RV2023-064-bijlage-3b-1-Concept-jaarrekening-2022-Werkzaak-Rivierenland.pdf

DB20230320 – 3b 1 -

JAARREKENING 2022

1

Inhoud

2

Voorwoord

4

3

Bestuurlijke samenvatting

4

4

Resultaten in één oogopslag

7

5

Leeswijzer

8

6

Programma verantwoording

10

6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 7

Programma bestuur en beleid Programma Participatie Programma Wet sociale werkvoorziening Programma Beschut werk Programma Inkomensvoorziening Overhead Algemene dekkingsmiddelen Paragrafen

7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 8

27 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Financiering Onderhoud kapitaalgoederen Bedrijfsvoering Verbonden partijen

Jaarrekening 2022 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7 8.8 8.9 8.10

10 15 18 19 21 24 26

Balans per 31 december Toelichting op de balans Waarderingsgrondslagen Overzicht van baten en lasten Toelichting op de baten en lasten Investeringskredieten Projecten 2022 Begrotingsrechtmatigheid Incidentele baten en lasten Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserve

28 34 37 37 43 47 47 49 56 59 60 70 70 71 73 74

9

Wet normering topinkomens

75

10

Bijlagen

77

10.1 10.2 10.3 10.4 10.5 10.6 11

Sisa Verantwoording Gemeentelijke bijdrage bedrijfsvoering Aantallen per 31 december 2022 Effect balans inkomensdebiteuren Overzicht naar taakveld Verdeling bedrijfsvoeringskosten

Jaarrekening 2022 Stichting Werkzaak Plus

Versie 2 / datum

77 80 81 82 83 84 85

11.1 11.2 11.3 11.4 11.5 11.6 12

Jaarrekening 2022 stichting Flex & Zeker 12.1 12.2 12.3 12.4 12.5 12.6

13

3

Bestuursverslag Waarderingsgrondslagen En Bepaling Van Het Resultaat Balans per 31 december 2022 Resultatenrekening 2022 Toelichting op de balans per 31 december 2022 Toelichting op resultatenrekening 2022

Bestuursverslag Waarderingsgrondslagen en bepaling van het resultaat Balans per 31 december 2022 Resultatenrekening 2022 Toelichting op de balans per 31 december 2022 Toelichting op resultatenrekening 2022

Lijst met afkortingen

85 86 88 90 91 93 95 95 96 98 100 100 103 104

2

Voorwoord

3

Bestuurlijke samenvatting

Iedereen doet mee in de samenleving. Werkzaak begeleidt mensen bij het vinden en behouden van werk. Dit gaat van instroom via ontwikkeling, groepsplaatsingen en detacheringen met loonkostensubsidie naar uiteindelijke duurzame uitstroom bij werkgevers in de regio. We bieden inkomensondersteuning waar nodig. Werkzaak ontwikkelt en verbetert continu haar dienstverlening met het oog op de toekomst. Onze ambitie ‘Iedereen doet mee’ vormt de basis. We innoveren binnen de zeven strategische thema’s uit het Meerjarenbeleidsplan: technologie, sociaal ondernemerschap, circulaire economie, welvaartverdeling, geluk, leven lang leren en migratie. Door de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt is het denken in maatschappelijke baten, naast financiële baten, vergroot. De doorontwikkeling van technologie gaat razendsnel. Dit biedt kansen voor onze doelgroep. Door de inzet van subsidies (zoals de Regiodeal en de UWV Challenge) en het Innovatiebudget van Werkzaak kunnen we investeren in dit soort vernieuwingen. Onze doelgroep zijn mensen met complexe problematiek. De groep die we bedienen wordt complexer. Complexer in de zin van afstand tot de arbeidsmarkt, schulden, taalachterstand, psychische kwetsbaarheid en combinaties van problemen. Van de groep bijstandsgerechtigden heeft naar schatting 40% psychische klachten.

In het eerste kwartaal van 2022 is het plan van aanpak ‘Sterk door werk regio Rivierenland’ ondertekend. In dit plan bundelen GGZ-instellingen, RIBW, gemeenten, UWV en Werkzaak Rivierenland de krachten om meer mensen met een onderkende psychische of psychiatrische aandoening aan het werk te krijgen en duurzaam aan het werk te houden. In 2022 is de Wet inburgering 2021 ingegaan. De regie ligt bij Regio Rivierenland. Er zijn veel ketenpartners bij de uitvoering betrokken. Werkzaak is gericht op een goede samenwerking met de ketenpartners. We zetten in op verbinding tussen inburgering en de Participatiewet. Inburgering en participatie zijn zeer nauw verbonden met elkaar. We willen vooral bereiken dat de onderdelen elkaar versterken zodat de burger goed mee kan doen in de samenleving. In de pilot participatie KP4 die we uitvoeren voor gemeente West Maas en Waal zijn de eerste stappen gezet met simpel switchen. De mensen die op basis van arbeidsmatige dagbesteding aan het werk zijn, krijgen wanneer dit passend is begeleiding bij het zetten van stappen richting betaald, veelal beschut werk. Belangrijk daarbij is dat zij de zekerheid krijgen dat het inkomen stabiel blijft en zij een stap terug kunnen zetten wanneer nodig. Voor de gemeente West Maas en Waal voerden we via een pilot de schuldhulpverlening uit.

Het idee was om zo een betere verbinding te krijgen tussen de thema’s werk en schulden. Eind 2022 is de pilot geëvalueerd en geconcludeerd dat deze constructie een extra schakel oplevert in de dienstverlening 4

en de meerwaarde daarvan beperkt is. Daarom is de keuze gemaakt om te stoppen met de pilot schuldhulpverlening en het niet om te zetten naar reguliere dienstverlening. We hebben het afgelopen jaar veel geïnvesteerd in netwerksamenwerkingen met bedrijven, gemeenten, de regio en (burger)initiatieven om tot een circulaire economie te komen. Na bestuurlijke goedkeuring hebben we in december 2022, samen met Avri en 2Switch, de coöperatie Circulair textiel Rivierenland (Cirtex) statutair opgericht. Verder hebben we een textielsorteercentrum in Tiel gerealiseerd waarin momenteel 30 doelgroepmedewerkers betaald aan het werk zijn of worden ontwikkeld baar de arbeidsmarkt. Dat vergt ook een andere rol van ons in publiek private samenwerkingen en het nadenken over circulaire businesscases voor de toekomst. We betreden een nieuw speelveld met vele netwerkpartners, waarin we samen nog een weg zoeken. Met mensen die wel gebruik maken van inkomensondersteuning bekijkt Werkzaak wat zijn talenten en ontwikkelmogelijkheden zijn. We laten mensen in onze eigen veilige productieomgeving meewerken om inzicht in iemands mogelijkheden te krijgen. Dan kunnen we mensen detacheren en eventueel plaatsen bij een werkgever met een arbeidsovereenkomst en een loonkostensubsidie.

Financieel Het subsidievoordeel is het resultaat van onze investeringen in de ontwikkeling van werkzoekenden met belangrijke voordelen voor de werkgever en de gemeenten. De werkgever neemt een medewerker aan waar hij mee vooruit kan. De gemeente bespaart op uitkeringen. Het investeren levert win-win-win situaties op voor de inwoner, voor de werkgever en de gemeente. De ontwikkeling van het subsidieresultaat in 2022 is als volgt:

Het positieve bruto subsidieresultaat wordt vooral veroorzaakt door de vrijval van de stelpost BUIG van 2.762.200 euro. Deze is niet nodig gebleken in 2022. Het bovenstaande subsidieresultaat is nog niet gecorrigeerd met 1.034.400 euro door inwerkingtreding van het ingroeimodel uit de bestuurlijke agenda voor de BUIG-middelen (zie hiervoor het bedrijfsvoeringsresultaat). Het bedrijfsvoeringsresultaat 2022 is uitgekomen op een voordeel van 1.126.500 euro vooral veroorzaakt door de uitwerking van de bestuurlijke agenda.

5

Omschrijving Salarissen Doelgroepprofessionals Kosten hallen Poppenbouwing Materiële kosten Projecten lasten Doorbelasting projecten Totaal overhead Participatiebudget Directe kosten Inkomen Inleenvergoeding Omzet Reserve Toeslagenaffaire Bedrijfsvoeringsbijdrage incl. SW en toeslag saldo bedrijfsvoering Ingroeimodel 25% resultaat BUIG Saldo bedrijfsvoering incl. ingroeimodel Buig

6

Begroting 2022

Begr na wijz

Jaarrekening 2022

19.245.800 736.000 4.253.400

19.214.100 624.500 736.000 4.169.000 240.000 -1.065.900 23.917.700 -3.919.800 689.900 2.671.600 -7.922.100 -371.000

18.457.900 664.600 702.000 4.129.000 465.600 -1.039.000 23.380.100 -3.734.900 621.700 2.699.300 -8.026.900 -236.500 -73.400 -14.721.500 -92.100 -1.034.400 -1.126.500

-981.500 23.253.700 -3.740.600 682.400 1.927.300 -7.512.500 -100.000 -14.510.300 -

-14.680.300 386.000 -196.000 190.000

Verschil 756.200 -40.100 34.000 40.000 -225.600 -26.900 537.600 -184.900 68.200 -27.700 104.800 -134.500 73.400 41.200 478.100 838.400 1.316.500

4

7

Resultaten in één oogopslag

5

Leeswijzer

In de begroting 2022 legde u de voornemens voor 2022 vast. In deze jaarstukken leggen wij hierover verantwoording af. Conform artikel 24 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten bestaan de jaarstukken uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag bestaat uit:  Programmaverantwoording  Paragrafen De jaarrekening bestaat uit:  Balans en toelichting  Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting  Overzicht van de bijdragen van de deelnemende gemeenten (bijlage 11.1)  Taakvelden (bijlage 11.5) Het jaarverslag De programmaverantwoording geeft u inzicht in het gerealiseerde programmabeleid en welke acties daaraan bijdroegen. De programmaverantwoording bestaat uit de volgende onderdelen: 1. Bestuur en beleid 2. Participatie 3. Beschut werk 4. Inkomensvoorziening 5. Overhead 6. Algemene dekkingsmiddelen Elk programma kent de volgende opbouw:  Wat hebben we bereikt?  Wat hebben we daarvoor gedaan?  Wat heeft het gekost? U leest hier een weergave op hoofdlijnen. In de jaarrekening vindt u de verdieping. Iedere paragraaf een ander perspectief De paragrafen geven u een dwarsdoorsnede van de financiële aspecten van de begroting en de jaarstukken. Iedere paragraaf beschrijft het vanuit een ander perspectief.

U leest welke beleidslijnen voor beheersmatige aspecten grote financiële gevolgen kunnen hebben of van belang zijn voor het realiseren van de programma’s. De jaarrekening De jaarrekening geeft per programma inzicht in de opbouw van het jaarresultaat dat via een gezuiverd exploitatieresultaat vóór bestemming leidt tot een jaarresultaat na bestemming. Gezuiverd exploitatieresultaat is een resultaat zonder de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves. Andere onderdelen van de jaarrekening zijn: 8

  

9

Balans met een toelichting op de balansposten Overzicht van incidentele baten en lasten Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (bijlage 11.1)

6 6.1

Programma verantwoording

Programma bestuur en beleid

Het programma bestuur en beleid richt zich op de beleidsontwikkelingen en de bestuurlijke verantwoording van de planning en controlcyclus.

Wat hebben we bereikt? Werkzaak ontwikkelt en verbetert continu haar dienstverlening met het oog op de toekomst. Onze ambitie, Iedereen doet mee, vormt de basis. We innoveren binnen de zeven strategische thema’s uit het Meerjarenbeleidsplan 2020-2023: technologie, sociaal ondernemerschap, circulaire economie, welvaartverdeling, geluk, leven lang leren en migratie. Drie duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties blijven ons inspireren bij het verder verhogen van de kwaliteit van onze dienstverlening: het bieden van waardig werk, het aangaan van partnerschappen om doelstellingen te bereiken en het bieden van kwaliteitsonderwijs.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Technologie De doorontwikkeling van technologie gaat razendsnel. Dit biedt kansen voor onze doelgroep. Door de inzet van technologie kunnen meer mensen moeilijker werk doen waardoor zij breder en flexibeler inzetbaar zijn én ook interessanter werk kunnen doen dat leren en ontwikkelen stimuleert. Ook door werkgevers wordt de inzet van technologie als een oplossing gezien om medewerkers met een beperking breder inzetbaar te maken. We hebben het programma Technologie & inclusie gestart met experimenten om in de praktijk te onderzoeken wat voor onze doelgroep wel en niet werkt. We experimenteerden met een Virtual reality-bril voor beroepenoriëntatie, een exoskelet, vertaalapparaten, Know yourself stressmonitoring en een voorleespen. We hebben het experiment Werken met digitale werkinstructies voorbereid in samenwerking met TNO. Een onderzoek naar de inzet van projectietechnologie is gestart. We ontwikkelden een montagehulp in samenwerking met een van onze belangrijkste klanten. Het programma heeft een Willy Wortel-team dat inmiddels structureel wordt ingezet bij nieuwe opdrachten om de mogelijkheden van de inzet van technologie te onderzoeken samen met de klant. De eerste contouren van de opzet van een technohub in de regio Rivierenland zijn beschreven en deze worden verder uitgewerkt in samenwerking met de kennisaliantie Inclusie en Technologie .

Door de inzet van subsidies (zoals de Regio Deal en de UWV Challenge) en het Innovatiebudget van Werkzaak kunnen we investeren in dit soort vernieuwingen. De Kennisalliantie Inclusie en Technologie (KIT), gestart vanuit Cedris, biedt ondersteuning, expertise en een netwerk voor leer- werkbedrijven om aan de slag te gaan met technologie. Sociaal ondernemerschap Ons doel is om zoveel mogelijk mensen te plaatsen bij werkgevers. Door de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt is het denken in maatschappelijke baten, naast financiële baten, vergroot. 10

Er loopt een onderzoek naar impactondernemers in onze regio (vanuit RW-POA). Dit geeft ons een beeld van sociale ondernemers waar wij mogelijk nog geen contacten hebben en nog geen mensen hebben geplaatst. Zo ontstaat inzicht in nieuwe mogelijkheden voor onze medewerkers. In de pilot participatie van mensen met klantprofiel 4 die we uitvoeren voor gemeente West Maas en Waal zijn de eerste stappen gezet met simpel switchen. De mensen die op basis van arbeidsmatige dagbesteding werken, krijgen wanneer dit passend is begeleiding bij het zetten van stappen richting betaald werk. Het gaat vaak om beschut werk. Het is belangrijk dat zij de zekerheid krijgen dat het inkomen stabiel blijft en zij een stap terug kunnen zetten wanneer nodig. Deze heeft ertoe geleid dat vijf mensen vanuit een participatieplek begeleid zijn naar een beschutte plek (dus van klantprofiel 4 naar klantprofiel 3). Circulaire economie We hebben het afgelopen jaar veel geïnvesteerd in netwerksamenwerkingen met bedrijven, gemeenten, de regio en (burger)initiatieven om tot een circulaire economie te komen. Dat vergt ook een andere rol van ons in publiek private samenwerkingen en het nadenken over circulaire businesscases voor de toekomst. We betreden een nieuw speelveld met vele netwerkpartners, waarin we samen nog een weg zoeken. We zetten in op deze samenwerking omdat we hier kansen zien voor onze doelgroep.

We geven voorbeelden van onze resultaten in 2022. -

-

-

11

Het pleintje van morgen is een initiatief in samenwerking met Avri, OFN (leverancier van duurzame producten voor de buitenruimte) en de Verschilmakerij. Gezamenlijk onderzoeken wij hiermee hoe gescheiden ingezamelde grondstoffen hergebruikt kunnen worden in straatmeubilair. Puur Betuws: Bij dit initiatief wilden we een duurzame korte keten-initiatief voor streekproducten oprichten in Rivierenland. Helaas moesten we deze innovatie in 2022 beëindigen. De omzet konden we niet op het noodzakelijke niveau brengen voor een duurzaam bestaansrecht. Dit is mede het gevolg van de coronacrisis. Inmiddels hebben we lessen getrokken uit deze innovatie, die we meenemen naar toekomstige innovaties, zoals Cirtex is het initiatief voor een circulaire textielketen in Rivierenland. We voerden een proef uit met het textielsorteercentrum aan de Voltastraat in Tiel. Op basis van de evaluatie en na een langdurig besluitvormingsproces is 9 december 2022 de coöperatie Cirtex opgericht. Het schema toont de plaatsingen bij Cirtex. Inmiddels zijn 30 personen aan het werk of in een ontwikkeltraject. In 2023 is verdere opschaling van deze proef mogelijk. Belangrijkste knelpunt is het vinden van een groter pand (2000 m2) centraal in de regio.

Welvaartverdeling Ons streven is ontschot te werken op het thema werk en schulden. We hebben ingezet op de samenwerking met de afdelingen schuldhulpverlening per gemeente. Er is aandacht voor het bespreekbaar maken van schulden in de gesprekken tussen werkzoekenden en inkomensconsulenten of werkcoaches. Een goed gesprek is vaak de sleutel voor het verder herkennen en signaleren van de problematiek om effectief door te verwijzen naar de juiste hulpverlening . We weten ook dat het niet eenvoudig is om het thema schulden bespreekbaar te maken. Daarom stimuleren we deskundigheidsbevordering van onze werkcoaches met verschillende workshops. We ontwikkelden een leidraad met tips voor een goed gesprek over dit thema. Om de deskundigheid van werkgevers over armoede en schulden te vergroten komen deze onderwerpen terug in de training Mentorwijs. Daarnaast is het een onderwerp voor accountmanagers om met werkgevers te bespreken. Dit doen ze vooral als er veel mensen met lagere inkomens werken. Voor de gemeente West Maas en Waal voeren we via een pilot de schuldhulpverlening uit. Het doel was om verbinding tussen de thema’s werk en schulden te verbeteren. Omdat voor de schuldhulpverlening specialistische kennis noodzakelijk is, werkt Werkzaak samen met een gespecialiseerde partij (PLANgroep).

Eind 2022 is de pilot geëvalueerd en geconcludeerd dat deze constructie een extra schakel oplevert in de dienstverlening en de meerwaarde beperkt is. Daarom is de keuze gemaakt om te stoppen met de pilot schuldhulpverlening en het niet om te zetten naar reguliere dienstverlening. Geluk Van de groep bijstandsgerechtigden heeft naar schatting 40% psychische klachten. Onderzoek wijst uit dat mensen met psychische gezondheidsproblemen een grotere kans hebben op instroom in de bijstand. Ze hebben een kleinere kans om uit te stromen richting duurzaam werk. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat starten met betaalde arbeid (first place, then train) grote positieve effecten heeft op de (mentale) gezondheid. In het eerste kwartaal van 2022 is het plan van aanpak Sterk door werk regio Rivierenland gestart. In dit plan bundelen GGZ-instellingen, RIBW, gemeenten, UWV en Werkzaak Rivierenland de krachten om meer mensen met een onderkende psychische of psychiatrische aandoening aan het werk te 12

krijgen en duurzaam aan het werk te houden. Dit doen we met de IPS-methodiek waarin behandeling en/of begeleiding door de GGZ en begeleiding gericht op het krijgen en behouden van werk gelijktijdig worden ingezet. In het plan van aanpak hebben we gezamenlijk de ambitie uitgesproken jaarlijks honderd IPS-trajecten te starten. Op 31 december 2022 hadden we in de regio 29 IPS-trajecten. Er waren twintig deelnemers vanuit de Participatiewet en negen deelnemers vanuit het UWV. Negen trajecten bevonden zich op 31 december in de oriëntatiefase. In deze fase onderzoeken we of IPS geschikt is om in te zetten. Hiermee lopen we achter op de ambitie die we hadden om al in 2022 honderd trajecten in te zetten. Dit heeft twee oorzaken: 1. Het kost tijd om IPS bij alle deelnemende organisaties op de kaart te zetten en de financiering van de trajecten stuit nog op problemen. 2. De landelijke IPS-subsidieregeling voor gemeentelijke doelgroepen is nog steeds niet vastgesteld. De verwachting is nu dat deze uiterlijk 1 maart 2023 start en dat we ook de trajecten die in 2022 gestart zijn met terugwerkende kracht kunnen indienen voor financiering. Het is nog te vroeg om iets over het resultaat van de IPS-trajecten zelf te zeggen. Het zijn grotendeels driejarige trajecten en de meeste trajecten zijn pas in 2022 gestart. Wel is onze aanpak een best practice in het land.

We delen graag onze aanpak en ervaringen met anderen. Leven Lang Leren De dienstverlening van het Leerlab wordt continu verbeterd en uitgebreid. Zo is in het afgelopen jaar de training omgaan met geld toegevoegd aan de keuzehulp instrumenten EVA. Er is aandacht voor 21e-eeuwse werknemersvaardigheden, zoals reflecteren op je eigen gedrag en samenwerken. Deze training voerden we in 2022 voor het eerst incompany uit bij werkgever Zorgcentra de Betuwe. Deze training werd gecombineerd met de training Mentorwijs voor leidinggevenden. De combinatie versterkte de leercultuur op de werkvloer wat door beide groepen als zeer waardevol werd ervaren. Met financiële steun vanuit CircuLEREN is voor de training Mentorwijs een werkboek gemaakt. Met de subsidie Tel mee met Taal richten we een Taallab in voor taaloefenmomenten. Samen met de werkzoekende maken we een persoonlijk plan gericht op het vergroten van de taalvaardigheid. We monitoren de voortgang en ontwikkelen nieuwe oefenmaterialen, vooral gericht op werk (bijvoorbeeld over vaktaal en algemene werknemersvaardigheden). Dit doen we samen met aanbieders van taal in Rivierenland, zoals de bibliotheek en de leer- en taalhuizen. Migratie De groep statushouders is de grootste groep in ons Participatiewetbestand. We zien dat werkgevers positief bewegen richting deze groep.

Op diverse manieren bevorderen wij de participatie van deze groep, het liefst in een werksetting. In 2022 is de Wet inburgering 2021 ingegaan. De regie ligt bij Regio Rivierenland. Er zijn veel ketenpartners bij de uitvoering betrokken (zoals Sociom, lokale welzijnspartijen en ROC Rivor). De resultaten van deze instanties hebben directe invloed op de dienstverlening van Werkzaak en de 13

resultaten bij uitstroom van statushouders. In 2022 zijn er knelpunten gesignaleerd. Dit is onder andere gecommuniceerd via het beleidsoverleg inburgering en in overleggen met Regio Rivierenland. Werkzaak is gericht op een goede samenwerking met de ketenpartners. We zetten in op verbinding tussen inburgering en de Participatiewet. Inburgering en participatie zijn zeer nauw verbonden met elkaar. We willen vooral bereiken dat de onderdelen elkaar versterken zodat de burger goed mee kan doen in de samenleving. We zorgen er op allerlei manieren voor dat taal geen hobbel is om de stap naar werk te zetten. Voorbeelden hiervan zijn:  inzetten van cultuurverbinders naast de werkcoaches  inzetten van technologie (vertaalapparaat)  gesprekken met werkgevers over het thema taal  inzetten van een taaltrainer binnen ons Leerlab en meedenken op de werkvloer We zijn gestart met een analyse en aanpak voor de begeleiding van vrouwen naar werk. We richten ons daarbij op vrouwen die zich later vestigen in het gezin. Zo gaven we een uitgebreide training over onderwerpen zoals talentverkenning, de kracht van een netwerk, werknemersvaardigheden ontwikkelen, gesprekken met werkgevers oefenen en brieven en cv schrijven. We hebben gezien dat het zeker loont om specifieke aandacht te geven aan deze groep. Het is belangrijk om het gehele gezin te betrekken in het plan van aanpak.

Rechtmatigheidsverklaring De rechtmatigheidsverklaring is uitgesteld en wordt in het 2023 voor het eerst opgesteld. Deze verklaring vervangt de huidige rechtmatigheidsverklaring van de accountant. Wij willen goed voorbereid zijn om deze verklaring te kunnen verstrekken, onder andere door het beter borgen van rechtmatigheidscontroles in de processen. Het plan van aanpak en de verantwoordingsgrens voor de invoering van de rechtmatigheidsverklaring stelde het algemeen bestuur al in 2020 vastgesteld. We verbeterden belangrijke hoofdprocessen en beschreven waardoor de risico’s op niet naleven van wet- en regelgeving zijn verkleind. Voorbeelden zijn: proces aanvraag levensonderhoud, proces salarissen, preferent LKS-proces en inkoopproces. Daarnaast hebben we afgelopen jaar een aantal belangrijke randvoorwaarden ingevuld, zoals het formaliseren van de handreiking integraal kansen- en risicomanagement en het beleid Misbruik- en oneigenlijk gebruik (M&O). De financiële verordening is aangepast en uitgebreid met een onderdeel rechtmatigheidsverklaring en wordt in het eerste kwartaal van 2023 formeel vastgesteld. Beleidsindicatoren Volgens het Besluit begroting en verantwoording nemen we de beleidsindicatoren per gemeente op. Deze staan in de onderstaande tabel per gemeente gerubriceerd.

In onze regio is ondanks de beschikbaarheid van minder banen er minder mensen aangewezen zijn op een uitkering ten opzichte van het landelijk gemiddelde.

14

Gemeente

Personen met NettoKinderen in bijstandsuitkeringen Werkloze jongeren arbeidsparticipatie uitkeringsgezin (per 1000 inw .)

Culemborg Maasdriel Tiel West Betuwe West Maas en Waal Zaltbommel Werkzaak Rivierenland Nederland

71,5% 73,0% 70,3% 73,3% 72,3% 73,6% 72,3% 70,4%

34,5 15,7 45,9 17,7 19,8 21,4 26,7 43,1

1% 1% 2% 1% 1% 1% 1% 2%

4% 2% 6% 3% 4% 3% 4% 6%

Lopende reBanen (banen per integratievoorzieningen 1000 personen (per 1000 inw .) beroepsbevolking)

7,9 4,9 11,4 4,9 4,8 4,9 6,8 20,2

739,1 603,5 863,8 833,0 557,1 852,7 771,3 805,5

Wat heeft het gekost? Bestuur en Beleid

Rekening BegrotingsBegroting 2022 2021 wijziging 2022

Totaal lasten Totaal baten Saldo van baten en lasten Saldo reservemutaties Resultaat programma Bestuur en Beleid

-

142.500 142.500 142.500

-

Begroting Rekening na 2022 wijziging 142.500 28.500 142.500 28.500 142.500 28.500

Verschil 114.000 114.000 114.000

Voor de analyse verwijzen we naar hoofdstuk 8.5

6.2

Programma Participatie

Wij maken geen onderscheid in de dienstverlening op basis van achtergrond van de doelgroep. De doelstellingen voor dit programma en de programma’s Wet sociale werkvoorziening en beschut komen daarom overeen. De programmatekst nemen we op in dit programma; bij de overige programma’s verwijzen we hiernaar.

Wat hebben we bereikt? We begeleiden werkzoekenden uit onze regio naar duurzame uitstroom. Onze doelen daarbij waren: - een zo regulier mogelijke uitstroom en een inclusieve arbeidsmarkt - aandacht voor strategisch partnership, duurzaam aan het werk, aanpassen van het machinepark en jobcoaching - deelname aan projecten en verdere ontwikkeling van instrumenten

Wat hebben we daarvoor gedaan? Strategisch partnership Ons doel was een groter aandeel van de strategische partners in de omzet en nieuwe werkpakketten aan boord te halen. De markt was het afgelopen jaar zeer wispelturig. Er viel de vraag weg en de vraag verschoof naar andere producten. We zagen leveranciersproblemen bij grondstoffen en onderdelen. We merkten dat partners hierdoor terughoudend waren en de ontwikkelingen afwachtten. Deze onvoorspelbaarheid in de markt leidde tot frictie op de werkvloer waarbij het omschakelen naar andere opdrachtgevers niet altijd aansloot op het afschalen met andere opdrachtgevers. 15

Om nieuwe opdrachten met het benodigde werk voor onze medewerkers te werven is er veel tijd en energie gestoken in kortdurende vervangende opdrachten. Hierdoor hebben we te weinig tijd kunnen steken in het opbouwen van strategisch partnerschappen. Bij het acquireren van opdrachten hebben we gelet op de constantheid van de vraag, het ontwikkelpotentieel voor de medewerkers en de uitstroommogelijkheden op de reguliere arbeidsmarkt. Een aantal opdrachtgevers zitten in het offerteproces. We proberen een omslag te maken van eenvoudig minder betaald werk naar werkpakketten met meer ontwikkelmogelijkheden. Dit vereist een intensieve en professionelere ondersteuning van de medewerkers. De te leveren kwaliteit is goed we doen er alles aan om dit niveau te handhaven. Zodra het kan, vanwege nieuwe vervangende werkopdrachten, kunnen we sommige opdrachtgevers afschalen. Dit zijn opdrachtgevers zonder langetermijnperspectief door het beperkte ontwikkelpotentieel voor de medewerkers en de prijsstelling. Aanpassen machinepark Ons doel was om nieuwe werkpakketten te beoordelen op hun complexiteit en te bekijken welke inclusieve technologie we kunnen toepassen om de productie te realiseren. Om dit te bereiken, hebben we kritische punten in ons productieproces bekeken. We bepaalden of technologie ondersteunend kan zijn voor de productie.

Dit is gedaan bij bestaande opdrachtgevers Ravas en Itho Daalderop én bij (mogelijke) nieuwe opdrachten zoals Pharmatool. Dit resulteerde in een aantal productieprocessen die mee gaan in het programma Technologie en Inclusie. Duurzaam aan het werk Ook in 2022 wilden we een springplank bieden naar zo regulier mogelijk werk, voor een zo breed mogelijke groep. Voor wie doorgroei (nog) niet mogelijk was, wilden we een stabiele werkplek bieden waarin we het arbeidspotentieel en daarmee de loonwaarde van de medewerkers benutten. We zijn een pilot gestart om werkzoekenden vanuit de uitkeringsaanvraag direct te laten werken bij Kuehne en Nagel. We organiseerden arbeid in plaats van een uitkering en daarmee ook arbeidsontwikkeling. Met regelmaat stroomden mensen door naar een andere baan. De pilot loopt door in 2023. De krapte op de arbeidsmarkt bood meer kansen voor onze doelgroep. Het aantal groepsplaatsingen groeide licht, mede door de komst van Cirtex. Ook bij andere bedrijven zijn meer arbeidsplaatsen gekomen, bijvoorbeeld bij Stamhuis in Zaltbommel, Simon Loos in Geldermalsen en Itho Daalderop. Jobcoaching Jobcoaching is het ondersteunen van de werkgever en werknemer op de werkvloer. Het kan een toegevoegde waarde hebben voor mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Ook in het kader van de wet Breed Offensief is hier aandacht voor.

Het Breed Offensief is een pakket maatregelen om meer mensen met een arbeidsbeperking aan een baan te helpen en aan het werk te houden. Vooralsnog richten we ons daarbij op onze eigen doelgroep. We bekijken wat jobcoaching kan toevoegen en hoe we dit kunnen vormgeven. 16

Leerwerkroutes Ons doel is te komen tot effectieve leerwerkroutes die aansluiten bij onze interne doelgroepen (Pwetters, Wsw, nieuw beschut of een doorstroom vanuit Groepsplaatsingen). Er is een actieve voorfase opgezet zodat meer mensen kunnen instromen. Er is meer aansluiting met het team statushouders zodat anderstaligen betere aansluiting vinden. We zetten meer in op praktijkleren. Als mbo-niveau niet haalbaar biedt deze opleidingscomponent zeker toegevoegde waarde. Marktontwikkelingen Afgelopen jaar hebben we te maken gehad met de gevolgen van de coronacrisis, de krapte op de arbeidsmarkt, de oorlog in Oekraïne, de energiecrisis en de gevolgen van het wereldwijde tekort aan grondstoffen. Dit leidde tot onvoorspelbaarheid in de opdrachten en de innovaties van Puur Betuws en Cirtex. Wel waren er meer kansen voor onze doelgroep vanwege de krapte op de arbeidsmarkt. In 2022 nam de instroom van het aantal jongeren dat een beroep doet op ondersteuning door Werkzaak af. In de instroom is verhoudingsgewijs het aandeel jonge statushouders groter geworden. Het totale aantal jongeren dat Werkzaak begeleidde nam sterk af. De voornaamste reden is groei aan banen waarbij jongeren op de arbeidsmarkt in het voordeel zijn vanwege hun leeftijd. Zij komen sneller dan oudere werkzoekenden aan het werk.

Jongeren De jongeren die Werkzaak in begeleiding heeft, komen vaak van het vso pro onderwijs of zijn statushouder. Zij ervaren moeite om zelfstandig aansluiting te vinden op de arbeidsmarkt. Intensieve persoonlijke aandacht en met name praktijkobservatie en praktijkgericht werken in de leerwerkroutes leiden tot hogere uitstroom. In de leerwerkroutes halen jongeren praktijkcertificaten en leren zij een vak met perspectief op werk. Werkzaak neemt actief deel aan de uitwerking van het Regionale Actieplan Jeugdwerkloosheid. We werken samen met partners zoals scholen, RW-POA en het Regionale Meld- en Coördinatiefunctie. In 2022 zijn onder meer voorbereidingen gestart voor een Jongerenpunt in de regio en de inzet van een praktijkcoach op stageplaatsen voor mbo’ers. Werkzaak startte op de locatie in Geldermalsen een intensieve samenwerking de Cambier school. In de pilotfase overstegen zes van de zeven leerlingen die het volledige traject doorliepen hun uitstroombestemming. Een leerling is ingestroomd in een leerwerktraject. Om de aansluiting voor kwetsbare jongeren te waarborgen zijn eind 2022 gesprekken gestart tussen de directeuren van ROC Rivor en Werkzaak om samen passend onderwijs in praktijksituaties te gaan bieden. Projecten Werkzaak heeft met diverse projecten deelgenomen aan Perspectief op Werk. Er loopt op dit moment nog een project over schulden en psychisch kwetsbaren.

Dit is financieel al gedeclareerd en de uitvoering vindt in het voorjaar van 2023 plaats. In samenwerking met gemeenten wordt dit voorjaar een dag georganiseerd gericht op samenwerking in het brede sociale domein waar het gaat om cliënten met financiële nood. Verder heeft Werkzaak projecten ingediend bij de Regio Deal. Werkzaak kreeg subsidie voor verdere uitbouw van de Leerwerkroutes en er is cofinanciering ontvangen voor een programma voor technologische ontwikkelingen. 17

Via de coöperatie Puur Betuws en via projecten van de Avri nam Werkzaak (o.a. Cirtex, Pleintje van morgen, proef scheiding GFT), deel aan de Regio Deal, waarvoor die partijen subsidie hebben ontvangen. Jaarlijks wordt inhoudelijk en financieel verantwoording afgelegd over de ingediende projecten. De ontwikkeling van de plaatsingen naar dienstverbanden en loonkostensubsidies is als volgt: Begroting 22 Berap 22

dec-21

dec-22

125 4 274 403

120 4 190 314

126 4 275 405

Participatiewet Dienstverbanden Participatiewet Dienstverbanden WIW Loonkostensubsidie (incl. Beschut) Totaal

127 3 288 418

Wat heeft het gekost? Rekening 2021 Begroting 2022 Totaal lasten Totaal baten Saldo van baten en lasten Saldo reservemutaties Resultaat programma Participatie

32.824.100 35.084.300 2.260.200 -23.200 2.283.400

Begrotingswijziging 2022

7.463.000 4.510.300 -2.952.700 -50.000 -2.902.700

7.180.900 1.308.670 -5.872.230 -215.300 -5.656.930

Begroting na wijziging 14.643.900 5.818.970 -8.824.930 -265.300 -8.559.630

Rekening 2022

Verschil

14.908.500 6.277.500 -8.631.000 -205.800 -8.425.200

-264.600 458.530 193.930 -59.500 134.430

Voor de analyse verwijzen we naar hoofdstuk 8.5

6.3

Programma Wet sociale werkvoorziening

Wat hebben we bereikt? Onze inzet is de doelgroep Wet Sociale werkvoorziening haar arbeidspotentieel te laten behouden of verder te laten ontwikkelen en te begeleiden naar een andere werkplek.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Iedere medewerker heeft een plan van aanpak waarin zijn ontwikkeling beschreven wordt. Soms is dat het behouden van arbeidspotentieel en soms is dat het verkennen van uitstroom. In 2022 is het gelukt om 10% van de medewerkers naar een andere werkplek te begeleiden (een individuele of een groepsdetachering). De doelgroep Wet sociale werkvoorziening neemt steeds verder af omdat er geen nieuwe instroom is. Ontwikkeling plaatsingen dienstverbanden en loonkostensubsidies Wet sociale werkvoorziening Dienstverbanden WSW Loonkostensubsidie 18

Begroting 741 92

Berap 22

dec-21

dec-22

611 86

695 94

633 94

Totaal

833

697

789

727

Wat heeft het gekost? WSW

Rekening 2021 Begroting 2022

Totaal lasten Totaal baten Saldo van baten en lasten Saldo reservemutaties Resultaat programma WSW

-

Begrotingswijziging 2022

25.263.400 26.699.900 1.436.500 1.436.500

-5.660.000 -898.300 4.761.700 4.761.700

Begroting Rekening na 2022 wijziging 19.603.400 20.011.600 25.801.600 26.262.300 6.198.200 6.250.700 6.198.200 6.250.700

Verschil -408.200 460.700 52.500 52.500

Voor de analyse verwijzen we naar hoofdstuk 8.5

6.4

Programma Beschut werk

Wat hebben we bereikt? Onze inzet is de doelgroep beschut werk haar arbeidspotentieel te laten behouden of verder te laten ontwikkelen en te begeleiden naar een andere werkplek.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Van de groep beschut werken is bijna de helft bij reguliere werkgevers aan de slag. De overige werken intern of zitten nog in de onderzoeks- of bemiddelfase. De mensen die nieuwe instromen vanuit beschut werk hebben een grotere afstand tot de arbeidsmarkt dan de mensen uit de Wet sociale werkvoorziening. Iedere beschutter heeft een werkcoach waardoor er veel aandacht is voor de individuele ontwikkeling. Onze aanpak blijkt erg succesvol, waardoor we ook regelmatig door externe organisaties worden uitgenodigd om onze ervaringen te delen. Ontwikkeling plaatsing naar dienstverbanden Dienstverbanden Beschut

Begroting 22

Berap 22 65 81

dec-21 80

dec-22 101

Taakstelling beschut werken De taakstelling beschut werken was in 2022 99,89 fte. Op 31 december 2022 realiseerden we 91,52 fte. Dit is 91,62% van de taakstelling. Verdeling over de werkplekken Verdeling over de werkplekken Verdeling over de werkplekken Stand 31-12-2022 in aantallen stand 31-12-2022 in fte stand 31-12-2022 in percentage 31-12-2022 dienstverband intern 61 48,47 52,96% Individuele detachering externe werkgever 6 3,58 3,91% Groepsdetachering externe werkgever 34 28,19 30,80% Loonkostensubsidie externe werkgever 15 11,28 12,33% 116 91,52

19

Werkzaak is er enorm trots op dat we ruim 47% realiseren op werkplekken bij reguliere werkgevers. Daarin zijn we een voorbeeld in het land. De meeste organisaties plaatsen en begeleiden mensen met een beschut indicatie in het interne ontwikkelbedrijf. Op 31 december 2022 hadden we 37 mensen met een indicatie beschut werken in bemiddeling naar een passende werkplek. Ook werken we intensief samen met het VSO onderwijs. Leerlingen doorlopen al een traject op onze praktijkobservatie. De focus ligt hier echt op het ontdekken van de mogelijkheden om betaald te kunnen werken. Het advies naar aanleiding van de praktijkobservatie leidt er toe dat leerlingen vaak naadloos kunnen aansluiten in een dienstverband beschut werken en niet onnodig hoeven te wachten voor zij aan het werk kunnen. Omdat de focus ligt op het ontdekken van de mogelijkheden van betaald werk, verkleinen we de instroom in dagbesteding.

Wat heeft het gekost? Beschut Totaal lasten Totaal baten Saldo van baten en lasten Saldo reservemutaties Resultaat programma Beschut

Rekening 2021 Begroting 2022 -

1.572.600 2.062.600 490.000 490.000

Voor de analyse verwijzen we naar hoofdstuk 8.5

20

Begrotingswijziging 2022 -363.500 106.230 469.730 469.730

Begroting Rekening na 2022 wijziging 1.209.100 1.003.800 2.168.830 2.129.400 959.730 1.125.600 959.730 1.125.600

Verschil 205.300 -39.430 165.870 165.870

6.5

Programma Inkomensvoorziening

Wat hebben we bereikt? Doelmatige en rechtmatige verstrekking van uitkeringen en loonkostensubsidies aan mensen die hier recht op hebben. Inzetten op digitalisering, samenwerking met gemeenten op het terrein van de schuldenproblematiek en vormgeving van het handhavingsbeleidsplan.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Ons doel was dat mensen die voor een uitkering in contact komen met Werkzaak tevreden zijn over de dienstverlening van Werkzaak. We behaalden de volgende resultaten:  





Het digitaliseren van het aanvraagproces voor alle uitkeringsgerechtigden voor Participatiewet en bijstand voor zelfstandigen vanaf 2022. In 2023 worden nog verfijningen doorgevoerd. Het verbeteren van de voorlichting voor uitkeringsgerechtigden die parttime aan het werk zijn of gaan. In het klantwaarde onderzoek scoort dat dienstverlening positiever beoordeeld dan in het vorige onderzoek. Het verder optimaliseren van de intake voor een uitkering: we brengen samen met de inwoner snel in beeld of er voorliggende voorzieningen zijn of dat de persoon meteen kan werken in een betaalde baan. Werk gaat voor uitkering en iemand kan direct in zijn bestaan kan voorzien. Het doorontwikkelen van de samenwerking met de gemeenten bij de schuldenproblematiek bij ondernemers. De consulenten van Werkzaak en de schuldhulpverleners van de gemeentes weten elkaar nog beter te vinden en zoeken elkaar op als dit nodig is. Er worden bijvoorbeeld steeds meer gezamenlijke gesprekken met ondernemers gevoerd. Ook werd er regelmatig advies gevraagd om de energietoeslag die ondernemers aanvragen mee te toetsen. Er zijn twee bijeenkomsten geweest om de voorzieningen voor ondernemers nog beter in beeld te krijgen.

We voerden een klantwaardeonderzoek uit. Klanten zijn zeer tevreden zijn over onze dienstverlening. De gemiddelde score is 7,8. Een mooie stijging ten opzichte van 2019 (een gemiddelde score van 7,1) Iedere maand zijn de uitkering uiterlijk de 10e van de maand betaald. De kernwaarden Meedoen, Verbinden en Ontwikkelen komen ook tot uitdrukking in het nalevingsbeleid. Zo maken wij de vertaalslag naar de praktijk. Met het nalevingsbeleid willen wij de volgende doelen halen:  Bevorderen van spontane naleving van regels, afspraken en verplichtingen door werkzoekenden  Creëren van bewustwording in de organisatie over de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het nalevingsthema  Vergroten van fraude alertheid in de organisatie  Bevorderen van een multidisciplinaire en integrale aanpak in complexe (fraude)onderzoeken waar ook meervoudige problematiek speelt  Individualiseren van besluiten Om deze doelen te behalen, maken nieuw nalevingsbeleid. Het nalevingsbeleidsplan bestaat uit vier bouwstenen: 21

Bouwsteen 1: Voorlichting op maat Bouwsteen 2: Optimalisering dienstverlening Bouwsteen 3: Onderzoek en controle Bouwsteen 4: Besluit op maat Bouwsteen 1 is bijna afgerond met een aantal mooie acties en producten zoals goede voorlichtingsfilmpjes over rechten en plichten en de begeleiding binnen Werkzaak. Er zijn folders op taalniveau B1. In 2023 pakken we de andere bouwstenen verder op. Het uitkeringenbestand daalde licht. In het vierde kwartaal zien we dat het uitkeringsbestand stijgt, wat vooral veroorzaakt wordt door de hoge instroom van statushouders. Het aantal statushouders dat een uitkering aanvraagt stijgt veel meer dan dat van andere groepen. De statushouders die zich melden voor een uitkering hebben vaak een ‘forse rugzak’ waardoor ze niet gemakkelijk zelfstandig aan betaald werk kunnen komen. Bij ZZP-ers en ondernemers zien we nog geen stijging van aanvragen. Wel zijn er steeds meer informatiegesprekken om toekomstmogelijkheden te bespreken. De ondernemers die een Tozo bedrijfskrediet ontvingen zijn wettelijk verplicht deze lening af te betalen. Sommige ondernemers doen dat probleemloos en andere hebben daarvoor weinig tot geen financiële mogelijkheid. Indicatoren Concrete doelstelling Rechtmatige en doelmatige verstrekking van bijstand en salaris aan mensen die hier recht op hebben

Doel 100%

Besparing realiseren op inkomensdeel uit opgegeven inkomsten

Onterecht verstrekte bijstand, al dan niet door gepleegde fraude wordt teruggevorderd

Realisatie 100%

Participatiewetuitkering die per 1ste van de maand voldoen aan de verplichtingen, ontvangen uitkering uiterlijk 10de van de maand  Werkzoekenden wijzen op en begeleiden naar 45% andere inkomstenbronnen dan bijstand  Inzet op meteen aan het werk waar mogelijk  Samenwerking met organisaties in sociaal domein Zoveel mogelijk werkzoekenden met een 1,7 PW/IOAW- uitkering (gedeeltelijk) aan het werk miljoen helpen. Het resultaat is besparing op BUIG-gelden.

Poortwachter

Ontwikkeling aantallen Aantal werkzoekenden

Activiteiten Werkzoekenden met recht op

Terugvordering van te veel en ten onrechte verstrekte uitkeringen

Begroting Berap 22 2.964 2.487

dec-21 2.544

1,1 miljoen

50,2%

1,980 iljoen

1,423 miljoen

dec-22 2.442

Het aantal uitkeringsgerechtigden daalde in 2022 met ruim 100 (4%) en komt uit op 2.442 uitkeringsgerechtigden. Deze daling is gerealiseerd ondanks de moeilijkere bemiddelbare doelgroep van ons uitkeringsbestand. De realisatie is onder het begrote aantal van 2.964 uitgekomen.

Wat heeft het gekost? 22

Inkomensvoorziening Totaal lasten Totaal baten Saldo van baten en lasten Saldo reservemutaties Resultaat programma Inkomen

Rekening 2021 52.654.600 48.953.600 -3.701.000 -15.100 -3.685.900

Begroting 2022 56.900.200 49.815.700 -7.084.500 -7.084.500

Voor de analyse verwijzen we naar hoofdstuk 8.5.

23

BegrotingsBegroting na wijziging 2022 wijziging -4.124.200 52.776.000 -3.970.100 45.845.600 154.100 -6.930.400 -60.000 -60.000 214.100 -6.870.400

Rekening 2022 49.085.900 43.450.000 -5.635.900 -60.000 -5.575.900

Verschil 3.690.100 -2.395.600 1.294.500 1.294.500

6.6

Overhead

Wat hebben we bereikt? Ondersteunen van de uitvoering van de voorgaande programma’s door bij te dragen aan de beleidsen informatievoorziening. Dit stelt ons in staat om te ontwikkelen vanuit de klant- en organisatievraag en zo vorm te geven aan onze besturingsfilosofie van zelfredzaamheid.

Wat hebben we daarvoor gedaan? We hebben procesmanagement ingericht binnen onze organisatie. Dat gebruiken we als middel voor continu verbeteren. We namen de drie-eenheid van klantwaarde, efficiency en rechtmatigheid als uitgangspunt voor het verbeteren van onze processen. We realiseerden een doorontwikkeling van het blijvend verbeteren van onze dienstverlening. En het stelt ons in staat om onze professionals vanuit de verschillende expertises van die drie-eenheid te laten samenwerken. Zo bedienen we onze drie klanten: werkzoekenden, werkgevers en gemeenten. We verbeterden onze informatievoorziening. Binnen de kaders van het in 2022 vastgestelde informatiebeleid is verder invulling gegeven aan het dashboard (waarop de voortgang van de doelen real-time wordt gevolgd). Er is een stap gemaakt in digitale documentatievoorziening (zodat professionals gelijktijdig noodzakelijke informatie kunnen inzien). We verbeterden de dienstverlening aan onze klanten, bijvoorbeeld met een volledig digitaal ingerichte uitkeringsaanvraag en het digitaal beschikbaar stellen van klantinformatie aan werkzoekenden via ‘mijn Werkzaak’). Vanuit beleid is kaderstellend en ondersteunend een impuls gegeven aan de dienstverlening. (Nieuwe) wetgeving is vertaald naar beleid en de implementatie ondersteund. Er is input opgehaald bij de uitvoering voor het doorvoeren van beleidswijzigingen.

Dit resulteert in een handhavingsvisie die aansluit bij ons meerjarenbeleidsplan en vooruitloopt op de wetsaanpassing van de Participatiewet. Dit stelt professionals in staat dienstverlening te bieden naar de menselijke maat. Op gebied van rechtmatigheid hebben we weer een flinke stap gemaakt. Met de bevindingen van de accountant en ons eigen intern controleapparaat over 2021 hadden we belangrijke input voor het inbouwen van beheersmaatregelen in ons inkoop- en verkoopproces. In de managementletter over 2022 die de accountant opstelt over de beoordeelde rechtmatigheid van onze processen is geconcludeerd dat deze processen weer verder zijn verbeterd. De volledige uitvoering, dus ook van alle andere processen, is rechtmatig. Dat is onder andere te danken aan de inrichting van het 3-lines model, waarbij tussentijds in het proces, na afloop van het proces en procesoverstijgende controles worden uitgevoerd. Er is geen blauwdruk van de beste inrichting van een mensontwikkelbedrijf en ook niet van de beste uitvoering van de Participatiewet. Wel is duidelijk dat ruimte bieden aan innovaties en experimenten bijdraagt aan het verbeteren van de dienstverlening. We leren van hetgeen (nog) niet werkt en we bouwen uit wat wel werkt. Het innovatiebudget dat we hiervoor kunnen inzetten is en blijft een belangrijke voorwaarde.

We ondersteunden een aantal lopende innovaties zoals Cirtex, Puur Betuws en technologie & Inclusie . Werkenden potentiele innovaties waar we in 2023 verder mee gaan. 24

We zien een maatschappelijke trend naar het meer werken vanuit vertrouwen en handelen naar de menselijke maat. Het Rijk kondigde een aantal wetswijzigingen aan die dit mogelijk maken. Binnen de huidige wetgeving zochten we de maximale ruimte gezocht om de menselijke maat en het werken vanuit vertrouwen nu al toe te passen. De onderzoeken van All@Work (waarde toevoegen aan werkzoekende, werkgever en gemeente) en Berenschot (maatschappelijke kosten en baten analyse) tonen aan dat investeren in werkzoekenden altijd loont. Voor het individu en de maatschappij als geheel, in termen van welzijn, gezondheid én financieel. We zijn er in geslaagd veel mensen aan het werk te helpen en houden. Dat geeft een positief financieel resultaat; van de middelen voor het betalen van uitkeringen, houden we opnieuw veel geld over.

Wat heeft het gekost? Overhead

Rekening BegrotingsBegroting 2022 2021 wijziging 2022

Totaal lasten Totaal baten Saldo van baten en lasten Saldo reservemutaties Resultaat programma Overhead

12.898.500 14.409.200 1.510.700 -223.900 1.734.600

6.752.400 14.905.600 8.153.200 -100.000 8.253.200

861.660 807.360 -54.300 -45.700 -8.600

Begroting Rekening na 2022 wijziging 7.614.060 7.382.700 15.712.960 15.155.000 8.098.900 7.772.300 -145.700 29.300 8.244.600 7.743.000

Verschil 231.360 -557.960 -326.600 -175.000 -501.600

De financiële effecten van overhead zijn onderdeel van het bedrijfsvoeringsresultaat en worden verantwoord in de paragraaf bedrijfsvoering. Voor de analyse verwijzen we naar hoofdstuk 8.5

25

6.7

Algemene dekkingsmiddelen

Onder de algemene dekkingsmiddelen vallen de onderdelen treasury, vennootschapsbelasting en de post onvoorzien. Treasury richt zich op het renteresultaat en dividend.

Wat heeft het gekost? A;gemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Totaal lasten Totaal baten Saldo van baten en lasten Saldo reservemutaties Resultaat alg. dekkingsmiddelen

Begroting Rekening na Verschil 2022 wijziging 100.800 56.600 44.200 30.000 80.800 93.300 12.500 30.000 -20.000 36.700 56.700 30.000 -20.000 36.700 56.700

Rekening BegrotingsBegroting 2022 2021 wijziging 2022 83.400 122.300 38.900 38.900

100.800 50.800 -50.000 -50.000

Het resultaat op dit programma heeft betrekking op ontvangen dividend, rente en gemaakte bankkosten.

26

7

Paragrafen

Het Besluit begroting en verantwoording (BBV) noemt een aantal verplichte paragrafen. Voor Werkzaak zijn niet alle paragrafen van toepassing. We benoemen de paragrafen die van toepassing zijn voor onze organisatie. Dit leidt tot de onderstaande tabel. Paragraaf 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

27

Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Financiering Onderhoud kapitaalgoederen Bedrijfsvoering Verbonden Partijen Grondbeleid

Actie n.v.t. Opgenomen Opgenomen Opgenomen Opgenomen Opgenomen n.v.t.

7.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft een duiding van het risicoprofiel, de risico’s en het gewenste weerstandsvermogen. Dit is overeenkomstig het BBV. In de tabel ziet u de uitkomsten van de kengetallen. Deze cijfers geven globaal inzicht in de gerealiseerde financiële ontwikkelingen. Kengetallen

Kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte

realisatie 2022

realisatie 2021

2,67%

2,65%

1,85% 15,64% 1,33%

1.96% 21,02% -0,49%

Conclusie: Onze netto schuldquote, als kengetal voor de leningen, ligt fors onder de norm van 90% zoals de provincie ons adviseert. Voor solvabiliteit is het percentage laag (gezond is minimaal 50%) vanwege een lage reservepositie in verhouding tot het balanstotaal. De structurele exploitatieruimte schommelt rond de 1%, wat logisch is voor een gemeenschappelijke regeling. 8.1.1 Risicoprofiel De hoogte van het weerstandsvermogen is gebaseerd op de relatie tussen de risico’s waar geen specifieke maatregelen voor zijn getroffen en de capaciteit van mogelijkheden die er zijn om de geraamde kosten op te vangen (BBV-artikel 11). De risico’s van Werkzaak worden zoveel mogelijk afgedekt met maatregelen zoals het afsluiten van verzekeringen, het vormen van reserves en voorzieningen en het inrichten van de administratieve organisatie en interne controle. Wij vinden het noodzakelijk om de risico’s die van invloed zijn op de bedrijfsvoering inzichtelijk te maken en daar waar mogelijk beheersmaatregelen te treffen. Door inzicht in de actuele risico’s zijn wij in staat om op verantwoorde wijze besluiten te nemen, zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige investeringen in verhouding staan tot de vermogenspositie. Bij de jaarrekening en begroting presenteren we de geactualiseerde risico’s.

Terugkijkend naar de bij de begroting van 2022 opgenomen risico’s stellen we vast dat een aantal risico’s zich daadwerkelijk hebben voorgedaan. Denk aan conjunctuurgevoeligheid, de omzetdoelstellingen en de kwetsbaarheid op ICT-gebied. Door snel te schakelen en soms moeilijke keuzes te maken hebben we de gevolgen van deze optredende risico’s echter weten te beperken. Met betrekking tot de conjunctuurgevoeligheid zijn we nog meer met businesscases aan de voorkant gaan werken en daarnaast hebben we ook concrete maatregelen genomen zoals de aanschaf van 1100 zonnepanelen waardoor ons elektriciteitsgebruik drastisch gedaald is. De economische ontwikkeling in 2022 heeft een negatief effect gehad op de prijsstelling maar heeft ook kansen gebracht door de krapte op de arbeidsmarkt. Dezelfde krapte op de arbeidsmarkt is nu echter ook te merken bij het vertrek van ambtelijk personeel en het daarna weer werven van nieuw personeel. Dit alles heeft er 28

mede toe geleid dat we in 2022 wederom geen beroep hebben hoeven doen op het weerstandvermogen. Risico’s waren ook niet eerder zo complex en met elkaar verweven. Een datalek heeft bijvoorbeeld financiële gevolgen en gevolgen voor de bedrijfsvoering en de reputatie. Het is daarom cruciaal dat organisaties risico’s multidisciplinair te lijf gaan en ook nieuwe tactieken verkennen voor de aanpak ervan. De ambitie van Werkzaak is om kansen- en risicomanagement te integreren in de dagelijkse gang van zaken. In de in 2022 geoptimaliseerde processen zijn kansen en risico’s dan ook expliciet meegenomen. In mei 2022 is de handreiking integraal kansen en risicomanagement formeel vastgesteld als ondersteuning bij het risicomanagement voor medewerkers van Werkzaak. Bedrijfsrisico’s Een risico is de kans op een onzekere gebeurtenis met een effect op het behalen van je doelstellingen. Vanuit bedrijfsvoeringsperspectief zijn risico’s gesignaleerd die gevolgen kunnen hebben voor de bedrijfsvoering en voor beleid. De belangrijkste risico’s staan in de tabel. Het netto risico wordt bepaald door de bruto risico’s te verminderen met de ingeschatte effecten van de beheersmaatregelen. Alle bedragen betreffen een zo goed mogelijke inschatting van het management. Risicomatrix bedragen * € 1.000 Omschrijving

1 Verandering van Rijkswetgeving en beleid 2 Conjunctuurgevoeligheid (BUIG-budget) 3 Robotisering en digitalisering 4 Kwetsbaarheid rondom ICT infrastructuur 5 Toename problematiek en meer multiproblematiek bij de doelgroep 6 Omzetdoelstelling niet gehaald 7 Eigen risicodrager WW 8 Krapte op de arbeidsmarkt 9 Bedrijfsonderbreking Totaal

Bruto-risico

Nettorisico

Beleid

900 1.500 800 1.200

600 0 200 800

700 800 550 700 700 7.850

300 400 125 400 450 3.275

Bedrijfsvoering

600 200 800

300

900

300 100 125 400 450 2.375

1. Verandering van (rijks)wetgeving en/of verandering beleid van gemeenten Toelichting: Er is nieuwe wetgeving gepland op het terrein van Breed Offensief en de versoepeling van de terugvorderingsbepalingen in de Participatiewet. Daarnaast heeft het ministerie van SZW de komst van een regionaal Werkcentrum aangekondigd en een groot pakket maatregelen om de uitvoering van de Participatiewet te verbeteren. Het is nog niet bekend welke gevolgen deze voornemens hebben voor de uitvoering. Daarnaast grijpen wetgevingen steeds meer op elkaar in. Zoals bijvoorbeeld de uitvoering van de Wet inburgering. Daardoor wordt Werkzaak steeds meer onderdeel van netwerken en van samenwerkingen binnen deze netwerken waardoor het risico dat we dragen voor uitvoering of resultaten ook een gedeelde verantwoordelijkheid of een getrapte verantwoordelijkheid in zich heeft. Dit vergroot het risico op juiste 29

uitvoering van taken en behalen van doelstellingen. Bruto risico: 900.000 euro Maatregelen: Ontwikkelingen nauwlettend volgen en daarop flexibel proberen te anticiperen. De eigen bedrijfsvoering op orde hebben voor een goed imago. Goede resultaten op strategische doelstellingen laten zien Netto risico: 600.000 euro 2. Conjunctuurgevoeligheid (BUIG-budget) Toelichting: Gevoeligheid voor onzeker economische ontwikkelingen. Werkgevers haken af bij laagconjunctuur. Het vertrek van grotere werkgevers in combinatie met conjunctuur maakt plaatsen moelijker. Historisch gezien kampen wij in onze regio met een na-ijl effect. Daarbij dreigt de toenemende inflatie zowel werk, bedrijfskosten (energie) als investeringen fors duurder te maken. Bruto risico: 1.500.000 euro Maatregelen: Tijdens hoogconjunctuur ook maatregelen treffen voor laagconjunctuur. Bij laagconjunctuur net wel durven investeren en vangnet- en springplankfunctie in stand houden. Zorg voor voldoende spreiding over meerdere werkgevers. Limiteer het aantal werknemers per bedrijf. Hou contractvoorwaarden en prijsbeleid tegen het licht. Zet in op mobiliteitscentrum. Werk met scenario’s. Anticiperen op compensatie via Buig gelden en loon- en prijs indexatie en zet in op extra financiering door bijvoorbeeld subsidies. Netto risico: 0 euro (door voor verwacht resultaat een stelpost in te zetten) 3.

Robotisering en digitalisering (disruptieve technologie) Toelichting: Veranderen van werkprocessen en meer behoefte aan hoger opgeleid personeel waardoor onze doelgroep minder plaatsbaar is. Dit kan, mede ingegeven door het inmiddels meer ingeburgerde werken op afstand, versneld gaan optreden. Bruto risico: 800.000 euro Maatregelen: Strategische keuze maken bij accountmanagement (categorisering klanten en inzetten op sociaal ondernemerschap) en het (intern) opleiden en ontwikkelen. Onder meer door over te stappen naar meer duurzame werkgevers zoals beschreven bij arbeidsmarktbeleid (strategisch partnership). Programma techniek en inclusie (zoals virtual reality en augmented reality) inzetten en dit verbinden aan leerwerkroutes en praktijk innovaties om ervoor te zorgen dat onze werkzoekende wordt opgeleid voor de toekomst. Onderzoek naar inzet expertise van inclusieve engineering. We zullen waar mogelijk proactief inspelen op krapper wordende arbeidsmarkt. Netto risico: 200.000 euro 4. Kwetsbaarheid rondom ICT-infrastructuur/cybersecurity Toelichting: Bij falende ICT-systemen en/of hacks kan de hele automatisering uitvallen waardoor niemand (zowel ambtenaren als medewerkers in de productiehallen) kan werken. Door het meer op afstand werken wordt dit risico steeds omvangrijker. Denk hierbij ook aan risico’s op het gebied van cybercriminaliteit.

Door de omslag naar meer digitaal werken bleek dat onze huidige hardware vooral voor video vergaderen niet meer voldeed. 30

Bruto risico: 1.200.000 euro Maatregelen: Goed projectmanagement en anticiperen op mogelijke problemen. We hebben onder meer een gecertificeerd uitwijk en backup systeem. Het informatiebeveiligingsbeleid is in 2020 vastgesteld en nu vraagt borging hiervan aandacht waarbij we een multidisciplinair aanpak voorstaan met veel aandacht voor bewustwording. Onderzoek het afdekken van cyberrisico’s in Servicelevel agreements met leveranciers en in gebruikersovereenkomsten. De in 2002 uitgerolde nieuw hardware (mobiele telefoons en laptops) worden met ingang van 2022 centraal beheerd. Netto risico: 800.000 euro 5. Toename problematiek doelgroep en meer multiproblematiek bij de doelgroep. Toelichting: De eisen van de werkgevers nemen toe en de huidige doelgroep heeft vaak meervoudige problemen. Dit vraagt een forse tijdsinvestering van onze interne organisatie mede door afstemming met andere organisaties. Het aantal mensen met psychische klachten en de ernst van deze klachten zijn toegenomen door corona. De effecten van de wetswijziging 2015 leiden tot grotere groep in reguliere Participatiewet. Door het dalende bestand Wsw raken we de opgebouwde infrastructuur voor Wsw kwijt. Daarnaast zien we een toename van niet uitkeringsgerechtigden (nuggers) en vso pro jongeren waarvoor geen toereikende financiering mee komt.

Ook is er in toenemende mate een groep mensen (zoals voormalig Wajongers) die met hogere loonwaarde kan werken maar wel duurzaam begeleiding nodig heeft om aan het werk te blijven. We verwachten een toename van de groep statushouders waarbij de ondersteuning van Werkzaak wordt bemoeilijkt door de complexe uitvoering van de nieuwe inburgeringswet (veel nieuwe actoren die elkaar nog niet goed weten te vinden). De verwachte toenemende schuldenproblematiek zal niet alleen de stap naar werk groter maken maar ook intern tot meer kosten kunnen leiden (denk aan loonbeslag). Bruto risico: 700.000 euro Maatregelen: Goed opleidingsapparaat en inzet van effectieve instrumenten waarmee de kansen van deze groep vergroot worden. Instrumentarium aanpassen (Keuzehulp instrumenten Eva) en regie zoveel mogelijk in eigen hand organiseren (onder andere monitoring ontwikkeling caseload). Om in de toekomst als sociaal ontwikkelbedrijf even effectief te blijven, moet de infrastructuur vanuit de Wsw blijven. Monitoren en bijsturen inzet participatiebudget. In kaart brengen en beter inrichten van de informatievoorziening rondom groei niet uitkeringsgerechtigden (nuggers) en vso pro jongeren en (financiële) businesscase met gemeenten gaan bespreken. Netto risico: 300.000 euro 6.

Omzetdoelstelling wordt niet gehaald Toelichting: De mogelijkheden om omzet te genereren staan onder druk doordat de afstand tot de arbeidsmarkt van de zittende doelgroep toeneemt. Ook het aantal dienstverbanden daalt. Dit zet de kwaliteit van de dienstverlening (groepsdetacheringen en schoonmaak) onder druk. De gecontracteerde diensten kunnen niet geleverd worden waardoor de omzet daalt. Ook de stijging van de (loon)kosten kan ervoor zorgen dat leveranciers afhaken. 31