CConstaterende datWaterland
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 394-3 Bijlage Begroting 2023.pdf

Raadsvergadering 8 december 2022, gemeente WaterlandBij agendapunt: Begrotingswijziging 2022-2026 (RW)27.701 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Begroting 2023

Pagina 35 van 117

Naar aanleiding van de meicirculaire 2022 is de verwachte algemene uitkering als volgt: Bedrag x € 1.000 Algemene uitkering

2023

2024

27.029

27.863

2025 28.777

2026 27.059

Saldo van de financieringsfunctie Het saldo van de financieringsfunctie kan worden gedefinieerd als het saldo van: - de verwachte te betalen rente over de aangegane leningen en over de aan te trekken middelen; - de verwachte te ontvangen rente over de uitzettingen. Overige algemene dekkingsmiddelen Onder overige algemene dekkingsmiddelen wordt verstaan de berekende rente van 0,15% over de vaste activa. Dit percentage is gebaseerd op de huidige rentelasten afgezet tegen de totale boekwaarde van de vaste activa.

Begroting 2023

Pagina 36 van 117

6. Overhead Beleidsindicatoren Nummer indicator 5

Naam Indicator

Taakveld

Overhead

0. Bestuur en ondersteuning

progr 6

Eenheid

Bron

2021

2022

2023

Percentage van totale lasten

Eigen gegevens

19,4%

19,4%

19,8%

Toelichting Bovenstaande beleidsindicatoren dienen gemeenten op grond van het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) in de begroting op te nemen. De gepresenteerde informatie is afkomstig uit onze eigen begroting. Raming baten en lasten Bedrag x € 1.000

Omschrijving programmaonderdeel

6.01

Overhead

Totaal

Begroting 2023

Lasten 2023

Baten 2023

Saldo 2023

8.599

62

- 8.537

8.599

62

- 8.537

Pagina 37 van 117

7. Vennootschapsbelasting Met ingang van 1 januari 2016 zijn wij als gemeente belastingplichtig in het kader van de vennootschapsbelasting. Voor gemeente Waterland zijn de volgende onderwerpen in de VPB aangifte betrokken: - Parkeren op Marken. Hiervoor wordt aangifte gedaan, maar de activiteit is vrijgesteld dus hoeft er geen VPB te worden betaald. - Potentieel winstgevende activiteiten zijn de grondexploitaties. De grondexploitaties zijn extern getoetst op VPB plicht. Alleen voor het project Galgeriet is de gemeente Waterland ondernemer dus VPB plichtig in het jaar dat de gronden geleverd worden. Dat is voor het eerst in 2023. Inschatting is dat er geen fiscale winst gemaakt wordt. - Reclame inkomsten zijn ook een ondernemers activiteit dus VPB plichtig. Vanaf juli 2020 is een contract gesloten voor reclame op bushaltes. De fiscale winst hierover is nog niet definitief bekend. Indicatie is € 2.300 te betalen VPB per jaar. Raming baten en lasten Bedrag x € 1.000

Omschrijving programmaonderdeel

7.01

Vennootschapsbelasting

Totaal

Begroting 2023

Lasten 2023

Baten 2023

Saldo 2023

2

-

-2

2

-

-2

Pagina 38 van 117

8. Onvoorzien Definitie onvoorzien Verplicht te ramen bedrag op de begroting voor het opvangen van onvoorzienbare, onuitstelbare en onvermijdbare uitgaven die ten tijde van het opstellen van de begroting nog niet waren voorzien. Bij het gebruik van onvoorzien dient er een onderscheid gemaakt te worden tussen structurele en incidentele lasten. Gebruik van de post onvoorzien voor structurele zaken heeft tot gevolg dat in jaar t (het begrotingsjaar) dekking door de post onvoorzien aanwezig is, maar in jaar t+1 (het volgende begrotingsjaar) deze dekking niet meer aanwezig is. De dekking moet dan worden gevonden in de totale afweging van de begroting. Gesteld kan worden dat de post onvoorzien alleen gebruikt moet worden als dekkingsmiddel voor incidentele zaken. Waarbij het te hanteren criterium alleen voor de incidentele uitgave is, waarbij uitgegaan moet worden van het ‘drie O’s-scenario’, te weten: onvoorzienbaar, onuitstelbaar en onvermijdbaar. Overigens wordt bij het opstellen van de begroting de post onvoorzien wel als een structurele last aangemerkt, alsmede onderdeel van het weerstandsvermogen. Raming baten en lasten Bedrag x € 1.000

Omschrijving programmaonderdeel

8.01

Onvoorzien

Totaal

Begroting 2023

Lasten 2023

Baten 2023

Saldo 2023

50

-

- 50

50

-

- 50

Pagina 39 van 117

Paragrafen

Begroting 2023

Pagina 40 van 117

§ A Lokale heffingen De gemeentelijke inkomsten bestaan voor een belangrijk deel uit de gemeentelijke heffingen. Enerzijds gaat het daarbij om lokale heffingen waarvan de besteding gebonden is, zoals de riool- en afvalstoffenheffing en de leges. Deze inkomsten moeten specifiek aangewend worden voor het doel waarvoor ze worden geheven en worden verantwoord in de desbetreffende programma’s. Anderzijds zijn er ook lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is, zoals de onroerendezaakbelasting. De hieruit voortvloeiende inkomsten worden verantwoord in het overzicht van algemene dekkingsmiddelen. De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op zowel de heffingen waarvan de besteding is gebonden als de heffingen waarvan de besteding niet gebonden is. In deze paragraaf zijn opgenomen: - de geraamde inkomsten; - het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; - de tarieven van de verschillende heffingen; - de lokale lastendruk; - een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid Per heffing wordt de kostendekkendheid weergegeven zoals voorgeschreven in de BBV-regels. 1. Overzicht Inkomsten 2020

Inkomsten 2021

Begroting 2022 na wijziging*

Begroting 2023

Onroerendezaakbelasting Belasting op roerende woon- en bedrijfsr. Forensenbelasting Toeristenbelasting Parkeerbelasting Hondenbelasting Precariobelasting

3.238 30 17 556 209 59 14

3.793 34 31 856 282 61 0

3.976 28 36 722 419 65 14

4.092 29 37 743 431 67 15

Subtotaal besteding niet gebonden

4.123

5.058

5.261

5.414

Rioolheffing Afvalstoffenheffing Reinigingsheffing Haven-, kade- en liggelden Lijkbezorgingsrechten Markt- en standplaatsgelden Leges

1.186 1.801 13 45 246 15 1.445

1.209 1.853 13 62 339 16 922

1.244 1.866 14 88 217 14 867

1.281 1.920 14 90 223 15 912

Totaal

8.874

9.473

9.572

9.869

Bedrag x € 1.000 Omschrijving lokale heffing

* begroting inclusief reeds door de raad vastgestelde wijzigingen 2. Beleid ten aanzien van de lokale heffingen In het coalitieakkoord is aangegeven dat er vastgehouden wordt aan een sluitende meerjarenbegroting en dat de gemeentelijke belastingen met niet meer dan de inflatiecorrectie zullen worden verhoogd. Jaarlijks vindt de inflatiecorrectie plaats op basis van het gewogen gemiddelde van de CPB index loonvoet sector overheid en de CPB index bruto overheidsinvesteringen. Voor de begroting 2023 wordt uitgegaan van een percentage van 2,9%. Onderscheid wordt gemaakt tussen belastingen als algemene dekkingsmiddelen en retributies. De algemene dekkingsmiddelen zijn de niet aan een programma gebonden belastingen (bijvoorbeeld on-

Begroting 2023

Pagina 41 van 117

roerendezaakbelasting, hondenbelasting, toeristenbelasting en forensenbelasting). De gemeente mag de inkomsten hiervan vrij besteden. Retributies daarentegen zijn heffingen van gebruikers waarvoor de gemeente een tegenprestatie levert. Voor een aantal rechten mogen de tarieven niet zodanig worden vastgesteld dat de geraamde baten uitkomen boven de geraamde lasten. Met andere woorden het is niet toegestaan om winst op de aangehaalde rechten te maken (zie ook artikel 229b van de Gemeentewet). 3. Onroerendezaakbelasting Onder de naam onroerendezaakbelasting (OZB) worden de volgende twee belastingen geheven: - een gebruikersbelasting voor onroerende zaken die niet in hoofdzaak tot woning dienen, en - een eigenarenbelasting voor alle onroerende zaken (woningen én niet-woningen). Maatstaf van heffing is de WOZ-waarde van de desbetreffende onroerende zaak. Bij het bepalen van de WOZ-waarde van woningen wordt de zogeheten vergelijkingsmethode gehanteerd. Dit wil zeggen dat de waarde is afgeleid van vergelijkbare woningen die recent zijn verkocht. Van die woningen is bekend welke verkoopprijzen er rond de waardepeildatum zijn gerealiseerd. Tussen de woning en de woningen waarmee wordt vergeleken, kunnen verschillen bestaan in grootte, bouwkundige staat, ligging en dergelijke. Met die verschillen moet de gemeente rekening houden voor zover ze objectief gezien de waarde beïnvloeden.

Voor objecten anders dan woningen wordt de waarde afgeleid van de huurwaarde of de vervangingswaarde.

Omschrijving

Tarief 2020 %

Gebruikersbelasting Eigenarenbelasting woning Eigenarenbelasting niet-woning

0,1856 0,0930 0,2473

Tarief 2021 % 0,2226 0,1049 0,2966

Tarief 2022 % 0,2365 0,0997 0,3103

Het tarief voor 2023 wordt vastgesteld in de verordening die eind 2022 wordt vastgesteld. Voor het nieuwe belastingjaar worden de WOZ-waarden opnieuw bepaald. Voor 2023 wordt dit de waarde per 1 januari 2022. Bij het opstellen van deze begroting kan deze waarde nog niet exact worden vastgesteld. Op het moment van de vaststelling van de belastingverordening in de raad zullen de nieuwe WOZ-waarden echter wel bekend zijn. Een waardestijging zal leiden tot lagere tarieven en visa versa. De exacte tarieven voor 2023 kunnen pas dan worden vastgesteld. Ditzelfde geldt ook voor de belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten. 4. Belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten Onder de naam belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten worden de volgende twee belastingen geheven: - een gebruikersbelasting voor roerende zaken die dienen als bedrijfsruimte, en - een eigenarenbelasting voor alle roerende zaken (woningen én niet-woningen). Maatstaf van heffing is de waarde die aan de roerende zaak kan worden toegekend.

Begroting 2023

Pagina 42 van 117

Tarief 2020 %

Omschrijving Gebruikersbelasting Eigenarenbelasting woning Eigenarenbelasting niet-woning

Tarief 2021 %

0,1856 0,0930 0,2473

0,2226 0,1049 0,2966

Tarief 2022 % 0,2365 0,0997 0,3103

Het tarief voor 2023 wordt opgenomen in de verordening die eind 2022 wordt vastgesteld. 5. Forensenbelasting Onder de naam forensenbelasting wordt een belasting geheven van natuurlijke personen die, zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben, hier gedurende meer dan 90 maal nachtverblijf kunnen houden of een gemeubileerde woning beschikbaar houden. Deze belasting is ingevoerd omdat de gemeente voor deze belastingplichtigen, nu zij niet ingeschreven zijn in de gemeentelijke basisadministratie, geen uitkering krijgt uit het gemeentefonds, maar wel kosten maakt voor gemeentelijke diensten en voorzieningen. Omschrijving

Tarief 2020

Tarief 2021

Tarief 2022

Tarief 2023

(Sta)caravan, zomerhuisje, woonboot tot 15 m² (Sta)caravan, zomerhuisje, woonboot van 15-20 m² (Sta)caravan, zomerhuisje, woonboot groter dan 20 m² Ieder ander gemeubileerde woning

163,23 217,68 435,46 1.301,53

166,65 222,25 444,61 1.328,86

169,65 226,25 452,61 1.352,78

174,57 232,81 465,74 1.392,01

De inflatiecorrectie is voor 2023 vastgesteld op 2,9%. 6. Toeristenbelasting Ter zake van het houden van verblijf met overnachting binnen de gemeente door personen die niet als ingezetenen in de Basisregistratie Personen (BRP) van de gemeente zijn ingeschreven, wordt een nachttoeristenbelasting geheven. Ook wordt watertoeristenbelasting geheven ter zake van het houden van verblijf binnen de gemeente op vaartuigen door personen die niet als ingezetenen in de BRP van de gemeente zijn ingeschreven. Tarief 2020

Omschrijving Nachttoeristenbelasting, per persoon per nacht Watertoeristenbelasting, per persoon per etmaal

2,50 1,85

Tarief 2021 2,60 1,90

Tarief 2022

Tarief 2023

2,65 1,95

2,75 2,05

De inflatiecorrectie is voor 2023 vastgesteld op 2,9% en de tarieven zijn afgerond op € 0,05. 7. Parkeerbelasting Onder de naam parkeerbelasting wordt geheven: - een belasting ter zake van het parkeren van een voertuig op een bepaalde plaats, tijdstip en wijze (op dit moment is alleen op Marken sprake van betaald parkeren) - een belasting ter zake van een van gemeentewege verleende vergunning voor het parkeren van een voertuig op de in die vergunning aangegeven plaats en wijze.

Begroting 2023

Pagina 43 van 117

Omschrijving Parkeren van een motorvoertuig anders dan bus/toeringcar Parkeren bus/toeringcar Parkeervergunning per jaar 1e en 2e kentekenwisseling 3e kentekenwisseling

Tarief 2020

Tarief 2021

Tarief 2022

Tarief 2023

3,00 max 9,00

3,00 max 9,00

3,25 max 10,00

3,35 max 10,50

15,75 30,00 gratis 30,00

16,10 30,00 gratis 30,00

16,40 32,50 gratis 30,00

16,90 33,45 gratis 30,00

De inflatiecorrectie is voor 2023 vastgesteld op 2,9% voor de tarieven parkeren bus/touringcar, parkeren van een motorvoering anders dan bus/touringcar en parkeervergunning per jaar. Alle tarieven zijn afgerond op € 0,05. 8. Hondenbelasting Onder de naam hondenbelasting wordt een belasting geheven ter zake van het houden van een of meerdere honden binnen de gemeente. Omschrijving Eerste hond Tweede hond Iedere hond boven het aantal van twee

Tarief 2020 55,20 76,00 96,00

Tarief 2021 56,40 77,40 97,80

Tarief 2022 57,48 78,84 99,60

Tarief 2023 59,16 81,14 102,48

De inflatiecorrectie is voor 2023 vastgesteld op 2,9%. Het percentage van de verhoging kan iets afwijken aangezien de tarieven, in verband met mogelijke restitutie, zijn berekend op deelbare bedragen per maand (tarief is 12 maanden). 9. Precariobelasting Onder de naam precariobelasting wordt ter zake van voorwerpen onder, op of boven gemeentegrond voor de openbare dienst bestemd, belasting geheven.

Begroting 2023

Pagina 44 van 117

Tarief 2020

Omschrijving

Tarief 2021

Tarief 2022

Tarief 2023

Algemeen tarief voor gebruik gemeentegrond of -water - per m² per dag - per m² per week - per m² per maand - per m² per jaar

0,00 0,00 0,00 0,00

0,80 2,66 7,77 80,59

0,81 2,71 7,91 82,04

0,84 2,79 8,14 84,42

Bouw-, sloop- en onderhoudswerk - tot 10 m² per dag - tot 10 m² per week - tot 10 m² per maand - tot 10 m² per jaar - tot 20 m² per dag - tot 20 m² per week - tot 20 m² per maand - tot 20 m² per jaar - tot 100 m² per dag - tot 100 m² per week - tot 100 m² per maand - tot 100 m² per jaar - vanaf 100 m² per dag - vanaf 100 m² per week - vanaf 100 m² per maand - vanaf 100 m² per jaar

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

4,42 12,67 38,00 303,72 6,28 18,95 57,06 455,90 25,28 75,96 227,71 1.821,35 57,06 171,02 512,48 4.100,36

4,50 12,90 38,69 309,19 6,39 19,29 58,09 464,10 25,74 77,32 231,81 1.854,14 58,09 174,10 521,70 4.174,16

4,63 13,27 39,81 318,15 6,58 19,85 59,77 477,56 26,48 79,57 238,53 1.907,91 59,77 179,15 536,83 4.295,21

Kramen, kiosken, wagens, tenten, automaten e.d. - per m² per dag - per m² per week - per m² per maand - per m² per jaar - maximumbedrag

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

1,33 4,90 14,48 142,54 1.600,03

1,35 4,99 14,74 145,11 1.628,83

1,39 5,13 15,17 149,32 1.676,07

Septictanks, beer- of vetvangputten, etc. - per jaar

0,00

9,53

9,70

9,98

Terrassen - per m² per jaar

0,00

47,99

48,85

50,27

Kermissen - per m² per dag

0,00

0,51

0,52

0,53

De inflatiecorrectie is voor 2023 vastgesteld op 2,9%. 10. Rioolheffing Onder de naam rioolheffing wordt een belasting geheven van de gebruiker van een perceel van waaruit water direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. Omschrijving

Tarief 2020

Tarief 2021

Tarief 2022

Tarief 2023

Gebruik door één persoon Gebruik door twee personen Gebruik door meer dan twee personen Gebruik door bedrijven

142,30 156,40 171,40 variabel

145,30 159,70 175,00 variabel

147,95 162,60 178,15 variabel

152,25 167,35 183,35 variabel

Begroting 2023

Pagina 45 van 117

De inflatiecorrectie is voor 2023 vastgesteld op 2,9% en de tarieven zijn afgerond op € 0,05. De berekening van de kostendekkendheid 2023 van de heffing riool ziet er als volgt uit: Kosten 2.1 Verkeer en vervoer

Bedrag € 5.306

6.3

Inkomensregelingen (kwijtschelding)

€ 35.521

7.2

Riolering

€ 799.240

Overhead

€ 286.169

BTW

€ 154.287

Totaal Kosten

€ 1.280.523

Opbrengsten 1.1 Rioolrecht woningen

Bedrag € 1.280.523

Totaal Opbrengsten

€ 1.280.523

Totaaloverzicht Totaal kosten

Bedrag € 1.280.523

Totaal opbrengsten

€ 1.280.523 100,00%

Kostendekkendheidspercentage

11. Afvalstoffenheffing Onder de naam afvalstoffenheffing wordt een directe belasting geheven ter bestrijding van de kosten die voor de gemeente verbonden zijn aan het beheer van huishoudelijke afvalstoffen. De belasting wordt geheven van degene die in de gemeente feitelijk gebruik maakt van een perceel ten aanzien waarvan een verplichting tot het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen geldt.

Omschrijving

Tarief 2020

Gebruik door één persoon Gebruik door twee personen Gebruik door meer dan twee personen Extra groene container van 140 liter Extra grijze container van 140 liter Extra grijze container van 240 liter

172,87 261,26 282,65 83,26 103,12 128,88

Tarief 2021 176,55 266,80 288,60 85,05 105,30 131,60

Tarief 2022

Tarief 2023

179,75 271,65 293,80 86,60 107,20 134,00

185,00 279,55 302,35 89,15 110,35 137,90

De inflatiecorrectie is voor 2023 vastgesteld op 2,9% en de tarieven zijn afgerond op € 0,05. 12. Reinigingsheffing De hiervoor genoemde afvalstoffenheffing wordt uitsluitend geheven van particuliere huishoudens. Voor bedrijven is in 2009 de reinigingsheffing ingevoerd voor bedrijven met bedrijfsafval dat qua samenstelling overeenkomt met huishoudelijk afval. Als deze bedrijven voor de verwijdering van bedrijfsafval geen geldig contract met een particuliere inzamelaar hebben afgesloten, worden zij aangeslagen voor het reinigingsrecht. Voor de heffing wordt gebruik gemaakt van een indeling van de bedrijven in categorieën. Deze indeling is gebaseerd op het aantal werkzame personen en de branche. Horeca en industrie komen standaard één categorie hoger omdat zij gemiddeld meer afval produceren dan andere bedrijven.

Begroting 2023

Pagina 46 van 117

Omschrijving

Tarief 2020

Tarief 2021

Tarief 2022

Tarief 2023

Categorie 1: werkzame personen 0 t/m 1 Categorie 2: werkzame personen 2 t/m 4 Categorie 3: werkzame personen 5 t/m 10 Categorie 4: werkzame personen 11 en meer

185,73 304,70 571,70 1.035,71

189,65 311,15 583,75 1.057,50

193,10 316,80 594,30 1.076,55

198,70 326,00 611,55 1.107,80

De inflatiecorrectie is voor 2023 vastgesteld op 2,9% en de tarieven zijn afgerond op € 0,05. De berekening van de kostendekkendheid 2023 van de afvalstoffen- en reinigingsheffing ziet er als volgt uit: Kosten 2.1 Verkeer en vervoer

Bedrag € 5.306

6.3

Inkomensregelingen (kwijtschelding)

€ 53.268

7.3

Afval

€ 1.251.597

Overhead

€ 281.964

BTW

€ 344.920

Totaal Kosten

€ 1.937.055

Opbrengsten 1.1 Particulieren

Bedrag € 1.922.673

1.2

Bedrijven

€ 14.382

Totaal Opbrengsten

€ 1.937.055

Totaaloverzicht Totaal kosten

Bedrag € 1.937.055

Totaal opbrengsten

€ 1.937.055 100,00%

Kostendekkendheidspercentage

13. Haven-, kade- en liggelden - Onder de naam van havengelden wordt een recht geheven ter zake van het gebruik overeenkomstig de bestemming voor de openbare dienst bestemd gemeentelijk vaarwater (zogenaamde passantentarief). - Onder de naam van liggelden wordt een recht geheven ter zake van het geregeld gebruik van een aangewezen ligplaats in de gemeentelijke haven. - Onder de naam van kadegelden wordt een recht geheven ter zake van het gebruik van langs de kaden of wallen van de haven gelegen voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond ten behoeve van opslag van goederen of het gebruik door scheepswerven en bedrijven voor toerisme en recreatie.

Begroting 2023

Pagina 47 van 117

Tarief 2020

Tarief 2021

Tarief 2022

Tarief 2023

Havengeld - Passagiersschepen per dagdeel voor elke strekkende meter - Passagiersschepen per dag tot en met een lengte van 12 meter - Passagiersschepen per dag voor elke strekkende meter boven 12 - Pleziervaartuigen langer dan één uur voor elke strekkende meter - Pleziervaarrtuigen per dag tot en met een lengte van 6 meter - Pleziervaartuigen per dag voor elke strekkende meter boven 6 meter

0,45 9,67 0,99 0,33 6,36 1,12

0,45 9,88 0,99 0,37 6,53 1,16

0,45 10,08 1,03 0,37 6,61 1,20

0,45 10,37 1,07 0,37 6,82 1,20

Liggelden - Woonschepen voor een jaar per strekkende meter - Passagiers- en pleziervaartuigen zomerseizoen per strekkende meter - Passagiers- en pleziervaartuigen winterseizoen per strekkende meter - Passagiers- en pleziervaartuigen per jaar per strekkende meter - Charterschepen zomerseizoen per strekkende meter - Charterschepen winterseizoen per strekkende meter - Charterschepen per jaar per strekkende meter - Historische Zuiderzee schepen zomerseizoen per strekkende meter - Historische Zuiderzee schepen winterseizoen per strekkende meter - Historische Zuiderzee schepen per jaar per strekkende meter

36,40 81,24 41,16 120,00 60,54 24,71 80,04 32,77 16,69 48,51

37,19 82,93 42,02 122,52 61,82 25,21 81,74 33,47 17,07 49,55

37,85 84,42 42,77 124,75 62,89 25,66 83,18 34,05 17,36 50,41

38,93 86,86 44,01 128,35 64,75 26,40 85,62 35,04 17,85 51,90

Kadegeld - Tijdelijke opslag per vierkante meter per dag - Gebruik voor toerisme en recreatie per strekkende meter per dag - Gebruik voor toerisme en recreatie per strekkende meter per maand

0,79 1,24 33,68

0,83 1,24 34,42

0,83 1,28 35,04

0,83 1,32 36,04

Omschrijving

De inflatiecorrectie is voor 2023 vastgesteld op 2,9%. In verband met de BTW component kan deze verhoging niet exact worden uitgevoerd. De berekening van de kostendekkendheid 2023 van de heffing haven-, kade- en liggelden ziet er als volgt uit: Kosten 2.3 Recreatieve havens

Bedrag € 58.147

Overhead

€ 37.765

BTW

€0

Totaal Kosten

€ 95.912

Opbrengsten 1 Havens

Bedrag € 90.266

Totaal Opbrengsten

€ 90.266

Totaaloverzicht Totaal kosten

Bedrag € 95.912

Totaal opbrengsten

€ 90.266

Kostendekkendheidspercentage

94,11%

Begroting 2023

Pagina 48 van 117

14. Markt- en standplaatsgelden - Onder de naam van marktgelden worden rechten geheven voor het hebben van een standplaats betreffende het gebruik van, voor de openbare dienst bestemde gemeentebezittingen, werken of inrichtingen op de onderscheidene markten gedurende de voor die markten aangewezen marktdagen. - Onder de naam van standplaatsgelden worden rechten geheven voor het, voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond, hebben van een standplaats waarvoor door het college een vergunning is verleend voor wagens, tenten, kramen en dergelijke inrichtingen dienende tot het verkopen of het ten verkoop uitstallen van goederen en waren van elke aard. Tarief 2020

Omschrijving

Tarief 2021

Tarief 2022

Tarief 2023

Vaste standplaatshouders per kwartaal/per meter doch ten minste Losse standplaatshouders per dag/per meter doch ten minste

21,70 86,30 2,55 9,60

22,20 88,15 2,65 9,85

22,60 89,75 2,70 10,05

23,30 92,40 2,80 10,35

Elektriciteit per dag verlichting, koeling, oven en/of overige elektrische aparatuur verlichting

5,60 3,20

5,75 3,30

5,90 3,40

6,10 3,50

Locatie A per dag per maand (bij een dag per week) per jaar (bij een dag per week)

10,65 42,35 506,95

10,90 43,25 517,60

11,10 44,05 526,95

11,45 45,35 542,25

Locatie B per dag per maand (bij een dag per week) per jaar (bij een dag per week)

8,25 31,15 380,80

8,45 31,85 388,80

8,65 32,45 395,80

8,95 33,40 407,30

De inflatiecorrectie is voor 2023 vastgesteld op 2,9% en de tarieven zijn afgerond op € 0,05. De berekening van de kostendekkendheid 2023 van de heffing markt- en standplaatsgelden ziet er als volgt uit: Kosten 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen (marktgelden) Overhead

Bedrag € 19.951 € 5.481

BTW

€0

Totaal Kosten

€ 25.432

Opbrengsten 1 Marktgelden

Bedrag € 14.884

Totaal Opbrengsten

€ 14.884

Totaaloverzicht Totaal kosten

Bedrag € 25.432

Totaal opbrengsten

€ 14.884

Kostendekkendheidspercentage

58,52%

Begroting 2023

Pagina 49 van 117

15. Lijkbezorgingsrechten Onder de naam lijkbezorgingsrechten worden rechten geheven voor het gebruik van de gemeentelijke begraafplaats en voor het door de gemeente verlenen van diensten in verband met de algemene begraafplaats, overige begraafplaatsen of de lijkbezorging. Voor de tarieven wordt verwezen naar de tarieventabel behorend bij de Verordening lijkbezorgingsrechten Waterland. De inflatiecorrectie is voor 2023 vastgesteld op 2,9%. De berekening van de kostendekkendheid 2023 van de heffing lijkbezorgingsrechten ziet er als volgt uit: Kosten 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Bedrag € 204.775

Overhead

€ 94.281

BTW

€ 12.828

Totaal Kosten

€ 311.884

Opbrengsten 1 Begraafplaatsen

Bedrag € 223.236

Totaal Opbrengsten

€ 223.236

Totaaloverzicht Totaal kosten

Bedrag € 311.884

Totaal opbrengsten

€ 223.236 71,58%

Kostendekkendheidspercentage

16. Leges Onder de naam leges worden rechten geheven ter zake van het genot van door het gemeentebestuur verstrekte diensten. Voor de tarieven wordt verwezen naar de tarieventabel uit de Legesverordening. De berekening van de kostendekkendheid 2023 van de leges ziet er als volgt uit: Titel 1 Algemene dienstverlening paragraaf 1 Burgerlijke stand

Kosten Opbrengsten Kostendekking € 63.623 € 35.644 56,02%

paragraaf

2

Reisdocumenten

€ 58.527

€ 42.027

71,81%

paragraaf

3

€ 74.142

€ 68.805

92,80%

paragraaf

4

€ 12.646

€ 4.526

35,79%

paragraaf

9

Rijbewijzen Verstrekkingen uit de basisregistratie personen Overige publiekszaken

€ 7.639

€ 5.519

72,25%

paragraaf

11 Huisvestingswet

€ 1.243

€ 937

75,38%

paragraaf

18 Ondergrondse infrastructuur

€ 19.317

€ 25.001

129,42%

paragraaf

19 Verkeer en vervoer

€ 7.311

€ 3.904

53,40%

paragraaf

20 Diversen

€ 7.899

€ 8.526

107,94%

€ 252.347

€ 194.889

77,23%

Kostendekking Titel 1

Begroting 2023

Pagina 50 van 117

Titel 2 Fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning paragraaf 1 Begripsomschrijvingen Vooroverleg / beoordeling conceptaanparagraaf 2 vraag paragraaf 3 Omgevingsvergunning paragraaf

5

Kosten Opbrengsten Kostendekking €0 €0 0,00% € 33.223

€ 19.071

57,40%

€ 770.100

€ 614.204

79,76%

€0

€ -22.656

0,00%

€ 803.323

€ 610.619

76,01%

Teruggaaf

Kostendekking Titel 2 Titel 3 Europese dienstenrichtlijn paragraaf 1 Horeca

Kosten Opbrengsten Kostendekking € 7.808 € 7.013 89,82%

paragraaf

€ 3.141

€ 1.845

58,74%

€ 10.949

€ 8.858

80,90%

2

Organiseren evenementen of markten

Kostendekking Titel 3

17. Lokale lastendruk In onderstaande overzichten wordt een vergelijking gemaakt tussen de tarieven die gelden binnen de gemeente Waterland en de overige gemeenten van de regio Zaanstreek-Waterland. De gepresenteerde informatie is afkomstig van de website www.waarstaatjegemeente.nl. De overige gemeenten bestaan uit: Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Wormerland en Zaanstad. OZB

Afval

Riool

Overige Jaar

Waterland

gemeenten Zaanstreek-

Overige Jaar

Waterland

gemeenten Zaanstreek-

Waterland 2019 2020 2021 2022

0,0940% 0,0930% 0,1049% 0,0997%

0,1096% 0,1012% 0,0962% 0,0887%

Overige Jaar

Waterland

gemeenten Zaanstreek-

Waterland 2019 2020 2021 2022

€ € € €

278 283 289 294

€ € € €

298 313 342 351

Waterland 2019 2020 2021 2022

€ € € €

169 171 175 178

€ € € €

18. Kwijtscheldingsbeleid Voor huishoudens en zelfstandigen met de laagste inkomens bestaat de mogelijkheid van een gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de hondenbelasting. Verwezen wordt naar de Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Waterland 2010 (inclusief wijzigingsverordening 2017 ingangsdatum 1 januari 2018). Kwijtschelding hoeft slechts één keer te worden aangevraagd. Voor de daaropvolgende jaren hoeft, indien er geen wijzigingen in de inkomens- en/of vermogenssituatie zijn opgestreden, geen nieuwe aanvraag ingediend te worden. Toetsing voor de daaropvolgende jaren geschiedt door het Inlichtingenbureau.

Begroting 2023

Pagina 51 van 117

240 244 249 248

§ B Weerstandsvermogen Deze paragraaf geeft antwoord op de vraag hoe robuust de begroting is. Dit antwoord is van belang wanneer er zich een financiële tegenvaller voordoet. Het weerstandsvermogen is gedefinieerd als het vermogen van de gemeente Waterland om niet-structurele financiële risico’s op te kunnen vangen teneinde de taken te kunnen voortzetten. Door aandacht te hebben voor het weerstandsvermogen kan worden voorkomen dat elke financiële tegenvaller dwingt tot bezuinigingen. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen weerstandscapaciteit (zijnde de middelen waarover de gemeente beschikt/kan beschikken om niet begrote kosten te dekken) en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen voor zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de gemeente voor het begrotingsjaar, maar ook voor de meerjarenraming. 1. Inventarisatie weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit van de gemeente Waterland wordt als volgt berekend: Bedrag (x € 1.000)

Omschrijving Weerstandscapaciteit exploitatie Onvoorzien Onbenutte belastingcapaciteit

50 2.502 2.552

Weerstandscapaciteit vermogen Algemene reserve Stille reserves onroerende zaken

3.004 1.954 4.958 7.509

Totale weerstandscapaciteit

Toelichting • Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit is gedefinieerd als het bedrag dat in redelijkheid nog aan extra inkomsten gegenereerd kan worden voor het geval zich tegenvallers voordoen. Aangezien de tarieven van de onroerendezaakbelasting in beginsel niet gebonden zijn aan een bepaald maximum, zou theoretisch gezien sprake zijn van een onbeperkte onbenutte belastingcapaciteit. Om toch een reëel bedrag te kunnen noemen is berekend hoeveel OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing de gemeente Waterland zou moeten heffen indien zij onder financiële curatele zou komen te staan (de zogenoemde artikel 12-status). Aangezien de rioolheffing en de afvalstoffenheffing in 2023 reeds overeenkomen met de artikel 12-norm van 100% kostendekkendheid, is er alleen bij de OZB sprake van onbenutte belastingcapaciteit. Het percentage van de WOZ-waarde voor toelating tot de artikel 12-status is voor 2023 vastgesteld op 0,1729% van de WOZ-waarde. Op basis hiervan bedraagt de onbenutte belastingcapaciteit € 2.501.656. • Onvoorzien De budgetten per programmaonderdeel zijn scherp begroot. Om in operationele situaties snel te kunnen handelen is in de begroting een budget van € 50.000 voor onvoorzien opgenomen. Het college kan, indien nodig, over dit budget beschikken.

• Stille reserves Onder stille reserves zijn opgenomen de meerwaarde van de gemeentelijke onroerende zaken die direct verkoopbaar zijn zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van bestaande taken. De

Begroting 2023

Pagina 52 van 117

hoogte van deze stille reserves is voornamelijk bepaald door de WOZ-waarde van de gemeentelijke onroerende zaken te verminderen met de boekwaarde. • Algemene reserve De algemene reserve is gecorrigeerd met € 3,1 miljoen, omdat dit bedrag in 2023 toegevoegd zal worden aan de bestemmingsreserve Afschrijvingen nieuwbouw gemeentewerf. Hieronder een overzicht van de stille reserves gemeente Waterland: Bedrag (x € 1.000)

Stille reserves onroerende zaken Leeteinde 16, Broek in Waterland (Broekerhuis + woning) Buurterstraat 43, Marken (Medisch Centrum) Noordeinde 4, Monnickendam (De Speeltoren) Weilanden Totaal

444 760 97 653 1.954

2. Inventarisatie risico’s De risico’s relevant voor deze paragraaf zijn risico’s die niet (geheel) gedekt worden door beheersmaatregelen, een negatieve financiële impact kunnen hebben en waar geen voorziening voor opgenomen is. Om deze in kaart te brengen heeft het Directie en Management Team (DMT) van ieders verantwoordingsgebied de (rest)risico’s geïnventariseerd en daarbij de mogelijke financiële impact en kans ingeschat. Middels een gezamenlijk overleg zijn deze afgewogen en is er een top 13 samengesteld. Als resultaat van deze inventarisatie zijn de volgende risico’s bepaald. Nr. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

Maxiumum impact

Risico Hogere uitgaven sociale voorzieningen Project Galgeriet Lagere ontwikkeling gemeentefonds Hogere lasten inhuur ICT ontwikkelingen Uitval van de ICT-omgeving eventueel met gijzeling van gegevens Duurder uitvallen van aanbestedingen Datalek met boete vanuit AP en/of claim vanuit betrokkenen Wachtgeld betalingen politieke ambtsdragers Aanspreken verleende garanties Juridische kosten Uitbetaling garantstelling medewerkers zwembad Btw op parkeerinkomsten

Totaal

600 12.585 500 200 200 1.000 150 570 100 1.000 100 150 130

Bruto kans 50% 1% 25% 50% 50% 10% 50% 10% 50% 5% 20% 10% 5%

17.285

Deze risico’s zijn in een Monte-Carlo simulatie gezet om een gewogen inschatting te geven van de benodigde weerstandscapaciteit. Een Monte-Carlo simulatie is een techniek welke gebruikt wordt in de statische wetenschap waarbij middels vele herhaalde simulaties uitkomsten in beeld worden gebracht. Het resultaat is een verdeelfunctie die het hele gebied van mogelijke uitkomsten weergeeft. De naam van deze techniek vind zijn oorsprong in de behoefte naar een schuilnaam, welke refereert naar het beroemde casino.

Begroting 2023

Pagina 53 van 117

Het gebruik van deze simulatietechniek is nieuw ten opzichte van voorgaand jaar. De reden dat er is gekozen voor deze methode is dat deze een betere afweging mogelijk maakt van de risico’s. De kans dat alle risico’s zich in een jaar voor het maximum bedrag voordoen is theoretisch mogelijk maar niet realistisch. Indien er een impact maal kans uitkomst wordt gehanteerd dan geeft dit een gewogen beeld waarbij het een resultaat betreft van een gering deel van de mogelijke scenario’s. Door de Monte-Carlo methodiek toe te passen en ongeveer 90% van de mogelijke onfortuinlijke scenario’s het vereiste weerstandsvermogen te hanteren, wordt beoogt een meer relevant inzicht te bieden. Daarnaast wordt deze methodiek door steeds meer gemeenten gebruikt wat de mogelijkheid om te vergelijken verbeterd. De lezer kan ook nog steeds de gewogen methode van voorgaand jaar toepassen en daarmee blijft de mogelijkheid om vergelijkingen met het verleden of andere gemeenten welke niet de Monte-Carlo simulatie hanteren, in stand. Op basis van deze risico inschattingen is de volgende kansverdeling en cumulatieve verdeling tot stand gekomen middels de toegepaste simulatiemethodiek:

Met het opmaken van deze begroting betekent dit dat de benodigde weerstandscapaciteit wordt geschat op ongeveer € 1.000.000.

Begroting 2023

Pagina 54 van 117

Toelichting 1.

Hogere uitgaven Sociale voorzieningen De uitgaven voor Jeugd en Wmo in het sub-programma Sociale voorzieningen zijn afhankelijk van de aanvragen die worden ontvangen. Voor enig jaar is het niet uitgesloten dat er aanzienlijk meer uitgaven moeten plaatsvinden dan begroot. Het risico van hogere uitgaven voor de Jeugd en Wmo wordt daarom opgenomen in deze risico paragraaf. Het financiële risico wordt ingeschat op € 600.000. Ervaring leert dat de kans op overschrijding vrij hoog kan zijn. Zodoende wordt hiervoor een kans geschat van 50%.

2.

Project Galgeriet Voor dit project zijn grote investeringen gedaan en er is sinds 8 juli 2022 een koopovereenkomst gesloten. Indien zich een probleem voordoet waardoor het project (in zijn geheel) afgeblazen wordt en dit tot gevolg kan hebben dat deze investeringen niet meer terugverdiend kunnen worden dan zou dit bedrag afgeschreven moeten worden waardoor het in de lasten terecht zal komen. Bij dit soort projecten valt er niet met zekerheid te zeggen vanuit welke hoek een risico zich kan vormen welke de totale investering negatief kan beïnvloeden. De belangen zijn voor een kleine gemeente enorm, zodoende kan dit onderdeel niet buiten beeld gelaten worden in deze paragraaf. Op basis hiervan wordt het maximum risico geschat op € 12.585.000. De kans dat deze totale investering in de huidige markt niet tot een positief resultaat kan leiden of zelfs in zijn volledigheid afgeschreven moet worden, wordt als zeer gering geschat: 1% of kleiner.

3.

Lagere ontwikkeling gemeentefonds Ontwikkelingen in het gemeentefonds kunnen altijd tot gevolg hebben dat de inkomsten tegenvallen. Het financiële risico wordt geschat op € 500.000 met een kans van 25%.

4.

Hogere lasten inhuur Ontwikkelingen binnen de organisatie en de omgeving kunnen leiden tot extra verloop en uitval van personeel. Dit zou extra inhuurlasten tot gevolg kunnen hebben. Het risico voor de begroting is € 200.000 de kans dat dit zich zal voordoen wordt geschat op 50%.

5.

ICT ontwikkelingen Onvoorziene en/of vereiste ontwikkelingen en problemen in de ICT omgeving kunnen leiden tot extra lasten in de begroting. Het risico voor de begroting is € 200.000. De kans dat dit risico zich voordoet: 50%.

6.

Uitval ICT-omgeving, eventueel met gijzeling van gegevens Met het steeds verder digitaliseren van processen en gegevens wordt cybercrime of een digitale oorlog een bedreiging die steeds relevanter wordt. Organisaties wordt steeds meer afhankelijk van de beschikbaarheid van data en continuïteit van systemen. Zo ook voor de gemeentelijke organisatie is dit risico relevant maar zal een waterdicht systeem een utopie blijven. De mogelijke impact kan wezenlijk zijn en bijkomende kosten om de ICT-omgeving weer op orde te krijgen aanzienlijk. Dit risico wordt geschat op € 1.000.000. De kans dat dit risico zich voordoet wordt ingeschat op 10%.

7.

Duurder uitvallen van aanbestedingen Ook voor deze begroting en volgende jaren moet er weer een aantal aanbestedingen plaatsvinden. Het risico bestaat dat deze duurder uitvallen dan thans in de begroting is opgenomen. Het risico voor de begroting is € 150.000. De kans dat dit risico zich voordoet wordt geschat op 50%.

Begroting 2023

Pagina 55 van 117

8.

Datalek met boete vanuit AP en/of claim vanuit betrokkenen De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) kan een bestuurlijke boete opleggen wanneer de gemeente als verwerkingsverantwoordelijke de privacyregelgeving onvoldoende naleeft. Ook kunnen er claims volgen vanuit de betrokkenen. Dit risicogebied is relatief nieuw en daarom erg onzeker. Het risico wordt geschat op € 570.000 met een kans van ongeveer 10%.

9.

Wachtgeld betalingen politieke ambtsdragers In de schatting en berekening van de wachtgeldvoorziening is beperkt ruimte voor het tussentijds vertrekken van wethouders. Het restrisico wordt geschat op € 100.000 en op basis van het verloop van de afgelopen perioden wordt de kans geschat op ongeveer 50%.

10. Aanspreken verleende garanties De door banken en andere financiers aan woningbouwcorporaties verstrekte leningen inzake sociale woningbouw worden door het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) gegarandeerd. De gemeenten en het Rijk hebben een achtervangfunctie voor het WSW. In het geval dat het WSW niet meer aan zijn verplichtingen kan voldoen, moeten renteloze leningen ter beschikking gesteld worden. Het risico dat de organisatie daarbij loopt wordt geschat op het saldo dat renteloos ter beschikking gesteld moet worden: € 1.000.000. De kans dat dit risico zich voordoet wordt geschat op maximaal 5%. 11. Juridische kosten In de begroting is budget opgenomen voor de standaard juridische procedures zoals deze jaarlijks voorkomen. Er is echter geen budget opgenomen voor uitzonderlijke specialistische procedures. De hoogte van deze juridische kosten wordt geschat op € 100.000. De kans dat dit zich voordoet wordt geschat op 20%. 12. Garantstelling voor het personeel van het zwembad De gemeente heeft zich garant gesteld voor een eventuele ontslaguitkering van het personeel van het zwembad dat voorheen in dienst was bij de gemeente. Het bedrag van dit risico is ingeschat op € 150.000 met een kans van ongeveer 10%. 13. Btw op parkeeropbrengsten De belastingdienst heeft voor de Hoge Raad aangevoerd dat over parkeergelden btw verschuldigd zou zijn.

Er ligt een advies voor waarin wordt gesteld hiermee in te stemmen. Indien de Hoge Raad in deze besluit dat dit het geval is, zal dit naar verwachting landelijk gaan spelen. Dan zal ook de gemeente Waterland met een dergelijke aanslag geconfronteerd gaan worden. De hoogte van de aanslag wordt ingeschat op 21% van de opbrengst parkeergeleden per saldo circa € 130.000. De verwachting dat dit betaald moet worden is klein en wordt geschat op maximaal 5%. Weerstandscapaciteit versus inventarisatie risico’s De exploitatie kent een weerstandscapaciteit van € 2.551.656 daarnaast beschikt de gemeente over een weerstandscapaciteit in het vermogen van € 4.957.708. Totaal is er een weerstandscapaciteit van € 7.509.364 beschikbaar. Deze weerstandscapaciteit is voldoende om het geïnventariseerde risico van € 1.124.350 op te vangen. Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. Ratio weerstandsvermogen

Beschikbare weerstandscapaciteit

7.509

Benodigde weerstandscapaciteit

1.124

Begroting 2023

6,68

Pagina 56 van 117

De hieronder opgenomen normentabel is ontwikkeld door het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement. Normenkader Waarderingscijfer

Ratio

Betekenis

A B C D E F

> 2.0 1.4 - 2.0 1.0 - 1.4 0.8- 1.0 0.6 - 0.8 < 0.6

Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

De ratio van de gemeente Waterland valt in klasse A. Gemeente Waterland streeft naar minimaal factor 2. 3. Kengetallen Een deugdelijke en transparante begroting is in het belang van de horizontale controle door de Provinciale Staten en de raad op de financiële positie van gemeenten. Welke informatie daarvoor nodig is, is een onderwerp dat al geruime tijd de nodige aandacht heeft. In de afgelopen jaren zijn vervolgens verschillende wijzigingen doorgevoerd met als doel de horizontale verantwoording en het verticale toezicht te versterken door de financiële informatie inzichtelijker en transparanter te maken. Het opnemen van kengetallen in de begroting past in het streven naar meer transparantie en omdat daarmee wordt beoogd Provinciale Staten en de raad in staat te stellen gemakkelijker inzicht te krijgen in de financiële positie en de baten en de lasten van de gemeenten. De kengetallen vormen een verbinding tussen de verschillende aspecten die de raad en Provinciale Staten in hun beoordeling van de financiële positie moeten betrekken om daar een verantwoord oordeel over te kunnen geven. Kengetallen ter ondersteuning van de beoordeling van de financiële positie Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van een gemeente.

Om dit te bereiken wordt voorgeschreven dat de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing de volgende kengetallen bevat: netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, solvabiliteitsratio, grondexploitatie, structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit. Deze kengetallen maken inzichtelijk(er) over hoeveel (financiële) ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Ze geven zodoende inzicht in de financiële weerbaar- en wendbaarheid. Voor de beoordeling van de financiële positie is het belangrijk dat zowel naar de balans als naar de exploitatie wordt gekeken. In de kengetallen structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit komt tot uitdrukking of een gemeente over voldoende structurele baten beschikt, en welke mogelijkheid er is om de structurele baten op korte termijn te vergroten. De kengetallen netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, solvabiliteitsratio en grondexploitatie hebben betrekking op de balans. Hieronder wordt per kengetal weergegeven welke verhouding wordt uitgedrukt. • Netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Deze kengetallen geven de verhouding tussen het vreemd vermogen en het eigen vermogen weer en geeft daarmee inzicht in het niveau van de schuldenlast.

De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. De netto gecorrigeerde schuldquote houdt rekening met de door de gemeente doorgeleende gelden aan derden.

Begroting 2023

Pagina 57 van 117

• Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. • Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, door de structurele baten en structurele lasten te vergelijken met de totale baten. • Grondexploitatie Dit kengetal geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten. • Belastingcapaciteit Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin een financiële tegenvaller in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen en of ruimte is voor nieuw beleid.

Begroting 2023

Pagina 58 van 117

Kengetallen gemeente Waterland Gemeente Waterland Omschrijving

Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit

Realisatie Begroting 2021 2022

Signaleringskader

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Categorie A Minst risicovol

Categorie B Neutraal

Categorie C Meest risicovol

47,63%

38,93%

69,20%

59,81%

54,16%

50,90%

<90%

90-130%

>130%

46,39%

37,65%

67,73%

58,51%

52,89%

49,65%

<90%

90-130%

>130%

26,67% 0,24% 26,94% 106,70%

30,86% 1,17% nvt 107,08%

22,47% 1,06% 17,82% 99,09%

27,39% 4,79% 0,00% 99,09%

31,58% 5,72% 0,00% 99,09%

33,51% 1,74% 0,00% 99,09%

>50% Begr >0% <20% <95%

20-50% Begr = 0% 20-35% 95-105%

<20% Begr <0% >35% >105%

Hieronder de volgende analyse per kengetal: • Netto schuldquote De stijging van de netto schuldquote wordt veroorzaakt door het afnemen van de liquide middelen en aantrekken van extra leningen in verband met de in 2022 gedane en in 2023 voorgenomen investeringen en de af te lossen leningen. Daarnaast spelen de afgenomen te verwachten incidentele baten een rol. • Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De stijging van de netto schuldquote wordt veroorzaakt door het afnemen van de liquide middelen en aantrekken van extra leningen in verband met de in 2022 gedane en in 2023 voorgenomen investeringen en de af te lossen leningen. Daarnaast spelen de afgenomen te verwachten incidentele baten een rol. • Solvabiliteitsratio Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid. De solvabiliteitsratio drukt immers het eigen vermogen uit als percentage van het totale vermogen. Dit komt in 2023 voor de gemeente Waterland uit in de categorie 20-50%. De post voorziening wordt als vreemd vermogen aangezien en is op onze balans qua percentage best een grote post. Echter deze post wordt afgedekt in onze lopende exploitatie. • Structurele exploitatieruimte Een positief percentage betekent dat structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Met de sluitende meerjarenbegroting is de structurele exploitatieruimte positief.

Begroting 2023

Pagina 59 van 117

• Grondexploitatie In het algemeen geldt: hoe lager dit percentage hoe beter. Het kengetal voor de grondexploitatie blijft binnen de grenzen van categorie B, neutraal. • Belastingcapaciteit Allereest even wat achtergrond informatie. Om deze ruimte weer te kunnen geven is een ijkpunt nodig. Op voorstel van de stuurgroep BBV die naar aanleiding van het advies door de Commissie vernieuwing BBV is ingesteld is ervoor gekozen om de belastingcapaciteit te relateren aan landelijk gemiddelde tarieven. In de eerste plaats is voor een landelijk gemiddelde gekozen omdat over het algemeen geen maximum is gesteld aan belastingtarieven. Daarnaast geeft een gemiddelde meer inzicht in de betekenis van de belastingcapaciteit voor de financiële positie dan wanneer het gerelateerd wordt aan een maximaal te heffen tarief. De hoogte van belastingtarieven komt dus niet in een vacuüm tot stand; er wordt daarbij rekenschap gegeven hoe de eigen lastendruk (via tarifering) zich verhoudt tot het landelijke gemiddelde. Zo publiceert het Coelo de Atlas van de Lokale Lasten, een macro- en micro-overzicht van opbrengsten van de hoogte en ontwikkeling van tarieven, heffingen en woonlasten dat mede daarvoor wordt gebruikt. Voor de gemeenten wordt de belastingcapaciteit gerelateerd aan de hoogte van de gemiddelde woonlasten (OZB, rioolheffing en reinigingsheffing).

Voor de rioolheffing en afvalstoffenheffing geldt dat er kostendekkende tarieven worden gehanteerd. Deze tarieven kunnen hoger zijn dan de landelijk gemiddelde tarieven omdat bijvoorbeeld de kosten van het riool hoger kunnen zijn voor de gemeente Waterland ten opzichte van de landelijk gemiddelde kosten. Gesteld kan worden dat ten opzichte van de landelijk gemiddelde woonlasten, de berekende ratio belastingcapaciteit voor de gemeente Waterland niets zegt over welke ruimte er is ten opzichte van het maximaal te heffen tarief. Echter er kan wel gesteld worden wanneer men alleen kijkt naar de onbenutte belastingcapaciteit in de begroting van de gemeente Waterland (zie tabel, pagina 51) er nog circa € 2.501.656 ruimte beschikbaar zou kunnen komen, rekening houdend met de artikel 12 status die hiervoor geldt. Beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie Uit de beschrijving van de verschillende kengetallen hierboven blijkt dat een afzonderlijk kengetal nog weinig zegt over hoe de financiële positie moet worden beoordeeld. Zo hoeft een hoge schuld geen nadelig effect te hebben op de financiële positie, maar is dat afhankelijk of en wat er aan eigen vermogen en baten tegenover die schuld staat en hoe groot de kans is dat de schuld weer wordt afgelost.

Noch hoeft een tegenvallende ontwikkeling van de grondprijs een negatieve invloed te hebben indien de structurele exploitatie ruimte groot is of men over voldoende ruimte in belastingcapaciteit beschikt, omdat er dan ruimte is om tegenvallers op te vangen. Het is dus, met andere woorden, niet mogelijk om een individueel kengetal te gebruiken voor de beoordeling van de financiële positie. De kengetallen zullen altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld kunnen geven van de financiële positie. De kengetallen zijn daarom gezamenlijk opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Gesteld kan worden dat op basis van de onderlinge samenhang de kengetallen voor de gemeente Waterland op termijn als voldoende beschouwd kunnen worden.

Begroting 2023

Pagina 60 van 117

§ C Onderhoud kapitaalgoederen Ook de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen geeft een dwarsdoorsnede van de begroting. Lasten van onderhoud kunnen voorkomen in diverse programma’s. Een helder en volledig overzicht is daarom van belang voor een goed inzicht in de financiële positie. Onder kapitaalgoederen wordt verstaan het geheel aan zaken die onder het beheer van de gemeente vallen en al dan niet publiekrechtelijk kunnen worden gebruikt. Hierbij kan gedacht worden aan wegen, riolering, kunstwerken, openbare verlichting, waterwegen, gebouwen en beschoeiingen. De kwaliteit van de kapitaalgoederen en het onderhoud ervan is bepalend voor het voorzieningenniveau en uiteraard de (jaarlijkse) lasten. De lasten van dit onderhoud vormen jaarlijks een aanzienlijk deel van de begroting. Het beleid voor onderhoud van deze kapitaalgoederen is opgenomen in diverse beheerplannen. Hieronder wordt per onderdeel ingegaan op de feitelijke situatie. Aan het einde van deze paragraaf wordt een samenvattend overzicht gepresenteerd, mede op verzoek van de provincie. 1. Wegen In 2018 is het huidige wegenbeheerplan 2019-2023 vastgesteld. Met het wegenbeheerplan zijn de benodigde middelen voor het (dagelijks) onderhoud verankerd en blijft de veiligheid en bruikbaarheid van de wegen gewaarborgd. Onderstaand overzicht geeft de geplande kosten weer: Bedrag x € 1.000

2023

2024

2025

2026

Geplande kosten

750

748

748

748

2. Riolering In juli 2018 is het (regionale) Gemeentelijke Rioleringsplan (GRP) vastgesteld door de raad. Het rioleringsplan geeft aan hoe de gemeente omgaat met de zorgtaken voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Onderstaand overzicht geeft het verloop van de voorziening riolering weer: Bedrag x € 1.000

2023

2024

2025

2026

Stand voorziening 1 januari Toevoeging aan voorziening Geplande kosten

4.913 1.281 - 1.479

4.715 1.281 - 1.479

4.516 1.281 - 1.479

4.318 1.281 - 1.479

Stand voorziening 31 december

4.715

4.516

4.318

4.120

3. Groen In december 2019 heeft het college ingestemd met de Groenvisie 2020-2024. In de visie staat op welke manier gemeente Waterland zich inzet om groen in de openbare ruimte te onderhouden en verder te verbeteren. Onderstaand overzicht geeft de geplande kosten weer: Bedrag x € 1.000

2023

2024

2025

2026

Geplande kosten

1.427

1.344

1.229

1.230

Begroting 2023

Pagina 61 van 117

4. Gebouwen In december 2017 is het geactualiseerde gebouwenbeheerplan voor de periode 2018-2037 vastgesteld door de raad. In dit plan is het onderhoudsniveau vastgelegd op basis van de technische levensduur van materialen en onderdelen van een gebouw. Uitgangspunt hierin is dat het onderhoud wordt aangevuld met duurzaamheidsmaatregelen waarmee de gemeentelijke gebouwen verder verduurzaamd worden. Onderstaand overzicht geeft de geplande kosten weer: Bedrag x € 1.000

2023

2024

2025

2026

Geplande kosten

269

269

269

269

5. Civiele kunstwerken In juli 2017 is het nieuwe beheerplan Civiele kunstwerken 2017-2026 vastgesteld door de raad. Hiermee zijn de benodigde middelen voor het (dagelijks) onderhoud verankerd en blijft de veiligheid en bruikbaarheid van de civiele kunstwerken gewaarborgd. Onderstaand overzicht geeft de geplande kosten weer: Bedrag x € 1.000

2023

2024

2025

2026

Geplande kosten

292

294

296

298

6. Openbare verlichting In januari 2021 heeft het college het beleidsplan Openbare verlichting Waterland 2021 t/m 2025 vastgesteld. Hierin is vastgelegd hoe wordt omgegaan met de openbare verlichting binnen de gemeente en op welke wijze deze wordt verduurzaamd. Onderstaand overzicht geeft de geplande kosten weer: Bedrag x € 1.000

2023

2024

2025

2026

Geplande kosten

120

117

125

125

7. Oevers In april 2020 is het nieuwe Oeverbeheerplan 2020-2024 vastgesteld. Elke vijf jaar worden de oeververdedigingen geïnspecteerd op basis waarvan de noodzakelijke onderhoudsmaatregelen voor de komende periode worden vastgesteld. Deze werkzaamheden worden vertaald in het oeverbeheerplan. Onderstaand overzicht geeft de geplande kosten weer: Bedrag x € 1.000

2023

2024

2025

2026

Geplande kosten

254

254

254

254

8. Renovatie sportvelden In 2022 is het Beheerplan buitensport vastgesteld. Eens per drie jaar wordt door het Instituut voor Sportaccommodaties (Kiwa ISA Sport) een renovatieadvies voor alle natuurgrasvelden gegeven. Voor kunstgrasvelden geldt dat deze eens per acht jaar worden gekeurd. Op basis van de keuringen wordt

Begroting 2023

Pagina 62 van 117

het beheerplan indien nodig bijgesteld. Onderstaand overzicht geeft het verloop van de voorziening buitensport weer: Bedrag x € 1.000

2023

2024

2025

2026

Stand voorziening 1 januari Toevoeging aan voorziening Geplande kosten

138 57 - 73

123 57 - 86

94 57 - 110

41 57 - 11

Stand voorziening 31 december

123

94

41

87

9. Baggeren gemeentehaven Monnickendam Bij de 1e IBU 2016 is voor de gemeentehaven een voorziening in het leven geroepen om baggerwerkzaamheden uit te kunnen voeren. Met deze voorziening wordt gespaard om eens in de tien jaar baggerwerkzaamheden te kunnen uitvoeren. Deze toekomstige baggerwerkzaamheden staan nu geprognosticeerd voor 2027. Onderstaand overzicht geeft het verloop van de voorziening Baggeren gemeentehaven Monnickendam weer: Bedrag x € 1.000

2023

2024

2025

2026

Stand voorziening 1 januari Toevoeging aan voorziening Geplande kosten

75 13 -

88 13 -

100 13 -

113 13 -

Stand voorziening 31 december

88

100

113

125

10. Stroomkasten In mei 2020 is het huidige beheerplan Gemeentelijke stroomkasten in de openbare ruimte 2020 – 2029 vastgesteld door de raad. Hiermee zijn de benodigde middelen voor het (dagelijks) onderhoud verankerd en blijft de veiligheid en bruikbaarheid van de gemeentelijke stroomkasten gewaarborgd. Onderstaand overzicht geeft de geplande kosten weer: Bedrag x € 1.000

2023

2024

2025

2026

Geplande kosten

11

71

7

7

Begroting 2023

Pagina 63 van 117

Samenvattend overzicht onderhoud kapitaalgoederen Categorie

Beleidskaders

Gewenst kwaliteitsniveau

Beheers- en onderhoudsplannen / Looptijdplannen

Financiële consequenties conform plannen

1. Wegen

Ja

max 16% onveilig

2019 - 2023

Ja

2. Riolering

Ja

Conform GRP

2018 - 2023

Ja

3. Groen

Ja

Conform beheerplan

2020 - 2024

Ja

4. Gebouwen

Ja

Conform beheerplan

2018 - 2037

Ja

5. Civiele kunstwerken (bruggen en tunnels)

Ja

Conform beheerplan

2017 - 2026

Ja

6. Openbare verlichting

Ja

Conform beheerplan

2021 - 2025

Ja

7. Oevers (kades en beschoeiingen)

Ja

Conform beheerplan

2020 - 2024

Ja

8. Renovatie sportvelden Baggeren gemeentehaven 9. Monnickendam 10. Stroomkasten

Ja 1x in de tien jaar baggeren Ja

NOC*NSF norm Minimale diepgang conform keuring Conform beheerplan

2022 - 2042

Ja

2017 - 2027

Ja

2020 - 2029

Ja

Categorie

Ramingen tlv exploitatie / voorzieningen

Ramingen volledig en reëel in begroting?

Is er sprake van achterstallig onderhoud (AOH)?

1. Wegen

Ja

Ja

Nee

2. Riolering

Ja

Ja

Nee

-

3. Groen

Ja

Ja

Nee

-

4. Gebouwen

Ja

Ja

Nee

-

5. Civiele kunstwerken (bruggen en tunnels)

Ja

Ja

Nee

-

6. Openbare verlichting

Ja

Ja

Nee

-

7. Oevers (kades en beschoeiingen)

Ja

Ja

Nee

-

8. Renovatie sportvelden Baggeren gemeentehaven 9. Monnickendam 10. Stroomkasten

Ja

Ja

Nee

-

Ja

Ja

Nee

-

Ja

Ja

Nee

-

Begroting 2023

Zo ja, zijn er toereikende voorzieningen/reserves voor AOH? -

Pagina 64 van 117

§ D Financiering 1. Beleidsvoornemens Volgens de huidige planningen blijft Waterland in 2023 binnen de kasgeldlimiet. De rente-risiconorm zal in 2023 en 2025 worden overschreden. De kasgeldlimiet heeft betrekking op leningen met een looptijd tot maximaal één jaar en de renterisiconorm op leningen met een looptijd vanaf één jaar. Het doel van deze normen uit hoofde van de Wet financiering decentrale overheden (Fido) is te voorkomen dat bij herfinanciering van de leningen er grote schokken kunnen optreden in de hoogte van de rente die door de gemeente moet worden betaald. De normen beperken de budgettaire risico’s. Het niveau van de korte leningen, de kasgeldlimiet, is gelimiteerd tot 8,5% van het bedrag van de begroting. Onderstaand treft u de berekening van de kasgeldlimiet aan. Kasgeldlimiet

Begroting 2023

(bedragen x € 1.000) Begrotingstotaal per 1 januari

43.121

1. Toegestane kasgeldlimiet in procenten van de grondslag in bedrag

8,5% 3.665

2. Omvang vlottende schuld Opgenomen gelden < 1 jaar Schuld in rekening-courant Gestorte gelden door derden < 1 jaar Overige geldleningen, niet zijnde vaste schuld Totale omvang van de vlottende schuld

7.000 7.000

3. Vlottende middelen Contante gelden in kas Tegoeden in rekening-courant Overige uitstaande gelden < 1 jaar Totale omvang van de vlottende middelen

2 200 4.009 4.211

4. Toets kasgeldlimiet Totaal netto-vlottende schulden (2-3) Toegestane kasgeldlimiet

2.789 3.665

Ruimte ( + ) c.q. overschrijding ( - )

876

De rente-risiconorm houdt in dat de jaarlijkse verplichte aflossing en renteherzieningen niet meer dan 20% van de begroting mogen bedragen. De norm beoogt een evenwichtige opbouw van de leningen in de tijd. Onderstaand treft u de berekening van de rente-risiconorm aan.

Begroting 2023

Pagina 65 van 117

Rente-risiconorm

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

(bedragen x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

1. 2.

Renteherzieningen op leningen o/g Betaalde aflossingen

8.700

8.400

14.000

3.000

3.

Renterisico (1+2)

8.700

8.400

14.000

3.000

4. 5.

Begrotingstotaal 2023 Percentage regeling Rente-risiconorm

43.121 0 8.624

43.121 0 8.624

43.121 0 8.624

43.121 0 8.624

- 76

224

- 5.376

5.624

Toets rente-risiconorm (5 - 3) Ruimte ( + ) c.q. overschrijding (-)

De verwachting is dat de rente-risiconorm in zowel 2023 als 2025 overschreden zal worden. De oorzaak hiervan is dat de aangetrokken lening in 2022 van totaal € 5 miljoen in 2023 moet worden afgelost. De aangetrokken lening in 2022 van totaal € 7 miljoen moet in 2025 worden afgelost. Hierdoor neemt het aandeel Betaalde aflossingen toe. Deze leningen zijn aangetrokken, omdat de inkomsten uit het project Galgeriet later binnenkomen dan eerder aangegeven. De aflossing van genoemde leningen zal naar verwachting middels het aantrekken van een nieuwe lening worden gefinancierd. In de jaren 2024 en 2026 zal de rente-risiconorm naar verwachting binnen de toegestane limiet blijven. 2. Overzicht rentelasten

Lening

Rente %

Aflossing

BNG BNG BNG BNG BNG

2,09% 0,21% 0,19% -0,25% 0,66%

2023 2023 2024 2023 2025

Totaal

Stand per 01-01-2023

Bedrag x € 1.000 Rente Aflossing 2023 2023

Stand per 31-12-2023

700 1.600 2.800 5.000 7.000

1 3 3 -1 46

700 1.600 1.400 5.000 -

1.400 7.000

17.100

52

8.700

8.400

3. Overzicht rentebaten In 2023 zijn er geen rentebaten begroot ten aanzien van de rekening-courant. Wel staan hier de rentebaten van diverse verstrekte leningen. 4. Ontwikkelingen De aflossing van leningen zorgt er voor dat er tussen eind 2022 en eind 2023 een nieuwe geldlening afgesloten moet worden. Voor het aantrekken van geld in 2023 is rekening gehouden met een rentepercentage van 0,667%. Op dit moment is sprake van een stijgende rente op zowel de kapitaal- als de geldmarkt. Voor de jaren na 2023 is er naar verwachting geen financieringsbehoefte, de reden hiervoor zijn de binnenkomende gelden met betrekking tot het project Galgeriet. Gelet op de planning voor 2023, plus aflossingen van reeds aangegane leningen, minus afschrijvingen is nog circa € 3 miljoen nodig. Deze middelen zullen, afhankelijk van de behoefte, worden opgenomen in 2023.

Begroting 2023

Pagina 66 van 117

5. Renteresultaat op het taakveld Treasury Het BBV schrijft voor dat er inzicht in het renteresultaat wordt gegeven op het taakveld Treasury. Hieronder de specificatie: Bedrag (x € 1.000)

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Waterland&id=136513c4-f39a-40c7-95ac-bb4425b508c6