OUD 404-85 Bijlage 1 Jaarstukken 2024
Tekst van het document
Jaarrekening 2024 Versie d.d. 20 mei 2025
Jaarrekening 2024
Pagina 1
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 Inleiding ................................................................................................................................................... 3 I. Jaarverslag .......................................................................................................................................... 13 Programmaverantwoording .............................................................................................................. 14 1. Ruimtelijk domein ..................................................................................................................... 15 2. Openbaar domein...................................................................................................................... 21 3. Sociaal domein .......................................................................................................................... 28 4. Bestuur ...................................................................................................................................... 38 5. Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................... 43 6.
Overhead ................................................................................................................................... 45 7. Vennootschapsbelasting ........................................................................................................... 51 8. Onvoorzien ................................................................................................................................ 52 Paragrafen ......................................................................................................................................... 53 § A Lokale heffingen ...................................................................................................................... 54 § B Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................. 62 § C Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................. 70 § D Financiering ............................................................................................................................. 75 § E Bedrijfsvoering .........................................................................................................................
78 § F Verbonden partijen.................................................................................................................. 83 § G Grondbeleid ............................................................................................................................ 95 § H Subsidies.................................................................................................................................. 97 II. Jaarrekening .................................................................................................................................... 102 Programmarekening ........................................................................................................................ 103 1. Overzicht baten en lasten........................................................................................................ 104 2. Toelichting overzicht baten en lasten ..................................................................................... 109 3. Overzicht incidentele baten en lasten ..................................................................................... 118 Balans .............................................................................................................................................. 120 1.
Overzicht balans 31 december 2024 ....................................................................................... 121 2. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling............................................................... 123 3. Toelichting op de balans .......................................................................................................... 125 Rechtmatigheidsverantwoording .................................................................................................... 140 SiSa-verantwoordingsinformatie..................................................................................................... 142 III. Overige gegevens ........................................................................................................................... 150 1. Bestuurlijke gegevens .............................................................................................................. 151 2. Accountantsverklaring ............................................................................................................. 153 3. Uitvoeringsinformatie 2024 .................................................................................................... 154 4. Stand van zaken kredieten ...................................................................................................... 159 5.
Toelichting classificatie begrotingsafwijkingen ....................................................................... 164 6. Lijst met afkortingen................................................................................................................ 165 COLOFON ............................................................................................................................................. 167
Jaarrekening 2024
Pagina 2
Inleiding Voor u liggen de jaarstukken van de gemeente Waterland over het jaar 2024. Jaarrekening in vogelvlucht Voor u ligt de jaarrekening van de gemeente Waterland over 2024. Dit document biedt inzicht in de beleidsmatige voortgang, financiële uitkomsten en maatschappelijke impact van het afgelopen jaar. Samen met inwoners, maatschappelijke partners en de gemeenteraad is in 2024 gewerkt aan opgaven op het gebied van wonen, bestaanszekerheid, duurzaamheid en dienstverlening. De jaarrekening sluit af met een positief resultaat van € 6.231.334. In de gewijzigde begroting was gerekend op een positief resultaat van € 3.585.021. Het verschil tussen begroting en realisatie bedraagt daarmee € 2.646.313 voordelig. Een deel van het verschil tussen het begrote resultaat en het werkelijke resultaat (na overheveling) wordt veroorzaakt door incidentele baten. Zo is een bedrag van ruim € 2,5 miljoen in de jaarrekening opgenomen als (voorlopige) winstneming op project Galgeriet, specifiek gerelateerd aan het afsluiten van fase 2a van de gebiedsexploitatie. Daarnaast is een deel van het overschot te verklaren door de extra ontvangen Oekraïne-gelden van € 400.000, die eveneens incidenteel van aard zijn. Voor doorgeschoven werkzaamheden wordt een overheveling van € 972.871 voorgesteld naar 2025.
Dit betreft onder meer budgetten voor woningbouw, verkeersmaatregelen, duurzaamheid, inburgering en personeelsontwikkeling. Hoewel het resultaat op het eerste gezicht positief lijkt, is het van belang om dit in de juiste context te plaatsen. Wanneer de jaarrekening goed wordt gelezen, blijkt dat de gemeente Waterland structureel niet in evenwicht is: de structurele lasten zijn hoger dan de structurele baten. Het positieve saldo wordt daarmee vooral veroorzaakt door incidentele meevallers. Dit onderstreept het belang van blijvende aandacht voor het structurele evenwicht in onze meerjarenbegroting. In de Jaarrekening 2024 worden naast verschillende toelichtingen op de programmaonderdelen, ook de programmaverantwoording per programma en toelichting op de verschillende paragrafen gepresenteerd. De balans en de toelichting op de balans maken ook onderdeel uit van de jaarrekening alsmede de SiSa-verantwoordingsinformatie. Onderstaand een overzicht met de verschillen per programma: Programma (bedrag x € 1.000) 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
Omschrijving Ruimtelijk domein Openbaar domein Sociaal domein Bestuur Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting Onvoorzien
Totaal saldo van baten en lasten 9.
Realisatie Begroting na 2023 wijziging 2024
Afwijking t.o.v. begroting
- 3.048 - 5.525 - 13.758 - 1.694 34.209 - 8.538 2 -
- 2.169 - 6.483 - 11.489 - 1.949 36.747 - 9.106 -2 - 45
- 712 - 6.267 - 11.590 - 2.274 36.733 - 9.045 -
1.457 216 - 101 - 325 - 15 61 2 45
1.647
5.504
6.845
1.341
841
- 1.919
- 613
1.306
2.488
3.585
6.231
2.646
Reserves
Gerealiseerd resultaat
Realisatie 2024
Jaarrekening 2024
Pagina 3
Overhevelingsvoorstellen Omdat bepaalde werkzaamheden die gepland waren voor 2024 zijn doorgeschoven naar 2025, is het wenselijk de daarmee samenhangende budgetten over te hevelen naar 2025. Concreet wordt voorgesteld om een bedrag van € 972.871 over te hevelen naar de budgetten van boekjaar 2025. Omschrijving (bedrag x € 1.000)
Meerjarige project budgetten
Bedrag
Overheveling incidentele budgetten
Ruimtelijk domein Plan van aanpak project omgevingsplan Ondersteuning voor de woningbouwopgave Voorbereiding omgevingswet
182 99 50 34
132 99
Openbaar domein Uitvoering geven aan het duurzaamheidsfonds Uitvoeren energiebesparingsprogramma Oplossen verkeersknelpunten
405 200 4 201
401 200
Sociaal domein Pilot ondersteuning (oud)inburgeraars Opstellen integraal onderwijshuisvestingsplan
69 19 50
-
69 19 50
Bestuur Onderzoekskosten rekenkamer Gezamenlijke visie en samenwerkingsagenda Zaanstreek-Waterland
16 4 12
12
4 4
Overhead Programma dienstverlening Strategisch PeroneelsPlan Arbobeleid Project NIS2/Cyberbeveiliging
300 14 96 65 125
110 14 96
Totaal
973
656
Jaarrekening 2024
Pagina 4
50 50
34 4 4 201
12 190
65 125 317
Toelichting overhevelingsvoorstellen Programma 1. Ruimtelijk domein Plan van aanpak project omgevingsplan De overheveling is overeenkomstig het Plan van Aanpak Project Omgevingsplan Waterland; zie besluit van het college d.d. 22 augustus 2023 en het besluit op de ingekomen stukken van de raad week 34 d.d. 28 september 2023. Ondersteuning voor de woningbouwopgave Het budget voor een onderzoek ten behoeve van de woningbouw taakstelling is in 2024 niet besteed. Dit wordt in 2025 gedaan. Voorbereiding omgevingswet Er worden nog extra kosten verwacht voor het invoeren van de omgevingsvisie. Programma 2. Openbaar domein Uitvoering geven aan het duurzaamheidsfonds Dit bedrag wordt gebruikt om inwoners subsidie te geven voor o.a. isolatie in het kader van het Duurzaamheidsfonds. Dit bedrag is nog niet volledig besteed. Uitvoeren energiebesparingsprogramma Het budget voor de gemeentelijke subsidie op warmtescans is niet helemaal besteed. Er zijn verplichtingen aangegaan om in 2025 nog activiteiten hiervoor te verrichten tot het scanseizoen eindigt en een eindafrekening volgt. Oplossen verkeersknelpunten Vanuit het coalitieakkoord is incidenteel budget beschikbaar gesteld voor maatregelen om verkeersknelpunten in de gemeente aan te pakken. De maatregelen moeten nog worden uitgevoerd. Programma 3.
Sociaal domein Pilot ondersteuning (oud)inburgeraars Het budget voor de pilot is nog niet volledig uitgegeven, omdat een deel van de trajecten pas later ingezet konden worden. De kosten voor deze trajecten worden in 2025 nog gemaakt. Opstellen integraal onderwijshuisvestingsplan Het opstellen van het Integraal onderwijshuisvestingsplan is uitgesteld naar 2025 in verband met personele wisselingen. Programma 4. Bestuur Onderzoekskosten rekenkamer Het budget voor extra onderzoekskosten is in november 2024 beschikbaar gekomen. Dit budget zal in 2025 worden besteed. Gezamenlijke visie en samenwerkingsagenda Zaanstreek-Waterland De beschikbare (geoormerkte) gelden voor regionale activiteiten worden vanaf 2017 uitgegeven over meerdere jaren. Er worden ook in 2025 activiteiten uitgevoerd van dit budget.
Jaarrekening 2024
Pagina 5
Programma 6. Overhead Programma dienstverlening Het programma dienstverlening verder uitvoeren. StrategischPersoneelsPlan Het StrategischPersoneelsPlan is een meerjarig proces in het kader van de organisatieontwikkeling.
Arbobeleid Onderzoeken en plan van aanpak zijn in 2024 uitgevoerd en opgesteld; implementatie en uitvoering vinden plaats in 2025. Project NIS2/Cyberbeveiliging Voorbereidingen zijn in 2024 gestart; implementatie en uitvoering staan gepland voor 2025.
Jaarrekening 2024
Pagina 6
Verschil begroting na wijziging versus jaarrekening In de gewijzigde begroting 2024 werd uitgegaan van een begroot positief resultaat van € 3.585.021. Een gedetailleerde analyse van de afwijkingen per programmaonderdeel tussen deze begroting en de voorliggende jaarstukken vindt u vanaf pagina 109. In onderstaande tabel staat een overzicht met de voornaamste verschillen. Bedrag (x € 1.000)
Omschrijving Gerealiseerd resultaat voor overheveling Overhevelingen
6.231 973
Gerealiseerd resultaat na overheveling Begroot resultaat
5.258 3.585
Verschil
1.673
Toelichting Verschil bestuur Verschil burgerzaken Verschil beheer overige gebouwen en gronden Verschil overhead Verschil overige dekkingsmiddelen Verschil OZB woningen Verschil OZB niet-woningen Verschil openbare orde en veiligheid Verschil verkeer en vervoer Verschil economische promotie toeristenbelasting Verschil onderwijshuisvesting Verschil onderwijsbeleid en leerlingzaken Verschil openbaar groen en (openlucht) recreatie Verschil samenkracht en burgerparticipatie Verschil toegang en eerstelijnsvoorzieningen Verschil begeleide participatie Verschil hulp bij het huishouden (Wmo) Verschil jeugdhulp met verblijf overig Verschil riolering Verschil afval Verschil milieubeheer Verschil ruimte en leefomgeving Verschil wonen en bouwen Verschil mutaties algemene reserve Verschil mutaties reserve afschrijving voorbereiding nieuwbouw sporthal Verschil mutaties reserve kapitaallasten ICT Verschil mutaties reserve onderhoud wegen Verschil mutaties reserve onderhoud gebouwen Verschil mutaties reserve onderhoud oevers Verschil mutatie reserve kapitaallasten kunstgrasvelden Verschil overigen
- 286 - 55 - 2.165 - 239 - 107 - 176 119 103 151 194 - 147 - 63 60 302 195 190 79 - 778 123 - 341 - 179 73 3.178 598 - 150 - 170 455 56 668 - 128 112
Totaal
1.673
Jaarrekening 2024
Pagina 7
Lasten gewijzigde begroting 2024 € 69.419.400 Uitgaven gewijzigde begroting Veiligheid 4,0%
Overschot 5,2%
Bestuur 3,3%
Volksgezondheid & Milieu 8,1% Sociale voorzieningen 33,0% Onderwijs 2,6%
Storting naar Reserves 4,6% Verkeer, vervoer en waterstaat 6,6% Economie en toerisme 0,5% Treasury en onvoorzien en Vpb 0,6%
Sport, cultuur en recreatie 5,0%
Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting 13,0%
Overhead 13,4%
Baten gewijzigde begroting 2024 € 69.419.400 Inkomsten gewijzigde begroting
Vanuit het Rijk 45,3%
Overige inkomsten 40,6%
Afvalstoffen-, riool en reinigingsheffing 4,6%
Belasting opbrengsten 7,7%
Jaarrekening 2024
Leges opbrengsten 1,7%
Pagina 8
Lasten jaarrekening 2024 € 78.338.217 Uitgaven jaarrekening Veiligheid 3,5%
Overschot 8,0%
Bestuur 3,4%
Volksgezondheid & Milieu 8,1%
Onderwijs 2,6%
Storting naar Reserves 3,2%
Sociale voorzieningen 28,8%
Verkeer, vervoer en waterstaat 5,2% Treasury en onvoorzien en Vpb 1,0% Economie en toerisme 0,4%
Sport, cultuur en recreatie 4,7%
Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting 19,2% Overhead 11,9%
Baten jaarrekening 2024 € 78.338.217 Inkomsten jaarrekening
Vanuit het Rijk 40,1%
Overige inkomsten 45,5%
Afvalstoffen-, riool en reinigingsheffing 4,3%
Belasting opbrengsten 7,2%
Jaarrekening 2024
Leges opbrengsten 2,9%
Pagina 9
Toelichting In de gewijzigde begroting is uitgegaan van een begrotingstotaal van ruim € 69 miljoen. Het gerealiseerde begrotingstotaal is ruim € 78 miljoen. Het verschil is ontstaan doordat de ontvangen bijdrage voor het project Galgeriet als baten is geboekt. Daarnaast is ook het gerealiseerde deel van de winst op het project Galgeriet geboekt.
Jaarrekening 2024
Pagina 10
Leeswijzer De jaarstukken zijn onderverdeeld in de beleidsmatige verantwoording (het jaarverslag) en de financiële verantwoording (de jaarrekening). Het jaarverslag en de jaarrekening zijn op hun beurt weer verdeeld in verschillende onderdelen. Schematisch ziet de onderverdeling van de jaarstukken er als volgt uit:
Programmaverantwoording
Jaarverslag
Paragrafen Jaarstukken Programmarekening
Jaarrekening
Balans SiSaverantwoordingsinformatie
Programmaverantwoording De programmaverantwoording biedt per programma inzicht in de mate waarin de doelstellingen zijn gerealiseerd, de wijze waarop getracht is de beoogde maatschappelijke effecten te bereiken en de gerealiseerde baten en lasten. Een programma wordt gedefinieerd als een samenhangend geheel van activiteiten. In de gemeente Waterland zijn de volgende programma’s vastgesteld: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
Ruimtelijk domein Openbaar domein Sociaal domein Bestuur Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting Onvoorzien
Per programma worden in algemene zin de doelstellingen aangegeven. In de programmaverantwoording wordt per doelstelling verantwoording afgelegd.
Jaarrekening 2024
Pagina 11
Paragrafen De paragrafen bij het jaarverslag geven een dwarsdoorsnede van de financiële aspecten bezien vanuit een bepaald perspectief. Alle baten en lasten die vermeld worden in de paragrafen zijn verwerkt in de verschillende programma’s. Het is dus niet zo dat de bedragen in de paragrafen nog boven op de baten en lasten van de programma’s komen. In de gemeente Waterland zijn de volgende paragrafen opgenomen: § A Lokale heffingen § B Weerstandsvermogen § C Onderhoud kapitaalgoederen § D Financiering § E Bedrijfsvoering § F Verbonden partijen § G Grondbeleid § H Subsidies Programmarekening De programmarekening bestaat uit de volgende onderdelen: 1.
Overzicht van baten en lasten Alle gerealiseerde baten en lasten van het programmaplan in een samenvattende tabel. Het betreft hier een integraal overzicht van alle baten en lasten en het saldo van het verslaggevingsjaar. Alle baten en lasten van de programma’s leiden tot een gerealiseerd saldo van baten en lasten. Vervolgens wordt aangegeven welke bedragen aan de reserves worden onttrokken of toegevoegd. Na deze toevoegingen en onttrekkingen volgt het gerealiseerde resultaat. Naast de realisatie over 2023, bevat de tabel ook de vergelijkende cijfers over 2022. Daarnaast zijn de ramingen uit de oorspronkelijke begroting en de begroting zoals deze na alle begrotingswijzigingen is komen te luiden ook weergegeven.
2.
Toelichting In de toelichting wordt een analyse gegeven van de afwijkingen tussen de begroting na wijziging en de programmarekening. Daarnaast wordt een overzicht gegeven van de incidentele baten en lasten.
Balans De balans geeft een overzicht van de financiële positie van de gemeente. Op de balans wordt een overzicht gegeven van de bezittingen, de schulden, de voorzieningen en het eigen vermogen van de gemeente op 31 december. Daarnaast worden de vergelijkende cijfers gepresenteerd van het voorgaande boekjaar. In de toelichting worden de waarderingsgrondslagen uiteengezet en worden de verschillende balansposten nader uitgesplitst. SiSa-verantwoordingsinformatie Naast de algemene uitkering uit het gemeentefonds krijgt de gemeente jaarlijks extra geld om specifiek beleid van het Rijk uit te voeren. Met betrekking tot deze specifieke uitkeringen bepaalt de rijksoverheid waar het geld aan besteed wordt, of de gemeente de specifieke uitkering krijgt en hoeveel geld de gemeente krijgt. Om de verantwoordingsbureaucratie te verminderen is met betrekking tot deze specifieke uitkeringen het zogenoemde principe van Single information en Single audit (SiSa) ingevoerd. Tegenwoordig volstaat eenmalige informatieverstrekking en een eenmalige accountantscontrole. Op basis van een door de rijksoverheid vastgesteld format wordt in de jaarrekening een bijlage opgenomen met de verantwoordingsinformatie over de specifieke uitkeringen.
Jaarrekening 2024
Pagina 12
I. Jaarverslag In dit hoofdstuk wordt per programma teruggeblikt op de doelen, activiteiten en resultaten van 2024. De programmaverantwoording is inhoudelijk beschreven in een toegankelijke stijl, waarbij we per domein inzicht geven in wat is bereikt en welke maatschappelijke betekenis dat heeft gehad. Per programma wordt kort ingegaan op de context, beleidsdoelen en uitgevoerde werkzaamheden. Daarbij wordt ook aandacht besteed aan knelpunten, doorlopende trajecten en ontwikkelingen die meegenomen worden richting 2025.
Jaarrekening 2024
Pagina 13
Programmaverantwoording
Jaarrekening 2024
Pagina 14
1. Ruimtelijk domein Omschrijving programma Het programma Ruimtelijk domein richt zich op bouwen en wonen, duurzaamheid, energietransitie, klimaatadaptatie, economie, toerisme, landschap en recreatie, markten, standplaatsen, evenementen. Wat wilden we bereiken? In 2024 stond het ruimtelijk domein in het teken van wonen, bereikbaarheid en duurzame gebiedsontwikkeling. De gemeente Waterland werkte aan het versterken van de leefomgeving en het realiseren van nieuwe woningen, met oog voor ruimtelijke kwaliteit, participatie en toekomstbestendigheid. Doel van het programma was om te zorgen voor voldoende, passende en duurzame woonruimte, om te anticiperen op klimaatverandering en om het ruimtegebruik in de gemeente zorgvuldig en toekomstgericht vorm te geven. Woningbouw en gebiedsontwikkeling Onze woningbouwprojecten zijn verder voorbereid. Op Galgeriet zijn belangrijke stappen gezet: de verkoop van gronden, het bouwrijp maken van kavels en de verplaatsing van bedrijven. Deze voortgang leidde in 2024 tot een eerste winstneming, wat een positieve bijdrage leverde aan het financiele resultaat van de gemeente. Ook zijn afspraken gemaakt met ontwikkelende partijen over verdere uitwerking van projecten, met aandacht voor betaalbaarheid, duurzaamheid en fasering. In Marken is voortgang geboekt op het gebied van waterveiligheid en de relatie met toekomstige woningbouw.
Omgevingswet en vergunningverlening De voorbereiding op de inwerkingtreding van de Omgevingswet kreeg in 2024 volop aandacht. Interne processen zijn aangepast, medewerkers zijn geschoold en er is getest met nieuwe werkwijzen binnen vergunningverlening en handhaving. De inzet was gericht op een soepele overgang per 1 januari 2025, inclusief het inregelen van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). De werkdruk in het team Vergunningen, Toezicht en Handhaving bleef hoog. Desondanks zijn vergunningaanvragen binnen wettelijke termijnen afgehandeld en is extra ingezet op communicatie met aanvragers. Handhavingsacties zijn gericht uitgevoerd op basis van signalen en risicogericht toezicht. Duurzaamheid en energie Het programma energietransitie is verder uitgerold, met acties gericht op energiebesparing en het stimuleren van duurzame opwekking. Er is voortgegaan met het aanbieden van warmtescans aan inwoners en het verstrekken van subsidies voor isolatiemaatregelen. In samenwerking met de regio is gewerkt aan de voorbereiding van de Regionale Energiestrategie (RES) 2.0. Op het gebied van klimaatadaptatie is ingezet op het vergroening van de leefomgeving, het stimuleren van waterberging en het vergroten van bewustwording bij inwoners. De aansluiting tussen ruimtelijke plannen en duurzame inrichting is versterkt, onder andere via het principe 'groen tenzij'.
Terug- en vooruitblik Het ruimtelijk domein kende in 2024 stevige opgaven en duidelijke voortgang. Grote projecten als Galgeriet krijgen steeds meer zichtbare vorm, terwijl op de achtergrond wordt gewerkt aan de voorwaarden voor uitvoering onder de nieuwe Omgevingswet. In 2025 staan besluitvorming over nieuwe woningbouwlocaties, de verdere invoering van de Omgevingswet en verdere stappen op het gebied van klimaat en energie op de agenda. De gemeente blijft werken aan een toekomstbestendig Waterland, waarin ruimte is voor wonen, werken, natuur en leef kwaliteit.
Jaarrekening 2024
Pagina 15
Operationele doelstellingen 1. Voldoende betaalbare woningen voor jongeren en ouderen. 2. Werken aan de energietransitie d.m.v. het reduceren van (fossiele) energie en uitbreiden van duurzame opwekking richting 2030. 3. Het toerisme en de recreatie in regionaal verband verder ontwikkelen, met oog voor de balans tussen inwoners en toerisme en focus op spreiding van bezoekers. 4. Zo veel mogelijk tegengaan van veenoxidatie door vernatting van veenbodems. Beoogd resultaat is het afremmen van bodemdaling en de reductie van de uitstoot van broeikasgassen; tot stand brengen van een robuust natuurnetwerk t.b.v. behoud en bevordering van de biodiversiteit; toekomstbestendige en duurzame agrarische bedrijfsmodellen die goed samengaan met voornoemde doelstellingen. 5. Goede landschappelijke inpassing van de nieuwe dijk op Marken en een dijk die wat betreft uiterlijke verschijningsvorm voldoet aan het Kader Ruimtelijke Kwaliteit (KRK) en het Esthetisch Programma van Eisen (EPvE) enerzijds en verbetering van de recreatieve aantrekkingskracht van de dijk anderzijds. Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteiten Activiteit 1 Wij geven uitvoering aan het Meerjarenprogramma Woningbouw, met plannen voor ca. 2.000 woningen. Hierbij staat centraal het ruimtelijke faciliteren van de projecten met de daarvoor beschikbare en meest doelmatige instrumenten.
Daarbij is tevens aandacht voor kansen die zich aandienen voor locaties die niet in het meerjarenprogramma staan. Deze worden per locatie integraal beoordeeld op mogelijkheden en kansen die er zijn. Activiteit 1: Realisatie Jaarlijks wordt het Meerjarenprogramma Woningbouw geactualiseerd. Recent is de meest recente versie voor 2025 vastgesteld en ter informatie aangeboden aan de raad. In het programma wordt per project de stand van zaken aangegeven. Activiteit 2 Wij hanteren bij nieuwbouw projecten de volgende verdeling: a. 30% sociale huur b. 30% betaalbare koop en middenhuur c. 40% vrije sector Activiteit 2: Realisatie In de gesprekken die wij voeren met initiatiefnemers wordt de genoemde verdeling als eis gehanteerd. Voor nieuwe overeenkomsten die het college sluit is deze verdeling het uitgangspunt. Activiteit 3 Op basis van de in 2023 uitgevoerde locatie analyse en opgestelde business cases is het streven om zo mogelijk 100 tijdelijke woningen te realiseren, gedurende deze bestuurstermijn. Activiteit 3: Realisatie Er zijn in 2024 diverse gesprekken gevoerd met o.a. de Wooncompagnie en kernraden om tot een definitieve locatiekeuze te komen. Ook is er een globale business case opgesteld om inzicht te krijgen in lasten en baten voor de realisatie van tijdelijke woningbouw.
Echter is dit nooit tot vaststelling van een voorkeurslocatie gekomen gezien ervoor gekozen is in het kader van de bezuinigingsopgave om geen prioriteit te geven tijdelijke woningbouw en daarmee geen budget beschikbaar te stellen.
Jaarrekening 2024
Pagina 16
Activiteit 4 Op basis van de in 2023 opgestelde woonzorgvisie worden specifieke locaties aangewezen waar alternatieve woonvormen voor ouderen gestimuleerd en gefaciliteerd. Activiteit 4: Realisatie Wij kunnen begin 2025 aan de slag met het Uitvoeringsprogramma uit de Woonzorgvisie. Op dit moment zijn wij al op verschillende locaties met verschillende partijen in gesprek om uitvoering te geven aan de Woonzorgvisie. Activiteit 5 Continuering van de vastgestelde transitievisie warmte en bijbehorende activiteiten Activiteit 5: Realisatie In 2023 en 2024 is de verkenning uitgevoerd naar aardgasvrije oplossingen voor de wijk Markgouw. Er is gekeken welke warmteoplossing (een warmtenet of individuele warmtepompen) het meest geschikt is voor deze wijk. Er is geen duidelijk voorkeursscenario uit dit onderzoek gekomen. Met deze kennis is het kiezen van een warmteoplossing uitgesteld totdat er veranderingen zijn in de markt of er meer duidelijkheid is over het wettelijk kader en aanvullende ondersteuning van het Rijk met betrekking tot warmtenetten. Tot die tijd staat het iedereen vrij om andere mogelijkheden te implementeren. We blijven het bewonersinitiatief WarmWatergang ondersteunen. Zo onderzoeken wij hoe en of wij als gemeente een financiële bijdrage kunnen geven aan de stichting in de periode dat zij nog geen andere inkomsten hebben.
Ook wordt gekeken naar het aardgasvrij maken van Uitdam, met samenwerking van bewonerscollectief Uitdammer Energie. Voor alle woningen in de gemeente richten we ons op isolerende maatregelen als de basis, onder andere door het Duurzaamheidsfonds en het Waterlands isolatieprogramma. Op deze manier kunnen mensen hun woning klaar maken voor aardgasvrij waardoor de stap naar een alternatieve verwarmingsoplossing kleiner wordt. In samenhang met het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid zullen we met een uitwerking van de startwijken in het Warmteprogramma (voorheen Transitievisie Warmte (TVW)) komen, waarin een plan van aanpak wordt geschetst voor de jaren 2026-2030. Hierbij nemen we ook de doelgroepen maatschappelijk vastgoed en de ondernemers in de gemeente mee. Activiteit 6 Continuering van de regionale energie strategie (RES proces), met bijbehorende procesactiviteiten/besluiten. Activiteit 6: Realisatie Het beleidskader kleine windturbines is op 14 november 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. Inmiddels kunnen aanvragen voor kleine windturbines in behandeling worden genomen. De handreiking voor initiatiefnemers is opgesteld. Het initiatief voor het plaatsen van zonnepanelen boven de parkeerplaats van Hotel Van der Valk heeft een tijdje stilgelegen. In 2025 wordt dit weer opgepakt. Over de invulling van het zoekgebied Bukdijk zijn enkele overleggen met de provincie gevoerd.
Daaruit blijkt dat de provincie hiervoor kansen ziet binnen de kaders van de provinciale Omgevingsverordening. In 2025 worden de gesprekken met Rijkswaterstaat (de grondeigenaar) opgestart. De herziene versie van de welstandsnota is op 14 november 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. Momenteel worden de eerste aanvragen behandeld volgens de nieuwe regels.
Jaarrekening 2024
Pagina 17
Activiteit 7 Vervolg geven aan het (herzien) duurzaamheidsfonds (met aandacht voor energiearmoede) voor de inwoners conform het coalitieakkoord. Activiteit 7: Realisatie Vanaf juni 2024 is het nieuwe Duurzaamheidsfonds opengesteld. Het gebruik van de subsidieregeling is achtergebleven ten opzichte van de verwachting. Dit sluit aan bij het landelijke beeld van teruglopende interesse voor verduurzamingsmaatregelen. Begin 2025 voeren wij enkele aanpassingen door in de opzet, waardoor het gebruik verder wordt gestimuleerd. Ook intensiveren wij de communicatie over het fonds. Activiteit 8 Monitoren van de werking van het convenant groepsrondleiding Marken ten behoeve van evaluatie in 2024. Activiteit 8: Realisatie In het laatste kwartaal van 2024 is er een nieuw convenant aangegaan. Na het einde van het toeristische seizoen in 2025 zal opnieuw met partijen geëvalueerd worden in hoeverre partijen baat hebben bij de werking van het convenant en in hoeverre de beschreven doelstellingen zijn behaald. In het laatste kwartaal van 2025 zal opnieuw een evaluatieverslag geschreven worden. Activiteit 9 Er wordt een registratiesysteem voor particuliere vakantieverhuur ingevoerd. Activiteit 9: Realisatie De overeenkomsten voor de uitvoering van het registratiesysteem zijn gesloten en het systeem is inmiddels ingevoerd.
Activiteit 10 Wij continueren de regionale samenwerking tussen Purmerend, Edam-Volendam, Overgemeenten en Landsmeer. Daarnaast zetten we de regionale samenwerking met Bureau Toerisme Laag Holland (BTLH) voort en zetten we in op een efficiëntere samenwerking tussen de lokale promotie organisaties, BTLH en de samenwerkende gemeenten. Activiteit 10: Realisatie De regionale samenwerking verloopt zeer goed. We werken met zijn allen hard aan het actieplan en de daarin opgenomen ambities. Bureau Toerisme Laag Holland wordt nog steeds ingezet als regionale promotie organisatie voor de gemeenten in Waterland. In het laatste kwartaal van 2024 zijn bestuurders in de regiogemeenten het eens geworden over een kleine stap die genomen wordt richting een mogelijke fusie tussen BTLH en de lokale promotie organisaties. In 2025 zal BTLH aan de slag gaan met het helpen van het vercommercialiseren van de lokale promotie organisaties. Activiteit 11 Wij zetten in op kansen op het gebied van recreatie en toerisme en sluiten hierbij aan op de agenda van de Metropoolregio Amsterdam (MRA) toerisme. Activiteit 11: Realisatie Op 18 december is de MRA-Agenda vastgesteld. In de komende jaren gaan we binnen de MRA-Samenwerking aan de slag om te werken aan de acht ambities uit de agenda en de acties uit het Meerjarenuitvoeringsprogramma.
Het MUVP is een levend document dat in de komende periode verder uitgewerkt wordt in concretere opdracht en plannen, waarmee we de uitvoering tastbaarder maken en de monitoring nog inzichtelijker kunnen maken.
Jaarrekening 2024
Pagina 18
Beleidsindicatoren Nummer indicator
Naam Indicator
Taakveld
Progr
6
Verwijzingen Halt
1. Veiligheid
8 9 10
14
Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Functiemenging
16
Eenheid
Bron
1
Aantal per 1.000 jongeren
1. Veiligheid 1. Veiligheid 1. Veiligheid
1 1 1
1. Veiligheid 3. Economie
Vestigingen (van bedrijven)
3. Economie
1
35
Gemiddelde WOZ waarde
8. Vhrosv
36
Nieuw gebouwde woningen
37
Demografische druk Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
11
38 39
2021
2022
2023
2024
Stichting Halt
7
7
9
6
Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners
CBS CBS CBS
0,9 2,6 1,7
0,6 2,3 1,2
1,1 1,4 1,1
0,3 1,4 1,1
1
Aantal per 1.000 inwoners
CBS
5,5
4,6
4,3
4
1
LISA
38,9
39,9
39,8
nb
LISA
188,3
202,1
171,4
nb
1
% Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar x € 1.000
382
413
457
467
8. Vhrosv
1
Aantal per 1.000 woningen
0,1
11,7
0,8
nb
8. Vhrosv
1
%
CBS Basisregistratie adressen en gebouwen CBS
87,9
89,8
89,7
88,8
8. Vhrosv
1
€
COELO
718
795
811
823
8. Vhrosv
1
€
COELO
860
939
959
975
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
Toelichting De gepresenteerde informatie over de beleidsindicatoren is afkomstig van de website www.waarstaatjegemeente.nl. Indien er nb in de tabel is weergegeven is deze informatie niet beschikbaar. Daarnaast betreft sommige informatie van deze site informatie over oudere jaren omdat er geen nieuwe cijfers beschikbaar zijn op de site.
Jaarrekening 2024
Pagina 19
Gerealiseerde baten en lasten Lasten 2024 Nr.
Omschrijving
1.01 1.02 1.03
Veiligheid Economie en toerisme Ruimtelijke ordening en wonen
Totaal excl. overhevelingen
Begroting na wijziging
Baten 2024
Realisatie
Begroting na wijziging
2.798 329 9.057
2.741 280 15.078
12.183
18.100
Saldo
Realisatie
Begroting na wijziging
Realisatie
Afwijking t.o.v. begroting
27 28 9.959
77 32 17.280
- 2.771 - 300 902
- 2.664 - 249 2.201
106 52 1.299
10.015
17.388
- 2.169
- 712
1.457
Ruimtelijk domein Overhevelingen
182
Totaal incl. overhevelingen
1.639
Jaarrekening 2024
Pagina 20
2. Openbaar domein Omschrijving programma Het programma Openbaar domein richt zich op een openbare ruimte die er goed uitziet en een gezonde balans tussen groen en grijs heeft. In dit programma besteden we aandacht aan groen, infrastructuur, afval, riolering vastgoed en accommodaties. Wat wilden we bereiken? In 2024 is binnen het programma Openbaar Domein gewerkt aan een prettige, veilige en duurzame leefomgeving in Waterland. De openbare ruimte is het visitekaartje van de gemeente: het groen in de wijken, de kwaliteit van wegen en paden, het sportveld in het dorp en de toegankelijkheid van onze straten. Met inzet van zowel gemeentelijke medewerkers als betrokken inwoners zijn concrete verbeteringen gerealiseerd op het gebied van klimaatadaptatie, verkeersveiligheid, afvalinzameling en sportvoorzieningen. Klimaatbewuste inrichting en groenbeheer De inrichting van de openbare ruimte werd ook in 2024 zoveel mogelijk klimaatbewust aangepakt. In Ilpendam is de herinrichting van de Fuutstraat uitgevoerd, inclusief een infiltratiegebied met bomen die op termijn zorgen voor verkoeling. Ook zijn extra bomen geplant op onder andere het Hemmeland en bij basisscholen, in samenwerking met de kinderburgemeester. Diversiteit in beplanting heeft bijgedragen aan het versterken van de biodiversiteit.
Er is bovendien continu aandacht geweest voor het onderhoud en de toegankelijkheid van het groen. Op verschillende plekken is gemaaid volgens een aangepast maaibeheer, waardoor ruimte is ontstaan voor inheemse kruiden en insecten. Ook zijn stappen gezet in het onderhoudsbeheer van civiele kunstwerken en oevers. Verkeersveiligheid en bereikbaarheid Samen met inwoners en de gemeenteraad zijn knelpunten in de verkeersveiligheid geïnventariseerd. Dit is uitgewerkt in het 'Uitvoeringsplan Mobiliteit 2025-2028'. In 2024 zijn op basis daarvan al verschillende maatregelen uitgevoerd, zoals het verwijderen van obstakels en het verbeteren van bebording. Voor Broek in Waterland, Monnickendam en andere kernen zijn ontwerpen gemaakt ter verbetering van de verkeersveiligheid. Oud-Monnickendam volgt in 2025. De Pierebaan is in alle modellen en studies benoemd als hoofdontsluiting voor de nieuwe sporthal. Daarmee wordt gewerkt aan betere bereikbaarheid voor sporters, bezoekers en omwonenden. Duurzaamheid en afval De uitvoering van het Duurzaamheidsfonds is in 2024 voortgezet. Hoewel de animo voor isolatiemaatregelen lager was dan verwacht, is het fonds in juni opnieuw opengesteld met ruimte voor aanpassingen in 2025. Ook het energiebesparingsprogramma is voortgezet, onder meer via gemeentelijke subsidies voor warmtescans.
Daarnaast is een pilot uitgevoerd voor de inzameling van klein chemisch afval en elektrische apparaten. Deze wordt in 2025 uitgebreid met mogelijkheden voor het aanbieden van groenafval. Op diverse locaties zijn prullenbakken bijgeplaatst en is de openbare ruimte aangepast op basis van meldingen van inwoners. Sport en participatie In 2024 is gewerkt aan het verder vormgeven van de nieuwe sporthal, met het oog op start bouw in 2027. Ook is onderzocht hoe bestaande sportvoorzieningen multifunctioneler kunnen worden ingezet. Daarnaast zijn in de openbare ruimte kleine, zichtbare verbeteringen doorgevoerd die bijdragen aan leefbaarheid en betrokkenheid: een extra speeltoestel hier, een aangepaste verlichting daar. Vaak op initiatief van inwoners zelf, en in goede samenwerking met de gemeente. Jaarrekening 2024
Pagina 21
Terug- en vooruitblik De uitvoering binnen het programma Openbaar Domein is in 2024 breed opgepakt. De samenwerking met inwoners, kernraden en andere partijen heeft bijgedragen aan de kwaliteit van de openbare ruimte. Sommige projecten lopen door in 2025, zoals de implementatie van het zaaksysteem en de volledige uitvoering van verkeersmaatregelen. We kijken terug op een jaar waarin concrete stappen zijn gezet richting een groenere, veiligere en meer toegankelijke leefomgeving voor alle Waterlanders. Operationele doelstellingen 1. Klimaatbewust inrichten en netjes onderhouden van de openbare ruimte met extra aandacht voor verkeer en groen. 2. Mogelijkheden afvalinzameling verschillende afvalstromen uitbreiden. 3. Sport toegankelijk houden voor alle inwoners. 4. Verbeteren bereikbaarheid gemeente. 5. Verbeteren verbinding inwoners met bestuur en organisatie. Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteiten Activiteit 1 Een voorbeeldfunctie vervullen waar het gaat om klimaatbewuste inrichting. Hier is doorlopend aandacht voor bij de inrichting van de openbare ruimte bij nieuwbouwprojecten en bij herinrichting van de bestaande openbare ruimte. Activiteit 1: Realisatie Bij het uitvoeren van projecten in de openbare ruimte wordt klimaatadaptatie waar mogelijk en relevant meegenomen.
De herinrichting van de Fuutstraat in Ilpendam met het speelfort Ilpenstein is in uitvoering gegaan met hierin een infiltratiegebied. Bomen en beplanting in dit infiltratiegebied zorgen dat de bodem goed blijft infiltreren. Ook gaan de bomen op termijn extra verkoeling/schaduw bieden aan de spelende kinderen. Hierdoor neemt de hittestress af. In de ondergrond is een regenwaterriool aangelegd, hierdoor wordt niet alleen regenwater afgevoerd maar ook de grondwaterstand beter gereguleerd. Activiteit 2 Bomen planten: 11 voor 10 bosjes. Er worden locaties aangewezen waar ruimte is voor extra aanplant van bomen. Activiteit 2: Realisatie In het voorjaar en najaar zijn er op meerdere locaties bomen geplant. Bijvoorbeeld is op het Hemmeland een inheemse bomenstrook aangebracht en zijn in het van Oorschotplantsoen in Ilpendam extra bomen geplant. Ook zijn samen met de kinderburgemeester extra bomen geplant bij de Gouwzeeschool. Activiteit 3 Het openbaar groen in stand houden en waar mogelijk uitbreiden. Hier is doorlopend aandacht voor.
Jaarrekening 2024
Pagina 22
Activiteit 3: Realisatie Er is continu aandacht geweest voor het in stand houden van het openbaar groen. Uitbreiding is er onder andere bij de boom voor de bibliotheek Monnickendam en binnen het project Fuutstraat Ilpendam. Activiteit 4 De terugloop van insecten voorkomen. Bij de keuze voor beplanting bij het herplanten/herinrichten van plantvakken wordt gekozen voor diversiteit in plantsoorten om zo de terugloop van insecten te voorkomen. Dit heeft doorlopend aandacht. Activiteit 4: Realisatie Bij beplantingsplannen is gekozen voor planten die insecten aantrekken. Door op bepaalde locaties minder te maaien is ruimte ontstaan voor inheemse kruiden, bijvoorbeeld bij de Dissel en de Karn in Monnickendam. Ook is er gekozen voor inheemse (bloeiende) bomen op het Hemmeland, insecten krijgen hierdoor meer voedsel ter beschikking. Activiteit 5 De openbare ruimte netjes en toegankelijk houden. In de onderhoudsplannen en bij het oppakken van meldingen is hier doorlopend aandacht voor. Activiteit 5: Realisatie Hier is doorlopend aandacht aan besteed. In 2024 zijn alle visuele inspecties uitgevoerd voor wegen, riolering, civiele kunstwerken en oevers. Op basis hiervan zijn de beheerplannen geactualiseerd en vastgesteld. De inspectiegegevens gebruiken wij voor het verrichten van klein onderhoud, groot onderhoud en herinrichtingen voor de komende periode.
Activiteit 6 Een rollator- en rolstoelvriendelijke openbare ruimte realiseren. Bij herinrichting van openbare ruimte is hier doorlopend aandacht voor. Activiteit 6: Realisatie Bij alle werkzaamheden in de openbare ruimte is aandacht geweest voor toegankelijkheid voor rollator-, rolstoel-, kinderwagengebruikers en personen met een visuele beperking. Dit is gedaan door: - Minder palen in de openbare ruimte te plaatsen; - Bij aanbrengen van palen in de openbare ruimte is zorg gedragen voor een minimale vrije ruimte van 90 cm; - Verhoogde kruisingsvlakken aan te leggen; - Hellingbanen aan te brengen; - Bij bushaltes gidslijnen aan te brengen; - Bij bushaltes verhoogde instapbanden aan te brengen. Activiteit 7 Het groenonderhoud in de kernen optimaliseren, waarbij extra aandacht is voor onkruid in groenvlakken en op bestrating. Activiteit 7: Realisatie Door meer op kern en wijkniveau aan te sturen is de kwaliteit verder verbeterd. Voorbeelden zijn de Trintel, de Avegaar en Lameroen in Monnickendam, Watermunt in Ilpendam en bij het Trefpunt Marken. Sommige van deze projecten zijn nog in uitvoering. Activiteit 8 Samen met de inwoners verkeersproblematiek in de verschillende kernen helder krijgen en de problemen aanpakken. Door middel van de werkgroepen van de raad is een inventarisatie gemaakt van knelpunten. Deze worden uitgewerkt in een voorstel. Jaarrekening 2024
Pagina 23
Activiteit 8: Realisatie De bevindingen van de werkgroep van de raad zijn verwerkt in het ‘Uitvoeringsplan Mobiliteit 2025-2028’ en het document ‘Maatregelen verkeersveiligheid Broek in Waterland’, welke begin 2025 met de raad zijn gedeeld. Voor Monnickendam, Broek in Waterland, Marken, Zuiderwoude en Uitdam zijn concrete ontwerpen gemaakt die de verkeersveiligheid verbeteren. De ‘quick-wins’ die uit bovenstaande plannen voortkomen, zoals het verwijderen van paaltjes en plaatsen van aanvullende bebording, zijn uitgevoerd. De verkeersmaatregelen voor OudMonnickendam worden geïntegreerd in een nog op te stellen actieplan, dat het college op dit moment aan het uitwerken is. Activiteit 9 Realistische aanpassingen vanuit de gesprekken met inwoners en ondernemers uitwerken en waar mogelijk uitvoering aan geven. Dit is een doorlopende actie, waar mogelijk maatwerk leveren. Activiteit 9: Realisatie Hier is doorlopend aandacht voor geweest. Voorbeelden zijn: - Bij de herinrichting van de Fuutstraat zijn tijdens de uitvoering nog wijzigingen doorgevoerd naar aanleiding van gesprekken met omwonenden; - Er is na initiatief van een aantal inwoners van een speeltuintje gerealiseerd in de Oranjewijk naast de Wilhelminalaan; - Bij het Johan Pipoplantsoen in Monnickendam zijn hekjes en hagen aangebracht i.v.m.
overlast door scooters en fatbikes; - Op het scholeneiland zijn bij de oversteek tussen de Fuut en de Blauwester na een petitie van leerlingen van de school hekjes geplaatst; - Bij Ilpenhof in Ilpendam is een heg geplaats i.v.m. meldingen over kapotgelopen planten; - Bij de Calvercamp in Monnickendam is een extra prullenbak geplaatst na meldingen over zwerfafval; - Op het speelveld bij de Calvercamp is een schommel geplaatst na een initiatief van kinderen; - Een deel van de openbare verlichting langs de Pierebaan is aangepast op basis van meldingen. Activiteit 10 Niet meer van toepassing op deze Jaarrekening. Afgerond in 2023. Activiteit 11 Niet meer van toepassing op deze Jaarrekening. Afgerond in 2023. Activiteit 12 De huurovereenkomst Alliantie tijdig beëindigen, eventueel jaarlijks verlengen. Elk jaar wordt bekeken of een verlenging van deze overeenkomst nog mogelijk is binnen de procedure voor de mogelijke realisatie van een milieustraat op het terrein. Activiteit 12: Realisatie In 2023 is het besluit genomen om geen eigen milieustraat te realiseren. De raad heeft inmiddels besloten om hier bedrijven te vestigen. De huurovereenkomst wordt nog steeds jaarlijks voor een periode van maximaal één jaar verlengd.
Jaarrekening 2024
Pagina 24
Activiteit 13 Het onderzoeken van mogelijkheden om de dienstverlening in alle kernen uit te breiden met een vast punt voor het aanbieden van groen afval en een mobiel punt voor het aanbieden van bijzondere afvalstromen (o.a. klein chemisch afval en kleine huishoudelijke apparaten). Activiteit 13: Realisatie In 2024 is een Pilot uitgevoerd m.b.t. inzamelpunten kca/elektrische apparaten. De inzameling zal in 2025 worden voortgezet en uitgebreid met groenafval. Activiteit 14 Stimuleren van multifunctioneel gebruik van de sportvoorzieningen. Activiteit 14: Realisatie Voor zover dit binnen de opdracht van Team Sportservice past wordt er gestuurd op multifunctioneel gebruik van sportvoorzieningen. In de relevante beleidsdocument wordt een multifunctioneler gebruik van sportvoorzieningen meegenomen. Dit gaat vervolgens uitwerking krijgen in sportsportaccommodatie beleid dat in 2025 opgeleverd gaat worden. Activiteit 15 Een duurzame sporthal bouwen die voldoet aan de normen voor spelen van volwaardige competitie. Activiteit 15: Realisatie De voorbereiding op de omgevingsplanprocedure is volop in gang, met het oog op start bouw in 2027. Activiteit 16 Bij de ontwikkeling van de sporthal worden de bewoners betrokken. Er zijn meerdere informatiebijeenkomsten geweest. Activiteit 16: Realisatie De hoofdlijnen van participatie zijn uitgewerkt.
Activiteit 17 Ontsluiting sporthal via de Pierebaan realiseren. Dit wordt meegenomen in de uitwerking van de plannen voor de realisatie van een duurzame sporthal. Activiteit 17: Realisatie In alle modellen en studies is de Pierebaan als hoofdontsluiting gehanteerd. Activiteit 18 De fysieke, digitale en telefonische bereikbaarheid verbeteren. Er wordt een onderzoek uitgevoerd naar de dienstverlening, hierin worden ook verbetervoorstellen voor de bereikbaarheid gedaan. Activiteit 18: Realisatie Tijdens het optimaliseren van de processen zijn verbetervoorstellen gedaan door de adviseur van Coniche en deze zijn ook doorgevoerd. Dit project is gestart in Q2 2024 en loopt tot eind 2025. De doorlooptijd van het project en het doorvoeren van verbeteringen hangen deels samen met de implementatie van het nieuwe zaaksysteem, welke eind 2025 gereed is. Daarnaast wordt de telefonische bereikbaarheid gemonitord. Eind 2024 heeft het MT afspraken over telefonische bereikbaarheid geformaliseerd, wat ten gunste komt van de bereikbaarheid.
Jaarrekening 2024
Pagina 25
Activiteit 19 Kortere responstijden op mail en meldingen realiseren. Er wordt een onderzoek uitgevoerd naar de dienstverlening, hierin worden ook verbetervoorstellen voor de bereikbaarheid gedaan. Activiteit 19: Realisatie We hebben dit doel gekoppeld aan het project procesmatig werken. Onder dit project valt de implementatie van het nieuwe zaaksysteem. In dit zaaksysteem kunnen we beter sturen op responstijden op mail en meldingen, omdat deze op één plek binnenkomen bij de taakafdeling en gemonitord kunnen worden. Het zaaksysteem wordt in 2025 gefaseerd geïmplementeerd. Activiteit 20 De openstelling van het gemeentehuis opnieuw ijken. Er wordt een onderzoek uitgevoerd naar de dienstverlening, hierin worden ook verbetervoorstellen voor de bereikbaarheid gedaan. Activiteit 20: Realisatie De afspraken over telefonische dienstverlening zijn geformaliseerd. Er is geen aanleiding om de openingstijden aan te passen. Activiteit 21 Meer signalen delen via de website. In Q4 2023 is de nieuwe website geïmplementeerd. Via de nieuwe website worden meer signalen gedeeld. Activiteit 21: Realisatie De nieuwe website is in 2024 ingezet om hier meer aandacht aan te besteden. Activiteit 22 Instellen inloopspreekuur college. Sinds februari 2023 is het inloopspreekuur gestart. Dit spreekuur vindt nu tweewekelijks op dinsdag plaats.
Activiteit 22: Realisatie Het inloopspreekuur vindt nu maandelijks plaats. De frequentie is begin 2024 aangepast. Activiteit 23 De externe oriëntatie van de ambtelijke organisatie versterken. Hier is doorlopend aandacht voor. Activiteit 23: Realisatie Binnen de organisatie is in 2024 doorlopend ingezet op de bewustwording en hiermee versterking van de externe oriëntatie van de ambtelijke organisatie. Team communicatie en het MT hebben hierin een sturende rol. Op deze manier is er binnen de organisatie de juiste aandacht voor de externe oriëntatie geweest. Daarbij wordt een balans nagestreefd tussen “(afzonderlijke) inwoners, kernraden en ondernemers”.
Jaarrekening 2024
Pagina 26
Beleidsindicatoren Nummer indicator
Naam Indicator
Taakveld
20
Niet sporters*
5. Sport, cultuur en recreatie
33
Omvang huishoudelijk restafval
34
Hernieuwbare elektriciteit
Progr
7. Volksgezondheid en Milieu 7. Volksgezondheid en Milieu
Eenheid
Bron
2021
2022
2023
2024
2
%
Gezondheidsmonitor volwassenen, GGD'en, CBS en RIVM
43,8
43,1
nb
nb
2
Kg per inwoner
CBS
nb
126
nb
nb
2
%
Rijkswaterstaat
28,3
34,7
nb
nb
*betreft een 4-jaarlijks onderzoek, zodra de onderzoeksresultaten bekend zijn worden de cijfers geactualiseerd Toelichting De gepresenteerde informatie over de beleidsindicatoren is afkomstig van de website www.waarstaatjegemeente.nl. Indien er nb in de tabel is weergegeven is deze informatie niet beschikbaar. Daarnaast betreft sommige informatie van deze site informatie over oudere jaren omdat er geen nieuwe cijfers beschikbaar zijn op de site. Gerealiseerde baten en lasten Lasten 2024 Nr.
Omschrijving
2.01 2.02 2.03
Verkeer, vervoer en waterstaat Sport, cultuur en recreatie Milieu
Totaal excl. overhevelingen
Baten 2024
Saldo
Begroting na wijziging
Realisatie
Begroting na wijziging
Realisatie
Begroting na wijziging
Realisatie
Afwijking t.o.v. begroting
4.551 3.468 4.439
4.043 3.660 5.051
1.326 464 4.186
1.179 704 4.605
- 3.226 - 3.004 - 253
- 2.865 - 2.957 - 446
361 48 - 193
12.459
12.755
5.976
6.487
- 6.483
- 6.267
216
Openbaar domein Overhevelingen
405
Totaal incl. overhevelingen
621
Jaarrekening 2024
Pagina 27
3. Sociaal domein Omschrijving programma Binnen het programma Sociaal Domein hebben Waterlanders aandacht voor een gezonde levensstijl en ontwikkelen zich tot actieve en weerbare inwoners. Kinderen kunnen veilig, gezond en in geborgenheid opgroeien. De Waterlandse samenleving is inclusief en iedereen kan meedoen. Waterlanders staan samen voor de gemeenschap. Zij ondersteunen elkaar en zetten zich actief in voor de samenleving. Waterlanders wonen zelfstandig of zo thuisnabij als mogelijk is. Het programma Sociaal Domein richt zich op Jeugd(hulp), Wmo (inclusief vrijwilligerswerk en mantelzorg), Participatie (inclusief arbeidsmarkt), Schuldhulpverlening, (Passend) onderwijs en voorschoolse voorzieningen (VVE), Volksgezondheid (inclusief preventie en handhaving alcohol), Welzijnswerk en voorliggende voorzieningen (inclusief sport en bibliotheek). Wat wilden we bereiken? Het sociaal domein stond in 2024 in het teken van ondersteuning, veerkracht en het versterken van bestaanszekerheid. De gemeente Waterland werkte aan passende zorg, ondersteuning en participatie voor inwoners die dat nodig hebben. We zetten in op toegankelijkheid, preventie en samenwerking met maatschappelijke partners.
Doel van het programma is het bevorderen van een inclusieve samenleving waarin alle inwoners kunnen meedoen, zich veilig en gezond voelen en (tijdelijke) ondersteuning ontvangen wanneer dat nodig is. Daarbij staat het versterken van de sociale basis, het voorkomen van problemen en het bieden van passende hulp centraal. Bestaanszekerheid en armoedebestrijding Met gerichte inzet op armoedebestrijding is geprobeerd inwoners in een kwetsbare positie beter te bereiken en te ondersteunen. In 2024 is extra aandacht besteed aan huishoudens die moeite hebben met rondkomen. Er zijn onder andere energiecompensatieregelingen uitgevoerd, het Noodfonds is opnieuw opengesteld en lokale initiatieven op het gebied van geldzaken zijn ondersteund. De samenwerking met lokale partners zoals de voedselbank is versterkt. Jeugd en onderwijs Binnen de jeugdzorg is blijvend ingezet op passende ondersteuning en tijdige hulp, met oog voor beheersing van de kosten. Waar mogelijk zijn lichte, preventieve vormen van hulp ingezet, dichtbij het gezin, bijvoorbeeld door jongerenwerk. In complexe situaties werd gezorgd voor maatwerk en continuïteit. De samenwerking binnen de regio Zaanstreek-Waterland is verder verdiept, onder andere in het kader van de inkoop van specialistische jeugdhulp en de Proeftuin Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Ook in het onderwijs zijn stappen gezet.
Er is aandacht besteed aan versterking van gelijke kansen door het faciliteren van extra curriculaire activiteiten (muziek- en zwemonderwijs) onderwijsondersteuning, samenwerking via het Lokaal Educatieve overleg met scholen en opvang en samenwerking tussen leerplicht, jongerenwerk en jeugd. Wmo en ouderen De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is in 2024 toegankelijk gehouden voor wie hulp nodig heeft. Daarbij is gewerkt aan het verminderen van wachtlijsten van zorgaanbieders (hulp bij het huishouden) en verbetering van afstemming met zorgaanbieders. Ondersteuning bij zelfstandig wonen, huishoudelijke hulp en begeleiding is beschikbaar gebleven voor inwoners met een ondersteuJaarrekening 2024
Pagina 28
ningsvraag. Er is daarnaast gewerkt aan de toekomstbestendigheid van de Wmo door aandacht te geven aan informele zorg, mantelzorgondersteuning en samenwerking in de kernen. Inburgering en participatie De uitvoering van de Wet inburgering 2021 is verder verstevigd. Inwoners met een inburgeringsplicht zijn op basis van hun leerroute individueel begeleid, met aandacht voor taal, werk en maatschappelijke participatie. Samenwerking met de Stichting Vluchtelingenwerk en taalaanbieders was hierbij essentieel. Ook zijn extra middelen ingezet voor de groep oudkomers, zodat zij alsnog begeleiding kunnen ontvangen. Binnen de participatiewetgeving is ingezet op het ondersteunen van mensen bij het vinden van (beschut) werk, vrijwilligerswerk of andere vormen van meedoen. Gemeente Waterland blijft inzetten voor inclusieve arbeidsparticipatie. Terug- en vooruitblik Het sociaal domein kende in 2024 zowel brede inzet als complexe uitdagingen. De toenemende druk op zorgaanbieders, het beheersen van kosten en de uitvoeringslast door nieuwe en nog te verwachten wetgeving blijven aandacht vragen. Tegelijkertijd is er veel bereikt dankzij de inzet van lokale partners, betrokken professionals en inwoners zelf. In 2025 wordt verder gewerkt aan samenwerking, preventie en het versterken van de sociale basis in alle kernen van Waterland.
Actielijnen en operationele doelstellingen 2024 Actielijn 1: Gezonde inwoners In deze actielijn brengen wij de ontwikkelingen rondom het Integraal Zorg Akkoord (IZA) het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) samen met relevante ontwikkelingen uit het Sportakkoord II. We nemen hierin ook de acties mee die al in gang zijn gezet met het Sportakkoord I en het Preventieakkoord. 1.a. Vermijdbare valincidenten onder ouderen worden voorkomen. 1.b. Inwoners die langdurige mantelzorg bieden, hebben de mogelijkheid om gebruik te maken van respijtzorg. 1.c. Inwoners een preventieve aanpak bieden om zowel fysieke als cognitieve vitaliteit te behouden en/of verbeteren. Actielijn 2: Optimaal opgroeien In deze actielijn brengen wij de relevante onderdelen uit het Preventieakkoord, de inventarisatie preventie Jeugd (zie hoofdstuk 5) en de Hervormingsagenda Jeugd samen met de laatste ontwikkelingen binnen Passend Onderwijs en Kinderopvang. 2.a. Gezinnen met kinderen in de leeftijd van 12 en 23 jaar kunnen gebruik maken van het jongerenwerk voor lichte individuele hulpverlening ter overbrugging of voorkoming van specialistische jeugdhulp. 2.b. Kwetsbare gezinnen worden extra ondersteund voor, tijdens en na de geboorte. 2.c Ouders kunnen makkelijk digitale informatie vinden over opgroeien en opvoeden.
2.d Wij bieden kinderen met een (dreigende) achterstand een opvangplek met voorschoolse educatie in Waterland. 2.e Wij willen dat kinderen een doorgaande lijn kunnen volgen voorschools-basisschoolvoortgezet onderwijs.
Jaarrekening 2024
Pagina 29
Actielijn 3: Iedereen doet mee In deze actielijn brengen wij in beeld hoe wij de bestaanszekerheid willen handhaven dan wel verbeteren middels het Breed Offensief en de minimaregelingen. 3.a. Wij ondersteunen Waterlanders richting bestaanszekerheid door vroegtijdige screening op de financiën. 3.b. Onderzoek naar de geschiktheid van de huidige minimaregelingen voor bestaanszekerheid. 3.c. Voor Waterlanders is het duidelijk waar zij terecht kunnen met hun (hulp-)vragen over zorg, welzijn, werk en inkomen. Actielijn 4: Ondersteuning op maat In deze actielijn werken wij de integrale toegang uit naar de zorg op maat die de gemeente kan bieden vanuit de Participatiewet, Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, de Wet maatschappelijke ondersteuning en de Jeugdwet. 4.a. Inwoners met een psychische kwetsbaarheid kunnen zelfstandig blijven wonen met passende ondersteuning thuis. 4.b. Intensiever begeleiden van statushouders naar werk en opleiding. 4.c. Zorg en ondersteuning wordt zoveel mogelijk gezamenlijk (regionaal) efficiënt ingekocht. 4.d. Waterlanders vroegtijdig en middels maatwerk ondersteunen bij financiële problemen. Actielijn 5: Leefbare kernen In deze actielijn werken we uit hoe wij samenwerken met partners in de verschillende kernen en welke ondersteuningsmogelijkheden wij daarbij kunnen bieden. 5.a.
Waterlanders kunnen makkelijk informatie vinden over het complete cultuur- en welzijnsaanbod. 5.b. We herijken onze samenwerking met de dorpshuizen op het gebied van het sociaalcultureel werk. Actielijn 6: Gehoord worden In deze actielijn werken wij uit hoe wij inwoners structureel willen betrekken bij het ontwikkelen van beleid en de uitvoering daarvan. Wij willen gebruik maken van de ervaringsdeskundigheid van onze inwoners. 6.a. We onderzoeken manieren van inspraak voor inwoners. 6.b. We gebruiken feedback van inwoners om onze dienstverlening te verbeteren. 6.c. De expertise van de adviesraad sociaal domein benutten wij bij het opstellen van beleid. 6.d. We communiceren met onze inwoners op taalniveau B1. Actielijn 7: Sociale veiligheid In deze actielijn gaan wij onder andere in op de ontwikkelingen in het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. 7.a. Wij experimenteren met een nieuwe werkwijze voor inwoners van 0-100 waarbij er sprake is van onveiligheid in huiselijke kring in de Proeftuin Toekomstscenario Jeugd- en Gezinsbescherming. 7.b. We zorgen voor een goed lokaal opleidingsplan en intern protocol in het kader van het Kwaliteitskader Sociaal Domein, welke landelijk herijkt wordt. Daarnaast werken we regionaal goed samen met betrekking tot het onderwerp Huiselijk Geweld. 7.c.