IN088-bijlage-5d-verkeerskundig_onderzoek-GVWD.pdf

Uitritten Is het toepassen van een witte streep bij particuliere uitritten noodzakelijk? Indien niet noodzakelijk: op welke andere wijze moeten uitritten worden gemarkeerd? Wat is een uitrit Onder een uitrit wordt verstaan: de ontsluiting van percelen die openstaan voor openbaar verkeer. In artikel 54 van het RVV 1990 is uitdrukkelijk de ondergeschikte positie bepaald van de bestuurder die een bijzondere manoeuvre uitvoert ten opzichte van bestuurders die op een normale wijze aan het verkeer deelnemen. De wetgever beschouwt het uit een uitrit de weg oprijden als een bijzondere manoeuvre. In de toelichting op artikel 24, lid 1, onder b, RVV 1990 staat dat de constructie van een uitrit bepalend is voor de juridische status daarvan. Uitritconstructie De uitritconstructie is een middel om de voorrang te regelen en het ondergeschikte karakter van de aansluitende weg te accentueren.

Voor duidelijkheid over de status van de uitrit wordt aanbevolen: • Een duidelijk verschil aan te brengen in de hiërarchie, het ondergeschikte karakter van het achterliggende gebied moet tot uitdrukking worden gebracht; • Vanaf de ‘achterzijde’ duidelijk te maken dat men een uitrit verlaat; • Het uitritkarakter in de vormgeving onomstotelijk duidelijk te maken; • Bij het ontwerp van uitritten moet niet alleen rekening worden gehouden met het maatgevende voertuig, maar ook met de voertuigen die van de desbetreffende uitritten zullen gebruikmaken. Vooral aansluitbogen verdienen hierbij de aandacht. Uit wegenbouwtechnisch oogpunt is het van belang dat bermbeschadiging als gevolg van te kleine aansluitbogen wordt voorkomen. Dit kan echter strijdig zijn met het gewenste wegbeeld: het moet namelijk voor de weggebruiker duidelijk zijn dat het een uitrit betreft en geen kruispunt. Een krap gedimensioneerde vormgeving heeft de voorkeur. Toepassing van een afwijkende verhardingssoort en het gebruik van verticale elementen kunnen de opvallendheid van de uitrit versterken; • Op erftoegangswegen is het acceptabel dat een voertuig bij het nemen van de bocht van de hele rijbaan gebruikmaakt.

Megaborn

DWr2101-R01 d2.0 19 januari 2022

24

Waterschap Rivierenland Gastvrije Waaldijk

Bestemmings- en constructiecriterium Om te beoordelen of een uitritconstructie voor de weggebruiker herkenbaar is, zijn twee criteria van belang: het bestemmings- en het constructiecriterium. Bestemmingscriterium Het bestemmingscriterium houdt in dat van een uitrit wordt gesproken, als de bestemming zichtbaar beperkt is, zoals een woning, een garagebox of een bedrijfsgebouw. Het particuliere karakter is dan duidelijk aanwezig. Bij een woning op geringe afstand van de openbare weg levert dit criterium geen enkel probleem op. Er is sprake van een traditionele uitrit. Ligt de woning op grote afstand buiten het (directe) gezichtsveld van de weggebruiker dan krijgt de ‘uitrit’ al het karakter van een (smalle) zijweg en wordt de situatie al onduidelijk. Dit kan bij toeritten naar woningen of bedrijven die wat verder van de dijk liggen het geval zijn. In gevallen waarin het bestemmingscriterium geen of onvoldoende duidelijkheid geeft, moet worden voldaan aan het constructiecriterium. Constructiecriterium Het constructiecriterium stelt de vormgeving van de uitrit centraal. Van belang is of de weggebruiker aan de hand van de vormgeving de situatie direct herkent als uitrit.

Dit is het geval als een uitrit de volgende aanbevolen uitritconstructie heeft waarmee geheel aan het constructiecriterium wordt voldaan: • trottoir en/of fietspad (eventueel fiets/ bromfietspad) loopt langs de doorgaande weg ononderbroken op nagenoeg dezelfde hoogte en in een soortgelijke verharding door over de zijweg ; • er zijn zogenaamde inritblokken toegepast, de helling van de blokken moet 1 : 6 zijn (of flauwer),en de aansluiting van de rijbaan/wegverharding op het inritblok moet vlak zijn (dus, geen aansluitbogen aanwezig). Vanuit verkeerskundig oogpunt geldt dat als de constructie niet voldoet aan deze kenmerken er dan geen sprake is van een uitrit en de algemene regel van toepassing is zoals op kruispunten: bestuurders verlenen voorrang aan de voor hen van rechts komende bestuurders (RVV 1990). Jurisprudentie Concluderend lijkt de lijn in de rechtspraak de volgende te zijn: Voor de beantwoording van de vraag of het in een situatie gaat om een uitrit zijn de uiterlijke verschijningsvormen bepalend. Is de desbetreffende constructie voor iedere verkeersdeelnemer duidelijk als zodanig (als uitrit) herkenbaar? Een uitrit wordt gekenmerkt door: • Een zichtbare beperkte bestemming (bijvoorbeeld de uitgang van een garagebox of benzinestation), of • Een duidelijke uitritconstructie, die gekenmerkt wordt door a.

Een verhoogd, doorlopend trottoir langs de doorgaande weg; en/of b. Inritblokken aan beide zijden van de uitrit; en/of c. De afwezigheid van bochtbanden.

Megaborn

DWr2101-R01 d2.0 19 januari 2022

25

Waterschap Rivierenland Gastvrije Waaldijk

Voorstel vormgeving Wanneer er wordt voldaan het bestemmings- en/of constructiecriterium is het niet nodig een witte streep toe te passen. Het belangrijkste bij een uitrit is dat aansluitbogen/ bochtbanden ontbreken (er worden rechte banden toegepast om de zijweg te laten aansluiten op de Waaldijk). Figuur 11 geeft dit principe weer voor een ETW1, maar dit kan ook zo toegepast worden voor een ETW2. Om de uitrit extra te benadrukken kan ervoor gekozen worden om de grasbetonstrook over de uitrit door te laten lopen. Het aanbrengen van een witte streep tussen de uitrit en de rijbaan bij particuliere inritten (eis vanuit gemeente West Betuwe) is niet fout. In tegendeel, dit kan de uitrit extra benadrukken. Wanneer ervoor wordt gekozen om een witte streep toe te passen dan heeft het de voorkeur om dit op het gehele dijktracé op dezelfde wijze toe te passen.

Figuur 11: Aansluiting uitweg op ETW(1)

3.4

Belevingspunten Hoe veilig zijn de belevingspunten langs de weg? In het Masterplan Gastvrije Waaldijk 2021 zijn belevingspunten opgenomen. Deze belevingspunten zijn onderscheidend qua grootte: XS, S,M. L. XL. Een belevingspunt XS is hierbij een kleine uitstulping met een informatievoorziening en eventueel een bankje, waarbij bij de belevingspunten XL gedacht kan worden aan een Waaltribune. Vanzelfsprekend kunnen er veel meer gebruikers gelijktijdig gebruik maken van belevingspunten XL. Op deze locaties is er daarom een grotere kans op verkeersonveilige situaties. Immers is de kans groter dat er overgestoken wordt, door bestuurders speciale manoeuvres gemaakt worden en er spelende kinderen kunnen zijn. Het is dan ook van belang dat deze belevingspunten goed zichtbaar zijn en de snelheid op deze locaties lager ligt. Dit kan bijvoorbeeld door het toepassen van snelheidsremmende maatregelen aan weerszijden van het belevingspunt. Ook dient er aandacht te zijn voor parkeren. Voor fietsers dienen er voldoende stallingsmogelijkheden te zijn en bij voorkeur ook voor auto’s. Eventueel kan dit parkeren op enige afstand plaatsvinden waarna naar het belevingspunt gewandeld kan worden. Wanneer er geen parkeervoorzieningen zijn, zal men rond het belevingspunt (op de rijbaan of in de berm) proberen te parkeren, hetgeen gevaarlijke situaties op kan leveren.

Megaborn

DWr2101-R01 d2.0 19 januari 2022

26

Waterschap Rivierenland Gastvrije Waaldijk

Figuur 12: Belevingspunt XS (Waalzuil)

Figuur 13: Belevingspunt XL (Waaltribune)

Rondom kleinere belevingspunten zijn met name fietsvoorzieningen gewenst. Ook is het wenselijk de belevingspunten zo vorm te geven dat deze niet als parkeerstrook voor auto’s gebruikt gaan/kunnen worden. Geparkeerde voertuigen kunnen bij de belevingspunten het zicht op voetgangers en fietsers ontnemen. Het heeft de voorkeur de belevingspunten niet recht tegenover een op de dijk aansluitende weg te realiseren. Dit voorkomt dat een voertuig vanuit de zijweg over of tegen een belevingspunt rijdt wanneer te laat of onvoldoende geremd wordt en het voertuig door schiet. Hoe is de verkeer juridische beoordeling van de inrichting? Zoals eerder in dit rapport aangegeven is het van belang dat op erftoegangswegen buiten de bebouwde kom de obstakelvrije zone minimaal 1,50 meter bedraagt. Dit houdt in dat vanaf kant asfalt objecten zich op minimaal deze afstand dienen te bevinden. Bij belevingspunten moet minimaal deze obstakelvrije afstand aangehouden worden. De voorkeur heeft echter om bij bankjes de standaard obstakelvrije afstand van 2,50 meter aan te houden. Immers, bij aanrijding van een bankje is er niet alleen kans op schade aan voertuigen, maar ook op letsel bij gebruikers van de bank. Er is geen jurisprudentie gevonden over obstakelvrije zones bij erftoegangswegen buiten de bebouwde kom.

Uit jurisprudentie komt echter wel naar voren dat een wegbeheerder deels aansprakelijk gesteld kan worden voor een ongeval, wanneer een situatie niet aan landelijk geldende richtlijnen voldoet of er onvoldoende maatregelen zijn genomen om potentieel gevaarlijke situaties zichtbaar te maken.

Megaborn

DWr2101-R01 d2.0 19 januari 2022

27

Waterschap Rivierenland Gastvrije Waaldijk

Advies op boulevards als loopstroken Functie In het Masterplan GVWD is beschreven dat over de gepavede betonband naast het asfalt (Waalband) ook gelopen kan worden. Eerder in dit rapport is beschreven dat de Waalband (en de grasbetonstrook) kan worden gezien als bermverharding, en daarmee een functie heeft voor alle verkeerssoorten, waaronder ook het gemotoriseerde verkeer en het fietsverkeer. Ondanks dat er in de praktijk wel over gelopen kan/zal worden kan de Waalband daarom niet als formele voetgangersvoorziening worden gezien. Vormgeving voetgangersvoorziening De Waalband heeft een breedte van slechts 40 cm, wat te smal is voor een voetganger om te lopen, laat staan met een rolstoel of kinderwagen. De Dorpsboulevard is in het Masterplan uitgevoerd met een bredere Waalband van 80 cm. Ook dit is te smal om te kunnen spreken van een voetpad. Een formeel voetpad of trottoir heeft op basis van CROW-richtlijnen een gewenste minimumbreedte van 1,50 meter. Daarnaast heeft het de voorkeur om trottoirs verhoogd aan te leggen ten opzichte van de rijbaan. Dit voorkomt dat het trottoir gebruikt wordt om voertuigen te parkeren en ongewenste inhaalmanoeuvres. Inrichting dorpsboulevards Op verschillende locaties langs de Waaldijk worden dorpsboulevards aangelegd. Dat zijn locaties aan de Waal waar een verhaal te vertellen is over de rivier, de dijk, de scheepvaart of het landschap.

Er kunnen banken komen om te genieten van het uitzicht. De Waalband wordt daar verbreed naar 80 cm om een extra accent te geven aan deze plek. Er is op deze locaties ruimtelijk meestal geen plaats voor een apart voetpad of trottoir. Dat betekent dat de voetganger gebruik maakt van zowel de rijbaan als de Waalband. Er is dan geen sprake van een formeel voetpad. Voor voetgangers is dit op een veilige manier mogelijk, mits er voldoende aandacht is voor de verkeersveiligheid. Het is wenselijk om de dorpsboulevards alleen aan te leggen binnen 30 km/uur-gebieden zoals ook in het masterplan is aangegeven, waarbij maatregelen zijn getroffen om de rijsnelheid van gemotoriseerd zo veel mogelijk te beperken. Drempels/plateaus zijn hiervoor het meest effectief. Daarnaast is een goede overgang van 60 naar 30 km/uur gewenst omdat dat de plek is waar ook de overgang naar een ander weggedrag moet plaatsvinden. In paragraaf 3.2.4 is beschreven hoe deze overgang vormgegeven kan worden. Maatwerk blijft nodig omdat de situatie bij elke dorpsboulevard anders is (locatie, omgeving, lengte van de boulevard / hoeveelheid verkeer / beschikbare ruimte / etc.).

Megaborn

DWr2101-R01 d2.0 19 januari 2022

28

Waterschap Rivierenland Gastvrije Waaldijk

4

AKOESTIEK Hoe wordt het opgenomen inrichtingsvoorstel voor de weg beschouwd i.r.t. akoestiek (de weginrichting als veroorzaker van (extra?) geluid)? Daarbij uitgaande van representatieve verkeersintensiteiten (aan te leveren door desbetreffende gemeente(n) in twee situaties: • Daar waar de asfaltrijloper voldoende breed is, zodat gemotoriseerd verkeer elkaar kan passeren (betonranden als bermverharding, is uitgangspunt GVWD); • Daar waar de asfaltrijloper te smal is om elkaar goed te kunnen passeren, de betonranden worden gebruikt als uitwijkmogelijkheid. In opdracht van Megaborn heeft M+P een akoestisch onderzoek uitgevoerd. De werkwijze, onderzoeksresultaten, conclusies en aanbevelingen zijn beschreven in het rapport ‘Akoestisch onderzoek Noordelijke Waaldijk’ d.d. 1 november 2021 met kenmerk M+P.MEGA.21.04.1. Dit rapport wordt separaat aangeleverd. Samenvatting akoestisch onderzoek Vijf gemeenten aan de Waal zijn voornemens om over een lengte van zo’n 80 kilometer, de weg te voorzien van een middenstrook van asfalt met aan beide zijden een betonstrook. Aan de zijde van de rivier wordt deze strook van gebezemd beton (in de lengterichting). Aan de andere wegzijde gaat het om grasbeton. Afhankelijk van de breedte van het wegprofiel zullen passerende voertuigen soms over de betonstroken rijden, wat een toename van het geluid kan veroorzaken.

In dit onderzoek is inzichtelijk gemaakt wat het akoestisch effect van deze herinrichting van de weg is, zowel in geluidbelasting als in hinderbeleving. De akoestische eigenschappen van grasbeton variëren sterk tussen de verschillende typen die op de markt verkrijgbaar zijn. De toename in geluidbelasting hangt dus sterk af van het gekozen type grasbeton. Bij de lawaaiigere typen grasbeton wordt het grasbeton de dominante geluidbron, ook als deze slechts bij een gering deel van de passages overreden wordt. Bij het uitgangspunt dat het overrijden van het grasbeton gelijk verdeeld is over het traject, wordt bij de lawaaiigste varianten de grens voor een wettelijke reconstructie overschreden. Bij de iets minder lawaaiige varianten ligt de toename rond de grens voor een wettelijke reconstructie. Alleen bij de stillere varianten blijft de toename consequent lager dan 1 dB. In de praktijk kan op specifieke locaties het grasbeton vaker overreden worden dan gemiddeld. Op die plekken zal de toename bij de lawaaiigere varianten dus ook groter zijn, en zal er sprake zijn van een reconstructie (als daar woningen nabij liggen). Ook vanwege de specifieke akoestische kenmerken van grasbeton verdient de keuze van het type grasbeton aandacht, uit het oogpunt van hinderbeleving. Het overrijden van grasbeton veroorzaakt impulsvorming, laagfrequent, en, in sommige gevallen, tonaal geluid.

Dat zijn eigenschappen die het optreden van hinder en klachten verhogen. Geadviseerd wordt om nabij woningen te kiezen voor een stille variant van grasbeton. Daarbij is een profiel in de dwarsrichting lawaaiiger dan een profiel in de rijrichting. Een hogere profieldiepte is lawaaiiger dan een ondiep profiel. Bij typen grasbeton waar het profiel verhoogd wordt in de dwarsrichting (om de attenderende werking te vergroten naarmate de rand van de weg genaderd wordt), neemt ook de geluidafstraling toe met de dwarspositie.

Megaborn

DWr2101-R01 d2.0 19 januari 2022

29

Waterschap Rivierenland Gastvrije Waaldijk

BIJLAGE 1 – BEOORDELING SNELHEIDSREMMENDE MAATREGELEN Wegvakmaatregelen Drempel Drempels worden voorzien van taludmarkering en bij voorkeur van verticale elementen en verlichting voor een goede herkenbaarheid en zichtbaarheid. GVWD gaat uit van een rijloper van asfalt. De hellingen worden daarom uitgevoerd in een sinusvorm. Met het toepassen van drempels moet terughoudend worden omgegaan in bus- en/of bevoorradingsroutes en uitrukroutes voor hulpdiensten. Echter, bij deze routes hebben sinusvormige plateaus over de volle breedte met een hoogte van 8 centimeter de voorkeur boven de zogenoemde busdrempels, asverspringingen en -verleggingen. Deze maatregelen moeten op bussen worden gedimensioneerd waardoor het effect voor autoverkeer vaak verloren gaat. Busdrempels kunnen bovendien gevaar opleveren voor motorrijders en (brom)fietsers. Drempels worden alleen toegepast in rechtstanden en dienen niet ingezet te worden als oversteekvoorziening. Deze maatregel is effectief voor het verlagen van de rijsnelheid. De snelheidsverlaging is ongevaarlijk voor (brom)fietsers en motorrijders. Negatief aan deze maatregel is de mogelijke toename van geluidshinder en trillingen, met name door zwaar verkeer (vracht- en landbouwverkeer / bussen). Onderstaande afbeeldingen geven voorbeelden weer van drempels binnen en buiten de bebouwde kom.

De drempel binnen de bebouwde kom kan gepasseerd worden met 30 km/uur. De afgebeelde drempel voor buiten de bebouwde kom is fietsvriendelijk en effectief voor gemotoriseerd verkeer. In tegenstelling tot deze afbeeldingen komen de parkeerstroken en langsmarkering op de dijk niet of nauwelijks voor.

Drempel 30 km/uur (bibeko)

Drempel 60 km/uur (bubeko)

Megaborn

DWr2101-R01 d2.0 19 januari 2022

30

Waterschap Rivierenland Gastvrije Waaldijk

Asverspringing Een asverspringing wordt toegepast in wegen met een recht tracé. Ook in wegen met eenrichtingsverkeer. Bij voorkeur wordt deze maatregel niet toegepast in hoofdfietsroutes. Deze maatregel is alleen goed inpasbaar op wegen waar langs geparkeerd wordt, en om die reden mogelijk niet interessant voor toepassing binnen GVWD. Bovendien worden op zeer smalle wegen in principe geen maatregelen in de langsrichting getroffen. Bij voorkeur worden verticale elementen en verlichting toegepast voor een goede herkenbaarheid en zichtbaarheid. Positief aspect is de visuele onderbreking van de rechtstand. Er is bij deze maatregel sprake van een matige snelheidsverlaging. Voor fietsers is deze maatregel minder positief in verband met het risico op klemrijden.

Asverspringing

Versmalling Algemeen Versmallingen, eventueel gecombineerd met asverschuivingen, zijn op verschillende manieren uit te voeren. Het effect van een versmalling op de snelheid, zonder overige voorzieningen, is afhankelijk van de grootte (doorgang) van de versmalling en de intensiteit op de betreffende weg. Bij etmaalintensiteiten tot 4.000 motorvoertuigen geeft een versmalling nauwelijks verliestijd en is het effect hoogstens attentie verhogend. Indien de breedte van de rijloper in de versmalling wordt afgestemd op grote voertuigen (bijvoorbeeld landbouwverkeer en bus), is het effect voor personenauto's (en zeker voor motoren) gering. Ditzelfde geldt voor asverschuivingen. De benodigde manoeuvreerruimte voor grote voertuigen leidt ertoe dat personenauto's een asverschuiving veelal vloeiend kunnen doorrijden. Dit nadelig effect kan enigszins worden voorkomen door de rijbaanbreedte af te stemmen op de breedte van de personenauto en voor grote voertuigen een (moeilijk of oncomfortabel) overrijdbaar gedeelte te maken. Het snelheidsremmend effect van versmallingen is kleiner dan bij verticale snelheidsremmers. Versmallingen hebben het meeste effect op wegen met een gelijkmatige verdeling over beide rijrichtingen. Voor een goede zichtbaarheid worden versmallingen voorzien van verticale elementen en verlichting. Er dient goed zicht te zijn op tegemoetkomend verkeer.

Versmallingen worden toegepast als attentieverhogend element, op een wegvak om de snelheid te remmen of op plaatsen waar veel wordt overgestoken. Bij het combineren van een versmalling met een oversteek moet de trottoirband verlaagd worden toegepast. Voor GVWD is dit door het ontbreken van verhoogde trottoirs niet aan de orde.

Megaborn

DWr2101-R01 d2.0 19 januari 2022

31

Waterschap Rivierenland Gastvrije Waaldijk

Er is een goede snelheidsverlaging mogelijk bij een kleine wegbreedte (doorgang) of bij hogere verkeersintensiteiten. Echter bij lagere intensiteiten of bij veel verkeer in dezelfde richting (’s morgens het dorp uit en ’s avonds het dorp in) is de snelheidsremming beperkt. Bij GVWD is geen sprake van hoge intensiteiten en de doorgang kan door de aanwezigheid van o.a. landbouwverkeer niet klein zijn. Een versmalling verkleint de oversteeklengte voor voetgangers in een uitvoering zonder fietsvoorziening. In een situatie zonder fietsvoorzieningen is er kans op klemrijden van fietsers. Ook kan een versmalling leiden tot snelheidsverhoging bij een naderende tegenligger. Gezien de functie van de dijk lijkt een versmalling met fietsvoorzieningen de beste optie. Dat biedt de meest veilige en comfortabele afwikkeling van fietsverkeer. Nadeel kan wel zijn dan een wachtende auto de doorgang voor fietsers blokkeert. Dit kan zijn in de vorm van een éénof tweezijdige versmalling. Onderstaande afbeelding is een voorbeeld va een tweezijdige versmalling tot één rijstrook met fietsvoorziening. Voor GVWD geldt uiteraard een situatie zonder parkeerstroken. Aanvullend op het voorgaande dient de voorziening als geheel vergevingsgezind voor fietsers uitgevoerd te worden. Bij een tweezijdige versmalling worden bij voorkeur geen borden F5 en F6 (voorrangsregeling) toegepast.

Bij meerdere enkelzijdige versmallingen op een wegvak worden deze bij voorkeur wisselend toegepast.

Tweezijdige versmalling tot één rijstrook met fietsvoorziening

Kruispuntmaatregelen Kruispuntplateau Het kruispuntplateau wordt voorzien van taludmarkering en bij voorkeur van verticale elementen en verlichting voor een goede herkenbaarheid. GVWD gaat uit van een rijloper van asfalt. De hellingen worden daarom uitgevoerd in een sinusvorm. Deze maatregel is effectief voor het verlagen van de rijsnelheid. Ook voor bromfietsers en motorrijders is er sprake van een goede snelheidsverlaging. Bij aanwezigheid van trottoirs kunnen voetgangers op niveau oversteken. Daarnaast valt het kruispunt beter op en wordt de gelijkwaardigheid benadrukt. Negatief aan deze maatregel is de toename van geluidshinder en trillingen, met name door zwaar verkeer (vracht- en landbouwverkeer / bussen). Onderstaande afbeelding is een voorbeeld van een kruispuntplateau. Daarbij moet opgemerkt worden dat het bij GVWD voornamelijk om kruispunten met 3 takken gaat en dat trottoirs niet aanwezig zijn.

Megaborn

DWr2101-R01 d2.0 19 januari 2022

32

Waterschap Rivierenland Gastvrije Waaldijk

Kruispuntplateau

Punaise De punaise wordt bij voorkeur niet toegepast in routes met zwaar verkeer en in (hoofd)fietsroutes. De punaise wordt uitgevoerd in elementenverharding, waarbij tweekleurig smalle stroken in wit of een andere afwijkende kleur worden bolgestraat. Materiaal- en kleurgebruik past niet bij de principe inrichting van GVWD (asfalt), en is daarom mogelijk vanuit landschappelijke inpassing nadelig. Punaises zorgen voor een goede snelheidsverlaging en verbeteren de opvallendheid van het kruispunt. Ook de gelijkwaardigheid op kruispunten wordt extra benadrukt. Er zijn echter ook enkele nadelige aspecten. Zo zal in de praktijk het linksafslaande verkeer vaak voor het middenvlak langs rijden. Bij gladheid is deze maatregel mogelijk gevaarlijk voor (brom)fietsers en motorrijders. Daarnaast bestaat het risico op kantelen voor scootmobielen. Onderstaande afbeelding is een voorbeeld van een punaise. Bij GVWD komen trottoirs en parkeerstroken niet of nauwelijks voor.

Punaise

Uitstulping op T-kruispunt Bij deze maatregel wordt een uitstulping aangebracht op het kruispunt, tegenover de zijweg. De maatvoering van de uitstulping is minimaal de helft van de breedte van de rijloper, maar wel afhankelijk van de manoeuvreerruimte van het ontwerpvoertuig. Voor een goede herkenbaarheid worden bij voorkeur verlichting en verticale elementen toegepast. Deze maatregel heeft een matige tot goede snelheidsverlaging en verbetert de opvallendheid van het kruispunt. Ten opzichte van de voorgaande maatregelen is de verkeerssituatie minder overzichtelijk. Dat geldt ook voor de voorrangssituatie. Daarnaast bestaat het risico dat fietsers worden klemgereden. Megaborn

DWr2101-R01 d2.0 19 januari 2022

33

Waterschap Rivierenland Gastvrije Waaldijk

Uitstulping op T-kruispunt

Overgangen In principe zijn er bij GVWD geen overgangen tussen wegcategorieën. Zowel binnen als buiten de bebouwde kom heeft de dijk de functie erftoegangsweg. Overgangen die wel voorkomen zijn de overgangen van binnen naar buiten de bebouwde kom, de bebouwdekomgrenzen. Standaard wordt deze uitgevoerd met kombebording en zonebebording die de toegestane snelheid binnen (30) en buiten (60) de bebouwde kom aanduiden. De weggebruiker moet echt het idee hebben een ander snelheidsregime ingegaan te zijn. Daarom wordt geadviseerd om daar standaard een vormgeving van een zonepoort van te maken door het toepassen van lijnen over de volledige breedte van de weg. De lijnen hebben een ongelijke breedte om verwarring met een stropstreep te voorkomen. Binnen GVWD wordt binnen en buiten de bebouwde kom een andere kleur asfalt toegepast. Dit benadrukt de overgang van 60 naar 30 extra. De overgang kan op verschillende manieren. Bij een kruispunt is een plateau een goede oplossing. Op een wegvak zijn veel overgangen mogelijk (plateau, versmalling, asverschuiving). De keuze voor een snelheidsremmende maatregel hangt nauw samen met de voertuigsamenstelling en de afstand van de komgrens tot bebouwing. Komgrenzen worden gesitueerd op plaatsen waar in de beleving van de weggebruiker de bebouwde kom begint.

Hierna volgen twee mogelijke vormgevingen voor komgrenzen, voor de overgang van 60 naar 30 km/uur. Komgrens met plateau Ter plaatse van de komgrens moet een zodanige wijziging van wegkenmerken voorkomen dat het verschil in karakter van de weg voor en na de komgrens zo veel mogelijk wordt benadrukt. Bij GVWD wordt dat benadrukt door het toepassen van verschillende kleuren asfalt binnen en buiten de bebouwde kom. Beplanting kan zorgen voor een attentieverhoging. Bij komgrenzen worden vaak blokhagen toegepast. Zoals eerder in dit rapport beschreven wordt er geen beplanting op de dijk toegepast. Een plateau zorgt voor een goede snelheidsverlaging maar kan wel leiden tot toename van geluidshinder en trillingen, met name door zwaar verkeer (vracht- en landbouwverkeer / bussen).

Komgrens met plateau

Megaborn

DWr2101-R01 d2.0 19 januari 2022

34

Waterschap Rivierenland Gastvrije Waaldijk

Komgrens met dubbele bajonet Ook bij deze oplossing moet ter plaatse van de komgrens een zodanige wijziging van wegkenmerken voorkomen dat het verschil in karakter van de weg voor en na de komgrens zo veel mogelijk wordt benadrukt (zie ‘komgrens met plateau’). Deze oplossing heeft een matige tot goede snelheidsverlaging, maar heeft het meeste effect bij hogere intensiteiten en op wegen met een gelijkmatige verdeling over beide rijrichtingen. Bij het naderen van een tegenligger kan snelheidsverhoging een nadelig effect zijn. Daarnaast kan een wachtende auto de doorgang voor fietsers blokkeren.

Komgrens met dubbele bajonet

Megaborn

DWr2101-R01 d2.0 19 januari 2022

35

Waterschap Rivierenland Gastvrije Waaldijk

BIJLAGE 2 – CASUS SNELHEIDSREMMENDE MAATREGELEN GOWA Beoordeling themakaart, Gorinchem - Vuren (west naar oost) Vanwege het grote formaat is de themakaart niet bijgevoegd. Deze is opvraagbaar bij projectorganisatie GoWa. • Het oostelijke deel van de Dalemsedijk, tussen Vestingweg en de Lingsesdijk, heeft een rechtstand van ca. 400 meter. Er is één drempel ingetekend halverwege het wegvak. De weg is gelegen binnen de kom, (30 km/uur). Conform ons advies zou elke 100 meter een drempel geplaatst moeten worden. De weg heeft echter een uitstraling van een weg buiten de bebouwde kom waardoor zoveel maatregelen niet realistisch zijn. Overwogen kan worden om de weg buiten de bebouwde kom te leggen, wat beter aansluit bij de verwachting van de weggebruiker; • De Merwededijk, tussen de Lingsesdijk en de het ingetekende ‘dorpsprofiel’ ten westen van Dalem, is een 30 km/uur weg en heeft een lengte van ca. 250 meter. Er is geen maatregel ingetekend. De aanwezige sluis, met ingesteld eenrichtingsverkeer, en bocht in de dijk zorgen voor snelheidsremming. Aanvullende maatregelen zijn niet nodig; • Het ingetekende ‘dorpsprofiel’ ten westen van Dalem heeft een lengte van ca 400 meter. Er geldt 30 km/uur. Er is halverwege het wegvak een drempel ingetekend. Ons is niet bekend hoe het dorpsprofiel wordt vormgegeven. Het wegvak ligt in zijn geheel in een bocht.

De aanwezige bebouwing staat dicht op de rijbaan. Daardoor lijkt één drempel op dit wegvak afdoende. Op de plaatsen waar geen bebouwing staat heeft de weggebruiker niet het gevoel dat hij/zij zich binnen de kom bevindt; • Merwededijk, tussen ‘dorpsprofiel’ ten westen van Dalem en Beatrixlaan Dalem. Dit is een 30 km/uur weg met een lengte van ca. 600 meter. Aan de westzijde van het wegvak, ter plaatse van de overgang Gorinchem-Dalem, en aan het eind van het wegvak is een drempel/plateau ingetekend. De tussenliggende ruimte is ongeveer 530 meter, zonder maatregel. Om dat de weg binnen de kom ligt zouden er op basis van ons advies aanvullende maatregelen getroffen moeten worden. Dit wegvak heeft de uitstraling van een weg buiten de kom. Elke 100 meter een maatregel is daarom niet realistisch. Mogelijk kan de komgrens verplaatst worden; • Waaldijk binnen de bebouwde kom van Dalem. Dit wegvak heeft een lengte van ca 250 meter. Er geldt 30 km/uur. Op de komgrens van Dalem wordt een plateau aangebracht. De bocht in dit wegvak heeft een remmende werking. Conform ons advies moet mogelijk een aanvullende maatregel getroffen worden. De komgrens ligt niet op een logische plek en kan mogelijk verplaatst worden; • Waaldijk, tussen komgrens Dalem en Dalemse Zeiving. De weg is gelegen buiten de bebouwde kom (60 km/uur) en heeft een lengte van ca. 1,2 kilometer.

Er zijn maatregelen ingetekend aan het begin (komgrens Dalem) en einde (kruispunt Dalemse Zeiving) van het wegvak. Aanvullend worden er 2 maatregelen op het wegvak getroffen, nabij erfaansluitingen op de dijk. Dit sluit aan bij ons advies. Er zijn geen aanvullende maatregelen nodig; • Waaldijk rondom Fort Vuren. Dit wegvak is volledig in een bocht rond het fort gelegen. Er wordt 30 km/uur ingesteld. Aan het begin en einde van het wegvak wordt een maatregel getroffen. Aanvullende maatregelen zijn niet noodzakelijk; Megaborn

DWr2101-R01 d2.0 19 januari 2022

36

Waterschap Rivierenland Gastvrije Waaldijk

• Waaldijk, tussen Fort Vuren en bebouwde komgrens Vuren. Ter hoogte van het fort en ter hoogte van de komgrens Vuren worden maatregelen getroffen. Dat is voldoende. Op het tussenliggend wegvak met een lengte van ca. 750 meter lijkt geen sprake van actie- of gevaarpunten.

Megaborn

DWr2101-R01 d2.0 19 januari 2022

37

Waterschap Rivierenland Gastvrije Waaldijk

bezoekadres

Steenweg 17b • 4181 AJ Waardenburg Linie 608 • 7325 DZ Apeldoorn Brieltjenspolder 28b • 4921 PJ Made Hanzeweg 21 • 2803 MC Gouda correspondentieadres

Postbus 56 • 4180 BB Waardenburg contact

0418 654900 info@megaborn.com www.megaborn.com

Megaborn

DWr2101-R01 d2.0 19 januari 2022

38