Omgevingsvisie Weesp 2050 - Eeuwenoud en Toekomstvast

Bron: de beheer en ontwikkelstrategie

Inhoud

Omgevingsvisie Weesp 2050

Landschapsparken Naast wijkgroen en parken onderscheiden we landschapsparken. Deze zijn onderdeel van de Hoofdgroenstructuur. Er zijn een aantal stroken benoemd als landschapspark: › het gebied tussen de Gooilandseweg en de Vecht, ter hoogte van de begraafplaats ‘Carspelhof’;

In de Bloemendalerpolder wordt het natuurcompensatiegebied ‘t Breedland aangelegd. Hier doorheen lopen recreatieroutes voor de inwoners van Weespersluis en de rest van Weesp zoals het rondje Gouw, watergangen en struinpaden. Deze nieuwe natuur ligt grofweg tussen de A1 en de wijk Weespersluis. Het bestaat uit bloemrijk grasland, petgaten (plas

Langs de Vecht komen nieuwe landgoederen – de parken – met een recreatieve en ecologische betekenis. Ze leggen een ruimtelijke verbinding tussen het centrale deel van de Bloemendalerpolder en de Vecht.

› het gebied tussen de Korte Muiderweg / Weesperweg en de Vecht, en; › de gehele noordelijke strook tussen Weespersluis en de A1 en een deel tussen Weespersluis en de nieuwe ontsluitingsweg. In dit gebied ontstaat een heel nieuw bos door de aanplant van veel nieuwe bomen.

dras), ruigte, riet, broekbos en droog bos. In het plan krijgen cultuurhistorische elementen uit verschillende perioden een prominente plaats: een eendenkooi, een oude route van Weesp naar de Zuiderzee (Papelaan) en bunkers en andere stenen objecten van het Duitse radarstation ‘Seeadler’ uit de Tweede Wereldoorlog. Groen en blauw gaan ongeveer 2/3 van het oppervlak van de Bloemendalerpolder uitmaken.

tuindersvereniging Van Houten en VTV Kweeklust. Deze volkstuinparken kunnen een rol spelen bij het stimuleren van gezondheid door kennis over gezond voedsel te verspreiden, beweging te stimuleren, educatie over voedsel en duurzaamheid te geven en tuinieren voor meer mensen bereikbaar te maken. Tuinparken ondernemen activiteiten die zowel voor tuinders als voor andere Weespers toegankelijk zijn. Daarnaast wordt de biodiversiteit op de parken gestimuleerd en een gunstige biotoop voor allerlei dieren en planten gecreëerd.

Nieuw bos Bloemendalerpolder In de Bloemendalerpolder wordt een nieuw woonlandschap ontwikkeld. In dit gebied van ca. 450 hectare wordt een nieuw watersysteem gemaakt met een vaarverbinding via een sluis naar de Vecht, wordt nieuwe natuur ontwikkeld, nieuwe bossen, nieuwe parken, een nieuw recreatief netwerk en worden circa 2.950 woningen gebouwd.

Volkstuinen In Weesp liggen twee volkstuinparken:

71

72

Omgevingsvise Weesp 2050

Inhoud

Kenmerken van beide tuinparken: 1. Dag- en verblijfrecreatie tuinen Tuindersvereniging Van Houten › Oppervlakte: circa 3.5 ha › Jaartal start: 1979 opgericht › Type tuinpark: dag- en verblijfsrecreatief › Aantal tuinen: circa 97 dagrecreatieve en 10 verblijfsrecreatieve tuinen met wooneenheden en 32 schooltuinen › Plek in de stad: Ten zuiden van Weesp liggend in het landschap. 2. Dag- en verblijfrecreatief Volkstuinpark VTV Kweeklust › Oppervlakte: circa 2.67 hectare › Jaartal start: 1939 opgericht › Type tuinpark: dagrecreatief en verblijfrecreatief onder voorwaarden in de zomer › Aantal tuinen: 80 › Plek in de stad: Gelegen in landelijk gebied aan de Vecht oostelijk van Weesp.

De tuinen vervullen een gewilde functie in Weesp. Kweeklust heeft een wachtlijst van 50 aspiranttuinders. En daar kunnen momenteel geen nieuwe gegadigden aan worden toegevoegd. Met een verloop van 3 a 4 tuinen per jaar, zal het nog een aantal jaren duren voor de huidige wachtlijst is weggewerkt. De wachtlijst bij van Houten bedraagt ca. 12 gegadigden voor het verblijfsrecreatieve deel. De afgelopen jaren was daar geen verloop. Bij de dagrecreatie staan er ongeveer 46 gegadigden op de wachtlijst. De tuinders komen voornamelijk uit Weesp. Degenen die niet uit Weesp komen, zijn na ingebruikname van hun tuin verhuisd naar een naburige gemeente. In Amsterdam wordt nieuw beleid op het gebied van volkstuinparken ontwikkeld waarbij (in goed overleg met de tuinparken zelf) de parken een (groen) onderdeel worden van het stedelijk weefsel. Vooral op plekken waar te weinig groen is of waar, door gebiedsontwikkeling,

Inhoud

Omgevingsvisie Weesp 2050

groen gecreëerd moet worden, kunnen reeds aanwezige tuinparken een bijdrage leveren aan die behoefte door ze toegankelijker en bereikbaarder te maken. Ook kunnen ze meer mensen bedienen door vrijkomende tuinen op te splitsen. De volkstuinparken in Weesp liggen niet zodanig in de buurt van het stedelijk weefsel dat ze

Het inwoneraantal van Weesp gaat de komende periode groeien en een gevolg kan zijn dat de behoefte aan volkstuinen toeneemt. De uitbreiding van Weesp die nu gerealiseerd wordt, Weespersluis, bestaat voornamelijk uit grondgebonden woningen met een tuin. De vraag is of die bewoners een volkstuin ambiëren. Maar als er meer woningen in Weesp komen zonder tuin, zal de

makkelijk een bijdrage kunnen leveren aan het groen in de buurt. Wel dragen de parken bij aan het groen rond Weesp. Meer toegankelijkheid en bereikbaarheid zou aan die rol niet veel toevoegen. Indien de groei van Weesp de komende decennia leidt tot het realiseren van bebouwing in de gebieden waar de tuinparken zijn gelegen, kan het handhaven van de tuinfunctie in combinatie met aanpassingen waardoor parken toegankelijker en bereikbaarder worden, een bijdrage zijn in het realiseren van voldoende groen in de woonomgeving. Vooralsnog is die optie niet aan de orde zolang, conform het huidige beleid, het landschap rond Weesp onbebouwd blijft.

vraag wellicht toenemen. Een alternatief is het realiseren van tuinier-mogelijkheden in de buurten. De wachtlijsten zijn nu al lang, de vraag is echter of deze inmiddels “vervuild” zijn geraakt met aspirant leden die inmiddels geen belangstelling meer hebben. Het opsplitsen van vrijkomende tuinen, waardoor meer mensen de gelegenheid krijgen van een tuin te kunnen genieten, zou voor de Weesper parken wel een optie zijn. Of die optie nader onderzocht moet worden, is afhankelijk van de ontwikkeling in de vraag vanuit nieuwe bewoners en de (opgeschoonde) wachtlijsten. Daarnaast spelen de huidige oppervlakte van tuinen en de praktische mogelijkheid tot splitsen een rol. Van Houten past

73

74

Omgevingsvise Weesp 2050

Inhoud

deze mogelijkheid al toe. Ook in Kweeklust wordt met enige regelmaat “herverkaveld”. De oppervlakte van Kweeklust is 2,67 ha. Daarin liggen 80 tuinen. De tuinen zijn gemiddeld 267 m2, maar lopen uiteen van 107 m² tot 398 m2 en een uitschieter van 433 m². Voor van Houten ligt dat gemiddelde rond 200 m² voor de dagrecreatie en 350 m² voor de

Nieuwe richtingen

verblijfsrecreatie. Hierbij zijn de schooltuinen buiten beschouwing gelaten. Het tuin formaat varieert van 10 m² tot wel 300 m².

(achterzijde) stationsgebied), kan groen worden toegevoegd. › Meer kwaliteit: het groen dat er is (zowel binnen als buiten de bebouwde omgeving) kan meer kwaliteit krijgen. › Bereikbaarheid: vooral het groen buiten de bebouwde omgeving kan beter toegankelijk gemaakt worden. Goede fietsverbindingen naar en in het groen dragen bij aan de (recreatieve) beleving van het aanwezige groen. In paragraaf 4.4 wordt verder ingegaan op de toekomst van het buitengebied van Weesp.

Omdat de noodzaak tot het vervullen van de functies door de Weesper tuinparken zoals die in het voorgenomen Amsterdamse beleid voor tuinparken zijn benoemd niet aanwezig is, zullen de parken in Weesp vooralsnog niet aansluiten bij dit nieuwe Amsterdamse beleid.

De ambitie van Weesp met groen laat zich samenvatten als: › Meer kwantiteit: er is behoefte aan meer groen, met name binnen de bebouwde omgeving. Met name in enkele woonwijken waar weinig groen aanwezig is (zoals Hogewey, het centrum en

Groenvoorziening aan de Fort-Abcoudestraat

Ambitiekaart Economisch Vitaal en Ondernemend

N

500 0

1000

100 200

LEGENDA

Kernopgave II: Economisch vitaal en ondernemend

Ontwikkeling stationskwartier Overnachtingsaccommodatie

Rondje Diemerscheg (fiets) Stadsstraat / aanloopstraat (Autovrije) winkelstraat

Cultuurhistorisch object (molen) Verduurzaming bedrijventerrein

Boulevard Route voor zwaar logistiek Spoorzone

Intensivering bedrijventerrein Mengen: werken - werken

Transformatiegebied Buurt met wonen en werken Buurt met overwegend werken

Mengen: werken - voorzieningen Intensiveringszone (werken) Centrumgebied

Buurt met overwegend wonen Rivieren(landschap) Polderlandschap Meren en veenplassen

76

Omgevingsvise Weesp 2050

Inhoud

4.2 Kernopgave II: Economisch vitaal en ondernemend 4.2.1 Economie: bedrijven, detailhandel en horeca Werk Weesp is zowel een woon- als werkstad, met zijn ruim 19 .000 inwoners en ruim 9.000 arbeidsplaatsen. De werkgelegenheid in Weesp concentreert zich met name op de drie bedrijventerreinen, rond het stationsgebied en in mindere mate in de binnenstad. Een derde van de banen bevindt zich op overige locaties (zie tabel 4).

In Weesp wonen circa 14.330 personen in de leeftijdscategorie 15 t/m 75 jaar. Hiervan behoren circa 10.000 personen tot de werkzame beroepsbevolking (mensen die betaald werk hebben of recent naar betaald werk hebben gezocht). 40% van de werkzame beroepsbevolking in Weesp doet praktisch geschoold werk, denk bijvoorbeeld aan een beroep als buschauffeur, kapper, elektrisch installateur of automonteur. Dit is ongeveer in lijn met het landelijke gemiddelde (zie tabel5).

Locatie

Ongeschoold werk Laag­ geschoold werk (praktisch geschoold) Middelbaar geschoold werk Hoog­ geschoold werk

Aandeel in werkzame Landelijk Absoluut beroeps­ gemid­ aantal bevolking delde 1.000 10% 9%

4.000

40%

41%

2.000

20%

17%

3.000

30%

32%

Tabel 5: Werkzame beroepsbevolking naar opleidingsniveau in 2019 (uit STEC Rapport 2020) Bron: CBS, 2019

Banen (2019)

Aandeel van totaal

Bedrijventerrein Noord

2.650

30%

Van Houten Industriepark

1.120

12%

Nijverheidslaan

560

6%

Stationsgebied

620

7%

Stadscentrum Weesp

1.190

13%

Overige locaties (informeel, winkels, solitaire plekken, etc)

2.890

32%

Tabel 4: banen per werkgebied in Weesp (STEC, analyse bedrijventerreinen Weesp, 2020)

Op de bedrijventerreinen Noord, Nijverheidslaan en in iets minder mate Van Houten Industriepark bestaat een groot deel van de werkgelegenheid uit de sectoren Industrie, Handel, Bouw en Logistiek, sectoren die van oudsher veel te vinden zijn op bedrijventerreinen. Hier vinden veel praktisch geschoolden een baan. Op Noord is hier het grootste aandeel te vinden (circa 75% van de werkgelegenheid), maar ook op Nijverheidslaan (circa 67%) en Van Houten (67%)). De overige werkgelegenheid bestaat op deze terreinen vooral uit

Analysekaart: aantal werknemers naar economische sector en aantal banen in relatie tot de werkzame beroepsbevolking, per gemeente

zakelijke dienstverlening. In de buurten rondom het stationsgebied is de zakelijke dienstverlening de grootste sector in werkgelegenheid (64%). Vergeleken met omliggende gemeenten als Amsterdam, Almere, Gooise Meren en Hilversum zijn de sectoren Handel en Zakelijke Dienstverlening oververtegenwoordigd. De werkzame beroepsbevolking in Weesp zal in 2040 uit circa 13.100 personen bestaan. Om de arbeidsparticipatie op peil te houden is een toevoeging van 1.400 tot 2.200 banen nodig tot 2040. Weesp wil haar werkfunctie behouden. Dit is ook in lijn met kernwaarde 4. Op dit moment heeft Weesp een breed en divers aanbod van arbeidsplaatsen, zowel naar sector als naar opleidingsniveau. Dit bedient de Weesper beroepsbevolking, maar ook die van de regio. De samenvoeging met Amsterdam zal naar verwachting de Weesper arbeidsmarkt sterker verbinden met die van Amsterdam.

78

Omgevingsvise Weesp 2050

Inhoud

Het aantal banen per hoofd van de werkzame beroepsbevolking is in Weesp ca. 0,9. Ter vergelijking, deze verhouding is iets hoger dan in de regio Gooi en Vechtstreek en in Amsterdam is dat 1,47. Het aantal inwoners zal volgens prognoses fors groeien, de komende 20 jaar. Bij een gelijkblijvend aantal banen, betekent dat het aantal banen per hoofd van de beroepsbevolking zal dalen

van de sportclub). Ook economisch (koopkracht, uitkeringsbudget van de gemeente) draagt het bedrijfsleven bij aan de leefbaarheid van Weesp. Overigens kan een analyse van de samenstelling van de beroepsbevolking leiden tot (tijdelijke) aanpassing van de uitgangspunten. De huidige nieuwe bewoners van Weespersluis werken voor een groot deel buiten Weesp en kiezen

en er relatief meer pendel zal plaatsvinden. Om dezelfde verhouding te houden, zal het aantal banen dus moeten groeien. Om een ratio te krijgen van één baan per hoofd van de beroepsbevolking, een doelstelling die regionaal is afgesproken, zal het aantal banen zelfs heel hard moeten groeien. Weesp kiest ervoor ernaar te streven de ratio op of in de buurt van 0,9 te houden. Deze keuze bestendigt de kwaliteit van Weesp als (ook) een werkstad. Met name praktisch geschoolden zijn gebaat bij werkgelegenheid in de nabijheid van de woning. Daarnaast is een dynamisch bedrijfsleven goed voor de sociale samenhang in een stad (lokale bedrijven zijn vaak de sponsor

Weesp mede als woonplaats vanwege de goede verbinding met Amsterdam. Of dat op langere termijn ook zo zal zijn is de vraag, de volgende generatie bewoners van Weespersluis zal (ook) in Weesp een baan zoeken.

7 CBS, cijfers 2018

Als we kijken naar waar Weespers werken en wie er vanuit andere gemeenten in Weesp werkt valt op dat Weesp sterk is aan gewezen op Amsterdam. Er werken hier 3.400 Weespers. Opvallend is het hoge aantal Weespers dat binnen de eigen gemeentegrens werkt (1.800) (zie grafiek 4 en 5). In de gemeenten met relatief veel werkgelegenheid zoals Haarlemmermeer (Schiphol) en Hilversum (Mediapark) en in andere

buurgemeenten zoals Almere en Diemen is het aantal werkende Weespers beperkt. De meeste banen in Weesp worden door Weespers ingevuld (1.800), gevolgd door Amsterdam (1.300). Opvallend is ook het aantal werkenden uit Almere (1.100). De arbeidsmarkt in Weesp heeft dus zowel een belangrijke lokale als regionale functie.

8.000

7.000

6.000

5.000

2.000

1.000

-

Grafiek 4: werkplek inwoners Weesp (2018) Noord-Holland (PV) Weesp Amsterdam Flevoland (PV) Utrecht (PV) Almere Zuid-Holland (PV) Hilversum Gooise Meren Wijdemeren Huizen Stichtse Vecht Utrecht (gemeente) Zaanstad Amersfoort Amstelveen Diemen 's-Gravenhage (gemeente) Haarlem Haarlemmermeer Lelystad De Ronde Venen Rotterdam Bussum Muiden Naarden Ouder-Amstel Blaricum Laren (NH.)

Noord-Holland (PV) Amsterdam Weesp Utrecht (PV) Haarlemmermeer Hilversum Gooise Meren Flevoland (PV) Almere Diemen Zuid-Holland (PV) Utrecht (gemeente) Amstelveen Ouder-Amstel Amersfoort 's-Gravenhage (gemeente) Haarlem Huizen Stichtse Vecht Wijdemeren De Ronde Venen Zaanstad Muiden Naarden Bussum Blaricum Bloemendaal Laren (NH.) Lelystad Rotterdam

Inhoud

Werkplek inwoners Weesp (2018)

4.000 3.000

3.000 2.000

Grafiek 5: herkomst werkenden in Weesp (2018)

Omgevingsvisie Weesp 2050 79

6.000

Herkomst werkenden in Weesp (2018)

5.000

4.000

1.000 -

80

Omgevingsvise Weesp 2050

Inhoud

Bedrijventerreinen Weesp heeft een relatief groot oppervlak bedrijventerreinen. Er zijn drie formele bedrijventerreinen en één kantorenlocatie (ten noorden van het station). In een aantal kaarten worden de bedrijventerreinen (Noord, Van Houten en Nijverheidslaan) aangeduid als een ‘buurt met overwegend werken’, een statistische term van het CBS. Dit laat onverlet dat dit bedrijventerreinen betreft en dat daarvoor geldt wat in deze omgevingsvisie over bedrijventerreinen is opgenomen. Zoals uit bijgaand overzicht (bron: STEC, Analyse bedrijventerreinen Weesp 2020) blijkt kennen de bedrijventerreinen verschillen in omvang, eigendom, bijdrage aan werkgelegenheid en kansen en mogelijkheden.

Van Houten Industriepark

Nijverheidslaan

Noord

Stationsgebied

25 ha

10 ha

60 hectare

17.000 m2 kantoor

30 bedrijven

37 bedrijven

294 bedrijven

73 bedrijven

1120 banen (12% van totaal Weesp).

563 banen (6% van totaal Weesp).

2650 banen (30% van totaal Weesp).

620 banen (7% van totaal Weesp).

Belangrijkste kernmerken: • Terrein is voor 75% eigendom van Abbott Healthcare Products. • Nog geen transformatie, wel enkele kantoorpanden op de nominatie. • Centraal gelegen. Ook geschikt voor toevoegen voorzieningen/ commerciële functies. • openbare ruimte verbeteren en vergroenen.

Belangrijkste kenmerken: • Deel van gebied wordt gereed gemaakt voor woningbouw. • Locatie leent zich uitstekend voor andere invulling: watersport gebonden bedrijven en wonen. Financieel niet haalbaar. • openbare ruimte verbeteren en vergroenen.

Belangrijkste kenmerken: • Transformatie: enkele incourante kantoorpanden zijn getransformeerd naar woningen. • Kansen: ontsluiting verbeteren (haakse bochten er uit), openbare ruimte verbeteren en vergroenen.

Belangrijkste kenmerken: • Geen leegstand • Uitstekend bereikbaar • Kantoorgebouwen nog prima up-to-date. • Goede locatie voor intensivering en uitbreiding werkgelegenheid. • Combineren met verbeterde bereikbaarheid tussen noord en zuidzijde spoor.

Bron: STEC, Analyse bedrijventerreinen Weesp (2020)

Inhoud

Analysekaart: woon-werkverdeling en samenstelling bedrijvigheid per buurt (2018)

De bedrijventerreinen worden over het algemeen goed gebruikt. Er is sprake van frictieleegstand, wat betekent dat de markt op dit moment niet ruim en niet krap is, maar voldoende ruimte biedt voor doorstroming op de bedrijfsruimtemarkt. Weesp beschikt over een mooie mix van functionele tot modern-gemengde bedrijventerreinen in verschillende levensfasen. Geen van de terreinen zijn op dit moment dusdanig verouderd dat zware ingrepen of innovaties nodig zijn om het terrein aantrekkelijk te houden en de kwaliteit te waarborgen.

Omgevingsvisie Weesp 2050

(Amstellandlaan) of zijn hier plannen voor in diverse stadia (transformatie aantal kantoorpanden Van Houten Industriepark en project Weesperwerf op terrein Nijverheidslaan). De focus op deze bedrijventerreinen als potentiële woningbouwlocaties zorgt voor onrust bij de ondernemers op de bedrijventerreinen met als gevolg een mogelijke twijfelende houding met

De bedrijventerreinen kennen, door diverse redenen als braakliggende grond en extensief gebruik, nog wel mogelijkheden om in te breiden of te intensiveren. Dit betekent dat er meer oppervlakte bebouwd kan worden dan nu het geval is, maar bijvoorbeeld ook door bestaande ruimte intensiever te gebruiken of bedrijfspanden hoger te bouwen (meerlaags). In het recente verleden is meermaals naar de bedrijventerreinen gekeken als locaties voor het realiseren van woningbouw. Op een aantal plekken is deze ook gerealiseerd Bedrijventerrein Nijverheidslaan

81

82

Omgevingsvise Weesp 2050

Inhoud

betrekking tot investeringen voor de lange termijn. Bedrijventerreinen in het algemeen kampen ook met een imagoprobleem, zo blijkt ook uit de participatie. Mensen die er weinig komen zien grote, nogal sfeerloze oppervlakten waar weinig lijkt te gebeuren. Terwijl de bedrijventerreinen juist zo’n belangrijke economische functie vervullen die de gehele

Om de verhouding werkzame beroepsbevolking – arbeidsplaatsen van 0,9 als doelstelling overeind te houden, kiest Weesp voor een stappenplan. De belangrijkste mogelijkheid om arbeidsplaatsen te creëren zien wij in het verder ontwikkelen van het stationsgebied van Weesp met meer woningen en meer bedrijvenlocaties. Dat zijn voornamelijk kantoren of dienstverleners en geen

gezocht en mogelijk ontwikkeld worden vanuit de Weesper behoefte. Het is geen vervanging voor bedrijventerreinen die in de regio worden opgeheven.

gemeenschap ten goede komt. Feit is wel dat er weinig mensen op de bedrijventerreinen komen als ze er niets te zoeken hebben. De kansen en beperkingen om economische en maatschappelijke functies (anders dan wonen) op bedrijventerreinen toe te voegen verschillen per locatie. De mogelijkheden onderzoeken we als uitvoeringsopgave van de Omgevingsvisie. Vastleggen van de mogelijkheden en beperkingen doen we, indien noodzakelijk, in het Omgevingsplan.

maakindustrie. Daarnaast streven wij, in samenwerking met de ondernemers van Weesp, naar een intensivering van het gebruik van de huidige bedrijventerreinen. Intensiveren van bedrijventerreinen is een proces van lange adem en slaagt alleen als gemeente en ondernemers daarin samen werken. Zekerheid geven over het behouden van de bedrijfsfunctie van de terreinen zou het proces wel kunnen stimuleren. Ten slotte kan, bij een gewenste toename van het areaal voor bedrijven en onvoldoende bijdrage daaraan van de eerste twee genoemde ontwikkelingen, een zoekgebied voor een nieuw bedrijventerrein starten. Een zoekgebied in de nabijheid van de A1 lijkt daarvoor op dit moment het meest geschikt. Dit zoekgebied zal

een concrete locatie voor aan te wijzen. De Omgevingsvisie is daar ook niet het juiste instrument voor. Als het zo ver komt zal ook dit besluit zijn eigen besluitvormingstraject moeten doorlopen. Mocht daarin blijken dat een locatie bij de A1 niet mogelijk is omdat er al een andere functie is gedacht (bijv. een landschapspark of een zoekgebied zon), dan moeten we verder kijken naar een andere geschikte locatie voor een eventueel nieuw bedrijventerrein. Een nieuw bedrijventerrein is pas aan de orde als de andere opties om bedrijven te huisvesten onvoldoende blijken.

Voldoende ruimte voor economie blijft nodig, omdat de huidige terreinen (nagenoeg) volledig uitgegeven zijn en de uitbreidingsvraag van bedrijven nauwelijks kan worden geaccommodeerd.

Het zoeken naar een locatie voor een bedrijventerrein speelt op langere termijn. Het is dus nu niet zinvol of mogelijk daar al

Binnenstad De sfeervolle en aantrekkelijke binnenstad is een beschermd stadsgezicht en het kloppend hart

Inhoud

van Weesp. Hier concentreren zich detailhandel en horeca, omringd door historische panden en een hoge dichtheid aan monumenten zoals de synagoge, de Grote Kerk en het Stadhuis met Museum Weesp en de vele woonhuizen die de sfeer en uitstraling van de Weesper binnenstad bepalen. De Weesper binnenstad functioneert goed als het gaat om de dagelijkse boodschappensector. De niet-dagelijkse, meer recreatieve sector staat economisch onder druk, in lijn met landelijke trends en ontwikkelingen als de sterke groei van e-commerce en de groeiende behoefte aan diensten in plaats van producten. De binnenstad kent een hoog aandeel zelfstandig ondernemers, wat de binnenstad een eigen identiteit geeft. Daarbij biedt de groei van het consumenten-draagvlak wel potentie voor verbetering van het functioneren van bestaand aanbod. Qua inkomensniveau laat de gemeente Weesp een wisselend beeld zien. De binnenstad en Weespersluis kennen een bovengemiddeld niveau ten opzichte van de regio, voor de rest van de gemeente is het inkomensniveau beneden regionaal niveau. In de toekomst blijft er naar verwachting een behoefte aan aanbod in zowel

budgetwinkels als ook het hogere segment (o.a. speciaalzaken). Het detailhandelsaanbod is vooral te vinden aan de Nieuwstad, Nieuwstraat en Slijkstraat ofwel ‘het rondje van Weesp’, en verspreid in het ‘aanloopgebied’ tot en met de Achtergracht. Vergeleken met steden van vergelijkbare omvang heeft Weesp relatief veel horeca. De horeca is verdeeld over de gehele binnenstad en wordt goed gebruikt. De forse toename van het aantal (koopkrachtige) inwoners van Weesp met de bouw van Weespersluis leidt vermoedelijk tot een groter vraag naar horecagelegenheden.

Slijkstraat

Omgevingsvisie Weesp 2050

83

84

Omgevingsvise Weesp 2050

Inhoud

Nieuwe richtingen Werk We versterken de economische positie van Weesp in de regio door verder in te zetten op de economische activiteiten die nu al goed vertegenwoordigd zijn in Weesp: handel en zakelijke dienstverlening. De functie van de binnenstad als kloppend hart van horeca en detailhandel blijft gewaarborgd en wordt verder versterkt. Het doel is het aantal arbeidsplaatsen in Weesp niet te laten dalen en de komende decennia te laten stijgen met de stijging van het inwonertal. Bedrijventerreinen en arbeidsplaatsen De bedrijventerreinen in Weesp zijn van grote meerwaarde. Zowel in lokaal als regionaal opzicht vormen ze een belangrijke bron van werkgelegenheid voor met name praktisch opgeleiden. Alle gebieden hebben een positief saldo verhuisbewegingen. Er zijn de afgelopen tien jaar meer bedrijven bijgekomen dan er vertrokken. De functie van de bedrijventerreinen blijft dan ook grotendeels gewaarborgd en wordt waar mogelijk intensiever. Wel liggen er veel kansen voor verbetering, met name op het gebied van intensivering,

vergroening en verduurzaming. Hierdoor wordt de kwaliteit van de terreinen hoger én ontstaat er per saldo meer ruimte voor, met name, bedrijfsfuncties. Door het zeer functionele gebruik van veel bedrijventerreinen zijn deze vaak niet aantrekkelijk voor andere soorten gebruik, terwijl hier wel kansen voor zijn. Weesp staat voor een grote verduurzamingsopgave. De Weesper terreinen hebben door hun grote omvang een grote potentie om een bijdrage te leveren aan de verduurzaming. Bedrijfsgebouwen kunnen verder worden verduurzaamd door betere isolatie en het grootschalig toepassen van zonnepanelen. Ook qua vergroening is er nog veel te winnen. Vergroening heeft twee grote voordelen. Toevoegen van groen is goed tegen het fenomeen hittestress, dat steeds vaker voorkomt nu het weer door klimaatverandering steeds grotere extremen kent. Maar ook kan toevoegen van groen, samen met een betere toegankelijkheid van de terreinen door het creëren van fietsroutes een aantrekkelijkere omgeving creëren.

Er wordt onderzocht of routing van zwaar verkeer naar en van de bedrijventerreinen moet worden aangepast. Uitgangspunt daarbij is minder of geen zwaar verkeer door de bewoonde delen van Weesp, met als doel minder overlast en minder onveilige situaties (zie paragraaf bereikbaarheid/ mobiliteit). Om op zijn minst de verhouding van het aantal banen op de beroepsbevolking bij groei van het aantal inwoners gelijk te houden, moet er meer ruimte komen voor werkfuncties. Deels moet deze ruimte worden gevonden door op de bestaande terreinen te gaan intensiveren. Daarbij wordt ingezet op het reserveren van de bedrijventerreinen voor productieve bedrijven, bedrijven die zich richten op productie, reparatie en op- en overslag van goederen. Verder wordt er ingezet op ontwikkeling van het stationsgebied door dit verder te intensiveren met kantoorachtige bedrijvigheid in combinatie met wonen en voorzieningen. Door voornamelijk ruimte toe te voegen voor zakelijke dienstverlening wordt voorzien in enige schuifruimte. Bedrijven in de zakelijke dienstverlening op de

Inhoud

bedrijventerreinen die verplaatsen naar het stationsgebied kunnen op hun beurt ruimte achterlaten voor de sectoren die het meeste baat hebben bij een plek op een klassiek bedrijventerrein. Ruimte die vrijkomt biedt vervolgens ook kansen voor het intensiever gebruiken van percelen. Op die manier creëren we schuifruimte voor bedrijvigheid, zonder een nieuw bedrijventerrein in

elementen zoals cultuurhistorische gebouwen die verwijzen naar het industriële verleden van Weesp. Dit soort gebouwen maken een bedrijventerrein aantrekkelijk en bieden kansen voor een gemengde herbestemming. Voorafgaand aan eventuele toekomstige ontwikkelingen wordt daarom hiertoe een cultuurhistorische analyse uitgevoerd.

gebruik te hoeven nemen. Het zoeken naar een nieuwe bedrijvenlocatie is een optie als deze locaties niet of onvoldoende binnen bestaand stedelijk gebied gevonden kunnen worden. Dit dient met zo min mogelijk impact op het landschap te gebeuren en niet eerder dan dat eerst alle andere opties benut zijn. Belangrijke eis voor een zoekgebied bedrijventerrein is nabijheid van infrastructuur en aan- en afvoer van producten zonder interferentie met bestaande woonwijken. Een locatie in de buurt van de A1 kan aan die eis tegemoetkomen. Daarnaast dient een nieuw terrein de Weesper behoefte te bedienen en geen regionale functie te vervullen. De bedrijventerreinen in Weesp bevatten vanuit cultuurhistorisch perspectief ook interessante

Binnenstad De binnenstad blijft haar centrumfunctie behouden en blijft het primaire winkelgebied van Weesp. We zetten in op een toekomstbestendige binnenstad met een sterke mix van functies. Naast aanvullende kwalitatieve horeca zal het aanbod in de binnenstad, als gevolg van verdergaande ontwikkelingen op het gebied van e-commerce, verkleuren door het meer toevoegen van bijvoorbeeld dienstverlening (o.a. zakelijk, gezondheid), ambachtelijke bedrijvigheid, kunst & cultuur of webwinkels op zoek naar een etalagefunctie. De bestaande ruimtelijke en functionele structuur van de Weesper binnenstad blijft richting de toekomst relevant. Het consumentenpotentieel

Omgevingsvisie Weesp 2050

neemt met de ontwikkeling van Weespersluis toe en ook op gebied van (water)recreatie en toerisme liggen er kansen om de structuur te versterken, zowel qua aanbodmix als in ruimtelijke kwaliteit en verbindingen (m.n. te voet, per fiets en over het water). Het ‘rondje Weesp’ blijft in de toekomst de plek om te winkelen én te verblijven in Weesp. De aanloopstraten houden een gemengder profiel, met een accent op boodschappen aan de Achtergracht.

85

86

Omgevingsvise Weesp 2050

Inhoud

4.2.2 Bereikbaarheid/mobiliteit Wat speelt er? Goede regionale bereikbaarheid via weg en spoor Weesp ligt centraal ten opzichte van Amsterdam, Utrecht, Almere en ’t Gooi, én ligt relatief gunstig aan de grote infrastructuurbundels die deze kernen met elkaar verbinden. De stad is goed bereikbaar via de weg en het spoor. Via de A1 aan de noordkant liggen Amsterdam, Almere en ’t Gooi met de auto binnen handbereik. Aan de zuidkant is er een directe verbinding met Amsterdam via de N236. De goede regionale bereikbaarheid van Weesp is vooral te danken aan het spoor, dat de binnenstad met de kernen uit alle windrichtingen verbindt: vanaf het station zijn er directe sprinterverbindingen richting Amsterdam, Almere, ’t Gooi en Utrecht. De goede ligging aan het spoor past binnen het regionale beleid van de MRA en de Omgevingsvisie Amsterdam met de polycentrische regio als uitgangspunt – waarin autonome kernen onderling goed verbonden zijn met hoogwaardig openbaar vervoer.

Conceptuele weergave positie Weesp in het regionale OV-netwerk

Inhoud

Analysekaart: Weesp in het regionale OV-netwerk

Omgevingsvisie Weesp 2050

Stationsomgeving onderbenut Het intensieve treinverkeer en het toenemend aantal gebruikers van het station rechtvaardigt een station en stationsomgeving van hoge kwaliteit, met mooie openbare ruimte, een ruim voorzieningenaanbod, hoge bebouwingsdichtheid en een gemengde ruimtelijke programmering. De kwaliteit blijft echter duidelijk achter op wat mag worden verwacht van een stationsomgeving van deze orde. De stationsomgeving is geen bestemming op zichzelf en heeft geen sterke identiteit. Verblijf zou in dit gebied aantrekkelijker moeten zijn, met meer voorzieningen voor de reiziger (voorzieningen voor de ‘last mile’ zoals bijvoorbeeld het aanbod van deelmobiliteit), maar ook voor de mensen die in het gebied wonen en werken (horecagelegenheden). Ook de route naar de binnenstad is niet vanzelfsprekend. Aan de

87

88

Omgevingsvise Weesp 2050

Inhoud

Analysekaart: OV-bereikbaarheid in relatie tot bebouwingsdichtheid in Weesp

noordzijde van het station is veel ruimte onbenut. De P+R wordt goed gebruikt, maar mist voorzieningen die de overstap van auto naar trein nog comfortabeler kunnen maken. Op lange termijn is de vraag of de P+R in deze vorm gerechtvaardigd is, in verband met de toenemende behoefte van ruimtelijk programma en verdichting rond het station. Er wordt een ontwikkelvisie opgesteld met aandacht voor deze onderwerpen. P+R Muiden Langs de A1, ter hoogte van afslag Muiden/Weesp ligt het OV-knooppunt P+R Muiden. De P+R heeft 175 parkeerplaatsen en er rijden nu al meer dan 10 (HOV-)buslijnen richting diverse bestemmingen in Amsterdam, Almere en de Gooi en Vechtstreek en dit gaat de komende jaren toenemen. Het terrein heeft een tekort aan auto- en fietspar-

Inhoud

keervoorzieningen en de sociale veiligheid wordt met een onvoldoende beoordeeld. Het aantal woningen rond de P+R in nieuwbouwwijk Krijgsman in Muiden (1350) en Weespersluis (2950) neemt de komende jaren sterk toe. De komende periode gaan onder andere de Vervoerregio Amsterdam (VRA), provincie Noord-Holland en gemeente Almere onderzoeken hoe het OV-knooppunt verder

treinstation. Daarmee bedienen ze de binnenstad relatief goed maar blijven veel buurten en wijken buiten schot. Denk hierbij aan buurten als de Klomp, Zuid II, Hogewey Midden, Hogewey Noord en de Dichtersbuurt. In hoeverre Weespersluis wordt bediend is vooralsnog niet duidelijk.

kan worden ontwikkeld en Weesp goed bereikbaar blijft met auto én bus.

ov-bediening in Weesp niet fijnmazig genoeg is. Er is duidelijk behoefte aan een verbeterde bereikbaarheid en toegankelijkheid van ov of aanvullend vervoer vanuit iedere buurt. Hierbij hoeft niet altijd aan OV te worden gedacht, maar kan bijvoorbeeld ook worden gekeken naar nieuwe middelen en concepten op het gebied van deelmobiliteit. Het nieuwe mobiliteitsplan van Weesp gaat hier verder op in.

Ov-bediening is niet fijnmazig Een regionaal busnetwerk bedient Weesp. Alle buslijnen staan haaks op het spoor: ze monden uit op het station en voeden zo het regionale treinverkeer. Buslijnen 210 en 110 verbinden Weesp met Muiderpoort, Naarden en Bussum. Buslijnen 49, 249, 522 en 106 verbinden Weesp met respectievelijk Amsterdam Zuidoost en het landelijke gebied ten zuiden en zuidoosten van Weesp langs het Amsterdam-Rijnkanaal en de Vecht. In Weesp voegen de laatstgenoemde buslijnen zich samen en kronkelen ze zich in een bundel van de zuidkant van Weesp via een route over de C.J. van Houtenlaan – Prinses Irenelaan – Casparuslaan – Plataanlaan – Herensingel – Jan Tooropstraat en de M. Nijhofstraat tot aan het

De bewonersenquête gaf duidelijk aan dat de

De H. Laurentiuskerk

Omgevingsvisie Weesp 2050

89

90

Omgevingsvise Weesp 2050

Inhoud

Verkeersdrukte en overlast Het wegennet in Weesp heeft een aantal knelpunten die leiden tot beperkte lokale bereikbaarheid. Bovendien wordt veel overlast (geluid, luchtkwaliteit, parkeerdruk) ervaren van doorgaand verkeer en bestemmingsverkeer in de binnenstad, en van logistiek, met name tussen Hogewey en Bedrijventerrein Noord. Dit heeft een aantal oorzaken. Met betrekking tot logistiek: Weesp heeft een aantal bedrijventerreinen verspreid over de stad (Van Houten, Noord en Nijverheidslaan), die veel logistiek verkeer aantrekken dat vanaf de A1 en de N236 over dezelfde ontsluitingswegen wordt afgewikkeld. Dat zorgt voor veel overlast, met name op de route over de Hogeweyselaan tussen bedrijventerrein Noord en Hogewey (woonwijk).

Analysekaart: wegennetwerk in en rondom Weesp

Inhoud

De structuur van het wegennet van Weesp leent zich niet voor grootschalige afwikkeling van autoverkeer. Dit heeft te maken met de historische groei van Weesp. In de historische binnenstad is de ruimte beperkt, omdat deze ver voor het autotijdperk is gebouwd volgens het principe van een vestingstad: compact en naar binnen gekeerd. Na de tweede wereldoorlog is Weesp flink gegroeid, niet volgens een grootschalig structuurplan maar wijk voor wijk en buurt voor buurt. De buurten zijn als een lappendeken aan elkaar gegroeid, net als de ondersteunende infrastructuur. Hierdoor ontbreekt er een duidelijke hiërarchie in het wegennet met doorgaande stadsstraten en lanen, om verkeer op een aantrekkelijke manier af te wikkelen. De smalle profielbreedten, de vele kruisingen en bochten dragen bij aan congestie en overlast. Dit leidt tot de fundamentele vraag in hoeverre we congestie en overlast willen accepteren en/of in hoeverre we maatregelen kunnen nemen om dit te beheersen (mitigeren) en zo ja, welke en wat is er dan haalbaar binnen de bestaande kaders. In het mobiliteitsplan wordt hier verder op ingegaan.

Omgevingsvisie Weesp 2050

Weesp in drie delen Er zijn twee ‘barrières’ waardoor Weesp eigenlijk uit drie delen bestaat. De Gooilandseweg (N236) vormt met haar inrichting als 80km-weg een barrière tussen Aetsveld en de rest van Weesp en het spoor vormt een barrière tussen de noord- en zuidzijde hiervan. Het spoor vormt een barrière tussen de noord-

moeten aantrekkelijk zijn: veilig, bij voorkeur groen met doorzichtige struiken. Goede verlichting is noodzakelijk voor in de avond en nacht.

en zuidzijde van Weesp, met slechts twee spoorpassages aan west- (Hogeweyselaan) en oostzijde (Stationsweg). Met de ontwikkeling van Weespersluis neemt het belang van een betere doorstroming tussen noord en zuid verder toe, omdat de dagelijkse verkeersstroom tussen Weespersluis en de binnenstad naar verwachting verder zal toenemen. Verbetering van de bestaande passages, aangevuld met een of meerdere nieuwe ondergrondse passages van het spoor, is onvermijdelijk om Weesp in de toekomst intern goed verbonden te houden. De nieuwe Weespers voelen zich door de ligging en infrastructuur van hun wijk op dit moment nog niet echt verbonden met het ’oude’ deel van Weesp. De (nog aan te leggen) fiets- en wandelverbindingen tussen beide delen

daar een rol in spelen. Ook het afwaarderen (verlagen maximum snelheid) van de N236 is een mogelijkheid. Weesp gaat in overleg met de provincie en bewoners om tot een optimale oplossing te komen.

Om Aetsveld beter aan te sluiten op de rest van Weesp zou ook de barrière die gevormd wordt door de N 236 geslecht moeten worden. Meer en veiliger oversteken of onderdoorgangen kunnen

91

92

Omgevingsvise Weesp 2050

Inhoud

Regionaal goed bereikbaar per fiets, lokaal veel knelpunten Weesp maakt onderdeel uit van een uitgebreid regionaal fietsnetwerk. Weesp is per fiets dan ook goed bereikbaar vanuit de verschillende windrichtingen zoals Amsterdam, Hilversum, Bussum, Muiden en Almere. Naast functioneel gebruik lenen veel van deze routes zich ook voor recreatief

Binnen de bebouwde kom knelt het voor de fietser daarentegen op meerdere punten. De fietser krijgt in veel straten nog onvoldoende ruimte en duidelijke routes vanuit de binnenstad naar omliggende wijken ontbreken. Fietsers vanuit Weespersluis hebben keuze uit twee spoorpassages die ver uit elkaar liggen en bovendien niet voldoende fietsvriendelijk zijn. Veel nieuwe Wees-

gebruik vanwege de landschappelijke kwaliteiten. Vooral langs de rivieren, zoals aan weerszijden van de Vecht, zijn prachtige fietsroutes te vinden die onderdeel uitmaken van de fietsknooppunten van de ANWB. De kwaliteiten van de verschillende routes zouden echter nog beter benut kunnen worden, door bijvoorbeeld betere profilering voor recreatief en functioneel gebruik. Denk hierbij aan een routekaart met zowel snelle als recreatieve routes, zodat de verschillende doelgroepen goed ondersteund worden. Daar hoort ook goede bewegwijzering bij.

pers in Weespersluis zullen dagelijks een beroep willen doen op de binnenstad en dat wordt op deze manier onvoldoende gefaciliteerd.

Inhoud

Conceptuele weergave regionale fietsroutes (rood snelle fietsroutes, groen recreatieve routes)

Omgevingsvisie Weesp 2050

Analysekaart: fietsnetwerk in en rondom Weesp (knooppuntenroute)

93

94

Omgevingsvise Weesp 2050

Inhoud

Wat komt er op ons af? Groeiend aantal verkeersbewegingen Weesp wordt drukker, het aantal verkeers­ bewegingen (voornamelijk auto en fiets) zal ­toenemen. Deze groei wordt door ten minste twee factoren bepaald. 1. De samenstelling van de bevolking van Weesp zal veranderen: er zullen meer mensen uit de

toenemen. Zoals hierboven (Weesp in drie delen) aangegeven, willen we dat de drie delen waar Weesp in is verdeeld meer met elkaar verbonden worden. De binnenstad van Weesp is voor inwoners van Weesp die in Weespersluis of in Aetsveld wonen van belang en omgekeerd zijn deze inwoners van Weesp van belang voor middenstand en

Nieuwe richtingen

regio in Weesp komen wonen waardoor er meer regionale pendelbewegingen ontstaan van en naar Weesp, met name woon-werkverkeer. De effecten hiervan worden naar alle waarschijnlijkheid vooral zichtbaar op de ontsluitingswegen van Weesp, waardoor er nieuwe knelpunten kunnen ontstaan. 2. De ontwikkeling van Weespersluis zorgt voor veel nieuwe inwoners in Weesp. Deze inwoners zullen ook gebruik maken van de bestaande voorzieningen in Weesp en zich in de vrije tijd vooral richten op de voorzieningen in de binnenstad (met name horeca en cultuur). Als gevolg hiervan zal het (fiets)verkeer tussen met name de noord- en zuidkant van het spoor toenemen. Daarnaast zullen de binnenstedelijke fietsbewegingen tussen binnenstad en andere omringende wijken

voorzieningen in de binnenstad.

ov-gebruik; 2. S  timuleren en faciliteren fiets; 3. E  en Weesp zonder grote infrastructurele barrières; 4. V  erbeteren afwikkeling (auto)verkeer in Weesp;

Mobiliteitstransitie Door technologische veranderingen op het gebied van mobiliteit zullen meer nieuwe mobiliteitsconcepten hun weg vinden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan deelfietsen of –scooters, die op afroep beschikbaar zijn. Dergelijke concepten laten zich relatief eenvoudig inpassen in de gebouwde omgeving. Wel kan bij een flinke toename van deelmobiliteit meer druk ontstaan op de openbare ruimte. In Weesp zijn er op dit moment geen signalen zijn die wijzen op overlast door deelmobiliteit. Deelconcepten laten zich bovendien moeilijk ruimtelijk sturen, daarom besteden we daar in de Omgevingsvisie verder geen aandacht aan. In het mobiliteitsplan, krijgt dit wel meer de aandacht.

We willen de duurzame mobiliteit in Weesp vergroten door bestaande kwaliteiten steviger te benutten en bestaande en toekomstige knelpunten weg te nemen. We hanteren de volgende doelstellingen om de duurzame mobiliteit te vergroten: 1. S  timuleren en optimaliseren

Inhoud

Dit doen we op de volgende manieren: 1. Stimuleren en optimaliseren ov-gebruik (nadruk op fiets, ov en deelmobiliteit) › Concentratie voorzieningen en verdichting in stationsomgeving; › Betere ontsluiting ov naar wijken rond de binnenstad; › Ov en alternatieve nieuwe deelconcepten rich-

› › › › ›

ting andere kernen, zoals Nederhorst, Kortenhoef en Muiden. Mogelijk nieuw trein-/metrostration; Nieuwe P+R koppelen aan nieuw trein-/­ metrostation (2040+); Bij nieuw aanvullend station bestaande P+R gebruiken voor verdichting/transformatie; Heroriëntatie ov obv nieuw station en ­nieuwe ontsluitingsweg. Nieuwe HOV-verbinding tussen Weesp en IJburg.

2. Stimuleren en faciliteren fiets › Betere profilering van snelle doorfietsroutes en recreatieve fietsroutes; › Meer ruimte voor de fiets, bredere fietspaden; › Meer aandacht voor fietsparkeren: met name meer fietsenstallingen in centrum; › Binnenstedelijke fietsroutes optimaliseren: route N-Z;

› Doorgaande routes en hoofdstructuren versterken; › Meer ruimte voor fietsers op de brug van de N236 en eventueel langs spoorbrug over het Amsterdam-Rijnkanaal. Breder, veiliger en comfortabeler. 3. Een Weesp zonder grote infrastructurele barrières › Meer noord-zuidverbindingen, nieuwe aanvullende spoorpassages; › Mogelijke afwaardering Gooilandseweg (N236) ter hoogte van Aetsveld; › Extra fietsbruggen op (potentiele) doorgaande fietsroutes; › Opwaardering huidige spoorpassages; 4. Verbeteren afwikkeling (auto)verkeer in Weesp; › Nieuwe logistieke routes voor auto’s / zwaar verkeer › De nieuwe aansluiting op A1, door te laten lopen naar/door bedrijventerrein Noord en dan via de Rijnkade op de N236 aan te laten sluiten. * Logistieke hubs op bedrijventerrein voor leveranties binnenstad en kleinere (elektri-

› ›

›

›

Omgevingsvisie Weesp 2050

sche) vrachtwagens. In het mobiliteitsplan wordt de mogelijkheid tot het opzetten van bevoorradingshubs buiten bedrijventerreinen aangegeven. Een mogelijkheid is deze te combineren met een overnachtingsplaats voor chauffeurs. Daartoe zal eerst verder onderzocht moeten worden of hier behoefte aan is, wat een geschikte locatie zou zijn en hoe deze beheerd kan worden zodat veiligheid en hygiëne gegarandeerd zijn en blijven. Een autoluwere binnenstad met betaald parkeren [parkeernota] Onderzoek naar verlaging van het snelheids­ regime binnen de bebouwde kom van 50 km p/u naar 30 km p/u. Mogelijk instellen van een milieuzone om het aantal gemotoriseerde voertuigen in (binnen) stad terug te brengen. Voor toekomstige inrichting van de straten worden verschillende straatconcepten aan­ gehouden: autovrije winkelstraten, stads­ straten, (stads)boulevards.

Veel van bovengenoemde maatregelen komen ook terug in het mobiliteitsplan.

95

96

Omgevingsvise Weesp 2050

Inhoud

4.2.3 Recreatie/toerisme Inleiding Weesp wil graag het toerisme ontwikkelen, passend bij de specifieke schaal en de identiteit van Weesp. Toerisme kan de historische waarde van Weesp (kernwaarde 1: “Behoud en versterk de historische waarde van Weesp”) en economische bedrijvigheid (kernwaarde 4: “Bedrijvigheid en economie: Weesp als werkstad en waterstad, belangrijke economische en recreatieve waarde, diversiteit”) versterken. De balans is precair want overmatig toerisme kan juist ook kernwaarde 1 aantasten. De raad heeft in 2007 de toerismenota “Weesp in Beeld” vastgesteld. Het vervolg, het ‘Toeristisch Actieplan’ is onlangs in de raad besproken. Het uitgangspunt is voor de periode na 2017 hetzelfde gebleven, namelijk: “De gemeente Weesp wil in de periode 2007 –2017 uitgroeien tot een levendige bloeiende toeristische gemeente, op basis van het eigen gezicht, door het bestaande en potentiële aanbod zichtbaar te maken en de belevingswaarde te vergroten en te versterken en door Weesp te promoten” De toekomst van het toerisme is ongewis. De laatste jaren is er wereldwijd een enorme groei

geweest. De corona-pandemie heeft echter voor een ineenstorting gezorgd. De vraag is of, en hoe snel, het toerisme zich herstelt. Weesp zal een weg moeten vinden tussen een langzaam en ongewis herstel en een ongeremde groei. Weesp richt zich hierbij op het aantrekken van hoogwaardig toerisme.

Regionaal Het toerisme in de regio profiteert nog weinig van de overloop uit Amsterdam. De meeste overnachtingen in de MRA vinden plaats in Amsterdam , namelijk 17 miljoen in 2018. De Gooi en Vechtstreek hebben een klein aandeel (248.000 in 2017). De regio G&V is zelfs de enige regio in de MRA waar het aantal overnachtingen is gedaald (daling 22%, 2017 t.o.v. 2016) (zie tabel 6).

Overnachtingen 2017 (abs) Totaal Nederlands Amsterdam Amstel-Meerlanden/ Waterland totaal, waarvan: Haarlemmermeer Amstel-Meerlanden (excl. Haarlemmermeer)* Waterland* Agglomeratie Haarlem IJmond Het Gooi en Vechtstreek Felvoland Zaanstreek Totaal MRA Nederland

Mutatie t.o.v. 206 (%) Totaal Nederlands 13 12 22 29

15.585.000 3.419.000

2.464.000 1.286.000

Buiten­ ander 13.394.000 2.133.000

2.938.000 277.000

1.081.000 x

1.857.000 x

-

-

-

204.000 721.000 417.000 248.000 358.000 251.000 21.272.000 48.873.000

x 329.000 265.000 127.000 223.000 49.000 4.742.000 22.529.000

x 393.000 152.000 121.000 135.000 202.000 16.529.000 26.343.000

10 12 -22 23 1 14 10

12 1 -29 12 -22 13 5

9 38 -14 47 9 14 14

Tabel 6: Ontwikkeling aantal hotelovernachtingen in MRA en Nederland Bron: Gemeente Amsterdam, Toerisme in MRA 2016-2017, pag 14

Buiten­ lander 14 19

Inhoud

Lokaal Weesp heeft een aantal opvallende publiekstrekkers: › De historische binnenstad en de Vecht; › Weesp als onderdeel van de Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam, met het Torenfort en Fort Uitermeer; › Museum Weesp in het Stadhuis;

De ligging aan de Vecht geeft Weesp een uniek karakter, maar dit biedt ook kansen voor waterrecreatie.

› City of Wesopa, het theater van en voor alle Weespers; › De Laurentiuskerk, Grote Laurenskerk (Grote Kerk), de Van Houtenkerk; › Drie molens, waarvan één werkend (de Vriendschap); › Daarnaast zijn interessante recreatieve functies: de golfbaan, Spa Weesp, 3 jachthavens en diverse aanlegplaatsen. › Het water in Weesp heeft een belangrijke recreatieve functie: varen, roeien, kanoën, zwemmen. Niet in de laatste plaats voor de Weespers zelf.

het vaarseizoen (april tot oktober) is er sprake van waterrecreatie. Weesp kent al verschillende recreatieve functies op of aan het water zoals de jachthavens, riviercruises en diverse aanlegplaatsen voor de recreatievaart.

De toeristische voorzieningen in Weesp zijn geconcentreerd in de binnenstad. De koppeling met het waardevolle landschap is beperkt. De uitgaansvoorzieningen voor jongeren zijn niet groot.

Recreatie en water Water neemt een belangrijke plek in, in Weesp en de Weesper binnenstad. Het biedt sfeer, beleving en verbinding. Met name gedurende

In het ‘Toeristisch Actieplan 2019-2022’ wordt genoemd dat Weesp op het gebied van waterrecreatie een gunstige ligging heeft. Deze goede bereikbaarheid biedt kansen voor het verder ontwikkelen van de mogelijkheden voor waterrecreatie. Het water moet toegankelijk blijven voor zowel toeristen als inwoners van Weesp. Onderzocht zal worden hoe ruimte geboden kan worden aan commerciële activiteiten zoals verhuur van sloepen of het organiseren van een rondvaart zonder dat dit afbreuk doet aan het karakter van Weesp. Daarnaast worden de mogelijkheden

Omgevingsvisie Weesp 2050

voor aanlegplaatsen voor inwoners en de recreatievaart onderzocht. Dit soort voorzieningen zijn een aanwinst voor de stad en stimuleert het aantrekken van waterrecreanten. De potentiële ontwikkeling van de waterrecreatie mag in ieder geval niet leiden tot een onevenredige overlast voor de inwoners van Weesp. In het nieuw te bouwen “woonlandschap” in de Bloemendalerpolder (Weespersluis) wordt naast een verbinding met de Vecht voor pleziervaart ook een stadsstrand ontwikkeld. Stadsstranden hebben in veel plaatsen in Nederland hun waardevolle bijdrage aan woon- en leefkwaliteit bewezen. Aantal overnachtingen: heden Toeristen komen graag naar Weesp en er is een bescheiden groei. Het aantal overnachtingen nam, in tegenstelling tot de regio Gooi- en Vecht, toe van 11.600 in 2015 naar 17.500 in 20198. Het aandeel in de Weesper economie is beperkt. Door OIS wordt becijferd 4% van de banen (365 banen). Dat geeft echter een vertekend 8 CBS, cijfers 2018

97

98

Omgevingsvise Weesp 2050

Inhoud

beeld. Reëler is 1,3 % , omdat horeca, cultuur en recreatie (bioscopen, theater, zwembad et cetera) ook tot de 4% word gerekend. Van al deze laatste categorieën mogen we er wel van uitgaan dat inkomsten voor het merendeel van Weespers komt. Circa 120 van die 365 banen zijn echt toe te wijzen aan de toeristische sector.

Aantal overnachtingen: toekomst Weesp heeft ruimte om het aantal hotels te laten groeien, maar wil dat op Weesperschaal doen, gericht op de hoogwaardige toerist. Weesp richt zich op kleinschalig toerisme voor natuur- en cultuurliefhebbers (zie ook ‘Actieplan toerisme’), en biedt hen fiets-, vaar- en wandelroutes, gecombineerd met een bezichting van de Hollandse

hotelontwikkelingen. Aan de randen van Weesp is dat mogelijk wel het geval. Invoering hiervan en aansluiting op het Amsterdamse overnachtingsbeleid wordt de komende tijd verder verkend en eventueel ingevoerd. In het bestuurlijk overleg Economie van de MRA is het beleidskader “ontwikkelkader verblijfsaccommodaties” vastgesteld, waarmee

Weesp doet het vooral goed in dagtoerisme en minder goed in verblijfstoerisme. Er is momenteel één hotel. Verder zijn er nog andere overnachtingsmogelijkheden in boerderijen of in de vorm van bed & breakfasts. Er zijn meerdere verblijfsaccommodaties langs de Vecht te vinden. Weesp is de laatste tijd meer in het vizier gekomen als locatie voor het realiseren van nieuwe hotels.

Waterline en Stelling van Amsterdam.

de balans tussen wonen, werken, recreeren en milieu in de MRA geborgd wordt. Het ontwikkelkader beoogt alleen kwalitatief goede, gebiedsversterkende initiatieven mogelijk te maken en verdere spreiding van toerisme over de regio te bevorderen. Criteria in het ontwikkelkader verblijfsaccommodaties zijn: versterking van de economie in de regio; de meerwaarde in de markt; economische haalbaarheid; draagvlak in de buurt; en duurzaamheid en sociale inclusiviteit.

Ook via Airbnb vindt verhuur plaats. Circa 1% van de woningen wordt gebruikt om toeristisch te verhuren via Airbnb, vooral (85%) als een hele woning (bron: Prov NH, Beformation, 2018). Weespers ervaren tot nu toe weinig overlast van Airbnb.

Het is de bedoeling dat het overnachtingsbeleid van Weesp gaat aansluiten bij het overnachtingsbeleid van Amsterdam. Dat betekent een ‘nee, tenzij’ houding. Voor het toevoegen van hotels geldt dat zij een toevoeging moeten zijn, in lijn met het ‘ontwikkelkader verblijfsaccommodaties’ van de MRA (zie alinea hieronder). Kwalitatieve hotelinitiatieven die bijdragen aan het doel van een duurzame groei van het toerisme, en passen bij het karakter en de schaal van Weesp zijn, onder voorwaarden, wel welkom. In de binnenstad van Weesp is geen ruimte voor grootschalige

Weesp heeft ook nog geen eigen Airbnb-beleid. Zodra er aanleiding er toe is, zal dit worden opgesteld.

Inhoud

Omgevingsvisie Weesp 2050

Nieuwe richtingen Een duurzame groei van het toerisme, passend bij de schaal en het karakter van Weesp, gericht op het kwalitatief hogere gedeelte van de markt. De oevers van de Vecht krijgen de waardering en zichtbaarheid die zij verdienen door deze meer te programmeren. Ditzelfde geldt voor het gebied rond de vesting en de bastions. (zie paragraaf 4.4.1) Het linielandschap dat van grote waarde is, verdient meer aandacht. Het is het onderzoeken waard of meer aandacht voor het ontstaan, de betekenis en de waarde van dit landschap, bijvoorbeeld in de vorm van een ‘museum’ gewenst is. (zie paragraaf 4.4.1)

Fietsers over de Utrechtseweg

99

LEGENDA 100

Omgevingsvise Weesp 2050

Inhoud

Ambitiekaart Klimaatneutraal en Klimaatbestendig

Kernopgave III: Klimaatneutraal en klimaatbestendig

Industrieel erfgoed

Begraafplaats / Galgenveld

Cultuurhistorisch object (molen)

Aardkundig monument Wijkgroen

Elektriciteitscentrale

Park

Onderstation

Droge Ecologische Hoofdstructuur

Zoeklocatie nieuw onderstation (Potentiële) bron industriële restwarmte

Landschapspark Rivieren(landschap) Polderlandschap

Zoekgebied: wind en zon* Meren en veenplassen

Zoekgebied: wind*

Historische vs. na-oorlogse Zoekgebied: zon*

bebouwing

Zoekgebied: zon op grote daken

Stelling van Amsterdam

Potentie zonnepanelen langs infra

Nieuwe Hollandse Waterlinie

Industrieel warmtenet (potentieel)

Fietsknooppuntennetwerk

Nieuw middenspanningsnet

Rondje Diemerscheg (fiets)

Middenspanningsnet

Bomenstructuur

Hoogspanningsnet (380 kV)

Bomenstructuur met Droge Ecologische Hoofdstructuur

*Buiten gemeentegrens Weesp

N

500 0

1000

100 200