RV2022-100-bijlage-eerste-bestuursrapportage-2022-west-betuwe.pdf
Tekst van het document
Denk hierbij onder andere aan het verstrekken van incidentele subsidies om de speeltuinen in West Betuwe te verbeteren, de werkzaamheden om ongecertificeerde speeltoestellen te certificeren en kosten die gemoeid zijn bij het overdragen van gemeentelijke speelplekken aan lokale speeltuinorganisaties. Het bedrag van 111.000 euro wordt ten laste gebracht van de bestemmingsreserve speelvoorzieningen.
27
Eerste Bestuursrapportage 2022 - Gemeente West Betuwe
6. Bestemmingsreserve Bodemsanering In deze reserve is een bedrag opgenomen van 100.000 euro voor de grondsanering aan de Bulkstraat te Tricht. Deze sanering zal in 2022 integraal opgepakt en uitgevoerd worden in combinatie met het afkoppelproject en klimaatrobuust inrichten van de Bulkstraat te Tricht. Het saldo bedraagt hierna nihil. Voorgesteld wordt om 100.000 euro te onttrekken en deze reserve op te heffen. 7. Flexwoningen Het college heeft 2 locaties in Tricht en Opijnen aangewezen voor de realisatie van flexwoningen. Voor de start van het project is besloten een voorbereidingskrediet van 100.000 euro beschikbaar te stellen en dit bedrag te onttrekken aan de algemene reserve. 8. Haaften Centrum Het college heeft besloten om het voorbereidingskrediet van 35.000 euro te verhogen met 15.000 euro ten behoeve van de digitale bewonersparticipatie en voorbereiding grondverkoop en dit bedrag te onttrekken aan de algemene reserve. 9. Beesd Noord Het college heeft besloten voor het ontwikkelen van een woningbouw plan voor Beesd noord/Garstkampen een voorbereidingskrediet van 50.000 euro beschikbaar te stellen en deze te onttrekken aan de algemene reserve. 10.
Organisatiekosten De kosten van de tijdelijke werkzaamheden in kader van duurzaamheid dekken we voor 59.000 euro uit de bestemmingsreserve duurzaamheid (59.000 euro) en voor 15.100 euro uit de bestemmingsreserve Maatschappelijk verantwoord inkopen en duurzaamheid De kosten van de projectleiding voor het programma MIRT-A2 van 90.000 euro dekken we uit de bestemmingsreserve Rondweg Waardenburg. Daarnaast dekken we inhuurkosten uit gerelateerde vergoedingen vanuit de regio en subsidies vanuit het rijk. We bekostigen ook inhuur vanuit bestaande budgetten. Alleen dit vraagt om een begrotingswijziging om alle kosten juist conform de BBV (Besluit begroten en Verantwoorden) te administreren. Deze wijziging is programmaoverstijgend maar budgetneutraal. In onderstaande tabel staan de bedragen die van het ene programma naar het andere programma gaan. Bedragen x 1.000 euro
Programma
2022
2023
2024
2025
2026
Saldo
Saldo
Saldo
Saldo
Saldo
programma 1
-923
-6
-6
-6
-6
programma 2
0
0
0
0
0
programma 3
99
0
0
0
0
programma 4
0
0
0
0
0
programma 5
0
0
0
0
0
programma 6
186
-13
-13
0
0
programma 7
514
0
0
0
0
programma 8
-1
0
0
0
0
programma 9
60
0
0
0
0
programma 10
65
19
19
6
6
Totaal
0
0
0
0
0
28
Eerste Bestuursrapportage 2022 - Gemeente West Betuwe
11. Jeugd/Wmo Op basis van de huidige cijfers en doorrekeningen naar komende jaren, verwachten we op Jeugd een voordeel in het lopende jaar van rond de 1,75 miljoen euro. In 2023 verwachten we een klein tekort op de begroting en in de jaren daarna een groter tekort. Op de Wmo verwachten we dit jaar een klein nadeel en in 2023 een nadeel van rond de 1 miljoen euro. Het voordeel op de jeugd is verklaarbaar door de verwachte dalende aantallen o.a. door de ingezette maatregelen van uit Sociale Kracht en door de correctie van de abusievelijk dubbele boeking in de tweede bestuursrapportage 2021. Vanaf 2023 zijn de nadelen van de indexering groter dan de eerder genoemde voordelen, waardoor het verschil negatief wordt. Bij de Wmo is de stijging van de kosten ten opzichte van de begroting verklaarbaar door aan de ene kant de prijsontwikkeling, namelijk de indexering, en aan de andere kant door de ontwikkeling van het volume: het aantal inwoners dat een beroep doet op de Wmo neemt toe vanwege de (dubbele) vergrijzing. Zowel bij Jeugd als bij Wmo blijft het lastig om de aantallen en de prijsontwikkeling goed te voorspellen. Ook in het lopende jaar. Dit heeft onder andere te maken met de twee jaar Corona en effecten hiervan die nog door kunnen werken op bijvoorbeeld de vraag naar jeugdzorg en de onzekerheid of in het najaar opnieuw lockdown-maatregelen nodig zijn.
Daar komt bij dat één of twee meer trajecten dure jeugdhulp-trajecten direct een grote impact hebben op de financiën. Bij de tweede bestuursrapportage is dit voor het lopende jaar beter in te schatten. De vergrijzing is wel een zekerheid die voor meer aantallen in de Wmo gaat zorgen komende jaren. In het kader van kostenbeheersing blijven we via het Programma Bouwen aan Sociale Kracht sturen op het voorkomen van zorgvragen via preventieve activiteiten en voorzieningen. Daarom stellen we voor bij de jaarrekening 2022 het verwachte voordeel op Jeugd & Wmo in een egalisatiereserve te storten om te gebruiken in de jaren daarna. Een financiële vraag in de jaren daarna kan dan nog steeds noodzakelijk zijn, maar kunnen we met dit voorstel beperken en iets uitstellen. 12. Kernenbeleid In 2020 stelde de raad 1.000.000 euro ter beschikking om verdere invulling te geven aan het kerngericht werken. Dit bedrag is gestort in een bestemmingsreserve. In 2022 verwachten we voor 190.000 euro aan kosten te maken en deze onttrekken we uit de bestemmingsreserve. De kosten maken we voor: - kerngerichte communicatie vanuit de gemeente, communicatie en samenwerking binnen de kern én kennisuitwisseling tussen de kernen - een eerste analyse van de kernagendapunten en reacties uit de werkgroepen lijkt kansen te bieden tot het sluiten van een dorpendeal.
De dorpendeal is een subsidie beschikbaar gesteld door provincie Gelderland die cofinanciering vereist van de gemeente van het dorp of kern in kwestie - uitvoering kernagenda's; In de tweede bestuursrapportage ramen we de overige kosten voor het kernenbeleid.
29
Eerste Bestuursrapportage 2022 - Gemeente West Betuwe
4. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Mutaties in risicoprofiel ten opzichte van begroting 2022 Voor de bepaling van het weerstandsvermogen rekenden we de geactualiseerde risico's door. Dit deden we met behulp van een Monte Carlo simulatie, die we ook gebruiken voor het bepalen van de benodigde risicoreserve voor de grondexploitatie. De uitkomst van de Monte Carlo simulatie voor de risico's, exclusief grondexploitatie, is voor 2022 17.083.000 euro. Het risicoprofiel van de grondexploitatie is 11.436.000 euro, waardoor het totale risicoprofiel van de gemeente voor 2022 28.519.000 bedraagt. In de perspectiefnota rekenen we de risico’s door vanaf 2023. Voornaamste wijzigingen in de risico’s 2022 ten opzichte van de begroting: Niet volledig of vertraagd realiseren taakstelling sociaal domein en onvoldoende afvlakking autonome groei Jeugdzorg en Wmo In het programma Sociaal Domein en Volksgezondheid hebben we te maken met een taakstelling. We zetten maatregelen in om meer grip op de uitgaven in het sociaal domein te creëren. Er is een risico dat de taakstelling niet geheel of vertraagd gerealiseerd wordt. In de begroting raamden we dit risico op 1.400.000. Op dit moment verwachten wij de taakstelling in de begroting 2022 volledig te realiseren. Dit risico schuift door naar 2023.
Op basis van de werkelijke cijfers over 2021 verwachten we ook niet dat het risico van onvoldoende afvlakking van de autonome groei zich in 2022 gaat voordoen. Niet afgedekte risico's gemeenschappelijke regelingen (GR-en) De gemeenschappelijke regelingen brengen in de paragraaf Weerstandsvermogen van hun P&C documenten de risico's in beeld, wegen deze en geven aan in welke mate zij die met eigen weerstandscapaciteit kunnen afdekken. Het restrisicobedrag komt voor rekening van de deelnemende gemeenten, wanneer dit risico zich voordoet. Daarom nemen we als gemeente het aandeel van West Betuwe in de restrisico's van de gezamenlijke GR-en als risico op. We wegen de kans op dit risico op 50% omdat we enerzijds niet verwachten dat alle risico's zich bij alle GR-en gelijktijdig voordoen. Anderzijds hebben niet alle GR-en de risico's goed gekwantificeerd. Dit risico betreft een optelsom van de restrisico's van AVRI, BWB, GGD en VRGZ en bedraagt 1.400.000 tot 2.000.000. De kans dat dit risico zich volledig voordoet, schatten wij op gemiddeld. Derving legesinkomsten door invoering Wet kwaliteitsborging bouw De invoering van de Wet kwaliteitsborging bouw en de omgevingswet is uitgesteld naar 1 januari 2023 waardoor dit risico voor 2022 niet meer van toepassing is.
Risico’s grondexploitatie Bij het opstellen van de jaarrekening 2021 actualiseerden we de risicoberekening voor de grondexploitaties. Ten opzichte van de begroting 2022 is het risicobedrag met 3.051.000 euro toegenomen tot een bedrag van in totaal 11.436.000 euro. De toename van het risicobedrag vindt vooral zijn oorzaak in enorme kostenstijgingen mede veroorzaakt door de oorlog in Oekraïne, rentestijgingen door de Europese Centrale Bank en risico’s met betrekking tot de verkeerssituatie rondom de provinciale weg, met alle mogelijke vertragingen als gevolg. Er is een algemene reserve grondexploitatie, die groot genoeg is om de risico’s in de grondexploitatie te kunnen opvangen.
30
Eerste Bestuursrapportage 2022 - Gemeente West Betuwe
5. Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (technische wijzigingen) Openbare Verlichting - elektra Sinds 2021 zitten op de netkabel van de openbare verlichting slimme meters waardoor het maandelijks gebruik daarmee inzichtelijk is. Hieruit blijkt dat de energiekosten hoger liggen dan voorheen verwacht was. Door de coronacrisis en oorlog in Oekraïne gaan de energieprijzen nog meer stijgen. Deze kosten waren in 2021 niet te voorzien en dus ook niet meegenomen in de begroting 2022. Daarnaast blijkt nu dat op ons OV net ook bronnen zijn aangesloten, die daar niet thuis horen (Abri's, ANWB borden, gebouwen). In 2022 onderzoeken we dit en daar waar mogelijk brengen we dat in rekening.
31
Eerste Bestuursrapportage 2022 - Gemeente West Betuwe
6. Bijlagen De volgende bijlagen zijn opgenomen: 6.1. Stand van zaken uitvoering Integraal Huisvestingsplan 6.2. Midterm review beleidsplan Bouwen aan sociale kracht 6.3. Stand van zaken uitvoering West Betuwe Financieel in Evenwicht
32
Eerste Bestuursrapportage 2022 - Gemeente West Betuwe
6.1. Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Kortetermijnagenda Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (Als onderdeel van IHP 2021 – 2032) Projecten
Managementsturingindicatie
Brede school Spijk Bestemmingsplan is onherroepelijk en de vergunning voor de bouw is aangevraagd. Met de aannemer is overeenstemming over de aanneemsom en de realisatieovereenkomst wordt ondertekend. Medio 2022 start de bouw. Ondanks strak sturen is vanwege de situatie in de (bouw)wereld een verhoogd risico op prijsstijgingen en uitloop van de planning.
Overzicht GOTIK
Kindcentrum De Plantage Het Kindcentrum is geopend, de school en de kinderopvang is in het schooljaar 2021-2022 in het nieuwe gebouw begonnen. De gymzaal wordt naast de school ook door verschillende verenigingen gebruikt. De nazorgperiode loopt nog enkele maanden in 2022 waarna het project kan worden afgesloten.
Geld Organisatie Tijd Informatie / Communicatie Kwaliteit
Afgerond
Integraal Kindcentrum Buurmalsen – Tricht De definitiefase is afgerond. Er is een visie opgesteld voor de wijze waarop de school en kinderopvangorganisatie vorm gaat geven aan het IKC. Het Programma van Eisen (PvE) is afgerond en er is een architect geselecteerd. Het startdocument is vastgesteld hierover is de raad met een raadinformatienota geïnformeerd. Daarmee gaat het project naar de ontwerpfase.
Overzicht GOTIK
Integraal Kindcentrum Geldermalsen Het project bevindt in de afronding van de definitiefase. Er is een programma van Eisen. Op verzoek van de schoolbesturen is een tussenfase ingelast om de verkeersveiligheid rondom de beoogde locatie eerst nader te onderzoeken alvorens de volgende stap wordt gemaakt. Een adviesbureau heeft onderzoek gedaan naar verschillende varianten om een goede en veilige toekomstige schoolomgeving. Dit onderzoek is in afrondende fase.
Overzicht GOTIK
Brede School Beesd De definitiefase is gestart. De scholen en de kinderopvangorganisatie zijn onder begeleiding van een adviesbureau een Programma van Eisen aan het opstellen. Er vindt nog onderzoek plaats of en hoe de bibliotheek een onderdeel van de ontwikkeling kan worden.
Overzicht GOTIK
Geld Organisatie Tijd Informatie / Communicatie Kwaliteit
Geld Organisatie Tijd Informatie / Communicatie Kwaliteit
Geld Organisatie Tijd Informatie / Communicatie Kwaliteit
33
Eerste Bestuursrapportage 2022 - Gemeente West Betuwe
CBS Morgenster De raad heeft 1 februari het besluit genomen de renovatie van de Morgenster van de langetermijnagenda naar de korte termijnagenda te verplaatsen. Het schoolbestuur is bouwheer en kan nu het project opstarten. Voor dit project is de Specifieke Uitkering Ventilatie In Scholen (SUVIS) aangevraagd en toegekend, hiermee is een extra bedrag van 150.000 euro beschikbaar gekomen om de ventilatie te verbeteren.
GOTIK volgt bij start project
Renovatie/ verduurzaming Rehobothschool Het schoolbestuur voert in eigen beheer de renovatie en verduurzaming uit. De school was tijdelijk elders gehuisvest, de eerste fase is in maart 2022 afgerond en zijn de kinderen weer terug op de locatie. Voor de locatie aan de Laan van Leeuwenstein hebben zij een verduurzamingsplan laten maken waar uit blijkt welke ingrepen aan het gebouw mogelijk zijn. Deze maatregelen worden gefaseerd in 2022 uitgevoerd.
Overzicht GOTIK
Verbetering binnenklimaat & Verduurzaming De Schakel & Mr. Aafjesschool, Meteren Het project is in uitvoering. Door leveringsproblemen van diverse installatieonderdelen en een lange doorlooptijd van het verzwaren van de aansluiting, is de planning verschoven. De installatieonderdelen zijn aanwezig en worden de werkzaamheden uitgevoerd. De warmtepomp en zonnestroominstallatie kan pas inwerking treden als de elektra-aansluiting is verzwaard. De Liander heeft nu een tijdsindicatie afgegeven van begin Q3 2022.
Overzicht GOTIK
Geld Organisatie Tijd Informatie / Communicatie Kwaliteit
Geld Organisatie Tijd Informatie / Communicatie Kwaliteit
Verbetering binnenklimaat & Verduurzaming De Springplank, Rumpt Project is afgerond. Het gebouw is gasloos geworden en wekt alle benodigde energie zelf op.
Afgerond
Verbetering binnenklimaat & Verduurzaming Eben Hazerschool, Waardenburg Project is afgerond. Het gebouw is gasloos geworden en wekt alle benodigde energie zelf op.
Afgerond
Verbetering binnenklimaat & Verduurzaming OBS Prins Willem Alexander, Ophemert Het schoolbestuur heeft een plan gemaakt en is het met marktpartijen de maatregelen aan het concretiseren. Uitvoering in 2022.
GOTIK volgt bij start project
34
Eerste Bestuursrapportage 2022 - Gemeente West Betuwe
Verbetering binnenklimaat & Verduurzaming CBS De Kievitsheuvel, Hellouw De school voert zelf (in afstemming met de gemeente) het project uit. De uitvoerende partijen zijn ingekocht en de geplande uitvoering is in de zomervakantie van 2022.
Overzicht GOTIK Geld Organisatie Tijd Informatie / Communicatie Kwaliteit
Verbetering binnenklimaat & Verduurzaming CBS Klingelenburg, Tuil Het schoolgebouw was al op verschillende aspecten verduurzaamd. De school had nog geen zuinige verlichting. Het gebouw wordt dit jaar voorzien van energiezuinige LED verlichting.
GOTIK volgt bij start project
Verbetering ventilatie OBS Rietschoof
GOTIK volgt bij start project
Het schoolbestuur heeft een plan gemaakt en is het met marktpartijen de maatregelen aan het concretiseren. Uitvoering in 2022. Verbetering ventilatie CBS Freule van Pallandt De school voert zelf (in afstemming met de gemeente) het project uit. De uitvoerende partijen zijn ingekocht en de geplande uitvoering is in de zomervakantie van 2022.
Overzicht GOTIK Geld Organisatie Tijd Informatie / Communicatie Kwaliteit
Verbetering ventilatie OBS De Weardenburght Het schoolbestuur heeft een plan gemaakt en is het met marktpartijen de maatregelen aan het concretiseren. Uitvoering in 2022.
GOTIK volgt bij start project
Uitleg kleuren
Leeswijzer Initiatieffase Samen met de betroken partners werken aan o.a. visie,ideevorming, uitgangspunten formuleren. Definitiefase Het verder uitwerken (definiëren) van het project en de totale opgave op het gebied van de inhoud. O.a. (technisch)Programma van Eisen. Ontwerpfase In deze fase zal het ontwerpteam gevormd worden en adviseurs betrokken worden om tot een technische uitwerking van het project te komen. Bouwvoorbereidingsfase Deze fase bestaat uit de voorbereiding voor vergunningen, maar ook uit de aanbesteding van het werk om een geschikte aannemer
35
= Gaat goed = Aandacht nodig = Actie nodig
Eerste Bestuursrapportage 2022 - Gemeente West Betuwe
te vinden. Uitvoeringsfase Als alle voorbereidingen zijn getroffen, kan er gestart worden met de daadwerkelijke fysieke realisatie van het project. Nazorgfase Na realisatie is nazorg nodig, in deze fase wordt o.a. een goede overdracht georganiseerd.
36
Eerste Bestuursrapportage 2022 - Gemeente West Betuwe
6.2. Midterm review Bouwen aan Sociale kracht Inleiding Voor u ligt de midterm review ofwel tussentijdse voortgangsrapportage van de beleidsnota Bouwen aan Sociale Kracht 2021-2024 en het daarmee samenhangende uitvoeringsprogramma. Hierin zetten we uiteen hoe we grip krijgen op het sociaal domein door de inzet van maatregelen. De raad heeft hiervoor middelen ter beschikking gesteld. In 2021 is met de aanbieding van de nota Bouwen aan Sociale Kracht en het uitvoeringsprogramma een vierjarige cyclus gestart, waarbij halverwege een tussentijdse voortgangsrapportage zou plaatsvinden. In deze midterm review maken we duidelijk wat de stand van zaken is van de uitgewerkte maatregelen. De midterm review geeft aan de hand van kleuren aan hoe we ervoor staan, groen betekent op planning en oranje betekent achter op planning. Daarnaast maken we duidelijk wat de maatregelen in 2021 definitief aan grip hebben opgeleverd wat de structurele effecten zijn. Tot slot geven we aan wat nodig is om de afgesproken structurele effecten eind 2024 te realiseren. De vierjarige cyclus Bouwen aan Sociale Kracht
Uitvoeringsprogramma in nota Bouwen aan Sociale Kracht 2021-2024 lanceerden we de toekomstvisie voor het sociaal domein en de ‘knoppen’ van financiële grip. Op de nota volgde het uitvoeringsprogramma dat voorjaar 2021 is gestart. Hierin zijn de ambities uit de nota vertaald naar maatregelen. De raad heeft hierover een informatienota ontvangen. Om grip te krijgen op het sociaal domein zetten we in op preventie en een gezonde levensstijl, op een verschuiving van maatwerkzorg naar zoveel mogelijk collectieve voorzieningen, op het verbeteren van de toegang tot zorg vanuit de gemeente, op het vernieuwen van de zorg inkooptrajecten met
37
Eerste Bestuursrapportage 2022 - Gemeente West Betuwe
afspraken met de aanbieders, op efficiëntere bedrijfsvoering ter voorkoming van onnodige kosten en op het verbeteren van afspraken met partners en zorgaanbieders. Deze maatregelen moeten zorgen voor een structurele verandering en bezuiniging van 3,5 miljoen euro eind 2024. Gedurende de beleidsperiode zal in verschillende fasen de effectiviteit van de maatregelen en de effecten van de bezuinigingen zichtbaar worden. Kanttekening hierbij is dat de raad voor een periode van twee jaar middelen ter beschikking heeft gesteld en niet voor de hele beleidsperiode. Met deze midterm review onderstrepen we dat, nu het uitvoeringsprogramma in uitvoering is, middelen de komende jaren nodig blijven. Context Gezondheid is voor iedereen van groot belang. Dat realiseren we ons des te meer door de coronacrisis. Ons uitgangspunt is dat er voor iedereen passende en betaalbare zorg moet zijn: jong of oud, nu en in de toekomst. Het is onze missie om bij te dragen aan een gezonde en vitale samenleving. Hierbij zijn sterke verbindingen met bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden in de gemeente cruciaal. We stimuleren onze professionele partners met hen samen te werken. Zo bouwen we aan sociale kracht. Coronacrisis De coronacrisis had een grote impact op de gezondheid van de inwoners van West Betuwe.
Wij gebruiken de lessen van de pandemie, zoals het belang van samenwerking, ontschotting tussen preventie, zorg en welzijn en nieuwe werkvormen, om onze aanpak vorm te geven. We werken door aan preventieve aanpakken zoals een gezonde kansrijke start en jongeren op gezond gewicht. Daarnaast zetten we extra in op het versterken van de doelen van het Lokale Preventieakkoord met een focus op jeugd door ruimte voor ontmoeting, sport en bewegen.
De stand van de uitvoering 1.
Preventie en een gezonde leefstijl
Transitiebudget (I) 2021
2022
2023
2024
134.700
134.700
0
0
De preventieprojecten zijn in uitvoering. Zo stimuleren we activiteiten voor jong en oud en investeren we in de financiële zelfredzaamheid van de inwoners. Door te investeren in een gezonde leefstijl, kan ziekte worden voorkomen en kunnen inwoners beter participeren in de samenleving. Financiële zelfredzaamheid Armoede, schulden en gezondheid hangen nauw samen. Mensen met geldzorgen zijn vaker minder gezond en hebben meer lichamelijke en mentale gezondheidsklachten dan mensen zonder geldzorgen. Daarom werken we aan een brede armoede - en schuldenaanpak: de ‘Vroeg erop af aanpak’. Hierbij zetten we in op financiële preventie en vroeg signalering om schulden te voorkomen of vroegtijdig verhelpen. Sociale Kaart: Wegwijs in West Betuwe Via de Sociale Kaart Wegwijs in West Betuwe brengen we het actuele bestaande aanbod van algemene voorzieningen gericht op het versterken van de (financiële) zelfredzaamheid op een
38
Eerste Bestuursrapportage 2022 - Gemeente West Betuwe
toegankelijke manier in kaart. Zo is dit gemakkelijk vindbaar voor inwoners. zonder dat er een indicatie of verwijzing nodig is. De Sociale kaart wordt dit voorjaar opgeleverd. Positieve gezondheid We geven uitvoering aan de nota Positieve Gezondheid die we medio vorig jaar hebben opgesteld. Bij positieve gezondheid wordt gezondheid gezien als het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan en eigen regie te voeren. Want gezondheid is breder dan de afwezigheid van ziekte of klachten. We borgen dit gedachtengoed in het beleid, denken en handelen van onze collega’s en partners via workshops en trainingen. In 2022 is er extra aandacht voor laaggeletterden. Pilots veerkrachtige jeugd Het bevorderen van de mentale gezondheid onder jongeren is één van de ambities van het Lokale Preventieakkoord. Juist omdat dit een aandachtspunt bleek tijdens de coronacrisis. Dit gaf aanleiding om een aantal pilots te starten. Zo creëerden we via de pilot Place2B een tijdelijke ontmoetingsplek voor jongeren in Geldermalsen. De plek bood gesprekken en sociale steun. De plek werd goed bezocht en de pilot kreeg aandacht in de lokale media. Met de pilot Veerkrachtige jeugd, weerbaarheidstraining die we dit voorjaar zijn gestart, vergroten we de sociale veerkracht en mentale weerbaarheid van jongeren van 12-18 jaar.
De jongeren worden begeleid door een jongerenwerker een gecertificeerd bokstrainer. Ouders worden betrokken bij de training zodat zij ook zien en kunnen leren hoe zij hun kind kunnen ondersteunen. Daarnaast stimuleren we de talentontwikkeling van jongeren via de pilot FieldLab Maatschappelijke Dienst Tijd die dit voorjaar start. 2.
Meer algemene voorzieningen om maatwerkvoorzieningen te voorkomen
Transitiebudget (I) 2021
2022
2023
2024
100.000
100.000
0
0
Met de veranderende bevolkingsgroei zal het beroep op individuele maatwerkvoorzieningen toenemen. We creëren meer algemeen toegankelijke voorzieningen om de zelfredzaamheid te vergroten. We zorgen voor een breed toegankelijk aanbod in de kernen om de deze groeiende vraag op te vangen en duurdere maatwerkvoorzieningen te voorkomen. Daarnaast is er aandacht voor collectieve voorzieningen om een gezond opgroeiklimaat te bevorderen. Steunouder Samen met Welzijn West Betuwe zijn we najaar 2021 het project Steunouder gestart. Vrijwillige steunouders vangen kinderen op van ouders die het even moeilijk hebben. Het project kreeg aandacht in de lokale en landelijke media. Er zijn al meerdere succesvolle matches gemaakt. Gezinsloket Via het Gezinsloket dat sinds maart 2021 is gestart, kunnen ouders informatie krijgen over lokale activiteiten, opvoedtips en de mogelijkheden voor laagdrempelige ondersteuning in de opvoeding als het (even) nodig is en zonder dat direct sprake hoeft te zijn van professionele hulp. Meer informatie is te vinden op de website www.GezinsloketWestBetuwe.nl.
39
Eerste Bestuursrapportage 2022 - Gemeente West Betuwe
Aanschuiftafels Op maar liefst 21 locaties in de gemeente worden open eettafels georganiseerd. Een deel hiervan wordt ondersteund door Stichting Welzijn West Betuwe. Ze vinden o.a. plaats in Asperen, Deil, Geldermalsen, Herwijnen, Heukelum, Ophemert, Spijk, Tuil en Vuren. Welzijn West Betuwe geeft komende periode extra bekendheid aan deze initiatieven. Groepstrainingen Schoolmaatschappelijk werk We zetten extra schoolmaatschappelijk werk in voor kinderen in de basisschoolleeftijd (6-12 jaar), in de vorm van een uitgebreider aanbod groepstrainingen. Bijvoorbeeld de Rots & Water weerbaarheidstraining, een faalangsttraining, trainingen sociale vaardigheden en een lotgenotengroep voor kinderen van gescheiden ouders (KIES, Kinderen In Een Scheiding). Kinderen en ouders kunnen zich via hun school aanmelden, maar mogen dit ook rechtstreeks bij Team Schoolmaatschappelijk werk van de gemeente doen. Daarnaast organiseren we dit jaar een Rots en Water training op VO school de Lingeborgh. 3.
Verbeterde regievoering, zodat dure zorg afgeschaald kan worden wanneer het kan
Transitiebudget 2021
2022
2023
2024
150.000 (I)
0
0
0
93.200 (S)
93.200 (S)
Het team Sociaal is een belangrijk onderdeel van de gehele infrastructuur in het sociaal domein. We versterken de toegang tot zorg door de samenwerking met geautoriseerde verwijzers te verbeteren en meer regie te voeren op lopende casussen en zorgbeschikkingen. Zo verwachten we bijvoorbeeld op dure jeugdzorgarrangementen te kunnen besparen. Hierdoor creëren we meer grip op de uitgaven in het sociaal domein. Versterken toegang: Kostenbewust werken en normaliseren De analyse dure cliënten en de QuickScan beschikkingen zijn afgerond. Er zijn thema leerbijeenkomsten voor consulenten georganiseerd. De consulenten zoeken zoveel mogelijk oplossingen in de directe leefomgeving van kind en gezin, waardoor ze onnodige doorverwijzingen naar de duurdere specialistische hulp weten te voorkomen. Ze investeren in preventie en vroegsignalering samen met de maatschappelijke partners in het voorveld (POH GGZ Jeugd, school (maatschappelijk werk), sportverenigingen ). Een coördinator denkt mee over de in te zetten zorg van Gecertificeerde Instellingen. Versterken toegang: Regie bij sociale problemen Gezinnen ondersteunen we vanuit het principe één gezin, één plan, één regisseur. Zo zorgen we ervoor dat de hulp beter aansluit op wat gezinnen echt nodig hebben en dat meerdere problemen tegelijk kunnen worden aangepakt.
Bij huishoudens met oplopende problematiek zetten we de Integrale Aanpak ter Voorkoming van Escalatie (AVE aanpak) in. Het doel ervan is het voorkómen van een dreigend escalerende situatie en het beperken en beëindigen van een escalerende situatie. Inzet gedragsdeskundige We koppelen een gedragsdeskundige aan het Team Sociaal. De gedragsdeskundige zorgt ervoor dat consulenten sneller kunnen beoordelen welke zorg noodzakelijk is en biedt expertise in het kader van veiligheidsafwegingen. De inzet is structureel geborgd in de begroting.
40
Eerste Bestuursrapportage 2022 - Gemeente West Betuwe
4.
Het vernieuwen van de zorginkoop Transitiebudget (I) 2021
2022
2023
2024
117.000
198.000
0
0
We kopen zorg en ondersteuning voor onze inwoners samen in met de gemeenten uit de regio Rivierenland. We bereiden een traject voor om tot nieuwe inkoopcontracten met zorgaanbieders te komen, waarmee we beter kunnen sturen op bijvoorbeeld de financiële kwaliteitseisen en andere contractvoorwaarden. Via pilots met verschillende aanbieders bereiden we ons hierop voor. Daarnaast zijn er regionale ontwikkelingen samenhangend met de zorginkoop, waarin we participeren. Nieuw is bijvoorbeeld de ontwikkeling van een regionale visie op samenwerking bij jeugdhulp1. Inkoop In juni 2021 is de inkoopstrategie zorginkoop Jeugd en Wmo vastgesteld door het college. De inkoop zelf is echter uitgesteld tot 1 januari 2023. Hierdoor is het proces om tot de nieuwe zorginkoop te komen, later op gang gekomen (in 2022). De regionale organisatie die de nieuwe inkoop vorm geeft, is inmiddels aan de slag. De deelnemende gemeenten zijn betrokken via diverse overleggen en werkgroepen. Daarvoor zetten ze extra beleidscapaciteit in. Begin dit jaar heeft een marktconsultatie voor aanbieders plaats gevonden en een tarievenonderzoek door een onafhankelijk onderzoeksbureau. Hiermee krijgen we scherpte in de kostenbepalende factoren. Pilots Via pilots bereiden we ons voor op een nieuwe manier van contracteren.
We onderzoeken hierbij welke inrichting en doorontwikkeling van de verschillende zorgsegmenten het meest passend is. Voorbeelden zijn laagdrempelige dagbesteding of het vormgeven van een Buitenschoolse Opvang speciaal voor kinderen tussen de vier en dertien jaar die extra aandacht, structuur en begeleiding nodig hebben. De pilots gaan ook later van start dan gepland vanwege het uitstel van de nieuwe inkoop. 5.
Efficiëntere bedrijfsvoering ter voorkoming van onnodige kosten Transitiebudget 2021
2022
2023
2024
779.334 (I)
552.734 (I)
0
0
65.300 (S)
65.300 (S)
We focussen op het zoeken naar manieren om sneller, goedkoper en beter te werken in het sociaal domein. Zo richten we de werkprocessen van team Sociaal lean in, waardoor we efficiënter kunnen werken. Een tijdelijke flexibele schil aan medewerkers zorgt ervoor dat we adequaat kunnen reageren op trends en ontwikkelingen in de zorg. We investeren in vroeg signalering om verergering van problemen te voorkomen. Met behulp van betrouwbare data worden de voortgang van het zorggebruik, en de eventuele afwijkingen, goed in beeld gehouden.
1 De regiovisie is een uitwerking van de Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO) die de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) namens alle Nederlandse gemeenten heeft opgesteld.
41
Eerste Bestuursrapportage 2022 - Gemeente West Betuwe
Data gedreven werken: dashboard Sociaal Domein Het lukt steeds beter de financiële ontwikkeling van het sociaal domein te onderzoeken. Sinds de start van 2019 verzamelden we data over de ontwikkelingen van de afgegeven indicaties en kosten in het sociaal domein. Dankzij de ontwikkeling van het dashboard dat eind vorig jaar is opgeleverd, zijn we in staat trendanalyses te maken over de kosten van wmo- en jeugdzorg. Dit jaar ontwikkelen we het dashboard verder, zodat dit meer en beter als analyse én sturingsinstrument kan worden gebruikt. Procesoptimalisatie We herijken de werkprocessen rondom de wmo, de jeugdwet, schuldhulpverlening en het leerlingenvervoer. Zo kunnen we de administratieve belasting tot een minimum te beperken en onze dienstverlening verbeteren. De processen voor schuldhulpverlening en leerlingenvervoer zijn inmiddels geoptimaliseerd, de andere processen volgen dit jaar. Consulent vroeg signalering schulden De consulent vroeg signalering schulden benadert inwoners met (beginnende) financiële problemen. De consulent gaat in gesprek met inwoners met een financiële hulpvraag en maakt samen met de inwoner een plan om de betalingsachterstanden en/of schulden op te lossen. Waar nodig worden inwoners doorverwezen naar schuldhulpverlenende en maatschappelijke instanties. Zo voorkomen we wachttijden en verergering van problemen.
De inzet is structureel geborgd in de begroting. Flexibele schil team sociaal De formatie van het team Sociaal breiden we tijdelijk uit met een flexibele schil om de beweging naar voren te kunnen maken, zodat onnodige doorverwijzingen naar de duurdere specialistische hulp wordt voorkomen. De optimalisatie van de werkprocessen draagt hieraan bij. Alsook de investering in preventie en vroegsignalering. Door toegekomen problematiek vanwege de Coronacrisis zal de extra formatie naar verwachting ook de komende jaren noodzakelijk zijn. 6.
Afspraken met samenwerkingspartners
Transitiebudget 2021
2022
2023
2024
0
0
0
0
We sturen op de samenwerking met zorgaanbieders. Met uitbreiding van preventieve maatregelen, waaronder de praktijk- ondersteuners jeugd bij de huisarts en het school maatschappelijk werk, willen we bijvoorbeeld meer grip krijgen op de toegang tot jeugdhulp. Zo verwachten we een besparing te realiseren. Hiervoor worden geen extra transitie middelen ingezet. Deze maatregelen worden bekostigd uit rijksmiddelen jeugd en de extra formatie team Sociaal (zie de ‘knop’ efficiënte bedrijfsvoering). Inzet POH-GZZ Jeugd Door goede samenwerking tussen Team Sociaal (consulenten) en huisarts krijgen kinderen tijdig de juiste jeugdhulp, worden ze niet onnodig doorverwezen naar specialistische hulp. We zetten drie praktijkondersteuners (POH) Jeugd GGZ in bij elf van de zeventien huisartsenpraktijken. De POH Jeugd GGZ ondersteunt de huisarts bij de behandeling van jongeren met psychische klachten. Sinds najaar 2021 houden we het aantal verwijzingen bij en hebben met behulp van een rekentool becijferd dat met het niet direct doorverwijzen naar Jeugd GGZ een voordeel van 36.000 euro in één kwartaal is behaald. In 2022 werken we aan een uitbreiding waardoor we nog meer hopen te besparen.
42
Eerste Bestuursrapportage 2022 - Gemeente West Betuwe
Inzet coördinator jeugdbeschermingscasussen Sinds zomer 2021 denkt een coördinator van Team Sociaal mee over in te zetten zorg van de Gecertificeerde Instellingen. Deze instellingen kunnen zorg indiceren die de gemeente betaalt. Er is vooraf overleg bij het opleggen van maatregelen over welke zorg het best passend is. De inzet van de coördinator jeugdbeschermingscasussen is zeer effectief en heeft vorig jaar een besparing van 400.000 euro opgeleverd. Schoolmaatschappelijk werk We verstevigen de verbinding tussen het voortgezet onderwijs en het School Maatschappelijk Werk van Team sociaal waardoor sneller kan worden voorkomen dat problemen verergeren. Dit heeft een belangrijke preventieve functie (signaleren en normaliseren). Kwetsbare leerlingen komen snel in beeld en krijgen de juiste ondersteuning. Hierdoor kunnen leerlingen mee blijven doen in het onderwijs. De leerplicht ambtenaren van Regio Rivierenland zijn meer en meer gericht op preventie. Ze hebben veelvuldig contact met de schoolmaatschappelijk werkers. Dit zorgt voor betere afstemming over de benodigde ondersteuning. Toeleiden Wet langdurige zorg Mensen die hun leven lang intensieve geestelijke gezondheidszorg (ggz) nodig hebben, kunnen sinds 1 januari 2021 toegang krijgen tot de Wet langdurige zorg (Wlz).
Meer sturing op financieringen heldere afbakening ten opzichte van de Wlz is nodig om te voorkomen dat hulp onnodig en onterecht voor rekening van de Wmo komt. Het gaat hierbij zowel om uitstroom als het voorkomen van instroom in de Wmo van inwoners die recht hebben op Wlz. Vorig jaar is hiermee naar schatting 40.000 euro bespaard.
3.
De stand van de besparingen
In deze midterm review maken we duidelijk wat de maatregelen definitief hebben opgeleverd voor 2021 en wat de structurele effecten zullen zijn. De beschreven maatregelen moeten zorgen voor een structurele bezuiniging van 3,5 miljoen euro eind 2024. In 2021 hebben we totaal 500.000 euro bespaard. Omdat in de begroting rekening is gehouden met de realisatie van een besparing van 350.000 euro, hebben we 150.000 euro voordeel. Voor de korte termijn verwachten we daarbij de reeds in de begroting 2022 opgenomen besparing van 700.000 euro te realiseren door verbeteren van de toegang van het Team Sociaal en op het verbeteren van de samenwerking met ketenpartners:
Meer regie op in te zetten zorg door gecertificeerde instellingen Versterking van de samenwerking met de huisartsen/ POH GGZ jeugd Scherper toepassen wettelijke kaders Wmo/ Wlz
515.000 euro 145.000 euro 40.000 euro
Potentiële baten De maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) die medio vorig jaar aan de raad is gepresenteerd, laat zien welke potentiële baten er mogelijk zijn door anders te werken in de toegang, ondersteuning en de bedrijfsvoering. Het in samenhang brengen van vroegsignalering en normaliseren zijn hierbij belangrijke factoren. Het gaat om:
43
Eerste Bestuursrapportage 2022 - Gemeente West Betuwe
Minder individueel maatwerk door de inzet van een collectief aanbod en investeren in preventie Het voeren van casusregie Meer sturen op de samenwerking met partners Efficiënter bedrijfsvoering en cijfermatig inzicht
De inschatting van de MKBA is dat het mogelijk is hiermee binnen twee jaar een besparing van 1 miljoen euro te realiseren2. In de doorkijk (periode na 2 jaar vanaf 2021) komt daar nog eens zo’n 0,4 – 0,8 miljoen euro bij, gemiddeld 0,6 miljoen euro structureel. Mits de raad voor 2023 en 2024 ook middelen ter beschikking stelt, verwachten we met de in te zetten maatregelen, zoals beschreven in paragraaf 2, een structurele besparing van 1,6 miljoen euro te realiseren. Daarbij verwachten we een potentiële besparing te kunnen realiseren met de nieuwe regionale inkoop van zorg met meer aansluiting op de lokale doelen en gericht op een financieel houdbare uitvoering van het sociaal domein. Kanttekening hierbij is dat deze, is uitgesteld tot 1 januari 2023. De beoogde potentiële besparing van ca 1 miljoen euro kan hierdoor pas na 2023 worden gerealiseerd. Het effect van de vertraging van de regionale inkoop is nog niet exact in te schatten. Daarom hebben we het risico van later of niet geheel realiseren van de taakstelling opgenomen in de risicoparagraaf van deze bestuursrapportage. Stijgende kosten Tegelijkertijd hebben we conform landelijke trend te maken een stijging van de zorgkosten per client per jaar. Ook drukken de gevolgen van het Wmo-abonnementstarief en vergrijzing net als bij andere gemeenten zwaar op de gemeentelijke begroting.
Om de totale taakstelling van structureel 3,5 miljoen euro vanaf 2024 te kunnen realiseren, zullen naast innovaties in de zorg ook scherpe keuzes in het aanbod nodig zijn. Eventuele versoberingskeuzes zijn daarbij nog niet uitgesloten. 4.
Transitiemiddelen 2021 - 2024
Hoewel we succesvol zijn in onze aanpak, is de klus is nog niet geklaard. Om de inhoudelijke en financiële grip op het sociaal domein te realiseren, zullen, ook nu het uitvoeringsprogramma in uitvoering is, middelen de komende jaren nodig blijven. Hieronder volgt de toelichting op de transitiemiddelen voor 2021en 2022 en voorts op wat nodig is voor de daarop volgende twee jaren. De raad heeft immers alleen voor 2021-2022 transitiemiddelen ter beschikking gesteld en niet voor de hele beleidsperiode (2021 -2024).
2
Dit bedrag is inclusief de hierboven genoemde besparing van 700.000 euro in 2022
44
Eerste Bestuursrapportage 2022 - Gemeente West Betuwe
Transitiemiddelen 2021- 2022 2021 beschikbaar
2021 gerealiseerd
2022 beschikbaar
Incidenteel
Incidenteel
Incidenteel
structureel
structureel
Transitiekosten preventie
€134.700
€28.000
€134.700
Transitiekosten algemene
€100.000
€20.000
€100.000
structureel
voorzieningen Transitiekosten verbeterde
€150.000
€ 93.200
€150.000
€93.200
€93.200
regievoering Transitiekosten inkoop
€117.000
€198.000
Transitiekosten efficiëntere
€ 779.334
€ 65.300
€ 627.334
€65.300
€ 552.734
€65.300
€1.28134
€158.500
€825.334
€158.500
€985.434
€158.500
bedrijfsvoering Transitiekosten verbeterde samenwerking Totaal transitiekosten structureel en incidenteel Totaal transitiekosten per
€1.439.534
€983.834
€1.143.934
jaar
+ restant uit 2021
We zijn medio 2021 gestart met de voorbereiding van de uitvoering van maatregelen, zoals beschreven in paragraaf 2. Hierdoor zijn niet alle middelen in 2021 uitgenut. Daarnaast hebben we voor een aantal preventieprojecten (paragraaf 2.1) en projecten algemene voorzieningen (paragraaf 2.2) gebruik kunnen maken van financiering van derden, die als cofinanciering is ingezet. Hierbij is gebruik gemaakt van bestaande contract- en subsidieafspraken met ketenpartners en van landelijke fondsen. Hierdoor is minder uitgegeven dan gepland. De middelen zijn wel nodig in 2022 om deze projecten doorgang te laten vinden. Daarom hevelen we de niet bestede middelen bij de vaststelling van de jaarrekening 2021 over naar 2022. Transitiemiddelen 2023 - 2024 Om grip te krijgen op het sociaal domein, zullen we ook in 2023 en 2024 extra moeten investeren in de inhoudelijke transitie om op termijn de kosten in het sociaal domein te kunnen beheersen. We willen blijven inzetten op preventie en basisvoorzieningen en op het versterken van de bedrijfsvoering. Ook de nieuwe inkoop, die later is gestart, zal in 2023 nog extra middelen en inzet vergen voor de implementatie van de inkoopstrategie en de regionale organisatie daarvan. Dat levert voor 2023 en 2024 de volgende transitiekosten op: 2023
2024
Incidenteel
Structureel
Incidenteel
structureel
Transitiekosten preventie
€ 75.000
€
0
€ 75.000
€
0
Transitiekosten algemene voorzieningen
€ 50.000
€
0
€ 50.000
€
0
Transitiekosten verbeterde regievoering
€
0
€
0
€
0
€
0
Transitiekosten inkoop
€ 95.000
€
0
€ 95.000
€
0
Transitiekosten efficiëntere bedrijfsvoering
€ 399.734
€
0
€ 325.834
€
0
Transitiekosten verbeterde samenwerking
€
0
€
0
€
0
€
0
Totaal transitiekosten per jaar
€ 619.734
€
0
€ 545.834
€
0
In de perspectiefnota 2023 doen we een voorstel voor de transitiemiddelen voor de jaren 2023 en 2024.
45
Eerste Bestuursrapportage 2022 - Gemeente West Betuwe
6.3. West Betuwe Financieel In Evenwicht West Betuwe wil een financieel gezonde gemeente zijn, met een begroting die gedurende een reeks van jaren in evenwicht is. Tegelijkertijd wil de gemeente goede voorzieningen bieden, tegen acceptabele lasten voor inwoners en bedrijven. Daarvoor wil de gemeente regie houden op de begroting zodat we voorbereid zijn op mee- en tegenvallers en is de gemeenteraad in positie om een goede afweging te kunnen maken. Tijdens de begrotingsbehandeling op 5 november 2020 is in het kader van West Betuwe Financieel in Evenwicht een aantal bezuinigingsmaatregelen vastgesteld. West Betuwe Financieel in Evenwicht heeft het dekkingsplan voor een sluitende meerjarenbegroting t/m 2024 opgeleverd. Het is, samen met de programmabegroting 2021, vastgesteld tijdens de begrotingsraad. Mede daardoor blijft de gemeente West Betuwe onder repressief toezicht van de provincie. Met de raad is afgesproken om tijdens de planning en control cyclus te rapporteren over de realisatie van de bezuinigingsmaatregelen zoals vastgesteld. In lijn met de bestuursrapportage wordt een toelichting gegeven op de onderdelen die niet volgens planning lopen of in dit geval niet zijn gerealiseerd. Onderstaande tabel geeft de stand van zaken. Bedragen x 1.000 euro
Realisatie West Betuwe Financieel in evenwicht (WBFIE)
2021
2022
2023
2024
Afgesproken bedrag aan bezuinigingen Reeds gerealiseerd bedrag Niet te realiseren qua bezuinigingen Risico niet te realiseren taakstelling Sociaal Domein Nog verwachten te realiseren bezuinigingen
1.711 1.686 25 0 0
2.937 2.205 223 0 509
4.758 1.997 428 1.000 2.333
6.502 2.420 570 1.000 3.512
Huidig rendement realisatie WBFIE
98,5%
92,4%
70,0%
75,8%
De nieuwe niet te realiseren bezuinigingsvoorstellen zijn toegelicht in deze eerste bestuursrapportage: - verlagen bijdrage aan de veiligheidsregio (140.000 euro in 2022, 280.000 euro in 2023 en 422.290 euro vanaf 2024) - Taakstelling college is deels niet gehaald voor een bedrag van 45.000 euro in 2022 en 68.000 euro vanaf 2023
46
Eerste Bestuursrapportage 2022 - Gemeente West Betuwe
Overzicht West Betuwe Financieel in Evenwicht
47
Eerste Bestuursrapportage 2022 - Gemeente West Betuwe
48
Eerste Bestuursrapportage 2022 - Gemeente West Betuwe