Monitor Sociaal Domein Q1Q2 2021
Tekst van het document
Monitor Sociaal Domein gemeente Weesp Q1 & Q2 1 januari t/m 30 juni 2021
November 2021
1
Inhoudsopgave Inleiding ................................................................................................................................................... 3 Hoofdstuk 1. Sociale Samenhang ............................................................................................................ 5 1.1 Faciliteren dat inwoners elkaar kunnen ontmoeten en kunnen meedoen in de wijk .................. 5 1.2 Faciliteren dat inwoners uit gaan van hun eigen kracht ............................................................... 8 Tientallen cliënten krijgen intensieve begeleiding via bijvoorbeeld de regionale werkgeversarrangementen, Reconnact, taallessen en Arbeid Training Centrum Gooi en Vechtstreek. ...................................................................................................................................... 14 1.3 Ondersteunen van initiatieven, die gericht zijn op onderlinge hulp (Samenkracht) .................. 17 1.4 Bevorderen van de toegankelijkheid van voorzieningen, activiteiten, ruimten en informatie voor mensen met een beperking ...................................................................................................... 18 1.5 Ondersteunen en faciliteren van mantelzorgers ........................................................................
18 1.6 Stimuleren van vrijwilligerswerk en faciliteren van particuliere initiatieven voor vrijwilligerswerk ................................................................................................................................ 21 Trend Sociale Samenhang ................................................................................................................. 25 Hoofdstuk 2. Preventie en algemene voorzieningen ............................................................................ 27 2.1 Ervoor zorgen dat inwoners, professionals en vrijwilligers vroegtijdig (potentiële) problemen kunnen signaleren en weten wat zij moeten doen ........................................................................... 27 2.2 Ervoor zorgen dat algemene en individuele voorzieningen beter aansluiten en waar mogelijk gecombineerd worden ...................................................................................................................... 33 2.3 Vergroten van het gebruik van algemene voorzieningen door deze beter te laten aansluiten op de behoefte van inwoners................................................................................................................. 41 2.4 Doorvoeren van preventief gezondheidsbeleid op basis van gezondheidspeilingen .................
44 Trend Preventie en algemene voorzieningen ................................................................................... 46 Hoofdstuk 3. Individuele voorzieningen ............................................................................................... 48 3.1 Ervoor zorgen dat algemene en individuele voorzieningen beter aansluiten en waar mogelijk gecombineerd worden ingezet ......................................................................................................... 48 3.2 Ervoor zorgen dat inwoners uit kunnen gaan van hoogwaardige kwaliteit van individuele voorzieningen en optimale keuzevrijheid ......................................................................................... 59 3.3 Faciliteren dat inwoners een sterke positie hebben bij de gemeentelijke toegang ................... 60 Trend Individuele voorzieningen ................................................................................................... 61
2
Inleiding Weesp heeft op het gebied van het Sociaal Domein een ruim aanbod aan laagdrempelige voorzieningen. Waar deze voorzieningen niet afdoende zijn, kunnen inwoners een beroep doen op individuele maatwerkvoorzieningen of financiële regelingen. Met deze voorzieningen wordt een scala aan hulpvragen ondervangen, waaronder vragen met betrekking tot werk, inkomen, jeugd en opvoeding, sociale contacten, zelfredzaamheid, beweging en dagbesteding. Wij willen ervoor zorgen dat inwoners zo snel en vroeg mogelijk met problemen geholpen worden. Ook willen we de eigen kracht en zelfredzaamheid versterken. De cijfers in deze monitor laten zien dat onze inwoners het merendeel van de voorzieningen goed weet te vinden. Tegelijkertijd wordt er ook een groter beroep gedaan op de maatwerkvoorzieningen en financiële regelingen. Preventief werken en een sluitend aanbod blijven daarom aandachtspunten. In deze monitor nemen we u mee in activiteiten die ondernomen zijn binnen het Sociaal Domein gedurende de periode van januari tot en met juni 2021. Om de effecten van het beleid duidelijker naar voren te laten komen koppelen we de onderwerpen in deze monitor aan de kaders uit het Beleidsplan Sociaal Domein 2018-2021. De hoofdstukken en doelstellingen worden steeds kort geïntroduceerd middels een korte alinea uit dit beleidsplan.
Waar mogelijk onderbouwen we de onderwerpen met cijfers en geven deze weer in de vorm van tabellen of grafieken. Per onderwerp geven we een toelichting en waar mogelijk verdere duiding van de bevindingen. Tot slot geven we aan het eind van elk hoofdstuk op hoofdlijnen trends weer naar aanleiding van de cijfers en onze analyse. Dit is de laatste Monitor Sociaal Domein die wij u zullen aanbieden. De afgelopen jaren streefden wij ernaar om u zo goed mogelijk te informeren over alle ontwikkelingen binnen het Sociaal Domein. Tegelijkertijd dient de monitor als belangrijk middel om te toetsen of ons beleid effectief is en of het aanbod aan voorzieningen en regelingen in Weesp toereikend is. Waar nodig stuurden wij bij, maakten nieuwe afspraken met subsidiepartners of brachten bepaalde regelingen of diensten meer onder de aandacht bij de Weesper inwoners. In maart 2022 gaat de gemeente Weesp bestuurlijk fuseren met de gemeente Amsterdam. Deze samenvoeging brengt veel veranderingen met zich mee. Zo gaan we over op de inkoop en het beleid van Amsterdam voor bijvoorbeeld Jeugd en Wmo-voorzieningen. Sinds 1 januari 2020 is de uitvoering van de minimavoorzieningen overgegaan van Stichtse Vecht naar Amsterdam.
En ook voorzieningen binnen het voorveld, zoals mantelzorgondersteuning en cliëntondersteuning (in Amsterdam ook wel de Sociale Basis genoemd) worden straks volgens het Amsterdamse beleid uitgerold in Weesp. Vanaf 1 januari 2022 werken we (deels) met nieuwe aanbieders, partners, systemen en komt er meer aanbod beschikbaar. Onze organisatie zet zich vol overtuiging in om dit proces goed te laten verlopen voor onze inwoners en de dienstverlening naar een hoger niveau te tillen. Gezien deze ontwikkelingen is besloten om de Monitor Sociaal Domein nog één laatste maal uit te brengen om u een beeld te geven van de laatste stand van zaken binnen het Sociaal Domein van Weesp. Informatie uit deze monitor is gebruikt om een gebiedsgerichte uitwerking Sociale Basis voor Weesp op te stellen. In een gebiedsgerichte uitwerking staan de opgaven van een gebied en de prioriteiten beschreven. De toekomstige bestuurscommissie van Weesp kan sturen op deze opgaven, bijvoorbeeld door het toe-of afwijzen van subsidieaanvragen die binnen de Sociale Basis vallen. De afdeling Onderzoek, Informatie en Statistiek in Amsterdam verzamelt continu data over Amsterdam en verwerkt deze data in rapportages en dashboards. Zij rapporteren over onderwerpen zoals onderwijs, inkomen, gezondheid, zorg en leefbaarheid.
Eens in de twee jaar wordt deze informatie gebundeld gepresenteerd in de monitor van Amsterdam: De Staat van de Stad Amsterdam. Ontwikkelingen worden zowel op stedelijk niveau als op stadsdeelniveau beschreven. Dit levert waardevolle informatie op voor de bestuurscommissie van Weesp.
3
In deze monitor geven wij geen financiële gegevens weer. Een aantal ontwikkelingen binnen deze monitor, zoals een stijgende vraag naar financiële ondersteuning en het toenemende aantal meldingen voor Wmo en Jeugd kan echter wel financiële consequenties hebben. Deze mogelijke consequenties beschrijven we in de diverse producten die voortkomen uit de Planning & Control-cyclus.
4
Hoofdstuk 1. Sociale Samenhang Sociale samenhang gaat over verbinding en interactie tussen inwoners. Het gaat om elkaar kunnen ontmoeten en samen activiteiten ondernemen - voor jong en oud en ongeacht eventuele beperkingen. Het gevoel dat je onderdeel bent van de maatschappij. Ook elkaar helpen en je medeverantwoordelijk voelen voor het algemeen welzijn spelen een belangrijke rol. Sociale netwerken, contact en ontmoeting, wederzijdse hulprelaties en gezamenlijke activiteiten in de buurt zijn vormen van sociale samenhang. Doelstellingen: 1. Faciliteren dat inwoners elkaar kunnen ontmoeten en kunnen meedoen in de wijk 2. Faciliteren dat inwoners gebruik maken van hun eigen kracht 3. Ondersteunen van initiatieven, die gericht zijn op onderlinge hulp (Samenkracht) 4. Bevorderen van de toegankelijkheid van voorzieningen, activiteiten, ruimten en informatie voor mensen met een beperking 5. Ondersteunen en faciliteren van mantelzorgers 6. Stimuleren van vrijwilligerswerk en faciliteren van particuliere initiatieven voor vrijwilligerswerk 1.1 Faciliteren dat inwoners elkaar kunnen ontmoeten en kunnen meedoen in de wijk De sociale samenhang begint bij elkaar ontmoeten. Denk hierbij aan kantines, cafés, verenigingen, buurtcentra of speeltuinen. Het zijn plekken waar iedereen elkaar kan ontmoeten, ongeacht de leeftijd, culturele achtergrond of eventuele beperkingen.
Om dit te stimuleren organiseert de gemeente in samenwerking met partners activiteiten op deze plekken, die aansluiten bij de wensen en mogelijkheden van de inwoners. Bekendheid vergroten van het aanbod en regelmatig onderzoeken of het aanbod nog passend is zijn manieren om ontmoeting tussen inwoners te bevorderen. Een voorbeeld is de Buurtinloop. Daar is het aanbod aangepast op basis van de wensen van de inwoners. Buurtinloop (voorheen Koffie om de Hoek) De Buurtinloop is per 1 september 2019 verhuisd naar de locatie Trainspotting. De inloop richt zich sindsdien op een bredere doelgroep, met als doel meer inwoners te bereiken en ondersteunen. Bezoekers vinden het gezellig, de inloop geeft hen afleiding en zij kunnen hun verhaal hier kwijt. De buurtinloop vindt al enige tijd doorgang met in acht neming van de corona maatregelen. Gemiddeld zijn er 10 deelnemers. Zij komen voornamelijk binnen door mond tot mondreclame, waardoor de aantallen geleidelijk toenemen. Deelnemers leggen onderling steeds meer contacten, waardoor ook duurzame verbindingen zijn ontstaan. De groep bestaat voornamelijk uit deelnemers die doorgaans te kampen hebben met eenzaamheid. Ontmoet en Groet Ontmoet en Groet is een inloopvoorziening voor iedereen die sociaal contact wil, maar bij wie dat om bepaalde redenen (veelal GGZ-gerelateerd) niet lukt.
De inloop organiseert afwisselend binnenen buitenactiviteiten, waaronder wandelen, fietsen en creatieve activiteiten. Ook is er ruimte voor een gesprek of een gezamenlijke lunch. Binnen de inloopvoorziening wordt specifieke aandacht besteed aan het oefenen van verschillende sociale vaardigheden, zodat deelnemers deze vaardigheden ook buiten de voorziening kunnen toepassen. Deelnemers dragen zelf ook activiteiten aan voor het activiteitenprogramma, waardoor het aanbod binnen de inloopvoorziening zoveel mogelijk aansluit bij hun interesses. Buiten de groep onderhouden meerdere deelnemers contact met elkaar. Men vindt het prettig een bekend gezicht te zien in de stad en een praatje te maken. In de eerst helft van 2021 waren er 24 inschrijvingen voor de Ontmoet en Groet-groep. Het aantal inschrijvingen blijft daarmee gelijk aan eind 2020. Het gemiddeld aantal deelnemers is echter toegenomen van 6-8 bezoekers naar 10-15 bezoekers. De leeftijd van de deelnemers varieert van 2180 jaar, waarbij het merendeel van de deelnemers valt in de leeftijdscategorie van 41-70 jaar. Er zijn 5
twee nieuwe deelnemers bijgekomen en twee uitgestroomd naar vrijwilligerswerk en mantelzorgtaken. In januari en februari was de inloopvoorziening gesloten als gevolg van de lockdown. Om inwoners te ondersteunen werden zij - net als tijdens de andere lockdowns - wekelijks gebeld door een stagiaire en trajectbegeleider. Waar nodig werden mensen voor een ‘gesprek aan het hek’ bezocht. Zodra de maatregelen het toelieten werden de deelnemers weer zoveel als mogelijk op locatie ontvangen. Een groep deelnemers die door hun kwetsbaarheid niet konden of durfden te komen, werden roulerend gebeld. Sinds half juni worden de groepsactiviteiten weer in het WeesperNieuws aangekondigd, zodat inwoners weten dat zij weer bij de inloopvoorziening terecht kunnen. Tabel 2 Inloopvoorziening Q1Q2 Ontmoet en Groet 2017 Aantal ingeschreven inwoners x Gemiddeld aantal bezoekers 5-8
Q3Q4 Q1Q2 Q3Q4 Q1Q2 Q3Q4 Q1Q2 Q3Q4 Q1Q2 2017 2018 2018 2019 2019 2020 2020 2021 x
21
23
25
26
26
23
24
20
9-12
10-13
8-12
7-13
6-13
6-8
10-15
Aantal ingeschreven inwoners 30 25
21
23
25
26
Q1Q2 2019
Q3Q4 2019
26 23
20 15 10 5 0 Q1Q2 2018
Q3Q4 2018
Q1Q2 2020
Q3Q4 2020
Grafiek 1 Inloopvoorziening Ontmoet en Groet – aantal ingeschreven inwoners Maatjesproject Het Maatjesproject verbindt mensen met elkaar, zodat zij mee kunnen doen in de samenleving. Op aanvraag wordt een vrijwilliger gezocht voor mensen met psychosociale, psychiatrische en/ of lichamelijke beperkingen. Het doel is om mensen te activeren, zodat ze mee doen aan de samenleving en daarmee hun gevoelens van eenzaamheid afnemen. Met de hulpvrager wordt een intakegesprek gevoerd, om een zo goed mogelijk match te maken met een vrijwilliger. De vrijwilliger en de deelnemer trekken gedurende een jaar met elkaar op en hebben gemiddeld 1 keer per week contact met elkaar. Door het maatjescontact dragen de vrijwilligers bij aan het doorbreken van het sociaal isolement van de deelnemers wat hen het gevoel geeft er nog steeds bij te horen. Het Maatjesproject onderhoudt goed contact met netwerkpartners in Weesp, waaronder Kwintes, Philadelphia, Versa Welzijn, Handje Helpen en Vrouwen van Weesp. In het eerste half jaar van 2021 zijn er 9 nieuwe koppelingen in Weesp gerealiseerd. In heel 2020 zijn er 10 reguliere koppelingen gerealiseerd. Daarnaast gaat de begeleiding van de 6 koppels die in de tweede helft van 2020 gekoppeld zijn door. In het eerste kwartaal van dit jaar speelden de maatregelen met betrekking tot Corona nog een belangrijke rol in het contact.
Veel deelnemers maar ook vrijwilligers wilden hun vaccinaties afwachten voor ze elkaar weer live wilden ontmoeten. In het tweede kwartaal zijn de deelnemers en vrijwilligers elkaar weer in persoon gaan ontmoeten. Dat heeft meer rust en ontspanning in de contacten gebracht. 6
Opvallend is dat we een toename zien van het aantal deelnemers dat ondersteuning van een vrijwilliger zoekt bij de verwerving van de Nederlandse taal. (5 van de 9). Buurtkamers Buurtkamers voegen ontmoetingsplekken toe die niet door professionals maar door inwoners worden gedragen. De Buurtkamer heeft meerwaarde voor de buurt, vanwege het specifieke karakter van een buurt en haar bewoners. Daarom zijn buurtkamers divers t.o.v. meer algemene plekken die meer doelgroepgericht zijn. De Buurtkamer aan de Kastanjelaan in de wijk Hogeweij is begin 2017 geopend en is in de afgelopen jaren uitgegroeid tot een drukbezochte voorziening. Een enthousiast bestuur heeft inmiddels een stichting opgericht en opereert vanaf medio 2019 geheel zelfstandig. De invulling van de activiteiten gebeurt geheel voor en door de buurt en wordt nog steeds uitgebreid. Een tweede Buurtkamer heeft in maart 2019 haar deuren geopend in de wijk Aetsveld. Dit betrof een pilot die vanaf dag één zeer succesvol te noemen was. De (te) kleine ruimte is i.v.m. corona en de 1,5 meter regel een tijdlang gesloten geweest. In Q3 van 2021 zal de buurtkamer een ruimere locatie betrekken. De intentie is dat deze Buurtkamer haar definitieve intrek zal nemen in de nieuw te bouwen Brede School in Aetsveld.
Een derde Buurtkamer in de nieuwe wijk Weespersluis is – met enige vertraging door corona – begin 2021 van start gegaan in de nieuwe Brede School in Weespersluis. De zeer enthousiaste groep bewoners is aan de slag gegaan met het inrichten van de locatie en inmiddels zijn er al een groot aantal activiteiten georganiseerd voor jong en oud, zij het nog wel beperkt door de corona regels. In de tweede helft van 2021 zal er door deze groep bewoners een stichting worden opgericht voor de exploitatie van deze buurtkamer. Weesperkei Middels de Weesperkei stimuleren wij particuliere bewoners- en vrijwilligersinitiatieven die aansluiten bij het versterken van de eigen kracht van de samenleving en haar inwoners. De aanvragen zijn zeer divers van karakter en worden door zowel groepen als individuele inwoners aangevraagd. In de jaren 2016, 2017 en 2018 zijn er resp. 17, 22 en 16 aanvragen ontvangen en gehonoreerd. In juni 2019 is de verordening WeesperKei aangepast om het aanvragen van de Weesperkei nog meer aan te moedigen en te vereenvoudigen. Ook werd het mogelijk om een hoger bedrag aan te vragen. Een mediacampagne in de tweede helft van 2019 heeft de naamsbekendheid van de Weesper Kei verder vergroot. Het wijzigen van de verordening en de mediacampagne hebben geleid tot een totaalaantal van 33 aanvragen in 2019. In tegenstelling tot eerdere jaren is bijna het volledige budget besteed.
In de eerste helft van 2020 is het aantal aanvragen teruggelopen door de coronacrisis. Er zijn minder mogelijkheden om met de buurt bijeen te komen en activiteiten te organiseren. In 2020 zijn in totaal 14 aanvragen van een Weesper Kei gehonoreerd. In 2021 is dit aantal weer iets toegenomen, maar nog niet op het peil van voor de corona crisis. In de eerste helft van 2021 zijn 12 Weesper Keien toegekend. Naar verwachting zal dit aantal na de coronacrisis en het loslaten van de 1,5 meter regel weer verder toenemen.
7
Aantal aanvragen Weesperkei 33
35 30 25 20
22 17
16 14
15
12
10 5 0 2016
2017
2018
2019
2020
Q1Q2 2021
Grafiek 2 Aantal aanvragen Weesperkei 1.2 Faciliteren dat inwoners uit gaan van hun eigen kracht We bieden ondersteuning als dat noodzakelijk is, zoals voor de meest kwetsbare inwoners. Wel gaan we uit van en houden we rekening met de eigen kracht van onze inwoners. Eigen kracht betekent onder andere dat inwoners in staat zijn om gebruik te maken van hun eigen sociale netwerk. Eventueel helpen cliëntondersteuners bij het aanvragen van zorg of het vinden van voorzieningen. Financieel zelfredzaamheidzijn draagt bij aan de eigen kracht en stelt inwoners in staat om te participeren in de samenleving. Een inwoner is financieel zelfredzaam wanneer hij of zij geld heeft om van te leven en de financiën op korte en lange termijn in balans zijn. De gemeente Weesp streeft er naar de financiële zelfredzaamheid van haar inwoners te vergroten, maar biedt tegelijkertijd ook ondersteuning aan inwoners die niet in staat zijn om problemen zelf op te lossen. Zo zijn er voorzieningen ingericht voor werkzoekenden, bijstandscliënten en statushouders. Ook kunnen inwoners met beperkte financiële middelen een beroep op de gemeente doen. Cliëntondersteuning MEE Verhuiswensen en moeite hebben met de digitale wereld zijn zaken waar MEE veel cliënten bij ondersteunt en de samenwerking in zoekt met andere organisaties. Ook helpen zij cliënten met Wmo-aanvragen en de bijbehorende keukentafelgesprekken.
Inwoners ervaren deze gesprekken soms als lastig, ingewikkeld en lang. MEE heeft in de eerste helft van 2021 in totaal 54 cliënten ondersteunt door middel van onafhankelijk cliëntondersteuning. Hiervan zijn 36 inwoners ingestroomd in 2021. De overige inwoners waren in 2020 al in beeld. Er is sprake van een daling ten opzichte van 2020: toen hadden we 79 inwoners in het eerste halfjaar begeleid. De grootste groepen cliënten die MEE heeft ondersteund in het eerste halfjaar van 2021 vallen in de leeftijdscategorie 27-49 jaar, 50-64 jaar en 80+. De groep 80+ heeft vaak ondersteuning nodig bij het aanvragen van taxivervoer, hulpmiddelen en vindt het prettig als er een cliëntondersteuner aanwezig is tijdens het keukentafelgesprek met de gemeente. De cliëntondersteuners worden ook vaak benaderd om te ondersteunen bij een Wlz-aanvraag. Ondersteuning wordt verder geboden op gebied van leren en werken, opvoeden en ontwikkeling, regelgeving en geldzaken, samenleven en wonen. Diverse partijen verwijzen naar cliëntondersteuning door, waaronder het team Uitvoering Sociaal Domein van de gemeente, zorgaanbieders, huisartsen, praktijkondersteuners, maatschappelijk werkers van zorginstellingen en Versa.
8
In het eerste halfjaar van 2021 werkten de drie cliëntondersteuners actief aan het verbeteren van hun zichtbaarheid in het lokale speelveld van Weesp. Hierbij heeft MEE een aantal afspraken gemaakt met de gemeente Weesp om de zichtbaarheid en vindbaarheid van MEE te verbeteren. Een aantal acties die het team heeft uitgevoerd zijn: • • Er is een krantartikel gepubliceerd in het Weespernieuws over onafhankelijke cliëntondersteuning; • • Er zijn aanpassingen gemaakt op de gemeentelijke website van Weesp om de onafhankelijke cliëntondersteuning beter in beeld te brengen; • • De cliëntondersteuners van MEE voeren gesprekken met diverse partijen in Weesp om de samenwerking te versterken. Naar mate de coronamaatregelen steeds meer versoepeld werden, is de zichtbaarheid en toegankelijkheid van MEE verbeterd voor de inwoners van Weesp. Een factor die hierbij ook geholpen heeft is het feit dat MEE is aangesloten bij WeesperMOP. Ook is er sinds eind juni 2021 elke week een onafhankelijke cliëntondersteuner aanwezig op de locatie Papelaan. Tot slot zijn de cliëntondersteuners van MEE zijn sinds kort weer elke dinsdagmiddag te vinden in het gemeentehuis van de gemeente Weesp, waarbij de inwoners op afspraak ondersteund worden.
Actieve cliënten MEE 140
128
122
120 93
100
88
86
80 66 60
54 47
40 20 0 2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
Grafiek 3 Aantal actieve cliënten bij MEE Op verzoek van leden van de Commissie WZ analyseren we hoe het aantal actieve cliënten bij MEE zich verhoudt ten opzichte van het aantal meldingen bij Wmo, Jeugd en het Sociaal Wijkteam. In de eerste grafiek geven we de relatie tussen het aantal meldingen bij de gemeente en cliënten bij MEE op jaarbasis weer. In grafiek 4 geven we voor 2019, 2020 en 2021 de cijfers weer per 6 maanden, om een beeld te geven van de trends op halfjaarlijkse basis.
9
Meldingen gemeente versus meldingen cliëntondersteuning jaarbasis 1200 1000
985
918
892
800 545
600 400 86
200
128
122
13,94
9,64
54
12,39
9,91
0 2018
2019
2020
Totaal meldingen gemeente
2021
Actieve cliënten MEE
Percentage
Grafiek 4 Aantal actieve cliënten MEE versus aantal meldingen bij gemeente (Wmo, Jeugd en Wijkteam) – trend op jaarbasis
Meldingen gemeente versus meldingen cliëntondersteuning halfjaarlijks 600
551
502
545
434
416
400 200
71
14,14
57
79
13,70
18,20
43
7,80
54
9,91
0 Q1Q2 2019
Q3Q4 2019
Q1Q2 2020
Totaal meldingen gemeente
Actieve cliënten MEE
Q3Q42020
Q1Q2 2021
Percentage
Grafiek 5 Aantal actieve cliënten MEE versus aantal meldingen bij gemeente (Wmo, Jeugd en Wijkteam) - halfjaarlijkse trends In Q1Q2 2020 was er nog sprake van een stijgende trend van het aantal cliënten bij MEE in relatie tot het aantal meldingen bij de gemeente. Als gevolg van de coronacrisis hebben minder inwoners zich gedurende het afgelopen jaar gemeld bij het wijkteam en de cliëntondersteuners, waardoor het percentage lager uitvalt. Bij deze analyse moeten we tevens vermelden dat er ook een groep inwoners is die een beroep doet op cliëntondersteuners, maar via een andere weg de cliëntondersteuning hebben aangevraagd. Deze inwoners komen wellicht niet terecht bij de gemeente, maar worden begeleid richting algemene voorzieningen of naar voorzieningen die verstrekt worden vanuit andere wettelijke regelingen. Voorbeelden zijn de boodschappendienst, een schuldhulpmaatje, aanvraag van een Wlz-indicatie of een voorziening vanuit de Zorgverzekeringswet. Daarnaast kunnen inwoners zich gedurende een periode meermaals bij het Sociaal Loket melden met een vraag voor Wmo, Jeugd of het wijkteam. Dit kan de cijfers enigszins vertekenen. Minimavoorzieningen Inwoners met een minimuminkomen hebben soms onvoldoende draagkracht om bepaalde kosten zelf te betalen.
Zij kunnen dan financiële ondersteuning krijgen in de vorm van financiële tegemoetkomingen, waaronder contributies, kwijtscheldingen en vergoedingen van onkosten. Dit zijn de zogenaamde minimavoorzieningen. Sinds 1-1-2020 is de uitvoering van de regelingen overgegaan van Stichtse Vecht naar Amsterdam (WPI). Een aantal regelingen is als gevolg van de harmonisatie van beleid komen te vervallen, maar er zijn ook nieuwe regelingen bijgekomen. Diverse aanpassingen zijn daarom gedaan in de 10
basisregistratie van Weesp (het systeem ‘Suite’). Daarnaast wordt een aantal gegevens via andere systemen beheerd door WPI. Dit geldt bijvoorbeeld voor de ziektekostenverzekering en de maatschappelijke activiteiten (Stadspas). Dit zorgt voor een beperkte vergelijkbaarheid van de beschikbare cijfers vanaf 2020 met eerdere jaren. Voor deze monitor geldt een aantal specifieke opmerkingen: Het cijfer van de collectieve zorgverzekering 2020 betreft het aantal betalende volwassenen. In de 729 van de 2019 zitten ook kinderen, in het cijfers daarna niet. De daling is ook het gevolg van dat ongeveer 30-40% van de verzekerden 2019 niet de overstap hebben gemaakt naar de nieuwe verzekering per 1-1-2020 via de gemeente Amsterdam. In de cijfers over bewindvoering zijn ook enkele toekenningen opgenomen die eerder apart als zorg werden geregistreerd. Maatschappelijke declaraties: deze regeling is vervallen en de activiteiten zijn opgenomen in de Stadspas. Declaratieregeling huisraad: deze is vervallen, aanvragen verlopen nu via andere routes (Bijzondere bijstand, FBNA). Kwijtschelding belastingen, collectieve zorgverzekering: deze gegevens zijn niet meer in de basisregistratie Weesp opgenomen. Het Kindpakket is overgegaan in de scholierenvergoeding en heeft een andere inhoud gekregen, omdat een aantal onderdelen nu in de Stadspas zitten.
Jeugdsportfonds: er zijn geen actuele cijfers beschikbaar. Het gebruik zal vergelijkbaar zijn met 2019, ongeveer 50 kinderen maken gebruik van het aanbod van zwemles, ongeveer 20 van een bijdrage in de kosten voor sportbeoefening. De Stadspas is in februari 2020 beschikbaar gekomen voor Weesper inwoners, het aantal betreft zowel volwassenen als kinderen. Q3Q4 2017 67 49
Minimavoorzieningen Individuele inkomenstoeslag Declaratieregeling huisraad Abonnementen en activiteitenregeling 69 Reiskosten ouders met schoolgaande kinderen 9 Declaratieregeling ouders met schoolgaande kinderen 0 Jeugdsportfonds Jeugdcultuurfonds Kwijtschelding van belastingen 682 Collectieve zorgverzekering
x
Q1Q2 2018 88 74
Q3Q4 2018 90 54
Q1Q2 2019 98 63
Q3Q4 2019 87 47
Q1Q2 2020 76 2
Q3Q4 2020 Nb Nvt
Q1Q2 2021 98 Nvt
123
63
120
64
nvt
nvt
Nvt
0
0
0
0
0
0
0
0 72 7 x
0 94 11 728
0 49 8 586
0 70 1 x
0 70 1 x
0 Nb Nb Nb
673
761
733
729
369
0 Nb Nb Nb (zie Q1Q2) (zie Q1Q2)
Stadspas
690
365 712
Wat betreft de nieuwe regelingen als gevolg van de harmonisatie met Amsterdam zijn de volgende aantallen te melden over de eerste helft 2021: Minimavoorzieningen Q1Q2 2021 Scholierenvergoeding 33 PC regeling Middelbare school 19 Gratis Openbaar Vervoer Ouderen (GOV) 9 Openbaar Vervoer Mantelzorg (OVM) 0 11
Regeling Tegemoetkoming Meerkosten (RTM) Individuele studietoeslag
2 4
Onder de scholierenvergoeding valt: Pc-regeling, reiskosten, schoolkosten, kindbonnen voor kleding en speelgoed. Wat betreft de aanvragen RTM kan worden opgemerkt dat deze eerder zijn ingediend dan de regeling beschikbaar was en via de bijzondere bijstand zijn vergoed. Q3Q4 2017
Q1Q2 2018
Q3Q4 2018
182
151
16
89
93
115
96
6 13 10 11
31 10 46 6
13 16 26 3
3 24 42 1
8 11 9
Minimavoorzieningen Individuele bijzondere 56 bijstand (totaal) 1. Bewindvoering 2. Woonkosten 3. Rechtsbijstand 4. Overig 5. Zorg *Cijfers nog niet bekend.
Q1Q2 2019
Q3Q4 2019 118
Q1Q2 2020
Q3Q4 2020
Q1Q2 2021
x
152 (zie Q1Q2) 2 1 11 13
* 91 14 12 17 5
Minimavoorzieningen - Individuele bijzondere bijstand 182
200
152
151 150 100 50
93
89 56 16 6 131011
46 31 10 6
26 1316 3
Q3Q4 2017
Q1Q2 2018
Q3Q4 2018
118
115
3
96
42 24 1
91 8 11 9
13 0 2 1 11
141217 5
Q1Q2 2020
Q3Q4 2020
Q1Q2 2021
0
0 Q1Q2 2019
Q3Q4 2019
Individuele bijzondere bijstand (totaal)
1. Bewindvoering
2. Woonkosten
3. Rechtsbijstand
4. Overig
5. Zorg
Grafiek 6 Minimavoorzieningen – individuele bijzondere bijstand Het aantal gebruikers neemt in het algemeen toe in de loop der jaren. Het zijn voorzieningen waar inwoners gebruik van kunnen maken als ze langdurig in de bijstand zitten. Dit klopt met het beeld dat deze groep een steeds groter deel van het aantal uitkeringsgerechtigden uitmaakt. Daarmee neemt de vraag naar inkomensondersteuning toe.
•
•
Participatiewet Algemene trends in 2021 zijn: De dalende trend van het totaalaantal bijstandsgerechtigden de afgelopen jaren is sinds de Coronacrisis gestopt. Sinds maart 2020 loopt het aantal uitkeringen per saldo weer op, van 357 eind 2019 naar 406 eind december 2020. Een stijging van ongeveer 10%, waardoor weer het niveau is bereikt aan het begin van de daling in 2016/2017. De stijgende kosten in 2021 door de stijging als gevolg van het stijgende aantal uitkeringen kan deels worden opgevangen doordat het BUIG-budget in 2021 hoger is dan in 2019. Via de P&Ccyclus bent u hierover geïnformeerd.
12
Hieronder vindt u een aantal tabellen, die u meer inzicht verschaffen in het uitkeringsgerechtigdenbestand. Ook treft u meer gedetailleerde cijfers over de in- en uitstroom in 2021. In-en uitstroom uitkeringen Tabel 3 In- en Uitstroom 2021 Regeling
PW-I
Januari
Aantal instroom 1
Februari
11
Maart
IOAW/Z
8
April
7
Totaal
Aantal uitstroom 5
Aantal instroom 0
Aantal uitstroom 1
Instroom Uitstroom 1 6
9
0
0
11
9
6
0
0
8
6
3
0
0
7
3
Mei
7
10
0
0
7
10
Juni
4
4
0
0
4
4
Juli
-
-
-
-
-
-
Augustus
-
-
-
-
-
-
September
-
-
-
-
-
-
Oktober
-
-
-
-
-
-
November
-
-
-
-
-
-
December
-
-
-
-
-
-
Stand 1-1-2021
371
Totaal in/uit
38
Stand 1-07-21
372
Totaal in/uit 2020
97
48
5
5
102
53
Totaal in/uit 2019
62
68
5
6
67
74
37 37
0
408 1
36
38
38
408
De instroom van statushouders hiervan betreft 7 personen. Per saldo is het aantal uitkeringen in het eerste half jaar hetzelfde gebleven, namelijk 408. Na een forse stijging van het aantal uitkeringen in 2020 stabiliseert het aantal nu. In onze prognoses gaan wij uit van het streven van de gemeente om het aantal uitkeringen met 20% te laten dalen in de huidige bestuursperiode ten opzichte van de 390 uitkeringen eind 2017. Hoewel het aantal cliënten in de bijstand daalt sinds 2016, is in de vorige monitor al aangegeven dat ondanks de verbeterde economische situatie tot en met 2019 en onze geïntensiveerde inzet het ambitieniveau te hoog blijkt te zijn. De Coronacrisis zorgt dat deze prognoses als onhaalbaar moeten worden beschouwd. Inmiddels heeft het aantal bijstandsuitkeringen weer het niveau van 2016/2017 bereikt. Van invloed op de ontwikkeling van het bestand zijn onder andere de volgende aspecten: • De economische conjunctuur bepaalt in sterke mate de kansen op de arbeidsmarkt voor uitkeringsgerechtigden. Door de Coronacrisis verdwijnt veel werkgelegenheid in een aantal 13
sectoren die in Weesp sterk zijn vertegenwoordigd. Een voorbeeld is de luchtvaartsector, die veel effect heeft op logistieke bedrijven (transport, distributie). De groei die andere sectoren laten zien compenseert dit onvoldoende, zeker op korte termijn, omdat de overstap van de ene naar de andere sector tijd vraagt (bijvoorbeeld door noodzakelijke omscholing). Het aantal werkzoekenden neemt daardoor toe en de kansen voor de uitkeringsgerechtigden nemen af. Dit vertaalt zich direct in een toename van de instroom in de bijstand en in een sterke afname van de uitstroom uit de bijstand. Per saldo is het aantal uitkeringsgerechtigden in 2020 fors toegenomen. • de landelijke steunmaatregelen in het kader van Corona: het grote aantal steunmaatregelen heeft een dempend effect waardoor het effect van de crisis op de instroom in de bijstand enigszins beperkt blijft. Moeilijk voorspelbaar is wat het effect zal zijn als de maatregelen eindigen. • Voor het merendeel van de huidige cliënten (60 a 70 %) is vastgesteld dat zelfs in een krappe arbeidsmarkt (tot de Coronacrisis) de beperkingen te groot zijn om op korte termijn het aantal uren betaald werk aan te kunnen dat nodig is om volledig uit de uitkering te komen. Dit vraagt om een intensieve begeleiding van klantmanagers en de inzet van intensieve trajecten gericht op arbeidsparticipatie.
De financiering op basis van de Participatiewet is ontoereikend dat de hele groep te bieden, zodat deze inspanningen beperkt zijn tot wat binnen het financieel kader mogelijk is. Het gaat bijvoorbeeld om: Statushouders die instromen in het kader van taakstelling van de gemeente tot huisvesting. Op moment van huisvesten zijn hun kansen op de arbeidsmarkt in het algemeen beperkt en is er intensieve begeleiding (o.a. via taaltrajecten) nodig om hun kansen te vergoten; - Inwoners met een arbeidsbeperking die als gevolg van de invoering van de participatiewet aangewezen zijn op ondersteuning van de gemeente. Het betreft (deels) de groep die voorheen in de Wsw en Wajong kwam, maar nu onder de verantwoordelijkheid van gemeenten valt. Tientallen cliënten krijgen intensieve begeleiding via bijvoorbeeld de regionale werkgeversarrangementen, Reconnact, taallessen en Arbeid Training Centrum Gooi en Vechtstreek. Uitkeringsgerechtigdenbestand Leeftijd en aantallen: Tabel 4 Code regeling Cat. 2016 Participatiewet- 27 jaar Inkomen e.o. Jonger dan 27 IOAW 27 jaar e.o. Geheel - totaal
2017
2018
2019 304
2020 Q1Q2 317
2021 Q1Q2 349
331
312
314
24
28
20
15
16
23
51
50
41
38
41
36
406
390
375
357
374
408
Conclusie: de leeftijdsopbouw van het bestand verschilt nauwelijks over de jaren. Er is in alle leeftijdscategorieën een daling te zien tot de Coronacrisis. Tijdelijke overbruggingsregelingen zelfstandigen (Tozo) De Coronacrisis leidt tot een grote stroom aanvragen van zelfstandigen voor ondersteuning door de gemeente. Het betreft Tozo 1 en 2 in het eerste halfjaar 2020, Tozo 3 vanaf 1 oktober 2020 en Tozo 4 vanaf 1 april 2021. Einde Q2 is Tozo5 gestart. Hoewel het tijdelijke maatregelen betreft, is de impact dermate groot en de periode dat de gemeente de verantwoordelijkheid draagt voor de uitvoering 14
dermate lang (inclusief definitief vaststellen, controle en verrekenen achteraf), dat het van toegevoegde waarde is de ontwikkelingen van de Tozo in deze monitor op te nemen. Vanaf de start tot en met Q2 2021 zijn er 974 uitkeringen verstrekt. Daarnaast zijn er 46 bedrijfskredieten verstrekt (ongeveer 10.000 euro per krediet maximaal). Tozo soort uitkering Tozo 1 uitkering Tozo 1 en 2 bedrijfskrediet Tozo 2 uitkering Tozo 3 uitkering Tozo 3 bedrijfskrediet Tozo uitkering Tozo 4 bedrijfskrediet Tozo 5 uitkering Totalen
Aanvragen 496 51 193 174 6 139 3 83 1059
Toekenningen 484 41 184 168 5 138
Intrekking 8 4 3 0 0 0
Afwijzing 4 6 6 3 1 1
1020
15
21
Tijdelijke Overbrugging Noodzakelijk Kosten (TONK) Sinds de zomer 2021 is in Weesp de Tijdelijke Overbrugging Noodzakelijk Kosten (TONK) beschikbaar, met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2021. Het betreft een regeling voor Weesper inwoners, met name ondernemers, die hun inkomen sterk zien dalen in relatie tot hun woonlasten. Soort uitkering Aanvragen Toekenningen Tonk 34 23 Tonk verlenging 22 21 Totalen 56 44
Intrekking 0 0 0
Afwijzing 11 0 11
In behandeling 0 1 1
Bijverdienpremie Sinds einde Q2 is de bijverdienpremie ook in Weesp mogelijk, net als in Amsterdam. Weespers in de bijstand die parttime werken hebben het recht een deel van deze inkomsten te behouden als ‘bijverdienpremie’. Voor 48 personen in de bijstand en 3 in de IOAW is deze in de betreffende periode uitbetaald. Werkgeversservicepunt (WSP) Weesp maakt onderdeel uit van de arbeidsmarkt Gooi- en Vechtstreek. Het regionaal werkgeversservicepunt (WSP) heeft een belangrijke rol om werkzoekenden te bemiddelen naar banen en daarvoor een netwerk met regionale werkgevers te onderhouden. Tussen Weesp (uitvoering WPI) en WSP zijn afspraken gemaakt over de inzet van het WSP voor Weesp. Daarnaast is in praktische zin ook aansluiting gezocht bij WSP Groot-Amsterdam, waar WPI voor de Amsterdamse cliënten mee samenwerkt. Hiermee komt ook dit netwerk van werkgevers voor werkzoekenden uit Weesp beschikbaar. Onder aanvoering van de regio Gooi en Vecht worden twee regionale werkgelegenheidsprogramma’s uitgevoerd, ‘Werken aan Werk’ en ‘Perspectief op Werk’. Deze programma’s zijn erop gericht om de kansen op de arbeidsmarkt voor werkzoekenden te vergroten, met name voor diegenen die op eigen kracht weinig kans op het vinden van werk hebben. Er kunnen 10 klanten individueel bemiddeld worden door WSP, daarnaast kunnen klanten “koud” gematcht worden op vacatures.
Q1 6 klanten uitgestroomd waarvan 1 NUG, 3 van de klanten zijn 50+ 4 reguliere banen en 2 middels leerbaan Zorgstart zijn 5 klanten gestart 4 klanten zijn terug gemeld zonder resultaat. 15
Realisatie taakstelling vergunninghouders (Statushouders) Voor 2021 heeft Weesp een taakstelling om 29 statushouders te huisvesten. In de eerste helft heeft Weesp 10 statushouders gehuisvest. Huisvesting van de overige 19 statushouders ligt op schema. Verwijzend naar het Raadsbesluit van 11 april 2019 waarin besloten is om voor statushouders aan te sluiten bij de nieuwe Amsterdamse aanpak 2021 is het afgelopen half jaar hard gewerkt aan harmonisatie van het aanbod aan de statushouders in Weesp. Met deze harmonisatie zet Weesp in een vroeg stadium in op het verhogen van de kwaliteit van inburgering voor de huidige en toekomstige inburgeraars. Tevens wordt de uitvoering van de participatiewet voor de doelgroep versterkt door nu al in te zetten op een integrale aanpak zoals het nieuwe inburgeringsstelsel beoogt. Met ingang van 1 januari 2021 wordt, conform de Amsterdamse aanpak statushouders en ter voorbereiding op de invoering van de nieuwe Wet inburgering per 1 januari 2022, aan de nieuw instromende statushouders in Weesp, in het kader van financieel ontzorgen, aangeboden de vaste lasten (huur- en zorgkosten) de eerste 6 maanden in te houden op hun bijstandsuitkering. Verder kan aan de statushouders uit Weesp onderstaand Amsterdams aanbod worden aangeboden: Voorlichting over gezondheid Eén jaar contributie voor teamsport (tot max.
€ 250) Deelname aan de Opstartklas; dit geeft een onderbouwd beeld van de taal- en leervaardigheden van een statushouder Deelname aan Intensieve taaltrajecten (Groeps- of individuele trajecten die specifiek gericht zijn op werk) Deelname aan ELIP (Einde Lening Inburgeringsplicht). Het betreft statushouders die minder dan €2.500,- over hebben op hun DUO-lening en nog minder dan zes maanden de tijd hebben om in te burgeren. De gemeente Amsterdam heeft een reparatietraject voor statushouders die voldoen aan de kwalificatie ELIP. Dit bestaat uit extra taalondersteuning, examentraining of bekostiging van examens. Opbouwwerk energietransitie Vanaf november 2020 is een opbouwwerker energietransitie gestart. De opbouwwerker is 16 uur per week beschikbaar en richt zich met name op huishoudens met een smalle beurs die begeleiding nodig hebben in deze transitie. In het eerste half jaar van 2021 zijn de volgende acties ondernomen: Waarschapstraat(buurt) Er met 30 huishoudens gesprekken gevoerd over duurzaamheid, buurtgevoel en wooncomfort. Daaruit is naar voren gekomen dat het buurtgevoel steeds verder afneemt, mensen in het algemeen best bezig zijn met duurzamer leven (al was het maar voor een lagere energierekening) en dat het wooncomfort van hun huizen te wensen overlaat. Men vindt de woningen veelal koud en tochtig.
Voortvloeiend uit deze gesprekken is in het voorjaar een koffietafelbijeenkomst gehouden. De bewoners waren hier enthousiast over en kwamen op een laagdrempelige manier met elkaar in gesprek. Naar aanleiding van deze bijeenkomst is bewonersinitiatief ontstaan voor een bijeenkomst over zonnepanelen. Keulsevaartflats Bij circa 20 huishoudens in de Keulsevaartflats zijn gesprekken gevoerd over duurzaamheid, sociale cohesie en wooncomfort. De bewoners in de flat hebben dermate veel klachten over hun woning dat dit in eerste instantie aandacht behoeft. Praten over energiebewustzijn en duurzaamheid heeft voor bewoners geen prioriteit zolang deze problemen niet worden opgelost. Op basis van de gesprekken is er een bewonersspreekuur georganiseerd waar de wijkbeheerder van Ymere aanwezig was. De wijkbeheerder gaat met de wensen van de bewoners aan de slag. De bewoners zijn blij dat zij de ruimte kregen om hun knelpunten bespreekbaar te maken.
16
Wintertuin Seniorencomplex In de Wintertuin is er een bijeenkomst over zonnepanelen georganiseerd waarbij de firma Iederzon tekst en uitleg heeft gegeven over de constructie. Van de 12 appartement hebben ter plekke 6 bewoners het contract getekend. Tochtstripproject Bij een aantal bewoners in de Dr. Kuyperstraat is door de opbouwwerker energietransitie en een medewerker van Versa een proef gehouden met het aanbrengen van tochtstrippen (als kleine energiebesparende maatregel). Er wordt een FIXbrigade opgericht die bij bewoners thuis komt en informatie biedt over energiebesparing. Zij voeren ook kleine energiebesparende maatregelen uit. Voor mensen met een laag inkomen zijn materialen en uitvoering geheel gratis. De FIXbrigade is een werkgelegenheidsproject. Samenwerking WeespDuurzaam en Ymere Via het spreekuur Administratie voor elkaar zijn er 11 bewoners doorgestuurd voor een gesprek met de energiecoach. Resultaat van deze gesprekken is dat deze inwoners energiebesparende aanpassingen hebben verricht aan hun woning. Denk aan het aanbrengen van een tochtstrip, radiatorfolie, aanschaffen van ledlampen of een waterbesparende douchkop. Inwoners hebben ook meer kennis opgedaan van duurzamer leven en zijn zich meer bewust van de noodzaak hiervan.
1.3 Ondersteunen van initiatieven, die gericht zijn op onderlinge hulp (Samenkracht) De gemeente wil een impuls geven aan initiatieven die de sociale samenhang bevorderen, door inwoners samen te brengen en ervoor te zorgen dat zij gemakkelijker hulp durven te vragen en aan te bieden. Ook in het kader van samenkracht naar werk (werkzoekenden die elkaar ondersteunen bij het vinden van werk), organiseert de gemeente bijeenkomsten, de zogenaamde jobclubs. Lokale aanpak eenzaamheid In de eerst helft van 2021 zijn acties uitgezet naar aanleiding van het Plan van Aanpak Eenzaamheid. Allereerst zijn er stappen gezet om de bestaande informele netwerken in Weesp te verbinden. Er zijn gesprekken gevoerd met het Netwerk Vrijwillige Hulp (voorheen Netwerk Informele Zorg) en de Werkgroep Kom Erbij, met als doel om de bekendheid met elkaars doelstellingen en werkwijze te vergroten. Tevens is verkend op welke gebieden de werkgroepen samen kunnen optrekken. Ook is aandacht besteed aan uitwisseling van kennis en de doorverwijzing naar elkaar. Een ander belangrijk onderdeel van het Plan van aanpak betreft inwoners meer bekend maken met het bestaande aanbod aan laagdrempelige voorzieningen. Het Netwerk Vrijwillige Hulp heeft hieraan bijgedragen door een nieuwe website en folder te ontwikkelen met een helder overzicht van al het aanbod. Ook communiceerden zij hierover in het WeesperNieuws.
De werkgroep Kom Erbij kwam in de eerste helft van 2021 viermaal digitaal samen. Wegens de Corona-maatregelen bleek het opnieuw niet mogelijk om activiteiten in de buurt te organiseren. Om inwoners een hart onder de riem te steken heeft de werkgroep een Paasactie georganiseerd. In de week van Pasen heeft de werkgroep Kom Erbij samen met een aantal vrijwilligers paasknutsels uitgedeeld aan kwetsbare inwoners. De paasknutsels werden gemaakt door kinderen uit heel Weesp, waaronder kinderen van Peuterspeelzaal Jacinta St. Josephschool en kinderen uit de wijk Leeuwenveld. Ook kregen inwoners naast een knutselwerk een kaart met een groet van de Werkgroep Kom Erbij. Op deze kaart konden de inwoners meer informatie vinden over activiteiten in Weesp. Tijdens het uitdelen werd de tijd genomen om een praatje met de mensen te maken. Dit werd zeer gewaardeerd. Tot slot werkt de Werkgroep Kom Erbij aan een nieuwe website. Hier kunnen inwoners straks informatie vinden over bijvoorbeeld: 1) tips voor omgaan met eenzaamheid, 2) aangaan van sociale contacten en vinden van een maatje, 3) links naar verschillende luisterlijnen en 4) tips voor het bespreekbaar maken van eenzaamheid. 17
1.4 Bevorderen van de toegankelijkheid van voorzieningen, activiteiten, ruimten en informatie voor mensen met een beperking We vinden het belangrijk dat inwoners, ook met beperkingen, blijven meedoen in de samenleving. Het bevorderen van de toegankelijkheid van voorzieningen, activiteiten, ruimten en informatie voor inwoners met en zonder een beperking is noodzakelijk om te zorgen dat alle inwoners gelijkwaardig kunnen meedoen in de samenleving. Bij de bouw wordt inmiddels al rekening gehouden met fysieke toegankelijkheid en indien nodig, levensloopbestendig gebouwd. Ook op het gebied van werk zijn initiatieven voor inwoners met een beperking. We werken aan een inclusieve arbeidsmarkt door te zorgen dat zoveel mogelijk inwoners kunnen werken op reguliere werkplekken bij reguliere werkgevers. Re-integratie Amsterdam heeft een zeer uitgebreid pakket aan instrumenten dat het team kan inzetten. Zo kan bijvoorbeeld gebruik worden gemaakt van ‘Amsterdam Werkt’, een oriëntatie op werk, leerstages en voorschakels naar werk in samenwerking met het bedrijfsleven. Daarnaast wordt ook een beroep gedaan op het aanbod van de regio Gooi-en Vechtstreek, zoals de werkgeversarrangementen die met diverse branches zijn gesloten. Banenafspraak en beschut werken Ongeveer 30 personen uit Weesp zijn geïndiceerd voor de banenafspraak.
Een gemêleerde groep van werkenden en niet-werkenden (al dan niet met een uitkering). De Banenafspraak biedt werkgevers de mogelijkheid werkzoekenden met een arbeidsbeperking (met een loonwaarde tussen de 40 en 80%) onder gunstige voorwaarden in dienst te nemen, onder andere via een loonkostensubsidie. Het betreft zowel uitkeringsgerechtigden als niet uitkeringsgerechtigden (Nuggers). Een groot deel is werkzaam zonder ondersteuning vanuit de gemeente. Twee personen werken via de regeling beschut werk bij Tomingroep, 8 personen zijn werkzaam naar loonwaarde bij diverse werkgevers. Slechts een enkeling is werkzoekend en in bemiddeling bij de gemeente. 1.5 Ondersteunen en faciliteren van mantelzorgers Mantelzorgers hebben uiteenlopende vragen, afhankelijk van hun situatie of de fase waarin zij aankloppen voor hulp. Soms hebben mantelzorgers hulp nodig, maar durven zij niet aan te kloppen. In andere situaties realiseert een mantelzorger niet dat hij of zij mantelzorger is. Het is daarom belangrijk om mantelzorgers te informeren en mogelijke overbelasting te signaleren. Wij willen de mantelzorgers ondersteunen door het aanbieden van cursussen, respijtzorg, lotgenotencontact en een inlooppunt waar inwoners terecht kunnen met vragen. Daarnaast besteden wij aandacht aan de mantelzorgers tijdens de Dag van de Mantelzorg.
Ondersteuningsnetwerk Wonen-Welzijn-Mantelzorg (WWM) Dit onderdeel bestaat uit de gecombineerde diensten van Wonen- Welzijn- Mantelzorg (WWM) en mantelzorgondersteuning. De wonen/welzijn/ zorg-adviseur van Versa Welzijn biedt advies op maat over alle diensten op het gebied van wonen, welzijn en zorg. De mantelzorgondersteuning richt zich op het ondersteunen van personen die een familielid of andere naasten met een fysieke of geestelijke handicap langdurig verzorgen. Door cursussen, ontspanningsactiviteiten en respijtzorg aan te bieden probeert Versa Welzijn mantelzorgers te ondersteunen en te ontlasten. In het eerste half jaar van 2021 kreeg het Ondersteuningsnetwerk veel vragen van mantelzorgers en cliënten die er weer op uit willen gaan. Ook werden vragen gesteld over het vaccinatiebeleid en het aanvragen van het mantelzorgcompliment. Het Ondersteuningsnetwerk adviseerde daarnaast veel mantelzorgers en cliënten over hoe zij de GGD-prik-en testlocaties kunnen bereiken en regelden waar nodig vervoer via een vrijwilliger of de gemeente. De mantelzorginloop is ook weer van start gegaan. Het doel van de laagdrempelige mantelzorginloop is om meer mantelzorgers te bereiken. Tijdens het spreekuur kunnen mantelzorgers binnen wandelen, vragen stellen, ervaringen uitwisselingen met andere mantelzorgers of voor een gezellig 18
praatje langskomen. Gemiddeld komen daar 6 mantelzorgers op af. Vragen die mantelzorgers hebben gaan onder andere over de aanvraag van een parkeervergunning voor een mantelzorger, hulp in de tuin of voor een maatje. Versa start in september met de afhandeling van de aanvragen voor het mantelzorgcompliment.
Ondersteuningsnetwerk WWM - hulpvragers 450
396
400
339
350 300 250
188
200
144
150 100 50
282
249
89 36
63
121 65
136 49
254
244
164 114 51
70
63
98
81
0 Q1Q2 Q3Q4 Q1Q2 Q3Q4 Q1Q2 Q3Q4 Q1Q2 Q3Q4 Q1Q2 Q3Q4 Q1Q2 2016 2016 2017 2017 2018 2018 2019 2019 2020 2020 2021 Aantal hulpvragers
Aantal contacten met hulpvrager
Grafiek 7 Ondersteuningsnetwerk WWM – hulpvragers & aantal contacten
Ondersteuningsnetwerk WWM Gemiddeld aantal gesprekken per hulpvrager 6 4,8
5 4 4 3
2,9 2,3
3,3 2,8
3,2
2,9
2,3
3,1
2,1
2 1 0 Q1Q2 Q3Q4 Q1Q2 Q3Q4 Q1Q2 Q3Q4 Q1Q2 Q3Q4 Q1Q2 Q3Q4 Q1Q2 2016 2016 2017 2017 2018 2018 2019 2019 2020 2020 2021
Grafiek 8 Ondersteuningsnetwerk WWM – gemiddeld aantal gesprekken per hulpvrager Alzheimercafé Het Alzheimer Café Weesp is een maandelijkse ontmoetingsplek voor mensen met dementie, mantelzorgers en naasten van mensen met dementie. Ook professionals en vrijwilligers bezoeken de avonden regelmatig. Het café vindt plaats op de eerste avond van de maand. Per avond zijn er gemiddeld zo'n 45 gasten. De avonden zijn gratis toegankelijk en vinden plaats in de grote zaal van hotel Het Hart van Weesp. Op de avonden zelf is er altijd een gespreksleider aanwezig die een gastspreker interviewt en de vragen uit de zaal coördineert. De avonden zijn ook uitdrukkelijk interactief. De onderwerpen zijn informatief waarbij dementie vanuit verschillende kanten wordt belicht. De gasten zijn dus altijd 19
actief betrokken en gaan aan het eind van de avond met nieuwe informatie, ideeën en met meer energie naar buiten. De gasten delen ook hun eigen ervaringen met elkaar zodat er een uitwisseling is en men van elkaar kan leren. Er zijn ook altijd professionals in de zaal aanwezig die eventuele vragen na afloop en tijdens de pauze kunnen beantwoorden. Verder is er een team van 15 gastvrouwen die de gasten welkom heten, met elkaar in contact brengen, naar een stoel begeleiden en van koffie of thee voorzien. De werkgroep Alzheimer Café organiseert de avonden. Deze werkgroep bestaat uit professionals en deskundigen zoals een sociaal werker van Versa Welzijn, een gepensioneerd huisarts, een socioloog, een geestelijk verzorger en twee casemanagers van mensen met dementie. De meesten als vrijwilliger. De werkgroep bepaalt de thema’s en nodigt de gastsprekers uit. De keuze van onderwerpen is breed. Vanwege de beperkingen door het coronavirus is het Alzheimer Café Weesp in het eerste half jaar van 2021 alleen in januari een keer open geweest. Het café is van plan in september te heropenen. De geplande thema's voor dit jaar zijn: 2 september: Een feestelijke heropening. Theatergroep Chaos Producties speelt 'De verrassing'. 7 oktober: Levensvragen en zingeving. 4 november: Gedragsveranderingen bij mensen met dementie.
2 december: Wat weet u van dementie? - een speelse quiz Vrijwillige Thuishulp - intensief (VTHi) Vrijwillige Thuishulp Intensief levert een bijdrage aan het voorkomen en/of terugdringen van overbelasting en/of een sociaal isolement van mantelzorgers. Door middel van hulp van een vrijwilliger wordt geprobeerd de draagkracht van een individuele mantelzorger te optimaliseren, waarbij de mantelzorger ook in de gelegenheid gesteld wordt zelfstandig een activiteit te ondernemen. Naarmate de coronamaatregelen meer versoepeld werden, nam de vraag van mantelzorgers naar maatjescontacten en wandelmaatjes sterk toe. Men wilde er graag weer zoveel mogelijk op uit. Er staan op dit moment nog 3 hulpvragen open. Om de benodigde vrijwilligers te werven wordt er gebruik gemaakt van de diensten van de vrijwilligerscentrale.
Vrijwillige Thuishulp - Intensief 60 48
50 40
45
38
34
37 37
40 35
38
42
46 46
44 39
43 42
45 47
48
Q3Q4 2020
Q1Q2 2021
45
29
30
22
20 10 0 Q1Q2 2016
Q3Q4 2016
Q1Q2 2017
Q3Q4 2017
Q1Q2 2018
Q3Q4 2018
Aantal hulpvragers
Q1Q2 2019
Q3Q4 2019
Aantal matches
Grafiek 9 Vrijwillige Thuishulp – Intensief: aantal hulpvragers en matches.
20
Q1Q2 2020
1.6 Stimuleren van vrijwilligerswerk en faciliteren van particuliere initiatieven voor vrijwilligerswerk Naast aandacht voor mantelzorgers willen we ook aandacht blijven houden voor vrijwilligerswerk. Vrijwilligerswerk draagt op verschillende manieren bij. Vrijwilligerswerk draagt bij aan zingeving en maatschappelijke participatie van de vrijwilliger, haalt mensen uit isolement en kan een opstap zijn naar betaald werk. Trajecten Vrijwilligerscentrale (voor Participatiewet) In de eerste helft van 2021 hebben zich ruim 100 vrijwilligers aangemeld. Dat is een flinke toename ten opzichte van 2020 en 2019 (resp. 50 / 60). Ook bij de andere locaties van de Vrijwilligerscentrale zien we deze trend. Er is het afgelopen half jaar veel aandacht besteed aan communicatie. In maart was er een maatjescampagne bestaande uit een advertentie in het Weesper Nieuws en een online campagne op social media. Het bleek een goed moment te zijn. Men kon zich voorstellen dat er veel kwetsbare en oudere inwoners behoefte hadden aan contact of praktische hulp bij boodschappen en klusjes en melden zich aan. Van organisaties horen we terug dat vooral oudere vrijwilligers door corona besloten hebben te stoppen met hun vrijwilligerswerk. Niet zozeer door de angst voor corona maar doordat het een mooi moment was om te stoppen met het vrijwilligerswerk dat men jarenlang gedaan heeft.
De Vrijwilligerscentrale verwacht dan ook dat tijdens en na de zomer veel organisaties actief zullen gaan werven. In juni heeft de Vrijwilligerscentrale een campagne georganiseerd met het thema ‘Doen waar je van houdt? Als vrijwilliger’. Deze bestond uit een advertentie en een zwart wit postkaart die meeging met het Weesper Nieuws en ook een online campagne. Thema’s zijn koken, sporten, dieren en autorijden. Verder heeft de organisatie drie online trainingen aangeboden: - Training voor vertrouwenspersonen in april - Haal meer uit de vacaturebank in mei - Goed omgaan met dementie in juni Tot nu toe zijn er 7 aanmeldingen voor deelname geweest. Deze mensen komen via de klantmanagers maar ook via organisaties als Kwintes, Zorgstart en een reïntegratiebureau. Er hebben 7 mensen deelgenomen aan de trainingen. Deze mensen komen via de klantmanagers maar ook via organisaties als Kwintes, Zorgstart en een reïntegratiebureau. Dat het aantal deelnemers niet zo hoog is heeft te maken met het feit dat de plek waar het vrijwilligerswerk wordt uitgevoerd bepaald of een training nodig is. In veel gevallen was het voor de nieuwe vrijwilligers niet nodig om een training te volgen.
Netwerk vrijwillige Hulp Het Netwerk Vrijwillige Hulp is een samenwerkingsverband, waarbij Versa, het Maatjesproject, Handje Helpen, Stichting MEE, Stichting Vier het Leven en een vertegenwoordiger van de Adviesraad Sociaal Domein zijn aangesloten. Er vinden structurele overleggen plaats tussen de vier maatjes organisaties - Handje Helpen, VTH, Zonnebloem en Stichting Maatjesproject Gooi- en omstreken. Centraal hierbij staat uitwisseling van en aanvulling op elkaars dienstverlening. Dit maakt het doorverwijzen naar elkaars organisaties laagdrempeliger. Door de Coronacrisis is het in de eerste twee kwartalen van 2021 nog niet mogelijk gebleken om activiteiten en bijeenkomsten te organiseren. Daarom is het Netwerk Vrijwillige Hulp zich blijven inzetten voor alle communicatie-uitingen, waaronder: 21
• •
• •
• •
Het bijhouden van de website www.netwerkvrijwilligehulpweesp.nl In maart is er tijdens de netwerkbijeenkomst over de psychosociale gevolgen van corona namens het netwerk een pitch gegeven waarin verschillende partijen uit het netwerk zijn uitgelicht en de rol die zij kunnen innemen in opgave die zijn ontstaan als gevolg van corona (praktische ondersteuning, maatjes etc.) Iedere maand heeft een organisatie uit het Netwerk Vrijwillige Hulp Weesp zichzelf mogen presenteren in de vorm van een interview op de gemeentepagina Nieuwe organisaties sluiten zich hierdoor aan bij het netwerk. Buurtkamer Weespersluis heeft zich aangesloten en ook uitvaartcoaching Sam-Sam (stichting die nabestaanden met een laag inkomen ondersteunt bij een overlijden) wil zich aansluiten Lijst met organisaties is nagelopen en opgeschoond. Men is gevraagd alle informatie op website en flyer na te lopen i.v.m. nieuwe uitingen vanaf sept Het netwerk is verder bezig met de voorbereidingen van een fysieke bijeenkomst op 7 oktober. Deze bijeenkomst staat in het teken van wederzien van collega’s acties binnen het informele veld van Weesp.
Administratie voor Elkaar 'Administratie voor Elkaar' (AvE) is een dienst van Versa Welzijn waarin vrijwilligers, Sociaal Juridische Dienstverleners en algemeen maatschappelijk werkers ondersteuning bieden aan bewoners van Weesp op gebied van financiële administratie, het invullen van formulieren en het vinden van een huurwoning. Onder Administratie voor Elkaar vallen 2 werkvormen: spreekuur: om de zelfredzaamheid te bevorderen en snel hulp in te kunnen zetten is er sinds 2016 een inloopspreekuur waar bewoners binnen kunnen lopen met hun vragen thuisadministratie: deze dienst is vooral bedoeld voor inwoners die niet in staat zijn het spreekuur te bezoeken of voor langere tijd ondersteuning nodig hebben. Spreekuur Het merendeel van de klanten valt binnen de leeftijdsgroep van 21-65 jaar, heeft een niet-westerse migratieachtergrond, en is veelal de taal onvoldoende machtig (85%). Doordat inwoners de Nederlandse taal beperkt beheersen zijn zij onzeker over het beheren van de eigen (financiële) administratie. De meeste vragen gaan over gemeentelijke regelingen en over belastingen en toeslagen. Vooral de invoering van Amsterdamse minimaregelingen leverden veel vragen op. Per toeval is er tijdens het spreekuur een mogelijke gedupeerde van de kinderopvangtoeslag gesignaleerd. Deze cliënt is doorverwezen naar een Sociaal Juridisch Dienstverlener.
Door de eerste lockdown is het aantal spreekuren in 2020 gehalveerd. Om het besmettingsrisico zo klein mogelijk te houden is ervoor gekozen om na de lockdown het spreekuur op afspraak te laten plaatsvinden. Dat is in 2021 nog steeds het geval. Voor de tweede helft van 2021 is het voornemen om - mits de situatie het toelaat - weer een open inloop te organiseren om de drempel voor een bezoek te verlagen. Vanaf 21 september zal ook een wekelijks avondspreekuur starten op dinsdagavond.
22
Administratie voor Elkaar - spreekuur 300 234
250
258
200 135
150 100 50
13
25
21
0 Aantal spreekuren Q1Q2 2020
Aantal bezoekers Q3Q4 2020
Q1Q2 2021
Grafiek 10 Aantal spreekuren en bezoekers Administratie voor Elkaar Thuisadministratie Klanten van de thuisadministratie zijn over het algemeen ouder dan 65 jaar, afkomstig uit alle lagen van de bevolking en vaak niet digitaal vaardig. Als gevolg van Covid 19 en bijbehorende gezondheidsrisico’s is besloten om in 2020 vrijwilligers maar zeer beperkt in te zetten bij nieuwe klanten thuis. Een aantal vrijwilligers zijn hun bestaande klanten toch blijven bezoeken. Sinds de versoepelingen hebben er weer 3 nieuwe koppelingen plaatsgevonden en vinden waar mogelijk weer huisbezoeken plaats. Vrijwillige Klussendienst in en om het huis (Vrijwillige Thuishulp – Praktisch) Sinds de tweede helft van 2019 is er sprake van een stijgende lijn in het aantal verleende diensten vanuit de Vrijwillige Klussendienst. Dit komt omdat de bekendheid is toegenomen, maar ook doordat bestaande klanten meerdere malen gebruik maken van de diensten. Voorheen was de Vrijwillige Klussendienst (VTH-P) alleen op maandag- en donderdagochtend bereikbaar. Om alle vragen bij te houden is VTH-P sinds begin dit jaar van maandag t/m donderdag van 9:00 – 17:00 geopend. Tijdens de coronacrisis is de vraag naar boodschappenhulp en vervoer gestegen. Men durfde en/ of kon als gevolg van ziekte of quarantaine niet zelfstandig de boodschappen halen.