OUD 404-85 Bijlage 1 Jaarstukken 2024
Tekst van het document
In 2024 implementeren we (afhankelijk van wetgeving) de WAMS (Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein), met als doel om knelpunten bij uitwisselen van persoonsgegevens weg te nemen in complexe problematiek.
Jaarrekening 2024
Pagina 30
Actielijn 8: Een thuis voor kwetsbare inwoners In deze actielijn brengen wij de ontwikkelingen rondom wonen en zorg samen voor specifieke doelgroepen. We denken daarbij aan regionale plannen rondom het Integraal Zorg Akkoord en de verplichte regionale Woonzorg visie en het convenant Beschermd Wonen. Daarnaast hangt deze actielijn ook samen met de lokale Woon zorg visie en de doorontwikkeling van Beschermd Thuis. Voor de jeugd werken we in Noord-Holland samen aan een Thuis voor Noordje. 8.a. Wij zorgen ervoor dat er overeenkomsten zijn gesloten met aanbieders voor het bieden van Beschermd Thuis. 8.b. Wij werken regionaal samen om de uitstroom uit intramurale woonvoorzieningen te bevorderen. 8.c. Wij geven uitvoering aan de lokale woon-zorgvisie. 8.d. Wij zijn betrokken bij het opstellen van een regionale woon-zorgvisie. Wat hebben we daarvoor gedaan? Actielijnen en gekoppelde activiteiten Actielijn 1: Gezonde inwoners 1.a. In 2024 wordt er naast de logeermogelijkheid, ook laagdrempelig dagverblijf in het Buitenhuis aangeboden, met als doel ontmoeting en ontspanning voor de gast en ontzorgen voor de mantelzorger. 1.b. Eind 2024 is er de mogelijkheid om deel te nemen aan een cursus valpreventie voor Waterlanders. 1.c. Eind 2024 is er een mogelijkheid om deel te nemen aan de cursus Cognitieve fitness. Actielijn 1: Realisatie 1.a.
Vanaf 2023 worden er dag arrangementen aangeboden in het Buitenhuis o.a. Coffee & Care. In 2025 wordt deze vorm van ondersteuning naar verwachting meegenomen in de aanbesteding Wmo maatwerk. 1.b. Onder leiding van de GGD zijn vanaf eind 2023 alle partijen in de valpreventieketen bij elkaar gebracht. Begin 2024 zijn er stappen gemaakt in het maken van afspraken rondom de keten. De fysiopraktijken geven valpreventie-cursussen en diëtisten leveren daarbij informatie over wat voeding hierin kan bijdragen. In januari 2025 zijn de (keten)afspraken regionaal vastgesteld. 1.c. In 2023 is er gestart met een cursus cognitieve fitness in Ilpendam. Deze wordt structureel doorgezet door eigen inwoners van Ilpendam. In 2024 is er een cursus gestart op Marken. Er worden afspraken gemaakt om hier ook een structurele doorgang aan te geven. Na de zomer 2024 zijn twee groepen gestart in Monnickendam. In verband met de wachtlijst starten er begin 2025 nog twee groepen in Monnickendam. In de 2e helft van 2025 wordt gekeken naar mogelijkheden in Broek in Waterland. Actielijn 2: Optimaal opgroeien 2.a. De inzet van lichte individuele hulpverlening door het jongerenwerk evalueren medio 2024. 2.b. In 2024 is er een lokale of regionale coalitie Kansrijke start. 2.c. In Q1 2024 is de website van het Centrum Jeugd en Gezin Waterland een betrouwbare vindplek voor informatie. 2.d.
In 2024 wijzen wij twee locaties van kinderopvangorganisaties aan als locaties voorschoolse educatie 2.e. In 2024 zijn er duidelijke afspraken vastgelegd over de overgang voorschoolsvroegschools.
Jaarrekening 2024
Pagina 31
Actielijn 2: Realisatie 2.a. De evaluatie heeft plaatsgevonden. De ondersteuning van het jongerenwerk wordt door de zorgregisseurs en de inwoners als waardevol ervaren en wordt voorgezet in 2025. 2.b. Er is ambtelijk overleg voor het opzetten van de regionale coalitie Kansrijke Start (verplichting vanuit GALA). Voor het opzetten van de coalitie wordt gekeken naar al bestaande overlegstructuren van de partners in het voorveld (zoals verloskundigen en kraamzorg) om ervoor te zorgen dat er geen taakverzwaring komt voor onze samenwerkingspartners en de coalitie ondersteunend is. Door vertrek van de projectleider heeft dit project vertraging opgelopen. In het kader van Kansrijke Start is onder andere ‘BoekStart’ opgezet in 2024. Dit wordt in 2025 gevolgd door een serie activiteiten voor jonge kinderen en ouders uitgevoerd door Bibliotheek Waterland. 2.c. Eind 2023 is er overleg geweest met onze partner die de website beheert. Op basis van dit overleg zijn er aanpassingen gedaan aan de website Centrum Jeugd en Gezin. In 2024 was er geen capaciteit beschikbaar om de website te evalueren en aan te passen. 2.d. In de 2 helft van 2023 is de regisseur Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) vertrokken. Er was daarna geen kennis en capaciteit om het project voort te zetten, waarin wij samen met kinderopvangorganisaties opvanglocaties wilden omvormen naar locaties voor voorschoolse educatie.
Vanaf september 2024 is een nieuwe projectleider gestart. Vanaf Q1 starten de medewerkers kinderopvang met de opleidingen, zodat bij meerdere locaties VVE geboden kan worden. 2.e. De afspraken worden vastgelegd in de eerste helft van 2025. e
Actielijn 3: Iedereen doet mee 3.a. Eind 2024 hebben we de monitoring van de vroegsignalering op orde om te kunnen onderzoeken wie er gebruik maakt van minimaregelingen. 3.b. Eind 2024 hebben wij de minimaregelingen behouden of aangepast. 3.c. In 2024 start het Sociaal Team voor Waterlanders die (hulp-)vragen hebben over zorg, welzijn, werk en inkomen. Actielijn 3: Realisatie 3.a. Met vroegsignalering bedoelen wij de meldingen van de vaste lasten partners en hulpaanbod voor inwoners met betalingsachterstanden. Door personele frictie is dit niet volledig uitgevoerd en hebben wij beperkt data over de signaleringen. Wij regelen de uitvoering in 2025 op een andere wijze. 3.b. In 2024 zijn wij gestart met het doornemen, afstemmen van de uitvoerbaarheid en de actualiteit op lokale en landelijke ontwikkelingen van de minimaregelingen. In 2025 doen wij voorstellen voor eventuele wijzigingen in het beleidsplan ‘bestaanszekerheid en de schuldhulpverlening 2025-2028’. 3.c. Fase 1 van het Sociaal Team is het organiseren van een centrale toegangspoort voor informatie en adviesvragen en/of dienstverlening, zowel fysiek als digitaal. In Q4 is de digitale toegangspoort online gekomen; de Sociale Kaart ‘Wegwijzer Waterland ’ met alle beschikbare vrij-toegankelijke initiatieven en voorliggende voorzieningen. Deze kaart wordt in 2025 verder ingericht, verbeterd en actief gepromoot.
De fysieke kant (bemensing) van de toegangspoort is gerealiseerd (Team Toegang), maar nog niet operationeel. Actielijn 4: Ondersteuning op maat 4.a. In 2024 bieden wij ambulante ondersteuning ter voorkoming van plaatsing in een voorziening voor beschermd wonen. 4.b. In 2024 bieden wij meer maatwerk aan statushouders zodat de uitstroom naar werk of opleiding vergroot wordt.
Jaarrekening 2024
Pagina 32
4.c. 1. In 2024 sluiten wij nieuwe overeenkomsten met zorgaanbieders voor het leveren van Wmo zorg en ondersteuning vanaf 2025. 2. In 2024 nemen we een besluit over de voortzetting van de GR en de daaronder hangende Dienstverleningsovereenkomst (DVO’s) voor inkoop en contractmanagement Jeugd en Wmo. 4.d. In 2024 bieden wij meer maatwerk in de schuldhulpverlening aan inwoners die middels de vroeg signalering in beeld worden gebracht. Actielijn 4: Realisatie 4.a. De aanbesteding voor “beschermd thuis” is afgerond en per 1 juli 2024 zijn er contracten aangegaan met verschillende aanbieders. 4.b. Waterland is een overeenkomst aangegaan met NewBees. Deze organisatie ondersteunt statushouders bij hun participatie in de Nederlandse samenleving. Waterland heeft ook een overeenkomst afgesloten met TopTaal/ROCA voor het uitvoeren van een mbo entree+taal route binnen de inburgering. Bij deze route krijgen inburgeraars taalonderwijs en volgen ze tegelijkertijd een vakopleiding, wat de kansen op de arbeidsmarkt vergroot. De eerste inburgeraars zijn in Q4 2024 begonnen met trajecten. De eerste trajecten worden naar verwachting eind 2025 afgerond. 4.c. 1. De contracten met zorgaanbieders worden opnieuw met een half jaar verlengd. Wij verwachten dat de nieuwe overeenkomsten ingaan per juli 2026. Het aanbestedingstraject heeft een langere doorlooptijd dan verwacht i.v.m.
de transformatie van de zorg (meer algemene voorzieningen in plaats van maatwerkvoorzieningen). 2. In december 2024 zijn de GR decentralisaties en de daaronder hangende DVO’s Wmo en Jeugd verlengd. 4.d. Wij sluiten in 2025 een nieuwe overeenkomst met de Kredietbank in 2025 voor schuldhulptrajecten en maken afspraken over preventie en nazorg om nieuwe schulden te voorkomen. Actielijn 5: Leefbare kernen 5.a. In 2024 is er een sociale kaart waar het cultuur- en welzijnsaanbod in meegenomen wordt. 5.b. In 2024 hebben wij samen met de dorps- en buurthuizen een visie op het sociaal cultureel werk in alle kernen ontwikkeld. Actielijn 5: Realisatie 5.a. Naar aanleiding van de input van medewerkers van de gemeente, zorgaanbieders, welzijnsorganisaties, dorpshuizen, sportorganisaties, etc. is de basisversie van de sociale kaart “Wegwijzer Waterland” gerealiseerd. Deze kaart wordt in 2025 verder ingericht, verbeterd en actief gepromoot. 5.b. De visie is besproken in de raad waarmee een richting is gekozen om verder uit te werken: de marktverkenning naar de mogelijkheden voor het sociaal cultureel werk en het ontwikkelen van een dorpshuisfonds. Actielijn 6: Gehoord worden 6.a. In Q4 2024 is er een handreiking hoe wij inwoners structureel betrekken bij beleid. 6.b. Vanaf 2024 wordt er binnen de WMO en Jeugd gestart met het continumeten van de ervaringen rondom zorg geleverd aan cliënten.
6.c. Alle beleidsstukken Sociaal Domein zijn ingebracht bij de Adviesraad Sociaal Domein. 6.d. 1. Q4 2024 zijn alle SmartDocuments vanuit Sociaal Domein op taalniveau B1. 2. Q4 2024 is duidelijk of medewerkers van het Sociaal Domein scholing nodig hebben om te communiceren met inwoners op taalniveau B1. Jaarrekening 2024
Pagina 33
Actielijn 6: Realisatie 6.a. In het Beleidsplan Samenleving zijn een aantal voorstellen opgenomen die in de komende jaren kunnen worden uitgewerkt. 6.b. Door beperkte capaciteit is continu meten nog niet ingevoerd in 2024. 6.c. Alle relevante beleidstukken zijn ingebracht bij de Adviesraad Sociaal Domein. De Adviesraad wordt ook regelmatig eerder in processen betrokken om mee te denken, naast de formele adviesvragen. 6.d. 1. Door beperkte capaciteit heeft het controleren en (waar nodig) herschrijven van SmartDocuments op taalniveau B1 nog niet plaatsgevonden. 2. In oktober 2024 is er een training laaggeletterdheid aangeboden aan medewerkers waarin zij tips hebben gekregen voor het herkennen van- en het omgaan met- laaggeletterdheid. Actielijn 7: Sociale veiligheid 7.a. Medio 2024 loopt de pilot Toekomstscenario af en is er een besluit over het vervolg. 7.b. Medewerkers in uitvoering, beleid en management worden getraind in de meldcode Huiselijk Geweld. Er wordt een intern protocol uitgewerkt. 7.c. Vanaf juni 2024 implementeren we de WAMS. Actielijn 7: Realisatie 7.a. In februari 2025 vindt er een doorstart plaats van de proeftuin Toekomstscenario. Er is een regionale team van specialisten, dat de lokale medewerkers ondersteunt bij hulpvragen, waarbij huiselijk geweld en kindermishandeling een rol speelt. 7.b.
Sinds februari 2024 volgen medewerkers van uitvoering, beleid en management (digitale) trainingen over de meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Er zijn ook drie medewerkers opgeleid tot Aandachtsfunctionaris Huiselijk Geweld en kindermishandeling. Als de capaciteit het toelaat wordt het interne protocol samen met het kwaliteitskader “werken aan veiligheid” opgepakt in 2025. 7.c. De WAMS is nog niet in werking getreden. Er is op dit moment nog geen berichtgeving vanuit het Rijk over een mogelijke nieuwe datum. Actielijn 8: Een thuis voor kwetsbare inwoners 8.a. In 2024 zijn er overeenkomsten gesloten voor het leveren van Beschermd Thuis. 8.b. In 2024 zijn er afspraken gemaakt tussen gemeenten en wooncorporaties over de uitstromers van intramurale woonvoorzieningen in de regio Waterland. 8.c. Wij geven uitvoering aan de acties 2023-2024 opgenomen is het actieplan van de lokale woon-zorgvisie. 8.d. In 2023-2024 zijn wij betrokken bij het opstellen van een regionale Woon-zorgvisie die in 2024 opgeleverd zal worden. Actielijn 8: Realisatie 8.a. De aanbesteding voor “beschermd thuis” is uitgevoerd in 2024 (zie 4a). 8.b. Door het ontbreken van personele capaciteit en een regionale projectleider zijn er nog geen afspraken gemaakt tussen gemeenten en wooncorporaties over de uitstromers van intramurale woonvoorzieningen in de regio Waterland.
In januari 2025 is een projectleider aangenomen. 8.c. Er is nog geen programmaleider aangesteld om de acties die het sociaal domein raken op te pakken en uit te zetten
Jaarrekening 2024
Pagina 34
8.d. Er is een regionale woonzorganalyse gemaakt. Die is in januari 2025 naar de gemeenten gestuurd ter vaststelling in de colleges. De gegevens uit de analyse kunnen gebruikt worden voor verdere regionale afspraken rondom wonen en zorg.
Jaarrekening 2024
Pagina 35
Beleidsindicatoren Nummer indicator
Naam Indicator
Taakveld
17
Absoluut verzuim*
4. Onderwijs
18
Relatief verzuim
4. Onderwijs
19
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
4. Onderwijs
3
21
Banen
6. Sociaal domein
3
22
Jongeren met een delict voor de rechter
6. Sociaal domein
3
23
Kinderen in uitkeringsgezin
6. Sociaal domein
24
Netto arbeidsparticipatie
26 27
Progr
Eenheid
Bron
2021
2022
2023
2024
3
Aantal per 1.000 leerlingen
DUO
<5
<5
nb
nb
3
Aantal per 1.000 leerlingen
DUO
23
43
37
nb
DUO
1,8
1,9
2,5
nb
LISA
460,5
481,7
479,6
nb
% 12 t/m 21 jarigen
CBS
1
1
0
nb
3
% kinderen tot 18 jaar
CBS
4
4
4
nb
6. Sociaal domein
3
% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking
CBS
69,6
71,7
72,9
72,6
Werkloze jongeren
6. Sociaal domein
3
% 16 t/m 22 jarigen
CBS
nb
1
nb
nb
Personen met een bijstandsuitkering
6. Sociaal domein
3
Aantal per 10.000 inwoners
CBS
232,6
171,2
161,1
175,5
CBS
97,6
127,5
106,4
nb
% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar
28
Lopende re-integratievoorzieningen
6. Sociaal domein
3
Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar
29
Jongeren met jeugdhulp
6. Sociaal domein
3
% van alle jongeren tot 18 jaar
CBS
9
9,8
9,5
10,2
30
Jongeren met jeugdbescherming
6. Sociaal domein
3
% van alle jongeren tot 18 jaar
CBS
0,6
0,3
0,3
0,4
31
Jongeren met jeugdreclassering
6. Sociaal domein
3
% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar.
CBS
0
0
nb
nb
32
Cliënten met een maatwerkarrangement WMO
6. Sociaal domein
3
Aantal per 10.000 inwoners
GMSD
630
660
680
640
*aantallen <5 worden niet meer weergegeven Toelichting De gepresenteerde informatie over de beleidsindicatoren is afkomstig van de website www.waarstaatjegemeente.nl. Indien er nb in de tabel is weergegeven is deze informatie niet beschikbaar. Daarnaast betreft sommige informatie van deze site informatie over oudere jaren omdat er geen nieuwe cijfers beschikbaar zijn op de site. Bij een aantal indicatoren zijn doelstellingen geformuleerd. Hieronder treft u deze doelstellingen met de bijbehorende realisatie aan. Jaarrekening 2024
Pagina 36
Gerealiseerde baten en lasten Lasten 2024 Nr.
Omschrijving
3.01 3.02 3.03
Onderwijs Sociale voorzieningen Volksgezondheid
Totaal excl. overhevelingen
Baten 2024
Saldo
Begroting na wijziging
Realisatie
Begroting na wijziging
Realisatie
Begroting na wijziging
Realisatie
Afwijking t.o.v. begroting
1.822 22.885 1.190
2.027 22.597 1.258
214 14.038 156
262 13.770 260
- 1.608 - 8.846 - 1.034
- 1.765 - 8.827 - 998
- 157 19 37
25.897
25.881
14.408
14.291
- 11.489
- 11.590
- 101
Sociaal domeinOverhevelingen
69
Totaal incl. overhevelingen
- 32
Oekraïne Het uitbreken van de oorlog in Oekraïne heeft ook voor de gemeente Waterland grote impact. Er zijn 316 personen opgevangen in gemeentelijke opvanglocaties. In particuliere opvanglocaties zijn 25 personen opgevangen. De opgave van het Rijk voor de gemeente Waterland is 155 personen. De baten en lasten voor wat betreft de opvang van Oekraïners zijn verwerkt in de cijfers van het sociaal domein in programmaonderdeel 3.02.
Jaarrekening 2024
Pagina 37
4. Bestuur Omschrijving programma Het programma Bestuur richt zich op het democratisch proces en de dienstverlening richting de inwoners van de gemeente Waterland. In dit programma besteden we aandacht aan formatie, apparaatskosten, externe inhuur, dienstverlening, burgerparticipatie en een gezond financieel meerjarenbeleid. Wat wilden we bereiken? In 2024 stond Programma Bestuur in het teken van het versterken van de gemeentelijke organisatie, het verbeteren van de dienstverlening aan inwoners en het borgen van een transparant democratisch proces. Dit programma vormde daarmee de basis voor een betrouwbare, toegankelijke en goed functionerende overheid. Doel van het programma is het realiseren van een transparante en goed functionerende gemeentelijke organisatie die in verbinding staat met haar omgeving. We zetten in op het versterken van de kwaliteit van dienstverlening, het verbeteren van interne processen en het ondersteunen van participatie en betrokkenheid bij inwoners en maatschappelijke partners. Organisatieontwikkeling en opleiding De implementatie van het reorganisatieplan was een belangrijk speerpunt. De uitvoering van het Strategisch Plan Informatievoorziening, Strategisch Personeelsplan en de verdere ontwikkeling van de gemeentelijke dienstverlening zijn hierbij leidend.
De gemeenteraad is in mei tijdens een raadsinformatiebijeenkomst geïnformeerd over de voortgang. Om de organisatie weerbaarder en slagvaardiger te maken, is er in 2024 stevig ingezet op opleiding en ontwikkeling. Er is een inhaalslag gemaakt met trainingen voor medewerkers, waaronder basistrainingen zoals “Hoe werkt een gemeente?” en “Op elk voorstel een Ja”. Deze zijn opgenomen in het nieuwe on-boardingsprogramma en worden vanaf het najaar twee keer per jaar aangeboden. Ook zijn trainingen gegeven over onderwerpen als AI, privacy, Woo-verzoeken en informatiebeveiliging. Participatie en bewonersinitiatieven De gemeente heeft in 2024 actief ingezet op het bevorderen van burgerparticipatie. Bewonersinitiatieven zijn gefaciliteerd en gestimuleerd. Zo is in de Oranjewijk een speeltuin gerealiseerd en zijn op diverse plekken groenadoptieprojecten opgezet. Een voorbeeld is het grote plantvak aan de Avegaar, waar bewoners samen met de gemeente zorgen voor de beplanting en het onderhoud. Financieel beleid en samenwerking De basis voor een gezond financieel meerjarenbeleid is verstevigd. Daarbij is ook gewerkt aan meer grip op de regionale samenwerking. In de vernieuwde Nota Verbonden Partijen zijn de uitgangspunten uit het coalitieakkoord vertaald naar duidelijke beleidslijnen.
Het college heeft de raad hierover actief geïnformeerd via verschillende kanalen, waaronder raadsvoorstellen en mondelinge toelichtingen. Dienstverlening en informatievoorziening De kwaliteit van de dienstverlening is verder ontwikkeld, onder meer door digitalisering en procesverbetering. Er zijn stappen gezet op het gebied van informatiebeveiliging (o.a. voorbereiding NIS2), privacy en de afhandeling van Woo-verzoeken. De gemeentelijke systemen voldoen aan de eisen voor DigiD en Suwinet.
Jaarrekening 2024
Pagina 38
Terug- en vooruitblik In 2024 is stevig gebouwd aan een toekomstbestendige organisatie. De ingezette koers richting een wendbare netwerkorganisatie met sterke verbindingen in de regio wordt in 2025 voortgezet. Daarbij blijven de thema’s participatie, informatiebeveiliging en professionele ontwikkeling centraal staan. Ook de uitvoering van de strategische personeels- en informatievoorzieningsplannen wordt vervolgd. Operationele doelstellingen 1. De gemeentelijke organisatie gereed te maken om als regisserende netwerkorganisatie te kunnen functioneren; 2. Burgerparticipatie bevorderen; 3. Een gezond financieel meerjarenbeleid; 4. Een kwalitatieve goede (elektronische) dienstverlening. Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteiten Activiteit 1 Verdere implementatie van het reorganisatieplan. Werk in uitvoering. Activiteit 1: Realisatie Met het reorganisatieplan wordt het programma Organisatieontwikkeling bedoeld. Onder dit programma valt de realisatie van het Strategisch Plan Informatievoorziening, Strategisch Personeelsplan en Dienstverlening. Deze plannen zijn in uitvoering. De raad is in mei tijdens de raadsinformatiebijeenkomst geïnformeerd over de voortgang van deze plannen. Activiteit 2 Organisatie trainen en opleiden van medewerkers. Dit is inmiddels opgestart. Activiteit 2: Realisatie In 2024 hebben we een inhaalslag gemaakt in het geven van trainingen.
Een aantal van deze trainingen heeft betrekking op basiskennis die een ambtenaar in Waterland moet hebben. “Hoe werkt een gemeente” is voor elke nieuwe medewerker bedoeld. De training “Op elk voorstel een Ja” heeft als doelgroep de medewerkers die (college)voorstellen schrijven. Deze trainingen zijn opgenomen in het on-boardingsprogramma. Vanaf het najaar 2024 geven we deze trainingen twee keer per jaar. In 2024 hebben we ook andere trainingen gegeven zoals over de door ons ontwikkelde werkwijze Projectmatig en Programmatisch werken, AItraining, Privacy, Woo-verzoeken en Informatiebeveiliging. Activiteit 3 Initiatieven van bewoners worden aangemoedigd, wij faciliteren daar waar mogelijk dan wel wenselijk. Activiteit 3: Realisatie Na de zomer 2024 is een speeltuintje gerealiseerd in de Oranjewijk. Ook zijn er inmiddels steeds meer groenadoptie projecten; bewoners adopteren een groenvak van de gemeente. Op Marken zijn plantvakken die al lange tijd worden verzorgd door bewoners, in 2024 zijn deze op verzoek aangevuld met nieuwe planten. Op diverse locaties krijgen buurtinitiatieven vorm, bijvoorbeeld een groot plantvak op de Avegaar. De gemeente levert in samenspraak de beplanting (aantrekkelijke soorten voor insecten en bewoners). De bewoners zetten de planten erin en onderhouden samen het vak.
Jaarrekening 2024
Pagina 39
Activiteit 4 Het college is actief met de verbetering van de participatie. Hier geen uitgebreide visie, maar een heldere aanpak op diverse beleidsterreinen en publieke functies. Activiteit 4: Realisatie In Q2 2024 is door een studentengroep een onderzoekscriptie over burgerparticipatie gemeente Waterland opgeleverd. In Q4 2024 is er een verdere uitwerking gemaakt van dit onderwerp als stageopdracht. In 2025 wordt dit verder uitgewerkt in een plan van aanpak voor het opstellen van een participatieverordening. Activiteit 5 Zorg dragen dat wij bij burgerparticipatie steeds duidelijkheid bieden over de reikwijdte (kaders). Activiteit 5: Realisatie Zie punt 4. In het plan van aanpak wordt aandacht besteed aan de werkwijze en kaders bij burgerparticipatie. Activiteit 6 Het college biedt de raad jaarlijks een structureel sluitende meerjarenbegroting aan. Activiteit 6: Realisatie Ook dit jaar levert het college een sluitende meerjarenbegroting aan daarbij is gebruik gemaakt van het advies van de VNG om incidentele middelen structureel in te zetten. Activiteit 7 Structurele uitgaven worden gedekt door structurele inkomsten. Activiteit 7: Realisatie Zie activiteit 6. Activiteit 8 Optimaliseren van de (elektronische) dienstverlening en uitbreiden van het aantal producten dat via (e-)dienstverlening kan worden aangevraagd.
Daarnaast wordt verder gebouwd aan het zaakgericht werken en het -ook voor klanten- transparant maken van die gegevens. Dat laatste is mede ingegeven door nieuwe wetgeving (Wet open overheid). Activiteit 8: Realisatie In 2024 zijn 12 van de 15 e-diensten geïmplementeerd en gelanceerd. Dit betreft de diensten op het gebied van burgerzaken. Door beperkingen in de modules zijn 3 diensten nog niet operationeel. Deze worden in het eerste kwartaal van 2025 gelanceerd. Daarnaast is in mei 2024 het project procesmatig werken herstart. Eind 2024 zijn de eerste processen getest voor de livegang op 1 januari 2025. Gemeenten hebben met ingang van 1 mei 2022 de verantwoordelijkheid om informatie passief en actief te verstrekken (Woo). Passief openbaar maken gebeurt door het afhandelen van de Woo-verzoeken. Hier is een procesbeschrijving voor opgesteld en zijn de trainingen voor de medewerkers gepland. Daarnaast verplicht de Woo ook het actief openbaar maken van informatie uit 11 informatiecategorieën. Per 1 november zijn de eerste categorieën gepubliceerd (organisatie en werkwijze, bereikbaarheidsgegevens). Om de verdere publicatie vorm te geven is door het college een ambitie vastgesteld en is Waterland aangesloten bij Dimpact voor het creëren van een Generiek Publicatieplatform.
Om bewustwording rondom de openheid en transparantie van de organisatie te vergroten is een communicatiekalender en een concept training cyclus opgesteld.
Jaarrekening 2024
Pagina 40
Activiteit 9 Uitvoering geven aan en actualiseren van het Informatiebeleidsplan en het I-projectenplan. Daarbij is ‘beveiliging’ van gegevens en informatie evident. Ons uitgangspunt is op alle audits een voldoende te scoren. En daar waar we (inmiddels) een voldoende scoren (informatiehuishouding en gemeentelijke financiën) doet u dat structureel. Activiteit 9: Realisatie Het gros van de projecten die deel uitmaken van het in 2021 vastgestelde Strategisch Plan Informatievoorziening (SPIV) is in 2024 opgeleverd. Drie SPIV projecten worden in 2025 opgeleverd: • Het project Digitale Moderne Werkplek • Het naar de (Europese) cloud migreren van de laatste tien applicaties die nu nog in onze eigen KPN IT omgeving staan • Wet open overheid Eind 2024 is het herijken van het SPIV in gang gezet waarbij aan de hand van de door het college aangegeven prioriteiten de verdere doorontwikkeling van de informatievoorziening in de periode 2025-2027 wordt opgezet. Op het gebied van de verantwoording melden we dat we conform de eerder uitgesproken verwachting we voldoende scoren op het gebied van DigiD en Suwinet. Activiteit 10 Het college faciliteert de raad op het actief grip houden op regionale samenwerking/verbonden partijen, samen met de gemeenteraad. De opgeleverde inventarisatie geeft ons daarbij houvast.
Activiteit 10: Realisatie De beleidslijn waarin onder meer de criteria uit het coalitieakkoord worden toegepast bij uitbreiding en inkrimping van intergemeentelijke samenwerking is vastgelegd in een gewijzigde Nota Verbonden Partijen 2024. Het informeren van de raad door het college over de Verbonden Partijen is een continu proces. Dit vindt plaats bij urgente ontwikkeling door middel van een mondelinge toelichting tijdens de voorbereidende raad of de raadsvergadering en door middel van raadsstukken zoals RID en voorstellen over de P&C documenten betreffende Nota Verbonden Partijen.
Jaarrekening 2024
Pagina 41
Beleidsindicatoren Nummer indicator
Naam Indicator
1
Formatie
2
Bezetting
3
Apparaatskosten
4
Externe inhuur
Taakveld
progr
0. Bestuur en ondersteuning 0. Bestuur en ondersteuning 0. Bestuur en ondersteuning 0. Bestuur en ondersteuning
Eenheid
Bron
2021
2022
2023
2024
4
Fte per 1.000 inwoners
Eigen gegevens
8,19179
8,3
8,9
8,9
4
Fte per 1.000 inwoners
Eigen gegevens
7,98355
8,0
8,2
8,2
4
Kosten per inwoner
Eigen gegevens
830
889
1.035
1.059
4
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
Eigen gegevens
10,0%
14,6%
19,5%
20,7%
Toelichting De gepresenteerde informatie over de beleidsindicatoren is afkomstig uit onze eigen jaarrekening en is op basis van de werkelijke kosten. Het aandeel externe inhuur is toegenomen. De reden hiervoor dat er extra krachten zijn ingehuurd in verband met openstaande vacatures. Gerealiseerde baten en lasten Lasten 2024 Nr.
Omschrijving
4.01
Bestuur
Totaal Bestuur
Baten 2024
Saldo
Begroting na wijziging
Realisatie
Begroting na wijziging
Realisatie
Begroting na wijziging
Realisatie
Afwijking t.o.v. begroting
2.325
2.698
375
424
- 1.949
- 2.274
- 325
2.325
2.698
375
424
- 1.949
- 2.274
- 325
Overhevelingen
16
Totaal incl. overhevelingen
- 309
Jaarrekening 2024
Pagina 42
5. Algemene dekkingsmiddelen Lasten 2024 Nr.
Omschrijving
5.01
Dividend Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is Algemene uitkering Saldo van financieringsfunctie Overige algemene dekkingsmiddelen
5.02 5.03 5.04 5.05
Totaal excl. overhevelingen
Begroting na wijziging
Baten 2024
Realisatie
Saldo
Begroting na wijziging
Realisatie
Begroting na wijziging
Realisatie
Afwijking t.o.v. begroting
200
233
196
227
31
4
6
350
557
5.379
5.622
5.029
5.066
37
1.117 - 1.080
1.186 - 942
31.431 129 -
31.448 235 -
31.431 - 988 1.080
31.448 - 951 942
17 38 - 137
392
805
37.139
37.538
36.747
36.733
- 15
Algemene dekkingsmiddelen Overhevelingen
-
Totaal incl. overhevelingen
- 15
Het overzicht van algemene dekkingsmiddelen geeft inzicht in de middelen die gebruikt worden ter dekking van de tekorten die ontstaan in de diverse programma’s. In beginsel zijn immers de baten van een programma lager dan de lasten. De tekorten op de programma’s worden gedekt uit de algemene dekkingsmiddelen, waarvan de algemene uitkering uit het gemeentefonds de belangrijkste is. Hieronder worden de verschillende onderdelen van het overzicht nader toegelicht. Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is In dit overzicht zijn onder de lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is, opgenomen: - onroerendezaakbelasting; - belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten; - forensenbelasting; - toeristenbelasting; - parkeerbelasting; - hondenbelasting; - precariobelasting. Lokale heffingen waarvan de besteding wél gebonden is, zoals de riool- en afvalstoffenheffing en de leges, worden niet in dit overzicht verantwoord maar staan vermeld in de desbetreffende programma’s. Algemene uitkeringen Het gemeentefonds is het fonds van waaruit gemeenten jaarlijks een algemene uitkering ontvangen van het Rijk. Deze uitkering komt ten goede aan de algemene middelen van de gemeente en is dus vrij besteedbaar. De verdeling van de gelden over de verschillende gemeenten in Nederland geschiedt middels een ingewikkelde systematiek.
Hierbij worden onder andere de volgende verdeelmaatstaven gehanteerd: - belastingcapaciteit OZB van de gemeenten (onderscheiden naar woningen en niet-woningen); - de inwoners van de gemeenten (onderscheiden naar leeftijd, woonplaats, inkomen, recht op uitkering, behorende tot een minderheidsgroep en beroep op voorzieningen in de gemeenten); - het grondgebied van de gemeenten (onderscheiden naar oppervlakte, bodemgeschiktheid en historische kern); - de bebouwing in de gemeenten (onderscheiden naar grondoppervlak bebouwing, woonruimten, historisch aantal woonruimten, noodzaak voor vernieuwing van de bebouwing en dichtheid van de bebouwing). Door middel van circulaires informeert het Rijk de gemeenten over de hoogte van de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Jaarrekening 2024
Pagina 43
Saldo van de financieringsfunctie Het saldo van de financieringsfunctie kan worden gedefinieerd als het saldo van: - de verwachte te betalen rente over de aangegane leningen en over de aan te trekken middelen; - de verwachte te ontvangen rente over de uitzettingen. Overige algemene dekkingsmiddelen Onder overige algemene dekkingsmiddelen wordt verstaan de berekende rente over de vaste activa.
Jaarrekening 2024
Pagina 44
6. Overhead Omschrijving programma Het programma Overhead richt zich op de kosten die samenhangen met de uitvoering van de primaire taken van de gemeente. Binnen dit programma besteden we aandacht aan: • Beleggingen • Lokale heffingen (waarvan de besteding niet gebonden is) • De algemene uitkering • Financiering Wat willen we bereiken? Het programma Overhead ondersteunt de uitvoering van de primaire gemeentelijke taken. Onder dit programma vallen onder andere de ondersteuning van de organisatie, de financiering, lokale heffingen en de informatievoorziening. In 2024 is verder gewerkt aan het versterken van de bedrijfsvoering, het verbeteren van de dienstverlening en het vergroten van de wendbaarheid van de organisatie. Organisatieontwikkeling en personeel In 2024 is verder gewerkt aan de implementatie van het Strategisch Personeelsplan. Hiermee wordt gericht gestuurd op duurzame inzetbaarheid, doorontwikkeling van medewerkers en een wendbare organisatiestructuur. In dit kader zijn ook stappen gezet in het arbobeleid en is de voorbereidingsfase voor de NIS2-wetgeving gestart, gericht op digitale weerbaarheid. De formatieontwikkeling is beïnvloed door onder andere cao-verhogingen, extra inhuur bij ziekte en de uitvoering van de Regeling Vervroegde Uittreding. Dit heeft geleid tot hogere personele lasten, maar ook tot intensievere ondersteuning van de organisatie.
Financiën en bedrijfsvoering De financiële functie is verder geprofessionaliseerd. De gemeente heeft actief gestuurd op een goede rentepositie en heeft voordeel behaald uit de rentevergoeding op de schatkistrekening. Wel namen de rentelasten toe door de stijgende marktrente en aangetrokken leningen voor investeringsprojecten. Dienstverlening en ICT Het programma Dienstverlening is voortgezet, met als doel inwoners en ondernemers beter van dienst te zijn via veilige, begrijpelijke en toegankelijke communicatiekanalen. Ook is gewerkt aan de digitalisering van processen en de verdere ontwikkeling van de informatievoorziening, waaronder de implementatie van de Wet open overheid (Woo). Informatiebeveiliging en privacy De voorbereiding op de NIS2-regelgeving (Europese cybersecurityrichtlijn) is gestart. Daarmee bereidt de organisatie zich voor op zwaardere eisen rondom informatiebeveiliging. Daarnaast is blijvend aandacht besteed aan het vergroten van de bewustwording rondom privacy en dataveiligheid. Terug- en vooruitblik De ingezette ontwikkeling naar een moderne, flexibele en betrouwbare organisatie is in 2024 verder vormgegeven. De nadruk lag op professionalisering, digitalisering en versterking van het strategisch personeelsbeleid.
In 2025 wordt deze lijn voortgezet, met extra focus op het verbeteren van interne processen, cybersecurity en ondersteuning van de gemeentelijke opgaven in de domeinen
Jaarrekening 2024
Pagina 45
Operationele doelstellingen Om deze maatschappelijke effecten te realiseren, richten we ons op de volgende doelen: • Betrouwbare en toegankelijke informatievoorziening: Inwoners en ondernemers weten wat de gemeente Waterland voor hen kan betekenen en hebben inzicht in de status van hun (aan)vragen en verzoeken. • Actieve en transparante publicatie van informatie: o Openbare informatie wordt actief gedeeld via de gemeentelijke website en vanaf 2025 via het Dimpact Publicatieplatform. o De informatie is eenvoudig vindbaar via de landelijke Woo-index. o We zien het verstrekken van informatie als een van onze kerntaken. • Uitmuntende dienstverlening: o De focus ligt op gebruiksvriendelijke en veilige informatievoorziening. o We zorgen voor een heldere, efficiënte en betrouwbare dienstverlening aan inwoners en ondernemers. • Versterking van de organisatie: o We verbeteren de aansturing binnen het organisatiemodel. o Het personeelsinformatiesysteem wordt verder geoptimaliseerd. o We vergroten de grip op verbonden partijen. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteiten Activiteit 1 HR 21 wordt in 2023 gestart en in 2024 verder uitgevoerd. Activiteit 1: Realisatie De implementatie van HR21 is in juni 2024 succesvol afgerond. Activiteit 2 Onderzoek naar efficiency en effectieve werkprocessen Sociaal Domein is ook in 2023 gestart en wordt doorgevoerd in 2024 e.v.
Activiteit 2: Realisatie Het onderzoek is uitgevoerd. In 2024 zijn we gestart met het optimaliseren van werkprocessen. Activiteit 3 Trainingen als ‘Hoe werkt een gemeente (en Waterland in het bijzonder)’, goede advisering, e.d. worden doorontwikkeld en aangeboden aan alle nieuwe medewerkers en medewerkers die zich hierin kunnen ontwikkelen. Activiteit 3: Realisatie In 2024 hebben we een inhaalslag gemaakt in het geven van trainingen. Een aantal van deze trainingen heeft betrekking op basiskennis die een ambtenaar in Waterland moet hebben. “Hoe werkt een gemeente” is voor elke nieuwe medewerker bedoeld. De training “Op elk voorstel een Ja” heeft als doelgroep de medewerkers die (college)voorstellen schrijven. Deze trainingen zijn opgenomen in het on-boardingsprogramma. Vanaf het najaar 2024 geven we deze trainingen twee keer per jaar. In 2024 hebben we ook andere trainingen gegeven zoals over de door ons ontwikkelde werkwijze Projectmatig en Programmatisch werken, AItraining, Privacy, Woo-verzoeken en Informatiebeveiliging. Activiteit 4 Programma dienstverlening heeft in 2023 een start gemaakt. In 2024 worden de acties uit het Uitvoeringsplan opgepakt om onze dienstverlening te optimaliseren om zo het gestelde Jaarrekening 2024
Pagina 46
doel (in 2025 dienstverlening dichtbij de mensen en zoveel mogelijk in hun eigen leefomgeving) te realiseren. Activiteit 4: Realisatie De dienstverlening wordt geoptimaliseerd aan de hand van de volgende projecten, te weten: vernieuwen website, Procesmatig werken (implementatie nieuw zaaksysteem), klantreizen, eDiensten en Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv). Daarnaast hebben we continu aandacht voor onze telefonische bereikbaarheid. De vernieuwde website is opgeleverd. De implementatie van de e-Diensten en de Wet Modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer zorgen ervoor dat de inwoner op een laagdrempelige manier digitaal contact kan opnemen met de overheid. Voor Publiekszaken zijn er 15 e-diensten geïmplementeerd. De technische problemen rondom deze diensten zijn verholpen, waardoor 13 van de 15 e-diensten werken. Om de laatste 2 e-diensten optimaal werkend te krijgen, wordt een extra module geimplementeerd. Deze module maakt het mogelijk om aanvullende documentatie up te loaden, waardoor het hele proces afgerond kan worden binnen de e-dienst. Deze zijn in Q1 2025 gereed. In de voorjaarsnota heeft u budget beschikbaar gesteld voor het implementeren van een aantal e-Diensten Sociaal Domein. De inventarisatie naar de mogelijkheden is einde Q4 2024 gestart.
Met het doorlopen van klantreizen van de verschillende producten en diensten die de gemeente aanbiedt, wordt de manier om deze diensten aan te vragen vereenvoudigd en efficiënter. De implementatie van het nieuwe zaaksysteem is ondersteunend aan deze vier projecten: dankzij een goed ingericht en werkend zaaksysteem is het mogelijk om laagdrempelig en eenvoudig contact te hebben met de gemeente. Fysieke en telefonische afspraken blijven mogelijk wanneer digitaal contact met de gemeente ontoereikend is. Om deze contactmomenten zo goed en efficiënt mogelijk te laten verlopen, is bereikbaarheid een continu aandachtspunt binnen de gemeente. Zo hebben we de interne afspraken over telefonische bereikbaarheid vastgesteld en monitoren we periodiek de interne bereikbaarheid. Activiteit 5 De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) verplicht de gemeente om per 1 juli 2024 te faciliteren dat inwoners/ondernemers hun zaken met de (lokale) overheid digitaal moeten kunnen afhandelen. De implementatie van deze wet is in volle gang. Het betreft hier onder meer (aan)vragen, bezwaarschriften, maar ook verzoeken tot informatieverstrekking. Activiteit 5: Realisatie De ingangsdatum van de Wmebv is verder uitgesteld tot 1 januari 2026. In Q3 en Q4 zijn de acties uitgevoerd om per 1 januari 2026 aan de wet te voldoen. Er is nog een aantal openstaande actiepunten.
Deze punten hangen samen met de implementatie van het zaaksysteem. Alle voorbereidingen voor een succesvolle uitvoering van de wet voor 1 januari 2026 zijn getroffen en de openstaande acties worden opgepakt binnen het project Procesmatig werken. Activiteit 6 Er is een contactfunctionaris aangesteld voor het afhandelen van Woo (Wet open overheid)verzoeken. Zij ondersteunt de inwoner/ondernemer bij het correct indienen van een Wooverzoek. Deze functie wordt doorontwikkeld in de geest van de wet. Activiteit 6: Realisatie De Woo-contactfunctionaris is aangesteld in 2024. De contactfunctionaris heeft samen met de projectleider Woo het Woo-proces uitgetekend en het proces Lean gemaakt. De medewerkers worden in januari 2025 getraind in de behandeling van Woo-verzoeken.
Jaarrekening 2024
Pagina 47
Activiteit 7 Wij zorgen voor een goede dienstverlening. Onder andere de projecten Zaakgericht/procesmatig werken en Moderne werkplek dragen hieraan bij door te focussen op een gebruiksvriendelijke en veilige informatievoorziening. Hiermee hebben we snel toegang tot informatie én kan informatie efficiënt uit worden gewisseld. Activiteit 7: Realisatie In mei 2024 is het project Procesmatig werken herstart. De eerste processen zijn op 1 januari 2025 succesvol live gegaan. Dit zijn alle processen waarvoor een DigiD-inlog nodig is. De focus van het project ligt in 2025 op twee aspecten: het bouwen van zaaktypen in het nieuwe zaaksysteem en een onomkeerbare verandering teweegbrengen in procesmatig werken. Daarom wordt er in 2025 veel tijd geïnvesteerd om de organisatie door middel van bewustwording en trainingen klaar te stomen voor deze nieuwe manier van werken. Het project Digitale Moderne Werkplek verloopt zoals gepland. Gezien de grote impact op de bedrijfsvoering (en daarmee op de dienstverlening) en de naar verwachting aanzienlijke investeringen die benodigd zijn worden zowel organisatie, college als raad op de hoogte gehouden van de voortgang. De Organisatie wordt daarnaast actief betrokken bij het opzetten van de Digitale Moderne Werkplek, zodat zeker gesteld wordt dat de Digitale Moderne Werkplek nu en de komende jaren aansluit bij de behoeften vanuit de organisatie.
Activiteit 8 Applicaties naar de “cloud”. Onder andere wegens de beperkt beschikbare technische kennis op het gebied van de vele door ons gebruikte bedrijfsapplicaties streven we ernaar waar mogelijk het beheren en ter beschikking stellen van applicaties uit te besteden. Dat doen we door de applicaties te verplaatsen naar de “cloud”. Daarbij stellen we uiteraard zeker dat de partijen die deze applicaties aanbieden en de producten en diensten die zij leveren aan alle eisen op het gebied van informatiebeveiliging, privacy, functionaliteit en gebruiksgemak voldoen. Het verplaatsen van deze applicaties is uiterlijk in het tweede kwartaal van 2025 gereed. Activiteit 8: Realisatie In 2024 is gestart met het overzetten van de overige 11 bedrijfsapplicaties naar de ‘’cloud’’. Dit project verloopt zoals gepland. Activiteit 9 In het organisatiemodel wordt de aansturing versterkt. De afdelingsmanagers richten zich vooral op de strategische en personele taken, terwijl elk team een coördinator heeft die de rol heeft als inhoudelijk eerste aanspreekpunt: zowel voor medewerkers als de managers. Daardoor is span-of-control van de afdelingsmanagers meer in balans. De coördinatoren zullen in 2024 worden aangesteld. Activiteit 9: Realisatie Alle coördinatoren zijn binnen de teams (behalve team Financiën) geworven. Managers en coördinatoren hebben een kader opgesteld.
Het versterken van de samenwerking tussen de managers en de coördinatoren is een continuproces. Voor deze samenwerking is het belangrijk dat iedereen weet wat de kaders zijn. Deze kaders zijn in het najaar 2024 door de managers en coördinatoren opgesteld. Activiteit 10 Het op orde brengen van het personeelsinformatie-systeem (Motion) is inmiddels voor een groot deel gelukt en wordt verder geoptimaliseerd in 2024.
Jaarrekening 2024
Pagina 48
Activiteit 10: Realisatie Het verder optimaliseren van Motion wordt opgepakt vanuit de doorontwikkeling van de primaire HR-processen. In 2024 is een overname geweest van Motion door een andere leverancier. Dit betekent dat onze gemeente over moet naar een nieuw platform. De migratie vanuit de nieuwe leverancier loopt vertraging op. Als de migratie afgerond is, kan het indiensttredingproces verder worden geoptimaliseerd. Het project Werving en Selectie is eind 2024 gestart. Dit project loopt door in 2025. Onderdeel van dit project is het optimaliseren van het proces. Hiervoor wordt onderzocht welk systeem(ATS) passend is. Activiteit 11 Doorontwikkeling van het on-boardingsprogramma. Activiteit 11: Realisatie Zie antwoord op activiteit 3.
Jaarrekening 2024
Pagina 49
Beleidsindicatoren Nummer indicator 5
Naam Indicator
Taakveld
Overhead
0. Bestuur en ondersteuning
progr 6
Eenheid
Bron
2021
2022
2023
2024
% van totale lasten
Eigen gegevens
15,2%
16,0%
13,9%
13,0%
Toelichting De gepresenteerde informatie over de beleidsindicatoren is afkomstig uit onze eigen jaarrekening en is op basis van de werkelijke kosten.
Gerealiseerde baten en lasten Lasten 2024 Nr.
Omschrijving
6.01
Baten 2024
Saldo
Begroting na wijziging
Realisatie
Begroting na wijziging
Realisatie
Begroting na wijziging
Realisatie
Afwijking t.o.v. begroting
Overhead
9.303
9.324
197
278
- 9.106
- 9.045
61
Totaal excl. overhevelingen
9.303
9.324
197
278
- 9.106
- 9.045
61
Overhead Overhevelingen
300
Totaal incl. overhevelingen
362
Jaarrekening 2024
Pagina 50
7. Vennootschapsbelasting Met ingang van 1 januari 2016 zijn wij als gemeente belastingplichtig in het kader van de vennootschapsbelasting. De aangiften over de jaren 2016 tot en met 2023 zijn gedaan. Voor 2024 hebben we uitstel tot 1 november 2025. Voor gemeente Waterland zijn de volgende onderwerpen in de VPB aangifte betrokken: - Parkeren op Marken. Hiervoor doen we aangifte, maar de activiteit is vrijgesteld dus we hoeven geen VPB te betalen. - Potentieel winstgevende activiteiten zijn de grondexploitaties. De grondexploitaties zijn extern getoetst op VPB plicht. Alleen voor het project Galgeriet is de gemeente Waterland ondernemer dus VPB plichtig in het jaar dat de gronden geleverd worden. Dat is voor het eerst in 2024. Inschatting is dat er geen fiscale winst gemaakt wordt. - Reclame inkomsten zijn ook een ondernemers activiteit dus VPB plichtig. Vanaf juli 2020 hebben we een contract gesloten voor reclame op bushaltes. De fiscale winst hierover is nog niet definitief bekend. Indicatie is € 2.340 te betalen VPB per jaar. Gerealiseerde baten en lasten Lasten 2024 Nr.
Omschrijving
7.01
Vennootschapsbelasting
Totaal excl. overhevelingen
Begroting na wijziging
Baten 2024 Begroting na wijziging
Realisatie
Saldo Begroting na wijziging
Realisatie
Afwijking t.o.v. begroting
Realisatie
2
-
-
-
-2
-
2
2
-
-
-
-2
-
2
Overhevelingen
-
Totaal incl. overhevelingen
2
Jaarrekening 2024
Pagina 51
8. Onvoorzien Definitie onvoorzien Verplicht te ramen bedrag op de begroting voor het opvangen van onvoorzienbare, onuitstelbare en onvermijdbare uitgaven, die ten tijde van het opstellen van de begroting nog niet waren voorzien. Bij het gebruik van onvoorzien dient er een onderscheid gemaakt te worden tussen structurele en incidentele lasten. Gebruik van onvoorzien voor structurele zaken heeft tot gevolg dat in jaar t (het begrotingsjaar) dekking door onvoorzien aanwezig is, maar in jaar t+1 (het volgende begrotingsjaar) deze dekking niet meer aanwezig is. De dekking moet dan worden gevonden in de totale afweging van de begroting. Gesteld kan worden dat de post onvoorzien alleen gebruikt moet worden als dekkingsmiddel voor incidentele zaken. Waarbij het te hanteren criteria alleen voor de incidentele uitgaven is, waarbij uitgegaan moet worden van het ‘drie O’s-scenario’, te weten: onvoorzienbaar, onuitstelbaar en onvermijdbaar. Overigens wordt bij het opstellen van de begroting de post onvoorzien wel als een structurele last aangemerkt, alsmede onderdeel van het weerstandsvermogen.
Gerealiseerde baten en lasten Lasten 2024
Baten 2024
Saldo
Nr.
Omschrijving
8.01
Onvoorzien
45
-
-
-
- 45
-
45
Totaal excl. overhevelingen
45
-
-
-
- 45
-
45
Begroting na wijziging
Begroting na wijziging
Realisatie
Begroting na wijziging
Realisatie
Afwijking t.o.v. begroting
Realisatie
Overhevelingen
-
Totaal incl. overhevelingen
45
Jaarrekening 2024
Pagina 52
Paragrafen
Jaarrekening 2024
Pagina 53
§ A Lokale heffingen De gemeentelijke inkomsten bestaan voor een belangrijk deel uit de gemeentelijke heffingen. Enerzijds gaat het daarbij om lokale heffingen waarvan de besteding gebonden is, zoals de riool- en afvalstoffenheffing en de leges. Deze inkomsten moeten specifiek aangewend worden voor het doel waarvoor ze worden geheven en worden verantwoord in de desbetreffende programma’s. Anderzijds zijn er ook lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is, zoals de onroerendezaakbelasting. De hieruit voortvloeiende inkomsten worden verantwoord in het overzicht van algemene dekkingsmiddelen. De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op zowel de heffingen waarvan de besteding is gebonden als waarvan de besteding ongebonden is. In deze paragraaf zijn opgenomen: 1. een overzicht van de ongebonden lokale heffingen; 2. het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; 3. een verantwoording met betrekking tot afvalstoffenheffing; 4. een verantwoording met betrekking tot de rioolheffing; 5. een overzicht van de lokale lastendruk; 6. een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid.
1. Overzicht ongebonden lokale heffingen In onderstaande tabel is, met betrekking tot de lokale heffingen waarvan de besteding ongebonden is, een overzicht van de gerealiseerde bedragen ten opzichte van de begroting weergegeven. Begroting 2024 Realisatie 2024 na wijziging
Bedrag x € 1.000
Onroerendezaakbelasting Belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten Forensenbelasting Toeristenbelasting Parkeerbelasting Hondenbelasting Precariobelasting
4.002 33 33 808 388 69 46
4.151 33 20 1.000 336 63 21
Totaal besteding niet gebonden
5.379
5.622
2. Beleid ten aanzien van de lokale heffingen In het coalitieakkoord staat dat de gemeentelijke belastingen, indien mogelijk, met niet meer dan de inflatiecorrectie worden verhoogd. Er is uitgegaan van de wijziging van het maandprijsindexcijfer volgens de consumentenprijsindex (CPI), reeks alle huishoudens, gepubliceerd door het Centraal Bureau voor de Statistiek. Deze inflatiecorrectie bedroeg 2,7%.
Jaarrekening 2024
Pagina 54
3. Afvalstoffenheffing Onder de naam afvalstoffenheffing wordt een directe belasting geheven ter bestrijding van de kosten die voor de gemeente verbonden zijn aan het beheer van huishoudelijke afvalstoffen. De belasting wordt geheven van degene die in de gemeente feitelijk gebruik maakt van een perceel ten aanzien waarvan een verplichting tot het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen geldt. In de volgende tabel is in een samenvattend overzicht de vergelijking gemaakt tussen de begroting en de realisatie. 2024
Afvalstoffenheffing (x € 1.000)
Begroot
Realisatie
Opbrengsten Totaal opbrengst afvalstoffenheffing
1.989
2.046
Toe te rekenen kosten Kosten Toerekening overhead BTW Totaal kosten afval incl. BTW
2.024 311 302 2.636
2.366 323 364 3.053
Resultaat afvalstoffenheffing
- 648
- 1.007
Toelichting afwijking De werkelijke uitgaven zijn hoger dan opgenomen in de begroting. Dit heeft deels met indexering te maken en deels met toename van de hoeveelheid afval. De afgelopen jaren zijn deze hogere kosten vereffend met de voorziening. Omdat de stand van de voorziening per eind 2023 nihil is, resulteert dit in 2024 in een overschrijding. De berekening van de kostendekkendheid 2024 ziet er als volgt uit: Bedrag (x € 1.000)
Kosten 2.1 6.3 7.3
Verkeer en vervoer Inkomensregelingen (kwijtschelding) Afval Overhead BTW
Totaal Kosten
Bedrag (x € 1.000)
Opbrengsten 7.3
11 50 2.305 323 364 3.053
Particulieren Bedrijven
2.033 13 2.046
Totaal Opbrengsten
Bedrag (x € 1.000)
Totaaloverzicht Totaal kosten Totaal opbrengsten Kostendekkendheidspercentage
3.053 2.046 67%
Jaarrekening 2024
Pagina 55
4. Rioolheffing Onder de naam rioolheffing wordt een belasting geheven van de gebruiker van een perceel van waaruit water direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. Aangezien de rioolheffing kostendekkend wordt opgelegd en verschillen via een egalisatievoorziening worden verwerkt, is er per saldo geen effect op de exploitatierekening. De egalisatie voorziening wordt benut voor groot onderhoud van het rioolstelsel en om de per jaar sterk wisselende beheerkosten niet te laten leiden tot sterke verhogingen en verlagingen in de tarieven. In de volgende tabel is in een samenvattend overzicht de vergelijking gemaakt tussen de begroting en de realisatie. Rioolheffing (x € 1.000)
2024 Begroot
Realisatie
Opbrengsten Totaal opbrengst rioolheffing
1.315
1.347
Toe te rekenen kosten Kosten Toerekening overhead BTW Totaal kosten riolering incl. BTW
1.133 295 158 1.586
1.777 303 287 2.367
Resultaat rioolheffing
- 271
- 1.021
Ontwikkeling voorziening Stand voorziening 01-01-2024 Resultaat rioolheffing Stand voorziening 31-12-2024
3.240 - 1.021 2.220
Toelichting afwijking Het beheer en onderhoud uit het GRP loopt op schema. Er is in 2024 meer uitgegeven dan begroot. Dat komt grotendeels doordat de beheerkosten van riolering sterk afhankelijk zijn van de omstandigheden die de beheerder in het veld aantreft. In 2024 hebben we behoorlijk meer storingen gehad op ons gemalen en persleidingen systeem gekregen. Daarnaast hebben we tijdens het reinigen en inspecteren hogere kosten gemaakt doordat de vervuilingsgraad behoorlijk hoger was dan voorzien had kunnen worden.
Jaarrekening 2024
Pagina 56
De berekening van de kostendekkendheid 2024 ziet er als volgt uit: Bedrag (x € 1.000)
Kosten 2.1 6.3 7.2
Verkeer en vervoer Inkomensregelingen (kwijtschelding) Riolering Overhead BTW
11 33 1.733 303 287 2.367
Totaal Kosten
Bedrag (x € 1.000)
Opbrengsten 7.2 Totaal Opbrengsten
Rioolrecht woningen
1.347 1.347 Bedrag (x € 1.000)
Totaaloverzicht Totaal kosten Totaal opbrengsten Kostendekkendheidspercentage
2.367 1.347 57%
6. Overige heffingen De berekening van de kostendekkendheid 2024 van de leges ziet er als volgt uit: Titel 1 Algemene dienstverlening Hoofdstuk
1 Burgerlijke stand Reisdocumenten en Nederlandse Hoofdstuk 2 identiteitskaart Hoofdstuk 3 Rijbewijzen Verstrekkingen uit de basisregistratie Hoofdstuk 4 personen Hoofdstuk 5 Bestuursstukken Hoofdstuk 6 Vastgoedinformatie Hoofdstuk 7 Overige publiekszaken Hoofdstuk 8 Gemeentearchief Hoofdstuk 9 Bijzondere wetten Hoofdstuk 10 Diversen Kostendekking Titel 1
Taakveld Overhead Totale kosten (x € 1.000) (x € 1.000) (x € 1.000) 33 25 58
Totale opbrengsten (x € 1.000) 32
Kostendekking 54,68%
200
82
282
257
91,22%
50
33
83
71
84,94%
20
23
43
21
49,05%
3 40 1 348
2 37 2 203
5 77 3 551
3 57 1 442
0,00% 0,00% 58,28% 0,00% 74,20% 52,30% 80,24%
Jaarrekening 2024
Pagina 57
Taakveld Overhead Totale kosten (x € 1.000) (x € 1.000) (x € 1.000) 44 50 94
Titel 2 Omgevingset Hoofdstuk Hoofdstuk
1 Algemene bepalingen 2 Voorfase
Hoofdstuk
3 Activiteiten met betrekking tot bouwwerken
Activiteiten met betrekking tot cultureel erfgoed en werelderfgoed Hoofdstuk 5 Milieubelastende activiteiten Hoofdstuk 6 Lozingsactiviteiten Hoofdstuk 7 Aanlegactiviteiten Hoofdstuk 8 Overige activiteiten Hoofdstuk 9 Maatwerkvoorschriften Hoofdstuk 10 Gelijkwaardigheid Hoofdstuk 11 Overige tarieven Hoofdstuk 12 Modaliteiten Hoofdstuk 13 Vermindering Hoofdstuk 14 Teruggaaf Kostendekking Titel 2 Hoofdstuk
4
Titel 3 Europese dienstenrichtlijn Hoofdstuk Hoofdstuk Hoofdstuk Hoofdstuk Hoofdstuk Hoofdstuk
1 Horeca 2 Seksbedrijven 3 Winkeltijdenwet 4 Organiseren evenementen of markten 5 Standplaatsen 6 Huisvestingswet In deze titel niet benoemde vergunning, Hoofdstuk 7 ontheffing of andere beschikking Kostendekking Titel 3
Totale opbrengsten (x € 1.000) 9
Kostendekking 0,00% 9,68%
358
396
754
1.623
215,16%
3
4
7
2
23,87%
11 3 1 0 1 422
12 3 1 0 1 468
23 6 3 0 3 890
75 1 1 1 29 -8 -2 1.730
0,00% 0,00% 321,98% 20,89% 19,81% 0,00% 131,93% 1079,64% 0,00% 0,00% 194,29%
Taakveld Overhead Totale kosten (x € 1.000) (x € 1.000) (x € 1.000) 10 11 20 14 16 30 -
Totale opbrengsten (x € 1.000) 18 5 -
Kostendekking
-
-
-
-
0,00%
24
27
51
23
45,30%
Toelichting De kostendekkendheid van Titel 2 is hoger dan 100%. Dit wordt veroorzaakt door een afgegeven vergunning voor 99 woningen, de afgegeven vergunning voor de reconstructie van de N247 en de afgegeven vergunning voor Galgeriet fase 2. Dit betreft incidentele vergunningen. De berekening van de kostendekkendheid 2024 van de markt- en standplaatsgelden ziet er als volgt uit: Bedrag (x € 1.000)
Kosten 3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen (marktgelden) Overhead BTW
Totaal Kosten
25 5 30 Bedrag (x € 1.000) 28 28
Opbrengsten 3.3 Totaal Opbrengsten
87,48% 0,00% 0,00% 16,74% 0,00% 0,00%
Marktgelden
Bedrag (x € 1.000) 30 28 92%
Totaaloverzicht Totaal kosten Totaal opbrengsten Kostendekkendheidspercentage
Jaarrekening 2024
Pagina 58
De berekening van de kostendekkendheid 2024 van de begraafrechten ziet er als volgt uit: Bedrag (x € 1.000)
Kosten 7.5
Begraafplaatsen en crematoria Overhead BTW
Totaal Kosten Opbrengsten 7.5 Totaal Opbrengsten
Begraafplaatsen
227 111 26 364 Bedrag (x € 1.000) 293 293 Bedrag (x € 1.000) 364 293 80%
Totaaloverzicht Totaal kosten Totaal opbrengsten Kostendekkendheidspercentage
De berekening van de kostendekkendheid 2024 van de haven-, kade- en liggelden ziet er als volgt uit: Bedrag (x € 1.000)
Kosten 2.3
Recreatieve havens Overhead BTW
Totaal Kosten
Bedrag (x € 1.000) 97 97
Opbrengsten 2.3 Totaal Opbrengsten
91 41 16 147
Havens
Bedrag (x € 1.000) 147 97 66%
Totaaloverzicht Totaal kosten Totaal opbrengsten Kostendekkendheidspercentage
7. Lokale lastendruk In onderstaande tabel is het totaal van de onroerendezaakbelasting, belasting op roerende woon- en bedrijfsruimte, afvalstoffenheffing en rioolheffing per inwoner weergegeven.
Jaarrekening 2024
Pagina 59
Lokale heffing
2019
2020
2021
2022
2023
2024
OZB+RZB Rioolheffing Afvalstoffenheffing
178,23 67,03 101,67
188,65 68,49 104,01
220,77 69,76 106,91
236,74 70,91 107,91
226,32 72,85 112,68
238,71 76,84 116,44
Totaal
346,93
361,15
397,44
415,56
411,85
431,99
Op basis van deze tabel wordt het meerjarenperspectief als volgt weergeven:
Lokale lastendruk 440 430 420 410 400 390 380 370 360 350 340 330 320 310 300 2019
2020
2021
2022
2023
2024
In onderstaande overzichten wordt een vergelijking gemaakt tussen de tarieven die gelden binnen de gemeente Waterland en de overige gemeenten van de regio Zaanstreek-Waterland op basis van meerpersoonshuishoudens. De gepresenteerde informatie is afkomstig van de website www.waarstaatjegemeente.nl. De overige gemeenten bestaan uit: Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Wormerland en Zaanstad. OZB
Afval
Riool
Overige Jaar
Waterland
gemeenten Zaanstreek-
Overige Jaar
Waterland
gemeenten Zaanstreek-
Waterland 2021 2022 2023 2024
0,1049% 0,0997% 0,0902% 0,0894%
0,0962% 0,0887% 0,0788% 0,0790%
Overige Jaar
Waterland
gemeenten Zaanstreek-
Waterland 2021 2022 2023 2024
€ € € €
289 294 302 311
€ € € €
Jaarrekening 2024
342 351 360 369
Waterland 2021 2022 2023 2024
€ € € €
175 178 183 188
€ € € €
Pagina 60
249 248 255 270
8. Kwijtscheldingsbeleid Voor huishoudens en zelfstandigen met de laagste inkomens bestaat de mogelijkheid van een gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de hondenbelasting. Verwezen wordt naar de Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Waterland 2023.
Jaarrekening 2024
Pagina 61
§ B Weerstandsvermogen en risicobeheersing Deze paragraaf geeft antwoord op de vraag hoe robuust de financiën zijn. Dit antwoord is van belang wanneer er zich een financiële tegenvaller voordoet. Het weerstandsvermogen is gedefinieerd als het vermogen van de gemeente Waterland om niet-structurele financiële risico’s op te kunnen vangen teneinde de taken te kunnen voortzetten. Door aandacht te hebben voor het weerstandsvermogen kan worden voorkomen dat elke financiële tegenvaller dwingt tot bezuinigingen. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen weerstandscapaciteit (zijnde de middelen waarover de gemeente beschikt/kan beschikken om niet begrote kosten te dekken) en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen voor zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de gemeente voor het verslaggevingsjaar, maar ook voor de meerjarenraming.
1. Inventarisatie weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit van de gemeente Waterland wordt als volgt berekend: Weerstandscapaciteit exploitatie (bedrag x € 1.000) Weerstandscapaciteit exploitatie Onvoorzien
45 45
Weerstandscapaciteit vermogen Algemene reserve
11.527 11.527
Totale weerstandscapaciteit
11.572
Onvoorzien In de begroting is een budget van € 45.355 opgenomen voor onverwachte uitgaven. Algemene reserves De algemene reserve bedraagt ultimo 2024 € 11.526.819. De algemene reserve heeft tot doel te dienen als buffervermogen om onvoorziene en onafwendbare incidentele tegenvallers op te kunnen vangen. Dit doel is met betreffende hoogte van de reserve gewaarborgd.
Jaarrekening 2024
Pagina 62
2. Inventarisatie risico’s Nr.
Risico
Hogere uitgaven sociale voorzieningen - Uitzonderlijk maatwerk Hogere uitgaven sociale voorzieningen Ongeautoriseerde toegang, gebruik, openbaarmaking, verstoring, wijziging of vernietiging van informatie Project Galgeriet ICT ontwikkelingen Hogere lasten inhuur of externe adviseurs Extreme weersomstandigheden Duurder uitvallen van aanbestedingen Bestuurlijke boete en aansprakelijkheid bij het niet voldoen aan privacy wetgeving Garantstelling leningen HVC Lagere ontwikkeling gemeentefonds Wachtgeld betalingen politieke ambtsdragers Juridische kosten Garantstelling medewerkers zwembad Deelname Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) InWest Falen kritische infrastructuur