RV2021-044 Bijlage Beleidsplan arbeidsmigranten West Betuwe 29032022.pdf

De gemeente gaat controleren of sprake is van illegale en slechte huisvesting van arbeidsmigranten. Als voldoende goede en legale huisvesting voor arbeidsmigranten beschikbaar is, zal worden gehandhaafd op locaties waar nu illegaal arbeidsmigranten zijn gehuisvest. Het is niet de bedoeling arbeidsmigranten hun huisvesting te ontnemen zonder voor een goed alternatief te zorgen, tenzij sprake is van een onacceptabele woonsituatie. In dat geval zal de werkgever c.q. het uitzendbureau zorg moeten dragen voor directe verhuizing naar een goede en toegestane huisvesting. Het gaat enerzijds om een systematische, periodieke controle van verdachte adressen en anderzijds incidentele controles op basis van meldingen aan de gemeente door omwonenden maar ook om andere signalen als een bovenmatig aantal huisvuilniszakken of een geconstateerde overbelasting van het riool. Aan commerciële huisvesters wordt de eis gesteld dat zij lid zijn van SNF (Stichting Normering Flexwonen). Dat houdt in dat SNF zelf jaarlijks ongevraagd bij hen een keuring zal uitvoeren. Overlast: niet-vergunning gebonden handhaving

Bij niet-vergunning gebonden handhaving gaat het om meldingen en klachten die bij de gemeente binnen komen, bijvoorbeeld bij overlast (vaak in combinatie met illegale bewoning). De gemeente handhaaft bij overlast op basis van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en indien nodig de Wet aanpak woonoverlast gemeenten. De overlastmeldingen worden geregistreerd op adresniveau. Het gewenste effect is dat overlast wordt gestopt of zich niet herhaalt. Hoewel bij elke woonsituatie overlast kan optreden en niet is voorbehouden aan arbeidsmigranten, vraagt het voorkómen van overlast bij huisvesting van arbeidsmigranten aandacht. De verantwoordelijkheid ligt in eerste instantie bij de beheerder van de locatie(s) zelf, maar als het gaat om de openbare ruimte is de gemeente uiteindelijk verantwoordelijk.

22 | HUISVESTING ARBEIDSMIGRANTEN

Aanpak misstanden en criminaliteit

Bij de aanvraag van een bouw- of exploitatievergunning voor een kamerverhuurbedrijf of pension (waarbij het dus ook om de huisvesting van arbeidsmigranten kan gaan) voert de gemeente standaard een toets uit op basis van de Wet Bibop. Deze toets is erop gericht om misbruik ten behoeve van een criminele organisatie te voorkomen. De gemeente is aangesloten bij het infoplein RIEC (Regionaal Informatie- en Expertisecentrum). Het RIEC richt zich op de bestrijding van ondermijnende (georganiseerde) criminaliteit. Het RIEC verbindt informatie, expertise en capaciteit van verschillende overheidspartners ter bestrijding van ondermijnende criminaliteit. Via het informatieplein -waaraan standaard gemeenten, politie, Belastingdienst en OM deelnemen (en incidenteel andere RIEC-partners aansluiten) wordt op casusniveau samengewerkt en wordt informatie gedeeld en verrijkt op basis van het RIEC-convenant. Het doel is te komen tot een (integrale) aanpak waarbij preventieve, bestuurlijke, fiscale en/of strafrechtelijke instrumenten kunnen worden ingezet. Daarnaast is West Betuwe net als een aantal andere gemeenten in de regio aangesloten bij de LSI (Landelijke Stuurgroep Interventieteams). Dit is ook een samenwerking van verschillende overheidspartijen en richt zich op de projectmatige aanpak van verschillende vormen van sociale zekerheidsfraude en criminaliteit.

Wanneer sprake is van vermoedens van misstanden op een breder terrein (fraude, criminaliteit) worden controles opgeschaald door ook andere instanties zoals de Inspectie SZW te betrekken. De Inspectie SZW werkt landelijk en houdt risicogericht toezicht op de naleving van de arbeidswetgeving zoals de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag, de Arbeidstijdenwet en de Arbeidsomstandighedenwet. Een van de voorwaarden voor inhoudingen voor huisvesting is dat deze moet voldoen aan de kwaliteitseisen die zijn overeengekomen in de cao tussen sociale partners. Als de Inspectie SZW-signalen ontvangt dat sprake is van misstanden, bijvoorbeeld ten aanzien van slechte huisvesting, worden deze signalen gedeeld met de gemeente. Daarnaast deelt de gemeente eveneens signalen met de Inspectie SZW. Hierbij kan worden samengewerkt in interventieteams van de Landelijke Stuurgroep Interventieteams (LSI-verband) en in de Regionale Informatie en Expertise Centra. De samenwerking in interventieteamverband heeft onder andere als doel uitkeringsfraude, fraude met belastingen en toeslagen en overtredingen van arbeidswetgeving en daarmee samenhangende misstanden, aan te pakken en te voorkomen.

In de RIEC’s wordt informatie over criminaliteit uitgewisseld tussen de Inspectie SZW, gemeenten en een aantal andere partners zoals de Belastingdienst, de Immigratie- en Naturalisatiedienst en het Openbaar Ministerie.

23 | HUISVESTING ARBEIDSMIGRANTEN

Hoofdstuk 5: Sociaal perspectief Arbeidsmigranten hebben inkomen maar zijn toch vaak een kwetsbare groep burgers als ze onvoldoende de Nederlandse taal machtig zijn en grotendeels buiten onze samenleving staan. Zeker voor de hier langer of permanent verblijvende arbeidsmigranten is daarom aandacht nodig vanuit het sociaal beleid. Belangrijk is in de eerste plaats een goede en toegankelijke informatievoorziening, maar daarnaast ook mogelijkheden om Nederlands te leren, onderwijs en scholing, het lid kunnen worden van verenigingen, contacten met Nederlanders, (preventieve) gezondheidszorg en (vrijetijds) voorzieningen. 5.1 Arbeidsmigranten zijn onderdeel van onze samenleving

De doelgroep van arbeidsmigranten is op het eerste oog zelfredzaam omdat zij werk en inkomen hebben. Net als alle inwoners kunnen zij zich tot de (lokale) overheid wenden indien nodig. Vaak weten zij de weg niet te vinden in de Nederlandse samenleving door een aantal zaken. Ze zijn voor de overheid vaak onvindbaar doordat ze niet staan ingeschreven. Ze zijn soms sterk afhankelijk van de werkgever of het uitzendbureau (met het risico van uitbuiting). Verder hebben ze als EU-burger geen inburgeringsplicht waardoor ze de taal vaak niet machtig zijn. Informatie van de politie geeft aan dat de inwoners van de gemeente West Betuwe, voornamelijk in de kernen Geldermalsen, Deil, Waardenburg, Haaften en Vuren overlast ervaren van arbeidsmigranten. De overlast bestaat uit geluidsoverlast, alcohol/drugsmisbruik, afval en parkeeroverlast met name in de zomer als gevolg van de grotere aantallen arbeidsmigranten vanwege het pluk- en oogstseizoen en omdat meer buiten wordt geleefd. Overbewoning in (eengezins-) woningen in woonwijken speelt hierbij een rol. Ook kan sprake zijn van meervoudige problematiek waaronder overmatig alcoholgebruik, geweld, psychiatrische problematiek, verslaving, werkloosheid met maatschappelijke teloorgang als gevolg (schaamte). Voor zover bekend doen deze situaties zich niet op grote schaal in West Betuwe voor.

Naast de overlast en sociale problematiek constateren wijkagenten dat huizen en tuinen niet of nauwelijks worden onderhouden wat een verloederend effect heeft op de wijk. Aandachtspunt hierbij is tevens de veiligheid van bewoners en omwonenden, in het kader van de bouwvoorschriften en geldende brandveiligheidseisen. Het benaderen van arbeidsmigranten bij problemen vraagt om een gerichte aanpak. Het meest vruchtbaar lijkt de inzet van sleutelpersonen die door hen vertrouwd worden. Een gesprek met de wijkagent wordt door veel arbeidsmigranten als bedreigend beschouwd gezien hun ervaring met de politie in het eigen land. Uiteraard kan wel getracht worden in de loop van de tijd een vertrouwensrelatie op te bouwen. 5.2 Informatie en communicatie

Het verstrekken van informatie aan en communiceren met arbeidsmigranten is belangrijk voor hun welzijn en functioneren in de samenleving. Zij kunnen snel in financiële moeilijkheden komen door uitbuiting omdat ze de Nederlandse taal niet goed machtig zijn en niet weten wat hun rechten zijn en bij welke organisaties ze terecht kunnen. Het gebrek aan kennis van de Nederlandse taal levert ook problemen op bij het betalen van boetes, wat voor escalatie van de te betalen bedragen zorgt, verder versterkt door het niet kunnen lezen/begrijpen van de incassobrieven. Een hindernis voor het regelen van financiële zaken voor arbeidsmigranten is het gebruik van DigiD. Hiervoor moet men namelijk ingeschreven staan in de BRP wat lang niet alle arbeidsmigranten weten.

24 | HUISVESTING ARBEIDSMIGRANTEN

We willen ook dat betrokkenen hier veilig en gezond wonen en de weg leren te vinden in onze samenleving. Ook bij een kortdurend verblijf is het van belang dat zij toegang hebben tot informatie over bereikbaarheid van huisarts, tandarts, hulpdiensten e.d. en registratie bij de RNI en in het nachtregister. Omdat een kort verblijf kan uitmonden in een langer verblijf, is het ook praktisch deze groep te informeren over de verplichting (en de daaraan verbonden voordelen) om zich na 4 maanden in te schrijven als inwoner van de gemeente. Website In navolging van een aantal andere gemeenten in en buiten Rivierenland komt er op de gemeentelijke website-informatie die specifiek is gericht op de arbeidsmigranten. De teksten zijn in het Nederlands, Engels en Pools. De Regio Rivierenland start in 2021 met het ontwikkelen van een regionaal kenniscentrum voor arbeidsmigranten. Wanneer dit operationeel is kan hiernaar vanuit de gemeentelijke website worden verwezen.

Informatie op de gemeentelijke website voor arbeidsmigranten  Hoe werkt registratie: in- en uitschrijving in de BRP of RNI en de aanvraag van een uittreksel BRP (algemene informatie en directe mogelijkheid voor in- en uitschrijven en aanvragen uittreksel)?  Welke zaken moet men regelen om in Nederland te wonen en te werken? Het gaat onder meer om een doorverwijzing naar de brochure ‘Nieuw in Nederland’ (beschikbaar in een groot aantal talen) van de Rijksoverheid, het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en naar de websites ‘Polamb.nl’ (Polen in Nederland) en ‘Polonia.nl’.  Melden van ongelukken op het werk en overtredingen door de werkgever: doorverwijzing naar de Inspectie van het ministerie SZW.  Regels voor de huisvesting (bijvoorbeeld het maximaal aantal bewoners per kamer) en problemen met (de kwaliteit van) huisvesting: doorverwijzing naar de gemeente.  Belangrijke telefoonnummers en e-mailadressen: van hulpdiensten 112, huisartsenpraktijken, gemeente (vast contactpersoon), Platform ‘Beleid Arbeidsmigranten’, ambassades.

 Informatie over het leven in Nederland en West Betuwe: onder meer over taalonderwijs, zwemmen en zwemonderwijs, recreatiemogelijkheden, openbaar vervoer en de belangrijkste verkeersregels, het afsluiten van een zorgverzekering, afvalscheiding en -inzameling, mogelijkheden op de reguliere woningmarkt (huur en koop), algehele gedragsregels en voorkómen van overlast.  Voorlichting op het terrein van de gezondheidszorg (in samenwerking met de GGD).  Mogelijkheid om open vragen te stellen die worden doorgezonden naar een vast contactpersoon.

Informatie bij werkgevers, uitzendbureaus en huisvesters De meeste essentiële informatie voor arbeidsmigranten dienen in het Nederlands, Engels, Duits en Pools op een duidelijk herkenbare plaats voor arbeidsmigranten te worden opgehangen bij huisvesters die hen onderdak bieden. Ook is het wenselijk dat werkgevers en uitzendbureaus deze informatie ophangen. De gemeente zal hiervoor een concept tekst aanleveren. Het gaat met name om belangrijke telefoonnummers (met betrekking tot calamiteiten, gezondheidszorg, werkomstandigheden, enz.) en informatie over gebruikelijke regels in Nederland. Vanzelfsprekend kan een huisvester hier zijn eigen huisregels aan toevoegen. Welkomstpakket Om arbeidsmigranten wegwijs te maken in Nederland en West Betuwe, wordt voorgesteld iedere in de BRP of RNI geregistreerde arbeidsmigrant een welkomstpakket aan te bieden. Dit omvat een paar praktische zaken zoals verlichting op de fiets of om de arm (veel arbeidsmigranten voeren in het donker meestal geen verlichting), een folder met informatie over wonen en werken

25 | HUISVESTING ARBEIDSMIGRANTEN

in West Betuwe, de regels die daarbij gelden en belangrijke (e-mail)adressen en telefoonnummers. Contactpersoon Daarnaast is het voorstel bij de gemeente een contactpersoon aan te wijzen die het vaste aanspreekpunt is voor iedereen die betrokken is bij het verblijf van arbeidsmigranten: werkgevers, uitzendbureaus, huisvesters, maatschappelijke organisaties, hulpdiensten en uiteraard de arbeidsmigranten zelf. Ook de overige inwoners kunnen met vragen over arbeidsmigranten bij deze persoon terecht. De contactmedewerker zet vragen uit in de gemeentelijke organisatie en andere organisaties en koppelt antwoorden weer terug. Ook kan hij zij als vaste vraagbaak c.q. vertrouwenspersoon voor de arbeidsmigranten optreden. De medewerker is via de website van de gemeente of via email of telefoon bereikbaar. Gesprekken en platform De ervaring leert dat het beeld van arbeidsmigranten bij de eigen inwoners niet altijd positief is. Soms is dat beeld gebaseerd op door hen ervaren overlast (die samen kunnen hangen met de leefstijl maar ook met de huisvestingssituatie van arbeidsmigranten), soms is mogelijk ook sprake van vooroordelen. Omgekeerd weten we niet hoe arbeidsmigranten over onze samenleving denken en welke problemen zij ervaren. Het is daarom belangrijk het gesprek met elkaar aan te gaan met als doel tot wederzijds begrip en uiteraard het oplossen van ervaren knelpunten te komen.

Een van de actiepunten op basis van het beleidsplan is daarom het organiseren van dergelijk gesprekken. Dit kan bij gebleken belangstelling de basis vormen voor een vervolgens in te stellen ‘platform arbeidsmigranten’ dat periodiek bijeen komt om lopende zaken te bespreken. Naast de gemeente kunnen hieraan werkgevers, uitzendbureaus, huisvesters, maatschappelijke organisaties, inwoners en natuurlijk arbeidsmigranten zelf deelnemen. Via het platform kunnen arbeidsmigranten worden gestimuleerd deel te nemen aan de samenleving (o.a. het verenigingsleven). Onderwijs en scholing De arbeidsmarkt verandert. Werkgevers geven aan dat zij in toenemende mate behoefte hebben aan werknemers die op mbo-niveau 3 en 4 zijn geschoold in plaats niveau 1 en 2. Dat geldt ook voor arbeidsmigranten. Zeker voor de hier langer of permanent verblijvende arbeidsmigranten kan dan ook sprake zijn van (bij-)scholing. Dat is het belang van de bedrijven maar ook van de arbeidsmigranten zelf. Het levert tevens een bijdrage aan hun integratie in de samenleving. In de bijeenkomst van november 2020 is ervoor gepleit de samenwerking te zoeken met het mboonderwijs als het gaat om deze (bij-)scholing. In het geval van West Betuwe zijn dat de Fruit Tech Campus, het ROC Rivor en Helicon. Als het gaat om gezinnen met kinderen is vaak extra aandacht nodig voor de kinderen.

Zeker in de eerste jaren van hun verblijf gaan arbeidsmigranten er van uit dat ze hier tijdelijk wonen en veel heen en weer pendelen tussen Nederland en het land van herkomst. Zij en hun kinderen leren daarom de Nederlandse taal niet goed. Doordat de ouders lange dagen werken blijft er soms weinig tijd voor de kinderen over. Kinderen lopen daardoor taalachterstand op, met als bijkomende gevolgen weinig contacten met andere kinderen en soms moeilijk gedrag. Uiteraard geldt dit niet voor alle arbeidsmigranten en zijn er verschillen per nationaliteit.16 De gemeente zal hier aandacht aan besteden door voorlichting aan de gezinnen en het in gesprek gaan met de basisscholen in

16

Het Kennisplatform Integratie & Samenleving (KIS) heeft hierover in december 2019 een kennisatelier georganiseerd

26 | HUISVESTING ARBEIDSMIGRANTEN

hoeverre de problematiek zich concreet in West Betuwe voordoet. Om kinderen een betere start op de basisschool te geven kunnen zij vanaf de leeftijd van ongeveer 2,5 jaar voor- en vroegschoolse educatie (VVE). In West Betuwe zijn er mogelijkheden voor deze kinderen in de vorm van extra ondersteuning in de kinderopvang. De samenwerking met het basisonderwijs zorgt ervoor dat de overstap vervolgens naar groep 1 zo soepel mogelijk gaat. (Preventief) gezondheidsbeleid Als gevolg van de coronacrisis is er meer aandacht voor de gezondheidssituatie van arbeidsmigranten. Duidelijk is geworden dat slechte en krappe huisvesting, maar ook het niet goed regelen van het vervoer naar het werk de kans op infectieziektes als corona vergroten. Daarnaast is het ook voor arbeidsmigranten noodzakelijk een goed preventief gezondheidsbeleid te ontwikkelen gericht op een gezonde leefstijl, waaronder het tegengaan van overmatig alcoholgebruik. Bij de gezinnen gaat het tot slot om de jeugdgezondheidszorg. De zorgtaken hiervoor worden uitgevoerd door GGD Gelderland-Zuid. De gemeente zal samen met de GGD bezien of hiervoor de (preventieve) gezondheidszorg voor arbeidsmigranten extra aandacht behoeft. Hierbij wordt samengewerkt met ketenpartners rondom de opvang en integratie van deze doelgroep.

27 | HUISVESTING ARBEIDSMIGRANTEN

Hoofdstuk 6: Samenwerking

De gemeente vervult een belangrijke rol in het beleid voor arbeidsmigranten, maar kan dat niet alleen: het is een integraal en daarmee ook interactief beleidsterrein waarin veel partijen een rol spelen. Bij de beleidsvoorbereiding hebben we stakeholders als werkgevers, uitzendbureaus, huisvesters en maatschappelijke organisaties betrokken. Maar ook onze burgers, waaronder arbeidsmigranten. Diezelfde partijen hebben we ook hard nodig bij de uitvoering van het beleid. Maar ook regionale samenwerking en afstemming met de provincie zijn belangrijk bij de uitvoering van het beleid, zoals de ontwikkeling van huisvestingslocaties. Door anderen te betrekken bij ons beleid krijgen we zelf nieuwe inzichten waardoor een beter beleid kan ontstaan, draagvlak ontstaat voor plannen en de relatie met de burger verbetert. 6.1 Samenwerking met andere partijen in de gemeente

Het beleidsplan is in samenspraak met werkgevers, uitzendbureaus, huisvesters en maatschappelijke organisaties in de vorm van een tweetal bijeenkomsten besproken. In de eerste bijeenkomst (november 2020) is gediscussieerd over de belangrijkste uitgangspunten voor het beleid. De insteek van de gemeente om te komen tot integraal beleid is in deze bijeenkomst onderschreven. In de tweede bijeenkomst (februari 2021) is het concept beleidsplan met hen besproken. De partijen worden ook bij de uitvoering van het beleid betrokken. De gemeente streeft – naast ad hoc overleg – ernaar om jaarlijks een bijeenkomst te beleggen over de voortgang van de uitvoering van het beleid (zie ook hoofdstuk 7) en eventuele knelpunten. Met name bij de ontwikkeling van grotere huisvestingslocaties willen wij op basis van een convenant goede afspraken maken met de huisvester over goede en veilige woonomstandigheden, alsook de rechten van arbeidsmigranten. Bij de ontwikkeling van grotere huisvestingsprojecten worden verder omwonenden en andere belanghebbenden betrokken. De initiatiefnemer is hiervoor in eerste instantie verantwoordelijk. De gemeente kan hierbij wel ondersteuning bieden. Ook zullen zoals eerder genoemd politie en waar nodig brandweer en GGD worden betrokken bij controle en handhaving, en waar gewenst bij meer algemene beleidsonderwerpen. Het in par.

5.2 genoemde platform arbeidsmigranten kan een goede basis vormen om periodiek maatschappelijke organisaties, verenigingen, inwoners en arbeidsmigranten zelf bij de uitvoering van het beleid te betrekken. 6.2 Regionale samenwerking en overleg provincie

De ervaring leert dat werkgevers, goedwillende uitzendbureaus en huisvesters een eenduidig regionaal beleid op prijs stellen. Vanzelfsprekend zal elke gemeente daarbij zijn specifieke inkleuring aan het beleid geven, gebaseerd op de omstandigheden in de gemeente en bestuurlijke keuzes. West Betuwe werkt nauw samen met de 7 andere gemeenten in de Regio Rivierenland, onder meer in de vorm van een goede informatie-uitwisseling en kennisdeling. Op onderdelen wordt een gezamenlijk instrumentarium ontwikkeld. Zo verkent de regio momenteel de mogelijkheden om te komen tot een gezamenlijk kenniscentrum met een gezamenlijke informatievoorziening voor arbeidsmigranten en hun werkgevers, uitzendbureaus en huisvesters. Daaruit kan zich een regionale beheerorganisatie ontwikkelen voor bemiddeling bij de huisvesting aan arbeidsmigranten en de controle op de kwaliteit daarvan. Ook is het goed denkbaar in de toekomst te komen tot een regionaal digitaal nachtregister.

28 | HUISVESTING ARBEIDSMIGRANTEN

Tot slot zien wij de provincie Gelderland als belangrijke gesprekspartner, zowel over de invulling van het voorgesteld beleid als bij de ontwikkeling van concrete huisvestingslocaties.

29 | HUISVESTING ARBEIDSMIGRANTEN

Hoofdstuk 7: Uitvoering, monitoring en evaluatie

Beleid maken is geen doel op zicht, het biedt wel de basis om maatregelen daadwerkelijk uit te voeren. Daarom is aan dit beleidsplan een uitvoeringsprogramma toegevoegd, dat aangeeft welke maatregelen we willen uitvoeren, op welke termijn dat is, welke partijen daarbij worden betrokken en indicatief welke kosten er mee zijn gemoeid. We willen ook de vinger aan de pols houden of het uitvoeringsprogramma daadwerkelijk en tijdig tot uitvoering komt. Bovendien willen we de effecten van de maatregelen in beeld brengen. Dat doen we op basis van een te ontwikkelen monitoringsysteem. 7.1 Uitvoeringsprogramma

Het in de vorige hoofdstukken beschreven beleid leidt tot het volgende uitvoeringsprogramma voor de komende 2 jaar: wat?

wie?

wanne er?

kosten voor de gemeente

overleg met provincie over huisvesting in het buitengebied/ bij agrarische bedrijven

Team ROW

reguliere ambtelijke capaciteit

ontwikkelen instrumentarium regulering huisvesting, ontwikkelen instrumentarium bestuurlijke dwang bij illegale bewoning aanpassingen APV

Team ROW

2e helft 2021 2e helft 2021

HUISVESTINGSBELEID (HOOFDSTUK 3)

inventariseren en waar mogelijk legaliseren bestaande huisvesting aan hand van toetsingskader

aanschrijven agrarische bedrijven voor aanvraag vergunning short stay huisvesting seizoenwerkers

reguliere ambtelijke capaciteit

ODR

Handhaving ODR mogelijk als meerwerk

Team APV

reguliere ambtelijke capaciteit € 20.000

Extern bureau

2022

ODR

Inzet ODR mogelijk als meerwerk

Team ROW Team Publiek Team ROW

reguliere ambtelijke capaciteit reguliere ambtelijke capaciteit

2022

beoordeling huisvestingsinitiatieven veilingterrein en fase 1 distributiecentra Albert Heijn/ Blokker Geldermalsen aan hand van toetsingskader en vervolgens in procedure brengen (inclusief inspraak)

Team ROW

2e helft 2021

reguliere ambtelijke capaciteit

beoordeling overige initiatieven voor nieuwe mid stay huisvesting en vervolgens realisering

Team ROW

2022 en verder

reguliere ambtelijke capaciteit

ODR

30 | HUISVESTING ARBEIDSMIGRANTEN

overleg in het kader van de prestatieafspraken met Kleurrijk Wonen, De Kernen en De Goede Woning-Neerijnen over doorstroming arbeidsmigranten naar permanente huisvesting (eventueel flexwonen)

2e helft 2021

Team ROW

reguliere werkzaamheden reguliere ambtelijke capaciteit

REGISTRATIE, TOEZICHT EN HANDHAVING (HOOFDSTUK 4) actief stimuleren inschrijving arbeidsmigranten in BRP (verblijf langer dan 4 maanden)

Team Publiek

2021 e.v.

reguliere ambtelijke capaciteit

ontwikkelen digitaal nachtregister verblijf arbeidsmigranten (mogelijk regionaal)

extern bureau

2e helft 2021

€ 5.000

aanpassen APV voor verplichting bijhouden digitaal nachtregister

Team APV/Vergunningen

2e helft 2021

reguliere ambtelijke capaciteit

onderhoud digitaal nachtregister

extern bureau

jaarlijks

€ 2.000 per jaar

intensivering uitvoering vergunninggebonden en niet-vergunninggebonden handhaving

ODR BOA’s

2021 e.v.

€ 80.000 per jaar (BOA, ODR) Op basis van te maken afspraken met ODR over meerwerk

opzetten informatievoorziening en welkomstpakket

Communicatie

2e helft 2021 en 1e helft 2022

stimuleren en faciliteren maatschappelijke organisaties en verenigingen t.b.v. activiteiten voor arbeidsmigranten

Team sociaal beleid/ team communicatie

2022

reguliere ambtelijke capaciteit, out of pocketkosten € 10.000 reguliere ambtelijke capaciteit

instellen Platform beleid arbeidsmigranten en periodiek overleggen

Teams ROW, Communicatie, Economische zaken, Sociaal beleid, Veiligheid Team Sociaal beleid (onderwijs)

vanaf 2022

€ 1.500 per jaar

2022

reguliere ambtelijke capaciteit

verkennen behoefte aan extra ondersteuning van kinderen van arbeidsmigranten in de vroegen voorschoolse educatie en het primair onderwijs

Team Sociaal beleid (onderwijs)

2022

reguliere ambtelijke capaciteit

verkennen extra aandacht voor (preventieve) gezondheidszorg voor arbeidsmigranten

Team Sociaal beleid

2022

reguliere ambtelijke capaciteit

Teams ROW, Communicatie,

jaarlijks

reguliere ambtelijke capaciteit

SOCIAAL PERSPECTIEF (HOOFDSTUK 5)

verkennen behoefte aan (bij-)scholing arbeidsmigranten en nadere afspraken hierover

SAMENWERKING (HOOFDSTUK 6) Jaarlijks overleg werkgevers, uitzendbureaus en huisvesters

31 | HUISVESTING ARBEIDSMIGRANTEN

opstellen convenanten bij grootschalige huisvesting

periodiek ambtelijk en bestuurlijk overleg Regio Rivierenland

Economische zaken, Sociaal beleid, Veiligheid Team ROW Team Veiligheid Team Juridische Zaken Team ROW

2022 en eventueel latere jaren periodiek

reguliere ambtelijke capaciteit)

reguliere ambtelijke capaciteit

Veel werkzaamheden zullen waar mogelijk binnen de reguliere ambtelijke capaciteit worden uitgevoerd. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan wordt dit tijdig aangegeven en zal de planning worden aangepast. Met betrekking tot de werkzaamheden van de ODR is het zeer lastig in te schatten welke tijdsinvestering gemoeid is met de genoemde zaken. Hierover moeten aparte afspraken gemaakt worden die mogelijk als meerwerkproject vorm krijgen. Voorlopig wordt een budget van € 80.000 aangehouden voor het intensiveren van de handhaving. 7.2 Monitoring Goede monitoring zorgt ervoor dat de inhoud van dit beleidsplan actueel, bekend en gedragen blijft. Om de gemeenteraad op de hoogte te houden van deze ontwikkelingen en initiatieven wordt tenminste eenmaal per jaar een notitie aangeboden met daarin een overzicht. Dit overzicht wordt ook met de stakeholders, zoals werkgevers, uitzendbureaus en huisvesters en in het eventueel op te richten platform arbeidsmigranten besproken. Wat staat er in de jaarlijkse monitor?  Aantal in- en uitgeschreven arbeidsmigranten in BRP naar nationaliteit.  Aantal overnachtingen door kort verblijvende arbeidsmigranten (korter dan 4 maanden) o.b.v. het digitaal nachtregister.  De opbrengsten van het digitaal nachtregister.  De kosten van uitgevoerd onderzoek, controles en handhaving.

 Uitkomsten van periodieke inventarisaties op locaties waar arbeidsmigranten verblijven (zoals in 2020 uitgevoerd door Legitiem).  Meldingen van overlast en incidenten en uitkomsten van handhavingszaken met betrekking tot de huisvesting van arbeidsmigranten.  Ingediende initiatieven voor de huisvesting van arbeidsmigranten en de beoordeling door de gemeente hiervan.  Afgegeven (tijdelijke) omgevingsvergunningen voor de huisvesting van arbeidsmigranten en gerealiseerde projecten.  De belangrijkste resultaten van de bijeenkomsten van het Platform beleid arbeidsmigranten en eventueel andere signalen van werkgevers/uitzendbureaus, huisvesters en maatschappelijke organisaties.  De belangrijkste resultaten van het bestuurlijk en ambtelijk overleg arbeidsmigranten in (boven-) regionaal verband

32 | HUISVESTING ARBEIDSMIGRANTEN

7.3 Evaluatie

Het beleid is opgesteld voor de periode 2021 tot en met 2024. Een volledige beleidscyclus omvat ook een evaluatie van het beleid. Het voorstel is om in 2024 het huisvestingsbeleid arbeidsmigranten te evalueren en de uitkomsten hiervan aan het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad aan te bieden. Met de uitkomsten kunnen we het beleid zo nodig herijken. Evaluatieaspecten  Worden arbeidsmigranten consequent in- en uitgeschreven in de BRP en RNI, ondersteunen werkgevers, uitzendbureaus en huisvesters dit in voldoende mate?  Wordt het digitaal nachtregister consequent door huisvesters bijgehouden?  Heeft het zin om verblijfsbelasting te innen?  Is de huisvesting ook daadwerkelijk gerealiseerd c.q.

in ontwikkeling? Hebben we de goede kwaliteitscriteria voor deze huisvesting geformuleerd?  Is voor bestaande en nieuwe huisvesting steeds een tijdelijke vergunning verleend?  Is sprake van effectieve en efficiënte controle en handhaving met betrekking tot de huisvesting?  Is een sociaal netwerk tot stand gekomen gericht op maatschappelijke ondersteuning en integratie van de (langer verblijvende) arbeidsmigranten?  Is een adequate informatievoorziening tot stand gekomen?  Hebben alle betrokkenen in voldoende mate bijgedragen aan het realiseren van de geformuleerde doelstellingen? Wat waren hierbij de succes- en faalfactoren?  Zijn afgesloten convenanten en de individuele afspraken met huisvesters effectief gebleken en zijn de afspraken in voldoende mate nageleefd?  Zijn onze inwoners, waaronder de arbeidsmigranten zelf, voldoende betrokken bij de voorbereiding en de uitvoering van het beleid? Zijn zij tevreden over het gevoerde beleid?

33 | HUISVESTING ARBEIDSMIGRANTEN