plan-van-aanpak-duurzame-warmte-enspijk-v1.2 (1).pdf

4.1.2 Gedragscode De werkgroep heeft een gedragscode opgesteld (zie Bijlage C) waarin de uitgangspunten en de basisprincipes van ethisch gedrag staan beschreven waar alle mensen die in-, met en namens DWE werken zich aan dienen te houden. Tevens wordt er een vertrouwenspersoon aangewezen. Daarnaast wordt gekeken naar aspecten die van toepassing zijn op de duurzaamheid van de organisatie en de beoogde coöperatie Duurzame Warmte Enspijk. Het gaat hier om: het optimaal functioneren van de organisatie, transparantie, inclusiviteit, controleerbaarheid en eerlijkheid. 4.1.3 Samenkomstmomenten De samenkomstmomenten van de complete werkgroep vinden plaats op de eerste woensdag van de maand in de Dorpskamer (Molenkampstraat 4, Enspijk) van 19:30 uur tot 21:30 uur. De subgroepen komen ook regelmatig bij elkaar en richten zich dan op deeltaken die betrekking hebben op

©DWE 2022 Plan van Aanpak, Pagina 26 van 46

bovengenoemde inhoudelijke onderdelen (zie 3.2). De samenkomstmomenten van de subgroepen kunnen ook in de Dorpskamer plaatsvinden maar natuurlijk ook bij een teamlid thuis. Dit zal in overleg worden bepaald. De standaard agenda van de algemene samenkomstmomenten ziet er als volgt uit: 1) Mededelingen 2) Actielijst 3) Notulen 4) Organisatie 5) Techniek 6) JEF 7) Duurzaamheid 8) Risico 9) Draagvlak 10) Vragen- en reflectierondje Een tweewekelijkse update per email wordt gebruikt om de werkgroepen ook tussendoor van elkaars vorderingen op de hoogte te houden. Tevens dient deze voor het op de hoogte te houden van de betrokken ambtenaren bij GWB en de RES Regio Rivierenland. 4.1.4 Centrale werkmap voor documenten Om op afstand samen te kunnen werken aan dezelfde bestanden, zoals word-documenten en Excelsheets wordt er gewerkt met Syncthing omdat het geschikt is voor alle gangbare platformen (Windows, IOS, Android, Linux). Bij de selectie hiervan is rekening gehouden met de kosten en gebruiksgemak. Daarnaast is ook rekening gehouden met de ethische kant van het gebruik van software, privacy, veiligheid en toegankelijkheid. Hiermee wordt ook duurzaam gebruik van software nagestreefd. Syncthing is kosteloos te gebruiken en verkoopt de gegevens van de gebruiker niet door aan derden en gebruikt deze gegevens ook niet om gerichte advertenties aan te bieden.

Men is afhankelijk van donaties van de gebruikers daarom is het een overweging waard om een donatie te doen zodra er een geldstroom binnen het DWE-initiatief op gang komt. Ieder werkgroeplid heeft een mapje genaamd DWE - Werkgroep op zijn of haar pc, tablet of telefoon dat hetzelfde werkt als ieder ander mapje. Iedereen zou er dus, eventueel na wat opstarthulp, mee moeten kunnen werken. Op de achtergrond zorgt Syncthing ervoor dat de bestanden in dit mapje worden gesynchroniseerd met hetzelfde mapje op de pc van de andere leden. De daadwerkelijke bestanden staan dus bij iedereen op de pc en men is niet continue afhankelijk van een internetverbinding of een cloudomgeving. Wil je echter zeker weten dat je vlak na het opstarten van je pc de meeste actuele versie hebt van het document waar je aan wilt gaan werken, dan is het aan te bevelen om Syncthing even (orde grote van een minuutje) de tijd te geven om ook op te starten en te synchroniseren. Er zijn verschillende controles nodig voordat iemand toegang krijgt tot de bestanden en tevens wordt er gewerkt met een degelijke versleuteling bij het versturen van de data. De veiligheid is dus op een betrouwbare manier geregeld. Er is een bondige instructie geschreven (zie Bijlage C) die uitlegt hoe Syncthing te installeren en in gebruik te nemen. In Syncthing zit een back-up geïntegreerd; deze is toegankelijk via de knop 'versies'.

4.1.5 Waarborging voortgang en kwaliteit De voortgang van het DWE-initiatief zal worden gewaarborgd door naar het einddoel te blijven werken: Duurzame Warmte voor Enspijk. We zorgen ervoor dat de in dit PvA beschreven rollen te allen tijde ingevuld blijven door bij het vertrek van een werkgroeplid tijdig voor nieuwe invulling te zorgen. Dit doen we onder meer door het werven van leden voor de coöperatie. Deze leden leveren totdat het systeem werkt een (zeer) kleine financiële bijdrage. Hiermee is er reeds enige betrokkenheid bij het

©DWE 2022 Plan van Aanpak, Pagina 27 van 46

initiatief en is de stap naar het leveren van een extra bijdrage in de werkgroep kleiner. Daarnaast zullen er go/no go momenten worden ingepland die als tussenstop in het lange proces dienen. Op deze momenten wordt geëvalueerd of we nog het juiste doen in het kader van het doel en/of er zo nodig bijgestuurd moet worden. De kwaliteit van het initiatief wordt gewaarborgd door kwaliteit boven haast te plaatsen, er wordt niet 'afgeraffeld'. Ofwel, wanneer er gekozen moet worden tussen snel iets regelen of dit op een gedegen manier doen, dan geniet de laatste aanpak de voorkeur. Hiermee voorkomen we dat we steken laten vallen als gevolg van haast. Daarbij streven we ernaar om duurzaam te zijn, wat betekent dat de resultaten van het initiatief degelijk zijn en met name ook voor volgende generaties beschikbaar zijn en iets opleveren. Bovendien zullen de wettelijke bepalingen van de warmtewet van toepassing zijn. Deze dwingen een minimale kwaliteit van het warmtesysteem af, zoals een naar behoren functionerend warmtenet en een zekere garantie voor de temperatuur van leefruimtes. Om de kans op fouten en risico's te minimaliseren zal er jaarlijks een risico-inventarisatie uitgevoerd worden op basis van de FMEA-methode. 4.2 Rollen en taken Een goede rolomschrijving en taakverdeling zal bijdragen aan een efficiënte en daadkrachtig functionerende DWE-werkgroep.

In de werkgroep rol- en taakverdelingslijst (zie Bijlage C) staat beschreven wie zich bezighoudt met welke onderdelen van het initiatief en welke rol hij of zij invult. In iedere fase kan de persoon die een bepaalde rol invult veranderen. Door hier te beschrijven wat er ongeveer in het takenpakket van een bepaalde rol zit, is het relatief makkelijk om een taak over te dragen en zodoende de voortgang te waarborgen. Daarbij moet opgemerkt worden dat niet iedere rol ingevuld hoeft te worden door iemand uit de werkgroep. Wanneer nodig kan er iemand ingehuurd worden. Tot op heden is de tijd en inspanning van de DWE-werkgroep op vrijwillige basis geweest. Ondanks dat men dit met veel plezier heeft gedaan zal eerder of later in de ontwikkeling van het DWE-initiatief deze inspanning beloond moeten gaan worden. Om te beginnen kan dit om een symbolische beloning gaan zoals een vrijwilligersbijdrage. In ieder geval moet dit na de oprichting van de coöperatie overwogen worden. Op het moment dat het initiatief serieuze omvang en kasstroom krijgt zal de beloning verder verhoogd moeten worden naar gangbare financiële vergoedingen voor het uitvoeren van een bepaalde functie. Vooralsnog beogen we de hieronder beschreven rollen en bijbehorende taken in te vullen. Hierbij wordt vermeld of het een bestuursfunctie binnen de coöperatie betreft.

Sommige van deze rollen zijn mogelijk bij een persoon te beleggen zodat niet per definitie een omvangrijke (en daardoor mogelijk minder slagvaardige) werkgroep ontstaat. Desalniettemin zal het bestuur uit minimaal drie personen bestaan en waar en/of wanneer nodig uitgebreid worden, maar altijd uit een oneven aantal bestaan. 4.2.1 Voorzitter (bestuursfunctie) De voorzitter draagt zorg voor de voorbereiding en het opstellen van de agenda van reguliere overleggen die hij of zij tevens voorzit/leidt. De voorzitter houdt ook de voortgang van het reguliere overleg bij en zorgt ervoor dat er niet te veel wordt afgeweken van onderwerpen en houdt de beschikbare tijd tijdens een regulier overleg bij. 4.2.2 Project(bege)leider De projectleider organiseert en faciliteert het werk. Dit doet hij of zij door acties uit de planning en dit PvA te coördineren en te beleggen bij de werkgroepleden. Tevens zal hij of zij de voortgang hiervan monitoren en waarborgen. Als gevolg van de complexiteit van het project is het ook van belang dat hij

©DWE 2022 Plan van Aanpak, Pagina 28 van 46

ervoor zorgt dat aan elkaar gerelateerde zaken met elkaar verbonden worden. Zo kan bijvoorbeeld de technicus werken aan berekeningen en het ontwerp waar hij of zij de beschikbare ruimte in de Enspijkse huizen voor nodig heeft. Tegelijkertijd is de PR-manager bezig met het opstellen van een enquête voor de bevordering van het informeren en het draagvlak. Deze enquête belandt bij alle inwoners van Enspijk in de brievenbus. De projectleider zorgt er dan voor dat de vraag van de technicus in de enquête van de PR-manager wordt verwerkt. Of, wanneer de afstemmer voor een oriënterend gesprek op bezoek is geweest bij een investeerder, waarborgt de projectleider dat de verkregen informatie bij de penningmeester komt, zodat dit weer verwerkt kan worden in het ontwerp van de business case. Voor de kortetermijnacties beheert de projectleider de actielijst (zie Bijlage C). 4.2.3 Notulist De notulist zorgt voor het documenteren van besproken zaken tijdens reguliere overleggen. Samen met de projectleider zorgt deze ook voor de toevoeging van acties aan de actielijst. 4.2.4 Afstemmer De afstemmer houdt zich bezig met de formele kant van de communicatie.

Hij of zij stemt af en coördineert afstemming met: RES Rivierenland, waterschap Rivierenland; woningcorporatie KleurrijkWonen; netbeheerder Liander; GWB; adviesbureaus; financiers; andere initiatieven (zie communicatielijst en zie Bijlage C voor de locatie hiervan op de gezamenlijke schijf). Verder is deze persoon de 'stem' naar de buitenwereld en haalt deze informatie binnen over bijvoorbeeld hoe collegainitiatieven zoals Betuwewind e.e.a. organiseert. De afstemmer zorgt ervoor dat hij geïnformeerd en/of vergezeld wordt door werkgroepleden met de relevante inhoudelijke kennis. 4.2.5 PR-Manager - Vormgeving en facilitair De PR-manager - Vormgeving en facilitair houdt zich bezig met de vormgeving en de opmaak van de relevante communicatiemiddelen uit paragraaf 3.2.4.3. Hiervoor zal hij of zij een huisstijl ontwikkelen en waarborgen. Daarnaast organiseert en faciliteert hij of zij PR-aangelegenheden zoals de informatieavonden voor inwoners, de enquêtes en promotiemateriaal. Hij of zij draagt zorg voor het met regelmaat organiseren van een mailing/nieuwsbrief waarin de inwoners van Enspijk worden geïnformeerd over de ontwikkelingen binnen DWE. Het werk van de PR-manager - Vormgeving en facilitair kan niet los gezien worden van het werk van de PR-manager - Communicatie.

Waar de eerste zich concentreert op de uitvoering en de vormgeving van de PR concentreert de tweede zich op de strategie en de inhoud hiervan. 4.2.6 PR-Manager - Communicatie De PR-manager - Communicatie houdt zich onder andere bezig met het bedenken en verbeteren van de boodschap, schrijven, communiceren met journalisten, stakeholders en media. De PR-manager is verantwoordelijk voor de strategie achter de, met name, informele communicatie en publiciteit over DWE voor zowel de inwoners van Enspijk als daarbuiten. Hij of zij bepaalt dan ook wanneer en hoe bijvoorbeeld door middel van enquête(s) - informatie bij de inwoners opgehaald zou moeten worden. De werkgroep bepaalt het onderwerp van de informatievoorziening, maar de PR-manager Communicatie bepaalt de inhoud van de informatievoorziening. Hij of zij is ook verantwoordelijk voor het bijhouden van de website en het LinkedIn-profiel van DWE. Voor de inzet en coördinatie van de andere communicatiemiddelen (zie paragraaf 3.2.4.3) zullen beide PR-managers. Veel met elkaar samenwerken en afstemmen. 4.2.7 Penningmeester (bestuursfunctie) De penningmeester is verantwoordelijk voor het beheer en de controle van de financiën. Hiervoor zal hij of zij een degelijke begroting opstellen, de inkomsten en uitgaven administreren en jaarlijks de

©DWE 2022 Plan van Aanpak, Pagina 29 van 46

jaarrekening opstellen bijhouden, een kascommissie aanstellen en ervoor zorgen dat de benodigde gegevens aan de kascommissie worden aangedragen. In nauwe samenwerking met de secretaris en de jurist zal de penningmeester de financiële zaken uit het ‘JEF-onderdeel’ ten uitvoer (laten) brengen. 4.2.8 Secretaris (bestuursfunctie) De secretaris draagt naast de penningmeester zorg voor de overige administratie. Hier vallen ook de boekhouding en het beheer van de benodigde verzekeringen onder. In nauwe samenwerking met de penningmeester en de jurist draagt de secretaris zorg voor de uitvoering van de eigendomsorganisatie gerelateerde zaken uit het JEF onderdeel. 4.2.9 Juridisch-Financieel coördinator De Juridisch-Financieel coördinator is degene die de contracten beheert met de (toekomstige) leden van de coöperatie en met leveranciers van onder meer geld (bv. subsidieverstrekker of bank), goederen (bv. een onderdeel van de fysieke installatie) en diensten (bv. een adviesbureau). Ook zorgt de jurist voor de samenwerkingsovereenkomsten met bijvoorbeeld overheden of andere instanties. Hier vallen ook de vergunningen onder. Deze persoon draagt ook zorg voor de opstelling en het beheer van de algemene (leverings)voorwaarden. Degene die deze rol invult hoeft niet per se een juridische achtergrond te hebben.

Met affiniteit voor dit onderwerp en de nodige coördinerende kwaliteiten kan deze persoon ook de benodigde kennis inhuren. Een goede start zou gemaakt kunnen worden door bij Betuwewind en Thermo Bello te informeren hoe zij de juridische zaken hebben georganiseerd. Dit alles valt onder het ‘JEF-onderdeel’ en wordt uitgevoerd in nauwe samenwerking met de penningmeester en de secretaris. 4.2.10 Technicus - Warmtesysteem De technicus-warmtesysteem is het technische geweten van het project. Hij heeft kennis van de technische systemen die ontwikkeld, ontworpen, gerealiseerd en beheerd gaan worden. Hij draagt zorgt voor de uitvoering van de taken uit het techniek onderdeel en kan over de inhoud discussiëren met bijvoorbeeld een ingenieursbureau en de DWE-werkgroep meenemen in hoe de systemen functioneren. De technicus zal een leidende rol spelen bij het, al dan niet collectief organiseren van op duurzame warmte voorbereidende maatregelen aan de huizen. Ook houdt hij zicht op tussentijdse, niet altijd CO2 neutrale, maatregelen aan de woningen in de overgangsperiode van de huidige naar de nieuwe duurzame verwarming. Hierbij kan gedacht worden aan een gasgestookte CV-ketel die nu vervangen moet worden terwijl een huishouden over 5 jaar aangesloten kan worden op het warmtenet.

4.2.11 Technicus-IT Een technicus voor de IT-gerelateerde techniek is echter ook nodig, met name voor de digitale samenwerking. Bijvoorbeeld het opzetten van digitale telefoonconferenties en het beheren van de gedeelde werkmap en/of cloudomgeving. Niet iedereen in de werkgroep heeft de benodigde vaardigheden om direct via de digitale weg samen te werken. De IT-technicus zal hier een ondersteunende rol in hebben. 4.2.12 Duurzaamheidsgeweten Degene die de duurzaamheid van het initiatief onderzoekt en waarborgt wordt het duurzaamheidsgeweten genoemd. Hij (m/v/x) zorgt voor een duidelijke en door de DWE gedragen beschrijving van de duurzaamheidscriteria die een plaats krijgen in het huishoudelijke regelement van de coöperatie. Tevens zorgt hij ervoor dat de taken in het onderdeel duurzaamheid worden uitgevoerd of uitbesteed. Duurzaamheid is een integraal onderdeel van DWE daarom behoort het verder ontwikkelen van de duurzaamheid van DWE ook tot zijn taken. Allereerst toetst hij of de werkgroep en in een later stadium de coöperatie of de eigenaar van het systeem zich houdt aan de gemaakte afspraken in het kader van het duurzaam produceren van warmte

©DWE 2022 Plan van Aanpak, Pagina 30 van 46

en het onderhouden van de totale installatie. Ook is hij het aanspreekpunt voor de aangesloten deelnemers en of de leden van de coöperatie als het gaat om vragen/opmerkingen over de duurzaamheid van aanpassingen aan de huizen. Omdat duurzaamheid betrekking heeft op het veiligstellen van een leefbare toekomst wordt het beheer van de risico's (FMEA) ook bij deze rol belegd. Op reguliere basis dient het duurzaamheidsgeweten de FMEA aan te vullen en te actualiseren. Zodoende heeft hij ook de verantwoordelijkheid om niet-duurzame zaken aanhangig te maken. Naast deze directe verantwoordelijkheden zijn ook de volgende toezichtrollen voorzien: 4.2.13 Kascommissie De kascommissie voert de jaarlijkse controle van de kas uit en geeft het bestuur van de coöperatie acte decharge wanneer het gevoerde financiële beleid wordt goedgekeurd. Een lid van het bestuur mag niet in de kascommissie plaatsnemen maar iemand van buiten de werkgroep wel. Tevens mag een lid van de kascommissie geen direct belang hebben. 4.2.14 Vertrouwenspersoon De vertrouwenspersoon is het aanspreekpunt voor coöperatie- en werkgroepleden wanneer de veiligheid van de werkomgeving in het geding is. Men kan onder andere bij deze persoon terecht wanneer er sprake is van ongewenst gedrag, pestgedrag, agressie, (seksuele) intimidatie of discriminatie binnen DWE.

De vertrouwenspersoon dient onafhankelijk te zijn en maakt daarom geen deel uit van de werkgroep en/of het bestuur.

©DWE 2022 Plan van Aanpak, Pagina 31 van 46

©DWE 2022 Plan van Aanpak, Pagina 32 van 46

5 Planning In het overkoepelend plan (zie Bijlage C) staan de taken geformuleerd die we verwachten uit te moeten gaan voeren om de duurzame warmte voor Enspijk te realiseren. Deze taken zijn gecategoriseerd aan de hand van de onderdelen uit hoofdstuk 3.2 en ze zijn geformuleerd door de subgroepen die samengesteld zijn uit tenminste 2 werkgroepleden. 5.1 Tijdlijn De totale doorlooptijd tot en met realisatie is geschat op 7,5 jaar. In deze periode is de duurzame warmtevoorziening gerealiseerd en zal door de coöperatie duurzame warmte worden geleverd aan de aangesloten huishoudens. Het draagvlak is voldoende en het systeem is op duurzame wijze gerealiseerd. Na realisatie en zolang het systeem en de coöperatie bestaan, zal er ook werk verricht moeten worden. Regulier beheer en onderhoud dient uitgevoerd te worden (Techniek), de financiën en juridische zaken moeten beheerd worden; de risico’s moeten continu gecontroleerd worden en er zal een organisatie van tenminste het bestuur moeten blijven om de coöperatie draaiende te houden. Tabel 2: Globale tijdlijn vanaf het uitvoeren van de Voorbereidende Maatregelen voor Duurzame Warmte tot en met het uiteindelijke beheer van het systeem VMDW 2023

Ontwikkeling & ontwerp

Haalbaarheid 2024

2025

2026

2027

Realisatie en beheer 2028

2029

Beheer 2030

2031

2032

1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4

In Tabel 2 is de globale tijdlijn te zien. We starten officieel in het eerste kwartaal van 2023 en naar verwachting zullen we de eerste 1,5 jaar vooral werken aan de Voorbereidende Maatregelen op Duurzame Warmte. Vervolgens zullen we halverwege 2024 met de haalbaarheidsfase kunnen beginnen die naar verwachting 2 jaar in beslag zal nemen. Op basis van de uitkomsten van de haalbaarheidsfase kunnen we in het derde kwartaal van 2026 starten met de ontwikkeling en het ontwerp van de duurzame warmtevoorziening. Naar verwachting duurt dit ook ongeveer 2 jaar. In het derde kwartaal van 2028 kan daadwerkelijk worden begonnen met de realisatie van de duurzame warmtevoorziening voor Enspijk. Dit zal na ongeveer 2 jaar, halverwege 2030, voltooid zijn. Hierna blijft, zolang het systeem bestaat, de beheertaak over. 5.2 Deliverables en go/no-go momenten Aan het einde van iedere fase zullen een aantal rapportages en/of resultaten opgeleverd dienen te worden, de zo geheten deliverables. Aan de hand van deze deliverables kan worden bepaald of dat het de moeite waard is om door te gaan naar de volgende fase (Go) of dat we ons werk beter kunnen staken (No-go). 5.2.1 Voorbereidende Maatregelen op Duurzame Warmte (VMDW) Aan het einde van de VMDW-fase is de basis gelegd voor al het werk dat komen gaat.

De belangrijkste resultaten zijn: • de opgerichte coöperatie, • een rapportage van de eerste enquête(s), • een overkoepelende rapportage van de bewustmakende thermografische scans, • een op maat advies voor individuele woningen over benodigde isolatie maatregelen en kosten.

©DWE 2022 Plan van Aanpak, Pagina 33 van 46

Zoals eerder al is vermeld , omvat deze fase vooral no-regret maatregelen. Deze resultaten zullen dan ook naar alle waarschijnlijkheid geen aanleiding kunnen geven tot het staken van het project. 5.2.2 Haalbaarheid Aan het einde van de Haalbaarheidsfase hebben we een duidelijker beeld van hoe de duurzame warmtevoorziening voor Enspijk eruit kan komen te zien. De belangrijkste resultaten van deze fase zijn: • bouwkundige keuringen individuele woning (incl. advies), • de rapportage van het haalbaarheidsonderzoek waarin aan de hand van een concept ontwerp van de totale oplossing alle inhoudelijke onderdelen worden beoordeeld op haalbaarheid, o Uitkomsten gedetailleerde enquête en interesse meting • financiering volgende fase, • intentieverklaringen van cruciale belanghebbenden. De beslissing om na deze fase door te gaan hangt af van een positieve conclusie van het haalbaarheidsonderzoek en de bereidheid van voldoende cruciale belanghebbenden om een intentieverklaring te ondertekenen. Wanneer de uitkomst van een of beide negatief is dan zal het project worden gestaakt. 5.2.3 Ontwikkeling en Ontwerp Aan het einde van de Ontwikkelings- en Ontwerpfase is tot in detail uitgewerkt hoe alle inhoudelijke onderdelen van de duurzame warmtevoorziening eruit komen te zien.

De resultaten van deze fase zijn: • een overkoepelende ontwerprapportage met: o een duidelijke juridische structuur voor de realisatiefase en de latere exploitatiefase, o een duidelijke en geaccordeerde businesscase met investeringsplan, investeringsbronnen en exploitatiemodel/begroting, o uitgewerkt technisch ontwerp van bron tot en met afname. • Financiering volgende fase, • ondertekende samenwerkingsovereenkomsten met alle cruciale belanghebbenden. Na deze fase zijn de vervolginvesteringen aanzienlijk en zal er een duidelijk beeld zijn van het draagvlak en commitment. De beslissing om over te gaan tot realisatie van de duurzame warmtevoorziening zal waarschijnlijk met name afhangen van het verkrijgen van voldoende draagvlak - bezegeld met de samenwerkingsovereenkomsten. Wanneer een of meer samenwerkingsoverkomsten met de belanghebbende organisaties niet verkregen kunnen worden dan resulteert dit in een no-go en zal het project alsnog gestaakt moeten worden. Hetzelfde geldt wanneer er onvoldoende draagvlak is vanuit de inwoners van Enspijk. 5.2.4 Realisatie en beheer Aan het einde van de Realisatie- en Beheerfase is de duurzame warmtevoorziening van Enspijk volledig gerealiseerd en wordt het duurzame beheer hiervan ingericht. Het beoogde resultaat van deze fase is: •

een officieel opgeleverde duurzame warmtevoorziening voor de dorpskern van Enspijk.

Na afronding van deze fase zouden er geen redenen meer mogen zijn om het project te staken.

©DWE 2022 Plan van Aanpak, Pagina 34 van 46

©DWE 2022 Plan van Aanpak, Pagina 35 van 46

6 Financiering De financiering van dit project kent 2 componenten: - De uitgaven voor de algemene projectontwikkeling in het voorstadium; deze zijn separaat begroot en dienen ter voorbereiding op de daadwerkelijk realisatie van het duurzame warmtesysteem. - De investeringen, opbrengsten en kosten voor de realisatie en de exploitatie. Deze worden aan het einde van de haalbaarheidsfase in een business case opgebouwd die vier onderdelen kent: Ten eerste wordt een meer gedetailleerde en up-to-date raming opgesteld van de investeringen (CAPEX) die nodig zijn om de duurzame warmtevoorziening te realiseren. Ten tweede wordt er een prognose voor de inkomsten opgesteld aan de hand van verschillende (3 á 4) scenario's. Dit is een meerjarenbegroting van de te realiseren inkomsten en de toegevoegde waarde (omzet minus energiekosten), op basis van: a. het geschatte aantal aansluitingen en de ontwikkeling daarvan gedurende de eerste 35 jaar na inbedrijfstelling; b. de elektriciteitsprijs voor de elektrische energie voor de warmtepomp; c. de verkoopprijs van warmte aan de aangesloten woningen (om het benodigde aantal aansluitingen te bereiken). Deze variabelen beïnvloeden elkaar onderling en daarom worden zij in verschillende scenario’s aan elkaar gekoppeld Ten derde wordt een prognose van de totale exploitatiekosten van het systeem gemaakt.

Dit wordt OPEX genoemd en bestaat uit de afschrijvingen op de investeringen en de vaste en variabele operationele kosten voor het systeem zelf zoals huur, onderhoud, belastingen enzovoort. Ten vierde worden de overige exploitatiekosten ingeschat, waaronder rente (kapitaalkosten) en eventuele kosten voor personeel en bestuur. We noemen het totaal van deze kosten plus de OPEX (zie hierboven) de totale kosten van eigenaarschap Total Cost of Ownership (TCO). Tenslotte wordt een meerjaren-exploitatiebegroting opgesteld. Hierin wordt de CAPEX en de inkomstenprognoses geconfronteerd met de TCO (OPEX en de overige exploitatiekosten) over een periode van 15-20 jaar. Op basis van de verschillende scenario’s in deze meerjaren-exploitatiebegroting kan worden geconcludeerd of de realisatie een haalbare kaart kan zijn en welke risicofactoren er zijn. In de onderstaande paragrafen geven we een toelichting op de uitgaven voor projectontwikkeling en de CAPEX en TCO afkomstig uit voorgaande onderzoeken. 6.1 Uitgaven voor projectontwikkeling Buiten de meerjaren-exploitatiebegroting om zullen er in de haalbaarheidsfase en de ontwikkelfase (aanzienlijke) voorbereidende uitgaven moeten worden gedaan voor de ontwikkeling van het project. In een overkoepelend plan is een schatting gemaakt van de omvang van de middelen die hiervoor benodigd zijn. In Tabel 3 is dit per onderdeel samengevat.

De financiering van dit werk zal echter per taak of bundeling van taken worden aangetrokken en staat los van de CAPEX in de businesscase. Op pragmatische wijze zullen we samen met de belanghebbenden zoeken naar 'potjes' waarmee deze gefinancierd kunnen worden.

©DWE 2022 Plan van Aanpak, Pagina 36 van 46

Tabel 3: Schatting overige benodigde financiële middelen voor projectontwikkeling tot realisatie Onderdeel

Bedrag

Techniek (excl. CAPEX van installatie)

€ 547.500

Juridische, Eigendomsorganisatie en Financieel

€ 492.050

Duurzaamheid

€ 39.150

Risico

€ 80.000

Draagvlak

€ 44.100

Organisatie

€ 1.637.250 Totaal:

€ 2.840.050

Binnen het onderdeel Techniek worden de voornaamste voorbereidende kosten gevormd door een op maat gemaakt advies voor individuele woningen door middel van bouwkundige keuringen voor warmtebesparingsmogelijkheden. Daarnaast zal het, door een advies/ingenieursbureau, uit laten voeren van technische berekeningen en het maken van de verschillende deelontwerpen een aanzienlijke kostenpost vormen. De kosten in het JEF onderdeel bestaan voornamelijk uit de aanschaf van een locatie voor het fysieke systeem (grondkosten), wanneer dit niet langs minnelijke schikking mocht lukken en daarnaast uit: 1. het op laten stellen van contracten, 2. het door laten rekenen (second opinions) van zaken zoals de business case, 3. het ontwerpen van financiële en juridische constructies ter verdeling van onder andere de kosten en de baten. Voor het onderdeel Duurzaamheid bestaat het overgrote deel van de kosten uit het uit laten voeren van milieuonderzoek naar ecologische invloeden op de Linge, het milieu in het algemeen en de bewustmakende thermografische scans. De meeste kosten voor Risico worden gedekt in de werkzaamheden in de andere onderdelen. De grootste kostenposten die overblijven zijn: onderzoek naar bodemgesteldheid en aanpassings(on)mogelijkheden voor oudere panden, externe controle van de budgettering en maatregelen ter behoud van een goed functionerend team.

De kosten binnen onderdeel Draagvlak bestaan hoofdzakelijk uit de inzet van de benoemde communicatiemiddelen. De grootste posten zijn het uit laten voeren van de enquêtes, het organiseren van informatieavonden en netwerkaangelegenheden in het algemeen. Binnen het onderdeel Organisatie bestaan de kosten in eerste instantie uitsluitend uit de vergoeding van de, per rol, bestede uren. Voor de periode van 2023 tot en met 2032 is per jaar een inschatting gemaakt van het aantal te besteden uren per rol. Er zijn nog geen afspraken gemaakt over de vergoeding van deze uren maar om een indicatie te krijgen van de bijbehorende kosten is uitgegaan van een uurtarief van €75,-. De projectleider, de technicus, de afstemmer en de PR-functionaris vormen de grootste posten.

©DWE 2022 Plan van Aanpak, Pagina 37 van 46

6.2 Investeringen (CAPEX) Op basis van het vooronderzoek van Leclercq & in ‘t Groen (2022) (DNV) en Ramaker (2022) (RINVER) concluderen we dat we, om aan het einde van de Ontwikkelings- en Ontwerpfase over te kunnen gaan op daadwerkelijk realiseren, een investering van € 32.816,- per woning (equivalent) nodig hebben (prijsniveau 2021, excl. inflatie tussen 2021 en jaar van realisatie). Dit bedrag komt voort uit de schatting van de totale investeringskosten uit op: € 6.136.592,- gedeeld door het totaal van 187 woningen in Enspijk (zie Bijlage B). Dit bedrag omvat: 1. woningaanpassingen (isolatie, aansluiting op Cv-systeem en koken op inductie) 2. het warmtenet het aquathermie- en het WO-systeem en een (gas)ketel als nood/piek voorziening. We gaan hierbij uit van een eerste schatting tegen kostprijs 2021 en op basis van de energieprijzen in het eerste kwartaal van 2022. Hierbij zijn buiten beschouwing gelaten: 1. financieringslasten/kapitaalskosten (rente en eventuele vergoeding voor risicodragend kapitaal), 2. uitgaven ter voorbereiding (projectontwikkeling), 3. winstmarges van aannemers; Volloop kosten van het warmtenet, 4. stichtingskosten (o.a. oprichten en besturen van de coöperatie en ontwikkel BV in de eerste jaren, bewonersbegeleiding), 5. grondverwerving, 6. verzekeringskosten, 7. post onvoorzien en bijkomende kosten, 8. BTW, 9. inflatie.

6.3 Total cost of ownership (TCO) Uit het onderzoek van Leclercq & in ‘t Groen (2022) (DNV) en Ramaker (2022) (RINVER) kunnen we opmaken dat de eerste schatting van de OPEX excl. kapitaalkosten per jaar per woning € 4.132,bedraagt. Hierbij is men uitgegaan van een elektriciteitsprijs van 0,33 €/kWh (zakelijk incl. BTW) die in onze businesscase overigens niet tot de OPEX behoort en een financiële afschrijftermijn die gelijk is aan de technische afschrijftermijn (15-30 jaar). Wanneer we uitgaan van 187 woningen dan betekent dit dat de jaarlijkse totale OPEX-kosten uitkomen op € 772.684,- excl. kapitaalkosten en overige exploitatiekosten, prijsniveau 2021. Inclusief kapitaalskosten en overige exploitatiekosten zal de TCO, afhankelijk van de rentevoet, naar verwachting meer dan € 1.000.000,- per jaar worden. In deze TCO zijn ook de volgende aspecten nog buiten beschouwing gelaten: - stijging energieprijzen in de toekomst; deze is verwerkt in de scenario’s voor inkomsten en toegevoegde waarde - rendement voor warmteleverancier; vooralsnog gesteld op nul (non profit/coöperatieve organisatie) - subsidies - kosten voor het volloop traject van het warmtenet.

©DWE 2022 Plan van Aanpak, Pagina 38 van 46

©DWE 2022 Plan van Aanpak, Pagina 39 van 46

Bibliografie Duurzame Warmte Enspijk. (2022). Wat is aquathermie? Opgehaald van Duurzame Warmte Enspijk: https://dwenspijk.nl/technologie/ Gemeente Nijmegen. (2021). Gasloos wonen: peiling bewoners Bomenbuurt-Oost (Hengstdal). Gemeente Nijmegen. Harezlak, V. (2021). Literatuurstudie Effecten Koudelozingen. Utrecht: WarmingUP. Leclercq, L., & in ‘t Groen, B. (2022). 22-0275 rev.1 DNV Rapport Enspijk in Gemeente West Betuwe Warmteverduurzaming. DNV. Ministerie van Economische Zaken. (2013). Warmtewet. Opgeroepen op 12 9, 2022, van Overheid.nl, Wettenbank: https://wetten.overheid.nl/BWBR0033729/2022-10-01 Mooi Wonen in Enspijk. (2022). Mooi Wonen in Enspijk. Opgeroepen op 12 10, 2022, van Duurzaamheid, Enspijk Energie Neutraal: https://enspijk.info/DUURZAAMHEID/ENSPIJK+ENERGIE+NEUTRAAL/ Ramaker, M. (2022). Aquathermie uit de Linge voor Enspijk, Rapportage: onderzoek naar voorkeursscenario. RINVER. Opgehaald van https://drive.google.com/file/d/1ahgMaoc9Ip4QDewyB_JoPQ6ajklCnfjN/view Royal Haskoning DHV. (2020). Aquathermie Enspijk, Quickscan over de inpassing van een collectief aquathermie-systeem in Enspijk. Strong. (1925). AIDA-model. Opgeroepen op 08 24, 2022, van Wikipedia: https://nl.wikipedia.org/wiki/AIDA-model Waterschap Rivierenland. (2022). Hitte en droogte. Opgehaald van Waterschap Rivierenland: https://www.waterschaprivierenland.nl/hitte-en-droogte

©DWE 2022 Plan van Aanpak, Pagina 40 van 46

BIJLAGEN

©DWE 2022 Plan van Aanpak, Pagina 41 van 46

Bijlage A - Wat is aquathermie? (Duurzame Warmte Enspijk, 2022)

------

Aquathermie is het verwarmen en eventueel koelen van gebouwen door gebruik te maken van warmte en koude uit oppervlaktewater, afvalwater of drinkwater. In het geval van Enspijk gaat het over het oppervlaktewater van de Linge. De warmte uit het water wordt als dat nodig is opgeslagen in de bodem en daarna opgewaardeerd met een warmtepomp. Dat kan met een collectieve warmtepomp die ergens in het dorp wordt geplaatst in een klein (geluidsdicht) gebouw. Daarnaast is er een warmtenet nodig dat warm water naar de huizen transporteert. Dat houdt in dat er een leidingenstelsel door het dorp naar de huizen moet worden aangelegd.

De Linge Bij warmte uit oppervlaktewater (Thermische Energie uit Oppervlaktewater, TEO) haal je in de zomer warmte uit het oppervlaktewater. Het water wordt uit de Linge gehaald en hier wordt een deel van de warmte onttrokken door een warmtewisselaar. Daarna wordt het iets koudere water weer in de Linge geloosd. Samen met het waterschap zal ervoor worden gezorgd dat de ecologische waterkwaliteit (waaronder biodiversiteit) hierdoor niet achteruit gaat. De onttrokken warmte wordt opgeslagen in de bodem (WO Warmte Opslag) om te gebruiken in de winter. In de maanden waar vraag naar warmte is wordt het water uit de bodem opgepompt. Een andere warmtewisselaar brengt de warmte over naar het water in het warmtenet en zorgt ervoor dat de warmte op voldoende hoge temperatuur aan gebouwen wordt geleverd voor verwarming en evt. warm tapwater. Warmtewisselaars zijn apparaten die worden gebruikt om de warmte van een bepaalde vloeistof over te brengen op een andere vloeistof zonder dat deze gemengd worden.

©DWE 2022 Plan van Aanpak, Pagina 42 van 46

Warmtenet Als meerdere gebouwen aangesloten zijn, wordt er een warmtenet gebruikt. Er wordt daarbij gekozen voor een collectieve warmtepomp. De collectieve warmtepomp verwarmt het water tot een temperatuur die geschikt is om ruimten te verwarmen en soms zelfs tot een geschikte temperatuur voor warm tapwater. Het water in het netwerk wordt dan verwarmd tot circa 70 °C. Bij een grote piekvraag (bij strenge vorst) wordt meestal bijgestookt met een andere warmtebron bijvoorbeeld elektriciteit, verkregen uit windturbines en/of zonnepanelen. Bij een middentemperatuurwarmtenet (circa 70 °C) gelden minder hoge eisen voor de isolatie en zijn de al aanwezige radiatoren meestal voldoende. Er wordt voor elk huis apart bekeken of aan deze minimale eisen wordt voldaan door uitvoering van een warmtescan in de wintermaanden.

In de woning Daar waar de leidingen van het warmtenetwerk in huis komen wordt een unit geplaatst die de warmte van het netwerk afgeeft aan het eigen netwerk in huis. Dit netwerk in huis is gewoon het centrale verwarmingssysteem (radiatoren en vloerverwarming). Er is dus geen cv-ketel meer nodig.

CO2 reductie Als je warmte aan een waterbron onttrekt, dan veroorzaakt dat ter plaatste geen CO2-uitstoot. De warmtepomp verbruikt elektriciteit. Het streven is deze elektriciteit te betrekken uit hernieuwbare bronnen. De CO2-uitstoot van aquathermie is dan nog maar zeer beperkt en kan uiteindelijk tot 0 worden gereduceerd2. Tijdens de aanleg van het systeem streven wij ernaar om de CO2-uitstoot tot een minimum te beperken en/of te compenseren. De bron van aquathermie (de Linge) wordt direct of indirect door de zon en de omgeving opgewarmd en is dus hernieuwbaar.

2 De CO

2 die wordt uitgestoten tijdens levenscyclus van hernieuwbare energie installaties zoals windmolens en zonnepanelen is hierin niet meegenomen.

©DWE 2022 Plan van Aanpak, Pagina 43 van 46

Bijlage B - Uitgangspunt aquathermie warmteconcept (Leclercq & in ‘t Groen, 2022)

©DWE 2022 Plan van Aanpak, Pagina 44 van 46

Bijlage C - Overzicht van kerndocumenten Contactgegevens belanghebbenden: ……\DWE - Werkgroep\Draagvlak en communicatie\Contactgegevens.xlsx, tab Belanghebbenden Belanghebbenden overzicht: ……\DWE - Werkgroep\Draagvlak en communicatie\Belanghebbenden overzicht.xlsx Communicatiemiddelen overzicht: ……\DWE - Werkgroep\Draagvlak en communicatie\Communicatiemiddelen overzicht.xlsx Failure Mode and Effect Analysis: ……\DWE - Werkgroep\Risico\FMEA.xlsx Gedragscode ……\DWE - Werkgroep\Organisatie\Gedragscode.docx Instructie installatie en gebruik Syncthing ……\DWE - Werkgroep\Organisatie\IT\Instructies voor het opzetten van een gedeelde werkmap met Syncthing.docx Werkgroep rol- en taakverdelingslijst ……\DWE - Werkgroep\Organisatie\Werkgroep rol- en taakverdeling.xlsx Actielijst ……\DWE - Werkgroep\Actielijst.xlsx Overkoepelend Plan …..\DWE - Werkgroep\Plan van Aanpak\Overkoepelend plan.xlsx

©DWE 2022 Plan van Aanpak, Pagina 45 van 46

©DWE 2022 Plan van Aanpak, Pagina 46 van 46