hebben hiervoor de opdrachten verleend, nadat de provincie Gelderland de aangevraagde subsidie heeft toegekend. We verkennen in het eerste kwartaal van 2024 de voornaamste kansen met een enquête en gaan vervolgens verder met het onderzoek. De geleerde lessen nemen we mee in de start van de opmaak van het plan Oudenhof die daarna zal volgen. Planning voor deze start is Q1 2025.
We willen nevenactiviteiten toestaan voor (agrarische) bedrijven en organisaties.
Een vastgesteld beleid voor verbreding van (agrarische) bedrijven of organisaties op het gebied van recreatie en toerisme, spelactiviteiten en beleving van streekproducten en ambachten.
In de regionale werkgroep Agrotoerisme, waar gemeente West Betuwe actief aan deelneemt, spreken we over (het afstemmen van) kader- en regelgeving. Een van de actiepunten van de werkgroep is het ontwikkelen van een Handreiking wet- en regelgeving voor (startende) agrotoeristische ondernemers. Dit kunnen we vervolgens aanvullen met specifieke informatie van de gemeente.
We willen jongeren binden aan de lokale Het aantal activiteiten tussen en regionale arbeidsmarkt. onderwijsinstellingen met het bedrijfsleven.
We initiëren en voeren overleg tussen gemeente, i_lab en HUB. De resultaten van dit overleg worden actief onder de aandacht gebracht bij lokale ondernemers. In de Onderwijsvisie van de gemeente West Betuwe is het onderdeel ‘Aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt’ opgenomen. Het overlegvorm onderwijs (Lokale Educatieve Agenda) biedt een mogelijkheid voor oriëntatie en het gezamenlijk ontwikkelen van een onderwijsprogramma wel of niet in samenwerking met het lokale bedrijfsleven. We stimuleren een ware kruisbestuiving tussen gebiedsmarketing, onderwijs en arbeidsmarkt.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
Voortgang Toelichting
14
Programma 4 Leven 4-jaar doel De leefbaarheid in de kernen wordt door concrete maatregelen samen met de inwoners verbeterd. Jaardoel 2024
Resultaat
We verbeteren de uitvoering van de Programmaplan kerngericht en een kernagenda's, ontwikkelen deze door als bestedingsplan een levende agenda.
We weten welke leefbaarheidsvraagstukken er zijn binnen de gemeente West Betuwe voor de korte en langere termijn.
Voortgang
Toelichting Plan van aanpak versterking kerngericht werken met bestedingsplan bestemmingsreserves 2024 en deels 2025 is eind mei in de raad voor besluitvorming.
Realisatie prioriteiten 2024 kernagenda's.
Prioriteiten zijn deels bepaald, realisering uitvoering van prioriteiten moet nog getoetst worden op actualiteit en realiteit.
Analyse en scenario's.
We analyseren op dit moment de verschillende onderzoeken. We ronden deze analyse voor de zomer af.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
15
Verkenning van de kansen voor multifunctioneel gebruik en combinatie van diverse functies (onderwijs, dorpshuis, sport).
We ondersteunen kernagenda groepen met het verbreden en versterken van hun netwerk.
Implementatie digitaal platform (fase 1 en 2).
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
Het participatieproces met inwoners van Hellouw om een sociaal dorpsplein te ontwikkelen loopt. Dit wordt gecombineerd met het herinrichtingsplan wegen. We ondersteunen dorpshuis De Koels in Vuren en MFC Burcht van Haeften met hun (toekomst)plannen voor een betere exploitatie. Daarvoor is extra geld uitgetrokken. Daarnaast zijn wij betrokken bij het voortbestaan van de dorpshuisfunctie in Waardenburg. Het gebouw is verkocht aan de woningstichting. Met betrokken inwoners is er contact over een nieuw bestuur en een toekombestendige plek. Alle dorpshuizen die niet in ons eigendom zijn, zijn in beeld voor verduurzaming. Bij sommige is het traject afgerond en is de subsidie toegekend. Bij de overigen dorpshuizen loopt een aanvraagproces of staat de verduurzaming op de planning voor het komende jaar. De subsidieregeling staat tot en met 2026 open. Wij stimuleren innovatiekansen rondom Beesd (zorgt) voor Elkaar, geïnitieerd door MFC Het Klokhuis. Dit is gericht op een betere samenwerking tussen lokale zorg- en welzijnspartijen. Voor Huis op Hemert onderzoeken we of hier een pilot kan komen voor een combinatie van geïndiceerde en niet geïndiceerde dagopvang. Op die manier wordt het voor een zorgorganisatie interessant om hier te starten. Het digitaal platform pakken we op in project Bloei!. Wij informeerden de raad hier in het voorjaar over.
We werken via een Design Thinking proces samen met pilotgroepen aan het project. Hierin werken we aan een instrument om de samenwerking met, in en tussen de kernen, inwonersgroepen en de gemeente te versterken.
16
We ontwikkelen samen met partners meer interessante combinatie activiteiten voor inwoners en bezoekers van de gemeente.
Ten minste acht kernagenda groepen hebben hun netwerk vergroot en verstevigd.
Versterking van netwerken staat op de agenda van de inwonersplatforms; nog niet alle kernen zijn hier actief mee aan de slag. Dat is een aandachtspunt voor dit jaar. Kennisdeling en ondersteuning wordt georganiseerd door de gebiedsmakelaars.
Realisatie van een aantal nieuwe arrangementen
De Beleef West Betuwe website ontwikkelt zich verder. Onder andere staan nu de locaties van speeltuinen en de Canon West Betuwe erop. Dit geldt ook voor de podcastserie ‘Verborgen Verhalen’ en voor een completer overzicht van aanbod en van (cultuurhistorische) routes. Met samenwerkingspartners voeren we het project digitale informatiezuilen uit. Deze interactieve zuilen tonen (het aanbod van) wat er te doen en te beleven valt in West Betuwe aan inwoners en bezoekers. We starten met het realiseren van 3 klompenpaden.
4-jaar doel Meer inwoners hebben een goede basis, zodat zij mee kunnen doen, zich kunnen ontwikkelen en een zinvolle bijdrage kunnen leveren aan de samenleving. Jaardoel 2024
Resultaat
Voortgang
Toelichting
Het doel om sportgemeente van het jaar Uitvoering jaarschijf 2024 uit het plan van te worden is een vliegwiel en aanpak sportgemeente van het jaar 2025. gezamenlijke focus voor het realiseren van een positief gezonder en vitaler West Betuwe.
Het Leeflab is vertraagd. Met onze samenwerkingspartners onderzoeken we alternatieve mogelijkheden, zoals een HUB gericht op sport, bewegen en gezondheid en via de aanpak Sportgemeente 2025 de social marketingcampagne.
Vrijwillige inzet toekomstbestendig maken,
Wij organiseren met Welzijn West Betuwe de West Betuwe GEM.(juni 2024)Wij versterken de inzet op MDT door Welzijn hier gericht een nieuwe opdracht voor te geven. Wij verkennen de samenwerking met de buurthuizen en Welzijn West Betuwe om kerngericht lokaal vrijwilligers nog beter te gaan faciliteren en ondersteunen. Wij nemen de uitkomsten van het onderzoek onder vrijwilligers mee in het vormen van een visie op vrijwilligerswerk in West Betuwe.
Afspraken met WWB en aantal vrijwilligers volgens gegevens Welzijn West Betuwe in relatie tot voorgaande jaren (380 in 2023).
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
17
Uitvoering jaarschijf 2024 uit het plan van aanpak sportgemeente van het jaar 2025.
In Q2 wordt een verenigingsscan afgenomen onder alle sportverenigingen om de behoeften en kansen in kaart te brengen. Op basis van deze inzichten zullen wij acteren.
We geven uitvoering aan de Uitvoering jaarschijf 2024 plan van aanpak speerpunten uit de onderwijsvisie en de laaggeletterdheid. aanpak laaggeletterdheid.
De uitvoering van de speerpunten uit de Onderwijsvisie hebben we besproken in het overleg met de schoolbesturen in het LEA (Lokaal Educatieve Agenda) waarbij het accent lag op het verstevigen van het schoolmaatschappelijk werk. We hebben enkele vindplaatsen in beeld gebracht en contacten gelegd. Taalambassadeurs uit Regio Rivierenland zetten we in. Diverse cursussen en trainingen voor laaggeletterden zetten we voort.
Uitvoering acties laaggeletterdheid en de bewustwording vergroten.
Er is meer inwonersparticipatie bij Inrichting monitoring aantal beleids-ontwikkeling en projecten van de inwonersinitiatieven en participatie-trajecten gemeente. Geactualiseerde visie en aanpak jongerenparticipatie.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
De evaluatie van participatie pilots / ervaringen is af. De aanbevelingen uit deze evaluatie vormen de basis voor de doorontwikkeling. We prioriteren deze aanbevelingen. Het onderzoek onder jongeren in de gemeente is afgerond. We maken aan de hand van de uitkomsten een vernieuwde visie en aanpak.
18
Programma 5 Omzien 4-jaar doel Meer kansengelijkheid in het bereiken van een goede gezondheid. Jaardoel 2024
Resultaat
We zorgen voor tijdige zorg en ondersteuning aan jeugdigen.
Een gerealiseerde ketenaanpak kansrijke start.
Het lokale plan van aanpak Kansrijke Start voor 20242026 is af. De lokale coalitie werken de actielijnen voor-, tijdens en na de zwangerschap verder uit. We werken in 2024 de regionale afspraken verder uit.
Ruim 1000 jongeren hebben via verschillende interventies aan hun mentale gezondheid en mentale weerbaarheid gewerkt.
Deze interventies zijn in 2024 geborgd in de opdracht van het jongerenwerk. We zetten in 13e huisartsenpraktijk een POH GGZJeugd in. Via het groepswerk in het primair onderwijs hebben we 29 leerlingen bereikt. We zien een steeds toenemende belangstelling voor het groepswerk. In het voorgezet onderwijs is schoolmaatschappelijk werk 42 keer ingeschakeld voor een leerling uit West Betuwe. De Hervormingsagenda loopt van 2023 tot 2028 en bestaat uit verschillende maatregelen. Een van de maatregelen is een Stevig lokaal team. We voerden een eerste impactanalyse uit op de werkwijze van Team Sociaal. We formuleren het herstelplan en werken aan de doorontwikkeling van het gehele sociaal domein en specifiek team sociaal.
Minimaal 100 leerlingen zijn bereikt via de inzet van het schoolmaat-schappelijk werk in het onderwijs.
Een vastgesteld plan van aanpak betaalbare jeugdzorg.
We werken in regionaal verband aan toekomstbestendige zorg.
Uitvoering regionale inkoop-strategie WmoJeugdhulp en het pilotspoor.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
Voortgang
Toelichting
We stelden een regionale uitvoeringsagenda op voor de pilot eetstoornissen jeugd. Er is nog geen start gemaakt met de Wmo pilot lichte dagbesteding. Sinds kort is bekend dat er geen regionale middelen zijn om in te zetten voor deze pilot. Dit vraagt interne overweging op deelname aan deze pilot. We werken aan de doorontwikkeling van het team sociaal conform het herstelplan.
19
We stimuleren dat inwoners (jong en oud) gezond leven.
Geïmplementeerde bevindingen en speerpunten van de Regiovisie Jeugd-hulp in ons beleid en in Team Sociaal. Een herijkt lokaal preventie akkoord.
We geven hier invulling aan, zodra de regionale uitvoeringsagenda Regiovisie Jeugd gereed is.
Uitgevoerde activiteiten om gezond gewicht te stimuleren.
We stelden een projectleider volwassenen op gezond gewicht aan. Daarnaast breidden we de opdracht voor de buurtsportcoaches van Welzijn West Betuwe uit. Zij richten zich in de aanpak op twee groepen: kinderen en kwetsbare inwoners.
Het integrale plan van aanpak GALA is gemaakt en goed gekeurd door het ministerie van VWS. Een aantal projecten is reeds in uitvoering. De overige projecten zullen starten in de loop van het jaar. De gemeente West Betuwe faciliteerde een opleiding positieve gezondheid voor de medewerkers van Welzijn West Betuwe. Zij werken nu vanuit dit gedachtegoed.
4-jaar doel Meer inwoners doen actief mee aan de samenleving. Jaardoel 2024
Resultaat
We implementeren de wettelijke taak tot De wettelijke taak tot de opvang van de opvang van nieuwkomers. nieuwkomers en spreiding locaties is geïmplementeerd en geborgd in beleid en uitvoering. Aantal te realiseren en gerealiseerde plekken is op koers.
We zorgen voor een inclusieve Een herijkte inclusieagenda. samenleving met ruimte voor diversiteit. Een georganiseerde Regionale Regenboogconferentie in West Betuwe.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
Voortgang
Toelichting
De huisvesting van statushouders is voor de 1e helft van 2024 gerealiseerd. De opvang van ontheemden Oekraine wordt gecontinueerd. De opgave als gevolg van de Spreidingswet is in voorbereiding. Er staat een afspraak ( 25 april 2024) met een groep inwoners om de resultaten te evalueren. In overleg met de organisatie van de regenboogconferenties in Gelderland stelden we de conferentie uit tot 2025. We starten dit jaar met de voorbereiding en komen met een kort activiteitenplan voor 2024. 20
We versterken de inzet van de sociale basis.
Een positieve score ten opzichte van het landelijk gemiddelde voor langdurige sociale eenzaamheid.
Samen met de kerngroep eenzaamheid wordt een activiteitenplan opgesteld om uitvoering te geven aan de gestelde doelen. Er wordt een bewustwordingscampagne gericht op herkennen en normaliseren van eenzaamheid voorbereid. Wij faciliteren ontmoeting tussen inwoners. Wij organiseren deskundigheidsbevorderingstrainingen voor professionals in het voorveld. Samen met de buurthuizen in kernen wordt er ingezet op versterking van de samenwerking tussen WWB en lokale vrijwilligers door middel van lokale samenwerkingsafspraken. Wij sturen actief op de opdracht van Welzijn West Betuwe vanuit accounthoudersschap.
4-jaar doel Meer inwoners wonen langer passend thuis. Jaardoel 2024
Resultaat
We implementeren en borgen de aanbevelingen uit de woonzorgvisie.
Een opgesteld programma Wonen en Zorg
We toetsen verzoeken van zorgZorgaanbieders voldoen aan de eisen conform aanbieders aan het bestemmingsplan en het bestemmingsplan en het normenkader. het sociale normenkader zorgaanbieders.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
Voortgang
Toelichting De raad stelde op 26 maart 2024 de woonzorgvisie vast. In de woonzorgvisie zijn 4 thema's benoemd met daarbij de opgaven. Deze opgaven werken we uit in een uitvoeringsagenda. Hierin wordt duidelijk hoe en wanneer we een opgave oppakken en welke partners we daarbij nodig hebben. Het doel is om in Q4 2024 het uitvoeringsprogramma in de vorm van een programma wonen en zorg, vast te stellen. Hierbij leggen we een relatie met de ontwikkelingen in het GALA en IZA. We toetsen verzoeken voor woonzorg initiatieven aan het bestemmingsplan en het afwegingskader (normenkader). Het afwegingskader geeft antwoord op de vraag of het initiatief voorziet in een zorgbehoefte. Het afwegingskader leggen we in Q2 2024 aan het college voor.
21
We versterken de regionale Gemaakte prestatieafspraken met samenwerking als het gaat om woningcorporaties t.a.v. beschermd wonen en beschermd wonen en maatschappelijke maatschappelijke opvang. opvang.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
In de prestatieafspraken namen we op dat jaarlijks maximaal 30% van de vrijkomende sociale huurwoningvoorraad beschikbaar is voor aandachtsgroepen. Personen die uitstromen uit beschermd wonen vallen onder de aandachtsgroepen.
22
2. Financiële hoofdlijnen Deze bestuursrapportage is het tweede P&C-product van het begrotingsjaar 2024. De rapportage geeft inzicht in de uitvoering van de begroting 2024 bij ongewijzigd beleid, er worden dus geen beleidsmatige keuzes in voorgesteld. De rapportage geeft de onvermijdelijke mee- en tegenvallers weer die zich voordoen of worden voorzien bij het uitvoeren van het door de gemeenteraad vastgestelde beleid. Wanneer de gemeenteraad de begroting vaststelt, wordt daarmee formele goedkeuring gegeven tot het doen van uitgaven in het eerste jaar. Met de vaststelling van de Programmabegroting 2024 is dus goedkeuring gegeven tot het doen van uitgaven in 2024. De begroting bevat daarnaast de meerjarenbegroting over de jaren 2025 tot en met 2027, welke ter kennisname naar de raad is gegaan. Hieruit volgt logischerwijs dat dit ook geldt voor begrotingswijzigingen. Dit betekent dat met het vaststellen van de eerste bestuursrapportage 2024 alleen het lopende jaar 2024 wordt geautoriseerd. De rapportage geeft dus niet alleen inzicht in de uitvoering van de begroting in het lopende jaar, maar geeft afwijkingen ten opzichte van de begroting in de jaren 2025 tot en met 2027. Daarnaast wordt ook (al) een financieel inzicht gegeven voor het jaar 2028. Deze rapportage wordt immers het vertrekpunt voor de Perspectiefnota 2025.
De budgettaire gevolgen van deze rapportage zijn bepalend voor de financiële ruimte die het college en de gemeenteraad hebben om het coalitieakkoord uit te voeren. Uiteraard betekent dit niet dat niet scherp is gekeken of de ingediende afwijkingen daadwerkelijk onvermijdelijk zijn. In geval van tegenvallers is het mogelijk om richting het einde van het jaar bij te sturen. Het college heeft met inachtneming van de begrotingsregels getracht zoveel mogelijk knelpunten in de uitvoering op te vangen; alleen de onvermijdelijke tegenvallers die niet kunnen worden gecompenseerd of waarvan nog niet zeker is of deze kunnen worden gecompenseerd zijn opgenomen in deze rapportage. Het financiële beeld Bijdragen van het Rijk zijn goed voor ongeveer zestig procent van de totale inkomsten van de gemeente. Vanaf 2026 wordt het gemeentefonds niet langer via de normeringssystematiek ‘samen de trap op en samen de trap af’ geïndexeerd. Er wordt alleen een accres voor loon- en prijsontwikkelingen (LPO) verstrekt en een beperkt volume accres. In de Voorjaarsnota 2024 heeft het Rijk aangekondigd de nieuwe systematiek al vanaf 2024 in te voeren en de gemeenten tijdelijk te compenseren voor het nadeel.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
23
In onderstaande tabel zijn de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van de vastgestelde begroting 2024 (jaarschijf 2024) en de (meerjaren)begroting (jaarschijven 2025-2028) opgenomen die volgen uit deze rapportage. Het financiële beeld laat ziet er als volgt uit: Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
2024
2025
2026
2027
2028
Saldo
Saldo
Saldo
Saldo
Saldo
Saldo vastgestelde Begroting 2024 en verder
342
597
-2.021
-2.350
-3.466
Structurele effecten Tweede bestuursrapportage 2023
-321
-90
-17
-192
150
Structurele effecten Decemberwijziging 2023
-176
-166
-15
-15
-15
0
-41
79
-161
-159
Brede school Beesd (raad 24-10-2023) IKC Geldermalsen (raad 19-12-2023)
0
-58
110
-199
-197
-155
242
-1.865
-2.916
-3.686
Mee- en tegenvallers Gemeenschappelijke regelingen
0
-405
-414
-495
-611
Mee- en tegenvallers Indexeringen
0
0
0
0
0
-1.833
217
299
431
516
Mee- en tegenvallers Algemene dekkingsmiddelen
793
-1.267
2.009
2.040
2.073
Mee- en tegenvallers Overhead
-455
-159
-159
-159
-159
Totaal mee- en tegenvallers eerste bestuursrapportage 2023
-1.495
-1.614
1.734
1.817
1.819
Saldo na eerste bestuursrapportage 2024
-1.650
-1.373
-130
-1.099
-1.867
Saldo voor eerste bestuursrapportage 2024
Mee- en tegenvallers Programma 1-5
Mee- en tegenvallers Op basis van nieuwe inzichten, externe factoren of de uitvoering over de eerste vier maanden van dit jaar is het nodig om de begroting bij te stellen om het door de gemeenteraad vastgestelde beleid uit te kunnen voeren. Uiteraard is in het geval van tegenvallers scherp gekeken of sprake is van een onvermijdelijke tegenvaller of dat met inachtneming van de begrotingsregels een oplossing kan worden gevonden binnen de beschikbare budgetten. We hebben de mee- en tegenvallers onderverdeeld in drie categorieën: - Gemeenschappelijke regelingen: wijziging in de bijdrages vanuit de begrotingen 2025 - Indexaties: prijsstijgingen en inflatie e.d. - Overig: dit betreft de mee- en tegenvallers per programma. Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
24
Daar waar het gaat om substantiële afwijkingen (minimaal 25.000 euro op programmaonderdeelniveau) worden deze toegelicht in hoofdstuk 3. in hoofdstuk 3.11 staan de budget neutrale aanpassingen. Wat is niet meegenomen in deze eerste bestuursrapportage 2024. De financiële resultaten van de jaarrekeningen van de diverse gemeenschappelijke regelingen zijn niet in deze rapportage verwerkt. De resultaatbestemming moet nog definitief vastgesteld worden door de algemeen besturen van de gemeenschappelijke regelingen. De resultaten hiervan verwerken we in de tweede bestuursrapportage 2024. Op het moment van opstellen van dit raadsvoorstel heeft de doorrekening van de meicirculaire nog niet plaatsgevonden.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
25
3. Toelichting op de afwijkingen Gemeenschappelijke regelingen Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
2024
2025
2026
2027
2028
Saldo
Saldo
Saldo
Saldo
Saldo
Begroting 2025 - Regio Rivierenland
0
11
11
11
11
Begroting 2025 - Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe (BWB)
0
0
0
0
0
Begroting 2025 - Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ)
0
-65
-47
-30
-83
Begroting 2025 - Regionaal Archief Rivierenland (RAR)
0
0
0
0
0
Begroting 2025 - Werkzaak Rivierenland
0
-238
-265
-363
-426
Begroting 2025 - GGD Gelderland-Zuid (GGD)
0
-84
-84
-84
-84
Begroting 2025 - Avri
0
-29
-29
-29
-29
Begroting 2025 - Omgevingsdienst Rivierenland (ODR)
0
0
0
0
0
Begroting 2025 - Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR)
0
0
0
0
0
Totaal GR-en
0
-405
-414
-495
-611
1. Begrotingen gemeenschappelijke regelingen
1. Begrotingen gemeenschappelijke regelingen Van de gemeenschappelijke regelingen waarin West Betuwe deelneemt zijn inmiddels de concept begrotingen 2025 ontvangen. Hierdoor is bekend met welke financiële bijdrage vanuit West Betuwe door de verschillende regelingen rekening is gehouden. Hoewel op het moment van samenstellen van deze rapportage de meeste begrotingen nog niet door de Algemeen Besturen van de regelingen zijn vastgesteld, wordt voor het scheppen van een volledig financieel beeld wel rekening gehouden met de (voorlopige) uitkomsten van de aangeboden begrotingen. Hierbij hebben we nog geen rekening gehouden met de ingediende zienswijzen.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
26
Indexaties Bedragen x 1.000 euro
Indexeringen
2024
2025
2026
2027
2028
Begroting 2025 - Regio Rivierenland
0
-25
-25
-25
-25
Begroting 2025 - Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe (BWB)
0
-513
-518
-525
-554
Begroting 2025 - Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ)
0
-222
-222
-222
-222
Begroting 2025 - Regionaal Archief Rivierenland (RAR)
0
-20
-20
-20
-20
Begroting 2025 - Werkzaak Rivierenland
0
-124
-124
-124
-124
Begroting 2025 - GGD Gelderland-Zuid (GGD)
0
-102
-102
-102
-102
Begroting 2025 - Omgevingsdienst Rivierenland (ODR)
0
-346
-351
-351
-351
Begroting 2025 - Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR)
0
-13
-13
-13
-13
-64
-63
-62
-60
-59
Indexering project (t)huisvesting Indexering IHP
0
0
-11
341
-90
Indexering onderhoud groen/watergangen
-43
-43
-43
-43
-43
Indexering onderhoud begraafplaatsen
-32
-32
-32
-32
-32
Indexering wegbeheer groot onderhoud
-528
-190
-190
-190
-190
Indexering wegbeheer exploitatie
-55
-55
-55
-55
-55
Indexering kapitaallasten rehabilitatie wegen
0
-28
-28
-28
-28
Indexering kapitaallasten projecten wegen
0
-90
-90
-90
-90
Indexering DVO Avri Ibor
-55
-55
-55
-55
-55
Indexering verzekeringspremie kerktorens
-13
-13
-13
-13
-13
Herziene indexering huuropbrengsten MFC Klokhuis Beesd
-14
-14
-14
-14
-14
Indexering toevoeging BR Afschrijving sportterreinen
-76
-76
-76
-76
-76
Indexering subsidies
-173
-173
-173
-173
-173
Totaal
-1.053
-2.199
-2.217
-1.871
-2.331
Dekking stelpost Loon- en prijsstijgingen
1.053
2.199
2.217
1.871
2.331
0
0
0
0
0
Totaal
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
27
Indexeringen gemeenschappelijke regelingen De concept begrotingen 2025 van de gemeenschappelijke regelingen zijn inmiddels ontvangen. In deze begrotingen staat de financiële bijdrage voor de gemeente West Betuwe. Voor een aantal gemeenschappelijke regelingen betreft dit een verhoging van de financiële bijdrage. Deels wordt deze verhoging veroorzaakt door indexatie van lonen en prijzen. Hoewel op het moment van samenstellen van deze rapportage de meeste begrotingen nog niet door de Algemeen Besturen van de regelingen zijn vastgesteld, wordt voor het scheppen van een volledig financieel beeld wel rekening gehouden met de (voorlopige) uitkomsten van de aangeboden begrotingen. Aanvullende indexatie krediet (t)Huisvesting De totale indexering van het krediet (t)Huisvesting komt uit op een bedrag van 1.950.000 euro. Bij de decemberwijziging 2023 brachten we hiervan al 1.100.000 euro ten laste van de stelpost Prijsstijgingen 2023. Binnen de post Onvoorzien is onvoldoende ruimte om de resterende prijsstijgingen op te vangen. Daarom volgen we de bestendige lijn ten aanzien van de prijsstijgingen, namelijk het bijramen van 850.000 euro ten laste van de stelpost Prijsstijgingen 2024. Na verwerking van de prijsstijgingen komt het krediet uit op een bedrag van 15.100.000 euro.
Indexering Integraal Huisvestingsplan onderwijsgebouwen (IHP) De normbedragen voor onderwijshuisvesting indexeren wij jaarlijks op basis van cijfers van de VNG. De indexering voor de Bouwkosten in 2024 betreft 12,72%. De systematiek van de prijsbijstelling van de normbedragen onderwijshuisvesting is vastgelegd in de verordening voorzieningen huisvesting onderwijs West Betuwe. Indexering budgetten openbare ruimte Als gevolg van de gestegen marktprijzen is een indexatie van een aantal budgetten noodzakelijk. Zo hanteren de hoveniersbedrijven een indexering van 4,6% wat effect heeft op het groenonderhoud. De GWW-index (Grond,- Weg-, en Waterbouw) hanteert een index van 5,2%. Omdat nog niet op alle onderdelen zicht is op de kostenstijgingen komen we hier in de tweede bestuursrapportage 2024 nog verder op terug. Onderstaande budgetten in de begroting worden geïndexeerd: • Onderhoud groen/watergangen 43.000 euro • Onderhoud begraafplaatsen 32.000 euro (toevoegen reserve begraafplaatsen) • Wegbeheer; groot onderhoud 528.000 euro (toevoegen reserve wegen) • Wegbeheer; exploitatie 52.000 euro • Wegbeheer; vervanging 28.000 euro (toevoegen reserve Dekking afschrijving rehabilitatie wegen) • Wegbeheer; projecten 90.000 euro (toevoegen reserve Dekking afschrijving rehabilitatie wegen) • DVO Avri Ibor 2024 55.000 euro
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
28
Indexering verzekeringspremies kerktorens Zoals ook al aangegeven in de jaarrekening 2023, is de opstalverzekering voor de kerktorens verhoogd (geïndexeerd), maar de begroting (nog) niet. Deze aanpassing komt ten laste van de stelpost Prijsstijgingen. Herziene indexering huuropbrengsten MFC Klokhuis Beesd Het betreft herziening van de te hoge indexering In 2023. Indexering toevoeging bestemmingsreserve Dekking afschrijving sportterreinen De gemeenteraad stelde in september 2021 de kadernota harmonisatie beweeg- en sportbeleid 2022-2026 vast. Sindsdien zijn de kosten voor renovaties sportterreinen met gemiddeld 25 procent gestegen. Met name de prijzen van kunstgrasvelden zijn gestegen door prijsstijging oliegebonden producten. Als gevolg van deze prijsverhoging verhogen we de toevoeging aan de bestemmingsreserve afschrijving sportterreinen met 76.000 euro. Indexering subsidies maatschappelijke diensten Het subsidieprogramma Sociaal Maatschappelijke Diensten 2024 is vastgesteld. Ook is besloten om vanaf nu jaarlijks het prijsindexeringspercentage van de Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling (OVA) te volgen voor de gesubsidieerde diensten, wat voor 2024 een indexering betekent van 4.7%. Hier voor wordt 173.000 euro ten laste gebracht van de post nog te verdelen loon- en prijsstijgingen.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
29
Overige mee- en tegenvallers Programma 1 Besturen Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
2024
2025
2026
2027
2028
Saldo
Saldo
Saldo
Saldo
Saldo
1. Actualisatie raadsbudgetten
-95
-55
-55
-55
-55
2. Actualisatie budgetten griffie
-92
-15
-15
-15
-15
3. Actualisatie wachtgelden oud wethouders
64
32
0
0
0
-305
-215
-215
0
0
0
0
0
0
0
-427
-252
-285
-70
-70
4. Aanpassing en uitbreiding bluswaterinstallaties 5. Overige mee- en tegenvallers Totaal programma
1. Actualisatie raadsbudgetten De budgetten voor de raad en raadscommissies stammen nog vanuit de fusie en zijn een samenvoeging van de budgetten van de drie voormalige gemeenten. In werkelijkheid blijkt dat de budgetten op onderdelen structureel tekort schieten, voornamelijk vanwege hogere lasten licenties, onderhoud programmatuur en presentiegelden. Op basis van de werkelijke lasten in de afgelopen jaren is het budget opnieuw geraamd, wat leidt tot een structureel nadeel van 54.700 euro. In 2024 is er tevens een incidenteel nadeel van 40.000 euro in verband met de aanbesteding voor een nieuw raadsinformatiesysteem. 2. Actualisatie budget griffie Het budget voor de griffie stamt nog vanuit de fusie en is een samenvoeging van de budgetten van de drie voormalige gemeenten. In werkelijkheid blijkt dat het budget op onderdelen structureel tekort schiet, met name vanwege uitbestede werkzaamheden en opleidingen. Op basis van de werkelijke lasten in de afgelopen jaren is het budget opnieuw geraamd, wat leidt tot een structureel nadeel van 14.825 euro. In 2024 is er tevens een incidenteel nadeel van 77.000 euro als gevolg van inhuur vanwege ziekteverlof.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
30
3. Actualisatie wachtgelden oud wethouders Eind 2023 is het aantal oud wethouders dat gebruik maakt van de wachtgeldregeling afgenomen, waardoor ook de (tijdelijke) wachtgeldlasten voor 2024 en 2025 lager uitvallen. 4. Aanpassing en uitbreiding bluswaterinstallaties De veiligheidsregio heeft geconstateerd dat er op enkele plekken verouderde en in het buitengebied te weinig bluswaterinstallaties aanwezig zijn. Voor de echt urgente plekken is een bedrag van 90.000 euro nodig. Deze voeren we in 2024 uit. Daarnaast zijn er locaties met een maatschappelijke functie (scholen, sportgebouwen, dorpshuizen etc.) waar geen of te weinig bluswaterinstallaties zijn. Om deze locaties ook te voorzien van een bluswaterinstallatie is een bedrag van circa 645.000 euro nodig. Hiervan kunnen we in 2024 ongeveer een derde realiseren. 5. Overige mee- en tegenvallers (< 25.000 euro) Niet van toepassing bij dit programma.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
31
Programma 2 Wonen Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
2024
2025
2026
2027
2028
Saldo
Saldo
Saldo
Saldo
Saldo
1a. Winstnemingen grondexploitatie-woningbouw
-447
-412
280
0
0
1b. Toevoegingen winstnemingen grondexploitatie aan AR Grex
447
412
-280
0
0
2. Rentetoevoegingen verliesvoorzieningen Grex
-51
-52
-53
-135
-49
0
774
774
774
774
-533
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-584
722
721
639
725
3. WRP 2025 4. Golfbaan The Dutch 5. Overige mee- en tegenvallers Totaal programma
1. Winstnemingen grondexploitatie-woningbouw Als gevolg van de actualisatie van de meerjaren prognose grondexploitaties (MPG) bij de jaarrekening 2023 wijzigen de hoogte en het jaar van de winstnemingen van de winstgevende complexen. Omdat de winstneming wordt toegevoegd aan de algemene reserve Grondexploitatie, heeft dit voor de exploitatie geen effect. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar het MPG 2024. 2. Rentetoevoegingen verliesvoorzieningen Grex Bij de jaarrekening 2023 zijn op basis van het MPG 2024 de verliesvoorzieningen geactualiseerd. Aan deze voorziening moet jaarlijks, ten laste van de exploitatie, 2 procent rente worden toegevoegd om aan het eind van de planperiode het geraamde tekort te kunnen opvangen. Ten opzichte van de huidige ramingen moet er jaarlijks meer aan de voorziening worden toegevoegd. Het extra bedrag voor 2027 is hoger doordat de planperiode voor het Molenblok met een jaar is opgeschoven en er voor dit complex in 2027 geen rentetoevoeging was geraamd. 3. WRP 2025 Op 23 april is het Water- en Rioleringsprogramma (WRP) 2025-2029 vastgesteld. Door de gestegen kosten van kosten van andere taakvelden (bijvoorbeeld vegen van wegen en baggeren) en hogere btw-lasten wordt er vanaf 2025 ruim 774.000 euro meer aan het WRP toegerekend. Voor de gemeentelijke begroting is dit een voordeel.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
32
4. Golfbaan The Dutch Voor The Dutch worden in 2024 de volgende kosten verwacht met een totaal bedrag van 533.000 euro. Deze kosten zijn niet begroot. • Kosten van de projectleider voor de afwikkeling van dit project. Deze kosten bedragen naar verwachting 112.000 euro; • Een bedrag van 263.500 euro voor de adviseringsuren voor de omgevingsdienst waarbij dit jaar nog veel inspanningen te verwachten zijn in verband met toezicht en handhaving in het kader van de afronding van het 'interimplan' en de transitie naar PvA6.0; • Een bedrag van 65.000 euro voor het afhandelen van beroepszaken waar de expertise van een advocaat wordt ingezet; • Een bedrag van 27.500 euro voor de inhuur van externe bureaus ten behoeve van jaarlijks terugkerende monitoringsronde grondwater, adviezen milieu- en geotechniek en onderzoek omgeving (grondwater en luchtkwaliteit); • Een bedrag van 50.000 euro voor afhandeling van WOO vezoeken; • Een bedrag van 15.000 euro voor bewonersavonden (uitgangspunt 3 avonden). 5. Overige mee- en tegenvallers (< 25.000 euro) Niet van toepassing bij dit programma.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
33
Programma 3 Werken Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
2024
2025
2026
2027
2028
Saldo
Saldo
Saldo
Saldo
Saldo
1a. Winstnemingen grondexploitatie-bedrijventerreinen
0
0
-398
400
0
1b. Toevoegingen winstnemingen grondexploitatie aan AR Grex
0
0
398
-400
0
2. Overige mee- en tegenvallers
0
0
0
0
0
Totaal programma
0
0
0
0
0
1. Winstnemingen grondexploitatie-bedrijventerreinen Als gevolg van de actualisatie van de meerjaren prognose grondexploitaties (MPG) bij de jaarrekening 2023 wijzigen de hoogte en het jaar van de winstnemingen van de winstgevende complexen. Omdat de winstneming wordt toegevoegd aan de algemene reserve Grondexploitatie, heeft dit voor de exploitatie geen effect. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar het MPG 2024. 2. Overige mee- en tegenvallers (< 25.000 euro) Niet van toepassing bij dit programma.
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
34
Programma 4 Leven Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
2024
2025
2026
2027
2028
Saldo
Saldo
Saldo
Saldo
Saldo
-200
-200
-200
-200
-200
2. Klimaatverandering onderhoud begraafplaatsen
-40
-40
-40
-40
-40
3. Achterstallig onderhoud civiele kunstwerken
-306
0
0
0
0
4. DVO beheer openbare ruimte Avri
-43
-43
-43
-43
-43
5. Verenfonds
65
0
0
0
0
6. Huisvesting bijzonder basisonderwijs
41
41
41
41
41
7. Zonnepanelen de Burcht van Haeften
0
-13
-13
-12
-12
8. Snippergroen
-24
-24
-24
-24
-24
9. Windvaan 25
37
52
52
52
52
10. Huisvesting gymzalen en Gymzalen gemeentelijk eigendom
-36
-36
-36
-36
-36
1. Klimaatverandering openbaar groen
11. Aanbesteding IKC Geldermalsen
0
0
75
74
73
12. Buurt- en clubhuizen niet in eigendom
-40
-40
0
0
0
13. Uniformering dorpshuizen/MFC's met sportvoorziening
-325
0
0
0
0
17
17
17
17
17
-854
-286
-171
-172
-172
14. Overige mee- en tegenvallers Totaal programma
1. Klimaatverandering openbaar groen Door de klimaatverandering begint het groeiseizoen eerder en loopt langer door. Hierdoor wordt het groeiseizoen langer waardoor vaker plantsoen onderhoud en gemaaid moet worden om het gewenste beeld te bereiken. Op basis van 2023 is de verwachting is dat er twee extra onderhoudsrondes en vier maaibeurten extra nodig zijn in 2024. Dit komt neer op ongeveer 200.000 euro. 2. Klimaatverandering onderhoud begraafplaatsen Door de klimaatsverandering begint het groeiseizoen eerder en loopt langer door. Hierdoor wordt het groeiseizoen langer waardoor vaker geschoffeld en gemaaid moet worden om het gewenste beeld te bereiken. Op basis van 2023 is de verwachting dat 40.000 euro extra nodig is. Dit bedrag zal worden toegevoegd aan de onderhoudsreserve begraafplaatsen. Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
35
3. Achterstallig onderhoud civiele kunstwerken Onderhoud aan het areaal civiele kunstwerken heeft sinds het ontstaan van de gemeente West Betuwe, in verband met capaciteitstekort, ad hoc plaatsgevonden. Door het ad hoc onderhoud de afgelopen 5 jaar is achterstallig onderhoud ontstaan. De omvang is bepaald door de in december 2023 uitgevoerde inspectie van alle 133 gemeentelijke civiele kunstwerken. De bevindingen van de inspectie zijn uitgewerkt in het programma ‘Civiele kunstwerken gemeente West Betuwe 2025 – 2034’. De gemeenteraad heeft dit programma op 29 mei 2024 vastgesteld. Achterstallig onderhoud kan leiden tot schade, kapitaalvernietiging en/of onveilige situaties. Het achterstallig onderhoud moet daarom zo spoedig mogelijk worden weggewerkt. Dat willen wij in 2024 bereiken. Hiervoor is niet voldoende budget beschikbaar. Op basis van de uitgevoerde kunstwerkeninspectie bedragen de kosten van het wegwerken van het achterstallig onderhoud in 2024 526.000 euro. De gemeente West Betuwe heeft een egalisatiereserve gevormd voor dagelijks en groot onderhoud, om schommelingen in de jaren te voorkomen. In 2024 bedraagt de stand van de reserve 220.000 euro, waardoor er nog 306.000 euro incidenteel toegevoegd moet worden aan deze reserve. 4.
Dienstverleningsovereenkomst (DVO) beheer openbare ruimte Avri De DVO Ibor die Avri voor de gemeente uitvoert is voor 2024 143.000 euro duurder dan begroot 2024. Dit heeft 4 oorzaken: 1. Indexering: In de dienstverleningsovereenkomst met Avri is afgesproken jaarlijks de afgesproken prijsindex (2024: 3,75%) door te voeren op de verschillende onderdelen. 2. Teruglopen aantal WSW medewerkers: Avri voert een groot deel van de DVO uit met mensen met een WSW achtergrond. Er zijn echter steeds minder medewerkers uit deze doelgroep beschikbaar waardoor duurdere krachten ingezet worden (reguliere medewerkers of aannemers). Dit werkt kostenverhogend. 3. Klimaat: Het groeiseizoen wordt door de klimaatsverandering steeds langer waardoor extra onderhoud/meer onderhoudsronden nodig zijn om het groen- en wegen areaal op het gewenste beeld te onderhouden. 4. Areaaluitbreiding: Door de uitbreiding van het areaal wegen en verhardingen (Plantage en diverse uitbreidingslocaties) is meer onderhoudsbudget nodig voor het onderhoud. De stijging van 143.000 euro kan gedekt worden uit: - Stelpost Prijsstijgingen 55.000 euro - Stelpost Areaalontwikkelingen 45.000 euro - Begrotingssaldo 43.000 euro
Eerste bestuursrapportage 2024 West Betuwe
36
5. Verenfonds In de Perspectiefnota 2024 is incidenteel 225.0000 euro toegekend voor de veerdiensten, vanwege het uitgangspunt dat Provincie geen financiële bijdrage zou leveren nu het Verenfonds stopt. Dat doet de provincie wel, zo blijkt uit een recent uitspraak PS (Statenbrief). De gemeente betaalt nog steeds een substantiële bijdrage, maar er is nu financiële hulp van de provincie waardoor het gereserveerde bedrag bijgesteld wordt. Voor de afwikkeling in 2024 verwachten we een financieel voordeel van 65.000 euro. De onzekere factoren zijn of de provincie Gelderland voldoende financiële middelen heeft gereserveerd (voor alle veren met een groot tekort) en de onduidelijkheid over het exploitatie tekort van de (recreatieve) veerdiensten. 6. Huisvesting bijzonder basisonderwijs: Door de nieuwbouw van basisscholen (kindcentra) zien we een toename van het aantal kinderopvanglocaties en buitenschoolse opvang. Hierdoor neemt de huuropbrengst structureel met 41.000 euro toe. 7. Zonnepanelen De Burcht van Haeften De gemeenteraad heeft een krediet van 100.000 euro beschikbaar gesteld voor vervanging van de zonnepanelen bij MFC de Burcht van Haeften. De kapitaallasten hiervan bedragen vanaf de begroting 2025 13.000 euro. 8. Snippergroen Vanwege klimaatadaptatie en de energietransitie, wordt er steeds minder snippergroen verkocht.