RV2022-130-bijlage-tweede Bestuursrapportage-2022.pdf

Tweede Bestuursrapportage 2022

1

Tweede Bestuursrapportage 2022

2

Inhoudsopgave Voorwoord........................................................................................................................................................................ 4 Leeswijzer ........................................................................................................................................................................ 5 1. Bestuurlijke hoofdlijnen ............................................................................................................................................... 6 2. Financiële hoofdlijnen................................................................................................................................................ 18 3. Toelichting op de afwijkingen ................................................................................................................................... 20 Gemeenschappelijke regelingen ................................................................................................................................... 22 Overige mee- en tegenvallers ........................................................................................................................................ 23 Programma 1 Bestuur en Ondersteuning .....................................................................................................................

23 Programma 2 Veiligheid ................................................................................................................................................ 24 Programma 3 Verkeer en vervoer ................................................................................................................................. 24 Programma 4 Economie................................................................................................................................................ 25 Programma 5 Onderwijs ................................................................................................................................................ 25 Programma 6 Sport, Cultuur en Recreatie .................................................................................................................... 25 Programma 7 Sociaal Domein en Volksgezondheid .................................................................................................... 26 Programma 8 Duurzaamheid en Milieu ........................................................................................................................ 26 Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing .....................................................

27 Programma 10 Financiering en Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................... 28 Budgetneutrale aanpassingen ...................................................................................................................................... 29 4. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing............................................................................................. 32 5. Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (technische wijzigingen) ......................................................................... 34 6. Investeringen.............................................................................................................................................................. 35 7. Bijlagen ....................................................................................................................................................................... 36 West Betuwe Financieel In Evenwicht .......................................................................................................................... 36 Overzicht West Betuwe Financieel in Evenwicht .......................................................................................................... 36

Tweede Bestuursrapportage 2022

3

Voorwoord Voor u ligt de tweede bestuursrapportage van 2022. Het college geeft twee keer per jaar inzicht hoe het staat met het uitvoeren van beleid. Dit geven we weer met de verkeerslichten. Het is een inmiddels een goed gebruik. Zo is voor iedereen duidelijk wat de voortgang is van een programma of onderdeel daarvan. We benoemen zowel de meevallers als de tegenvallers. De wereld om ons heen verandert continu. Dat heeft soms ook gevolgen voor het uitvoeren van beleid. Neem bijvoorbeeld de coronacrisis. Voor ons gevoel ligt dit in het verleden. Toch is de nasleep nog steeds voelbaar. Gevolgen oorlog Oekraïne Ook merken we de gevolgen van de oorlog in Oekraïne. In de eerste plaats is dat natuurlijk het menselijk leed. Veel inwoners openden hun huis en hart voor ontheemden. We vangen vluchtelingen op in gemeentelijk opvanglocaties en bij particulieren. De ambtelijke organisatie zet zich in om dit alles in goede banen te leiden. De huisvesting en scholing van vluchtelingen uit Oekraïne vergoedt het Rijk. Het is dus weliswaar budgetneutraal voor de gemeente. Het heeft wel impact op de ambtelijke organisatie. Financieel gezien zijn de gevolgen van deze oorlog ook groot. De kosten stijgen, benodigde producten zijn niet leverbaar en de gasprijzen zijn ongekend hoog. De kosten stijgen niet alleen voor inwoners, maar ook voor de gemeente.

Ondertussen is de krapte op de arbeidsmarkt steeds meer voelbaar. Dit heeft ook effect op de voortgang van de uitvoering. Soms zijn simpelweg handen tekort om het werk op te pakken. Toch lopen we bij veel programma’s goed op schema. Dat zegt iets over de tomeloze inzet van onze ambtenaren. Op schema We lopen financieel gezien op schema. Daar hebben we wel flink voor moeten schakelen. Dit komt door de prijsindexaties, de prijsverhogingen en door stijgende kosten. Het lukt ons vooralsnog om binnen de begroting te blijven. Mede door compensatie van het Rijk voor de prijsindexaties kunnen we de prijsstijgingen vooralsnog dekken. Het goede nieuws van deze rapportage is dat we nu uitkomen op een positief saldo van 1,2 miljoen euro in 2022. Dit komt voornamelijk door de extra gelden over 2022 vanuit het gemeentefonds. Bij de decemberwijziging bekijken we nog andere posten en geven we een verdere doorkijk naar de rest van het jaar. Het is fijn om te zien dat we koers houden met onze ambities. Dat is zeker niet vanzelfsprekend in deze roerige tijden. West Betuwe, oktober 2022 College van burgemeester en wethouders

Tweede Bestuursrapportage 2022

4

Leeswijzer De P&C-cyclus is in beginsel, het woord cyclus zegt het al, elk jaar hetzelfde. Met het vaststellen van de begroting 2022 heeft de raad de (financiële) kaders voor het begrotingsjaar 2022 vastgesteld. De tweede bestuursrapportage is een rapportage over de eerste acht maanden van 2022. In deze rapportage geven wij inzicht in de uitvoering van de Begroting 2022 en in de financiële afwijkingen die wij verwachten ten opzichte van de begroting. Dat betekent dat in deze rapportage alleen de verwachte mee- en tegenvallers ten opzichte van de vastgestelde begroting worden gepresenteerd. Deze rapportage leidt tot een begrotingswijziging. Deze bestuursrapportage gaat over de jaarschijf 2022. Het is mogelijk dat een reservemutatie ook betrekking heeft op 2023 of verder. In dat geval nemen we die reservemutatie ook nu mee en niet bij de eerste bestuursrapportage 2023. Anders gaan we deze reservemutaties splitsen over twee planning en control producten wat niet wenselijk is. Bestuurlijke hoofdlijnen In de bestuurlijke hoofdlijnen (hoofdstuk 1) gaan wij in op de voortgang van de in de begroting 2022 vastgestelde speerpunten voor 2022. Financiële hoofdlijnen In de financiële hoofdlijnen (hoofdstuk 2) presenteren wij het financiële meerjarenbeeld volgend uit de mee- en tegenvallers die in deze rapportage worden aangegeven.

Toelichtingen op de financiële afwijkingen De begroting 2022 bestaat uit tien beleidsprogramma’s. In hoofdstuk 3 gaan we per programma in op de financiële ontwikkelingen, waarbij we per substantiële ontwikkeling uitleggen waarom deze mee- of tegenvaller zich voordoet. Een substantiële ontwikkeling is een mee- of tegenvaller van minimaal 25.000 euro. Afwijkingen kleiner dan 25.000 euro lichten wij niet apart toe. Bijlagen De volgende bijlagen zijn opgenomen in deze bestuursrapportage: - Stand van zaken uitvoering West Betuwe Financieel in Evenwicht

Tweede Bestuursrapportage 2022

5

1. Bestuurlijke hoofdlijnen Voortgang speerpunten Conform de opzet van de begroting wordt per programma door middel van een stoplicht aangegeven wat de status is van de realisatie van de doelen en resultaten vanuit de Programmabegroting 2022. De legenda van het stoplicht is als volgt: - Groen is gerealiseerd in 2022 - Geel uitvoering ligt op schema - Rood wordt niet gerealiseerd in 2022

Programma 1 Bestuur en Ondersteuning We staan dicht bij de inwoners en inwoners zijn meer tevreden over dienstverlening en communicatie.

Hoger waarderingscijfer inwoners- en klanttevredenheid in 2022 in vergelijking met de nulmeting uit 2020. We bereiden de inhoud en planning van de volgende burgerpeiling voor. Het college acht het een beter moment om deze meting in het tweede kwartaal 2023 te doen gezien de opening van het nieuwe gemeentehuis en de fase van implementatie van ingezet beleid. Dan kan een betere vergelijking met de situatie vlak na fusie worden gemaakt. Binnen de organisatie en het college is mede op basis van de resultaten uit eerdere metingen gewerkt aan de doorontwikkeling en concretisering van de visie op dienstverlening. Er is zicht op de belangrijke speerpunten in de dienstverlening voor de komende jaren: doorontwikkeling van de toegang en mensgerichte digitale dienstverlening. De KCC’s hebben al een verbeterslag gemaakt in de telefonische bereikbaarheid, we werken nu aan de verbetering van de telefonische bereikbaarheid van de teams. De in 2021 opgeleide medewerkers zijn gestart met procesverbetering in een aantal belangrijke processen zoals het postproces, de omgevingswet, sociaal domein en vergunningen (waaronder evenementen). Hoger waarderingscijfer inwoners in onderzoek naar bereik en waardering gemeentekanalen in vergelijking met de nulmeting 2020. Zoals onder het vorige resultaat gezegd, zijn we bezig met het voorbereiden van de volgende burgerpeiling in 2023.

We zijn gestart met de uitvoering van de in 2021 opgestelde communicatiestrategie. Daarin is ook aandacht voor de verbetering van de gemeentekanalen. We vergroten de kwaliteit van lokale democratische processen en versterken samenwerking gemeente met inwoners. Er is een hoger waarderingscijfer in vergelijking met de nulmeting uit 2020 over het deelnemen van inwoners, bedrijven en belanghebbenden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid of gemeentelijke plannen. In diverse trajecten vindt participatie plaats volgens de gereedschapskist bij het in 2021 vastgestelde participatiebeleid. We bereiden de evaluatie van een vijftal participatiepilots voor en besteden daarbij aandacht aan de beleving van inwoners bij deze pilots. In de vervolgmeting van de burgerpeiling meten we de waardering op een aantal aspecten. Er zijn vijf participatietrajecten doorlopen conform de speerpunten uit het participatiebeleid. Daarbij is het afwegingskader, het stappenplan en de gereedschapskist gebruikt. Deze trajecten zijn geëvalueerd.

Tweede Bestuursrapportage 2022

6

We begeleiden vijf participatietrajecten vanaf het begin. We volgen de uitvoering en evalueren het proces samen met de inwoners. De resultaten hiervan en de leerpunten gebruiken we voor nieuwe participatietrajecten. Momenteel zijn we vijf pilots gestart. Daarnaast volgen we een extra participatietraject als reserve. Bij elk van die pilots is het afwegingskader benut en hebben we met behulp van het stappenplan en de gereedschapskist een goede participatieaanpak bepaald. Doordat we een goede mix willen van participatietrajecten dienen we rekening te houden met de doorlooptijd van participatietrajecten. Bij meerjarige trajecten evalueren we daarom tussentijds na het afronden van een fase. Ook agenderen we de evaluatie in het tweede kwartaal van 2023. We vergroten de leefbaarheid in de kernen.

Eind 2022 hebben de kernen samen met de gemeente uitvoering gegeven aan de speerpunten voor 2022 uit de kernagenda’s en werken samen aan de punten voor de langere termijn. Inmiddels zijn meer dan zeventig kernagendapunten gerealiseerd. We onderzoeken wat inwoners nodig hebben voor het realiseren van de kernagendapunten, waarbij ze zelf aan zet zijn. De punten die een lange-termijn aanpak vereisen, worden via een uitvoeringsmonitor meerjarig ingepland. Hierover voeren we ook het gesprek met de kernen over de prioritering en de inzet vanuit de kern bij de realisatie. We blijven zicht houden op de realisatie van de punten uit de kernagenda’s en kunnen acteren op knelpunten. In 2022 ondersteunen we leefbaarheidsinitiatieven maximaal; de kernen benutten tenminste 85% van het leefbaarheidsbudget. De initiatieven worden ondersteund. Op basis van de huidige aanvragen verwachten we aan het eind van het jaar circa 60% van het leefbaarheidsbudget te hebben benut. Wij begrijpen van initiatiefnemers dat in de zomer veelal activiteiten zijn uitgevoerd waarvoor zij vorig jaar financiering hebben ontvangen. Deze konden destijds niet plaatsvinden. Er is nu sprake van een inhaalslag. In onze communicatie besteden we meer aandacht aan het leefbaarheidsbudget. We werken aan een toekomstbestendige en wendbare gemeente.

We werken via programma’s aan de strategische maatschappelijke opgaven samen met onze maatschappelijke partners en inwoners, zowel lokaal als regionaal. De in 2021 ontwikkelde programma's organisatieontwikkeling en sociale kracht zijn in 2022 volop in uitvoering, samen met maatschappelijke partners en inwoners. In het tweede kwartaal startten we met uitvoering van het programma duurzaamheid en treffen voorbereidingen voor een programmatische aanpak wonen en voorzieningen en wonen en zorg. We maken een programmatische aanpak voor de volgende fase van kerngericht werken en participatie. We benutten de middelen en infrastructuur van landelijke programma's uit het regeerakkoord 2021. Daarbij maken we koppelingen met regionale en provinciale programma's. We verwerken de speerpunten vanuit de nieuwe coalitie in onze programma’s en springen in op actuele crises, zoals het vluchtelingenvraagstuk. Om een steeds meer wendbare organisatie te worden is in het vierde kwartaal 2022 het coördinatiepunt lerende organisatie ingericht voor onze medewerkers. In het tweede kwartaal is de academie gestart voor de medewerkers. Met 14 trainingen in vier leerlijnen: samen en integraal werken, persoonlijke leiderschap, effectief werken en algemene kennis over de gemeente. We zijn bezig met de voorbereiding van de inrichting van flexibele kern. Deze wordt in 2023 operationeel.

We spelen een actieve rol in regionale verbanden, richting provincie en het rijk en we benutten onze netwerkorganisaties. Er is een eerste concept van de gebiedsagenda besproken met de colleges in regio Rivierenland. Deze input verwerken we, waarna de nieuwe versie naar de gemeenteraden gaat. Samenwerking binnen en buiten de regio vindt voortdurend plaats, zoals op de herverdeling van het gemeentefonds en de financiering van het sociaal domein. De gemeente West Betuwe heeft zitting in zeven DB’s van gemeentelijke regelingen: Regio Rivierenland, Regionaal Archief Rivierenland, Werkzaak, UBR, GGD, BSR en Avri. Ook participeren we in de P10, de netwerkorganisatie van plattelandsgemeenten in Nederland. Tweede Bestuursrapportage 2022

7

Programma 2 Veiligheid We stimuleren dat evenementen duurzaam en schoon zijn.

Met 25% van de organisatoren gaan we in gesprek over duurzame en schone evenementen. De uitvraag om deel te nemen aan een gesprek met de gemeente en evenementen organisatoren heeft plaatsgevonden. Er zijn 356 organisatoren gevraagd om met ons in gesprek te gaan. Helaas hebben maar 11 organisatoren gereageerd. Met 8 van deze organisatoren gaan we in het vierde kwartaal in gesprek. De opgehaalde input nemen we mee in het project ‘Procesverbetering evenementenvergunningen’. We verhogen het ondermijningsbewustzijn en de weerbaarheid, in- en extern.

Meer inwoners en ondernemers vinden de weg naar de meldlijnen over ondermijning ten opzichte van 2021. In het eerste halfjaar van 2022 zijn er 28 meldingen over West Betuwe gedaan bij Meld Misdaad Anoniem (MMA). Dit zijn meer meldingen dan over dezelfde periode in 2021. Het Mobiele Media Lab (MML), gericht op ondermijning is door de politie in samenwerking met de gemeentelijke Boa's aanwezig geweest in Herwijnen, Haaften, Geldermalsen en Meteren. Ook Beesd en Waardenburg worden dit jaar nog bezocht. Cybercriminaliteit brengen we onder de aandacht bij de inwoners. In de eerste week van mei 2022 is de Week van de Digitale Veiligheid georganiseerd. Dit om de bewustwording over dit onderwerp onder de inwoners en ondernemers te vergroten. Eén van de thema’s is sextortion (afpersing met een seksueel getinte foto of video van het slachtoffer) naar aanleiding van een onderzoek van Hogeschool Saxion voor de gemeenten Neder-Betuwe en West Betuwe. Ook wordt extra gecommuniceerd over Meld Misdaad Anoniem en wordt de Cyber24-koffer (interactief spel voor jongeren) door jongerenwerkers ingezet. Ook in de maand van de veiligheid (oktober) is er aandacht voor dit thema.

Programma 3 Verkeer en vervoer We dragen bij aan een duurzame en veilige woonomgeving.

Eind 2022 hebben we een vastgesteld beleids- en beheerplan voor de openbare verlichting. Het opstellen van het beleids- en beheerplan is gestart in tweede 2e kwartaal, maar de bestuurlijke behandeling loopt door naar het eerste/tweede kwartaal van 2023. Door een vacature en uitval hebben we de focus gelegd op foutieve aansluitingen (meer energiekosten, zie jaarrekening en deze bestuursrapportage) en het vervangen naar LED verlichting (subsidie termijn halen). We stimuleren het waterbewustzijn van onze inwoners We hebben een vastgesteld communicatieplan voor waterbewustzijn, klimaat en afkoppelen. Het communicatieplan is opgesteld en wordt tot uitvoering gebracht. Tweede Bestuursrapportage 2022

8

Een subsidieregeling voor onze inwoners om de gevolgen van klimaatverandering op te kunnen vangen. De subsidieregeling is door de raad vastgesteld op 22 maart 2022. We vergroten de bereikbaarheid en verkeersveiligheid van de kernen.

We lossen van de top 5 fietsknelpunten in 2022 het knelpunt rotonde Laageinde – N327 bij de Lingeborgh in Geldermalsen eind 2022 op. De provincie werkt nog aan de projectvoorbereiding en het maken van de bestektekeningen waarna het werk aanbesteed kan worden. De provincie streeft naar realisatie in 2023. Minder mensen rijden in de spits door onze verblijfsgebieden. We volgen en monitoren de verkeerssituatie. De resultaten vergelijken we met tellingen van voor corona. We informeren de raad regelmatig over de ontwikkelingen rondom sluipverkeer (2e en 4e kwartaal 2022).

Programma 4 Economie We bouwen aan een duurzame relatie tussen gemeente en ondernemers.

In het eerste kwartaal 2022 hebben we een platform voor ondernemersverenigingen. De eerste bijeenkomst van het platform was op 2 februari. Afhankelijk van belangrijke thema’s organiseren we vervolgbijeenkomsten. We stimuleren de aantrekkelijkheid van horeca en terrassen.

Een vastgesteld horeca- en terrassenbeleid in december 2022. We brengen de betrokkenen in beeld. Bij de volgende stap brengen we hun wensen en behoeften in beeld. Bij het opstellen van het horeca- en terrassenbeleid zijn veel afdelingen binnen de gemeente betrokken gezien hun kennis over en ervaring met horeca en terrassen. Een integrale afstemming is essentieel. Daarnaast is participatie van ondernemers van belang. Deze voorbereiding vraagt meer tijd. We verwachten de uitkomsten van dit traject in het eerste kwartaal van 2023 ter vaststelling aan de raad aan te bieden. We streven naar breed gedragen winkeltijden.

Uiterlijk medio 2022 hebben we een vastgestelde, nieuwe winkeltijdenverordening die gebaseerd is op de uitkomsten van het onderzoek naar de winkeltijden uit 2021. De gemeenteraad maakte een initiatiefraadsvoorstel en stemde op 28 juni in met een nieuwe winkeltijdenverordening.

Tweede Bestuursrapportage 2022

9

Programma 5 Onderwijs Betere maatschappelijke deelname door terugdringen laaggeletterdheid en stimuleren digitale voorzieningen.

We hebben vanuit het uitvoeringsplan laaggeletterdheid concrete stappen gezet om meer inwoners op het gebied met lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden te ondersteunen. We hebben een taalhuiscoördinator waarvan de uren zijn uitgebreid dit jaar en een aandachtsfunctionaris. Daarnaast werven we taalambassadeurs. De werving van taalambassadeurs is een continu proces. Er zijn nu 3 personen voor taalambassadeur in opleiding in de regio, waarvan eentje uit onze gemeente. In de regio zijn nu al twee taalambassadeurs actief, ook voor onze gemeente dus. We streven ernaar zoveel mogelijk laaggeletterden te bereiken en (blijvend) ondersteunen. We monitoren het resultaat. In 2021 is het uitvoeringsplan Laaggeletterdheid vastgesteld in het college en eind dit jaar starten we met de evaluatie hiervan. Afgelopen periode zijn er via het Taalhuis meerdere trainingen aangeboden voor digitale vaardigheden en lezen en schrijven. Daarnaast organiseerden we in september we de maand van Lezen en Schrijven. We verzekeren het recht op onderwijs zodat kinderen goed toegerust zijn om een plaats in de samenleving te verwerven. We willen zoveel mogelijk jongeren en ouders in een vroeg stadium passende hulp bieden zodat schoolverzuim wordt voorkomen. De formatie van de leerplichtambtenaren is uitgebreid, zodat zij meer preventieve taken verrichten.

Dus het eerder signaleren van mogelijke (leer)problemen bij gezinnen zodat we meer aan de voorkant optreden. Er is meer en hechtere samenwerking tussen leerplichtambtenaren en leden Team sociaal gekomen, dat leidde tot een betere afstemming. We werken aan toekomstbestendige, duurzame onderwijshuisvesting, op basis van het integraal huisvestingsplan Onderwijs (IHP). De projectvoorstellen voor de projecten ‘Integraal Kindcentrum (IKC) Buurmalsen-Tricht’ en ‘IKC Jan Harmenshof – Oranje Nassau’ zijn door de raad vastgesteld. Door de coronapandemie is de doorlooptijd van het proces langer geworden. Vanwege de grote onzekerheden in de (bouw)markt zijn de prijzen momenteel onvoorspelbaarder dan voorheen. Het plan werken we verder uit waarna we een voorstel inclusief kredietaanvraag aan de raad voorleggen in de eerste helft 2023. De verduurzamingsprojecten van de korte termijnagenda van het IHP zijn afgerond. Voor de projecten die nu nog niet in de uitvoeringsfase zijn, is het risico op overschrijden van de planning hoog, dit vanwege tekorten en daarmee leveringsproblemen van materialen en onderdelen. Een aantal projecten loopt mogelijk door in 2023. De provincie heeft een aanvraag voor verlenging van de uiterste datum van de subsidie gehonoreerd. De uiterste termijn is met 1 jaar verlengd tot eind 2023.

Tweede Bestuursrapportage 2022

10

Programma 6 Sport, Cultuur en Recreatie We vergroten de leefbaarheid in de kernen.

Dorpshuizen / MFC ’s hebben een toekomstbestendig (uitvoerings)plan. Onderdelen zijn een goede organisatie, financiële draagkracht en een toekomst bestendige plek voor ontmoeting en sociaal culturele activiteiten. We verstrekten de subsidie Vitale dorpshuizen voor 2022 aan alle dorpshuizen en MFC's. In het tweede halfjaar 2022 maken we per dorpshuis/MFC een afspraak hoe deze subsidie in 2023 wordt ingezet. Voor de toekomstbestendigheid van deze organisaties moet in 2023 duidelijkheid ontstaan over de exploitatie , waarbij de duurzaamheidsopgave neem belangrijk onderdeel vormt. We voeren het vrijwilligersprogramma uit om onze vrijwilligers te waarderen, te ondersteunen en te verbinden. Onze partner Welzijn West Betuwe (WWB) heeft in haar plan/opdracht 2022 het vrijwilligersbeleid opgenomen en omarmd. Alle activiteiten hebben als doel dat vrijwilligers zich gewaardeerd voelen en ondersteund worden in alle kernen. Welzijn West Betuwe biedt onder andere de vacaturebank aan, waar vrijwilligers aan vacatures gekoppeld worden, maar ook zijn er online trainingen over fondsenwerving voor vrijwilligers en organiseerden we voor de zomer een Workshop positieve gezondheid voor vrijwilligers. Ook organiseerden wij het -succesvolleJAM festival, waarin vele facetten voor ouderen en vrijwilligers in een tweedaagse ontmoeting werden behandeld.

We versterken, vernieuwen, verbreden en verbinden cultuur en kunst. Het gezamenlijke uitvoeringsplan cultuur- en kunst 2021-2022 is door gemeente en partners uitgevoerd. We voeren, samen met lokale samenwerkingspartners, de activiteiten en projecten uit het uitvoeringsplan Cultuur en Kunst 2022 uit. Zo hebben we in de eerste helft van 2022 o.a. de nieuwe website voor Cultuur&Kunst en Recreatie&Toerisme gelanceerd(beleefwestbetuwe.nl), inclusief cultuuragenda. Daarnaast is het eerste deel van de nieuwe cultuurroute 'Verborgen Verhalen klaar, deze wordt de komende jaren uitgebreid. In het derde en vierde kwartaal gaan we onder meer aan de slag met zichtbaarder maken van openbare monumenten en bezienswaardigheden. Het Collectief van kunstenaars en cultuurmakers voert gedurende het jaar diverse projecten uit de uitvoeringsagenda uit, zoals Poëzie in de openbare ruimte. En het Platform Historische Verenigingen werkt aan de Canon van West Betuwe. Het uitvoeringsplan Cultuur en Kunst stellen we jaarlijks bij, zodat het een consistent geheel blijft. Mede door Corona loopt een aantal projecten, die we zijn gestart in 2021, door in 2022. Er zijn bijeenkomsten georganiseerd tussen beide sectoren (Recreatie en Cultuur), waarbij er gezamenlijke arrangementen/waardebonnen worden ontwikkeld, waardoor we verbinding realiseren tussen de thema’s en verhaallijnen in beide sectoren.

In maart organiseerden we een netwerkbijeenkomst tussen (toeristische) ondernemers en cultuurmakers. Naar aanleiding van deze bijeenkomst zijn er enkele ideeën in de vorm van arrangementen ingediend. Vanuit de gemeente hebben we hier een stimuleringsbudget van 500 euro aan gekoppeld. De initiatiefnemers (Festival Verslingerd) zijn begonnen met de uitwerking van de plannen.

Tweede Bestuursrapportage 2022

11

Programma 7 Sociaal Domein en Volksgezondheid Inwoners die zich in een sociaal kwetsbare situatie bevinden, zo zelfstandig mogelijk wonen en in de eigen omgeving herstellen en meedoen in de samenleving.

We hebben inzicht in het aantal inwoners met een indicatie beschermd wonen en implementeren het woonplaatsbeginsel per 1-1-2023. De inkoop is regionaal uitgevoerd. Via de centrumgemeente Nijmegen en de centrale toegang beschermd wonen van de GGD ontstaat een eerste inzicht in de indicaties beschermd wonen. In het eerste kwartaal 2022 ontvingen we zes nieuwe meldingen uit West Betuwe. We hebben geen inzicht in hoe het er nu voor staat. Dit heeft te maken met het feit dat het delen van de lijsten, door de gemeente Nijmegen, van cliënten met een beschermd wonen indicatie is aangemerkt als potentieel datalek. Gemeente Nijmegen zoekt naar een oplossing om deze gegevens toch te kunnen delen. Het woonplaatsbeginsel beschermd wonen is door het Rijk bepaald op 1 januari 2024. Concreet betekent dit dat alle gemeenten per 2024, stapsgewijs, de middelen voor beschermd wonen ontvangen. Dit op basis van een objectief verdeelmodel. In de huidige situatie ontvangen alleen de centrumgemeenten deze middelen. We hebben inzicht in de gevolgen van het aantal inwoners met indicatie beschermd wonen voor de prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties. In de prestatieafspraken 2022 staat dat corporaties maximaal 30% van de vrijkomende woningen toewijzen aan individuele personen uit de bijzondere doelgroepen.

Via het bestuurlijk overleg tussen de gemeente, woningcorporaties en huurdersorganisaties blijven we de voortgang in de gaten houden. In het derde kwartaal ontvangen we de cijfers over het eerste halfjaar 2022 van de woningcorporaties. Uitstroom uit beschermd wonen valt onder de bijzondere doelgroepen. We monitoren op basis van de prestatieafspraken. We volgen dit ook via het regionaal uitstroompunt beschermd wonen. Dit uitstroompunt is ingericht bij Regio Rivierenland. We bevorderen het gezond opgroeien van kinderen en we stimuleren een gezonde leefstijl van kinderen. Tenminste 60% van de scholen in West Betuwe voert gezond beleid uit rond voeding/beweging/gezonde leefstijl.We voeren dit uit volgens de brede benadering van Positieve gezondheid. Zeker 60% van de scholen in West Betuwe voert een gezond beleid uit rond voeding, beweging en gezonde leefstijl. Zeventien van de tweeëndertig basisscholen hebben een vignet of zijn bezig met het behalen van een vignet gezonde school. Op vijf scholen introduceerden we bewegend leren en starten ze in het nieuwe schooljaar met testen van de motorische vaardigheden van kinderen. Vanuit Positieve Gezondheid geven scholen extra aandacht aan het thema welbevinden, omdat veel basisscholen aangeven dit als nasleep van corona de hoogste prioriteit heeft.

De doorontwikkeling van ons gezinsloket door het organiseren van drie mama (ouder-kind) café's en tien koppelingen met buurtgezinnen. De pilot Steunouder resulteerde vooralsnog in 2023 in drie koppelingen tussen steunouders en ondersteunende gezinnen. De Ouder- en kindcafés in Herwijnen en Geldermalsen vonden sinds maart elke maand plaats, in de zomer buiten. Per april is er ook een maandelijks ouder- en kindcafé in Waardenburg. In Geldermalsen zien we een vast publiek, op de andere twee locaties is dat nog wisselend. Het Gezinsloket behoort intussen tot de reguliere dienstverlening en wordt steeds meer gevonden door inwoners. Het bevat opvoedinformatie, informatie over lokale activiteiten en laagdrempelig ondersteuningsaanbod voor ouders in West Betuwe.

Tweede Bestuursrapportage 2022

12

We dragen zorg voor een passende ondersteuning aan inwoners (naar tevredenheid van inwoners) vanuit de visie en ontwikkellijnen van het beleidsplan Bouwen aan Sociale Kracht.

Ervaringen met lopende en nieuwe (regionale) pilots voor nieuwe (inkoop- en samenwerkings)afspraken voor toegang tot gespecialiseerde hulp. In maart en april vond een verdiepingsslag met aanbieders plaats voor vijf pilotideeën. De pilots liggen op verschillende terreinen binnen zowel WMO en Jeugd. Het doel is om op termijn, gedurende de pilots en na afronding van de pilots in 2023 en 2024, te komen tot een andere bekostigingsvorm. In het derde kwartaal gaan regiogemeenten aangeven welke pilots zij willen oppakken en zetten we regionaal tegelijkertijd een tender uit, zodat aanbieders zich kunnen inschrijven op één of meer van de vijf pilots. Toename van cliënttevredenheid bij toeleiding tot en inzet van Wmo en jeugdzorg ten opzichte van vorig jaar. Wegens aanhoudende personele knelpunten door onder andere de werkzaamheden voor Oekraïense vluchtelingen, energietoelsag is het niet haalbaar het clientervaringsonderzoek (CEO) dit jaar uit te voeren. In 2023 gaan we dit wel uitvoeren op een gedegen wijze. We dragen zorg voor passende ondersteuning vanuit de kaders van het beleidsplan en inkoopstrategie.

We ronden de regionale inkoop voor ondersteuning Jeugdzorg en Wmo af voor 1 januari 2023. Daarmee realiseren we een gesegmenteerd passend aanbod met een bijbehorende contractvorm en wijze van bekostiging. De nieuwe inkoop strategie is juni 2021 vastgesteld door het college. De regionale organisatie die de nieuwe inkoop vorm geeft, is inmiddels aan de slag. De deelnemende gemeenten zijn betrokken via diverse overleggen en werkgroepen. De inkoop zelf is echter uitgesteld tot 1 juli 2023.

Programma 8 Duurzaamheid en Milieu We maken een efficiënter te onderhouden en duurzamer groenareaal met meer ruimte voor biodiversiteit.

Verduurzamen bomenbestand, zoals vastgesteld in het groenbeleidsplan (2020). Eind 2022 is het eerste jaar van het omvormingsplan uitgevoerd. Bij de uitwerking van het beleidsplan bleek de opgave in het boombeheerplan in verband met noodzakelijke Flora en Fauna onderzoeken erg ambitieus. Daarom is de vervanging van de populieren en essen in het buitengebied opgedeeld in drie fasen van ieder drie jaar. Tijdens de eerste fase vormen we 26 lanen om, waarvan we de eerste 7 lanen omvormen in 2022. Voor de overige 19 lanen is in het kader van de Wet natuurbescherming ecologisch onderzoek nodig. Deze onderzoeken bepalen of er een ontheffing Wet natuurbescherming nodig is en welke verdere maatregelen noodzakelijk zijn. Dit is mede bepalend voor de planning. We verwachten vanaf eind 2023 de overige 18 lanen van fase 1 om te vormen. In het vierde kwartaal van 2022 gaan we de omvorming van de vormbomen in de dorpskernen voorbereiden. In 2023 starten we met de uitvoering. Verbeterslag in kwaliteit beplantingen en grassen door omvorming, zoals vastgesteld in het groenbeleidsplan (2020). Eind 2022 is het eerste jaar van het omvormingsplan uitgevoerd. Sinds maart 2022 voeren we het aangepaste maaibeheer uit en is dit zichtbaar in de openbare ruimte. De omvorming/vervanging van het eerste deel van de beplanting (kern Geldermalsen) bereiden we voor in het derde en vierde kwartaal van 2022.

De uitvoering is mede afhankelijk van het plantseizoen (november tot en met maart) en start begin 2023.

Tweede Bestuursrapportage 2022

13

We maken een maatregelenplan om kwetsbare locaties tijdens weersextremen te beschermen.

In 2022 zijn de breed maatschappelijke gesprekken afgerond, over de urgentie en acceptatie van kwetsbaarheden en welke maatregelen deze kwetsbaarheden verminderen. Dit vormt input voor het lokale maatregelen- en uitvoeringsplan. We voerden gesprekken met ondernemers, zorginstellingen en het landelijk gebied. Onze inwoners vulden een inwonerspanel in, hierop reageerden 322 respondenten. Deze input gebruikten we voor de opstelling van de lokale strategie en maatregelenprogramma op klimaatbestendig. In 2022 beschikt West Betuwe over een lokaal maatregelenplan dat aansluit op de gestelde ambities en doelen uit de Regionale Adaptatie Strategie. In september 2022 is de lokale adaptatiestrategie en het maatregelenprogramma ter besluitvorming aan uw raad aangeboden. We werken aan verduurzaming om zo in 2030 55% minder CO2 uitstoot te hebben en uiteindelijk energieneutraal te zijn in 2050. Samen met stakeholders komen we tot een eerste Wijkuitvoeringsplan in het vierde kwartaal 2022. Hierin staat hoe we in de betreffende kern/wijk in onze gemeente over gaan van aardgas naar een duurzame manier van verwarmen en koken. Samen met de inwoners van Enspijk en andere stakeholders werken we aan een buurtuitvoeringsplan. In het vierde kwartaal verwachten we de uitkomst van het plan van aanpak van de inwoners om te komen tot een duurzame vorm van warmte voor Enspijk.

De laadinfra voor publiek laden van elektrische voertuigen breiden we de komende drie jaar uit naar 500 laadpalen. Eind 2022 staan er 120 publiek toegankelijke laadpalen in de gemeente. Er staan nu 87 publieke laadpalen in West Betuwe. Er is een nieuwe concessie gestart, waarbij Vattenfall de uitvoerende partij is. Zij plaatsen alle openbare laadpalen in West Betuwe. Voor de plaatsing zijn we afhankelijk van de aanvragen van rijders van elektrische voertuigen. We werken toe naar een circulaire economie.

Eind 2022 beschikt West Betuwe over een beleidsvisie circulair, deze wordt samen met stakeholders opgesteld. Deze visie zorgt ervoor dat circulair denken en doen worden verankerd in de organisatie en bij onze samenwerkingspartners In het tweede kwartaal informeerden we de raad met een notitie Circulair. In het rapport staat welke strategieën we als gemeente toepassen om ons materiaal gebruik terug te dringen en welke stappen we al zetten. Wanneer er binnen het thema circulair (beleids)ontwikkelingen zijn, wordt de Raad geïnformeerd of stukken ter besluitvorming voorgelegd. Door gescheiden inzameling van incontinentie– en luiermateriaal neemt de hoeveelheid restafval per inwoner af met minimaal 10 kg per jaar, ten opzicht van 2020 (70 kg per inwoner per jaar). Inwoners maken sinds januari 2022 gebruik van de centraal geplaatste incontinentie- en luiercontainers. Vanaf dat moment monitoren we ook of het voorgenomen beleidsdoel (verminderen van restafval) wordt behaald.

Tweede Bestuursrapportage 2022

14

Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing We geven invulling aan de doelstellingen en uitgangspunten van de Omgevingswet.

De raad stelt begin 2022 de Omgevingsvisie 1.0 vast. De wet treedt 1 januari 2023 in werking en is er van rechtswege een tijdelijk omgevingsplan. Conform het plan van aanpak werken we aan een definitief omgevingsplan, dat uiterlijk in 2029 gereed is. Uw raad stelde de Omgevingsvisie West Betuwe 1.0 in februari 2022 vast. Het opstellen van het definitieve omgevingsplan is een meerjarig traject waarmee inmiddels is gestart. In de laatste vier maanden van 2022 liggen enkele noodzakelijke besluiten en verordeningen ter besluitvorming voor in de raad. Daarmee zijn tijdig de besluiten vanuit de minimale eisen voor de invoering van de Omgevingswet genomen. Vanaf begin 2022 bieden we ruimte aan initiatieven uit de samenleving (ja, mits benadering) door toetsen van initiatieven in omgevingstafels. Door halfjaarlijkse monitoring en evaluatie geven we inzicht in de aangevraagde en toegekende initiatieven. Begin 2022 begonnen we met het opstellen van de benodigde procesbeschrijvingen en het oefenen met intake- en omgevingstafels. Dit hebben we in 2022 verder uitgewerkt en in het 4e kwartaal starten we met de intake- en omgevingstafels. We hebben een woningaanbod dat aansluit bij behoefte van de kernen.

Het woningbouwprogramma is in uitvoering, waarbij aandacht is voor spreiding in de kernen. In Meteren (De Plantage) en Geldermalsen (Lingedonk) zijn woningbouwprojecten in uitvoering. Een woningbouwlocatie in Rumpt is bouwrijp gemaakt, eind 2022 start hier de woningbouw. In diverse andere kernen worden projecten voorbereid. In de kernen waar nog geen concrete plannen zijn wordt daaraan gewerkt. Ook is er veel belangstelling voor Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO). In de betreffende kernen lichten we toe wat CPO betekent. In november ontvangt de raad een informatienota aangaande diverse ontwikkelingen met betrekking tot de woningbouw. In 75% van de kernen is woningbouw zichtbaar in 2022. In driekwart van de kernen zijn dit jaar woningen gebouwd of in aanbouw. Conform ons woningbouwprogramma is een groot aantal plannen opgenomen in de diverse kernen en zijn we bezig met de voorbereiding van ruimtelijke procedures die nodig zijn voor de woningbouwplannen. We liggen op koers om woningbouw in alle kernen mogelijk te maken, maar zijn voor de daadwerkelijke uitvoering mede afhankelijk van initiatiefnemers. We informeren de raad in november met een informatienota aangaande diverse ontwikkelingen met betrekking tot de woningbouw. We versnellen de woningbouw.

Diverse ruimtelijke procedures voor de in totaal circa 70 in Beesd te bouwen woningen zijn medio 2022 afgerond. De ruimtelijke procedure voor de locatie Beesd-Noord (circa 80 woningen) start medio 2022.

Tweede Bestuursrapportage 2022

15

Voor een 70-tal particuliere woningen is de voorbereiding van de ruimtelijke procedures afgerond. Een deel van deze woningen is gerealiseerd, een ander deel komt nog in uitvoering. Voor de locatie Huizenkamplaan (ca. 25 woningen) heeft de initiatiefnemer in overleg met de gemeente een bouwplan ontwikkeld, dat nu als principeverzoek voor gemeentelijke medewerking is ingediend. Over dit verzoek nemen we nog dit jaar een besluit, waarna de ruimtelijke procedure ook dit jaar gestart wordt. Voor de locatie Jeugdlaan (ca. 20 woningen) is in samenspraak met de scholen en andere belanghebbenden een vlekkenplan ontwikkeld voor de realisatie van een nieuwe schoolvoorziening en woningbouw op de vrijkomende gronden. We starten zo spoedig mogelijk met de voorbereiding van een bestemmingsplan/omgevingsplan. Voor Beesd-Noord hebben we het bouwprogramma kunnen verhogen van 80 naar minimaal 150 woningen Voor Beesd-noord is een vlekkenplan opgesteld, zijn kwalitatieve uitgangspunten geformuleerd en zijn we in gesprek met grondeigenaren over de ontwikkeling van woningbouw. We starten zo spoedig mogelijk met de voorbereiding van een bestemmingsplan/Omgevingsplan om woningbouw mogelijk te maken. Ondertussen verkennen we de mogelijkheid voor de snelle realisatie van flexibele woonvormen. marktpartijen.

De ruimtelijke procedure voor woningbouw op drie locaties in Haaften (samen circa 50 woningen) is gestart in het tweede kwartaal 2022. We starten de ruimtelijke procedure voor woningbouw op drie locaties in Haaften in het vierde kwartaal 2022.

Programma 10 Financiering en Algemene dekkingsmiddelen We houden grip op de financiën van de gemeente.

Implementeren verplichtingenadministratie uiterlijk afgerond in het tweede kwartaal 2022. Het implementeren van een verplichtingenadministratie stellen we tot nader order uit. De beheersing van de administratieve processen bij de Bedrijfsvoeringsorganisatie West Betuwe (BWB) is nog niet geheel op orde. Een verbeterplan is nu in uitvoering. Daarnaast gaan we onderzoeken of we deze werkzaamheden zelf gaan uitvoeren of dat de BWB deze blijft uitvoeren. Naar aanleiding van de uitkomst van het onderzoek bepalen we wanneer we de verplichtingenadministratie gaan invoeren. Onderzoek naar werken met lange termijn financiële scenario’s is afgerond voor de perspectiefnota 2023. Voor de perspectiefnota maken we een zo goed mogelijke doorrekening van de verwachte kosten, rekening houdend met demografische ontwikkelingen en verwachte prijsstijgingen. Later in het jaar onderzoeken we de lange termijn financiële scenario's. We laten de begroting beter aansluiten op de ambities van West Betuwe.

Onderzoek naar de wenselijkheid van het gebruik van thema’s en begroten op kernenniveau afgerond in het derde kwartaal 2022.

Tweede Bestuursrapportage 2022

16

In het coalitieakkoord is opgenomen dat de nieuwe indeling van de programma begroting mede wordt gericht op kerngericht werken. In het CUP wordt dit nader gespecificeerd. Dit dient als input voor de auditcommissie en de gemeenteraad om de begroting meer te kantelen naar kerngericht werken. Het onderzoek naar kerngericht begroten en het onderzoek naar de nieuwe programmabegroting lopen via een parallelspoor. De sporen worden samengebracht en verder vormgegeven in overleg met de auditcommissie. De auditcommissie startte in september met de evaluatie van de huidige programma indeling. In het vierde kwartaal start de verkenning van de belangrijke thema’s voor de programmabegroting en verdiepen we de vraag naar kerngericht begroten. In het eerste kwartaal van 2023 werken we op basis van deze verkenning en de resultaten van het onderzoek kerngericht begroten verschillende scenario’s uit op basis waarvan de auditcommissie een voorstel doet aan de gemeenteraad. De definitieve vaststelling door de gemeenteraad verwachten we in april 2023. Het is de bedoeling om in het laatste jaar van deze bestuursperiode de kanteling naar kerngericht begroten gemaakt te hebben. Uiterlijk bij de perspectiefnota 2023 wordt de nieuwe programma-indeling definitief vastgesteld. Het proces om te komen tot een nieuwe programma-indeling is inmiddels besproken in het Presidium en de auditcommissie.

Doordat de start van het project min of meer samenviel met het afronden van het coalitieakkoord is de start vertraagd. De auditcommissie startte in september met de evaluatie van de huidige programma indeling. In het vierde kwartaal start de verkenning van de belangrijke thema’s voor de programmabegroting en verdiepen we de vraag naar kerngericht begroten. In het eerste kwartaal van 2023 werken we op basis van deze verkenning en de resultaten van het onderzoek kerngericht begroten verschillende scenario’s uit op basis waarvan de auditcommissie een voorstel doet aan de gemeenteraad. De definitieve programma-indeling stelt de gemeenteraad vast.

Tweede Bestuursrapportage 2022

17

2. Financiële hoofdlijnen Deze bestuursrapportage is het vierde P&C-product van het begrotingsjaar 2022. De rapportage geeft inzicht in de uitvoering van de begroting 2022 bij ongewijzigd beleid, er worden dus geen beleidsmatige keuzes in voorgesteld. De rapportage geeft de onvermijdelijke mee- en tegenvallers weer die zich voordoen of worden voorzien bij het uitvoeren van het door de gemeenteraad vastgestelde beleid. Wanneer de gemeenteraad de begroting vaststelt, wordt daarmee formele goedkeuring gegeven tot het doen van uitgaven in het eerste jaar. Met de vaststelling van de Programmabegroting 2022 is dus goedkeuring gegeven tot het doen van uitgaven in 2022. De budgettaire gevolgen van deze rapportage zijn bepalend voor de financiële ruimte die het college en de gemeenteraad hebben om het coalitieakkoord uit te voeren. Uiteraard betekent dit niet dat niet scherp is gekeken of de ingediende afwijkingen daadwerkelijk onvermijdelijk zijn. In geval van tegenvallers is het mogelijk om richting het einde van het jaar bij te sturen. Het college heeft met inachtneming van de begrotingsregels getracht zoveel mogelijk knelpunten in de uitvoering op te vangen; alleen de onvermijdelijke tegenvallers die niet kunnen worden gecompenseerd of waarvan nog niet zeker is of deze kunnen worden gecompenseerd zijn opgenomen in deze rapportage.

Het financiële beeld Bijdragen van het Rijk zijn goed voor ongeveer zestig procent van de totale inkomsten van de gemeente. De omvang van het gemeentefonds beweegt mee met de rijksuitgaven volgens de methode van de ‘trap op en trap af’: besteedt het Rijk meer, dan ontvangen gemeenten meer inkomsten en vice versa. Ombuigingen en besparingen bij het rijk resulteren hierdoor direct in lagere inkomsten uit het gemeentefonds. In onderstaande tabel zijn de ontwikkelingen ten opzichte van de vastgestelde begroting 2022 opgenomen die volgen uit deze rapportage. Het financiële beeld 2022 laat zien dat de mee- en tegenvallers leiden tot een verwacht positief saldo over 2022 van 1.289.000 euro. Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar Mee- en tegenvallers Gemeenschappelijke regelingen

Saldo 2022 192

Mee- en tegenvallers Programma 1-10

1.063

Totaal

1.255

Saldo voor tweede bestuursrapportage 2022 Totaal Saldo 2e bestuursrapportage 2022

0 1.255

Mee- en tegenvallers Op basis van nieuwe inzichten, externe factoren of de uitvoering over de eerste acht maanden van dit jaar is het nodig om de begroting bij te stellen om het door de gemeenteraad vastgestelde beleid uit te kunnen voeren. We hebben de mee- en tegenvallers onderverdeeld in twee categorieën: - Gemeenschappelijke regelingen: verwerking van de resultaten van de jaarrekeningen 2021 Tweede Bestuursrapportage 2022

18

- Overig: dit betreft de mee- en tegenvallers per programma. Daar waar het gaat om substantiële afwijkingen (minimaal 25.000 euro op programmaonderdeelniveau) worden deze toegelicht in hoofdstuk 2. in hoofdstuk 2.11 staan de budget neutrale aanpassingen. Taakstellingen In 2022 staan nog de volgende taakstellingen in de begroting die nog niet zijn gerealiseerd op dit moment. Taakstellingen

2022

Subsidioloog

50

Inkoop professionalisering

374

De taakstelling van de inkoop professionalisering boeken we in bij de decemberwijziging en wordt dus in 2022 nog ingevuld. Bouwen aan sociale kracht Daarnaast is er een taakstelling al ingeboekt voor het Sociaal Domein. De inzet van maatregelen voor meer grip op de financiën voor jeugdhulp en maatschappelijk ondersteuning, werpen ook in 2022 hun vruchten af. Dit jaar verwachten we hiermee zo’n 1 miljoen euro te besparen. De uitgaven voor jeugdhulp en maatschappelijk ondersteuning zijn ook in lijn met de verwachtingen zoals we die presenteerden in de eerste bestuursrapportage van dit jaar. Doorkijk rest 2022 Het saldo van deze tweede bestuursrapportage 2022 laat een positief saldo zien. Dit is niet het verwachte jaarrekeningresultaat. We maken namelijk nog een decemberwijziging waarin ook nog meeen tegenvallers gemeld worden. In deze decemberwijziging actualiseren we de kapitaallasten van de diverse investeringen en bekijken we of er een vrijval mogelijk is op de stelpost prijsstijgingen. Bij de mei-circulaire 2022 hebben we een stelpost gevormd omdat op diverse beleidsterreinen de prijzen erg snel stijgen. In deze bestuursrapportage doen we al een beroep op deze stelpost voor de extra kosten voor onderhoud van de wegen. We brengen de komende periode ook overige extra kosten in beeld die gedekt kunnen worden uit deze stelpost.

Bij de decemberwijziging geven we een indicatie van de mogelijke vrijval van deze stelpost. Daarnaast zijn er bij de jaarrekening ook mee- en tegenvallers die we nu niet voorzien die invloed hebben op het resultaat van 2022.

Tweede Bestuursrapportage 2022

19

3. Toelichting op de afwijkingen We hebben de mee- en tegenvallers onderverdeeld in twee categorieën: - Gemeenschappelijke regelingen: verwerking van de resultaten van de jaarrekeningen 2021 - Overig: dit betreft de mee- en tegenvallers per programma. De afwijkingen lichten we toe per programma. Hieronder staat het totaal overzicht van alle mee- en tegenvallers. Bedragen x 1.000 euro

Saldo Effect op begrotingsjaar

2022

1. Gemeenschappelijke regelingen Jaarrekening 2021 - Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ)

55

Jaarrekening 2021 - Regionaal Archief Rivierenland (RAR)

13

Jaarrekening 2021 - Werkzaak Rivierenland

7

Jaarrekening 2021 - Omgevingsdienst Rivierenland (ODR)

58

Jaarrekening 2021 - Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR)

27

Jaarrekening 2021 - regio Rivierenland

17

Jaarresultaat 2021 - AVRI - IBOR (DVO)

15

Totaal GR-en

192

Programma 1 Bestuur en ondersteuning Griffie

-80

Juridische Zaken

-25

Ziektevervanging

-30

Wachtgelden

-150

Programma 2 Veiligheid Bluswatervoorziening

-20

Programma 3 Verkeer, vervoer en waterstaat Projectleider dijkversterking

-80

Inhuur projectleider MIRT A2

-90

Programma 4 Economie Leegstandsverordening

20

Programma 5 Onderwijs Leerlingenvervoer

-233

Programma 7 Sociaal domein en volksgezondheid Cliëntenondersteuning

-20

Programma 8 Duurzaamheid en Milieu Subsidie bodemtaken

10

Bestemmingsreserve bodemsanering

-80

Natuurlijk begraven Ophemert

-30

Tweede Bestuursrapportage 2022

20

Bedragen x 1.000 euro

Saldo Effect op begrotingsjaar

2022

Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing Leges ruimtelijke ordening

65

Planschade

-90

Leges bouwvergunningen

225

Onderhoud woonwagenlocaties

-13

Programma 10 Financiering en algemene dekkingsmiddelen Opbrengst parkeergelden

-13

Vrijval stelpost Areaaluitbreiding

215

Vrijval post Onvoorzien

100

Septembercirculaire 2022

1.382

Totaal mee- en tegenvallers programma's

1.063

TOTAAL Effect op begrotingsjaar Mee- en tegenvallers Gemeenschappelijke regelingen

192

Mee- en tegenvallers Programma 1-10

1.063

Totaal

1.255

Saldo voor tweede bestuursrapportage 2022 Totaal Saldo 2e bestuursrapportage 2022

Tweede Bestuursrapportage 2022

0 1.255

21

3.1. Gemeenschappelijke regelingen Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

Saldo 2022

1. Gemeenschappelijke regelingen Jaarrekening 2021 - Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ)

55

Jaarrekening 2021 - Regionaal Archief Rivierenland (RAR)

13

Jaarrekening 2021 - Werkzaak Rivierenland

7

Jaarrekening 2021 - Omgevingsdienst Rivierenland (ODR)

58

Jaarrekening 2021 - Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR)

27

Jaarrekening 2021 - regio Rivierenland

17

Jaarresultaat 2021 - AVRI - IBOR (DVO)

15

Totaal GR-en

192

Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) De jaarrekening 2021 van de VRGZ sloot af met een positief resultaat van 1.994.000 euro. Hiervan is 1.433.000 euro gereserveerd voor uitgestelde werkzaamheden, verbeteren weerstandsvermogen, CAO-ontwikkelingen en duurzaamheid. Het restant van 561.000 euro is uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten. Het incidentele voordeel voor West Betuwe door deze uitkering bedraagt ongeveer 55.300 euro. Regionaal Archief Rivierenland (RAR) De jaarrekening van de RAR 2021 sloot af met een positief resultaat van ruim 122.000 euro. Hiervan is 66.000 euro gereserveerd voor versterken weerstandsvermogen en de nieuwe website. Het restant van ongeveer 56.000 euro is uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten. Het incidentele voordeel voor de gemeente West Betuwe door deze uitkering bedraagt ongeveer 13.000 euro. Werkzaak Over heel 2021 is het positief resultaat van Werkzaak 371.100 euro. Na resultaatbestemming voor fasering projecten, implementatie Wet open overheid en uitvoeringskosten ESF blijft over om uit te keren aan de deelnemende gemeenten 43.600 euro. Voor West Betuwe betekent dit een bedrag van 7.200 euro. ODR De jaarrekening 2021 van de ODR sloot af met een positief resultaat van 407.811 euro. Hiervan is een bedrag van 100.000 euro gereserveerd voor de frictiekosten door de organisatie ontwikkeling.

Het restant van 307.881 euro is uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten. Het incidentele voordeel voor West Betuwe door deze uitkering bedraagt 57.776 euro BSR De jaarrekening van de BSR sloot af met een positief saldo. Dit bedraagt voor West Betuwe 42.000 euro. Omdat een bedrag van 15.000 euro betrekking heeft op de riolering (WRP), bedraagt het voordeel voor de exploitatie ongeveer 27.000 euro Regio Rivierenland De jaarrekening 2021 van Regio Rivierenland sloot af met een positief resultaat van 82.949 euro. Dit resultaat is uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten. Het incidentele voordeel voor West Betuwe door deze uitkering bedraagt 17.218 euro.

Tweede Bestuursrapportage 2022

22

Avri-IBOR Het Algemeen Bestuur van de Avri heeft besloten om 15.448 euro vanuit de reserve pluspakket uit te keren aan West Betuwe ter compensatie voor de nabetaling onregelmatigheidstoeslag (ORT).

3.2. Overige mee- en tegenvallers Programma 1 Bestuur en Ondersteuning Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

Saldo 2022 Saldo

Griffie

-80

Juridische Zaken

-25

Ziektevervanging

-30

Wachtgelden

-150

Totaal programma

-285

Griffie De griffie heeft in de afgelopen maanden van 2022 te maken gehad met een aantal mutaties in de personele bezetting. Om de continuïteit van de werkzaamheden te kunnen waarborgen, is externe inhuur van personeel noodzakelijk gebleken. Het gaat hier om het vertrek van de Raadsadviseur naar een andere betrekking binnen de gemeente, en het vertrek van de Raadsadviseur/plv. griffier vanwege vervroegd pensioen. Voor deze inhuur zijn extra incidentele middelen nodig gebleken; Daarnaast is, met instemming van de werkgeverscommissie, de formatie van de griffie op een tweetal posities definitief uitgebreid; het gaat hier om de functies van raadscommunicatieadviseur en griffie medewerker. Voor deze uitbreiding zijn extra structurele middelen nodig. De extra kosten bedragen totaal 80.000 euro. Juridische Zaken We verwachten dat we dit jaar ons deelbudget voor uitbestede werkzaamheden met 25.000 euro zullen overschrijden. Dat komt met name omdat we dit jaar te maken met een combinatie van een hoog aantal bezwaren en aansprakelijkheidstellingen. Daarom hebben we de complexe aansprakelijkheidstellingen laten beoordelen door onze verzekeraar. Deze kosten waren niet voorzien. Ziektevervanging We hebben meer en langer last van ziekteverzuim en daardoor, indirect, ook de werkdruk. Dat kunnen we niet binnen bestaande budgetten opvangen.

Hierdoor wordt er meer aanspraak gemaakt op het budget van de Structurele Afwezigheid. Voorgesteld wordt het bestaande budget incidenteel met 30.000 euro op te hogen. Wachtgelden Voor de wachtgeld uitkeringen van oud-collegeleden verwachten we een nadeel in 2022 van ongeveer 150.000 euro.

Tweede Bestuursrapportage 2022

23

Programma 2 Veiligheid Bedragen x 1.000 euro

Saldo Effect op begrotingsjaar

2022

Bluswatervoorziening

-20

Totaal programma

-20

Bluswatervoorziening Qua bluswatervoorziening is een verschuiving gaande van het gebruik van schoon drinkwater naar water uit grondwaterputten (is een regionale ontwikkeling). Hiervoor is extra budget nodig, want dit past niet binnen het bestaande exploitatie budget. De verwachting is dat de extra kosten op het budget bluswatervoorziening voor het realiseren van de grondwaterputten in 2022 20.000 euro zullen bedragen (en in 2023 eenmalig nog een zelfde bedrag, via de eerste bestuursrapportage van 2023).

Programma 3 Verkeer en vervoer Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

Saldo 2022

Projectleider dijkversterking

-80

Inhuur projectleider MIRT A2

-90

Totaal programma

-170

Inhuur projectleider dijkversterking De inhuur van een projectleider dijkversterking bleek ook voor het 2e half jaar 2022 noodzakelijk, in verband met de verdere voorbereiding en planuitwerking van Gastvrije Waaldijk/meekoppelkansen. Onderzocht is of de kosten ad 80.000 euro ten laste kunnen worden gebracht van de reserve dijkversterking. Deze reserve is primair bedoeld voor financiering van de meekoppelkansen. Bij de uitwerking van deze maatregelen hebben we o.a. te maken met aanzienlijke kostenstijgingen van materialen. Hierdoor blijkt het niet mogelijk de kosten van inhuur van een projectleider ten laste te brengen van de reserve en worden deze kosten ten laste gebracht van de algemene middelen. Inhuur Projectleider MIRT A2 In de 1e Bestuursrapportage 2022 is een aanpassing gevraagd. Eerder was opgenomen dat de kosten van inhuur van de "projectleiding voor het programma MIRT-A2" 90.000 euro gedekt was uit de bestemmingsreserve Rondweg Waardenburg. Tijdens de behandeling in de gemeenteraad van 4 juli is toegezegd deze kosten te dekken uit de algemene reserve. Dit is nu gewijzigd.

Tweede Bestuursrapportage 2022

24

Programma 4 Economie Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

Saldo 2022

Leegstandsverordening

20

Totaal programma

20

Leegstandsverordening Op 22 maart 2022 informeerde het college de gemeenteraad over de keuze voor een plan van aanpak voor leegstand in plaats van een leegstandsverordening. Het plan van aanpak wordt binnen de formatie opgesteld. Het budget van 20.000 euro is hierdoor niet meer nodig en kan vrijvallen.

Programma 5 Onderwijs Bedragen x 1.000 euro

Saldo Effect op begrotingsjaar

2022

Leerlingenvervoer

-233

Totaal programma

-233

Leerlingenvervoer De Regio Rivierenland heeft de prognose gemaakt voor dit jaar geactualiseerd met recente informatie. De geprognotiseerde uitgaven bedragen 1.256.000 euro. In de begroting 2022 is 1.145.000 opgenomen. De geactualiseerde prognose van Versis komt hoger uit dan de begroting, Versis heeft haar cijfers gebaseerd op de realisatie-cijfers van 2021, kosten per schooldag, toepassing van jaarlijkse indexatie op tarieven en het aantal schooldagen. In januari en februari 2021 is alleen noodopvang gereden in verband met corona. In 2022 waren er in januari en februari geen coronamaatregelen meer, waardoor er een tekort is ontstaan van 111.000 euro. Ook zijn er onlangs nog voor 122.000 euro vervoerskosten voor 2021 betaald, waardoor er in dit jaar een tekort van 233.000 euro ontstaat.

Programma 6 Sport, Cultuur en Recreatie Geen financiële afwijkingen.

Tweede Bestuursrapportage 2022

25

Programma 7 Sociaal Domein en Volksgezondheid Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

Saldo 2022

Cliëntenondersteuning

-20

Totaal

-20

Cliëntenondersteuning Aan MEE Gelderse Poort is voor 2022 70.070 euro subsidie toegekend. Uit de 1ste halfjaar rapportage van MEE blijkt dat zij verwachten dat de daadwerkelijke uitgaven in 2022 rond de 90.000 euro gaan bedragen. Dit als gevolg van: - meer inzet onafhankelijke cliëntondersteuner voor aanvragen Wet langdurige zorg (Wlz). - Corona heeft geleid tot uitstellen van de ondersteuningsvraag. Gevolg: ondersteuningsbehoefte groter. - Consulenten team sociaal weten MEE steeds beter te vinden en er worden alternatieve MEE trajecten ingezet zoals bruggenbouwer. Voorgesteld wordt om het budget met 20.000 euro te verhogen. Gelet op de subsidieaanvraag 2023 die MEE heeft ingediend is het de verwachting dat de voorgestelde verhoging structureel wordt.

Programma 8 Duurzaamheid en Milieu Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

Saldo 2022

Subsidie bodemtaken

10

Bestemmingsreserve bodemsanering