IN114 Bijlage 1 Ontwerp Omgevingsvisie.pdf
Tekst van het document
De Waal kenmerkt zich ook in 2040 als belangrijke
de verschillende strategische opgaven hierin tot uiting
economische ader in het zuiden van de gemeente. De
komen. Ook dragen deze ambities bij aan het behouden
binnenhavens in West Betuwe zorgen voor aantrekkelijke
en versterken van de kernwaarden van West Betuwe.
vestigingslocaties op de vaarroute tussen Duitsland
De drie kernambities samen schetsen de gewenste
en Rotterdam. Door verschillende dijkversterkingen en
ontwikkelrichting van West Betuwe voor de komende jaren.
mitigatiemaatregelen is de afgelopen jaren gezorgd voor een verbeterde waterveiligheid in de gebieden rondom deze rivier. Wandelaars en fietsers binnen de beleefbare Waalzone ervaren de weidsheid van het water op een van de uitkijk- en rustpunten die op de Gastvrije Waaldijk zijn gecreëerd. De Waaldijk is dan ook onderdeel van meerdere langeafstandsroutes voor fietsers en wandelaars in de regio. De natuur- en cultuurhistorische waarden van West Betuwe zijn langs de Linge volop toegankelijk en beleefbaar. Het water dient als een parelsnoer dat de vele monumenten en recreatieve parels in de gemeente verbindt, waaronder het Unesco Werelderfgoed van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, Landgoed Mariënwaerdt, het Geofort en fort Asperen. Daarnaast voert het bezoekers en inwoners langs de vele fruittelers. In de zone rondom de Linge is er een goede balans tussen agrarisch gebruik, natuurontwikkeling en -bescherming en recreatie. Bezoekers uit het hele land komen naar onze gemeente om op of langs het water de kernen en het beleefbaar Lingelandschap te ervaren. Nieuwe vormen van (verblijfs)recreatie hebben de afgelopen jaren een passende plek gekregen bijvoorbeeld binnen de aangewezen zoekgebieden voor recreatie. Bezoekers verblijven in 2040 dan ook steeds vaker en langer in de gemeente. Ondernemers hebben bijvoorbeeld vrijgekomen agrarische bebouwing een nieuwe invulling gegeven.
Naast bezoekers profiteren ook inwoners volop van de recreatieve voorzieningen zoals nieuwe toegangspunten tot het water van de Linge en Waal.
66 |
ONS WEST BETUWE
OPGAVEN EN AMBITIES
TOEKOMSTVERHAAL
GEBIEDSUITWERKING
UITVOERING
DRIE KERNAMBITIES OMGEVINGSVISIE WEST-BETUWE De gemeente West Betuwe zet in op toekomstbestendige en leefbare kernen. Dit betekent goed wonen en leven voor alle inwoners. We zorgen voor een passend woningaanbod, bereikbare (gebundelde) voorzieningen en een ontmoetingsplek in iedere kern. We zijn ons ervan bewust dat niet elke kern alle voorzieningen zoals een supermarkt, onderwijs- of sportvoorzieningen kan hebben. We kiezen er daarom bijvoorbeeld voor verschil per kern in het aanbod winkelvoorzieningen. De ene kern zal alleen een supermarkt hebben en andere kernen hebben een uitgebreider en diverser winkelaanbod. Hierbij hebben we oog voor duurzaamheid, klimaatadaptatie, goed toegankelijke openbare ruimte en een fijnmazige bereikbaarheid van de kernen. We vinden het belangrijk dat alle inwoners wonen in een schone, groene, gezonde en veilige leefomgeving, die de samenredzaamheid en onderlinge verbondenheid ondersteunt. Iedereen moet mee kunnen doen in de maatschappij en daarom zetten we in op voor iedereen toegankelijke openbare ruimte en infrastructuur.
Als gemeente West Betuwe ontwikkelen we ons tot dé fruitgemeente van Nederland. We versterken onze centrale en multimodale positie (weg, water, spoor) binnen Nederland en zorgen voor innovatieve, duurzame en toekomstbestendige werklocaties. Hierbinnen zorgen we voor slimme meekoppelkansen op het gebied van collectieve energiewinning, circulaire economie en bereikbaarheid. We bieden een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor (lokale) bedrijven, waaronder innovatieve fruit tech-bedrijven en recreatieve ondernemers, maar zorgen ook voor de verbinding met (jong) talent op de Fruit Tech Campus. We werken in ons dynamische buitengebied aan het versterken van onze natuurhistorische waarden. Dat doen we door in te zetten op biodiversiteit, een toekomstbestendige waterhuishouding in goede balans met agrarische activiteiten en duurzame energieopwekking.
De gemeente West Betuwe versterkt haar beleefbaar rivierlandschap waarin kleinschaligheid en de ‘dorpse sfeer’ de boventoon voeren. Er zijn aantrekkelijke en voor iedereen toegankelijke wandel- en fietsroutes waardoor inwoners en bezoekers van onze gemeente naar onze cultuurhistorische monumenten zoals de Nieuwe Hollandse Waterlinie, attracties en waterrecreatie worden geleid. Hiernaast is er volop aandacht voor de kleinschalige agrarische activiteiten en de beleefbaarheid van West Betuwe als fruitgemeente. Het water van de Linge en de Waal wordt op verschillende plekken goed bereikbaar voor onze inwoners en bezoekers. De ruimtelijke ingrepen om deze toegankelijkheid mogelijk te maken gaan gepaard met slimme koppelingen op het gebied van natuurontwikkeling, bevorderen van biodiversiteit, klimaatadaptatie, waterveiligheid, een robuuste waterhuishouding, circulariteit en een gezonde bodem.
Visiekaart West Betuwe 2040
5. GEBIEDSUITWERKING
GEBIEDSUITWERKING beschrijft wat de thematische ambities uit
De kernambities uit het vorige hoofdstuk
hoofdstuk 3 en het integrale toekomstverhaal
betreffen het hele grondgebied van de
uit hoofdstuk 4 ruimtelijk betekenen in het
gemeente. West-Betuwe kent echter
betreffende gebied.
een variëteit aan gebieden, van kernen, werklocaties tot agrarisch gebied. Dit hoofdstuk zoomt in op deze deelgebieden en
Collage West Betuwe 2040: gebiedsuitwerking kernen
72 |
ONS WEST BETUWE
OPGAVEN EN AMBITIES
TOEKOMSTVERHAAL
GEBIEDSUITWERKING
UITVOERING
5.1
KERNEN
Ruimtelijke ontwikkelrichtingen kernen
De 26 kernen in West Betuwe hebben ieder hun eigen kenmerken en karakter. Elke kern beschikt over een
Algemeen:
aantrekkelijk woon- en leefklimaat waar rust, ruimte, groen
●
Nieuwe ontwikkelingen zijn passend bij het dorpse
en cultuurhistorie voorop staan. Het is hier prettig leven.
karakter van de kernen en dragen bij aan een
In de kleine kernen en hun omgeving is het genieten van
gedifferentieerd woningaanbod. In alle dorpen zorgen
het buitenleven in een mooie karakteristieke omgeving.
we voor een mix van dure, middeldure en goedkope
Ondanks de ligging dichtbij grote steden kent West
woningen om zo voor alle doelgroepen te kunnen
Betuwe geen ‘stads’ gevoel. De inwoners zijn sterk met
bouwen. Daarnaast zijn alle nieuwe ontwikkelingen
elkaar verbonden, mede door de aanwezigheid van de vele
klimaatadaptief, zo veel mogelijk circulair en
verenigingen. Ze staan voor elkaar klaar wanneer nodig. Dagelijkse voorzieningen zoals een supermarkt of scholen
energieneutraal. ●
zijn vooral in de wat grotere kernen aanwezig.
We zetten in op het verduurzamen van de huidige woningvoorraad. Hiervoor stimuleren we gedragsverandering van huiseigenaren om dit
Verschillende trends en ontwikkelingen spelen in op onze kernen. Volgens demografische prognoses zal het aantal
mogelijk te maken. ●
We versterken de openbare ruimte in alle kernen
inwoners van West Betuwe naar verwachting tot 2040
om zo bij te dragen aan de bevordering van
groeien. Mede hierdoor stijgt de vraag naar woningen in
de gezondheid van inwoners door beweging
onze gemeente. Daarnaast zien we dat ook de kwalitatieve
te stimuleren, ontmoeting te faciliteren en de
woningbehoefte gaat veranderen, door vergrijzing en
aanwezigheid van klimaatadaptief groen te
huishoudensverdunning is er meer behoefte aan woningen
bevorderen. In elke kern zorgen we voor voldoende
voor kleinere huishoudens. Ook zien we dat jongeren vaak
koele verblijfsplekken en gevarieerde (groene) ruimte
niet terugkeren naar West Betuwe. Het voorzieningenniveau
om te spelen en te ontmoeten. Hierin hebben we
en het woningaanbod sluiten niet altijd aan op hun wensen.
speciale aandacht voor jongeren en ouderen.
Tegelijkertijd vraagt klimaatverandering om een aanpassing
●
We zetten in op het behoud van een ontmoetingsplek
van de openbare ruimte en een verduurzamingsslag van de
in de vorm van een dorpshuis of MFC in elke kern.
huidige woningvoorraad. Tenslotte zien we dat de kwaliteit
Zo zorgen we voor sterke en leefbare kernen, waar
van de woonomgeving en het voorzieningenniveau onder
inwoners elkaar kunnen ontmoeten.
druk staat door verschillende trends die inspelen op de
●
dorpscentra.
Kwalitatieve en klimaatadaptieve inrichting van de openbare ruimte staat voorop bij het (her)inrichten van de kernen.
De gebiedsuitwerking per kern wordt gekoppeld aan het
●
Als gemeente stimuleren we duurzaam en
opstellen en actualiseren van de kernagenda’s waarin per
elektrisch vervoer door het faciliteren van een goede
kern met inwoners de ambities en vraagstukken verder
laadinfrastructuur (auto, fiets), deelconcepten en
worden geformuleerd en aangescherpt.
toegankelijk OV. Daarbij zorgen we ook voor veilige fiets- en wandelpaden om het gebruik van de auto te
OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE | 73
ontmoedigen. Hierdoor kan het zijn dat op sommige
het stationsgebied is het ontwikkelen van de Fruit
plekken de fietser, voetganger en het openbaar
Tech Campus. ●
vervoer voorrang krijgen op de auto. ●
●
We zetten in op het oplossen van bestaande
Vanuit elke kern aan de Linge wordt de Lingedijk veilig
verkeersknelpunten in de gemeente waaronder
bereikbaar en vanuit elke kern langs de Waal wordt de
de rotonde Laageinde – N327 (Lingeborgh)
Waaldijk veilig bereikbaar.
Geldermalsen en de Parallelweg N327 tussen
We realiseren veilige en toegankelijke fiets- en
Geldermalsen en Leerdam.
wandelverbindingen in de kernen die goed verbonden zijn met maatschappelijke voorzieningen (o.a. zorg, onderwijs, sport) en het buitengebied, aanhakend op regionale fiets- en wandelroutes. ●
Nieuwe ontwikkelingen dragen bij aan een inclusieve samenleving: dit betekent aandacht voor goed toegankelijke openbare ruimte en infrastructuur en elke kern.
Specifiek voor grote kern met voorzieningen: Geldermalsen ●
Geldermalsen ontwikkelen we tot een hoofdcentrum. Dit is het meest diverse centrumgebied in de gemeente met onder andere een zo divers mogelijk winkelaanbod. Daarvoor is een grote aantrekkingskracht door de boodschappenfunctie een voorwaarde. Moderne supermarkten en goed bezoekgemak zijn daar een belangrijk onderdeel van. Ook is er ruimte voor ontmoeting in een multifunctionele accommodatie. Hier vindt de realisatie van seniorenhuisvesting plaats in de nabijheid van voorzieningen.
●
We zetten in op een uitstekende verbondenheid van Geldermalsen mede door een OV-knooppunt waar overstappen van de ene modaliteit op de andere uitstekend geregeld is. Daarnaast is er rondom het stationsgebied een diversiteit aan wonen, werken en voorzieningen in de directe omgeving. Onderdeel van
74 |
ONS WEST BETUWE
OPGAVEN EN AMBITIES
TOEKOMSTVERHAAL
GEBIEDSUITWERKING
UITVOERING
Specifiek voor middelgrote kernen met voorzieningen: Beesd, Waardenburg, Haaften, Ophemert en Meteren: ●
het behoud van een kleine supermarkt. Andere voorzieningen kunnen hier mogelijk verdwijnen. ●
De middelgrote kernen Beesd, Waardenburg, Haaften,
nabijheid van zogenoemde dorpssteunpunten in Deil,
Ophemert en Meteren zetten in op het behoud en
Asperen, Heukelum, Vuren en Herwijnen.
versterken van ontmoetingsfuncties en dagelijkse
●
vervoersmogelijkheden naar andere kernen. Wanneer
een volwaardig boodschappen aanbod. Waardenburg,
het regulier OV niet voldoende dekkend is, zetten
Meteren en Haaften fungeren als zogenoemde grote
we in op vraaggestuurd vervoersaanbod zoals een
voorziening en (Meteren uitgezonderd) enkele direct
●
In de kleinere kernen zorgen we voor toegankelijke
voorzieningen. Beesd fungeert als dorpscentrum met
dorpssteunpunten met een volwaardige supermarkt
●
Seniorenhuisvesting vindt voornamelijk plaats in de
belbus. ●
We zetten in op het oplossen van bestaande
omliggende publieksfuncties.
verkeersknelpunten waaronder kruising Zeiving –
Seniorenhuisvesting vindt plaats in de nabijheid van
Nieuwe Zuiderlingedijk tussen Heukelum en Asperen
dorpscentra en zogenoemde dorpssteunpunten.
en Schoolzone Bloeiende Betuwe Parallelweg N327
We bouwen woningen in de uitbreidingslocatie
Rhenoy.
aan de noordzijde van Beesd. We zetten in op het versnellen van de woningbouw in De Plantage in Meteren. Bij deze ontwikkelingen behouden we de landschappelijke kwaliteit en karakteristieken van de kern. ●
Beesd en Waardenburg fungeren als mobiliteitsknooppunten met daaromheen een cluster van wonen, werken en voorzieningen.
●
We zetten in op het oplossen van het bestaande verkeersknelpunt: ontbrekende fietsschakel Waalbandijk in Waardenburg.
Specifiek voor de wat kleinere kernen: Acquoy, Asperen, Buurmalsen, Deil, Enspijk, Est, Gellicum, Heesselt, Hellouw, Herwijnen, Heukelum, Neerijnen, Opijnen, Rhenoy, Rumpt, Spijk, Tricht, Tuil, Varik, Vuren. ●
Deil, Asperen, Heukelum, Vuren, Herwijnen fungeren als klein dorpssteunpunt waar we inzetten op
OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE | 75
5.2
BUITENGEBIED
het rivierengebied van de Waal en de Linge is aangemerkt als Nationaal Landschap Rivierengebied. Dit landschap
Naast de vele kernen kent de gemeente West Betuwe
biedt ruimte voor recreatie: wandelen, fietsen, varen,
een rijk rivierenlandschap met een hoge landschappelijke
motorrijden en autorijden. De gemeente kenmerkt zich
en cultuurhistorische waarde. Het authentieke open en
bij uitstek voor beleving op en bij het water. Een groot
kleinschalige landschap en de verschillende historische
deel van het buitengebied in West Betuwe heeft hiernaast
monumenten (zoals de Nieuwe Hollandse Waterlinie en
een agrarisch karakter en draagt bij aan de authentieke
landgoed Mariënwaerdt) maken de gemeente aantrekkelijk
fruitbeleving in de gemeente. Sterker nog, het landschap
voor inwoners, maar ook voor toeristen. Een groot deel van
met de komkleigronden en oeverwallen is van oudsher
Collage West Betuwe 2040: gebiedsuitwerking buitengebied
76 |
ONS WEST BETUWE
OPGAVEN EN AMBITIES
TOEKOMSTVERHAAL
GEBIEDSUITWERKING
UITVOERING
al zeer bepalend voor het gebied en biedt ruimte aan de
van de biodiversiteit, de kwaliteit van de bodem en het
fruitteeltketen (teelt, verwerking, handel en logistiek) die karakteristiek is voor West Betuwe. Naast de fruitteelt
beperken van de effecten van klimaatverandering. ●
We zetten in op een uitstekende verkeersveiligheid
en glastuinbouw, kent de gemeente op de komgronden
voor al het verkeer: landbouwverkeer, recreatie en
voornamelijk veeteelt als stuwende kracht. Deze vorm
vervoersstromen van inwoners. Bij herinrichting van
van landbouw draagt bij aan het in stand houden van het
lokale en provinciale wegen zorgen we ervoor dat we
karakteristieke open landschap in het buitengebied.
de diversiteit aan weggebruikers zo goed mogelijk blijven faciliteren door bijvoorbeeld verkeersstromen
De ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied in West Betuwe staat onder druk door de toenemende ruimtevraag
te scheiden. ●
We zetten vooral in op het realiseren van 80 ha.
vanuit verschillende functies zoals recreatie en toerisme,
zonnevelden in het energielandschap rondom de A15
duurzame energieopwekking en klimaatadaptatie (met
en A2 en de aangewezen zonneveldlocaties. Ook
name waterberging en waterveiligheid). Daarnaast
kijken we nadrukkelijk naar de mogelijkheden van
zoekt de agrarische sector naar mogelijkheden om meer
zonnepanelen op daken en in op of infrastructuur.
teeltondersteunende voorzieningen te gebruiken, de omslag
Denk hierbij aan overdekte parkeerterreinen met
te maken naar kringlooplandbouw en oplossingen te
zonnedaken, zonnepanelen in of op geluidschermen
vinden voor vrijkomend agrarische bebouwing. Tenslotte
en aan (meer innovatief) opwek door zon verwerkt in
liggen er in het buitengebied ook opgaven in relatie tot het
het wegdek. Hiernaast willen we de komende jaren
bevorderen van de biodiversiteit.
blijven verkennen welke alternatieven van duurzame
Ruimtelijke ontwikkelrichtingen buitengebied
energieopwekking we kunnen benutten. ●
We kiezen voor het realiseren van een klimaat- en waterrobuuste inrichting in 2050. Dit betekent dat we werken aan klimaatadaptieve (openbare) ruimte,
Algemeen:
recreatiegebieden en agrarische gebieden. We
●
De fysieke leefomgeving nodigt uit tot bewegen onder
wijzen hiernaast een zoekgebied voor waterberging
meer door het aanleggen van meer en veilige(re)
aan in het oosten van onze gemeente. Alle nieuwe
routes voor langzaam verkeer (wandelen, fietsen).
ruimtelijke ontwikkelingen zijn klimaatadaptief en zo
Hiernaast kiezen we voor het aanleggen van meer
veel mogelijk circulair en energieneutraal.
veilige(re) snelfietspaden door de hele gemeente.
●
We zijn zeer terughoudend in het bieden ruimte voor
Agrarisch gebied:
gemotoriseerd verkeer in natuurgebieden.
●
We zetten in op de ontwikkeling van een
We zetten in op meer groen en ecologische
afwegingskader, waarmee teeltondersteunende
verbindingen tussen de natuurgebieden in onze
voorzieningen en eventueel aanvullende activiteiten
gemeente zoals het Gelders Natuurnetwerk,
(bijvoorbeeld handel) worden toegestaan, mits ze
N2000, Weidevogelgebied, Ganzenrustgebieden en
voldoen aan bepaalde voorwaarden. De benodigde
Stiltegebieden. Hiermee zorgen we voor versterking
teeltondersteunende voorzieningen bieden kansen voor dubbelgebruik (o.a. de opwekking van zonne-
OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE | 77
energie), maar mogen op specifieke plekken niet
voor voldoende rustplekken. Dit betekent dat
ten koste gaan van de aantrekkelijkheid van het
aanpassingen in het landschap mogelijk nodig zijn. ●
landschap voor recreanten en toeristen. ●
●
●
We maken in principe overal recreatieve initiatieven
We stimuleren agrariërs in het benutten van
mogelijk, zolang deze functies geïntegreerd kunnen
koppelkansen in kringlooplandbouw en ondersteunen
worden in het landschap en passen bij de bijzondere
innovatieve agrariërs hierin: klimaatadaptatie
elementen die ter plekke voorkomen. Daarnaast
(waterberging), maatregelen voor een gezonde
bieden we zoekgebieden aan, waar recreatie zich
bodem, behoud landschappelijke kwaliteit en het
primair kan richten op het aantrekken van veel
bevorderen van biodiversiteit.
bezoekers voor attracties en verblijfsrecreatie. ●
Voorwaarde voor alle (nieuwe) agrarische
We zetten als gemeente West Betuwe in op het
ontwikkeling in West Betuwe is de inzet op
versterken van verblijfsrecreatie door het toestaan
kringlooplandbouw.
van verblijfsaccommodaties passend in het
Bij vrijkomende agrarische bebouwing (VAB’s) kijken
landschap van de gemeente.
we met de eigenaar en omgeving naar alternatieve invulling voor het vastgoed passend bij het landschap zoals recreatie, wonen, zorg etc..
Waalzone en Lingelandschap: ●
De komende jaren zetten we in op het verbeteren van de waterveiligheid door het versterken van de dijken en benutten tevens koppelkansen op het gebied van recreatie, verkeer en wonen. Dit zorgt voor betere bereikbaarheid en veiligheid van de dijkgebieden, waarbij we toename van doorgaand verkeer willen voorkomen.
●
We zetten in op het volop beleefbaar maken van de natuur- en cultuurhistorische waarden langs de rivier de Linge en maken dit gebied meer toegankelijk voor recreanten en inwoners. Dit zorgt voor verblijfskwaliteit voor inwoners en maakt het gebied aantrekkelijk voor recreanten. Hierbij benutten we de uitstraling en het imago van de fruitregio & Nieuwe Hollandse Waterlinie.
●
Om ons landschap toegankelijk te maken voor iedereen zorgen we op de recreatieve routes
78 |
ONS WEST BETUWE
OPGAVEN EN AMBITIES
TOEKOMSTVERHAAL
GEBIEDSUITWERKING
UITVOERING
5.3
WERKLOCATIES
interieurbedrijven. Kortom, de gehele agribusiness keten is te vinden in West Betuwe. Daarnaast kent West Betuwe
West Betuwe is een bedrijvige en ondernemende gemeente,
de vestiging van een aantal grote bedrijven in de logistiek.
met fruit als ‘unique selling point’. Door de vruchtbare
In de gemeente liggen 29 bedrijventerreinen en een
rivierklei in de gemeente heeft de West Betuwse fruitteelt
aantal versnipperde locaties. Hierin zien we drie clusters:
kunnen uitgroeien tot een grootschalige economie. Naast
Geldermalsen, Waardenburg-Haaften en Vuren. In de
de fruitteelt, zijn er ook verschillende maakindustriële
laatste twee clusters zien we dat een groot deel van de
bedrijven in de gemeente gevestigd, zoals onder andere
bedrijvigheid plaatsvindt langs de Waal.
machinebouw, agribusiness, verwerking-, bouw- en
Collage West Betuwe 2040: gebiedsuitwerking werklocaties
80 |
ONS WEST BETUWE
OPGAVEN EN AMBITIES
TOEKOMSTVERHAAL
GEBIEDSUITWERKING
UITVOERING
De komende jaren gaat naar verwachting de arbeidsmarkt
arbeidsmigranten en willen hiervoor ruimte bieden
in de regio veranderen. Digitalisering en
binnen onze gemeentegrenzen.
robotisering zullen de inhoud van de praktijk-geschoolde productieprocessen en bedrijfsvoering zal verder
Economische clusters (Geldermalsen, Haaften/ Waardenburg en Vuren):
toenemen. Tegelijkertijd zal West Betuwe verder
●
banen veranderen. Ook de verduurzaming van
We kiezen voor de ontwikkeling van drie economische
vergrijzen. Deze demografische ontwikkeling zet het
clusters die dichtbij de op- en afritten van de A15 en
arbeidspotentieel onder druk. Hierdoor zal in de
A2 liggen, namelijk Geldermalsen (161 ha), Vuren
toekomst het vinden van voldoende personeel een
(72 ha) en Waardenburg/Haaften (62 ha). Hier
uitdaging worden. Arbeidsmigranten en jong talent kunnen
bieden we ruimte om economische activiteiten meer
een deel van de oplossing van het personeelstekort
te concentreren om schaalvoordelen te behalen,
vormen. Hiervoor is het faciliteren van goede huisvesting
collectieve kansen te benutten en innovatie te
en voorzieningen nodig. De kwaliteit en uitstraling van
stimuleren.
de bedrijventerreinen zijn de komende jaren aan nieuwe
●
Binnen het economisch cluster Geldermalsen bieden
eisen onderhevig: milieu-, geluids- en verkeerseisen.
we ruimte voor de ontwikkeling van bedrijventerrein
Met alle ontwikkelingen in de economie en energie-,
Hondsgemet-Noord (26 ha netto) voor middelgrote
circulaire en klimaatopgaven zullen gemeenten voldoende
tot grote bedrijven.
aandacht moeten hebben voor het verduurzamen en
●
Een economisch cluster zorgt voor toename van
toekomstbestendig maken van bestaande werklocaties.
verkeer. Om dit mogelijk te maken zetten we in op
De uitdaging is om met een juiste ruimtelijke inpassing
goede ‘meervoudige bereikbaarheid’ (weg, water,
en kwaliteit te laten zien dat zorgvuldig met de ruimte en
spoor) van de drie clusters en dus om een investering
landschap wordt omgegaan.
in de aanpak mobiliteitsknooppunten in West Betuwe,
Ruimtelijke ontwikkelrichtingen werklocaties
bijvoorbeeld rondom de N327.
Bestaande bedrijventerreinen: ●
We zetten in op toekomstbestendige
Algemeen:
bedrijventerreinen: kwaliteitsverbetering, nieuwe
●
We kiezen voor de ruimtelijke gebiedsontwikkeling
(collectieve) energiebronnen, circulariteit,
van de Fruit Tech Campus rondom het stationsgebied
verduurzaming, aanpak geluids- en geurhinder en
Geldermalsen. Deze gebiedsontwikkeling is onderdeel van het realiseren van het OV-knooppunt Geldermalsen als mobiliteitsknooppunt met
bereikbaarheid. ●
We ontwikkelen een afwegingskader voor toestaan nieuwe functies op onze bedrijventerreinen.
daaromheen ruimte voor wonen, werken en onderwijs. ●
We zetten ons in samenwerking met het bedrijfsleven in voor goede huisvesting en integratie van
OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE | 81
6. UITVOERING
UITVOERING Met deze omgevingsvisie blikken we vooruit naar het West Betuwe in 2040. We hebben in beeld gebracht waar we kansen zien, maar
6.1 SAMENWERKEN, STUREN EN PARTICIPATIE Samen met de samenleving
ook opgaven. Samen hebben we een koers
De constant en snel veranderende samenleving vraagt
uitgezet, en onszelf als gemeente, inwoners
om een gemeente die snel mee verandert. De tijd dat de samenleving maakbaar was door de overheid is voorbij.
en partners uitgedaagd er uitvoering aan te
Burgers, bedrijven en instellingen zitten niet te wachten
geven. Over de sturingsfilosofie is vanwege
op kant en klare oplossingen van de gemeente, die vertelt
de recente fusie al veel geschreven. Denk
of voorschrijft hoe zij moeten leven, wonen en werken.
daarbij aan het herindelingsadvies, de
Zij willen een gemeente die luistert, die niet boven maar
coalitieakkoorden en het Bidbook. Bovendien is de sturingsfilosofie onderwerp geweest
tussen de mensen staat en die een dienstverlenende houding heeft. Zij willen meedenken en meepraten over hun eigen situatie en omgeving. Onze basishouding
in eerdere raadssessies over de invoering
is dat wij inwoners, ondernemers, het onderwijs en (maatschappelijke) organisaties ruimte willen geven om
van de Omgevingswet. Deze informatie is
initiatief te tonen en verantwoordelijkheid te nemen voor
gebruikt als vertrekpunt voor dit hoofdstuk
de ruimtelijke ontwikkeling van onze gemeente. Maar een
over waarin we op hoofdlijnen schetsen
samenwerking is - het woord zegt het al - altijd wederkerig.
hoe we als gemeente de komende jaren
West Betuwe kenmerkt zich door betrokkenheid en
invulling willen geven aan onze visie. Als
saamhorigheid. Inwoners, maatschappelijke organisaties,
gemeente zien we het daarbij als onze rol
kennisinstellingen en de gemeente zetten samen de
om daarin helderheid te verschaffen en de
schouders er onder om iedereen in West Betuwe in staat te stellen te participeren in de samenleving. Het
regie te nemen wanneer dat nodig is. We
zelforganiserend vermogen in de samenleving krijgt
gaan in op onze rol als gemeente en blik op
ruimte en vertrouwen om initiatieven te ontplooien. Door
samenwerking, de randvoorwaarden voor
middel van de gebiedsmakelaars, de kernagenda’s en de
participatie, het ruimtelijk instrumentarium
leefbaarheidsbudgetten bieden wij als gemeente hierin
en op monitoring en evaluatie.
ondersteuning. Samenwerken met de samenleving betekent ook het serieus nemen van opvattingen uit de samenleving. De gemeente weegt zowel de belangen van initiatiefnemers als maatschappelijke belangen mee die een minder luide stem in het debat hebben. Deze menselijke maat is ook bij de uitvoering van deze omgevingsvisie een belangrijk vertrekpunt. Voor alle initiatieven geldt - gemeentelijk en uit de samenleving - dat deze visie het afwegingskader
84 |
ONS WEST BETUWE
OPGAVEN EN AMBITIES
TOEKOMSTVERHAAL
GEBIEDSUITWERKING
UITVOERING
vormt. Bij elk initiatief gaan we het gesprek aan over hoe
om bij de totstandkoming van beleid en regelgeving
de ontwikkeling kan bijdragen aan het verwezenlijken
van andere overheden als West Betuwe vroegtijdig mee
van de drie kernambities van het toekomstverhaal van
te kunnen denken. Dit met als doel om problemen bij
West Betuwe. Dit kan betekenen dat we kritisch zijn op
lokale toepassing van hogere regelgeving te voorkomen.
initiatieven die weinig of nauwelijks bijdrage leveren aan de
Bij conflicterende visies van andere overheden wordt
gestelde doelen. Hierbij zullen we als gemeente denken en
vroegtijdig het gesprek aangegaan. Anderzijds kunnen we
handelen vanuit mogelijkheden en vertrouwen en kiezen we
als gemeente bijdragen aan ontwikkelingen ‘van bovenaf’
voor een houding vanuit het uitgangspunt ‘ja, mits’ in plaats
en daar een lokale invulling aan geven. Afstemming en
van ‘nee, tenzij’.
samenwerking met verschillende overheden draagt bij aan slimmere oplossingen, vooral als het om complexe
Samenwerken met andere overheden
opgaven gaat en gebiedsoverstijgende belangen, zoals het
Veel van de maatschappelijke opgaven houden zich
geval is voor klimaat en duurzaamheid.
niet aan de gemeentegrenzen, waardoor ook regionale samenwerking van groot belang is. Als gemeente werken
Regie waar nodig of gewenst
we nu al uitgebreid samen met de gemeenten binnen
We zoeken als gemeente West Betuwe zoals hierboven
de veiligheidsregio en in de regio Rivierenland. Dit
beschreven actief samenwerking met inwoners,
doen we onder andere op het gebied van agribusiness,
organisaties en andere overheden wanneer we werken aan
economie en recreatie. We sturen zelf actief mee
de fysieke leefomgeving. Hoewel hierdoor onze rol sterk
en zijn een gelijkwaardige samenwerkingspartner.
aan het veranderen is, ontlenen wij als bestuursorgaan
Dit is zowel merkbaar binnen de gemeente, als in de
nog altijd ons bestaansrecht aan het democratisch proces,
verschillende samenwerkingsverbanden die er zijn, waar
wat voor ons van onschatbare waarde blijft. Wanneer
de ontwikkelingen adequaat en integraal opgepakt worden.
maatschappelijke partijen niet in staat blijken een oplossing
In de toekomst zal deze samenwerking naar verwachting
te vinden voor opgaven, hebben wij als lokale overheid de
verder toenemen, bijvoorbeeld in de doorvertaling van
verantwoordelijkheid om te sturen in het algemeen belang.
regionale actieprogramma’s. Deze lenen zich ervoor om
Ook zien we op bepaalde onderwerpen een belangrijke
programmatisch binnen de omgevingsvisie opgepakt te
taak voor onszelf weggelegd als hoeder van het zwakkere
worden. Denk hierbij aan de regionale energiestrategie en
belang. De gemeente is dan soms regisseur (en uitvoerder),
de regionale klimaatadaptatiestrategie.
omdat op sommige onderwerpen een meer sturende of soms dwingende rol van de gemeente noodzakelijk is. Denk
De invoering van de Omgevingswet zal er in de praktijk
hierbij bijvoorbeeld aan grote opgaven als klimaatadaptatie,
toe leiden dat de samenwerking tussen gemeenten
de inclusieve samenleving en de energietransitie. Op welke
en provincies intensiveert. Bijvoorbeeld omdat het
majeure opgaven of gebieden extra inzet van de gemeente
instrumentarium verandert, waardoor van beide
nodig is leest u onder het kopje omgevingsprogramma.
overheden een actieve opstelling verwacht wordt. De vernieuwing ligt met name in de toepassing van de
Uitgangspunten voor participatie
wet in de omgangsvormen tussen (samenwerkende)
De keuzes die we als gemeente maken in de ontwikkeling
gemeenten en provincies. We vinden het van groot belang
van de fysieke leefomgeving, maken we in het algemeen
OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE | 85
●
belang. We maken een afweging van alle belangen van de inwoners, ondernemers, gebruikers en toekomstige
Participatie is een aanvulling op, maar geen vervanging van de representatieve democratie.
generaties binnen, maar ook buiten onze gemeentegrenzen. Hun belangen kunnen botsen en elkaar versterken.
Als gemeente vinden we dat het gesprek met de
Participatie stond daarom centraal in het opstellen van
samenleving vanzelfsprekend is bij ontwikkelingen in de
deze visie en staat dat ook in de uitwerking. Daarmee
fysieke leefomgeving. Om participatie in de volle breedte
werken we aan een gemeente waarin iedereen zich gehoord
in onze projecten en organisatie in te bedden, hebben
voelt en waarbij iedereen deel kan nemen aan een open
we een gemeentebreed participatiebeleid opgesteld.92
en toegankelijk democratisch debat over de toekomst van
Daarin beschrijven we hoe we participatie effectief in
onze leefomgeving. Dit levert niet alleen maar draagvlak
kunnen richten. Ook beschrijven we hoe we inwoners, en
op, maar zorgt ook voor betere plannen en soepelere
ondernemers en ketenpartners in West Betuwe bij diverse
besluitvorming.
ontwikkelingen in het ruimtelijk domein betrokken krijgen en houden.
Voor West Betuwe is participatie niets nieuws. We betrekken inwoners, ondernemers en ketenpartners bij
Gebieds- en opgavegericht
de ontwikkeling van onze gemeente. Naast de genoemde
Elke opgave en aanpak heeft een eigen schaalniveau: van
kernagenda’s participeren inwoners in adviesraden,
het niveau van de straat, wijk en buurt, tot het niveau van
de jongerenraad, bij de harmonisaties van beleid, in
de kern of regio. Op elk schaalniveau doen zich dilemma’s
zwerfvuilgroepen, dorps- en stadsraden, in het beheer
en meekoppelkansen voor. In de uitwerking van deze visie
van dorpshuizen en speeltuinen en nog veel meer
zoeken we daarom steeds naar het juiste gebied om aan
manieren. De Omgevingswet vraagt ons echter om
de slag te gaan en leggen we de verbinding met andere
expliciet te zijn over onze aanpak. Voor ons als gemeente
opgaven en partijen. Om zo een optimale balans te vinden
is dit een goed moment om een aantal uitgangspunten
in de (omgevings)kwaliteiten die we willen behouden en
te formuleren voor participatie. Zo weet iedereen wat
verbeteren. Dit betekent een actieve afstemming met
voor een participatietraject in West Betuwe van belang
belanghebbenden in dat gebied. Een voorbeeld hiervan
is. Voor participatietrajecten hanteren we de volgende
is het koppelen aan het proces ‘kernagenda’s’, waarbij
uitgangspunten:
per kern een uitwerking van de omgevingsvisie wordt
●
toegevoegd.
Participatie betekent belanghebbenden vroegtijdig betrekken.
●
Participatie betekent streven naar een goede
De opgaven waar we voor staan en kennis die daarbij nodig
afspiegeling van de samenleving.
is verandert in rap tempo. In onze samenwerking zullen
●
Participatie is transparant op inhoud en proces.
we daarom actief inzetten op het vergaren van nieuwe
●
Participatie is toegankelijk voor iedereen.
kennis en inzichten. Als gemeente zullen we, waar dat
●
Participatie wordt georganiseerd door de
kan en gewenst is, kennis delen met initiatiefnemers en
initiatiefnemer.
partners in de gemeente en regio. Ook juichen we het toe
Participatie is proportioneel aan de omvang van het
als initiatiefnemers een kennisdelende rol op zich nemen
initiatief.
en staan we positief tegenover experimenteerruimte gericht
●
86 |
ONS WEST BETUWE
OPGAVEN EN AMBITIES
TOEKOMSTVERHAAL
GEBIEDSUITWERKING
UITVOERING
op het behalen van de doelen van de omgevingsvisie. We werken aan de uitvoering van de omgevingsvisie en implementatie van de Omgevingswet vanuit de volgende zeven uitgangspunten:
De 7 West Betuwse uitgangspunten voor uitvoering omgevingsvisie en implementatie Omgevingswet ●
Ruimte bieden voor particuliere en private initiatieven;
●
Alleen noodzakelijke regels, overzichtelijk geordend, met ruimte voor lokaal maatwerk;
●
Gesprek met de samenleving is vanzelfsprekend; denken en handelen vanuit mogelijkheden en vertrouwen (ja, mits i.p.v. nee, tenzij);
●
Informatie is inzichtelijk en (digitaal) toegankelijk. Inwoners en partners begrijpen wat de gemeente wel en niet doet;
●
Goede samenwerking in de keten met andere overheden & partners;
●
Snelle en integrale besluitvorming over de fysieke leefomgeving;
●
Besluitvorming is transparant en kenmerkt zich door integer handelen.
OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE | 87
6.2 BELEIDSCYCLUS EN UITVOERING
eigen rol. Het omgevingsprogramma, het omgevingsplan en de omgevingsvergunning.
Maatschappelijke ontwikkelingen volgen elkaar in hoog
Omgevingsprogramma
tempo op. Dat maakt het bijna onmogelijk om ruimtelijk
Het omgevingsprogramma is de uitwerking van één
beleid voor de lange termijn te ontwikkelen. Als gemeente
of meerdere ambities en ruimtelijke keuzes uit onze
zien we deze omgevingsvisie daarom als een levend
omgevingsvisie. Het programma is het instrument van
document, een visie die deze ontwikkelingen volgt en
het college van burgemeester en wethouders. Zij werken
die continu evolueert. Wij kiezen ervoor om de visie
hierin de globale beleidslijnen uit de omgevingsvisie
periodiek van een actualisatie te voorzien. Voor u ligt de
verder uit. Een programma bevat maatregelen voor
omgevingsvisie 1.0 en we beschouwen deze visie dan ook
bescherming, beheer, gebruik en ontwikkeling van de
als een eerste versie. Een stevige basis van waaruit we
fysieke leefomgeving. In een programma worden de
verder gaan werken. Met welk ritme we de visie aanpassen
ambities uitgewerkt in concrete maatregelen. Ook wordt
hangt af van de ervaringen die we opdoen met andere
aangegeven welke middelen nodig zijn om het doel te
instrumenten en de monitoring van onze doelen, en van
behalen. Denk daarbij naast financiering aan ruimtelijke
de staat van onze fysieke leefomgeving. We herijken de
en juridische instrumenten. Uiteraard betrekt het college
omgevingsvisie in ieder geval elke vier jaar. Hiermee starten
van burgemeesters en wethouders de gemeenteraad bij
we in 2026. Daarnaast is het mogelijk om de visie van een
het opstellen van programma’s en komt zij in ieder geval
eerdere herijking te voorzien wanneer (maatschappelijke)
tweejaarlijks terug bij de gemeenteraad voor een proces
opgaven in de fysieke leefomgeving daar aanleiding toe
update.
geven. De ambities en keuzes uit onze omgevingsvisie kunnen Deze omgevingsvisie schetst het toekomstbeeld voor de
worden uitgewerkt in gebiedsgerichte en thematische
gemeente West Betuwe 2040 zoals we deze als gemeente
programma’s (al dan niet gebundeld). Het programma
en samenleving op dit moment voor ogen hebben. De
als instrument onder de Omgevingswet is nieuw, maar
omgevingsvisie vormt na vaststelling ons afwegingskader
de werkwijze is bekend. In West Betuwe zijn we gewend
voor de verdere vormgeving van andere instrumenten
om gebiedsgericht te werken, bijvoorbeeld via de
die de Omgevingswet biedt. Het is ook de start van
gebiedsmakelaars en binnen de kernenagenda’s. Een
de beleidscyclus van de Omgevingswet. Deze biedt
programma kan uitsluitend over de eigen gemeente gaan,
structuur om de instrumenten van de Omgevingswet te
maar ook gezamenlijk worden opgesteld met andere
ordenen volgens een logisch proces: beleidsontwikkeling,
overheden. Kenmerk hierbij is dat er meerjarig gewerkt
beleidsdoorwerking, uitvoering en terugkoppeling. In
wordt aan complexe opgaven die samenkomen op een
de Omgevingswet zijn voor onze gemeente drie andere
thema of gebied. Dat doen we samen met partners en
relevante beleidsinstrumenten geformuleerd, elk met hun
bewoners. Het opstellen van een programma betekent gemeentelijke regie om zo maatschappelijke doelen te behalen. Ook uit deze omgevingsvisie komen enkele gebieden en opgaven
88 |
ONS WEST BETUWE
OPGAVEN EN AMBITIES
TOEKOMSTVERHAAL
GEBIEDSUITWERKING
UITVOERING
naar voren waar we nadrukkelijk een gemeentelijke rol
gepositioneerd als programma onder de omgevingsvisie.
zien. Voor de uitvoering van de omgevingsvisie kunnen we
Denk hierbij aan de woonvisie of het beleid voor
mogelijk denken aan de volgende programma’s rondom de
bedrijventerreinen.
thema’s duurzaamheid, gebiedsmarketing (West Betuwe op de kaart) en wonen. Al deze programma’s worden na vaststelling van de Omgevingsvisie opgesteld als, opgenomen in, of omgevormd tot programma’s onder de Omgevingswet en gekoppeld aan de omgevingsvisie. Voor ieder programma vindt een jaarlijkse tot tweejaarlijkse monitoring plaats om te kunnen bepalen of de doelen van de programma’s tijdig worden bereikt (meer hierover in de paragraaf monitoring en evaluatie). Als dit niet het geval is, passen we de programma’s hierop aan. Daarnaast verkennen we of het huidige beleid bij aanpassing al dan niet wordt
Onderzoeksagenda voor de eerstvolgende actualisatie Momenteel zien we een aantal uitdagingen op ons afkomen die de komende jaren bestuurlijke actie vragen en in de omgevingsvisie 2.0 zeker een plek moeten krijgen. We noemen er hier enkele. ●
De verkenning naar de verbreding van de A2 in onze gemeente vraagt om een heldere visie van West Betuwe op de leefomgeving in dit specifieke gebied. Dit zal in een later stadium uitgewerkt moeten worden.
●
De invulling van een productielandschap van de toekomst in onze gemeente willen we verder verkennen. We zoeken naar mogelijkheden om enerzijds volop ruimte te bieden aan agrarische activiteiten, bedrijvigheid, grootschalige (collectieve) energieopwekking en mobiliteitsontwikkelingen. Door hierin keuzes te maken kunnen we andere plekken in onze gemeente vrijspelen van dergelijke ontwikkelingen en prioriteit geven aan natuurontwikkeling en het versterken van het landschap.
●
We verkennen of het huidige beleid over de realisatie van seniorenwoningen nabij voorzieningen verruimd of aangepast moet worden met mogelijkheden om senioren zo lang mogelijk in hun ‘eigen kern’ te laten wonen.
●
Zoekgebieden natuurontwikkeling.
●
Zoekgebieden voor aanvullende ruimte voor energieopwekking voor de periode na 2030.
OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE | 89
Samenhang omgevingsvisie, programma’s en omgevingsplan
Omgevingsplan
de gemeentelijke omgevingsvisie is het omgevingsplan
Het omgevingsplan - de opvolger van de huidige
bindend voor inwoners, ondernemers en initiatiefnemers.
bestemmingsplannen, beheers- en gemeentelijke verordeningen - bevat alle regels over de fysieke
Verschillende aandachtspunten uit de voorgaande
leefomgeving die de gemeente stelt binnen haar
hoofdstukken geven aanleiding om in het omgevingsplan
grondgebied. Het omgevingsplan geeft invulling aan
actief met regels en omgevingswaarden aan de slag te
de maatschappelijke opgaven uit de gemeentelijke
gaan. Zo kunnen de omgevingswaarden in woonwijken
omgevingsvisie, binnen de kaders van de Omgevingswet.
scherper worden dan die in de stedelijke structuur of op
Het omgevingsplan regelt de balans tussen de functies
werklocaties. Aan de structuur van het omgevingsplan
van locaties in een gebied en stelt regels aan activiteiten.
wordt hard gewerkt. Dat wordt naar verwachting opgeleverd
Naast het werken met (algemene) regels voor activiteiten
rondom de inwerkingtreding van de Omgevingswet.
kan de gemeente gaan werken met omgevingswaarden.
Het omzetten van de bestaande regels zal nog geruime
Zo kunnen in een gebied bijvoorbeeld strengere eisen op
tijd in beslag nemen. Hiervoor wordt gemaakt van de
het gebied van milieu worden gesteld dan de waarden
overgangstermijn die wettelijk is vastgelegd.
die zijn opgenomen in Rijksbeleid. In tegenstelling tot
90 |
ONS WEST BETUWE
OPGAVEN EN AMBITIES
TOEKOMSTVERHAAL
GEBIEDSUITWERKING
UITVOERING
Omgevingsvergunning
en past het binnen onze ruimtelijke strategische
Het verlenen van een omgevingsvergunning maakt het mogelijk voor initiatiefnemers om aan de slag te gaan
keuzes? ●
met de leefomgeving. Welke activiteiten een vergunning nodig is, is nu nog bepaald door de Rijksoverheid.
Wat is de impact van het initiatief op de gebiedseigen, identiteitsbepalende kwaliteiten van de gebieden?
●
In welke mate wordt het initiatief of de ontwikkeling
De Omgevingswet geeft gemeenten meer ruimte in
gedragen door de direct omgeving en wat zijn
hun eigen afweging. Welke activiteiten wel of geen
daarvan de redenen?
omgevingsvergunning behoeven schrijven we op in het omgevingsplan.
Toezicht en handhaving Tot slot hebben toezicht en handhaving een belangrijke
De omgevingsvisie als afwegingskader
functie binnen het omgevingsbeleid. Dit zijn de middelen
De Omgevingsvisie wordt dus uitgewerkt in een
om activiteiten en de staat van de fysieke leefomgeving
omgevingsplan en programma’s. Maar daarnaast is het
te volgen en waar nodig te waarborgen. In de praktijk
zelf ook een kader waaraan initiatieven getoetst kunnen
komt het erop neer dat wij toezicht zullen uitoefenen op
worden. We hanteren daarbij de ‘Ja-mits-benadering’. Dit
de vergunningen die verleend worden op grond van het
houdt in dat wij in principe medewerking willen verlenen
omgevingsplan. Ook zullen wij toezien op naleving van de
aan initiatieven, mits ze passen binnen onze kernambities
algemene regels die zijn opgenomen in het omgevingsplan
en gebiedsuitwerkingen, en er geen zwaarwegende
en in onze programma’s.
belangen zijn die medewerking in de weg staan. Daarbij zullen we als gemeente de balans tussen het borgen van kwaliteiten en milieubeginselen (voorzorgsbeginsel; beginsel van preventief handelen; beginsel dat milieuaantastingen bij voorrang aan de bron bestreden moeten worden en het beginsel dat de vervuiler betaalt) en het ruimte bieden aan ontwikkelingen inzichtelijk maken. Zoals gezegd staan de kenmerken en identiteit van ons gebied altijd voorop. Bij een initiatief of ontwikkeling stellen we ons zelf en de samenleving de volgende vier vragen: ●
Is er sprake van een een negatieve en/of positieve impact op de kwaliteiten van de leefomgeving, zoals verwoord in deze omgevingsvisie?
●
Draagt de ontwikkeling of het initiatief bij aan de doelen de ambities van de kern- en gebiedsopgaven
OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE | 91
6.3
MONITORING EN EVALUATIE
gevolg van wet- en regelgeving van bovenaf. Bovendien kunnen op dit moment de kerngerichte uitwerkingen van
Onze omgevingsvisie is nu klaar, maar niet af. De
de omgevingsvisie formeel worden opgenomen. Mochten
maatschappij blijft in beweging en nieuwe inzichten en
er omstandigheden zijn die besluitvorming op een ander
opgaven maken dat we steeds opnieuw zullen moeten
moment noodzakelijk maken, dan kan de gemeenteraad
kijken naar de relevantie van ons beleid en de rol die we
hier uiteraard toe besluiten.
spelen als gemeente. Om onszelf snel aan te kunnen passen zijn monitoring en evaluatie cruciaal.
Bij het bijstellen van de omgevingsvisie wordt de samenleving actief betrokken. De wijze waarop wordt
Monitoring op programmaniveau
vooraf met de gemeenteraad afgestemd. De gemeenteraad
De monitoring en evaluatie zal plaatsvinden op
stelt uiteindelijk een (herijkte) omgevingsvisie vast. Bij het
programmaniveau. In de programma’s worden de doelen,
vaststellen van een omgevingsvisie wordt aangegeven
de realisatie met tijdspad en de monitoring concreter
hoe inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en
uitgewerkt. Getracht wordt om zoveel mogelijk de
bestuursorganen bij de voorbereiding zijn betrokken en wat
monitoring van de omgevingsvisie te laten voeden door
de resultaten daarvan zijn.
de monitoring die in het kader van een programma wordt uitgevoerd. Doelstellingen worden vertaald naar concrete
6.4
beleidsindicatoren. Afhankelijk van het thema zullen
FINANCIERING
meetbare indicatoren worden vastgesteld en wordt bepaald hoe vaak er tussentijdse metingen worden uitgevoerd. Voor
Voor de uitvoering van de omgevingsvisie en (later)
zover mogelijk wordt aan de voorkant ook al beschreven op
omgevingsprogramma’s sluiten we in beginsel aan
welke wijze kan worden ingegrepen, indien het programma
op bestaande budgetten, maar de ambities uit de
niet effectief genoeg blijkt te zijn.
omgevingsvisie brengen ook kosten (en baten) met zich mee. Bij de vaststelling van een programma besluit het
Bijstellen van de visie
college ook over de financiering van het programma.
Wanneer het doel- en of effect bereik van de
Bij de nadere uitwerking van de doelen in programma’s
omgevingsvisie onvoldoende is, gaan we over tot
en projecten kunnen op termijn mogelijk aanvullende
bijstelling. Zo kan het zijn dat doelen niet of nauwelijks
budgetten nodig zijn. Hiervoor kan het mogelijk zijn dat
worden gerealiseerd of de doelen onvoldoende te
het college voor de financiering een kredietaanvraag bij de
handhaven zijn. Ook kunnen zich nieuwe maatschappelijke
gemeenteraad moet doen. Uitvoering geven aan, maar ook
uitdagingen voordoen of geven de visie en de programma’s
investeren in de urgente maatschappelijke opgaven die we
onvoldoende antwoord op de vragen en verwachtingen
in de omgevingsvisie hebben opgenomen is nadrukkelijk
uit de samenleving. We streven ernaar elke vier jaar een
een gezamenlijke taak. Deze willen wij als gemeente
grondige actualisatieslag te maken. Dit biedt ruimte voor
niet alleen oppakken, maar samen met lokale en (boven)
herijking van doelen en nieuwe politieke keuzes. Daarnaast
regionale partners willen vormgeven.
verwachten we elke twee jaar een APK uit te voeren. Deze is vooral bedoeld voor technische aanpassingen als
92 |
ONS WEST BETUWE
OPGAVEN EN AMBITIES
TOEKOMSTVERHAAL
GEBIEDSUITWERKING
UITVOERING
Wij nemen in ons grondbeleid een flexibele houding aan. Voor het realiseren van de doelen die we stellen in de omgevingsvisie interveniëren wij als gemeente soms rechtstreeks in de grondmarkt. Soms is het noodzakelijk een actief grondbeleid te voeren. In andere gevallen past een meer faciliterende houding en beperken we ons tot inzet van onze publiekrechtelijke bevoegdheden. Ook zijn er allerlei tussenvarianten mogelijk, zoals publiek-private samenwerkingen.
OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE | 93
OVERZICHT RELEVANTE BELEIDSSTUKKEN ●
Atlas Bedrijventerreinen West Betuwe (2021)
●
●
Beheerplan beplanting (2021)
●
Beheerplan bomen (2021)
●
Beheerplan grassen (2021)
●
Beheerplan watergangen (2021)
●
Landschapsontwikkelingsplan (in ontwikkeling)
●
Beheerplan Wegen 2021-2025 (2020)
●
Lokale Adaptatie Strategie (In ontwikkeling, 2021)
●
Beleid Recreatie en Toerisme in West Betuwe
●
Lokale inclusie agenda (2020)
Koersdocument bedrijventerreinen West Betuwe (2021)
●
Landschapsontwikkelingsplan Geldermalsen, Lingewaal en Neerijnen (2008)
2020-2023 (2020)
●
Maatregelenprogramma LAS (In ontwikkeling, 2022)
●
Beleidsdocument circulair (medio 2022)
●
Mobiliteitsagenda regio Rivierenland (2018)
●
Beleids en beheerplan begraafplaatsen 2019-2023
●
Mobiliteitsvisie West Betuwe (2020)
(2019)
●
Nota Lokaal Gezondheidsbeleid (In ontwikkeling, 2021)
●
Beleidskader Zon (2020)
●
Ontwerp bestemmingsplan Buitengebied Gemeente
●
Beleidsplan Huisvesting Arbeidsmigranten (2021)
●
Beleidsvisie externe veiligheid West Betuwe
●
Plaatsingsbeleid openbare laadpalen (2017)
2019-2023 (2019)
●
Regionaal Economisch Ambitiedocument 2016-2020
●
Bidbook West Betuwe (2018)
●
‘Bouwen aan Sociale Kracht’ visie sociaal domein
Geldermalsen (2018)
(2016) ●
(2020) ●
Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025 (september 2021 in de raad)
Bodemkwaliteitskaart en Bodemnota (inclusief PFAS)
●
Regionale Energie Strategie met RES 1.0 (2021)
(2021)
●
Regionaal Fietsplan regio Rivierenland (2020)
●
Concept Koepelvisie Fruitdelta Rivierenland (2021)
●
Regionaal Programma Werklocaties (2020)
●
Concept-participatiebeleid (2021)
●
Regionale Adaptatie Strategie “Rivierengebied
●
Detailhandelsbeleid (2021)
●
Economische foto (2020)
●
Economische visie (2021)
●
Energieneutraal 2050 (2020)
●
Regionale Woonagenda Regio Rivierenland (2020)
●
Erfgoedbeleid West Betuwe (2021)
●
Ruimtelijk Strategische Visie regio Rivierenland (2019)
●
Gebiedsgericht Geluidbeleid (2021)
●
‘Samen bouwen’ Coalitieakkoord 2019-2022
●
Gemeentelijk inkoopbeleid 2021-2022
●
Samen Oud in Rivierenland
●
Groenbeleidsplan West Betuwe 2021 t/m 2025
●
Tussentijds uitvoeringsplan speelruimten 2021-2022
●
Handboek Inrichting en Beheer Openbare Ruimte
●
Samenwerkingsagenda RAS (2021)
(HIBOR)
●
Uitvoeringsagenda ‘Bouwen aan Sociale Kracht’
Klimaatbestendig – Samen aan de slag! (2020) ●
Regionale detailhandelstructuurvisie Rivierenland (2014)
●
Kadernota Cultuur en Kunst 2020-2023.
●
Kadernota Dorpshuizen en Multifunctionele Centra
●
Uitvoeringsagenda sociaal domein (2021)
(2020)
●
Uitvoeringsplan mobiliteit regio Rivierenland
●
94 |
Kerkenvisie (in ontwikkeling)
ONS WEST BETUWE
OPGAVEN EN AMBITIES
(2021)
2019-2022 (2018)
TOEKOMSTVERHAAL
GEBIEDSUITWERKING
UITVOERING
●
Verkenning spoor 2.0 (2020)
●
Verordening afvoer regenwater en grondwater (2021)
●
Verordening rioolaansluitverordening (2021)
●
Visie strategie Gelderland / Gelderse Streken 2019 2023
●
Warmte Transitie Visie (vaststelling december 2021)
●
Water rioleringsbeleidsplan (WRP) 2019 t/m 2023 (2019)
●
Woonvisie West Betuwe (2020)
OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE | 95
VERWIJZINGEN 1
RAAP (2021). Erfgoed in de gemeente West Betuwe,
24
Gemeente West Betuwe. (2021). Informatienota
2
Gemeente West Betuwe. (2018). Bidbook
25
Gemeente West Betuwe. (2021). Uitvoeringsagenda
3
Bureau Buhrs. (2021). Contourenadvies Gebiedsmarketing West Betuwe
26
Gemeente West Betuwe. (2020). Woonvisie
4
Gemeente West Betuwe. (2018). Bidbook
27
Gemeente West Betuwe. (2020). Woonvisie
5
RAAP (2021). Erfgoed in de gemeente West Betuwe,
28
DTNP. 2021. Detailhandelsbeleid.
deel 1
29
Gemeente West Betuwe. (2020). Woonvisie
6
Gemeente West Betuwe. (2018). Bidbook
30
Gemeente West Betuwe. (2020). Woonvisie
7
RAAP (2021). Erfgoed in de gemeente West Betuwe,
31
Gemeente West Betuwe. (2020). Woonvisie
deel 1
32
Gemeente West Betuwe. (2021). Uitvoeringsagenda
deel 1
Woningbouwprogramma 2021-2030 bouwen aan sociale kracht.
8
Gemeente West Betuwe. (2018). Bidbook
9
Gemeente West Betuwe. (2018). Bidbook
33
Gemeente West Betuwe. (2020). Woonvisie
10
Bureau Buhrs. (2021). Contourenadvies
34
Gemeente West Betuwe. (2020). Woonvisie
Gebiedsmarketing West Betuwe
35
Gemeente West Betuwe. (2020). Mobiliteitsvisie West
36
Gemeente West Betuwe. (2021). Concept Koepelvisie
37
Gemeente West Betuwe. (2020). Mobiliteitsvisie West
38
Gemeente West Betuwe. (2020). Mobiliteitsvisie West
[webpagina]
39
Gemeente West Betuwe (2020). Woonvisie
15
Gemeente West Betuwe. (2018). Bidbook
40
Gemeente West Betuwe. (2021). Lokale inclusie
16
Bureau Buhrs. (2021). Contourenadvies Gebiedsmarketing West Betuwe
41
Gemeente West Betuwe (2021). Economische Visie
17
Gemeente West Betuwe (2021). Economische Visie
42
Gemeente West Betuwe ( 2021). Koersdocument
18
Fruitdelta (s.d.) https://www.fruitdelta.nl/
43
Buck Consultants International. (2020). Economische
19
Gemeente West Betuwe. (2021). Concept Koepelvisie 44
CBS. (2021). Arbeidsdeelname; netto
Agenda 2020
45
Gemeente West Betuwe (2021). Economische Visie
Gemeente West Betuwe. (2021). Tussentijds
46
Buck Consultants International. (2020). Economische
11
bouwen aan sociale kracht.
Inbo (2009). Lekker leven langs de Linge:
Betuwe.
structuurvisie Gemeente Geldermalsen 2009 - 2015 12
Gemeente West Betuwe. (2021) Economische visie
Fruitdelta Rivierenland.
West Betuwe 2030 13
Gemeente West Betuwe. (2021) Economische visie
Betuwe.
West Betuwe 2030 14
Gemeente West Betuwe. (z.d.). Monumenten
Betuwe.
agenda 2020
2030
bedrijventerreinen West Betuwe.
Fruitdelta Rivierenland. 20 21
foto West Betuwe.
Gemeente West Betuwe. (2020). Lokale Inclusie
arbeidsparticipatie 2004-2021
uitvoeringsplan speelruimten 2021-2022 22
Gemeente West Betuwe. (2018). Bidbook.
23
Gemeente West Betuwe. (2020). Woonvisie
96 |
ONS WEST BETUWE
OPGAVEN EN AMBITIES
foto West Betuwe. 47
DTNP. (2021). Detailhandelsbeleid West Betuwe.
TOEKOMSTVERHAAL
GEBIEDSUITWERKING
UITVOERING
48
Gemeente West Betuwe. (2021). Concept Koepelvisie
65
Bureau Buhrs (2021) Contourenadvies
49
Gemeente West Betuwe. (2021). Economische Visie
66
Gemeente Geldermalsen. (2018). Ontwerp
50
Concept regionaal ambitiedocument.
51
Gemeente West Betuwe. (2021). Concept Koepelvisie
67
Gemeente West Betuwe. (2018). Bidbook
52
Fruitdelta Rivierenland
68
Gemeente West Betuwe. (2018). Bidbook
Gemeente West Betuwe. (2021). Economische Visie
69
Stuurgroep Samenwerkende Netwerken Regio
53
Gemeente West Betuwe. (2021). Beleidsplan Huisvesting Arbeidsmigranten West Betuwe
70
Gemeente West Betuwe. (2020). Mobiliteitsvisie.
Gemeente West Betuwe. (2021). Lokale inclusie
71
Waar staat je gemeente. (2021). Dashboard
Fruitdelta Rivierenland
54
gebiedsmarketing West Betuwe bestemmingsplan Buitengebied 2018.
Rivierenland. (2021). Regionale Adaptatie Strategie.
agenda 2020 55
Een dorpscentrum met een volwaardig eigen
Energietransitie. 72
boodschappenaanbod, aangevuld met lokale speciaalzaken, diensten en horeca (DTNP, 2021). 56
wateroverlast in de gemeente West Betuwe. 73
In grote dorpssteunpunten is het de ambitie om een volwaardige supermarktvoorziening te bieden met
Stuurgroep Samenwerkende Netwerken Regio Rivierenland. (2021). Regionale Adaptatie Strategie.
74
daarbij een perspectief voor enkele direct omliggende publieksfuncties (DTNP, 2021).
Arcadis. (2020). Analyses naar droogte, hittestress en
Stuurgroep RES FruitDelta Rivierenland. (2021). Regionale Energiestrategie 1.0
75
Gemeente West Betuwe. (2015). Beleidskader
57
In kleine dorpssteunpunten is het de ambitie om een
grondgebonden Zon West Betuwe.
kleine supermarkt te behouden (DTNP, 2021).
76
Gemeente West Betuwe. (2018). Bidbook
58
Buck Consultants international. (2021). Economische
77
Fruitdelta Rivierenland. (2021). Regionaal economisch
59
Gemeente West Betuwe. (2021). Concept
78
Gemeente West Betuwe. (2018). Bidbook.
economische visie
79
Stuurgroep Samenwerkende Netwerken Regio
60
Ministerie van LNV. (2018). Visie Landbouw, Natuur en
61
Nieuwenhuizen, W., et al. (2015, april). Ruimte voor
foto West Betuwe.
Voedsel: Waardevol en Verbonden
ambitiedocument 2021-2024.
Rivierenland. (2021). Regionale Adaptatie Strategie. 80
Gemeente West Betuwe. (2020). Kadernota Cultuur en Kunst 2020-2023.
de toekomst in het landelijk gebied. Trendverkenning
81
Gemeente West Betuwe. (2018). Bidbook.
2020-2030 voor gemeenten met veel landelijk gebied.
82
Gemeente West Betuwe. (2020). Kadernota Cultuur en
83
Gemeente West Betuwe. (2020). Beleid Recreatie en
84
Gemeente West Betuwe. (2020). Kadernota cultuur en
85
Buck Consultants international. (2021). Economische
(Nr. 2628). Alterra Wageningen UR. 62
Buck Consultants international. (2021). Economische
63
Gemeente Geldermalsen. (2018). Ontwerp
64
Stuurgroep Samenwerkende Netwerken Regio
Kunst 2020-2023.
foto West Betuwe.
Toerisme 2020-2023.
bestemmingsplan Buitengebied 2018. Rivierenland. (2021). Regionale Adaptatie Strategie
kunst 2020-2023. foto West Betuwe.
Rivierenland
OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE | 97
86
Compendium voor de Leefomgeving [Webpagina]. Biodiversiteit, Trend fauna agrarisch gebied. Geraadpleegd 20 juli 2021.
87
Gemeente West Betuwe. (2018). Bidbook.
88
Gemeente West Betuwe. (2020). Kadernota Cultuur en Kunst 2020-2023.
89
Gemeente West Betuwe. (2020). Kadernota Cultuur en Kunst 2020-2023.
90
Ruimtelijke Strategische Visie Regio Rivierenland (2019).
91
Gemeente West Betuwe. (2018). Bidbook.
92
Participatiebeleid is op 28-09-2021 vastgesteld door de gemeenteraad.
98 |
ONS WEST BETUWE
OPGAVEN EN AMBITIES
TOEKOMSTVERHAAL
GEBIEDSUITWERKING
UITVOERING
OMGEVINGSVISIE WEST BETUWE | 99