Document · PDF

Concept Beleidsplan Bescherming en Opvang 1

Gemeenteraad 1 juli 2021, gemeente WeespBij agendapunt: Concept beleidsplan Bescherming en Opvang voor kaderstelling door raden18.144 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Doorontwikkeling Huisvesting Maatschappelijke Doelgroepen In samenwerking met woningcorporaties, gemeenten en zorgaanbieders wordt ingezet op de voorkoming van huisuitzettingen en het huisvesten van inwoners met slecht huurderschap. Inmiddels zijn er (bestuurlijke) afspraken gemaakt over het acteren op huurachterstanden, overlast en vervuiling. Alsook het preventief en breder inzetten van het instrument huren onder voorwaarden. Onder voorwaarden is tevens urgentie mogelijk voor cliënten die verblijven binnen een Wmo gefinancierde instelling en het binnen een jaar niet lukt om via de reguliere route een sociale huurwoning toegekend te krijgen. Doorontwikkeling en incorporatie van de gemaakte (bestuurlijke) afspraken en instrumenten bij betrokken partijen blijkt echter nodig om schulden, huisuitzettingen en overlast nog verder terug te dringen en uitstroom van Beschermd Wonen en de maatschappelijke opvang verder te bevorderen. Ook eenduidige wonen-zorgcontracten en communicatie dragen hieraan bij. Deze moeten worden opgesteld en afgestemd met het grote aantal betrokken partijen. Wat gaan we doen? Maatregel 17a. Gemeenten stellen een gezamenlijke kwantitatieve ambitie vast ten aanzien van het aantal beschikbaar te stellen woningen/wooneenheden voor inwoners met GGZ-problematiek.

Zij maken per gemeente afspraken over hoeveel woningen/wooneenheden die gemeente beschikbaar stelt en of en waar er nieuwe wooninitiatieven komen. 17b. Wanneer gemeenten op basis van de gezamenlijk vastgestelde kwantitatieve ambitie en op basis van inwonertal onvoldoende een bijdrage levert/kan leveren, levert de betreffende gemeente jaarlijks een financiële bijdrage van €20.000- € 30.000 per woonplek (prijspeil 2021). Dit bedrag betreft de gemiddelde

Maatschappelijk effecten a. rechtsgelijkheid inwoners b. inwoners wonen langer thuis c. inwoners wonen korter in een instelling d. gemeenten realiseren gezamenlijk de opgave om inwoners zoveel als mogelijk (beschermd) thuis te laten wonen. e. financiële solidariteit

Planning a. Vaststellen kostenregeling Q1 2022 b. Vaststellen kader ‘kleinschalig wonen’ Q1 2022. c. start monitor beschermd wonen Q4 2021

Samenkracht? n.v.t.

Pagina 22 van 45

uitgave voor een gemiddelde inzet van (specialistische) begeleiding op basis van 6 uur per week. Wanneer de gemeente het ‘tekort’ in de realisatie heeft ingelopen, vervalt deze financiële bijdrage. De opbrengsten die worden gegenereerd door gemeenten die niet aan de taakstellingen voldoen, worden verdeeld onder gemeenten die dit in een jaar wel hebben gedaan. 17c. Gemeenten werken een kostenregeling uit waarin de solidariteitsafspraken tussen gemeenten staan. De punten zoals genoemd onder 17a en 17b staan hierin uitgewerkt. . Bij de uitwerking van deze afspraken wordt rekening gehouden met lokale initiatieven die het gebruik van beschermd wonen voorkomen of die hier een alternatief voor zijn. 17d. Gemeenten werken een kader ‘kleinschalige wooninitiatieven beschermd wonen’ uit. In dit kader staat: 1. een scherpe en duidelijk onderbouwde definitie van hoe groot/klein kleinschalige initiatieven (maximaal) mogen zijn (nu wordt de marge van 10 tot 40 woningen aangehouden). 2. op basis van welke criteria wordt getoetst of kleinschalige initiatieven bij verschillende type wijken passen. 3. Welk proces gemeenten bewandelen als overwogen wordt om in een wijk een kleinschalig initiatief op te starten. 17e. Gemeenten stellen een gezamenlijke monitor beschermd wonen op waarin maandelijks in ieder geval het volgende wordt bijgehouden: 1.

Hoeveel inwoners er per gemeente gebruik maken van beschermd wonen. 2. Hoeveel inwoners er per gemeente op de wachtlijst staan. 3. Hoeveel inwoners per gemeente er zijn uitgestroomd uit beschermd wonen. 4. Hoeveel woningen/wooneenheden afzonderlijke gemeenten beschikbaar hebben gesteld om doorstroom mogelijk te maken. Pagina 23 van 45

18. We realiseren in totaal (nog) 30 geclusterde woningen waar (24 uurs)begeleiding, toezicht, zorg en mogelijkheden tot dagbesteding/ontmoeting in nabijheid aanwezig is. Hierdoor wonen cliënten midden in de maatschappij onder beschermende voorwaarden.

a. draagt bij aan de sociale inclusie b. draagt bij aan normalisatie en bevordert eigen kracht c. minder beschermd wonen nodig

a. 10 tot 15 geclusterde woningen per jaar in 2022, 2023( 2024)

19. We stellen 45 woningen beschikbaar in de directe nabijheid van een beschermd wonen voorzieningen.

a. draagt bij aan de sociale inclusie b. draagt bij aan normalisatie en bevordert eigen kracht c. minder beschermd wonen nodig

a. zorgsteunpunten nader definiëren en aanwijzen 2021 b. 15 woningen per jaar in 2021, 2022, 2023

n.v.t.

20. We realiseren 8 tot 10 interventiewoningen. Deze woningen worden tijdelijk ingezet om inwoners met acute problematiek tijdelijk te huisvesten. Het kan dan gaan om de volgende problematiek / situaties: 1) Geen huisvesting na detentie (met groot risico op terugval in oud gedrag), 2) Inwoners die ernstige overlast veroorzaken, 3) Slachtoffers van huiselijk geweld, eerwraak of mensenhandel, 4) Daders van huiselijk geweld

a. (verdere) escalatie voor cliënten, mede cliënten/bewoners en buren voorkomen b. momentum voor hulpaanvaarding benutten

a. Q1 2021 Projectleider aanstellen b. Q2-4 2021 Ontwikkelen toegangsen toeleidingsbeleid en passende huisvesting

n.v.t.

21. Doorontwikkeling Huisvesting Maatschappelijke Doelgroepen

a. Circa 500-700 inwoners beter en sneller helpen, zodat zij – met de nodige ondersteuning – (opnieuw) veilig thuis kunnen blijven wonen, minder schulden opbouwen en overlast in de buurt wordt voorkomen of beperkt.

a. Evaluatie start eind 2021 b. Implementatie 2022

Sturing op de huisvesting maatschappelijke doelgroepen Voor doorstroom uit beschermd wonen en om regulier wonen in een wijk een passend alternatief te maken voor beschermd wonen sturen gemeenten lokaal op de beschikbaarheid van voldoende sociale huurwoningen en/of andere passende wooninitiatieven. Hierbij is essentieel dat bij wooninitiatieven een goed participatieproces wordt doorlopen en dat wordt gewerkt aan maatschappelijke acceptatie in de wijk. Dit zijn elementen die belangrijk zijn voor het maatschappelijk draagvlak en waar gemeenten een stevige rol in spelen. Wanneer de woningen/wooninitiatieven er eenmaal zijn, moet zeker zijn dat inwoners kunnen beschikken over de basisbenodigdheden voor zelfstandig en stabiel wonen. Het organiseren van deze basisbenodigdheden is een vraagstuk van lokale inzet en sturing. Op regionaal niveau worden maatwerkvoorzieningen die hiervoor nodig zijn ingekocht en beheerd.

Pagina 24 van 45

Financiën (conceptbegroting, versie 10-02-2021) Nr.

Maatregel

Dak- en thuislozenopvang

1.692.845

1.692.845 MO

809.775

809.775 MO

82.500

82.500 BW/MO

Crisisopvang volwassenen en gezinnen Specialistische begeleiding chronisch verslaafden Vrouwenopvang

814.867

821.666

821.666 DUVO

Jongerenopvang

493.410

493.410 MO

12/13/14

Inwonerinitiatieven beschermd wonen (beschermd wonen PGB) Beschermd wonen (in natura)

784.737

784.737 BW

9.623.291

9.623.291 BW

30.750

30.750 BW

12/13/ 14 14

2021

2022

2023

2024

Dekking

2.000

2.000 BW

Passende toewijzing (Wachtlijstbeheer) Intervisie en kennis/deskundigheidsbevordering BW 24/7 beschik- en bereikbaarheid

112.838

112.838 BW

Geclusterde woningen

70.000

70.000 BW

Interventiewoningen

40.000

40.000 BW/MO

Goede zorg en hulp dankzij een integrale (keten)benadering Gemeenten hebben een regierol in de opgave om een veilige woon- en leefomgeving te realiseren. Naast de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling zijn de aanpak van personen met verward gedrag, de implementatie van de ketenveldnorm verward & gevaarlijk en de Wet Verplichte GGZ voorbeelden van opgaven die vragen om een effectieve verbinding tussen zorg en veiligheid. Dat gaat niet vanzelf. Naast het feit dat er altijd meerdere betrokkenen zijn – slachtoffer, pleger, getuige etc. - spelen er meestal ook problemen op meerdere leefgebieden. Vaak is sprake van een relationeel probleem, waarbij het slachtoffer een afhankelijkheidsrelatie heeft met de pleger(s) en slachtoffer- en plegerschap door elkaar kunnen lopen. Elk van deze betrokkenen is gebaat bij een systeemgerichte aanpak. Eveneens om escalatie naar meer repressieve en gedwongen maatregelen te voorkomen. Dat vraagt om optimale samenwerking. Het organiseren van deze samenwerking is echter net zo complex. De betrokken partijen werken in afzonderlijke ketens en vanuit verschillende wettelijke kaders en beleidsdomeinen. Bestuurlijke afstemming We organiseren een bestuurlijk overleg (burgemeesters en wethouders) waarin bestuurlijk integraal wordt gestuurd op de verbinding tussen zorg en veiligheid in de Gooi en Vechtstreek.

Het secretariaat voor dit overleg wordt door de Regio gevoerd.

Wat gaan we doen? Maatregel 22. Instellen van een bestuurlijk overleg Zorg en Veiligheid waar burgemeesters en wethouders aan deelnemen.

Maatschappelijk effecten a. Inwoners ontvangen een systeemgerichte en goed afgestemde aanpak. b. Escalatie naar repressie of gedwongen maatregelen

Planning a. Doorlopend.

Samenkracht? n.v.t.

Pagina 25 van 45

wordt voorkomen. Sturing Het secretariaat van het bestuurlijk overleg wordt door de Regio verzorgd.

Doorontwikkelen sluitende aanpak kwetsbare inwoners/aanpak verward gedrag In de Gooi en Vechtstreek hebben we een sterk lokaal veld en een goede samenwerking met Veilig Thuis en het Zorg- en Veiligheidshuis. Gemeenten voeren procesregie en hebben verschillende opschalingsmogelijkheden, zoals de Persoons Gerichte Aanpak en Versterkte Proces Regie. Er is een integrale ambulante crisisfunctie ontwikkeld, waarbij het goed lukt om in (psychosociale) crisissen tijdig de juiste hulp te bieden. In de huidige praktijk zien we dat het dankzij de ingerichte structuur lukt om de meeste casuïstiek lokaal op te pakken. Ondanks de inzet van de afgelopen jaren is er nog steeds sprake van een groeiend aantal E33- verward gedrag meldingen in de regio Gooi en Vechtstreek (jaarlijks gemiddeld met 20%). De komende jaren zetten we daarom in op het verbeteren van regie en een vroegtijdige, sluitende en eenduidige samenwerking op en tussen alle niveaus voor verward gedrag. Daarbij sluiten we aan op veelbelovende (wettelijke) aanpakken zoals de implementatie Schakelpunt voor personen met verward gedrag en gevaarsrisico Midden-Nederland, pilot Ketenveldnorm Midden-Nederland en de doorontwikkeling van de lokale PGA. Wat gaan we doen? Maatregel 23. Doorontwikkelen van de aanpak rondom kwetsbare inwoners/de aanpak rondom personen met verward gedrag: a.

Elk twee jaar evalueren van werkwijze PGA, MDA++, WVGGZ en op basis van deze evaluaties verbeteringen aanbrengen in de aanpakken. b. continueren regionale coördinatie en ondersteuning bij uitvoering wvggz c. Continueren functie van gemeentelijke procesregie. Gemeenten bepalen lokaal hoe zij aan deze functie invulling geven. Dit kan aan de hand van een functionaris zijn. Maar dit kan ook via een bepaalde werkwijze. Uit de gezamenlijke begroting ontvangen gemeenten hier jaarlijks een bedrag van 400.000 die zij vrij kunnen besteden aan het doel gemeentelijke regie. 24. Continueren van oggz voorzieningen Verslavings/GGZ bemoeizorg en inzet van expertise, methadonverstrekking en sociaal medische zorg. We gaan hierbij uit van het niveau van 2020. 25. Door- ontwikkelen Zorg- en Veiligheidshuis door: a. Regionaal (coördinerend) advies-

Maatschappelijk effecten a. Inwoners ontvangen tijdig de juiste en goed op elkaar afgestemde (verplichte) hulp b. Hulp bereikt een duurzaam effect

a. voorkomen (verergering) problematiek en overlast b. zorgmijders- en missers toeleiden naar passende zorg en ondersteuning a. Het ZVHGV functioneert als regionaal (coördinerend) advies- en kenniscentrum

Planning a. 2021 uitvoeren verlengde pilot MDA++ b. 2022- 2024: borgen MDA++ c. 2021-2022: uitvoeren plan van aanpak personen met verward gedrag

Samenkracht? Ja

a. Inkoop oggz voorzieningen: start eind 2021

a. Zie meerjarenplan ZVHGV

n.v.t.

Pagina 26 van 45

en kenniscentrum. Professionaliteit en kwaliteit professionals zijn geborgd. c. Bedrijfsvoering – De basis volledig op orde.

voor alle betrokken organisaties. b. ZVHGV is dé procesregisseur op de multidisciplinaire persoonsgerichte aanpakken in het netwerk van straf-, zorg- en sociaal domein in de regio Gooi en Vechtstreek.

Sturing op de sluitende aanpak De sturing op de juiste randvoorwaarden voor en werking van de sluitende aanpak is primair lokaal belegd, aangezien de uitvoering ook lokaal is. Gelet op de bredere oriëntatie op bovengemeentelijke ketenpartners van MDA++ en het Zorg en Veiligheidshuis, pakken gemeenten de sturing op beide maatregelen samen op. Dit doen zij onder andere door de werking regelmatig te evalueren en aan de hand daarvan verbeteringen aan te brengen.

Huiselijk geweld, seksueel geweld, ouderen- en kindermishandeling Het regionaal actieprogramma Geweld hoort nergens thuis loopt eind 2021 af. In dit programma hebben we een stevige basis gelegd voor een duurzame aanpak van huiselijk geweld, seksueel geweld, ouderenmishandeling en kindermishandeling. Zo is de lokale samenwerking rondom veiligheid verbeterd, een Lokale Alliantie ter voorkoming van financieel misbruik van ouderen opgericht, is het bewustzijn over de impact van gevolgen van meegemaakt geweld in het lokale veld verbeterd en het trauma- aanbod verstevigt door o.a. door de oprichting van de Expertgroep Trauma. Daarnaast is voor scholen het project Handle with Care ingericht. Ook is de meerwaarde van het inzetten ervaringsdeskundigheid op het gebied van huiselijk geweld bij Veilig Thuis en in het Herstelnetwerk onderzocht. Wat gaan we doen? Maatregel 26. Doorontwikkelen Veilig Thuis door: a. Faciliteren zelf- melden d.m.v behoud chatfunctie. b. Verbeteren van de doorlooptijden door toevoeging van 3 fte. c. Verstevigen de kennis over huiselijk geweld en kindermishandeling bij de lokale teams (uitvoeringsdiensten) door implementatie van de geactualiseerde samenwerkingsafspraken VTUSD en het Kwaliteitskader Samenwerken aan veiligheid voor lokale teams. Maar ook door de uitvoering van MDA++ door de gemeenten. d.

Verdere inbedding van het actieplan geweld hoort nergens thuis. 27. Verdere uitrol Handle with care. Doel is om Handle with Care bij minimaal 60% van de scholen in de regio te

Maatschappelijke effecten

Planning

Samenkracht?

a. Meer slachtoffers melden zichzelf bij VT b. Gezinnen worden eerder geholpen en het effect van de hulp is duurzaam c. Gemeenten kunnen huiselijk geweld zaken vaker zelf opvangen en/of deze zaken kunnen eerder worden overgedragen. d. We houden rekening met een beperkte groei in de capaciteit van Veilig Thuis om extra adviezen en meldingen te kunnen opvangen.

a. Chatfunctie: 2021 pilot/ 2022 ev borgen b. Toevoegen fte VT miv 2021 c. Kennis lokale teams verstevigen: 2021 evalueren samenwerkingsafspraken/ 2022 ev borgen. 2021 scholing MDA++

a. Kinderen die slachtoffer of getuige zijn van huiselijk geweld

a. b.

2021 Evalueren pilot Huizen Schooljaar 2021/

n.v.t.

Pagina 27 van 45

implementeren.

ontvangen direct (de volgende ochtend) steun van hun leerkracht c.

2022: Aansluiten minimaal 1 nieuwe gemeente Schooljaar 2022/ 2023: Aansluiten overige gemeenten VO/ ROC: Schooljaar 2021/ 2022

28. Signaleren risico jeugd in Verwijsindex

a. signalen over jeugdigen a. Organiseren van die het risico lopen in hun scholing; ontwikkeling te worden doorlopend belemmerd bij elkaar brengen om zo tot afstemming en een gezamenlijke aanpak te komen Sturing op Huiselijk geweld, seksueel geweld, ouderen- en kindermishandeling Gemeenten sturen lokaal op het voorkomen van huiselijk geweld en kindermishandeling. Zij voeren programma’s uit om de draagkracht en draaglast van inwoners te versterken, zorgen ervoor dat inwoners die hulp nodig hebben kunnen rekenen op tijdige en adequate steun. Gemeenten zetten – samen met Veilig Thuis - interventies en hulp in. Deze interventies en hulp kopen gemeenten gezamenlijk in via de Regio Gooi en Vechtstreek. Ook het beheer doen zij gezamenlijk. Professionals in de zorg zijn verplicht de Meldcode en het afwegingskader van de eigen sector te hanteren en signalen en vermoedens van huiselijk geweld te melden. Veilig Thuis stimuleert het gebruik van de Meldcode.

n.v.t

Hoogwaardige zorg voor slachtoffers seksueel geweld. Slachtoffers van recent seksueel geweld moeten dag en nacht kunnen rekenen op geïntegreerde hulpverlening: medisch, psychologisch en forensisch (van belang voor opsporing). Om deze hulp ook aan inwoners in de Gooi en Vechtstreek te bieden, zijn de regiogemeenten aangesloten bij het Centrum Seksueel Geweld (CSG) Flevoland en Gooi en Vechtstreek. In 2019 deden in totaal 38 slachtoffers uit de Regio Gooi en Vechtstreek een beroep op dit CSG. In 2018 ging het om 24 slachtoffers. Deze stijging zet door in 2020. Om te kunnen voldoen aan landelijke kwaliteitseisen is het van belang het casemanagement uit te breiden naar het zogenaamde dag 0 beleid, zodat het slachtoffer vanaf het moment van melding bijgestaan kan worden door een professional. Wat gaan we doen? Maatregel 29. Continueren van het Centrum Seksueel Geweld op minimaal het niveau van 2021. Dit met invoering van piketdienst en casemanagement op dag 0.

Maatschappelijk effecten a. Het CSG voldoet aan landelijke kwaliteitseisen. b. Slachtoffers ontvangen vanaf het moment melding hulp van een opgeleide professional

Planning a. 2021: Invoering piketdienst en casemanagement op dag 0 conform goedgekeurd voorstel.

Samenkracht? n.v.t.

Sturing op het Centrum Seksueel Geweld Gemeenten sturen samen op het Centrum Seksueel geweld. Dit doen zij via de Regio Gooi en Vechtstreek.

Een effectieve aanpak van uitbuiting en mensenhandel Pagina 28 van 45

Gemeenten voeren gezamenlijk de aanpak mensenhandel uit. Dit doen zij via de pilot mensenhandel die beleidsmatig is ondergebracht bij de Regio en operationeel bij het Zorg- en Veiligheidshuis als plustaak. Tijdens de pilot wordt het basisniveau bestuurlijke aanpak ingericht. Eind 2021 wordt de pilot geëvalueerd en volgt een voorstel voor structurele inbedding.

Wat gaan we doen? Maatregel 30. Structureel inbedden van de aanpak uitbuiting en mensenhandel . a. Iedere gemeente heeft een werkzame aanpak ingericht en opgeleid personeel b. Iedere gemeente heeft vastgesteld beleid en lokale regelgeving c. Er is een ketenregisseur en zorg coördinator

Maatschappelijk effecten

Planning

Samenkracht?

a. Misstanden worden gesignaleerd en slachtoffers ontvangen de juiste en goed op elkaar afgestemde hulp en opvang

a. Eind evaluatie: 2021 b. 2022 ev Start borging

Sturing op de aanpak uitbuiting en mensenhandel Gemeenten sturen samen op de aanpak van uitbuiting en mensenhandel. Dit doen zij via de Regio Gooi en Vechtstreek. Het Zorg en Veiligheidshuis is verantwoordelijk voor de operationele aansturing van de ketenregisseur en de zorg coördinator. Op lokaal niveau borgen gemeenten randvoorwaarden om uitbuiting en mensenhandel te voorkomen en aan te pakken. Er is sprake van beleid en een effectieve aanpak. Gemeenten versterken de infrastructuur van signalering, zorgen ervoor dat mensen weten waar zij terecht kunnen met signalen van en ervaringen over mensenhandel én gemeenten zorgen ervoor dat slachtoffers van mensenhandel kunnen rekenen op adequate hulp.

Financiën (conceptbegroting, versie 10-02-2021) Nr.

Maatregel

Uitvoering Wet verplichte GGZ

80.664

80.664 BW

MDA++

147.079

147.079 DUVO

Gemeentelijke procesregie

400.000

400.000 BW/MO/VO

274.838

274.838 MO

2021

2022

2023

2024

Dekking

Oggz verslavingszorg

224.838

274.838

(O)GGZ bemoeizorg & expertise

265.000

235.000

235.000 MO

Sociaal medische zorg

30.774

30.774 MO

Naar een optimaal ZVHGV (incl. Reintegratie ex gedetineerden Naar een optimaal VT waaronder uitbreiding capaciteit tbv versterken monitor en verbeteren doorlooptijden en behoud chat en incl. Aware

200.000

200.000 DUVO

3.605.266

Verwijsindex: Cursussen gemeenten en organisaties Hoogwaardige zorg voor slachtoffers van seksueel geweld

12.500

12.500.

66.577

66.577 DUVO

Aanpak uitbuiting en mensenhandel

154.869

154.869 DUVO Bij structurele inbedding deels uit gemeentelijke bijdragen (OOV)

28 29

3.605.266 1/3 DUVO/ de 2/3 gemeentelijke bijdrage (ongewijzigd) 12.500 DUVO

Pagina 29 van 45

Randvoorwaarden Bestuur De zorg en ondersteuning vanuit bescherming en opvang is vormgegeven op het niveau van Gooi en Vechtstreek. Alles rondom preventie en welzijn pakken gemeenten lokaal op, met uitzondering van het Preventie en handhavingsplan (PHP) en preventie van alcohol en drugs. De Regio is een samenwerkingsverband van de gemeenten en onderdeel van het gemeentelijk apparaat. De legitimatie van beleid is ten allen tijde lokaal, maar de voorbereiding en vormgeving van dat beleid doen de gemeenten gezamenlijk. Zo sluit het beleid goed aan bij de schaal van de uitvoering. De wet maatschappelijke ondersteuning is hier ook duidelijk over: er is sprake van lokaal gemeentelijk bestuur voor de voorzieningen die zijn opgenomen in dit beleidsplan. De lokale gemeentelijke verantwoordelijkheid is in de wet vastgelegd en kan niet gewijzigd / overgedragen worden. Gezamenlijke beleidsuitvoering Om de uitvoering van dit beleidsplan te begeleiden, hebben gemeenten …FTE aangesteld bij de gemeenschappelijke regeling Regio Gooi en Vechtstreek. De adviseurs die zich zowel op het beleidsterrein huiselijk geweld en kindermishandeling (inclusief vrouwenopvang en onderdelen van de crisiszorg voor jeugdigen) als de maatschappelijke zorg met daarin de openbare geestelijke gezondheidszorg, beschermd wonen, verslavingszorg én maatschappelijke opvang.

De genoemde gezamenlijke capaciteit wordt voor een deel aangevuld met capaciteit gefinancierd uit landelijke subsidies die beschikbaar zijn voor regionale programma’s op het gebied van bescherming en opvang. De beleidsadviseurs coördineren de bestuurlijke, beleidsmatige en uitvoerende samenwerking tussen de gemeenten en zijn verantwoordelijk voor de implementatie van het beleidsplan Bescherming & Opvang bij de gemeenten, de Regio Gooi en Vechtstreek en de samenwerkingspartners. Tevens zijn de beleidsadviseurs verantwoordelijk voor het opstellen van een evaluatie van het beleidsplan en het opstellen van een nieuw beleidsplan, wanneer de lopende beleidsperiode afloopt. Aansturing van de beleidsadviseurs loopt via het directieoverleg en het portefeuillehoudersoverleg sociaal domein. Beleidsadviseurs werken tevens samen middels de ambtelijke klankbordgroep en stemmen regionaal af daar waar lokaal op gestuurd wordt in het kader van bescherming en opvang. Gezamenlijke inkoop en contractbeheer De gemeenten geven de zorg en ondersteuning op het terrein van bescherming en opvang gezamenlijk vorm.

Mede wegens vereisten die voortvloeien uit de Norm voor Opdrachtgeverschap kopen gemeenten maatwerkvoorzieningen als beschermd wonen, de maatschappelijke zorg, de verslavingszorg, openbare geestelijke gezondheidszorg, (24uurs)begeleiding, de crisisopvang en de opvang van jongeren, vrouwen en dak- en thuislozen samen in. Het beheer van deze contracten voeren gemeenten gezamenlijk uit.

Sturing, monitoring en verantwoording De voortgang van de doelstellingen uit dit beleidsplan wordt gevolgd door de Regio Gooi en Vechtstreek. Jaarlijks wordt er één halfjaarlijks tussenrapportage en één jaarrapportage opgesteld op basis waarvan de voortgang van dit plan gevolgd kan worden. Deze rapportages worden gepubliceerd op de website van de Regio. Bestuurlijke aansturing De bestuurlijke aansturing van dit plan vindt op bestuurlijk niveau plaats door het portefeuillehouderdoverleg sociaal domein. Aan dit overleg nemen alle verantwoordelijke portefeuillehouders uit de regio deel. De voortgang van het plan staat regelmatig op de agenda bij het portefeuillehoudersoverleg. Daarnaast vinden er halfjaarlijkse bestuurlijke sessies plaats met partners Pagina 30 van 45

die een bijdrage leveren aan de realisatie van dit plan. In deze bestuurlijke sessies stemmen gemeenten en partners af over de resultaten en wordt bezien of bijstellingen/extra inzet nodig is. Operationele aansturing Op ambtelijk niveau wordt het plan (operationeel) gemonitord/aangestuurd door: - Het uitvoeringsoverleg gezondheid en ondersteuning waar uitvoerende managers van gemeentelijke uitvoeringsdiensten aan deelnemen. Wanneer van toepassing sluiten operationele aanstuurders van partners bij dit overleg aan. - Het beleidsteam waar beleidsvertegenwoordigers van gemeenten structureel aan deelnemen. Wanneer van toepassing worden externe partners bij dit overleg uitgenodigd. In het uitvoeringsoverleg en het beleidsteam komt de uitvoering van dit plan regelmatig (in principe maandelijks, maar minimaal eens per kwartaal op de agenda). Strategische aansturing Op strategisch niveau stuurt het directieoverleg sociaal domein dit plan aan. De bespreking in het directieoverleg gebeurt op basis van de jaarrapportage en/of indien escalatie noodzakelijk is. Waar nodig/gewenst sluiten partners bij dit overleg aan. Inwoner als toetssteen Om het effect van beleid te meten is de inwoner in grote mate toetssteen.

Via Samenkracht! organiseren we drie keer per jaar consultatiesessies met inwoners om het effect van ons beleid met hen te bespreken en om op te halen wat in de uitvoeringspraktijk beter kan.

Financiën (conceptbegroting, versie 10-02-2021) Nr.

Maatregel

2021

2022

2023

Beleidscapaciteit

313.061

Gezamenlijke Inkoop en Contractbeheer

268.021

2024

Dekking

313.061

313.061 BW/MO/VO

268.021)

268.021 BW/MO/VO

Pagina 31 van 45

Financieel kader Hieronder treft u de uitwerking van het financieel kader waar vanuit het beleidsplan gedurende de periode 2021 – 2024 wordt uitgevoerd. Inkomsten Bescherming en opvang wordt gefinancierd vanuit de volgende bronnen: 1. decentralisatie-uitkering beschermd wonen (centrumgemeente); 2.

eigen bijdrage beschermd wonen (centrumgemeenten);

decentralisatie-uitkering vrouwenopvang (centrumgemeente);

decentralisatie-uitkering maatschappelijke opvang (centrumgemeente);

integratie-uitkering sociaal domein (gemeenten).

Begroting bescherming en opvang gemeenschappelijke regeling Regio Gooi en Vechtstreek Deel 1 Begroting bescherming en opvang (regiodeel) Inkomsten Rijksuitkering beschermd wonen Eigen bijdrage beschermd wonen Rijksuitkering vrouwenopvang Rijksuitkering maatschappelijke opvang Totaal

2021 13.929.986 790.076 2.856.243 2.499.248 20.075.553

2022 14.084.474 790.076 2.856.243 2.499.248 20.230.041

2023 14.084.894 790.076 2.856.243 2.499.248 20.230.461

2024 14.084.894 790.076 2.856.243 2.499.248 20.230.461

De bedragen zijn gebaseerd op de decembercirculaire 2020 en daarmee prijspeil 2020. Begroting bescherming en opvang gemeentefonds

Deel 2 Begroting bescherming en opvang (gemeentedeel) Inkomsten 2021 2022 2023 2024 Blaricum 105.985 77.478 77.478 77.478 Gooise Meren Hilversum Huizen Laren Weesp Wijdemeren Totaal

546.058 853.768 390.496 105.919 182.925 227.194 2.412.345

399.181 624.125 285.462 77.429 133.722 166.084 1.763.481

a. Voor het (mogelijke) uittreden van Weesp uit (onderdelen) van het beleidsplan wordt het principe van kostenneutraliteit gehanteerd. De gevolgen van deze (mogelijke) uittreding worden momenteel onderzocht en staan nog niet in de voorliggende begroting verwerkt. In de finale versie van het beleidsplan staat deze uitwerking wel. b. Op dit moment is het financiële effect van de invoering van de zogenaamde ‘uitname Wet Langdurige Zorg’ onzeker. In het finale concept kunnen we deze uitname beter duiden. c. Veilig Thuis Gooi en Vechtstreek wordt gefinancierd vanuit de gemeentelijke bijdragen en vanuit de centrumgemeente uitkering vrouwenopvang. Eind 2020 besloot het Rijk de Veilig Thuis organisatie structureel te versterken door de centrumgemeente uitkering te verhogen met € 730.000 per jaar. Deze versterkingsgelden dienen om de toename van het aantal meldingen huiselijk geweld en kindermishandeling op te kunnen vangen. Veilig Thuis heeft slechts een klein deel van de versterkingsgelden nodig, omdat er in Gooi en Vechtstreek een sterk Veilig Thuis staat. De Regiogemeenten dragen vanaf de start van Veilig Thuis in 2015 ten opzichte van andere gemeenten in het land veel bij aan Veilig Thuis vanuit de gemeentelijke bijdrage. Dankzij deze historische gemeentelijke bijdrage staat er een sterk Veilig Thuis in Gooi en Vechtstreek.

In het kader van de gemeentelijke bezuinigingen wordt voorgesteld om per 2022 € 646.000 van de versterkingsgelden in om de gemeentelijke bijdrage aan Veilig Thuis te verlagen. In verband met besluitvorming hierover via de Regiobegroting wordt deze verlaging van de bijdrage van gemeenten aan Veilig Thuis de eindversie van het beleidsplan doorgevoerd. Pagina 32 van 45

De decentralisatie-uitkeringen beschermd wonen, maatschappelijke opvang en vrouwenopvang zijn, gefaseerd in de periode 2015 en 2018, door centrumgemeente Hilversum bij de gemeenschappelijke regeling Regio Gooi en Vechtstreek ondergebracht.. De Regio voert hiervoor de kassiersfunctie uit en rapporteert via de reguliere planning en control cyclus over de voortgang. De regie over de uitgaven is belegd bij de gemeenschappelijke regeling Regio Gooi en Vechtstreek. Hiermee is de zeggenschap over deze budgetten voor alle gemeenten gewaarborgd. De gemeenten zijn risicodragend op het budget voor bescherming en opvang. Dit betekent dat een positief resultaat ten laste wordt gebracht van de bestemmingsreserve tot het plafond van 2 miljoen euro is bereikt, het overgebleven restant resultaat wordt op basis van inwonertal over de gemeenten verdeeld. Een negatief resultaat wordt ten laste van de bestemmingsreserve gebracht tot het moment dat deze op nul staat, het overgebleven resultaat wordt op basis van inwonertal over de gemeenten verdeeld. Uitgaven (op basis van de conceptbegroting, versie 10-02-2021) In onderstaand tabel onder staan alle structurele uitgaven vermeld. Omdat er in de beleidsperiode 2017 – 2020 andere beleidslijnen gedefinieerd waren dan in de beleidsperiode 2021 – 2024, is er voor de herkenbaarheid een ‘was/wordt-lijst’ in het tabel opgenomen. Maatregel

Gezamenlijke beleidsuitvoering

2021

2022

2023

2024

313.061

313.061 )

Gezamenlijke inkoop & beheer

268.021)

268.021 )

268.021

Kassiersfunctie Beschermd wonen 2018

126.131

91.320

150.805

Beleidscoördinatie

707.213

672.403

731.887

Time-out voorziening (Respijtvoorziening)

192.829

Herstelacademie & dagbesteding door inwoners (Pak Aan)

186.323

186.178

Gemeentelijke regisseur(s)

400.000

Herstelacademie & dagbesteding door inwoners

187.209

Reg preventie en handhavingsplan (PHP)

47.000

Preventieve verslavingszorg voorzieningen (PHP)

224.838

274.838

Versterken risicotaxatie (Verwijsindex Risicojeugd)

13.566

12.500

Versterken risicotaxatie (Verwijsindex Risicojeugd)

18.492

19.558

7.500

5.000

49.000

Risicogroepen in beeld Reg agenda preventie & vroegsignalering

Pagina 33 van 45

GGZ Mantelzorg (o.a. Psychoeducatie en begeleiding van naasten van zorgmijdende verslaafden en mensen met psychiatrische problemen.)

40.000

65.000

Pilot crisiskaart

47.500

Training teams en gemeenten (Intervisie)

2.000

Preventie en perspectief

1.408.757

1.491.256

1.488.611

Beschermd wonen in natura

9.223.291

niet realiseren reductie BW plekken

400.000

Inwonerinitiatieven beschermd wonen (PGB)

784.737

Crisisopvang volwassenen en gezinnen

809.775

Opvang dak- en thuislozen (va 2021 incl. ochtendbeveiliging i.p.v. BOA)

1.692.845

Uitbreiding opvang dak en thuislozen (jongerenopvang)

493.410

Opvang vrouwen bij HG/KM: Oranjehuis

814.867

821.666

100.000

112.838

112.838 30.750

30.750

40.000

Geclusterde woningen

30.000

Interventie woningen Interventie woningen Inzet Verslavingszorg (specialistische begeleiding)

10.000

30.000

76.935

51.290

14.656.246

14.630.601

271.837

241.063

Sociaal medische zorg dak- en thuislozen

30.774

Inzet verslavingszorg (waaronder bemoeizorg/ methadon)

225.676

Centrum Seksueel Geweld Eemnes: Bijdrage aan VT Utrecht

66.577

Oplossen knelpunten vrouwen opvang Pilot 24/7 toezicht in de wijk Passende toewijzing beschermd wonen (wachtlijst beheerder) Geclusterde woningen

Beschermd en veilig thuis wonen GGZ bemoeizorg & expertise

Een sterk (24/7) Veilig Thuis Indexatie personeelskosten 2021

14.549.447

14.630.601

11.000

2.466.732

139.451

139.451 Pagina 34 van 45

Een sterk (24/7) Veilig Thuis

5.569

Een sterk (24/7) Veilig Thuis

346.758

Een sterk (24/7) Veilig Thuis

619.256

Eerste kans, tweede kans, derde kans

51.250

Uitbreiding capaciteit VT reeds besloten

165.000

Uitbreiding capaciteit VT - nog niet besloten

131.125

Aware

32.500

Zorg- en veiligheidshuis (incl. reintegratie ex gedetineerden)

200.000

Mensenhandel

154.869

Continueren MDA++

147.079

WVGGZ Claims (voorzieningen hoorplicht/consulatie)

60.664

WVGGZ Claims (voorzieningen hoorplicht/ consulatie) Behoud chatfunctie Goede zorg en hulp dankzij een integrale (keten-) benadering

20.000

Totaal Kosten

27.500

5.173.617

5.142.843

21.839.034

21.993.522

21.993.942

Financiële ontwikkelingen De doordecentralisatie van de financiële middelen voor beschermd wonen staat gepland voor 2023. Hiermee zullen alle gemeenten financieel verantwoordelijk worden voor het beschermd wonen. Dit proces zal gefaseerd verlopen waarbij regiogemeenten alleen voor nieuwe cliënten de middelen zullen ontvangen van het Rijk en de bestaande cliënten blijven onder de financiële verantwoordelijkheid van de centrumgemeenten. De middelen voor vrouwenopvang worden niet door gedecentraliseerd, de middelen voor maatschappelijke opvang op z’n vroegst per 2026. Ten aanzien van de voorgenomen fusie tussen Amsterdam en Weesp gaan gemeenten uit van een kostenneutrale uitvoering. Risico’s De overheveling van het beschermd wonen naar de Wlz gaat op basis van het principe ‘geld volgt cliënt’ en de uitname vindt plaats op basis van de werkelijke kosten van gemeenten. Het risico hierbij is gelegen in een aantal algemeenheden, zoals de indexatie en de verrekening eigen bijdrage (schatting financieel risico is echter beperkt; maximaal 100 duizend euro per jaar).

Pagina 35 van 45

Bijlage 1 – Deelname Eemnes In de onderstaande tabel is per maatregel aangegeven of de gemeente Eemnes deelneemt. Maatregel

Eemnes

Preventie en perspectief Implementatie sluitende aanpak (PGA,WVGGZ, MDA++)

Gemeentelijke regisseur(s)

Inzet consulatie & advies

Crisiskaart en GGZ Mantelzorg

Herstelacademie & dagbesteding door inwoners

Voorlichtingscampagnes en preventie en vroegsignalering

deels

Veilig en beschermd thuis wonen Passende toewijzing beschermd wonen

Scheiden huren en zorg

Beschermd wonen in natura

Inwonerinitiatieven beschermd wonen

Opvang dak- en thuislozen

Sociaal medische zorg dak- en thuislozen

Opvang vrouwen bij HG/KM

Eerste kans, tweede kans, derde kans

nee

Pilot 24/7 toezicht in de wijk

Inzet verslavingszorg

Goede zorg en hulp dankzij een integrale (keten-) benadering Een sterk Veilig Thuis

nee

Verwijsindex risicojongeren

nee

Ambulante crisisdienst 18-

nee

Pilot gebundelde ambulante crisiszorg

nee

Crisisopvang jeugdwet

nee

Gedwongen opname jeugdwet

nee

Aanpak uitbuiting en mensenhandel

deels

Randvoorwaarden Gezamenlijke beleidsuitvoering

Gezamenlijke inkoop & beheer

Stopzetten gemeentelijke bijdrage

Pagina 36 van 45

Bijlage 2 – Participatieparagraaf Dit beleidsplan is tot stand gekomen in samenwerking met (vertegenwoordigers) van cliënten, ervaringsdeskundigen, naasten en maatschappelijke partners. Hieronder volgt een korte samenvatting van hun inbreng. In de bijlagen zijn de verslagen met meer toelichting te vinden Wie hebben we geraadpleegd? o Ervaringsdeskundigen van de klankbordgroep herstel en leden van de cliëntenraad van Kwintes en GGZ Centraal o Ervaringsdeskundigen van de klankbordgroep Huiselijk geweld en kindermishandeling o Ypsilon, Familieraden van GGz Centraal en een vertegenwoordiger van familie organisaties MIND. Zij hebben deelgenomen aan de bijeenkomst met ambulante aanbieders. Daarnaast brengen zij dringend het advies van 2019 van de familie werkgroep uit het herstelnetwerk opnieuw onder de aandacht. o De lokale adviesraden hebben tussentijds een advies uitgebracht en, als officiële adviesorganen, ook een definitief advies gegeven. Dat advies en de verwerking daarvan is integraal terug te vinden in de bijlagen. o Maatschappelijke partners Aandachtspunten ervaringsdeskundigen en leden van de cliëntenraden van Kwintes en GGZ Centraal 1.

Zichtbaarheid en vindbaarheid: communicatie. Bij alle onderwerpen komt steeds hetzelfde aandachtspunt naar voren: veel hulp, ondersteuning en/of activiteiten zijn goed en passend maar helemaal niet bekend bij de mensen die er gebruik van kunnen maken.

Herstel, herstelgericht werken en ervaringsdeskundigheid centraal zetten. o Ga door met herstelactiviteiten o Versterk de inzet van ervaringsdeskundigheid, ook bij uitvoeringsdiensten en in de wijk o Realiseer structureel een respijt voorziening o Zorg dat de crisiskaart beschikbaar is voor iedereen de dat wil of er baat bij heeft o Deze punten zijn cruciaal voor persoonlijk en maatschappelijk herstel

Realiseer voldoende en passende dagactiviteiten en/of mogelijkheden voor vrijwilligerswerk, scholing, re-integratie en werk voor alle doelgroepen B en O.

Meer aandacht voor preventie én hulp bij schulden.

Pak het tekort aan voldoende betaalbare & passende woningen aan (bij dakloosheid en uitstroom uit beschermd wonen). Zorg voor voldoende passende woonvormen.

Zorg voor een warme overdracht tussen instanties, tijdige communicatie, een duidelijk aanspreekpunt en actieve regie en betrek cliënt en naasten bij de planvorming en de uitvoering daarvan.

Aandachtspunten ervaringsdeskundigen Huiselijk geweld en kindermishandeling 1. Zet in op het bestrijden van het taboe, maak huiselijk geweld beter bespreekbaar. Zorg voor preventie en doe mee aan onderzoek. 2. Zorg voor goede informatie voor slachtoffers. 3. Borg de inzet van ervaringsdeskundigheid binnen het herstelnetwerk én bij Veilig Thuis. 4. Aandacht voor pleger- aanpak en voor traumasensitiviteit bij professionals. 5. Behoud chatfunctie Veilig Thuis en borg MDA++ voor meest complexe HG- zaken. Pagina 37 van 45

6. 7.

Ga door met Handle with Care. Faciliteer netwerkgroepen zoals de klankbordgroep en de Lokale Alliantie Financieel veilig ouder worden.

Aandachtspunten organisaties familie en naasten 1. De basisondersteuning van naasten en familie GGZ en verslaving ontbreekt in Gooi en Vechtstreek. o Psycho-educatie. o Lotgenotencontact o Ondersteuning in het omgaan met de situatie (individueel of in groep) met trainingen en de inzet van een ervaringsdeskundige familiecoach o Maak de pilot respijtvoorziening structureel 2.

Mantelzorgondersteuning is een lokale taak maar moet wel opgenomen worden in het regionaal beleidsplan. De afgelopen vier jaar hebben laten zien dat de juiste ondersteuning niet door afzonderlijke gemeenten gerealiseerd wordt door gebrek aan aandacht en/of te kleine omvang van de doelgroep om de ondersteuning per gemeente te kunnen realiseren.

Aandachtspunten maatschappelijke partners 1. Voorkom dakloosheid en draag zorg voor het voorkomen van huisuitzettingen wanneer hier alleen huurschulden aan ten grondslag liggen en blijf inzetten op projecten zoals ‘vroeg erop af’ (schulden voorkomen); 2. Behoud en ontwikkel HMD (Huisvesting Maatschappelijke Doelgroepen) door; 3. Zet in op iedereen een eigen voordeur, of dit nu binnen een instelling of in een wijk is; 4. Draag zorg voor voldoende beschikbare woningen in verschillende varianten (waarmee tijdelijk en langdurig huren mogelijk wordt); 5. Verbindt en ontschot het voorveld met de maatwerkvoorzieningen; 6. Hilversum kent Buurtcirkels, zet deze ook op in andere gemeenten; 7. Werk aan maatschappelijke acceptatie van inwoners die kwetsbaar zijn, zet in op anti stigma en zorg dat gemeenten, aanbieders en wijken hierin goed afstemmen; 8. De wachtlijsten/-tijden in de Geestelijke gezondheidszorg zijn lang, waardoor inwoners veelal ook lang afhankelijk raken van begeleiding, beschermd wonen en of maatschappelijke opvang (ter overbrugging naar behandeling). Verstrek de samenwerking met de Zorgverzekeraar op dit punt.

Pagina 38 van 45

Bijlage 3: Maatschappelijke ontwikkelingen In deze bijlage worden de maatschappelijke trends en ontwikkelingen beschreven die van invloed zijn op het beleid voor de bescherming en opvang van onze meest kwetsbare inwoners. Meer inwoners met (complexe) GGZ problematiek wonen thuis in de wijk Het Rijksbeleid dat inwoners met problemen op het gebied van geestelijke gezondheid zoveel als mogelijk zelfstandig thuis (blijven) en dat de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) zoveel als mogelijk thuis aangeboden wordt heeft geleid tot een verschuiving van verblijf in instellingen naar verblijf thuis, én dat de intramurale zorgplaatsen (bedden in instellingen) fors zijn afgebouwd. In de Gooi en Vechtstreek gaat het om een afname van 30% in beddencapaciteit. Begeleiding thuis is in sommige gevallen wegens de hoge intensiteit kostbaar. Zolang inwoners in behandeling zijn, wordt dit bekostigd uit de zorgverzekeringswet. De aanpalende voorzieningen, zoals een uitkering, extra ondersteuning en dagbesteding, worden bekostigd door de gemeenten. In 2019 hebben gemeenten hier €50 miljoen aan extra rijksgelden voor gekregen. Oplopend tot structureel €95 miljoen vanaf 2022. Vooral voor de 1,5% van de inwoners met ernstige psychische aandoeningen, die zorg en ondersteuning nodig hebben op alle levensgebieden, is het van belang dat partners uit het zorg- en sociaal domein goed met elkaar samen werken.

Meer incidenten rondom verwardheid Het aantal incidenten rondom personen met verward gedrag loopt met gemiddeld 20% per jaar op. Landelijk is een vergelijkbare trend te zien. Het gaat hierbij om mensen die de grip op hun leven (dreigen te) verliezen en waarbij veelal veel problemen tegelijkertijd spelen. Te denken valt aan inwoners met psychische problemen, een licht verstandelijke beperking, dementie en/of verslaving. Maar ook mensen met levensproblemen die iemand boven het hoofd dreigen te groeien kunnen verward gedrag vertonen. Denk dan aan ernstige schulden, dakloos zijn en/of verlies van dierbaren. Vaak gaat het om een combinatie van levensproblemen en een aandoening of beperking (Schakelteam, 2017). Hieronder treft u een overzicht van het aantal meldingen rondom verwardheid in de periode 2017-2019:

Blaricum Eemnes Gooise Meren Hilversum

2017

2018

2019

23 31 148 565

20 33 223 606

37 34 310 730

144 48 46 49

246 80 69 46

Huizen 124 Laren 44 Weesp 45 Wijdemeren 30 Bron: politie Midden-Nederland

Meer inwoners hebben (ontwrichtende) schulden De Gooi en Vechtstreek kent 114.395 huishoudens. Naar inschatting heeft 20% van de huishoudens te maken met risicovolle schulden, problematische schulden of zit in een schuldhulpverleningstraject. Het betreft zo’n 22.879 huishoudens. Een zeer klein deel van inwoners met problematische schulden maakt gebruik van een hulpverleningstraject vanuit de gemeente. Het overgrote deel van inwoners maakt geen gebruik van (gemeentelijke) ondersteuning op dit gebied. Gemiddeld duurt het vijf jaar voordat inwoners met schulden zich bij de gemeente melden voor hulp. Omdat steeds minder mensen een financiële buffer hebben om financiële tegenslagen op te vangen (tenminste 40% van de huishoudens in onze regio), zien we het aantal mensen met betalingsproblemen en steeds toenemen. Pagina 39 van 45

Voor de doelgroep van bescherming en opvang is met name de toename van mensen met psychosociale problematiek en schulden een probleem. Dit probleem wordt wegens de gevolgen van de corona-crisis op de financiële draagkracht van inwoners alleen maar meer nijpend. Gebrek aan weerbaarheid, psychiatrie en verslavingen als oorzaak voor schuldenproblematiek zorgen ervoor dat mensen ook lastig ook weer uit de schulden te krijgen zijn. Een integrale aanpak van schulden, zorg en ondersteuning is dan nodig. Hoger werkloosheidscijfer onder kwetsbare inwoners zorgt voor minder zelfstandigheid (Geestelijke) gezondheidsproblemen en beperkingen hangen samen met een grotere kans op instroom in WW vanuit werk en een grotere kans op instroom in de bijstand (al dan niet vanuit WW). Cijfers van het CBS laten zien dat ongeveer de helft van de 18- tot 75-jarigen die behandeld worden in de geestelijke gezondheidszorg werk heeft, ruim een derde heeft een uitkering. Eenmaal in de uitkering is de kans om weer uit te stromen naar duurzaam werk kleiner voor degenen met een (geestelijke) gezondheidsprobleem. Iemand zonder (geestelijke) gezondheidsproblemen heeft gemiddeld een kans van 6,7 procent om uit te stromen uit bijstand richting duurzaam werk. Voor iemand met psychische gezondheidsproblemen is die kans 3,6 procent.

Iemand met zowel psychische als somatische gezondheidsproblemen heeft een nog kleinere kans: 2,8 procent. Wegens de gevolgen van de corona-crisis neemt dit probleem de komende jaren alleen maar toe. Omdat de arbeidspositie van werkloze kwetsbare inwoners kwetsbaarder wordt. Uit onderzoek blijkt dat (betaalde) arbeid de mentale gezondheid en de fysieke gezondheid verbetert en de controle over het eigen leven en zelfwaardering vergroot. Kortom, werk laat psychische klachten afnemen, terwijl werkloosheid of inactiviteit ze juist versterkt. Werk heeft een positief effect omdat het structuur biedt, voor sociale contacten zorgt en bijdraagt aan het gevoel van eigenwaarde. Aanpakken van werkloosheid en activiteit is een belangrijke ‘knop’ om aan te draaien als het gaat om het terugdringen van psychische kwetsbaarheid en het vergroten van de mentale weerbaarheid. Het aantal daklozen is verdubbeld Het aantal dak- en thuislozen is in Nederland in minder dan tien jaar tijd meer dan verdubbeld: van 18.000 in 2009 naar bijna 40.000 mensen in 2018 (CBS, 2019). In 2019 kende de regio Gooi en Vechtstreek 296 daklozen en naar schatting 225 thuislozen. Deze laatste categorie is gebaseerd op het aantal briefadressen en is daarmee een onderschatting. Er zijn namelijk ook thuisloze inwoners die inwonen bij familie of vrienden en op dat adres zijn ingeschreven.

Gemiddeld verblijven daklozen 3-6 maanden in de opvang, waarbij de uitschieters naar boven voornamelijk gezinnen betreffen. De capaciteit van de opvang is de afgelopen jaren verdubbeld en zit met haar ruim 54 opvangplaatsen nagenoeg altijd vol. Voor gezinnen is soms sprake van een wachttijd van een aantal weken terwijl zij steeds moeilijker (veilig) kunnen worden opgevangen in hun eigen netwerk. Hetzelfde beeld ontstaat rondom de jongerenopvang die eind 2018 geopend is. Steeds meer mensen worden dakloos als gevolg van ambulantisering van de zorg, het complexer worden van de samenleving en sterker stijgende (huur)prijzen dan inkomens. Het overgrote deel van deze daklozen behoorden al langer tot de meest kwetsbare groepen. Ook vijf tot tien jaar voor ze dakloos werden, waren zij vaak al in hoge mate uitkeringsafhankelijk. Financiële problemen, al dan niet in combinatie met GGZ/verslavingsproblematiek en geen/klein sociaal netwerk, zijn de grootste risicofactoren voor dakloosheid. De jaarlijkse uitgaven voor de maatschappelijke opvang staat op €3.945.026,-, Deze kosten worden gedekt enerzijds gedekt door de rijksuitkering die hiervoor beschikbaar is gesteld. Omdat deze uitkering niet toereikend is, wordt de Rijksuitkering voor beschermd wonen aangewend om de kosten te dekken.

Het betreft een uitname van €1.423.777,-, wat 36% van de totale kosten voor de maatschappelijke opvang betreft. Omdat de Rijksuitkering voor beschermd wonen de komende jaren afneemt (wegens de doordecentralisatie van beschermd wonen en wegens de verschuiving van een Pagina 40 van 45

deel van beschermd wonen naar de Wet Langdurige Zorg), vormt dit een groot risico voor de financiering van de maatschappelijke opvang. Hier komt bij dat het aantal daklozen jaarlijks met 3% per jaar toeneemt, wat neerkomt op 1-2 extra opvangplaatsen per jaar. Andere keuzes over de financiering van de maatschappelijke opvang zijn daarom hard nodig. Spanning op de woningmarkt maakt minder goede aansluiting woonbehoefte van kwetsbaren De ambulantisering van de zorg en de invoering van de Wet verplichte ggz (Wvggz) zorgen er voor dat steeds meer bewoners vanuit de maatschappelijke opvang, Beschermd Wonen en bewoners van instellingen voor LVB (mensen met een licht verstandelijke beperking) of geestelijke gezondheidszorg in aanmerking komen voor zelfstandige woonruimte. Dit in een tijd waarin de druk op de woningmarkt hoog is en alleen maar oploopt. De vraag naar woningen is groter dan het beschikbare aanbod. In de Gooi en Vechtstreek komen per jaar circa 1.400 sociale huurwoningen beschikbaar. Deze woningen worden via Woningnet regionaal aangeboden. 6o procent hiervan wordt verhuurd aan starters en 40 procent aan doorstromers. Met de toenemende druk op de woningmarkt, wordt het dus ook moeilijker om kwetsbare inwoners – zoals bijvoorbeeld dak- en thuislozen, ex-verslaafden en voormalige gedetineerden – te huisvesten.

Deze specifieke groepen brachten in 2017 gemiddeld acht maanden door in de opvang voordat ze konden doorstromen naar een geschikte woonvorm met begeleiding. In 2013 was dat nog vier maanden. We zullen de kwantitatieve en kwalitatieve woonvraag van inwoners met een zorgvraag die vallen onder de reikwijdte van dit beleidsplan goed in beeld te brengen. De resultaten van deze onderzoeken worden onderdeel van de bouwopgave bij nieuwbouw van gemeenten en worden meegenomen bij de woonruimteverdeling van de bestaande sociale woningvoorraad. In de Gooi & Vechtstreek is sinds 1 juli 2019 een huisvestingsverordening van kracht waarmee cliënten die langer dan een jaar verblijven in beschermd wonen of maatschappelijke opvang en actief reageren op passende woningen, in aanmerking komen voor een urgentieregeling. Toenemend beroep op beschermd wonen De vraag naar beschermd wonen is de afgelopen jaren aanzienlijk toegenomen. Dit komt onder andere doordat het aantal klinische GGz en forensische zorg plaatsen vanaf 2012 gedaald is met 30% en de zorgvraag hierdoor verschuift naar het sociaal domein. Deze verschuiving zorgt niet alleen voor een toename van de vraag in het sociaal domein, maar maakt de zorg ook complexer, langduriger en (daardoor) meer kostbaar. Ook worden oplossingen voor woonvragen door gemeenten steeds vaker gezocht binnen de beschermd wonen voorzieningen.

De toenemende vraag naar beschermd wonen maakt tevens dat de wachtlijsten oplopen. Dit is een vraagstuk dat landelijk speelt. Bij 27% van de gemeenten is er sprake van oplopende wachtlijsten. Bij 10% van de gemeenten is er sprake van een afname. Verder zien we dat de gemiddelde wachttijd van inwoners op de wachtlijst toeneemt. Deze is van gemiddeld 30 weken in 2018 naar 35 weken in 2019 toegenomen. Daar waar in 2018 gemiddeld 90 inwoners op een wachtlijst stonden voor beschermd wonen, heeft de wachtlijst nu een omvang van zo’n 120-130 inwoners. Tegelijkertijd is de capaciteit voor beschermd wonen de afgelopen jaren uitgebreid van 266 plaatsen in 2017 naar 275 in 2020. Een beschermd wonen plaats kost per jaar gemiddeld 52 duizend euro per jaar (prijspeil 2020). Sinds 2017 is er een centrale wachtlijstbeheerder, die vraag en aanbod afstemt met de aanbieders, die de wachtlijst actueel houdt in afstemming met de gemeenten en die adviseert bij alternatieve oplossingen ter overbrugging en of bij vragen met een hoge urgentie. Pagina 41 van 45

Stijging van meldingen huiselijk geweld, kindermishandeling en ouderenmishandeling In Nederland zijn we er de afgelopen jaren onvoldoende in geslaagd om fundamenteel het verschil te maken in het terugdringen van huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit betekent niet dat er niks gebeurt, maar het is niet genoeg. We zien dat ondanks alle inzet op huiselijk geweld en kindermishandeling, het aantal meldingen elk jaar blijft toenemen. Landelijk betreft het een stijging van gemiddeld 20%, die ook in onze regio zichtbaar is. De sterke stijging in 2019 had deels ook te maken met de invoering van het vernieuwde handelingsprotocol en de radarfunctie van Veilig Thuis. Dit jaar verwachten we voor eerst een stabilisatie van het aantal meldingen. Of deze stabilisatie het effect is van de Corona- maatregelen of de komende jaren nog zal doorzetten is nog onbekend.

Registratie Veilig Thuis 2018

Advies en ondersteuning Meldingen

2019

2020

Stijging 2019 tov 2018

1306

1622

1632

20%

1211

1620

1459

25%

Stijging 2020 tov 2019 9% lichte daling

Aantal meldingen/ adviezen per gemeente in 2020 Melding Advies Totaal Blaricum 39 43 82 Laren 43 56 99 Huizen 250 215 465 Gooise Meren 255 253 508 Weesp 97 67 164 Wijdemeren 126 92 218 Hilversum 649 591 1240 Onbekend 0 315 315 Totaal 1459 1632 3091 Bij een advies denkt Veilig Thuis mee met betrokkenen of professionals over de ernst van de situatie en wat mogelijke vervolgstappen kunnen zijn. De cliënt blijft anoniem. Bij een melding maakt Veilig Thuis een beoordeling van de veiligheid en wordt met alle betrokkenen actief samengewerkt om de situatie weer veilig te maken.

Feiten over huiselijk geweld: - 5,5% van de volwassenen heeft in de afgelopen 5 jaar een voorval van fysiek huiselijk geweld meegemaakt. In 20% van deze gevallen gaat het om structureel geweld. o Als we deze cijfers vertalen naar de Regio Gooi en Vechtstreek gaat het om ruim 11.000 volwassenen die weleens een gewelddadige gebeurtenis hebben meegemaakt waarvan ruim 2300 te maken heeft met structureel fysiek of seksueel geweld. o Sommige groepen lopen extra risico zoals ouderen en LHBTIQ terwijl zij nog niet goed in beeld zijn. - 12% van de scholieren meldt dat zij weleens lichamelijk geweld hebben meegemaakt. - 3% van alle kinderen maakt ernstig en structureel geweld mee. Dit gaat bijna altijd om geweld van de ouder (vaak de moeder) naar het kind. - 2,5 % van alle kinderen heeft te maken met huiselijk geweld (geweld tussen de ouders) en kindermishandeling.

Pagina 42 van 45

Als we deze cijfers vertalen naar de Regio Gooi en Vechtstreek gaat het om ruim 1600 kinderen die te maken hebben met ernstige en structurele kindermishandeling en ruim 6500 kinderen die weleens lichamelijk geweld meemaken. 1 op de 20 ouderen (65+) krijgt ooit te maken krijgt met mishandeling door familie/ mantelzorgers, professionele zorgverleners of vrijwilligers. Op dit moment komen verreweg de meeste meldingen bij Veilig Thuis nog van de politie de (ongeveer 2/3 ). Dat betekent dat Veilig Thuis pas een melding krijgt als de situatie hoog is opgelopen. Tegen die tijd kunnen er al hardnekkige patronen zijn ontstaan, die moeilijk te doorbreken zijn. Dit blijkt ook uit recent onderzoek (Verweij Jonker) in de Regio Gooi en Vechtstreek onder gezinnen die te maken hebben gehad met Veilig Thuis. o

Op dit moment zijn centrumgemeenten verantwoordelijk voor de middelenstroom voor beschermd wonen en de maatschappelijke opvang. Vanaf 2022 worden gemeenten door het Rijk gefaseerd verantwoordelijk gemaakt voor de financiën van beschermd wonen. Vanaf 2026 komt de mogelijkheid 5 van de doordecentralisatie van de maatschappelijke opvang beleidsmatig aan de orde . De vrouwenopvang wordt niet door gedecentraliseerd. Voor gemeenten in de Gooi en Vechtstreek heeft bovengenoemde doordecentralisatie weinig effect. Gemeenten continueren de huidige samenwerking waarbij zij reeds samen invulling geven aan de financiële verantwoordelijkheid voor beschermd wonen de maatschappelijke opvang én hier – via dit beleidsplan- gezamenlijk beleid op hebben geformuleerd. Overheveling van een deel van beschermd wonen vanuit de Wmo naar de Wet langdurige zorg Vanaf 2021 wordt een deel van het volume van beschermd wonen uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (en dus de verantwoordelijkheid van gemeenten) overgeheveld naar de Wet langdurige zorg. Het betreft de zorg voor inwoners die vanwege een psychische stoornis blijvend behoefte hebben aan permanent toezicht of 24 uur per dag zorg nabij nodig hebben.

Voor gemeenten betekent de overheveling van een deel van beschermd wonen naar de Wlz dat de omvang van inwoners waar gemeenten een zorgplicht voor heeft afneemt, dat het aantal locaties voor beschermd wonen dat door gemeenten wordt bekostigd afneemt, dat de uitgaven voor beschermd wonen afnemen én dat gemeenten een lagere Rijksuitkering voor beschermd wonen ontvangen. In cijfers en bedragen uitgedrukt, komt dit naar verwachting op het volgende neer: - Aantal cliënten dat vanuit de Wmo overgeheveld wordt naar de Wlz: circa 165 (60% van het totaal) - Verwachtte afname van uitgaven: van circa €15.500.000,- (prijspeil 2020) naar circa €6.100.000,- Verwachtte afname Rijksinkomsten: van circa €18.000.000 (prijspeil 2020) naar 9,2 miljoen (afhankelijk van op basis van de kosten worden uitgenomen.

De decentralisatie uitkering vrouwenopvang wordt niet door- gedecentraliseerd. Pagina 43 van 45

Bijlage 4 Was-Wordt-lijst Hieronder stat uitgewerkt hoe de maatregelen uit het beleidsplan 2017 een plek hebben gekregen in het nieuwe beleidsplan. Nr.

Maatregel

Preventie en Perspectief

Beschermd en veilig thuis wonen

Goede hulp en zorg dankzij een integrale ketenbenadering

Echte betrokkenheid 1 2

Implementatie sluitende aanpak Gemeentelijke regisseur(s)

Inzet consulatie & advies

Cliënten aan tafel

Crisiskaart

Herstelacademie & dagbesteding Samenkracht door inwoners

23. Door ontwikkeling sluitende aanpak kwetsbare inwoners 23. Door ontwikkeling sluitende aanpak kwetsbare inwoners

7d. Voorkomen van complexe roblematiek 4. Crisiskaart ondersteunt eigen regie 1. Herstel cliënten en naasten

Preventie & Vroegsignalering 8

Voorlichtingscampagnes )

9 10

Implementeren nieuwe Meldcode Verwijsindex risicojongeren

Veilig & beschermd thuis wonen Een sterk Veilig Thuis

7c. Voorkomen van complexe problematiek 28 Huiselijk geweld, seksueel geweld, ouderen- en

21. Huisvesting maatschappelijke doelgroepen

Eerste kans, tweede kans, derde kans Voorbereiden pilot 24/7

toezicht de wijk in de wijk Pilot 24/7intoezicht

Inzet verslavingszorg

15. Van beschermd wonen naar beschermd thuis

Gebundelde & hoogwaardige crisiszorg Versterken risicotaxatie

Ambulante crisisdienst 18-

18 19

Voorbereiden pilot gebundelde ambulante crisiszorg Pilot gebundelde ambulante

crisiszorg Crisisopvang jeugdwet

Crisisopvang volwassenen en gezinnen Gedwongen opname jeugdwet

22 23 24

Versterken veiligheid bij (crisis)opvang Haalbaarheidsonderzoek

26 Huiselijk geweld, seksueel geweld, ouderen- en kindermishanleing

Afgerond 7.d Voorkomen van complexe problematiek

28 Huiselijk geweld, seksueel geweld, ouderen- en kindermishanleing Opgenomen in dienstenaanbod Veilig Thuiseweld, ouderen- en kindermishanleing Opgenomen in beleid jeugd 10. Voldoende kleinschalige opvang Opgenomen in beleid jeugd 10. Voldoende kleinschalige opvang

passend vervoer Beschermde woon- & opvangplekken Pagina 44 van 45

25 26

Passende toewijzing beschermd wonen Scheiden huren en zorg

12. Van beschermd wonen naar beschermd thuis 15. van beschermd wonen naar beschermd

Beschermd wonen in natura

thuis Van beschermd wonen naar beschermd thuis

Van beschermd wonen naar beschermd thuis

Uitbreiding aanbod beschermd wonen Inwonerinitiatieven beschermd

wonen Opvang dak- en thuislozen

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10211628/1