425-17 Begroting 2027 versie 9 oktober 2026
Tekst van het document
Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 2 Inhoudsopgave Hoofdlijnen ............................................................................................................................................. 4 Inleiding ............................................................................................................................................... 5 Lokale lastendruk ................................................................................................................................ 9 Samenvattend overzicht ................................................................................................................... 10 Programma's ......................................................................................................................................... 12 Leeswijzer .......................................................................................................................................... 13 Ruimtelijk domein ............................................................................................................................. 14 Openbaar domein .............................................................................................................................
28 Sociaal domein .................................................................................................................................. 48 Bestuur .............................................................................................................................................. 91 Algemene dekkingsmiddelen .......................................................................................................... 105 Overhead......................................................................................................................................... 110 Vennootschapsbelasting ................................................................................................................. 118 Onvoorzien ...................................................................................................................................... 119 Paragrafen ........................................................................................................................................... 120 Leeswijzer ........................................................................................................................................ 121 § A Lokale heffingen ........................................................................................................................
122 § B Weerstandsvermogen ............................................................................................................... 130 § C Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................... 139 § D Financiering .............................................................................................................................. 144 § E Bedrijfsvoering .......................................................................................................................... 148 § F Verbonden partijen ................................................................................................................... 153 § G Grondbeleid .............................................................................................................................. 170 § H Openbaarheid ........................................................................................................................... 172 § I Subsidies ..................................................................................................................................... 174 § J Duurzaamheid ............................................................................................................................
181 Financiële begroting ............................................................................................................................ 182 Overzicht van baten en lasten ........................................................................................................ 183 Meerjarenraming ............................................................................................................................ 185 Incidentele baten en lasten ............................................................................................................ 188 Structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves .................................................................... 192 Geprognosticeerde balans 2027-2030 ............................................................................................ 196 Geprognosticeerd EMU-saldo ......................................................................................................... 198 Stand en het gespecificeerde verloop reserves .............................................................................. 200 Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 3 Stand en het gespecificeerde verloop voorzieningen.....................................................................
202 Financiering ..................................................................................................................................... 205 Investeringskredieten ..................................................................................................................... 206 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen ................................................................................... 220 Bijlagen ................................................................................................................................................ 221 Uitvoeringsinformatie 2027-2030 ................................................................................................... 222 Overzicht van baten en lasten per taakveld ................................................................................... 230 Afkortingenlijst ................................................................................................................................ 236 Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 4 Hoofdlijnen Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 5 Inleiding Met de begroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2030 legt het college de financiële en beleidsmatige basis voor de komende jaren aan de raad voor. Het oorspronkelijke uitgangspunt was een beleidsarme begroting, waarin de financiële vertaling van het coalitieakkoord nog niet was verwerkt.
Hiermee werd ruimte geboden voor het politieke gesprek over de wensen, prioriteiten en mogelijke ombuigingen. Inmiddels is de financiële paragraaf van het coalitieakkoord nader uitgewerkt en voorzien van een financiële doorrekening. Op basis van deze aangeleverde doorrekening is de begroting aangepast. De daarin opgenomen financiële keuzes en ombuigingen zijn, voor zover financieel en uitvoeringstechnisch te verwerken, in deze begroting opgenomen. Van beleidsarme begroting naar gewijzigde begroting Met deze verwerking is de volgende stap gezet in het proces dat bij de beleidsarme begroting is beschreven. De financiële uitgangspositie uit de beleidsarme begroting vormde het vertrekpunt. Vervolgens heeft de politieke afweging plaatsgevonden over wensen, prioriteiten en ombuigingen. De financiële uitkomsten daarvan zijn beoordeeld en verwerkt in de nu voorliggende begroting. Daarmee geeft deze begroting niet alleen inzicht in de financiële uitgangspositie van de gemeente, maar ook in de financiële gevolgen van de gemaakte keuzes. Financieel perspectief Na verwerking van de financiële doorrekening laat de begroting voor 2027, 2028 en 2030 een positief geraamd resultaat zien. Voor 2029 resteert een geraamd tekort van € 458.000. Het structurele begrotingssaldo voor 2029 bedraagt € 522.000 negatief.
Dit betekent dat ook na verwerking van de voorgestelde ombuigingen het financiële beeld voor 2029 nog niet sluitend is. Dit vraagt om een nadere politieke afweging. Bij de verdere uitwerking zullen keuzes moeten worden gemaakt in de prioritering en fasering van opgaven en investeringen. Waar nodig zal daarbij ook moeten worden gekeken naar aanvullende dekking of verdere ombuigingen. Formatie en uitvoerbaarheid Onderdeel van de financiële verwerking is een bezuiniging op de formatie. Deze is in de begroting verwerkt. De organisatie zal de komende periode openstaande en nieuw ontstane vacatures daarom organisatiebreed en kritisch afwegen. Daarbij wordt gekeken naar de noodzaak van invulling in
Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 6 relatie tot onder andere wettelijke taken, bestuurlijke prioriteiten, continuïteit van de dienstverlening, beschikbare capaciteit en werkdruk. De financiële taakstelling wordt daarmee niet uitsluitend vertaald naar het niet invullen van vacatures. Per vacature wordt beoordeeld wat, vanuit het organisatiebrede belang en de beschikbare financiële ruimte, noodzakelijk en verantwoord is. Blijvende afweging Met de verwerking van de financiële paragraaf van het coalitieakkoord is een belangrijke stap gezet van een beleidsarm vertrekpunt naar een begroting waarin de gemaakte financiële keuzes zijn verwerkt. Tegelijkertijd maakt het resterende tekort in 2029 duidelijk dat de afweging tussen ambities, opgaven, investeringen, uitvoeringskracht en beschikbare financiële ruimte ook de komende periode noodzakelijk blijft.
Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 7 Uitgaven in bedragen Uitgaven in percentages € 21.103.000 € 10.030.000 € 6.167.000 € 4.785.000 € 4.929.000 € 3.670.000 € 2.695.000 € 2.782.000 € 1.911.000 € 38.000 € 466.000 € 444.000 € 0 0 5000000 10000000 15000000 20000000 25000000 Sociale voorzieningen Overhead Volksgezondheid en Milieu Verkeer, vervoer en waterstaat Sport, cultuur en recreatie Veiligheid Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Bestuur Onderwijs Overschot op begroting Economie en toerisme Treasury en onvoorzien en Vpb Storting naar Reserves 36% 17% 10% 8% 8% 6% 5% 5% 3% 1% 1% Sociale voorzieningen Overhead Volksgezondheid en Milieu Verkeer, vervoer en waterstaat Sport, cultuur en recreatie Veiligheid Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Bestuur Onderwijs Economie en toerisme Treasury en onvoorzien en Vpb Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 8 Inkomsten in bedragen Inkomsten in percentages € 36.773.000 € 9.456.000 € 6.977.000 € 4.719.000 € 1.095.000 0 10000000 20000000 30000000 40000000 Vanuit het Rijk Overige inkomsten Belasting opbrengsten Afvalstoffen-, reiniging- en rioolheffing Leges opbrengsten 62% 16% 12% 8% 2% Vanuit het Rijk Overige inkomsten Belasting opbrengsten Afvalstoffen-, reiniging- en rioolheffing Leges opbrengsten Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 Lokale lastendruk In onderstaande tabel is het totaal van de onroerendezaakbelasting,
belasting op roerende woon- en bedrijfsruimte, afvalstoffenheffing en rioolheffing per inwoner weergegeven. Lokale heffing | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 OZB+RZB | 236 | 240 | 275 | 282 | 298 Rioolheffing | 73 | 75 | 77 | 104 | 99 Afvalstoffenheffing | 110 | 112 | 135 | 157 | 166 Totaal | 420 | 427 | 487 | 543 | 564 Op basis van deze tabel kan het meerjarenperspectief van de lokale lastendruk als volgt worden weergegeven. 600 500 400 300 200 100 0 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 9 Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 Samenvattend overzicht Bedragen x € 1.000 Programma onderdeel | Saldo 2027 | Saldo 2028 | Saldo 2029 | Saldo 2030 Exploitatie | -1.367 | -1.336 | -1.715 | -911 1. Ruimtelijk domein | -5.477 | -5.446 | -5.142 | -5.159 1.01 Veiligheid | -3.633 | -3.616 | -3.617 | -3.616 1.02 Economie en toerisme | -426 | -421 | -420 | -374 1.03 Ruimtelijke ordening en | -1.418 | -1.410 | -1.105 | -1.169 wonen 2. Openbaar domein | -8.935 | -7.968 | -8.697 | -8.839 2.01 Verkeer, vervoer en | -4.077 | -3.941 | -4.015 | -3.962 waterstaat 2.02 Sport cultuur en recreatie | -4.464 | -4.622 | -5.295 | -5.368 2.03 Milieu | -394 | 595 | 613 | 490 3. Sociaal domein | -18.611 | -18.217 | -18.574 | -18.577 3.01 Onderwijs | -1.807 | -1.894 | -2.119 | -2.108 3.02 Sociale voorzieningen | -16.501 | -16.024 | -16.156 | -16.163 3.03 Volksgezondheid | -304 | -299 | -299 | -306 4.
Bestuur | -2.317 | -2.251 | -2.252 | -2.252 4.01 Bestuur | -2.317 | -2.251 | -2.252 | -2.252 5. Algemene dekkingsmiddelen | 43.857 | 42.181 | 42.572 | 43.291 5.01 Dividend | 208 | 206 | 206 | 206 5.02 Lokale heffingen waarvan de | 6.559 | 6.361 | 6.361 | 6.366 besteding niet gebonden is 5.03 Algemene uitkering | 36.773 | 35.562 | 35.912 | 36.647 5.04 Saldo van financieringsfunctie | -614 | -892 | -1.284 | -1.317 5.05 Overige algemene | 931 | 944 | 1.378 | 1.389 dekkingsmiddelen 6. Overhead | -9.831 | -9.582 | -9.568 | -9.321 6.01 Overhead | -9.831 | -9.582 | -9.568 | -9.321 7. Vennootschapsbelasting | -3 | -3 | -3 | -3 7.01 Vennootschapsbelasting | -3 | -3 | -3 | -3 10 Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 Programma onderdeel | Saldo 2027 | Saldo 2028 | Saldo 2029 | Saldo 2030 8. Onvoorzien | -50 | -50 | -50 | -50 8.01 Onvoorzien | -50 | -50 | -50 | -50 Reserves | 1.405 | 1.386 | 1.257 | 996 9.
Reserves | 1.405 | 1.386 | 1.257 | 996 9.01 Reserves | 1.405 | 1.386 | 1.257 | 996 Totaal | 38 | 50 | -458 | 85 11 Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 12 Programma's Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 13 Leeswijzer In het programmaplan van gemeente Waterland zijn de volgende programma’s vastgesteld: • Ruimtelijk domein • Openbaar domein • Sociaal domein • Bestuur • Algemene dekkingsmiddelen • Overhead • Vennootschapsbelasting • Onvoorzien Deze programma's zijn opgebouwd uit de volgende onderwerpen: Doelstellingen Wat willen wij bereiken en wat gaan wij daarvoor doen? Onder het onderdeel Prioritering collegeperiode 2026-2030 zijn de ambities uit het coalitieakkoord Realistisch vooruit opgenomen. Deze vormen gezamenlijk de prioriteiten voor de komende collegeperiode. Wat mag het kosten? Per programmaonderdeel worden de lasten, baten en het saldo in beeld gebracht. Beleidsindicatoren Vanuit het BBV zijn gemeenten verplicht om in de programma’s een basisset van beleidsindicatoren op te nemen. De gegevens van deze wettelijke indicatoren zijn afkomstig van de website https://www.waarstaatjegemeente.nl/. Verbonden partijen Per programma wordt aangegeven welke verbonden partijen bijdragen aan het programma. De informatie over de verbonden partijen staat opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen.
Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 14 Ruimtelijk domein Omschrijving programma Het programma Ruimtelijk domein richt zich op bouwen en wonen, duurzaamheid, energietransitie, klimaatadaptatie, economie, toerisme, landschap en recreatie, markten, standplaatsen, evenementen. Doelstellingen Nummer Doelstelling Prioritering collegeperiode 2026- 2030 Status Veiligheid 1.01.1 Een veilige, leefbare en weerbare gemeente Ja In uitvoering Economie en toerisme 1.02.1 Economie, toerisme en recreatie Ja In uitvoering Ruimtelijke ordening en wonen 1.03.1 Betaalbare woningen Ja In uitvoering 1.03.2 Energietransitie Ja In uitvoering Programmaonderdelen Veiligheid Wat willen we bereiken? Een veilige, leefbare en weerbare gemeente Wij werken aan een veilige, leefbare en weerbare gemeente waarin inwoners, ondernemers en bezoekers zich prettig en veilig voelen. We zetten in op een integrale aanpak van veiligheidsvraagstukken. Door vroegtijdig signalen op te vangen en samen te werken met inwoners, maatschappelijke organisaties, ondernemers en veiligheidspartners, willen we veiligheidsproblemen zoveel mogelijk voorkomen en waar nodig aanpakken. De doelstellingen en prioriteiten uit het
Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 15 Integraal Veiligheidsplan 2026-2029 en het uitvoeringsplan 2026-2028 vormen hierbij het uitgangspunt. De doelstellingen hebben betrekking op Ondermijning, Zorg en Veiligheid, Digitale Veiligheid, Jeugd en Veiligheid en Verkeersveiligheid. Zorg en Veiligheid en Jeugd en Veiligheid hebben raakvlakken met het programma Sociaal Domein. Hieronder zijn de ambities en prioriteiten uit het Integraal Veiligheidsplan 2026-2029 en het uitvoeringsplan 2026-2028 samengevoegd in twee overkoepelende ambities. Nummer Naam Prioritering collegeperiode 2026-2030 Status Een veilige, leefbare en weerbare gemeente 1.01.1.1 Veilige en leefbare kernen Ja In uitvoering 1.01.1.2 Weerbare inwoners en veilige samenleving Ja In uitvoering Wat gaan we daarvoor doen? Veilige en leefbare kernen Nummer 1.01.1.1 Doel behaald? Nee Omschrijving We werken aan veilige en leefbare kernen door toezicht, handhaving en preventie te versterken. We pakken overlast en ondermijning gericht aan, signaleren veiligheidsrisico’s vroegtijdig en werken gebiedsgericht, passend bij de behoeften van de verschillende kernen. Daarnaast verbeteren we de verkeersveiligheid door knelpunten in beeld te brengen, prioriteiten te stellen en maatregelen uit te voeren, met aandacht voor alle weggebruikers.
We versterken de samenwerking met politie, veiligheidsregio en andere partners door informatie te delen en gezamenlijk op te treden. Preventie staat voorop; waar nodig handhaven we. Concreet betekent dit dat we: • toezicht en handhaving versterken; • overlast en ondermijning aanpakken; • verkeersveiligheid verbeteren; • samenwerking met veiligheidspartners versterken. We monitoren de voortgang via toezicht- en handhavingsacties, minimaal drie integrale controles, drie verkeersveiligheidsmaatregelen en vier integrale veiligheidsoverleggen per jaar. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 16 Status In uitvoering Weerbare inwoners en veilige samenleving Nummer 1.01.1.2 Doel behaald? Nee Omschrijving We werken aan een weerbare samenleving waarin inwoners, organisaties en gemeente risico’s tijdig herkennen en hiernaar handelen. We versterken de samenwerking tussen zorg en veiligheid, zodat zorg- en veiligheidsvraagstukken vroegtijdig worden gesignaleerd en gezamenlijk aangepakt. Daarnaast vergroten we de digitale weerbaarheid en zetten we in op het voorkomen en bestrijden van cybercriminaliteit. Voor jeugd richten we ons op het voorkomen van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit via vroegsignalering en samenwerking met scholen, jongerenwerk, politie, BOA’s en jeugdconsulenten.
Ook versterken we de crisisvoorbereiding en zelfredzaamheid, zodat inwoners en organisaties beter voorbereid zijn op incidenten en crises. Concreet betekent dit dat we: • zorg en veiligheid beter verbinden • digitale weerbaarheid versterken • jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit voorkomen • crisisvoorbereiding en zelfredzaamheid bevorderen We organiseren jaarlijks minimaal twee voorlichtingsactiviteiten over digitale veiligheid en drie preventieve jeugdactiviteiten. Alle crisis- en calamiteitenplannen zijn actueel. Ook monitoren we jaarlijks het aantal gezamenlijk aangepakte zorg- en veiligheidscasussen. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status In uitvoering Economie en toerisme Wat willen we bereiken? Economie, toerisme en recreatie Wij werken aan een sterke en toekomstbestendige lokale economie, waarbij toerisme en recreatie bijdragen aan de leefbaarheid, economische vitaliteit en aantrekkelijkheid van Waterland. In 2027 zetten wij in op een passend vestigingsklimaat, datagedreven sturing, bezoekersspreiding en regionale samenwerking.
Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 17 Nummer Naam Prioritering collegeperiode 2026-2030 Status Economie, toerisme en recreatie 1.02.1.1 Regionale samenwerki ng Nee In uitvoering 1.02.1.2 Passend vestigings- en ondernemer sklimaat Ja Nog niet gestart 1.02.1.3 Bestemming smanageme nt en bezoekerssp reiding Ja Nog niet gestart 1.02.1.4 Data monitoring en inzicht Nee Nog niet gestart 1.02.1.5 Toekomstpe rspectief agrariërs Ja Nog niet gestart Wat gaan we daarvoor doen? Regionale samenwerking Nummer 1.02.1.1 Doel behaald? Nee Omschrijving De gemeente Waterland werkt samen met regionale partners aan een sterke en toekomstbestendige economie, toerisme- en recreatiesector. In 2027 continueren wij onze deelname aan de regio Zaanstreek-Waterland (ZaWa), de Metropoolregio Amsterdam (MRA), DMO Laag Holland en overige relevante samenwerkingsverbanden. Door regionale samenwerking versterken wij de economische positie van Waterland, vergroten wij de slagkracht op regionale opgaven en benutten wij kennis, netwerken en uitvoeringskracht van samenwerkingspartners. Daarbij zetten wij in op gezamenlijke ontwikkelingen op het gebied van economie, toerisme, recreatie, bezoekersmanagement en promotie. Binnen de regionale samenwerking bewaken wij actief de belangen van Waterland en zorgen wij voor een goede aansluiting tussen regionale ontwikkelingen en lokale beleidsdoelstellingen.
Prioritering collegeperiode 2026-2030 Nee Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 18 Status In uitvoering Passend vestigings- en ondernemersklimaat Nummer 1.02.1.2 Doel behaald? Nee Omschrijving De gemeente Waterland zet zich in voor een aantrekkelijk en toekomstbestendig vestigings- en ondernemersklimaat. Ondernemers leveren een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid, werkgelegenheid en het voorzieningenniveau binnen de gemeente. In 2027 gaan wij actiever contact met ondernemers, ondernemersverenigingen en andere stakeholders onderhouden. Wij signaleren kansen en knelpunten binnen het lokale bedrijfsleven en betrekken economische belangen bij ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen. Daarnaast geven wij uitvoering aan de Ontwikkelagenda Economie & Toerisme door in te zetten op een passend vestigingsklimaat, het behouden van voorzieningen en het ondersteunen van economische ontwikkelingen die passen bij de schaal, ruimte en identiteit van Waterland. Ruimte bieden voor een bedrijfsverzamelgebouw op het bedrijventerrein Katwoude. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status Nog niet gestart Bestemmingsmanagement en bezoekersspreiding Nummer 1.02.1.3 Doel behaald? Nee Omschrijving De gemeente Waterland zet in op een duurzame balans tussen bezoekers, ondernemers en leefomgeving.
Daarbij ligt de focus niet op verdere groei van bezoekersaantallen, maar op het aantrekken van bezoekers die passen bij de schaal, identiteit en draagkracht van de gemeente. In 2027 geven wij uitvoering aan bestemmingsmanagement zoals opgenomen in de Ontwikkelagenda Economie & Toerisme. Hierbij zetten wij in op een betere spreiding van bezoekers over de gemeente, het vergroten van de economische meerwaarde van toerisme en recreatie en het beperken van de druk op locaties waar leefbaarheid onder spanning staat. Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 19 Daarnaast werken wij aan inzicht creëren in bezoekersstromen, verblijfsduur en bezoekersgedrag, zodat toekomstige beleidskeuzes beter kunnen worden onderbouwd en gestuurd. Bijzondere aandacht gaat daarbij uit naar locaties waar sprake is van hoge bezoekersdruk, waaronder Marken. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status Nog niet gestart Data monitoring en inzicht Nummer 1.02.1.4 Doel behaald? Nee Omschrijving De gemeente Waterland zet in op datagedreven beleidsontwikkeling en besluitvorming. Om beter te kunnen sturen op economische ontwikkeling, toerisme en recreatie is inzicht nodig in bezoekersstromen, verblijfsbezoek, economische effecten en recreatief gebruik van de gemeente. In 2027 werken wij aan het opbouwen van een structurele monitorings- en informatiebasis voor economie, toerisme en recreatie.
Daarbij onderzoeken en benutten wij beschikbare databronnen en ontwikkelen wij relevante indicatoren die bijdragen aan beleidsontwikkeling, bestuurlijke besluitvorming en evaluatie van maatregelen. Door het vergroten van inzicht in bezoekersstromen, verblijfsduur, economische effecten en recreatief gebruik ontstaat een betere basis voor bestemmingsmanagement, bezoekersspreiding en de uitvoering van de Ontwikkelagenda Economie & Toerisme. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Nee Status Nog niet gestart Toekomstperspectief agrariërs Nummer 1.02.1.5 Doel behaald? Nee Omschrijving Overleg wordt opgestart met agrariërs over de toekomstperspectief van hun bedrijfsvoering. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 20 Status Nog niet gestart Ruimtelijke ordening en wonen Wat willen we bereiken? Betaalbare woningen Voldoende betaalbare woningen voor doelgroepen (jongeren en ouderen) realiseren. Het college gebruikt voor een prognose van de woningbouwopgaven en de uitvoering daarvan het Meerjarenprogramma Woningbouw (MPW). In de huidige bouwplannen is een keuze gemaakt voor een gemeentelijke rol en de inzet van het grondbeleidsinstrumentarium daarin. Voor nieuwe bouwplannen kan het wenselijk zijn om te kiezen voor een actieve(re) gemeentelijke rol met het doel meer woningen te realiseren die bij een specifieke doelgroep passen.
Deze afweging kan per project worden gemaakt. In de Nota Grondbeleid zijn tevens maatregelen opgenomen om de betaalbaarheid van woningen beter te waarborgen. Zowel voor het bouwen als behoud van betaalbare woningen. Deze afspraken zijn een vast onderdeel van de anterieure overeenkomst die nodig is voor de realisatie van een project. Nummer Naam Prioritering collegeperiode 2026-2030 Status Betaalbare woningen 1.03.1.1 Nieuwbouw woningen Ja In uitvoering 1.03.1.2 30-30-40 verdeling Nee In uitvoering 1.03.1.3 Alternatieve woonvorme n Ja In uitvoering 1.03.1.4 Woningtoe wijzing Ja Nog niet gestart Wat gaan we daarvoor doen? Nieuwbouw woningen Nummer 1.03.1.1 Doel behaald? Nee Omschrijving Het Meerjarenprogramma Woningbouw (MPW) wordt eind 2026 herzien en realistischer gemaakt. Dit betekent dat het college meer focus en prioriteit aanbrengt, een haalbare planning opstelt die rekening houdt met beschikbare capaciteit, de tijd die nodig is voor procedures en een evenwichtige Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 21 spreiding over de verschillende kernen. Daarbij dient ook rekening te worden gehouden met nieuwe planinitiatieven die in bepaalde mate bijdragen aan de woningvoorraad. Daar waar wettelijke termijnen (nog) niet aan de orde zijn kunnen deze naast het MPW ook voorzien worden van een prioritering.
Op basis daarvan stelt het college een realistische doelstelling vast voor deze raadsperiode en de toekomst. Onder omstandigheden (bijvoorbeeld vanwege netcongestie) en indien mogelijk kunnen nieuwbouw woningen op gas worden aangesloten. Locaties Wagengouw Oost en Ilpendam Noord worden in samenwerking met de Provincie onderzocht op haalbaarheid. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status In uitvoering 30-30-40 verdeling Nummer 1.03.1.2 Doel behaald? Nee Omschrijving Conform de nota grondbeleid hanteren wij bij nieuwbouwprojecten de volgende verdeling in het programma: - 30% sociale (huur); - 30% betaalbaar (huur of koop); - 40% vrije sector. Indien er op de voorgeschreven wijze op grond van de Nota Grondbeleid aangetoond kan worden dat er geen 30 sociale huur woningen gerealiseerd kunnen worden betaald de initiatiefnemer een vastgesteld bedrag aan de gemeente ter compensatie. De verdeling in het woningbouwprogramma is een vast onderdeel van de anterieure overeenkomst die noodzakelijk is voor de realisatie van een project.
Prioritering collegeperiode 2026-2030 Nee Status In uitvoering Alternatieve woonvormen Nummer 1.03.1.3 Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 Doel behaald? Nee Omschrijving Op basis van de in 2023 opgestelde Woonzorgvisie wordt er uitvoering gegeven aan het actieplan en gaat de gemeente op zoek naar locaties waar alternatieve woonvormen gestimuleerd en gefaciliteerd kunnen worden die wonen en zorg combineren inclusief huisvesting voor huisartsenzorg. Tevens wordt gekeken naar mogelijkheden om mantelzorgwoningen op eigen terrein eenvoudiger te maken. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status In uitvoering Woningtoewijzing Nummer 1.03.1.4 Doel behaald? Nee Omschrijving De raad beter inzicht verschaffen in de toewijzing van sociale huurwoningen door Woonmatch. Prioritering collegeperiode 2026 | -2030 Ja Status Nog niet gestart Wat willen we bereiken? Energietransitie In het Uitvoeringsprogramma 2025 | -2027 zijn drie thema's benoemd: Isoleren en besparen, Duurzame energie opwekken en Duurzaam verwarmen. Voor deze thema's zijn doelen opgesteld. Een volledige beschrijving van alle doelstellingen en activiteiten staat in het | Uitvoeringsprogramma.
Nummer | Naam | Prioritering collegeperiode 2026-2030 | Status Energietransitie 1.03.2.1 | Isoleren en | Ja | | In besparen | uitvoering 1.03.2.2 | Duurzame | Ja | | In energie | uitvoering opwekken 1.03.2.3 | Duurzaam | Nee | | In verwarmen | uitvoering 22 Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 23 Wat gaan we daarvoor doen? Isoleren en besparen Nummer 1.03.2.1 Doel behaald? Nee Omschrijving In 2027 gaan we door met het aanbieden van isolatiesubsidies voor huiseigenaren. Daarnaast zetten we in op het aanbieden van energiebesparende maatregelen en diensten voor de doelgroep energiearmoede. Een voorbeeld hiervan is het werken met energiefixers voor naad- en kierdichting. Ook wordt in 2027 een start gemaakt met de werkzaamheden voor het soortenmanagementplan (SMP), met daarin de compensatieaanpak voor beschermde gebouwbewonende diersoorten. De daaruit voortvloeiende gebiedsdekkende vergunning maakt onder andere spouwmuurisolatie en dakisolatie aan de buitenzijde weer volop mogelijk en makkelijker te organiseren voor inwoners. De communicatie over het verduurzamen van woningen wordt actiever opgepakt, bijvoorbeeld met het vernieuwde Energieloket en het ontwikkelen van een isolatiegids. Een volledig overzicht van de activiteiten en doelstellingen is te vinden in het Uitvoeringsprogramma 2025-2027.
Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status In uitvoering Duurzame energie opwekken Nummer 1.03.2.2 Doel behaald? Nee Omschrijving In 2027 gaan we door met het stimuleren van het opwekken van meer duurzame energie. De voorlichting over uitsluitend kleine windturbines aan agrariërs en ondernemers wordt voortgezet. Grote windturbines in het open polderlandschap vallen hier niet onder. Er wordt verder onderzoek gedaan naar de kansen voor zonnepanelen boven parkeerplaatsen. Verder gaan we door met het ondersteunen van kleinschalige buurtinitiatieven zoals Uitdammer Energie. We werken samen met de Waterlandse energiecoöperaties aan nieuwe projecten, bijvoorbeeld voor grootschalig zon op dak. Ook ondersteunen we onze coöperaties met kennis en expertise. Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 24 Een volledig overzicht van de activiteiten en doelstellingen is te vinden in het Uitvoeringsprogramma 2025-2027. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status In uitvoering Duurzaam verwarmen Nummer 1.03.2.3 Doel behaald? Nee Omschrijving In 2027 is het opstellen van het Warmteprogramma (Transitievisie Warmte 2.0) het belangrijkste project. In het Warmteprogramma staat de definitieve warmteoplossing per wijk. Voor een aantal wijken zal begonnen worden met het opstellen van wijkuitvoeringsplannen. De aanpak per wijk is afhankelijk van de keuzes uit het Warmteprogramma.
Ook wordt er gewerkt aan het opzetten van een ontzorgingstraject voor inwoners die aardgasvrij willen wonen, waarbij laagdrempelige en persoonlijke ondersteuning geboden wordt. Daarnaast zetten we in op het organiseren van collectieve inkoopacties voor warmtepompen. Een volledig overzicht van de activiteiten en doelstellingen is te vinden in het Uitvoeringsprogramma 2025-2027. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Nee Status In uitvoering Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Lasten 2027 | Baten 2027 | Saldo 2027 1.01 Veiligheid | -3.670 | 36 | -3.633 Crisisbeheersing en | -2.391 | 0 | -2.391 brandweer Openbare orde en | -1.279 | 36 | -1.243 veiligheid 1.02 Economie en | -466 | 40 | -426 toerisme Economische | -83 | 0 | -83 ontwikkeling Fysieke | 0 | 0 | 0 bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en | -46 | 37 | -9 bedrijfsregelingen Economische | -336 | 3 | -333 promotie 1.03 Ruimtelijke | -2.695 | 1.277 | -1.418 ordening en wonen Beheer overige | -290 | 292 | 2 gebouwen en gronden Ruimte en | -706 | 26 | -680 leefomgeving Wonen en bouwen | -1.699 | 959 | -740 Totaal | -6.830 | 1.353 | -5.477 Beleidsindicatoren Nummer | Naam | Eenheid | Bron | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 Indicator 6 | Verwijzin | per 1.000 | Stichting | 9 | 6 | 3 | Nb gen Halt | jongeren | Halt 8 | Winkeldie | per 1.000 | CBS | 1,1 | 0,3 | 0,3 | Nb fstallen | inwoners 9 |
Gewelds | per 1.000 | CBS | 1,4 | 1,4 | 2 | Nb misdrijve | inwoners n 10 | Diefstalle | per 1.000 | CBS | 1,1 | 1,1 | 0,9 | Nb n uit | inwoners woning 11 | Vernieling | per 1.000 | CBS | 4,3 | 4 | 3,7 | Nb en en | inwoners beschadig ingen (in de openbare ruimte) 25 Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 Nummer | Naam | Eenheid | Bron | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 Indicator 14 | Functiem | % | LISA | 39,9 | 40,1 | Nb | Nb enging 16 | Vestiging | per 1.000 | LISA | 210,8 | 217,1 | Nb | Nb en (van | inwoners bedrijven) | van 15 t/m 64 jaar 35 | Gemiddel | x €1.000 | CBS | 457 | 467 | 483 | 517 de WOZ- waarde 36 | Nieuw | per 1.000 | BAG | 0,8 | 1,9 | Nb | Nb gebouwd | woningen e woningen 37 | Demograf | % | CBS | 89,7 | 88,8 | 88,5 | 89,4 ische druk 38 | Gemeent | € | COELO | 811 | 823 | 936 | 1004 elijke woonlast en eenperso onshuish ouden 39 | Gemeent | € | COELO | 959 | 975 | 1.116 | 1.215 elijke woonlast en meerpers oonshuis houden Verbonden partijen Een deel van de beleidsdoelstellingen van dit programma wordt gerealiseerd door samenwerking met andere partijen, volgens de begrotingsvoorschriften (BBV) Verbonden partijen genoemd. Naast de paragraaf Verbonden partijen waarin de bestuurlijke en financiële belangen worden vermeld, worden onderstaand de bijdragen (per verbonden partij) aan de gemeentelijke doelstelling vermeld.
Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland is een samenwerkingsverband tussen de Brandweer Zaanstreek-Waterland, GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio), politie en de gemeenten Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland en Zaanstad. We werken samen bij het voorkomen en bestrijden van rampen en crises. ROM InWest B.V. ROM InWest verbindt ondernemers onderling, kennisinstellingen en overheden zodat ze samen gestructureerd kunnen bouwen aan innovatieve, ondernemende en duurzame ecosystemen. ROM 26 Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 27 InWest ondersteunt de groeiambities van ondernemers met producten, diensten en programma’s om innovatie en groei te stimuleren. Omgevingsdienst IJmond De Omgevingsdienst zorgt voor uitvoering van het basistakenpakket om een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit te bereiken en in stand te houden. Recreatieschap Twiske/Waterland Het Recreatieschap bevordert een evenwichtige ontwikkeling van de openluchtrecreatie, helpt bij het tot stand brengen en bewaren van een evenwichtig natuurlijk milieu. Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 28 Openbaar domein Omschrijving programma Het programma Openbaar Domein zorgt voor het onderhoud en de dienstverlening binnen de openbare ruimte.
Het zorgt ervoor dat de openbare ruimte er goed uitziet, veilig en bereikbaar is en er een gezonde balans is tussen groen en grijs. In dit programma besteden we aandacht aan groen, wegen, civiele kunstwerken, oevers, verkeer en mobiliteit, openbare verlichting, afval, riolering, vastgoed en de binnenhaven. Het gewenste maatschappelijk effect is het zorgen voor een veilige openbare ruimte, dag en nacht voor iedereen. Daarnaast wordt gezorgd voor een prettige, duurzame leefomgeving en infrastructuur waarbij bij de vormgeving hiervan rekening wordt gehouden met de veranderende weersinvloeden. Doelstellingen Nummer Wat willen we bereiken? Prioritering collegeperiode 2026- 2030 Status Verkeer, vervoer en waterstaat 2.01.1 Een verzorgde en veilige en bereikbare openbare ruimte Ja In uitvoering 2.01.2 Verkeersveilige wegen en passende ruimte voor parkeren Ja In uitvoering 2.01.3 Een toegankelijke aantrekkelijke haven met behoud van het historische karakter Ja In uitvoering Sport, cultuur en recreatie 2.02.1 Een groene, gezonde leefomgeving voor alle inwoners Ja In uitvoering
Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 29 Nummer Wat willen we bereiken? Prioritering collegeperiode 2026- 2030 Status 2.02.2 Toegankelijk en bereikbare sport en speelvoorzieningen Ja In uitvoering Milieu 2.03.1 Klimaatadaptieve inrichting van de openbare ruimte Ja In uitvoering 2.03.2 Duurzaam beheer openbare ruimte en afvalinzameling Ja In uitvoering Programmaonderdelen Verkeer, vervoer en waterstaat Wat willen we bereiken? Een verzorgde en veilige en bereikbare openbare ruimte Dat onze openbare ruimte verzorgd, veilig en bereikbaar is voor al onze inwoners, ondernemers en bezoekers. We voeren onderhoud zoveel als mogelijk integraal uit waarbij de verschillende vakdisciplines de werkzaamheden meerjarig op elkaar hebben afgestemd. Dit doen we door meer data gestuurd te gaan werken. Daarbij sturen we op risico's en het beperken van de impact van werkzaamheden op de omgeving.
Nummer Wat gaan we daarvoor doen? Prioritering collegeperiode 2026-2030 Status Een verzorgde en veilige en bereikbare openbare ruimte 2.01.1.1 De openbare ruimte sluit zoveel mogelijk aan bij wensen en behoeftes inwoners Nee In uitvoering 2.01.1.2 Uitvoeren beheer en onderhoud volgens vastgestelde beheerplannen Ja In uitvoering 2.01.1.3 We voeren inspecties uit van riolering, groen en wegen Nee In uitvoering 2.01.1.4 We monitoren meldingen en passen waar nodig onze uitvoering van het dagelijks beheer op aan Nee In uitvoering Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 Nummer | Wat gaan we | Prioritering collegeperiode | Status daarvoor doen? | 2026-2030 2.01.1.5 | Dagelijks beheer | Ja | | In uitvoering van de openbare ruimte optimaliseren Wat gaan we daarvoor doen? De openbare ruimte sluit zoveel mogelijk aan bij wensen en behoeftes inwoners Nummer 2.01.1.1 Doel behaald? Nee Omschrijving Bij ontwikkelingen in de openbare ruimte stellen we ons steeds de vraag of dit voor participatie in aanmerking komt. Daarnaast betrekken wij de kernraden actief en nemen wij input mee vanuit meldingen. Prioritering collegeperiode 2026 | -2030 Nee Status In uitvoering Uitvoeren beheer en onderhoud volgens vastgestelde beheerplannen Nummer 2.01.1.2 Doel behaald? Nee Omschrijving Voor het beheer van de openbare ruimte worden periodiek nieuwe beheerplannen opgesteld.
De huidige beheerplannen zijn: - GRWP 2024 - 2028 - Wegenbeheerplan 2025 - 2034 - Beheerplan Civiele Kunstwerken Waterland 2025 | -2034 - Beheerplan Oeververdedigingen Waterland 2025 | -2034 - Gebouwbeheerplan 2026-2035 - Havenbeheerplan 2026-2035 - Beheerplan openbare verlichting Waterland 2021 | -2025 (dit plan wordt in 2026 geactualiseerd) 30 Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 31 Het beheerplan openbare verlichting wordt eind 2026 geactualiseerd en vanaf 2027 start de uitvoering hiervan. Veiligheid is hierin een belangrijk item, dat geldt zowel voor de hoeveelheid verlichting als het uitvoeren van reparaties. Wij zullen uitvoering geven aan de geplande werkzaamheden in de beheerplannen waarbij het mogelijk is een afweging te maken in de planning en prioriteren wanneer dit vanuit een meldingenpatroon of gewijzigde inzichten noodzakelijk is. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status In uitvoering We voeren inspecties uit van riolering, groen en wegen Nummer 2.01.1.3 Doel behaald? Nee Omschrijving Door periodiek inspecties uit te voeren generen wij data van de onderhoudsbehoefte van de openbare ruimte. Riolering: In 2027 inspecteren we 10% van het vrij-vervalriool Alle rioolgemalen worden jaarlijks geïnspecteerd Groen: boomveiligheidscontroles (BVC) worden om de 3 jaar uitgevoerd (in 2026 is de laatste controle uitgevoerd). In 2027 wordt geen totale BVC uitgevoerd.
Openbare verlichting: In 2026 is alle openbare verlichting geïnspecteerd. De inspectieresultaten worden verwerkt in het nieuw op te stellen beheerplan. In 2027 zullen wij na vaststelling van het nieuwe beheerplan en de inspectieresultaten hier uitvoering aan geven. Wegen: Alle wegen zijn in 2026 geïnspecteerd, deze inspectie wordt elke 4 jaar uitgevoerd, voor 2027 is dit dan niet gepland. Alle overige onderdelen in de openbare ruimte worden conform beheerplannen geïnspecteerd. De inspectiegegevens worden in 2026 en 2027 ingevoerd in een nieuw assetmanagement systeem met als doel integraal van het beheer. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Nee Status In uitvoering Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 32 We monitoren meldingen en passen waar nodig onze uitvoering van het dagelijks beheer op aan Nummer 2.01.1.4 Doel behaald? Nee Omschrijving Door het type meldingen te analyseren kunnen we tijdig bijsturen in de uitvoering. Als er een trend zichtbaar wordt kunnen we ons beheer hierop aanpassen. Wij stimuleren inwoners om meldingen te maken, zie ook programma dienstverlening. We sturen dus niet op het verminderen van het aantal meldingen omdat meldingen ook gebruikt worden om het beheer te verbeteren.
Prioritering collegeperiode 2026-2030 Nee Status In uitvoering Dagelijks beheer van de openbare ruimte optimaliseren Nummer 2.01.1.5 Doel behaald? Nee Omschrijving Bij het uitvoeren van het dagelijks beheer van de openbare ruimte is extra aandacht voor een verzorgde uitstraling en veiligheid. Schoon, heel, veilig en goed onderhoud staan hierin voorop. Straatmeubilair zoals bankjes in de openbare ruimte, de aanpak van graffiti en goed functionerende openbare verlichting krijgen prioriteit. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status In uitvoering Wat willen we bereiken? Verkeersveilige wegen en passende ruimte voor parkeren Het gebruik van de wegen binnen de kernen van Waterland zijn verkeersveilig ingericht. Dit bereiken wij door samen met inwoners en kernraden knelpunten te inventariseren en hiervoor passende oplossingen te zoeken. In het uitvoeringsplan mobiliteit worden deze maatregelen opgenomen. Daarnaast is er aandacht voor parkeren in de kernen. Ook hiervoor worden de knelpunten in beeld gebracht en onderbouwd met data vanuit periodieke parkeerdrukmetingen.
Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 33 Nummer Wat gaan we daarvoor doen? Prioritering collegeperiode 2026-2030 Status Verkeersveilige wegen en passende ruimte voor parkeren 2.01.2.1 We gaan uitvoering geven aan de uitkomsten van de inventarisaties per kern Ja Nog niet gestart 2.01.2.2 Actieve deelname in projecten binnen Waterland vanuit regionale partners Nee In uitvoering 2.01.2.3 Optimalisatie blauwe zone Monnickendam Ja Nog niet gestart Wat gaan we daarvoor doen? We gaan uitvoering geven aan de uitkomsten van de inventarisaties per kern Nummer 2.01.2.1 Doel behaald? Nee Omschrijving Per kern is een inventarisatie gedaan van de verkeers- en parkeerknelpunten. De hieruit voortkomende projecten zijn opgenomen in het uitvoeringsprogramma mobiliteit. Het uitvoeringsprogramma zal op onderdelen worden herzien en aangevuld vanuit de gesprekken met inwoners en kernraden. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status Nog niet gestart Actieve deelname in projecten binnen Waterland vanuit regionale partners Nummer 2.01.2.2 Doel behaald? Nee Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 34 Omschrijving Door de Provincie Noord-Holland en de VRA worden projecten in de regio geïnitieerd en uitgevoerd. Deze projecten hebben impact op onze gemeente en daarom zijn wij hier actief bij betrokken.
In 2027 betreft dit de volgende projecten: - Bernhardbrug - Schouw/Watergang - Bereikbaarheid Waterland - N247 - Fietspad N247 - Markermeerdijken bij Katwoude - Spitverbod landelijk noord - gemeente Amsterdam Prioritering collegeperiode 2026-2030 Nee Status In uitvoering Optimalisatie blauwe zone Monnickendam Nummer 2.01.2.3 Doel behaald? Nee Omschrijving Dit betreft het aanpassen van het uiterlijk van de blauwe zone, optimaliseren van de parkeermogelijkheden en daarnaast wordt de geldigheidsduur van de parkeerontheffingen aangepast. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status Nog niet gestart Wat willen we bereiken? Een toegankelijke aantrekkelijke haven met behoud van het historische karakter Dat de binnenhaven van Monnickendam op een goede en passende manier wordt beheerd en geëxploiteerd. Hierbij blijft het historische karakter behouden maar kijken we naar mogelijkheden voor moderne voorzieningen.
Nummer Wat gaan we daarvoor doen? Prioritering collegeperiode 2026-2030 Status Een toegankelijke aantrekkelijke haven met behoud van het historische karakter 2.01.3.1 We gaan een beleidsplan opstellen voor Ja Nog niet gestart Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 35 Nummer Wat gaan we daarvoor doen? Prioritering collegeperiode 2026-2030 Status beheer en exploitatie binnenhaven 2.01.3.2 We gaan een beeldkwaliteitspl an opstellen voor de binnenhaven Monnickendam Ja Nog niet gestart 2.01.3.3 We voeren het dagelijks beheer en exploitatie van de binnenhaven op een goede en nette manier uit Ja In uitvoering Wat gaan we daarvoor doen? We gaan een beleidsplan opstellen voor beheer en exploitatie binnenhaven Nummer 2.01.3.1 Doel behaald? Nee Omschrijving In 2027 gaan we een beleidsplan opstellen waar de exploitatie, kostendekkendheid en optimalisatie onderdeel van zijn. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status Nog niet gestart We gaan een beeldkwaliteitsplan opstellen voor de binnenhaven Monnickendam Nummer 2.01.3.2 Doel behaald? Nee Omschrijving Om het historische karakter van de binnenhaven Monnickendam te borgen gaan we dit laten vastleggen in een beeldkwaliteitsplan.
Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 36 Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status Nog niet gestart We voeren het dagelijks beheer en exploitatie van de binnenhaven op een goede en nette manier uit Nummer 2.01.3.3 Doel behaald? Nee Omschrijving In afwachting van het beleidsplan voor beheer en exploitatie van de binnenhaven blijven wij het dagelijks beheer op een goede en nette manier uitvoeren binnen de beschikbare middelen. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status In uitvoering Sport, cultuur en recreatie Wat willen we bereiken? Een groene, gezonde leefomgeving voor alle inwoners Wij streven naar een groene, gezonde en aantrekkelijke leefomgeving waarin inwoners prettig kunnen wonen, werken en recreëren. Met duurzaam groenbeheer versterken we waar mogelijk de biodiversiteit en dragen we bij aan een klimaatbestendige inrichting van de openbare ruimte, waarbij een verzorgde uitstraling en de veiligheid van onze inwoners hoge prioriteit krijgen.
Nummer Naam Prioritering collegeperiode 2026-2030 Status Een groene, gezonde leefomgeving voor alle inwoners 2.02.1.1 De hoeveelheid bomen binnen het verzorgingsgebied van de gemeente blijft minimaal gelijk Nee In uitvoering 2.02.1.2 Goed onderhouden en versterken van groen Ja Nog niet gestart 2.02.1.3 Openbaar groen blijft netjes en toegankelijk Ja In uitvoering Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 37 Nummer Naam Prioritering collegeperiode 2026-2030 Status 2.02.1.4 Groenonderhoud kernen optimaliseren met een hogere prioriteit voor veiligheid en een verzorgde uitstraling Nee In uitvoering 2.02.1.5 Optimaliseren van het onderhoud en verbeteren van de uitstraling begraafplaatsen Ja Nog niet gestart Wat gaan we daarvoor doen? De hoeveelheid bomen binnen het verzorgingsgebied van de gemeente blijft minimaal gelijk Nummer 2.02.1.1 Doel behaald? Nee Omschrijving Bij het verwijderen van bomen wordt per locatie bepaald of herplant (10% meer dan verwijderd) mogelijk is. We volgen de Europese natuurherstelverordening (NHV) waarbij het doel is het boomkroonoppervlak tot 2030 gelijk te houden en na dit jaar te laten toenemen. We registreren per jaar hoeveel bomen er zijn verwijderd en hoeveel er zijn toegevoegd.
Prioritering collegeperiode 2026-2030 Nee Status In uitvoering Goed onderhouden en versterken van groen Nummer 2.02.1.2 Doel behaald? Nee Omschrijving Goed onderhouden: We gaan uit van de beleidsdoelen in het omgevingsprogramma groen. Per kern kunnen we de kwaliteit in overleg bijsturen wanneer dat wenselijk is. Voorbeeld: belangrijke zichtlocaties krijgen aandacht. Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 38 Versterken groen en biodiversiteit: Het totaal aantal m2 groen blijft minimaal gelijk en neemt toe. Biodiversiteit versterken doen wij in Waterland door: - meer bloemrijk gras te ontwikkelen, - inheemse beplanting aan te brengen, - het bomenbestand te analyseren en aan te vullen met soorten die nuttig zijn voor insecten, vogels en andere kleine dieren. Wanneer de gemeente en ook de bewoners groen verbeteren zijn er bijv. meer vogels te horen. - Meer gradiënten (water/land) te creëren zoals natuurlijke oevers en flauwe oevers. We houden bij hoeveel m2 groen er is toegevoegd aan het areaal. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status Nog niet gestart Openbaar groen blijft netjes en toegankelijk Nummer 2.02.1.3 Doel behaald? Nee Omschrijving Openbaar groen blijft netjes: Het onderhoud aan het openbaar groen (inclusief Hemmeland) wordt uitgevoerd volgens de uitvoeringsplannen. Uitgangspunt is hierbij een verzorgd beeld waarbij rekening wordt gehouden met biodiversiteit.
Veiligheid heeft altijd prioriteit, zo heeft het verkeer altijd voldoende zicht en zijn de bomen gecontroleerd middels een boomveiligheidscontrole. Toegankelijkheid: Speelplekken en bankjes zijn toegankelijk door tijdig gras te maaien. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status In uitvoering Groenonderhoud kernen optimaliseren met een hogere prioriteit voor veiligheid en een verzorgde uitstraling Nummer 2.02.1.4 Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 39 Doel behaald? Nee Omschrijving In de kernen krijgen belangrijke locaties aandacht. Dit doen we in samenspraak met de kernraden en inwoners. In 2026 zijn de uitvoeringsplannen groen na participatie met de inwoners en kernraden opgesteld. Wij voeren het onderhoud volgens deze uitvoeringsplannen uit en monitoren periodiek waar optimalisatie doorgevoerd kan worden. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Nee Status In uitvoering Optimaliseren van het onderhoud en verbeteren van de uitstraling begraafplaatsen Nummer 2.02.1.5 Doel behaald? Nee Omschrijving In 2026 wordt een beheerplan voor de begraafplaatsen opgesteld. Ook wordt de beheerverordening begraafplaatsen geactualiseerd. De uitvoering hiervan zal vanaf 2027 plaatsvinden.
Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status Nog niet gestart Wat willen we bereiken? Toegankelijk en bereikbare sport en speelvoorzieningen Alle openbare speelvoorzieningen, buiten- en binnensportaccommodaties moeten voor zoveel mogelijk inwoners toegankelijk zijn en bereikbaar. Nummer Wat gaan we daarvoor doen? Prioritering collegeperiode 2026-2030 Status Toegankelijk en bereikbare sport en speelvoorzieningen 2.02.2.1 Onderhoud sportvoorzieninge n Nee Nog niet gestart 2.02.2.2 Speelvoorziening en Nee In uitvoering Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 Nummer | Wat gaan we | Prioritering collegeperiode | Status daarvoor doen? | 2026-2030 2.02.2.3 | Ontwikkeling | Ja | | In uitvoering duurzame sporthal 2.02.2.4 | Toekomstbestend | Ja | | Nog niet ig Sportpark | gestart Markgouw 2.02.2.5 | Behoud zwembad | Ja | | Nog niet gestart Wat gaan we daarvoor doen? Onderhoud sportvoorzieningen Nummer 2.02.2.1 Doel behaald? Nee Omschrijving Wij gaan samen met de verenigingen en Adviesraad Sport & Bewegen onderzoeken op welke manier het beheer, onderhoud en de exploitatie van de (buiten)sportvoorzieningen in de gemeente Waterland in de toekomst het beste vormgegeven kunnen worden.
Prioritering collegeperiode 2026 | -2030 Nee Status Nog niet gestart Speelvoorzieningen Nummer 2.02.2.2 Doel behaald? Nee Omschrijving Speelvoorzieningen in de openbare ruimte zijn belangrijk om kinderen buiten te laten spelen. Om de veiligheid van de speeltoestellen te waarborgen worden er 3x per jaar controles uitgevoerd en waar nodig werkzaamheden uitgevoerd om de kwaliteit en veilighe | id te borgen. Eind van 2026 wordt op basis van de laatste inspectiegegevens bepaald welke speeltoestellen in 2027 worden vervangen. Prioritering collegeperiode 2026 | -2030 Nee Status 40 Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 41 In uitvoering Ontwikkeling duurzame sporthal Nummer 2.02.2.3 Doel behaald? Nee Omschrijving Een duurzame sporthal bouwen die voldoet aan de normen voor spelen van volwaardige competities. De aanvraag omgevingsvergunning voor het afwijken van het Omgevingsplan (fase 1) wordt naar verwachting in 2027 aangevraagd. In het verlengde van de nieuwbouw van de sporthal zal in 2028 de Marijkehal worden gesloopt. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status In uitvoering Toekomstbestendig Sportpark Markgouw Nummer 2.02.2.4 Doel behaald? Nee Omschrijving Om aan te sluiten op de behoefte van de gebruikers en te komen tot een toekomstbestendig sportpark wordt er onderzoek uitgevoerd naar noodzakelijke verbeteringen.
Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status Nog niet gestart Behoud zwembad Nummer 2.02.2.5 Doel behaald? Nee Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 42 Omschrijving Onderzoek uitvoeren naar de technische staat en verduurzaming van het gebouw van het zwembad om te komen tot een plan voor het behoud van het pand. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status Nog niet gestart Milieu Wat willen we bereiken? Klimaatadaptieve inrichting van de openbare ruimte De gevolgen van klimaatverandering zijn steeds vaker merkbaar. Denk bijvoorbeeld aan wateroverlast, droogte, hitte, overstromingen, enzovoort. Om de negatieve gevolgen van de klimaatverandering te minimaliseren werken we samen aan een klimaatbestendige en waterrobuuste inrichting van de openbare ruimte. Om dit te bereiken neemt de gemeente Waterland deel aan het samenwerkingsverband ruimtelijke adaptatie Noorderkwartier 2024 - 2030. Daarnaast beoordelen wij elk project in de openbare ruimte op kansen voor een klimaatadaptieve inrichting.
Nummer Naam Prioritering collegeperiode 2026-2030 Status Klimaatadaptieve inrichting van de openbare ruimte 2.03.1.1 We leggen een gescheiden rioolstelsel aan bij vervanging en nieuwbouw Nee In uitvoering 2.03.1.2 Herinrichtin g van openbare ruimte is klimaatbest endig Ja Nog niet gestart 2.03.1.3 Klimaatadap tatie - uitvoeren projecten van de uitvoeringsa genda Nee In uitvoering Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 43 Wat gaan we daarvoor doen? We leggen een gescheiden rioolstelsel aan bij vervanging en nieuwbouw Nummer 2.03.1.1 Doel behaald? Nee Omschrijving Een gescheiden rioolstelsel is een stedelijk waterafvoersysteem waarbij twee afzonderlijke buisleidingen worden toegepast: Het vuilwaterriool (DWA) voor huishoudelijk en bedrijfsafvalwater, dat via een gemalenketen wordt getransporteerd naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI). Het hemelwaterriool (HWA) voor regen- en schoon oppervlakwater, dat vertraagd en gescheiden wordt geloosd op oppervlaktewater of infiltreert in de bodem, al dan niet via wadi’s, infiltratiekratten of open water. Door afval- en hemelwater structureel te scheiden, realiseren we een robuust, kostenefficiënt en toekomstbestendig stedelijk watersysteem met aantoonbare milieuwinst en verbeterde leefomgevingskwaliteit. Bij het vervangen van de riolering leggen wij een gescheiden rioolstelsel aan.
Ook bij nieuwbouwprojecten wordt dit in ons PVE (programma van eisen) meegenomen in het bouwproces. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Nee Status In uitvoering Herinrichting van openbare ruimte is klimaatbestendig Nummer 2.03.1.2 Doel behaald? Nee Omschrijving De onderhouds- en herinrichtingsprojecten worden zoveel mogelijk klimaatbestendig ingericht, denk hierbij aan ruimte voor bomen voor extra schaduw, groenvlakken voor waterinfiltratie en het mogelijk maken van waterberging en afvoer via het maaiveld naar oppervlaktewater: In 2027 staan de volgende projecten gepland: - Parkeerterrein sportpark Markgouw, Monnickendam; - Dorpsstraat, Zuiderwoude; - Roerdomp, Ilpendam; - Heems Weer, Broek in Waterland; - Rozendaalstraat e.o., Monnickendam. Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 44 Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status Nog niet gestart Klimaatadaptatie - uitvoeren projecten van de uitvoeringsagenda Nummer 2.03.1.3 Doel behaald? Nee Omschrijving De gemeente is in de regio betrokken bij het uitvoeren van onder andere stresstesten (opstellen uitvoeringsagenda in 2026). Met deze gegevens wordt bijvoorbeeld inzichtelijk waar 'hitte eilanden' voorkomen en kan waar mogelijk de situatie 'leefbaarder' worden gemaakt. Denk hierbij ook extra groen voor verkoeling, inzijging van water en het versterken van de biodiversiteit.
Prioritering collegeperiode 2026-2030 Nee Status In uitvoering Wat willen we bereiken? Duurzaam beheer openbare ruimte en afvalinzameling Bij het inrichten en beheer van onze openbare ruimte en bij onze afvalinzameling houden wij rekening met de eisen aan duurzaamheid en circulariteit. Nummer Wat gaan wij daarvoor doen? Prioritering collegeperiode 2026-2030 Status Duurzaam beheer openbare ruimte en afvalinzameling 2.03.2.1 We gaan een nieuw afvalbeleidsplan opstellen Ja Nog niet gestart 2.03.2.2 Er komt een nieuw tractieplan Nee Nog niet gestart 2.03.2.3 We creëren structureel voldoende ruimte voor opslag van herbruikbare materialen bij de gemeentewerf in Katwoude Ja In uitvoering Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 45 Wat gaan we daarvoor doen? We gaan een nieuw afvalbeleidsplan opstellen Nummer 2.03.2.1 Doel behaald? Nee Omschrijving In 2027 zal een nieuw beleidsplan afval worden opgesteld. In het plan wordt rekening gehouden met de eigenschappen van de verschillende kernen. De kernraden worden betrokken bij de ontwikkeling van het plan. Onderdeel is een onderzoek naar nascheiding PMD. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status Nog niet gestart Er komt een nieuw tractieplan Nummer 2.03.2.2 Doel behaald? Nee Omschrijving Het huidige tractieplan loopt t/m 2026. In Q1 van 2027 zal een nieuw tractieplan worden opgesteld voor de periode 2027-2030.
Prioritering collegeperiode 2026-2030 Nee Status Nog niet gestart We creëren structureel voldoende ruimte voor opslag van herbruikbare materialen bij de gemeentewerf in Katwoude Nummer 2.03.2.3 Doel behaald? Nee Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 Omschrijving Vanwege belasting voor het milieu en de mogelijkheid om kosten te besparen, zal ruimte voor opslag van materialen (bijvoorbeeld straatstenen) worden gecreëerd. Bij de ruimte die beschikbaar komt naast de gemeentewerf in Katwoude zal hiermee rekening gehouden worden. Prioritering collegeperiode 2026-2030 Ja Status In uitvoering Toelichting status Plan van aanpak (ontwikkeling bedrijvenverzamelgebouw) is opgesteld Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Lasten 2027 | Baten 2027 | Saldo 2027 2.01 Verkeer, vervoer | -4.785 | 707 | -4.077 en waterstaat Verkeer en vervoer | -3.811 | 127 | -3.683 Parkeren | -216 | 79 | -137 Recreatieve havens | -271 | 155 | -116 Economische havens | -231 | 5 | -226 en waterwegen Openbaar vervoer | -6 | 0 | -6 Begraafplaatsen en | -251 | 342 | 91 crematoria 2.02 Sport cultuur en | -4.929 | 465 | -4.464 recreatie Sportbeleid en | -392 | 44 | -348 activering Sportaccommodaties | -1.611 | 308 | -1.302 Cultuurpresentatie, | -174 | 0 | -174 cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea | -16 | 0 | -16 Cultureel erfgoed | -277 | 11 | -265 Media | -465 | 42 | -423 Openbaar groen en | -1.994 | 59
| -1.935 (openlucht) recreatie 2.03 Milieu | -5.663 | 5.268 | -394 Riolering | -1.894 | 2.185 | 291 Afval | -2.434 | 3.083 | 650 Milieubeheer | -1.335 | 0 | -1.335 Totaal | -15.376 | 6.441 | -8.935 46 Begroting 2027 | versie 9 oktober 2026 Beleidsindicatoren Nummer | Naam | Eenheid | Bron | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 Indicator 20 | Niet- | % | RIVM | Nb | 36,2 | Nb | Nb sporters 33 | Omvang | kg per | CBS | 152 | 154 | Nb | Nb huishoud | inwoner elijk restafval 34 | Hernieuw | % | RWS | 40,2 | 43,9 | Nb | Nb bare elektricite it Verbonden partijen Een deel van de beleidsdoelstellingen van dit programma wordt gerealiseerd door samenwerking met andere partijen, volgens de begrotingsvoorschriften (BBV) Verbonden partijen genoemd. Naast de paragraaf Verbonden partijen waarin de bestuurlijke en financiël | e belangen worden vermeld, worden onderstaand de bijdragen (door de betreffende verbonden partij) aan de gemeentelijke doelstelling vermeld. HVC HVC is als samenwerkingsverband werkzaam op gebied van beheer van afval, reststromen en duurzame energie en direct of indirect verband houdende andere activiteiten ten dienste van de aandeelhouders (gemeenten, waterschappen en samenwerkingsverbanden van gemee | nten onderling en/of waterschappen).