RV2023-062-bijlage-Jaarstukken-2022-definitief.pdf

Jaarstukken West Betuwe 2022

1

2

Jaarstukken West Betuwe 2022

Inhoudsopgave Jaarstukken 2022 Inleiding ............................................................................................................................................ 4 Financieel resultaat op hoofdlijnen .................................................................................................... 5 Leeswijzer ......................................................................................................................................... 9 Jaarverslag...................................................................................................................................... 11 Programma's ................................................................................................................................... 11 1. Bestuur en Ondersteuning ....................................................................................................................... 11 2. Veiligheid .................................................................................................................................................. 15 3. Verkeer, Vervoer en Waterstaat ............................................................................................................... 17 4. Economie .................................................................................................................................................. 19 5.

Onderwijs .................................................................................................................................................. 21 6. Sport, Cultuur en Recreatie ...................................................................................................................... 23 7. Sociaal Domein en Volksgezondheid ..................................................................................................... 25 8. Duurzaamheid en Milieu .......................................................................................................................... 29 9. Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing ...................................................... 32 10.Financiering en Algemene dekkingsmiddelen ...................................................................................... 34 Paragrafen....................................................................................................................................... 36 1. Lokale heffingen ....................................................................................................................................... 36 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................ 44 3.

Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................................................. 51 4. Financiering .............................................................................................................................................. 60 5. Bedrijfsvoering ......................................................................................................................................... 68 6. Verbonden partijen ................................................................................................................................... 75 7. Grondbeleid .............................................................................................................................................. 98 8. Vluchtelingen en Covid-19 .....................................................................................................................102 9. Wet open overheid .................................................................................................................................104 Jaarrekening ................................................................................................................................. 105 1 Baten en lasten ...........................................................................................................................

105 1.1 Overzicht van baten en lasten .............................................................................................................105 1.2 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ..........................................................................106 1.3 Toelichting op de financiële afwijkingen ............................................................................................108 1.4 Overzicht aanwending onvoorzien ......................................................................................................148 1.5 Overzicht incidentele baten en lasten .................................................................................................149 1.6 Overzicht wet normering topinkomens...............................................................................................160 1.7 Begrotingsrechtmatigheid ...................................................................................................................161 2 Balans ........................................................................................................................................ 164 3. SISA .......................................................................................................................................... 187 4.

Overzicht per taakveld ............................................................................................................... 207 5. Controleverklaring accountant ................................................................................................... 209 Bijlage 1: Restantkredieten ............................................................................................................ 216

Jaarstukken West Betuwe 2022

3

Inleiding Dit is de tweede jaarrekening van het tweede college van West Betuwe. Voor een college dat in beweging wil blijven was 2022 een bewogen jaar. In 2022 hadden externe factoren zoals de stijgende rente en oplopende inflatie een flinke impact op de jaarrekening. Dat vraagt nu om extra aandacht om tot een positieve balans te komen. We zijn trots op alle behaalde resultaten in 2022. Ondanks de vele crises als COVID, de oorlog in Oekraïne en de problemen op de energie-, arbeids- en woningmarkt zijn we voortvarend begonnen aan de uitvoering van het College Uitvoeringsprogramma (CUP) en hebben we zelfs al enkele punten afgerond. Blijvend in balans Een financieel huishoudboekje voor de gemeente werkt in feite net zo als ieder ander huishoudboekje. Je hebt inkomsten en uitgaven. Of zoals dat ook heet: baten en lasten. Het college wil dat deze twee ieder jaar in balans zijn. Niet meer uitgeven dan er aan gelden binnen komen. Het college presenteert aan u een resultaat van afgerond 985.000 euro positief. Dat is een netto resultaat, omdat we ook ongeveer 4 miljoen euro doorschuiven naar 2023. Dat geld is nodig om activiteiten te kunnen uitvoeren of afronden die in 2022 niet (volledig) zijn gelukt. Het netto resultaat zal worden toegevoegd aan onze algemene reserve, waardoor ons weerstandsvermogen gezond blijft.

Een grote tegenvaller in 2022 is het nadeel van 3,2 miljoen euro op grondexploitatie. Dat is voornamelijk een gevolg van de landelijke prijsstijgingen, de oplopende rente en de veranderingen in de woningmarkt. Deze correctie is voorzien en te dekken uit de reserve grondexploitatie die speciaal aangehouden wordt om deze effecten op te vangen. Dienstverlening en de kerngericht werken De inwoner staat centraal bij dit college. We werken daarom continu aan het verbeteren van onze dienstverlening. Door te werken aan een betere bereikbaarheid van onze balie en door bijvoorbeeld te kijken wat de organisatie zelf kan doen, zoals het afhandelen van aanvragen van bouwvergunningen. Zo kunnen we blijvend onze dienstverlening dichtbij en op maat aanbieden. Dit doen we kerngericht, een belangrijk speerpunt van dit college. Alle teams zijn bezig hun werkzaamheden kerngericht in te richten, bijvoorbeeld door wegenonderhoud meer te concentreren en de overlast per kern te verminderen. Tot slot Bestuur en ambtelijke organisatie zijn ‘in beweging’ om hun ambities waar te maken en tegelijkertijd willen we als gemeente financieel gezond zijn en blijven. Daar zetten we ons ook komend jaar weer voor in, om zo samen met u, van West Betuwe een steeds mooiere gemeente te maken.

Geldermalsen, juni 2023 College van burgemeester en wethouders

4

Jaarstukken West Betuwe 2022

Financieel resultaat op hoofdlijnen De financiële huishouding van een gemeente werkt in de basis zoals iedere andere financiële huishouding. Naast de jaarlijkse baten en lasten die in de exploitatie staan, kunnen we voor aanvullende (incidentele) lasten geld uit reserves halen. Via de balans en de exploitatierekening verkrijgen we snel inzicht in de financiën van West Betuwe. In de balans komt de verhouding tussen de bezittingen (activa) en de daarvoor beschikbare eigen middelen (reserves) en financieringsmiddelen van derden (schulden) tot uitdrukking. In de exploitatierekening maken we duidelijk welke inkomsten de gemeente heeft en waar het geld aan wordt uitgegeven. Het jaarrekeningresultaat is het saldo van de inkomsten en uitgaven in dat jaar en de verrekening met de reserves. Het saldo van inkomsten en uitgaven voor verrekening met reserves geeft aan of we per saldo middelen aan het eigen vermogen kunnen toevoegen (bij een positief saldo), of dat we middelen aan het eigen vermogen moeten onttrekken (bij een negatief saldo). Gerealiseerd resultaat Het bruto jaarrekeningresultaat 2022 bedraagt afgerond 1.788.000 euro positief. Dit resultaat bestaat uit twee onderdelen, namelijk het positieve resultaat uit de reguliere activiteiten van 4.981.000 euro en het negatieve resultaat uit de grondexploitatie van 3.193.000 euro.

Het positieve resultaat uit de reguliere activiteiten is met name een gevolg van uitgestelde werkzaamheden. Deze werkzaamheden stelden we onder andere uit vanwege de extra werkzaamheden die we verrichtten met betrekking tot de opvang van Ontheemden Oekraïne en de crisisnoodopvang voor asielzoekers. Een andere belangrijke factor is de krapte op de arbeidsmarkt die leidde tot een personeelstekort. Een deel van de uitgestelde werkzaamheden voeren we in 2023 uit. De hiervoor beschikbare budgetten hevelen we met uw goedkeuring over naar 2023. De overhevelingen bedragen afgerond in totaal 3.996.000 euro, hetgeen in mindering komt op het bruto resultaat. Het negatieve resultaat uit de grondexploitatie ontstaat voornamelijk als gevolg externe factoren. Denk hierbij aan de sterk gestegen rente, de oplopende inflatie en de negatieve ontwikkelingen op de woningmarkt. De resultaten uit de grondexploitatie zijn dan ook conjunctuurgevoelig, hetgeen een belangrijke reden is dat we hiervoor een Algemene reserve grondexploitatie aan houden. Met uw goedkeuring brengen we het negatieve resultaat van 3.193.000 euro ten laste van deze reserve. Na de budgetoverhevelingen en de boeking van het resultaat uit de grondexploitatie ten laste van de daarvoor bestemde reserve resteert een netto resultaat van 985.000 euro. Bij de decemberwijziging 2022 verwachtten we een resultaat van 119.000 euro.

Het uiteindelijke resultaat is dus 866.000 euro hoger dan verwacht. Bedragen x € 1.000 Resultaat

Resultaat Grondexploitatie Resultaat diverse onderwerpen Bruto resultaat Budgetoverhevelingen (resultaatbestemming via raadsvoorstel jaarstukken 2022) Grex resultaat t.l.v. Algemene reserve Grex (resultaatbestemming via raadsvoorstel jaarstukken 2022) Netto resultaat Verwacht resultaat bij decemberwijziging 2022 Hoger resultaat dan verwacht

-3.193 4.981 1.788 -3.996 3.193 985 119 866

Budgetoverhevelingen Zoals hiervoor al aangegeven zijn nog niet alle werkzaamheden uitgevoerd in 2022. Via de resultaatbestemming bij de jaarrekening stellen we voor om deze budgetten over te hevelen naar 2023.

Jaarstukken West Betuwe 2022

5

Bedragen x € 1.000 Budgetoverhevelingen

Rekenkamer Raad Basisadministratie persoonsgegevens Huisvestingslasten Wet Open Overheid (WOO) Organisatieontwikkeling Privacy officer Bedrijfsvoeringskosten klimaatakkoord Bluswatervoorziening Gevolgen Coronacrisis Veiligheidsbeleid Verkeersregelinstallatie (VRI) Projectleider A2 Digitale zuilen Recreatie en Toerisme Multifunctioneel sportcentrum Diverse projecten sport en bewegen Kunst en cultuur Burgerinitiatieven / burgerparticipatie Wet Inburgering Transitiemiddelen beleidsplan Sociaal Domein Uitvoeringsgelden klimaatakkoord Planvorming Huisvesting Arbeidsmigranten Algemene uitkering (taakmutaties jaarschijf 2022 decembercirc. 2022) Algemene uitkering (taakmutaties jaarschijf 2022 eerdere circulaires) Totaal budgetoverhevelingen

Programma

1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 3 3 4 6 6 6 7 7 7 8 9 10 10

125 82 20 60 107 629 43 203 20 300 33 60 51 40 25 100 25 19 197 614 111 48 148 936 3.996

Toelichting budgetoverhevelingen Voor een uitgebreide toelichting op de budgetoverhevelingen verwijzen we naar het hoofdstuk "Toelichting op de financiële afwijkingen" in de jaarrekening. Belangrijkste overige verschillen Het gerealiseerde netto resultaat bedraagt 985.000 euro positief. Bij de decemberwijziging 2022 was de verwachting dat het jaarrekeningresultaat 119.000 euro bedroeg. Het resultaat is 866.000 euro hoger dan verwacht. Hieronder geven we een overzicht van de grootste afwijkingen ten opzichte van de begrotingswijziging van de decemberwijziging 2022. Het aantal kleine verschillen ligt ruim boven de 50 stuks, waardoor de totale som van kleine verschillen per saldo aanzienlijk is.Voor een uitgebreide analyse per programma verwijzen wij u naar het hoofdstuk " Toelichting op de financiële afwijkingen" in de jaarrekening.

6

Jaarstukken West Betuwe 2022

Bedragen x € 1.000

Belangrijkste verschillen ten opzichte van gewijzigde begroting Wethouderspensioenen GR Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe Voorziening verlofsparen Covid-19 Leges kabels/nutsbedrijven Bevordering toerisme Huisvestingslasten basisonderwijs Leerlingenvervoer MFC Kulturhus Burcht van Haeften Energietoeslag Opvang Oekraïners Armoedebeleid Riolering (doorbelasting overhead) Regeling Reductie Energiegebruik (RRE) Omgevingsvergunningen Pacht, huur- en verkoopopbrengsten Dotatie voorziening dubieuze vorderingen Vennootschapsbelasting Overige kleine verschillen

Programma 1 1 1 2 3 4 5 5 7 7 7 7 8 8 9 10 10 10 div

Totaal afwijkingen Saldo

nadeel

voordeel 140

100 179 95 148 82 129 91 237 212 224 241 497 205 407 263 214 1.047 1.327 2.486

3.355 866

Financieel resultaat vanuit baten en lasten In onderstaande tabel ziet u het overzicht van de opbouw van het resultaat vanuit de baten, lasten en mutaties reserves. In de kolom begroot na wijziging staat het bedrag van het verwachte resultaat bij de decemberwijziging 2022 van 119.000 euro. Het definitieve resultaat van de jaarrekening exclusief de resultaatbestemming (via raadsvoorstel jaarstukken 2022) is 1.788.000 euro positief.

Financieel resultaat

Begroot na wijziging

Baten Lasten Gerealiseerd totaal saldo baten en lasten Onttrekkingen uit de reserves Toevoegingen aan de reserves

154.039 -168.245 -14.206 35.971 -21.646 119

Totaal

Jaarstukken West Betuwe 2022

Bedragen x € 1.000 Werkelijk Verschil

159.651 -157.571 2.080 22.468 -22.760 1.788

7

5.612 10.674 16.286 -13.503 -1.114 1.669

Afwijkingen per programma Om een goed beeld te krijgen van de oorzaak van afwijkingen laat de volgende tabel zien binnen welke programma’s verschillen optreden en hoe groot die verschillen zijn ten opzichte van de laatste vastgestelde begrotingswijziging (decemberwijziging 2022).

Programma

Saldo na December wijziging

1. Bestuur en Ondersteuning 2. Veiligheid 3. Verkeer, Vervoer en Waterstaat 4. Economie 5. Onderwijs 6. Sport, Cultuur en Recreatie 7. Sociaal Domein en Volksgezondheid 8. Duurzaamheid en Milieu 9. Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing 10. Financiering en Algemene dekkingsmiddelen Totaal

-14.206 -6.797 -13.613 -143 -5.986 -14.843 -45.362 -866 -5.533 107.469 119

Bedragen x € 1.000 Saldo Verschil jaarrekening 2022

-16.181 -5.949 -9.429 -960 -5.781 -9.590 -44.535 -723 -6.148 101.084 1.788

-1.975 848 4.184 -817 205 5.253 827 143 -615 -6.385 1.669

Structureel resultaat Door het opnemen van een tabel met het structureel resultaat wordt een onderbouwing gegeven van het structurele begrotingsevenwicht. Hiermee wordt een bijdrage geleverd aan het inzicht in de financiële positie van de gemeente. Van een structureel begrotingsevenwicht is sprake als structurele lasten in de begroting worden afgedekt door structurele baten. Met deze tabel wordt aangegeven in hoeverre het jaarrekeningresultaat van 2022 is samengesteld uit incidentele baten en lasten. Het effect van de incidentele baten en lasten op het resultaat is als volgt:

Structureel resultaat

Saldo van baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves Gerealiseerd resultaat Waarvan incidentele baten en lasten (saldo) Structureel resultaat

Begroot na wijziging

-14.206 14.325 119 -3.591 3.710

Bedragen x € 1.000 Werkelijk Verschil

2.080 -292 1.789 -5.390 7.179

16.285 -14.617 1.669 -1.799 3.468

Een overzicht van de incidentele baten en lasten is opgenomen hoofdstuk 1.5 Overzicht incidentele baten en lasten in de jaarrekening. Bij het opstellen van de tabel incidentele baten en lasten zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: − Het betreft baten en lasten die zich voordoen in de begroting en/of de jaarrekening. − Het betreft baten en lasten opgenomen met een drempel vanaf 50.000 euro. − Het betreft baten en lasten die zich maximaal drie jaar voordoen of waarvan de eindigheid vastligt als gevolg van een raadsbesluit of toekenningsbesluit. − Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves zijn in beginsel incidenteel van aard. Een uitzondering vormen de bestemmingsreserves voor de (gedeeltelijke) dekking van kapitaallasten die als structureel worden gerekend. Ook de systeemreserves voor de beheerplannen worden als structureel gerekend.

8

Jaarstukken West Betuwe 2022

Leeswijzer De jaarstukken West Betuwe bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bevat de regelgeving daarvoor. De jaarstukken worden gezien als de "spiegel" van de begroting West Betuwe 2022. De jaarstukken beginnen met de inleiding, leeswijzer en het financieel resultaat over 2022 op hoofdlijnen. Jaarverslag Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording, de algemene dekkingsmiddelen en de paragrafen. De Programmaverantwoording bestaat uit de volgende programma's: Programma 1 Bestuur en ondersteuning Programma 2 Veiligheid Programma 3 Verkeer, vervoer en waterstaat Programma 4 Economie Programma 5 Onderwijs Programma 6 Sport, cultuur en recreatie Programma 7 Sociaal Domein en Volksgezondheid Programma 8 Duurzaamheid en Milieu Programma 9 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Programma 10 Financiering en algemene dekkingsmiddelen Conform de opzet van de begroting wordt per programma door middel van een stoplicht aangegeven wat de status is van de realisatie van de doelen en resultaten vanuit de Programmabegroting 2022. De legenda van het stoplicht is als volgt: Groen is gerealiseerd in 2022 Oranje uitvoering ligt op schema Rood is niet gerealiseerd in 2022 Voor de gemeenschappelijke regelingen geven we per programma aan "wat er heeft gespeeld" in 2022.

Ook geven we inzicht in de (verplichte) indicatoren. Tot slot presenteren we bij elke programma de gerealiseerde lasten en baten van het programma. De paragrafen geven inzicht in de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico's. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft de volgende paragrafen voor: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid 8. Vluchtelingen en Covid-19 9. Wet Open Overheid (WOO) Jaarrekening De jaarrekening bestaat uit het totale overzicht van de baten en lasten per programma, de balans en diverse overzichten (aanwending van de post Onvoorzien, incidentele baten en lasten, structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves, Wet normering topinkomens, Single Information Single Audit (SISA)). Daarnaast geven we per programma inzicht in de financiële afwijkingen. De werkelijke kosten en baten vergelijken we met de begroting 2022 inclusief alle vastgestelde wijzigingen en verklaren we de afwijkingen. Tevens maakt ook de balans onderdeel uit van de jaarrekening.

Jaarstukken West Betuwe 2022

9

De balans met de toelichting verschaft op systematische wijze informatie over de samenstelling van de bezittingen (activa) en schulden (passiva) aan het eind van het begrotingsjaar en over de ontwikkelingen daarvan.

10

Jaarstukken West Betuwe 2022

Jaarverslag Programma's 1. Bestuur en Ondersteuning Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan We staan dicht bij de inwoners en inwoners zijn meer tevreden over dienstverlening en communicatie.

Hoger waarderingscijfer inwoners- en klanttevredenheid in 2022 in vergelijking met de nulmeting uit 2020. Er is in 2022 geen burgerpeiling uitgevoerd, zoals in de tweede bestuursrapportage is aangekondigd. De peiling voeren we medio 2023 uit. In 2022 is er een visie op dienstverlening en een programmaplan opgesteld. De dienstverlening verbeteren we de komende jaren in effectiviteit, efficiëntie, toegankelijkheid en innovatie. In 2022 is de telefonische bereikbaarheid gemeten. De verbeterpunten zijn omgezet in concrete verbeteringen welke door de KCC’s en andere teams zijn opgepakt. Ook is er veel aandacht besteed aan procesverbetering. Er is gewerkt aan nieuwe processen rondom de Omgevingswet en de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Daarnaast lopen er voortdurend projecten procesverbetering. In 2022 waren dat o.a. meldingen overlast, inkomende post en mail, huwelijken, evenementen, ondernemersfonds en meerdere processen in het sociaal domein. Hoger waarderingscijfer inwoners in onderzoek naar bereik en waardering gemeentekanalen in vergelijking met de nulmeting 2020. Zoals onder het vorige resultaat beschreven, zijn we bezig met het voorbereiden van de volgende burgerpeiling in 2023. Hierin meten we de waardering op een aantal aspecten. We vergroten de kwaliteit van lokale democratische processen en versterken samenwerking gemeente met inwoners.

Er is een hoger waarderingscijfer in vergelijking met de nulmeting uit 2020 over het deelnemen van inwoners, bedrijven en belanghebbenden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid of gemeentelijke plannen. In diverse trajecten vindt participatie plaats volgens de gereedschapskist bij het in 2021 vastgestelde participatiebeleid. We hebben de evaluatie van een vijftal participatiepilots voorbereid en hebben daarbij aandacht besteed aan de beleving van inwoners bij deze pilots. Er zijn vijf participatietrajecten doorlopen conform de speerpunten uit het participatiebeleid. Daarbij is het afwegingskader, het stappenplan en de gereedschapskist gebruikt. Deze trajecten zijn geëvalueerd. We begeleiden vijf participatietrajecten vanaf het begin. We volgen de uitvoering en evalueren het proces samen met de inwoners. We volgen hierbij het tempo vanuit de samenleving. Daarom loopt de evaluatie door in 2023. De resultaten hiervan en de leerpunten gebruiken we voor nieuwe participatietrajecten. Daarnaast volgen we een extra participatietraject als reserve. Bij elk van die pilots is het afwegingskader benut en hebben we met behulp van het stappenplan en de gereedschapskist een goede participatieaanpak bepaald. Bij meerjarige trajecten evalueren we daarom tussentijds na het afronden van een fase. Ook agenderen we de evaluatie in het derde kwartaal van 2023.

Jaarstukken West Betuwe 2022

11

We vergroten de leefbaarheid in de kernen.

Eind 2022 hebben de kernen samen met de gemeente uitvoering gegeven aan de speerpunten voor 2022 uit de kernagenda’s en werken samen aan de punten voor de langere termijn. Inmiddels zijn meer dan 100 kernagendapunten gerealiseerd. We onderzoeken wat inwoners nodig hebben voor het realiseren van de kernagendapunten, waarbij ze zelf aan zet zijn. De punten die een lange-termijn aanpak vereisen, zijn via een uitvoeringsmonitor meerjarig ingepland. Hierover voeren we ook het gesprek met de kernen over de prioritering en de inzet vanuit de kern bij de realisatie. We blijven zicht houden op de realisatie van de punten uit de kernagenda’s en kunnen acteren op knelpunten. In 2022 ondersteunen we leefbaarheidsinitiatieven maximaal; de kernen benutten tenminste 85% van het leefbaarheidsbudget. We hebben 70% van het leefbaarheidsbudget benut door extra inzet op communicatie in de tweede helft van het jaar. Daarnaast bestaat een groot deel van de ingetrokken aanvragen uit initiatieven waarvoor een andere gemeentelijke subsidie passender was. We werken aan een toekomstbestendige en wendbare gemeente.

We werken via programma’s aan de strategische maatschappelijke opgaven samen met onze maatschappelijke partners en inwoners, zowel lokaal als regionaal. Er zijn zeven programma’s in uitvoering of ontwikkeling. De in eerdere jaren ontwikkelde programma's Kerngericht werken en Sociale kracht zijn in 2022 volop in uitvoering, samen met maatschappelijke partners en inwoners. In 2022 startten we met uitvoering van het programma Duurzaamheid en troffen voorbereidingen voor een programmatische aanpak wonen en voorzieningen, wonen en zorg en het programma dienstverlening. We begonnen met de voorbereiding van een programmatische aanpak voor de volgende fase van de invoering van kerngericht werken en participatie. We verwerkten de speerpunten vanuit de nieuwe coalitie in onze programma’s en vertaalden deze in de programmabegroting 2023. De nieuwe manier van werken maakte het mogelijk in te springen op actuele crises, zoals het vluchtelingenvraagstuk en de wooncrisis. Het programma Organisatieontwikkeling was volop in uitvoering. Om een steeds meer wendbare organisatie te worden richtten we in het vierde kwartaal 2022 het coördinatiepunt lerende organisatie in voor onze medewerkers. In 2022 troffen we de voorbereidingen van de inrichting van flexibele kern. Deze wordt begin 2023 operationeel.

We spelen een actieve rol in regionale verbanden, richting provincie en het rijk en we benutten onze netwerkorganisaties. De FruitDelta Gebiedsagenda is eind 2022 door het Algemeen Bestuur vastgesteld en gedeeld met de gemeenteraden in regio Rivierenland. Samenwerking binnen en buiten de regio vindt voortdurend plaats, zoals op de herverdeling van het gemeentefonds en de financiering van het sociaal domein. Onze gemeente heeft zitting in zeven Dagelijks Besturen van gemeenschappelijke regelingen: Regio Rivierenland, Regionaal Archief Rivierenland, Werkzaak, Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland , GGD, Belasting Samenwerking Rivierenland en Avri. Ook participeren we in de P10, de netwerkorganisatie van plattelandsgemeenten in Nederland.

12

Jaarstukken West Betuwe 2022

Indicatoren Indicator

Eenheid

Periode

Formatie Bezetting Apparaatskosten *) Externe inhuur

West Nederland Betuwe 5,18 n.v.t. 5,08 n.v.t. 682 n.v.t. 26,6 n.v.t.

fte per 1.000 inwoners 2022 fte per 1.000 inwoners 2022 kosten per inwoner 2022 kosten als % van totale loonsom + totale 2022 kosten inhuur externen Overhead % van totale lasten 2022 8,1 n.v.t. Overhead kosten per inwoner 2022 262 n.v.t. *) De apparaatskosten bestaan uit de overheadkosten, salarissen op de overige taakvelden (exclusief griffie en bestuur) en de lasten van de tractie en werkplaats van de buitendienst.

Verbonden partijen Wat heeft er gespeeld? Regio Rivierenland • Op 12 januari 2022 stelde het AB het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022- 2025 vast. • Op 21 juni 2022 bracht de gemeenteraad een positieve zienswijze uit over de jaarstukken 2021 en begroting 2023. • Op 8 juni 2022 stelde het AB de subsidieverordening Regionaal Stimuleringsfonds vast samen met het instellingsbesluit Economic Board. • Op 13 juli 2022 stelde het AB de jaarstukken 2021 en begroting 2023 ongewijzigd vast. • Op 9 november 2022 stelde het AB de FruitDelta Gebiedsagenda 2.0 vast. Met een aparte informatienota werd de gemeenteraad geïnformeerd over de gebiedsagenda en het vervolgproces. Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe (BWB) • Op 21 juni 2022 bracht de gemeenteraad een inhoudelijke zienswijze uit over de begroting 2023 ten aanzien de noodzakelijke verbetering van de financiële dienstverlening. • Op 4 juli 2022 stelde het bestuur de begroting 2023-2026 vast. • Op 24 november 2022 nam het bestuur een voorgenomen besluit over de doorontwikkeling van de BWB. In de verstuurde informatienota van de BWB aan de gemeenteraad is opgenomen dat voor BWB een toekomst wordt gezien als sterke uitvoeringsorganisatie. Financieel en HR-advies gaat terug naar de gemeenten.

Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Bestuur en Ondersteuning

Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2022 2022

Rekening 2022

Bedragen (x €1.000) Lasten

-21.287

-22.771

-20.022

Baten

806

3.493

3.752

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-20.481

-19.278

-16.270

Toevoegingen aan reserves

-2.238

-4.081

-5.525

Onttrekkingen van reserves

1.552

9.153

5.613

-21.166

-14.206

-16.181

Gerealiseerd resultaat

Jaarstukken West Betuwe 2022

13

Overhead (taakveld 0.4 inclusief bijbehorende reserves op taakveld 0.10) bedragen x € 1.000

Begroting voor wijziging 2022

Begroting na wijziging 2022

Rekening 2022

Salarislasten

-5.340

-5.327

-4.588

Bijdragen aan verbonden partijen

-7.021

-6.716

-6.830

Materiële kosten

-3.866

-4.618

-3.523

Kapitaallasten

-368

-98

-98

Doorbelasting met Grex/GRP

326

745

790

Verrekening met reserves

-444

-1.570

-3.014

-16.713

-17.584

-17.263

Bijdragen van derden

207

2.894

3.008

Verrekening met reserves

81

729

659

Totaal baten

288

3.623

3.667

-16.425

-13.961

-13.596

Totaal lasten

Saldo

14

Jaarstukken West Betuwe 2022

2. Veiligheid Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan We stimuleren dat evenementen duurzaam en schoon zijn.

Met 25% van de organisatoren gaan we in gesprek over duurzame en schone evenementen. We hebben alle 356 organisatoren gevraagd om met ons in gesprek te gaan. Hierop hebben 11 organisatoren gereageerd. De opgehaalde input nemen we mee in het project ‘Procesverbetering evenementenvergunningen’. We verhogen het ondermijningsbewustzijn en de weerbaarheid, in- en extern.

Meer inwoners en ondernemers vinden de weg naar de meldlijnen over ondermijning ten opzichte van 2021. In 2022 zijn er 49 meldingen vanuit onze gemeente gedaan bij Meld Misdaad Anoniem (M.). Ter vergelijking, in 2021 zijn er sinds de start in mei 8 meldingen gedaan. Dit zijn meer meldingen dan in de start sinds mei 2021 (8 meldingen). Het Mobiele Media Lab (MML), gericht op ondermijning is door de politie in samenwerking met de gemeentelijke Boa's aanwezig geweest in Herwijnen, Haaften, Geldermalsen en Meteren. Ook Beesd en Waardenburg zijn in 2022 bezocht. Cybercriminaliteit brengen we onder de aandacht bij de inwoners. In de eerste week van mei 2022 is de Week van de Digitale Veiligheid georganiseerd. Dit om de bewustwording over dit onderwerp onder de inwoners en ondernemers te vergroten. Eén van de thema’s was sextortion (afpersing met een seksueel getinte foto of video van het slachtoffer) naar aanleiding van een onderzoek van Hogeschool Saxion voor onze gemeente en de gemeente NederBetuwe. Ook is extra gecommuniceerd over M. en is de Cyber24-koffer (interactief spel voor jongeren) door jongerenwerkers ingezet. Ook in de maand van de veiligheid (oktober) is er aandacht geweest voor dit thema.

Indicatoren Indicator

Eenheid

Periode

West Nederland Betuwe 0,4 2,3

Winkeldiefstal per 1.000 Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 2022 inwoners inwoners Diefstal uit woning per 1.000 Het aantal woningdiefstallen, per 1.000 2022 1,0 1,4 inwoners inwoners Geweldsmisdrijven per 1.000 Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 2022 3,5 4,6 inwoners inwoners Vernieling en beschadiging per Het aantal vernielingen en 2022 4,9 6,0 1.000 inwoners beschadigingen, per 1.000 inwoners Verwijzingen Halt per 1.000 Verwijzingen naar Halt per 1.000 2021 7 8 inwoners van 12-17 jaar inwoners van 12 tot 17 jaar Dit betreft de verplichte BBV-indicatoren welke zijn opgenomen in "waar staat je gemeente". Dit zijn de meest recente cijfers, de metingen vinden namelijk niet elk jaar plaats.

Jaarstukken West Betuwe 2022

15

Verbonden partijen Wat heeft er gespeeld? Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) • In het eerste kwartaal is de programmaorganisatie opgetuigd ten behoeve van de vluchtelingencrisis. Deze heeft gedurende het jaar veel capaciteit gekost, door de coördinerende en ondersteunende rol van de VRGZ in de crisis. • Door deze crisis is opnieuw (na de coronacrisis) een aantal reguliere werkzaamheden en onderdelen uit het Regionaal Beleidsplan 2020-2023 (waar mogelijk) uitgesteld. Op de operationele dienstverlening van de brandweer, ambulancezorg en de meldkamer heeft de crisis een beperkte negatieve invloed gehad. • In financiële zin heeft de crisis minimale impact gehad op de VRGZ. Dit verloopt budgetneutraal, door middel van vergoeding vanuit het Rijk. Een schatting van de totale kosten komt uit op 2.200.000 euro. • Met enige vertraging door de crisis is er ingezet op een toekomstbestendige invulling van de crisiskolom Bevolkingszorg. • Het programma Crisis- en Rampenbestrijding (C&R) sluit, volgens de verwachting in het vierde kwartaal, af met een positief resultaat van 606.000 euro. Oorzaken hiervan zijn onder andere de verwachte extra opbrengsten voor detachering, hoge indexactie van de Rijksbijdrage (BDuR) en het vrijvallen van de post onvoorzien.

• Gedurende het jaar is gestaag doorgewerkt aan een gezamenlijke meldkamer voor vijf oostelijke veiligheidsregio's: de MK ON (Meldkamer Oost-Nederland). • In het vierde kwartaal is het nieuwe concept Rampbestrijdingsplan Dijkdoorbraak en Overstroming vastgesteld als concept. • Het werk aan het nieuwe Regionaal Risicoprofiel, Regionaal Beleidsplan en Regionaal Crisisplan voor 2024-2027 is gestart. • Het project inzake de brandweervisie voor de komende vijf jaar is afgetrapt.

Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Veiligheid

Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2022 2022

Rekening 2022

Bedragen (x €1.000) Lasten

-5.737

-6.903

-6.074

Baten

39

39

58

-5.698

-6.864

-6.016

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

Onttrekkingen van reserves

66

66

66

-5.631

-6.797

-5.949

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

Gerealiseerd resultaat

16

Jaarstukken West Betuwe 2022

3. Verkeer, Vervoer en Waterstaat Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan We dragen bij aan een duurzame en veilige woonomgeving.

Eind 2022 hebben we een vastgesteld beleids- en beheerplan voor de openbare verlichting. Het opstellen van het beleids- en beheerplan is gestart in het vierde kwartaal, maar de bestuurlijke behandeling loopt door in 2023. We hebben in 2022 de focus gelegd op het vervangen naar LED verlichting om de subsidietermijn te halen en orde op zaken te stellen. We stimuleren het waterbewustzijn van onze inwoners

We hebben een vastgesteld communicatieplan voor waterbewustzijn, klimaat en afkoppelen. Het communicatieplan is opgesteld en wordt tot uitvoering gebracht.

Een subsidieregeling voor onze inwoners om de gevolgen van klimaatverandering op te kunnen vangen. De subsidieregeling is op 22 maart 2022 door de raad vastgesteld. We vergroten de bereikbaarheid en verkeersveiligheid van de kernen.

We lossen van de top 5 fietsknelpunten in 2022 het knelpunt rotonde Laageinde – N327 bij de Lingeborgh in Geldermalsen eind 2022 op. De provincie werkt in overleg met de gemeente aan de projectvoorbereiding en het maken van de bestektekeningen waarna het werk aanbesteed kan worden. De provincie streeft naar een start van de realisatie in 2023. Nota bene dit is een op zichzelf staand project, niet gerelateerd aan de onderhoudswerken van de N327. Minder mensen rijden in de spits door onze verblijfsgebieden. We volgen en monitoren de verkeerssituatie. De resultaten vergelijken we met tellingen van voor corona. We hebben de raad over de ontwikkelingen rondom (digitalisering) mobiliteitsdata en sluipverkeer meerdere keren geïnformeerd. Dit blijven we in 2023 regelmatig doen en wij voeren constant overleg met de betrokken wegbeheerders om daar waar mogelijk de situatie te verbeteren.

Indicatoren Programma 3 heeft geen verplichte indicatoren vanuit de BBV.

Verbonden partijen Er zijn geen verbonden partijen die grotendeels voor het programma Verkeer, vervoer en waterstaat diensten uitvoeren.

Jaarstukken West Betuwe 2022

17

Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Verkeer, Vervoer en Waterstaat

Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2022 2022

Rekening 2022

Bedragen (x €1.000) Lasten

-9.202

-16.548

-11.049

Baten

962

867

1.250

-8.239

-15.681

-9.799

Toevoegingen aan reserves

-865

-4.023

-4.187

Onttrekkingen van reserves

1.364

6.091

4.558

Gerealiseerd resultaat

-7.740

-13.613

-9.429

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

18

Jaarstukken West Betuwe 2022

4. Economie Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan We bouwen aan een duurzame relatie tussen gemeente en ondernemers.

In het eerste kwartaal 2022 hebben we een platform voor ondernemersverenigingen. Op 2 februari is gesproken met een afvaardiging van de besturen van de ondernemersverenigingen over het oprichten van een overkoepelend platform De besturen hebben uitgesproken op dit moment geen behoefte te hebben aan een overkoepelend platform. Wel stellen zij het op prijs als de gemeente op basis van overkoepelende thema’s gezamenlijke bijeenkomsten organiseren. Een vervolg hieraan hebben wij gegeven op de Dag van de Ondernemer in november. We stimuleren de aantrekkelijkheid van horeca en terrassen.

Een vastgesteld horeca- en terrassenbeleid in december 2022. In 2022 is een start gemaakt met het opstellen van horeca- en terrassenbeleid door middel van een eerste inventarisatie. Binnen de kaders van de Alcoholwet zoeken we naar mogelijkheden voor een verruiming van onder meer de terrassen. Dit vergt meer integrale afstemming dan voorzien. De vaststelling van het beleid is doorgeschoven naar het vierde kwartaal 2023, mede in verband met personeelsverloop en openstaande vacatures. We streven naar breed gedragen winkeltijden.

Uiterlijk medio 2022 hebben we een vastgestelde, nieuwe winkeltijdenverordening die gebaseerd is op de uitkomsten van het onderzoek naar de winkeltijden uit 2021. De gemeenteraad maakte een initiatiefraadsvoorstel en stemde op 28 juni in met een nieuwe winkeltijdenverordening.

Indicatoren Indicator Vestigingen

Eenheid

Periode

West Nederland Betuwe 180,5 165,1

Het aantal bedrijfsvestigingen, per 1.000 2021 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar Functiemenging De functiemengingsindex weerspiegelt 2021 56,5 53,3 de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen Dit betreft de verplichte BBV-indicatoren welke zijn opgenomen in "waar staat je gemeente". Dit zijn de meest recente cijfers, de metingen vinden namelijk niet elk jaar plaats.

Jaarstukken West Betuwe 2022

19

Verbonden partijen Wat heeft er gespeeld? Uitvoeringsorganisatie breedbandnetwerk Rivierenland (UBR) − De aanleg van glasvezel is verder gevorderd in 2022. In verband met dijkverzwaring hebben dijkadressen vertraging opgelopen. − Het Algemeen Bestuur heeft de jaarrekening 2021 en begroting 2023 vastgesteld. De jaarrekening 2021 heeft een positief saldo van 156.102 euro. De begroting van 2023 laat een positief saldo zien van 21.337 euro. − De kadernota 2024 is opgesteld.

Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Economie

Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2022 2022

Rekening 2022

Bedragen (x €1.000) Lasten

-1.494

-1.522

-973

Baten

1.389

1.389

22

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-105

-134

-951

Toevoegingen aan reserves

-38

-38

-38

Onttrekkingen van reserves

55

29

29

Gerealiseerd resultaat

-88

-143

-960

20

Jaarstukken West Betuwe 2022

5. Onderwijs Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan Betere maatschappelijke deelname door terugdringen laaggeletterdheid en stimuleren digitale voorzieningen.

We hebben vanuit het uitvoeringsplan laaggeletterdheid concrete stappen gezet om meer inwoners op het gebied met lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden te ondersteunen. De stuurgroep Digi-Taalhuis kwam om de 8 weken bij elkaar. In de stuurgroep zitten vertegenwoordigers van ROC Rivor, Stichting Lezen en Schrijven, Welzijn West Betuwe, GGD Gelderland Zuid, Bibliotheek en gemeente. Wij hebben een camouflagecursus aangeboden “Gezond koken met recepten van het internet”. Vindplaatsen, zoals dorpshuizen, zijn benaderd om hen te stimuleren laaggeletterdheid te signaleren, bespreekbaar te maken en door te verwijzen. Tijdens het JAM festival op 10 en 11 juni 2022 hebben wij de Escape koffer gebruikt om de bezoekers te laten ervaren hoe het is om laaggeletterd te zijn. Contact is gezocht met de praktijkondersteuners huisartsen (POH) om laaggeletterdheid meer onder de aandacht te brengen. Via de innovatiekamer Regio Rivierenland leidden we Taalambassadeurs op. We stimuleerden bewustwording laaggeletterdheid door onder andere de week van Lezen en Schrijven in september aan te passen in de maand van Lezen en Schrijven. We streven ernaar zoveel mogelijk laaggeletterden te bereiken en (blijvend) ondersteunen. We monitoren het resultaat.

We hebben laaggeletterden bereikt door het aanbieden van diverse cursussen, bij het aanwezig zijn bij diverse evenementen en door de maand van Lezen en Schrijven in september. Voor meer informatie verwijzen we naar de beschrijving bij het voorgaande doel. We verzekeren het recht op onderwijs zodat kinderen goed toegerust zijn om een plaats in de samenleving te verwerven.

We willen zoveel mogelijk jongeren en ouders in een vroeg stadium passende hulp bieden zodat schoolverzuim wordt voorkomen. Naast de handhaving van de leerplicht is een betere afstemming en samenwerking tussen de leerplichtambtenaren en het Team sociaal bereikt. De ouderbetrokkenheid is toegenomen door de preventieve acties van de leerplichtambtenaren. De leerplichtambtenaren zijn aangesloten bij het nieuwe Jeugd volgsysteem. De samenwerking met het Regionaal Meld- en Coördinatiefunctie (RMC) Voortijdig Schoolverlaten is geïntensiveerd. We werken aan toekomstbestendige, duurzame onderwijshuisvesting, op basis van het integraal huisvestingsplan Onderwijs (IHP).

De projectvoorstellen voor de projecten ‘Integraal Kindcentrum (IKC) Buurmalsen-Tricht’ en ‘IKC Jan Harmenshof – Oranje Nassau’ zijn door de raad vastgesteld. Door de coronapandemie is de doorlooptijd van het proces langer geworden. Hierdoor is dit doel niet gehaald in 2022. De projectvoorstellen staan nu in de bestuurlijke planning van 2023. IKC Buurmalsen-Tricht wordt in de raad van Maart behandeld. Brede school Beesd is in de raad van Oktober gepland en IKC Geldermalsen is in december 2023 gepland. De verduurzamingsprojecten van de korte termijnagenda van het IHP zijn afgerond. Van de twaalf verduurzamingsprojecten zijn er negen afgerond. De overige drie zijn vanwege leverings- en capaciteitsproblemen van uitvoerende partijen doorgeschoven naar 2023. Omdat de Provincie de subsidie heeft verlengd tot eind 2023 is dit geen probleem. De voorbereidingen en inkoop van deze projecten zijn klaar en de uitvoering is ingepland.

Jaarstukken West Betuwe 2022

21

Indicatoren Indicator

Eenheid

Periode

Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) %

West Nederland Betuwe 1,2 1,9

Het percentage van het totaal aantal 2021 leerlingen in de leeftijd van12 tot 23 jaar dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat Absoluut verzuim Het aantal leerplichtigen in de leeftijd 2021 1,9 2,7 van 5 tot 18 jaar die niet op een school zijn ingeschreven, per 1.000 inwoners Relatief verzuim Het aantal leerplichtigen in de leeftijd 2021 14 20 van 5 tot 18 jaar die wel op een school zijn ingeschreven, maar ongeoorloofd afwezig zijn, per 1.000 inwoners Dit betreft de verplichte BBV-indicatoren welke zijn opgenomen in "waar staat je gemeente". Dit zijn de meest recente cijfers, de metingen vinden namelijk niet elk jaar plaats.

Verbonden partijen Er zijn geen verbonden partijen die grotendeels voor het programma Onderwijs diensten uitvoeren.

Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Onderwijs

Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2022 2022

Rekening 2022

Bedragen (x €1.000) Lasten

-5.925

-6.237

-6.866

Baten

954

1.005

1.844

-4.971

-5.232

-5.022

Toevoegingen aan reserves

-280

-1.187

-1.254

Onttrekkingen van reserves

423

432

495

-4.829

-5.987

-5.781

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

Gerealiseerd resultaat

22

Jaarstukken West Betuwe 2022

6. Sport, Cultuur en Recreatie Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan We vergroten de leefbaarheid in de kernen.

Dorpshuizen / MFC ’s hebben een toekomstbestendig (uitvoerings)plan. Onderdelen zijn een goede organisatie, financiële draagkracht en een toekomst bestendige plek voor ontmoeting en sociaal culturele activiteiten. We verstrekten de subsidie Vitale dorpshuizen voor 2022 aan alle dorpshuizen en MFC's. In het tweede halfjaar 2022 maakten we per dorpshuis/MFC een afspraak hoe deze subsidie in 2023 wordt ingezet. Voor de toekomstbestendigheid van deze organisaties moet in 2023 duidelijkheid ontstaan over de exploitatie, waarbij de duurzaamheidsopgave een belangrijk onderdeel vormt. We voeren het vrijwilligersprogramma uit om onze vrijwilligers te waarderen, te ondersteunen en te verbinden. Onze partner Welzijn West Betuwe (WWB) voerde in 2022 meerdere activiteiten uit voor West Betuwe om vrijwilligers te waarderen, te ondersteunen en te verbinden. Er waren meerdere activiteiten, zoals een festival en de uitreiking van de vrijwilligersprijs. Verder bood stichting Welzijn ondersteuning aan vrijwilligersorganisaties en de vrijwilligers zelf via de vrijwilligersacademie, de vacaturebank en het bieden van een vertrouwenspersoon en vrijwilligersverzekering. We versterken, vernieuwen, verbreden en verbinden cultuur en kunst.

Het gezamenlijke uitvoeringsplan cultuur- en kunst 2021-2022 is door gemeente en partners uitgevoerd. We hebben, samen met onze culturele samenwerkingspartners, grotendeels de activiteiten en projecten uit het uitvoeringsplan Cultuur&Kunst uitgevoerd. Zo is er de culturele website beleefwestbetuwe.nl, inclusief cultuuragenda en de start van de route 'Verborgen Verhalen in een tweetal kernen. Daarnaast heeft een groep actieve bewoners een eerste verkenning gemaakt over een mogelijke nieuwe inrichting van het voormalig kasteelterrein in Herwijnen. Ook heeft de werkgroep van historische verenigingen gewerkt aan de Canon van West Betuwe en heeft het Collectief West Betuwe, samen met de gemeente, 2 poëzieontwerpen voor de openbare ruimte goedgekeurd. Voor het bevorderen van cultuureducatie heeft de gemeente tablets aangeschaft die op de basisscholen worden gebruikt. Een aantal activiteiten loopt door in 2023. Zo wordt in het 2e kwartaal van 2023 de Canon van West Betuwe gepresenteerd en vindt de uitvoering plaats van Poëzie in de openbare ruimte. Ook de realisatie van de zonnewijzer in Meteren vindt in 2023 plaats. Er zijn bijeenkomsten georganiseerd tussen beide sectoren (Recreatie en Cultuur), waarbij er gezamenlijke arrangementen/waardebonnen worden ontwikkeld, waardoor we verbinding realiseren tussen de thema’s en verhaallijnen in beide sectoren.

We organiseerden op 9 maart 2022 een bijeenkomst tussen (ondernemers uit) de sectoren Recreatie & Toerisme en Kunst & Cultuur. Tijdens de bijeenkomst ontmoetten deelnemers uit beide sectoren elkaar en zijn er actief diverse verbindingen gelegd. Ook zijn er ideeën voor gezamenlijke arrangementen en (culturele) routes ontwikkeld. We lanceerden daarnaast Beleefwestbetuwe.nl: de nieuwe gemeentelijke website waarop zowel recreatief als cultureel (activiteiten)aanbod in West Betuwe wordt gepresenteerd.

Jaarstukken West Betuwe 2022

23

Indicatoren Indicator

Eenheid

Periode

% Niet-sporters

West Nederland Betuwe 53,6 49,3

Het percentage inwoners van 19 jaar en 2020 ouder die niet minstens één keer per week aan sport doen Dit betreft de verplichte BBV-indicatoren welke zijn opgenomen in "waar staat je gemeente". Dit zijn de meest recente cijfers, de metingen vinden namelijk niet elk jaar plaats.

Verbonden partijen Wat heeft er gespeeld? Regionaal Archief Rivierenland • Het Regionaal Archief Rivierenland (RAR) heeft het afgelopen jaar haar reguliere taken uitgevoerd ten aanzien van inspectie en advies op archieven, digitalisering van dossiers voor gemeenten en particulieren én ontsluiting en beheer van archieven. • Tevens heeft het RAR tentoonstellingen en educatieve activiteiten georganiseerd om het erfgoed onder de aandacht te brengen bij inwoners, scholieren en belangstellenden. • In het afgelopen jaar heeft het RAR ook een nieuw beleidsplan ontwikkeld en vastgesteld welke georganiseerd is rondom het begrip Data. Het RAR gebruikt data als basis voor de dienstverlening en de interne werkprocessen. Het jaar 2022 is daarmee het eerste jaar waarin gewerkt wordt op basis van het beleidsplan 2022-2025. • Dit beleidsplan is opgesteld na onder meer input vanuit historische verenigingen en een enquête die was uitgezet naar de leden van het Algemeen Bestuur en de leden Besluitvormend en Opinie vormend als wel de raads- en commissieleden van de aangesloten gemeenten. Natuur- en recreatieschap Lingegebied en Natuur- en recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal In 2022 waren er geen ontwikkelingen voor West Betuwe.

Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Sport, Cultuur en Recreatie

Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2022 2022

Rekening 2022

Bedragen (x €1.000) Lasten

-8.716

-14.881

-9.359

Baten

474

683

758

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-8.243

-14.198

-8.601

Toevoegingen aan reserves

-1.003

-1.931

-1.931

Onttrekkingen van reserves

436

1.286

941

-8.809

-14.843

-9.590

Gerealiseerd resultaat

24

Jaarstukken West Betuwe 2022

7. Sociaal Domein en Volksgezondheid Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan Inwoners die zich in een sociaal kwetsbare situatie bevinden, zo zelfstandig mogelijk wonen en in de eigen omgeving herstellen en meedoen in de samenleving.

We hebben inzicht in het aantal inwoners met een indicatie beschermd wonen en implementeren het woonplaatsbeginsel per 1-1-2023. De inkoop is regionaal uitgevoerd. In 2022 zijn er voor West Betuwe twaalf indicaties beschermd wonen afgegeven. Bij zeven indicaties is beschermd wonen toegekend en bij vijf beschermd thuis. Het verschil tussen deze vormen is dat bij beschermd wonen de inwoner onder begeleiding in een instelling woont. Bij beschermd thuis blijft de inwoner in het eigen huis wonen en wordt de ondersteuning daar geleverd. Ook in deze vorm is 24/7 inzet van ondersteuning mogelijk, maar dan op afroepbasis. Daarnaast is bij vijf indicatieaanvragen een negatief advies gegeven. In deze situaties is andere ondersteuning ingezet.Het woonplaatsbeginsel treedt op 1 januari 2024 in werking. Concreet betekent dit dat alle gemeenten per 2024, stapsgewijs, de middelen voor beschermd wonen ontvangen. Dit op basis van een objectief verdeelmodel. Met centrumgemeente Nijmegen maakten we over de inzet van deze middelen afspraken. Deze afspraken zijn vastgelegd in een centrumregeling en een dienstverleningsovereenkomst. We hebben inzicht in de gevolgen van het aantal inwoners met indicatie beschermd wonen voor de prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties.

In het eerste halfjaar 2022 is 18% van de vrijkomende huurwoningen toegewezen aan individuele personen uit de bijzondere doelgroepen (statushouders en GGZ-uitstroom). Het uitstroompunt beschermd wonen is bij Regio Rivierenland ondergebracht. Doel van dit uitstroompunt is monitoring van de uitstroom beschermd wonen naar reguliere huisvesting. Uit de cijfers komt naar voren dat in twee concrete situaties een woningtoewijzing via het uitstroompunt is gerealiseerd. Dit sluit niet aan bij de regionale verwachtingen. Oorzaken kunnen zijn: - mensen stromen buiten het uitstroompunt uit naar een reguliere woning; - we hebben minder beschermd wonen plaatsen dan het aantal waarvan is uitgegaan bij de inrichting van het regionale uitstroompunt; - de rol van het regionale uitstroompunt is nog onvoldoende bekend bij partijen. Op dit moment hebben we nog onvoldoende inzicht in de uitstroom beschermd wonen om gerichte afspraken met de woningcorporaties te maken. Dit pakken we in 2023 regionaal op, in samenwerking met corporaties, gemeenten, het uitstroompunt en de aanbieders beschermd wonen. We bevorderen het gezond opgroeien van kinderen en we stimuleren een gezonde leefstijl van kinderen.

Tenminste 60% van de scholen in West Betuwe voert gezond beleid uit rond voeding/beweging/gezonde leefstijl. We voeren dit uit volgens de brede benadering van Positieve gezondheid. In 2022 jaar voerde 62,5 % van de scholen in West Betuwe gezond beleid rondom voeding/ beweging en gezonde leefstijl. In tegenstelling tot wat we in de tweede bestuursrapportage vermeldden, hebben negen van de tweeëndertig basisscholen een vignet gezonde school. Twee andere scholen zijn hier mee bezig. Drie scholen maakten de keuze om wel met de thema’s uit dit pakket te werken, maar niet het volledige vignet te halen. Veel basisscholen gaven prioriteit aan het inhalen van achterstanden die zij opliepen door corona. Hierdoor zijn helaas ook vignetten verlopen. De scholen besteedden dit jaar tenslotte veel aandacht aan welbevinden.

Jaarstukken West Betuwe 2022

25

De doorontwikkeling van ons gezinsloket door het organiseren van drie mama (ouder-kind) café's en tien koppelingen met buurtgezinnen. De pilot Steunouder heeft in 2022 geleid tot negen koppelingen tussen overbelaste ouders en ondersteunende gezinnen, waarvan er vier doorlopen in 2023. De pilot is afgerond. De Ouder- en kindcafés in Herwijnen en Geldermalsen vonden sinds maart elke maand plaats, in de zomer buiten. Per april is er ook een maandelijks ouder- en kindcafé in Waardenburg. In Geldermalsen en Herwijnen is er een stabiele opkomst. De locatie in Waardenburg loopt niet, hier geven we in 2023 geen vervolg aan. In 2023 gaan we samen met betrokken ouders op zoek naar hoe en waar een derde locatie kan plaatsvinden. We dragen zorg voor een passende ondersteuning aan inwoners (naar tevredenheid van inwoners) vanuit de visie en ontwikkellijnen van het beleidsplan Bouwen aan Sociale Kracht.

Ervaringen met lopende en nieuwe (regionale) pilots voor nieuwe (inkoop- en samenwerkings)afspraken voor toegang tot gespecialiseerde hulp. Er zijn vijf pilot thema's geselecteerd. Deze zijn uitgewerkt naar een eerste aanzet voor een (maatschappelijke) businesscase. Bij deze uitwerking zijn zorgaanbieders betrokken. Het doel is om op termijn, gedurende de pilots en na afronding van de pilots in 2023 en 2024, te komen tot een andere bekostigingsvorm. Toename van cliënttevredenheid bij toeleiding tot en inzet van Wmo en jeugdzorg ten opzichte van vorig jaar. Over 2022 hebben we geen cliëntervaringsonderzoek kunnen uitvoeren vanwege personeelsgebrek. We informeren het ministerie hierover. Het niet uitvoeren van het onderzoek heeft geen financiële gevolgen voor de gemeente. We dragen zorg voor passende ondersteuning vanuit de kaders van het beleidsplan en inkoopstrategie.

We ronden de regionale inkoop voor ondersteuning Jeugdzorg en Wmo af voor 1 januari 2023. Daarmee realiseren we een gesegmenteerd passend aanbod met een bijbehorende contractvorm en wijze van bekostiging. Als gevolg van een klachtenprocedure zijn de nieuwe overeenkomsten niet gerealiseerd per 1 januari 2023. De ingangsdatum wordt 1 juli 2023. Aanbieders zijn hierover geïnformeerd. Om de ondersteuning aan onze inwoners te garanderen zijn de huidige overeenkomsten met maximaal 1 jaar verlengd.

Indicatoren Indicator

Eenheid

Periode

Jongeren met een delict voor de rechter

Het percentage jongeren in de leeftijd van 12 tot 21 jaar die met een delict voor de rechter zijn verschenen

2021

West Nederland Betuwe 1,00 1,00

Banen

Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar.

2021

833,0

805,5

Netto arbeidsparticipatie

Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking.

2022

74,9

72,2

Bijstandsuitkeringen

Het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 10.000 inwoners.

2021

176,7

431,2

Aantal reintegratievoorzieningen

Het aantal re-integratievoorzieningen, per 2020 10.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar

49,3

202,0

26

Jaarstukken West Betuwe 2022

Indicator Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement

Eenheid

Periode

West Nederland Betuwe 390 640

Het aantal Wmo-cliënten per 10.000 2022 inwoners in de desbetreffende bevolkingsgroep met een maatwerkarrangement (een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo) % Kinderen in uitkeringsgezin Het percentage kinderen tot 18 jaar in 2021 3,00 6,00 een gezin dat leeft van een bijstandsuitkering moet rondkomen. % Jeugdwerkloosheid Het percentage werkeloze jongeren in de 2021 1,00 2,00 leeftijd van 16 tot 22 jaar Jongeren met jeugdhulp Het percentage jongeren tot 18 jaar met 2022 10,8 10,7 jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jongeren met Het percentage jongeren in de leeftijd 2022 0,2 0,3 jeugdreclassering van 12 tot 22 jaar met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren met die leeftijd Jongeren met Het percentage jongeren tot 18 jaar met 2022 0,7 1,1 jeugdbescherming een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. Dit betreft de verplichte BBV-indicatoren welke zijn opgenomen in "waar staat je gemeente". Dit zijn de meest recente cijfers, de metingen vinden namelijk niet elk jaar plaats.

Verbonden partijen Wat heeft er gespeeld? Werkzaak Rivierenland • Na positieve zienswijze door alle gemeenteraden van betrokken gemeentes, is CIRTEX, een textiel sorteercentrum, opgericht. • Het uitkeringsbestand is in 2022 met ruim 4% gedaald. • Eind 2022 is gestart met het opstellen van een nieuw Meerjarenbeleidsplan dat in 2025 in zal gaan. • Na de zomer is er een nieuw Dagelijks Bestuur ingesteld. De portefeuillehouder van gemeente West Betuwe is vanaf dat moment lid van het Dagelijks Bestuur GGD Gelderland-Zuid (GGD) • De GGD heeft een systeem voor registratie van tijdelijke huisverboden aangeschaft. Dit systeem wordt gefinancierd uit de decentralisatie uitkering vrouwenopvang (DUVO) en Veilig Thuis. • Er komt een landelijke functionaliteit infectieziektebestrijding. Dit zal waarschijnlijk een aanpassing van de Wet publieke gezondheid Wpg betekenen. • De vluchtelingen uit Oekraïne hebben dezelfde rechten op gezondheidszorg en bescherming tegen infectieziekten als Nederlandse ingezetenen. • Jaarrekening 2021 is vastgesteld. • Begrotingswijziging 2022 is vastgesteld. • Begroting 2023 is vastgesteld. • De indicatieve meerkosten van de nieuwbouw van het GGD gebouw in Nijmegen wordt € 450.346 structureel per jaar. • Het Dagelijks Bestuur van de GGD Gelderland-Zuid heeft een begrotingswijziging aangekondigd voor 2023.

Deze wijziging is het gevolg van de prijsstijgingen voor personele en materiele lasten. Hierdoor zal de gemeentelijke bijdrage voor 2023 en verder worden verhoogd. Het DB komt met een voorstel in juni 2023. Dit voorstel zal gebaseerd zijn op de tussentijdse Marap van maart/april. De wijziging zal in het AB van december 2023 worden bekrachtigd.

Jaarstukken West Betuwe 2022

27

•

•

De begroting voor 2024 zal in Q1 van 2023 worden opgesteld. De gevolgen op de gemeentelijke bijdrage van 2023 en hoe de werkelijke prijsstijgingen in 2023 en 2024 zullen uitvallen, is in Q1 2023 nog niet bekend. De verwachting is dat in 2024 opnieuw een begrotingswijziging wordt ingediend. De GGD heeft in de kaderbrief 2024 aangeven dat de huidige invulling van JGZ Gelderland-Zuid niet geheel voldoet aan het Landelijk Professioneel kader Jeugdgezondheidzorg (LPK). De GGD heeft aangegeven dat zij kwalitatief goede Jeugdgezondheidszorg (JGZ) bieden. Het zou kunnen dat de JGZ van GGD Gelderland-Zuid een aanwijzing krijgt van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd om geheel te voldoen aan het LPK. Dit kan gevolgen hebben voor de begroting van 2024.