416-7 Bijlage Gewijzigde begroting 2025
Tekst van het document
Omschrijving programmaonderdeel
7.01
Vennootschapsbelasting
Totaal
Begroting 2025
Lasten 2025
Baten 2025
Saldo 2025
3
-
-3
3
-
-3
Pagina 33
8. Onvoorzien Definitie onvoorzien Verplicht te ramen bedrag op de begroting voor het opvangen van onvoorzienbare, onuitstelbare en onvermijdbare uitgaven die ten tijde van het opstellen van de begroting nog niet waren voorzien. Bij het gebruik van onvoorzien dient er een onderscheid gemaakt te worden tussen structurele en incidentele lasten. Gebruik van de post onvoorzien voor structurele zaken heeft tot gevolg dat in jaar t (het begrotingsjaar) dekking door de post onvoorzien aanwezig is, maar in jaar t+1 (het volgende begrotingsjaar) deze dekking niet meer aanwezig is. De dekking moet dan worden gevonden in de totale afweging van de begroting. Gesteld kan worden dat de post onvoorzien alleen gebruikt moet worden als dekkingsmiddel voor incidentele zaken. Waarbij het te hanteren criterium alleen voor de incidentele uitgave is, waarbij uitgegaan moet worden van het ‘drie O’s-scenario’, te weten: onvoorzienbaar, onuitstelbaar en onvermijdbaar. Overigens wordt bij het opstellen van de begroting de post onvoorzien wel als een structurele last aangemerkt, alsmede onderdeel van het weerstandsvermogen. Wat mag het kosten? Bedrag x € 1.000
Omschrijving programmaonderdeel
8.01
Onvoorzien
Totaal
Begroting 2025
Lasten 2025
Baten 2025
Saldo 2025
50
-
- 50
50
-
- 50
Pagina 34
Paragrafen
Begroting 2025
Pagina 35
§ A Lokale heffingen De gemeentelijke inkomsten bestaan voor een belangrijk deel uit de gemeentelijke heffingen. Enerzijds gaat het daarbij om lokale heffingen waarvan de besteding gebonden is, zoals de riool- en afvalstoffenheffing en de leges. Deze inkomsten moeten specifiek aangewend worden voor het doel waarvoor ze worden geheven en worden verantwoord in de desbetreffende programma’s. Anderzijds zijn er ook lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is, zoals de onroerendezaakbelasting. De hieruit voortvloeiende inkomsten worden verantwoord in het overzicht van algemene dekkingsmiddelen. De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op zowel de heffingen waarvan de besteding is gebonden als de heffingen waarvan de besteding niet gebonden is. In deze paragraaf zijn opgenomen: - de geraamde inkomsten; - het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; - de tarieven van de verschillende heffingen; - de lokale lastendruk; - een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid Per heffing wordt de kostendekkendheid weergegeven zoals voorgeschreven in de BBV-regels. 1. Overzicht Inkomsten 2022
Inkomsten 2023
Begroting 2024 na wijziging*
Begroting 2025
Onroerendezaakbelasting Belasting op roerende woon- en bedrijfsr. Forensenbelasting Toeristenbelasting Parkeerbelasting Hondenbelasting Precariobelasting
4.137 33 35 712 283 64 15
3.935 34 32 668 297 64 25
4.002 33 33 808 388 69 46
4.786 34 34 832 427 71 48
Subtotaal besteding niet gebonden
5.280
5.054
5.379
6.230
Rioolheffing Afvalstoffenheffing Reinigingsheffing Haven-, kade- en liggelden Lijkbezorgingsrechten Markt- en standplaatsgelden Leges
1.249 1.901 13 80 200 18 1.244
1.277 1.976 12 87 279 4 1.562
1.315 1.974 14 90 251 18 1.280
1.353 2.362 15 94 269 21 1.468
Totaal
9.986
10.252
10.322
11.812
Bedrag x € 1.000 Omschrijving lokale heffing
* begroting inclusief reeds door de raad vastgestelde wijzigingen 2. Beleid ten aanzien van de lokale heffingen We houden vast aan een sluitende meerjarenbegroting en het uitgangspunt dat de gemeentelijke belastingen met niet meer dan de inflatiecorrectie zullen worden verhoogd. Jaarlijks vindt de inflatiecorrectie plaats op basis van het gewogen gemiddelde van de CPB index loonvoet sector overheid en de CPB index bruto overheidsinvesteringen. Voor de begroting 2025 wordt uitgegaan van een percentage van 2,9%. Daarnaast is een extra verhoging voor de (on)roerende zaakbelasting en de afvalstoffenheffing toegepast in verband met de verlaging van de inkomsten vanuit het Rijk. In de jaren
Begroting 2025
Pagina 36
2025 tot en met 2028 worden de tarieven van een aantal heffingen stapsgewijs kostendekkend gemaakt. Het gaat hierbij om haven-, kade- en liggelden, markt- en standplaatsgelden, lijkbezorgingsrechten en de leges onder titel 1 en 3. Onderscheid wordt gemaakt tussen belastingen als algemene dekkingsmiddelen en retributies. De algemene dekkingsmiddelen zijn de niet aan een programma gebonden belastingen (bijvoorbeeld onroerendezaakbelasting, hondenbelasting, toeristenbelasting en forensenbelasting). De gemeente mag de inkomsten hiervan vrij besteden. Retributies daarentegen zijn heffingen van gebruikers waarvoor de gemeente een tegenprestatie levert. Voor een aantal rechten mogen de tarieven niet zodanig worden vastgesteld dat de geraamde baten uitkomen boven de geraamde lasten. Met andere woorden het is niet toegestaan om winst op de aangehaalde rechten te maken (zie ook artikel 229b van de Gemeentewet). 3. Onroerendezaakbelasting Onder de naam onroerendezaakbelasting (OZB) worden de volgende twee belastingen geheven: - een gebruikersbelasting voor onroerende zaken die niet in hoofdzaak tot woning dienen, en - een eigenarenbelasting voor alle onroerende zaken (woningen én niet-woningen). Maatstaf van heffing is de WOZ-waarde van de desbetreffende onroerende zaak. Bij het bepalen van de WOZ-waarde van woningen wordt de zogeheten vergelijkingsmethode gehanteerd.
Dit wil zeggen dat de waarde is afgeleid van vergelijkbare woningen die recent zijn verkocht. Van die woningen is bekend welke verkoopprijzen er rond de waardepeildatum zijn gerealiseerd. Tussen de woning en de woningen waarmee wordt vergeleken, kunnen verschillen bestaan in grootte, bouwkundige staat, ligging en dergelijke. Met die verschillen moet de gemeente rekening houden voor zover ze objectief gezien de waarde beïnvloeden. Voor objecten anders dan woningen wordt de waarde afgeleid van de huurwaarde of de vervangingswaarde.
Omschrijving
Tarief 2022 %
Gebruikersbelasting Eigenarenbelasting woning Eigenarenbelasting niet-woning
0,2365 0,0997 0,3103
Tarief 2023 % 0,2424 0,0902 0,3180
Tarief 2024 % 0,2455 0,0894 0,3221
Het tarief voor 2025 is onderdeel van de verordening die eind 2024 wordt vastgesteld. Voor het nieuwe belastingjaar worden de WOZ-waarden opnieuw bepaald. Voor 2025 wordt dit de waarde per 1 januari 2024. Bij het opstellen van deze begroting kan deze waarde nog niet exact worden vastgesteld. Op het moment van de vaststelling van de belastingverordening in de raad zullen de nieuwe WOZ-waarden echter wel bekend zijn. Een waardestijging zal leiden tot lagere tarieven en visa versa. Ditzelfde geldt ook voor de belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten. Doordat de werkelijke inflatie de afgelopen jaren afweek van de vooraf gemaakte inschattingen wordt in 2025 een inhaalslag van 11% gepleegd, waardoor de totale verhoging op 13,9% komt. 4. Belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten Onder de naam belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten worden de volgende twee belastingen geheven: - een gebruikersbelasting voor roerende zaken die dienen als bedrijfsruimte, en - een eigenarenbelasting voor alle roerende zaken (woningen én niet-woningen).
Begroting 2025
Pagina 37
Maatstaf van heffing is de waarde die aan de roerende zaak kan worden toegekend. Tarief 2022 %
Omschrijving Gebruikersbelasting Eigenarenbelasting woning Eigenarenbelasting niet-woning
Tarief 2023 %
0,2365 0,0997 0,3103
0,2424 0,0902 0,3180
Tarief 2024 % 0,2455 0,0894 0,3221
Het tarief voor 2025 wordt opgenomen in de verordening die eind 2024 wordt vastgesteld. 5. Forensenbelasting Onder de naam forensenbelasting wordt een belasting geheven van natuurlijke personen die, zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben, hier gedurende meer dan 90 maal nachtverblijf kunnen houden of een gemeubileerde woning beschikbaar houden. Deze belasting is ingevoerd omdat de gemeente voor deze belastingplichtigen, nu zij niet ingeschreven zijn in de gemeentelijke basisadministratie, geen uitkering krijgt uit het gemeentefonds, maar wel kosten maakt voor gemeentelijke diensten en voorzieningen. Omschrijving
Tarief 2022
Tarief 2023
Tarief 2024
Tarief 2025
(Sta)caravan, zomerhuisje, woonboot tot 15 m² (Sta)caravan, zomerhuisje, woonboot van 15-20 m² (Sta)caravan, zomerhuisje, woonboot groter dan 20 m² Ieder ander gemeubileerde woning
169,65 226,25 452,61 1.352,78
174,57 232,81 465,74 1.392,01
179,29 239,10 478,31 1.429,59
184,49 246,03 492,18 1.471,05
6. Toeristenbelasting Ter zake van het houden van verblijf met overnachting binnen de gemeente door personen die niet als ingezetenen in de Basisregistratie Personen (BRP) van de gemeente zijn ingeschreven, wordt een nachttoeristenbelasting geheven. Ook wordt watertoeristenbelasting geheven ter zake van het houden van verblijf binnen de gemeente op vaartuigen door personen die niet als ingezetenen in de BRP van de gemeente zijn ingeschreven. Tarief 2022
Omschrijving Nachttoeristenbelasting, per persoon per nacht Watertoeristenbelasting, per persoon per etmaal
2,65 1,95
Tarief 2023 2,75 2,05
Tarief 2024 3,10 2,15
Tarief 2025 3,20 2,25
De tarieven zijn afgerond op € 0,05. 7. Parkeerbelasting Onder de naam parkeerbelasting wordt geheven: - een belasting ter zake van het parkeren van een voertuig op een bepaalde plaats, tijdstip en wijze (op dit moment is alleen op Marken sprake van betaald parkeren) - een belasting ter zake van een van gemeentewege verleende vergunning voor het parkeren van een voertuig op de in die vergunning aangegeven plaats en wijze.
Begroting 2025
Pagina 38
Omschrijving Parkeren van een motorvoertuig anders dan bus/toeringcar Parkeren bus/toeringcar Parkeervergunning per jaar 1e en 2e kentekenwisseling 3e kentekenwisseling
Tarief 2022
Tarief 2023
Tarief 2024
Tarief 2025
3,25 max 10,00
3,35 max 10,50
3,80 max 12,00
3,90 max 12,00
16,40 32,50 gratis 30,00
16,90 33,45 gratis 30,00
19,20 34,35 gratis 30,00
19,75 35,35 gratis 30,00
Alle tarieven zijn afgerond op € 0,05. 8. Hondenbelasting Onder de naam hondenbelasting wordt een belasting geheven ter zake van het houden van één of meerdere honden binnen de gemeente. Omschrijving Eerste hond Tweede hond Iedere hond boven het aantal van twee
Tarief 2022 57,48 78,84 99,60
Tarief 2023 59,16 81,14 102,48
Tarief 2024 60,72 83,28 105,24
Tarief 2025 62,52 85,68 108,24
Het percentage van de verhoging kan iets afwijken aangezien de tarieven, in verband met mogelijke restitutie, zijn berekend op deelbare bedragen per maand (tarief is 12 maanden). 9. Precariobelasting Onder de naam precariobelasting wordt ter zake van voorwerpen onder, op of boven gemeentegrond voor de openbare dienst bestemd, belasting geheven.
Begroting 2025
Pagina 39
Tarief 2022
Omschrijving Algemeen tarief voor gebruik gemeentegrond of -water - per m² per dag - per m² per week - per m² per maand - per m² per jaar
Tarief 2023
Tarief 2024
Tarief 2025
0,81 2,71 7,91 82,04
0,84 2,79 8,14 84,42
0,86 2,86 8,36 86,70
0,88 2,95 8,60 89,21
Bouw-, sloop- en onderhoudswerk - tot 10 m² per dag - tot 10 m² per week - tot 10 m² per maand - tot 10 m² per jaar - tot 20 m² per dag - tot 20 m² per week - tot 20 m² per maand - tot 20 m² per jaar - tot 100 m² per dag - tot 100 m² per week - tot 100 m² per maand - tot 100 m² per jaar - vanaf 100 m² per dag - vanaf 100 m² per week - vanaf 100 m² per maand - vanaf 100 m² per jaar
4,50 12,90 38,69 309,19 6,39 19,29 58,09 464,10 25,74 77,32 231,81 1.854,14 58,09 174,10 521,70 4.174,16
4,63 13,27 39,81 318,15 6,58 19,85 59,77 477,56 26,48 79,57 238,53 1.907,91 59,77 179,15 536,83 4.295,21
4,75 13,63 40,89 326,74 6,76 20,39 61,39 490,46 27,20 81,71 244,97 1.959,42 61,39 183,99 551,33 4.411,18
4,89 14,02 42,07 336,22 6,95 20,98 63,17 504,68 27,99 84,08 252,07 2.016,24 63,17 189,32 567,31 4.539,11
Kramen, kiosken, wagens, tenten, automaten e.d. - per m² per dag - per m² per week - per m² per maand - per m² per jaar - maximumbedrag
1,35 4,99 14,74 145,11 1.628,83
1,39 5,13 15,17 149,32 1.676,07
1,43 5,27 15,58 153,35 1.721,32
1,47 5,42 16,03 157,80 1.771,24
Septictanks, beer- of vetvangputten, etc. - per jaar
9,70
9,98
10,25
10,55
Terrassen - per m² per jaar
48,85
50,27
51,63
53,12
Kermissen - per m² per dag
0,52
0,53
0,55
0,56
10. Rioolheffing Onder de naam rioolheffing wordt een belasting geheven van de gebruiker van een perceel van waaruit water direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. Omschrijving
Tarief 2022
Tarief 2023
Tarief 2024
Tarief 2025
Gebruik door één persoon Gebruik door twee personen Gebruik door meer dan twee personen Gebruik door bedrijven
147,95 162,60 178,15 variabel
152,25 167,35 183,35 variabel
156,40 171,90 188,35 variabel
160,95 176,90 193,85 variabel
Begroting 2025
Pagina 40
De tarieven zijn afgerond op € 0,05. De berekening van de kostendekkendheid 2025 van de heffing riool ziet er als volgt uit: Kosten 2.1 Verkeer en vervoer
Bedrag € 5.423
6.3
Inkomensregelingen (kwijtschelding)
€ 36.302
7.2
Riolering
€ 1.119.331
Overhead
€ 289.560
BTW
€ 162.138
Totaal Kosten
€ 1.612.754
Opbrengsten 7.2 Rioolrecht woningen
Bedrag € 1.353.235
Totaal Opbrengsten
€ 1.353.235
Totaaloverzicht Totaal kosten
Bedrag € 1.612.754
Totaal opbrengsten
€ 1.353.235 83,91%
Kostendekkendheidspercentage
11. Afvalstoffenheffing Onder de naam afvalstoffenheffing wordt een directe belasting geheven ter bestrijding van de kosten die voor de gemeente verbonden zijn aan het beheer van huishoudelijke afvalstoffen. De belasting wordt geheven van degene die in de gemeente daadwerkelijk gebruik maakt van een perceel waarvoor een verplichting geldt tot het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen. Om tot een kostendekkend tarief van de afvalstoffenheffing te komen zal deze heffing in twee stappen (in 2025 en 2026) worden verhoogd.
Omschrijving
Tarief 2022
Gebruik door één persoon Gebruik door twee personen Gebruik door meer dan twee personen Extra groene container van 140 liter Extra grijze container van 140 liter Extra grijze container van 240 liter
179,75 271,65 293,80 86,60 107,20 134,00
Tarief 2023 185,00 279,55 302,35 89,15 110,35 137,90
Tarief 2024 190,00 287,10 310,55 91,60 113,35 141,65
Tarief 2025 227,25 343,40 371,45 109,60 135,60 169,45
De tarieven zijn afgerond op € 0,05.
Begroting 2025
Pagina 41
12. Reinigingsheffing De hiervoor genoemde afvalstoffenheffing wordt uitsluitend geheven van particuliere huishoudens. In 2009 is voor bedrijven de reinigingsheffing ingevoerd. Dit is voor bedrijven met bedrijfsafval dat qua samenstelling overeenkomt met huishoudelijk afval. Als deze bedrijven voor de verwijdering van bedrijfsafval geen geldig contract met een particuliere inzamelaar hebben afgesloten, worden zij aangeslagen voor het reinigingsrecht. Voor de heffing wordt gebruik gemaakt van een indeling van de bedrijven in categorieën. Deze indeling is gebaseerd op het aantal werkzame personen en de branche. Horeca en industrie komen standaard één categorie hoger omdat zij gemiddeld meer afval produceren dan andere bedrijven.
Omschrijving
Tarief 202
Tarief 2023
Tarief 2024
Tarief 2025
Categorie 1: werkzame personen 0 t/m 1 Categorie 2: werkzame personen 2 t/m 4 Categorie 3: werkzame personen 5 t/m 10 Categorie 4: werkzame personen 11 en meer
193,10 316,80 594,30 1.076,55
198,70 326,00 611,55 1.107,80
204,10 334,85 628,10 1.137,75
210,05 344,60 646,35 1.170,75
De tarieven zijn afgerond op € 0,05. De berekening van de kostendekkendheid 2025 van de afvalstoffen- en reinigingsheffing ziet er als volgt uit: Kosten 2.1 Verkeer en vervoer
Bedrag € 5.423
6.3
Inkomensregelingen (kwijtschelding)
€ 54.440
7.3
Afval
€ 2.056.071
Overhead
€ 307.103
BTW
€ 313.877
Totaal Kosten
€ 2.736.913
Opbrengsten 7.3 Particulieren
Bedrag € 2.362.119
7.3
Bedrijven
€ 14.799
Totaal Opbrengsten
€ 2.376.918
Totaaloverzicht Totaal kosten
Bedrag € 2.736.913
Totaal opbrengsten
€ 2.376.918 86,85%
Kostendekkendheidspercentage
13. Haven-, kade- en liggelden - Onder de naam “havengelden” wordt een heffing opgelegd voor het gebruik van gemeentelijke vaarwaters die bestemd zijn voor openbare dienst (zogenaamde passantentarief). - Onder de naam van liggelden wordt een recht geheven ter zake van het geregeld gebruik van een aangewezen ligplaats in de gemeentelijke haven. - Onder de naam van kadegelden wordt een recht geheven ter zake van het gebruik van langs de kaden of wallen van de haven gelegen voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond ten
Begroting 2025
Pagina 42
behoeve van opslag van goederen of het gebruik door scheepswerven en bedrijven voor toerisme en recreatie. Tarief 2022
Tarief 2023
Tarief 2024
Tarief 2025
Havengeld - Passagiersschepen per dagdeel voor elke strekkende meter - Passagiersschepen per dag tot en met een lengte van 12 meter - Passagiersschepen per dag voor elke strekkende meter boven 12 meter - Pleziervaartuigen langer dan één uur voor elke strekkende meter - Pleziervaarrtuigen per dag tot en met een lengte van 6 meter - Pleziervaartuigen per dag voor elke strekkende meter boven 6 meter
0,45 10,08 1,03 0,37 6,61 1,20
0,45 10,37 1,07 0,37 6,82 1,20
0,50 10,79 1,12 0,37 7,11 1,28
0,50 11,28 1,16 0,41 7,44 1,32
Liggelden - Woonschepen voor een jaar per strekkende meter - Passagiers- en pleziervaartuigen zomerseizoen per strekkende meter - Passagiers- en pleziervaartuigen winterseizoen per strekkende meter - Passagiers- en pleziervaartuigen per jaar per strekkende meter - Charterschepen zomerseizoen per strekkende meter - Charterschepen winterseizoen per strekkende meter - Charterschepen per jaar per strekkende meter - Historische Zuiderzee schepen zomerseizoen per strekkende meter - Historische Zuiderzee schepen winterseizoen per strekkende meter - Historische Zuiderzee schepen per jaar per strekkende meter
37,85 84,42 42,77 124,75 62,89 25,66 83,18 34,05 17,36 50,41
38,93 86,86 44,01 128,35 64,75 26,40 85,62 35,04 17,85 51,90
40,58 90,54 45,87 133,76 67,50 27,50 89,20 35,50 18,60 54,10
42,36 94,50 47,89 139,63 70,41 28,76 93,14 38,14 19,42 56,45
Kadegeld - Tijdelijke opslag per vierkante meter per dag - Gebruik voor toerisme en recreatie per strekkende meter per dag - Gebruik voor toerisme en recreatie per strekkende meter per maand
0,83 1,28 35,04
0,83 1,32 36,04
0,87 1,36 37,56
0,91 1,45 39,21
Elektriciteit en water - Elektriciteit (per Kwh) - Water (per liter)
n.v.t. n.v.t.
n.v.t. n.v.t.
0,55 0,0025
0,57 0,0026
Omschrijving
In verband met de BTW component kan deze verhoging niet exact worden uitgevoerd. De berekening van de kostendekkendheid 2025 van de heffing haven-, kade- en liggelden ziet er als volgt uit: Kosten 2.3 Recreatieve havens
Bedrag € 79.347
Overhead
€ 74.368
BTW
€0
Totaal Kosten
€ 153.715
Opbrengsten 1 Havens
Bedrag € 93.665
Totaal Opbrengsten
€ 93.665
Begroting 2025
Pagina 43
Totaaloverzicht Totaal kosten
Bedrag € 153.715
Totaal opbrengsten
€ 93.665
Kostendekkendheidspercentage
60,93%
14. Markt- en standplaatsgelden - Onder de naam van marktgelden worden rechten geheven voor het hebben van een standplaats betreffende het gebruik van, voor de openbare dienst bestemde gemeentebezittingen, werken of inrichtingen op de onderscheidene markten gedurende de voor die markten aangewezen marktdagen. - Onder de naam van standplaatsgelden worden rechten geheven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond en het hebben van een standplaats waarvoor door het college een vergunning is verleend voor wagens, tenten, kramen en dergelijke inrichtingen dienende tot het verkopen of het voor verkoop uitstallen van goederen en waren van elke aard. Tarief 2022
Omschrijving
Tarief 2023
Tarief 2024
Tarief 2025
Vaste standplaatshouders per kwartaal/per meter doch ten minste Losse standplaatshouders per dag/per meter doch ten minste
22,60 89,75 2,70 10,05
23,30 92,40 2,80 10,35
28,10 111,35 3,40 12,50
33,20 131,50 4,05 14,80
Elektriciteit per dag verlichting, koeling, oven en/of overige elektrische aparatuur verlichting
5,90 3,40
6,10 3,50
6,30 3,60
6,50 3,75
Locatie A per dag per maand (bij een dag per week) per jaar (bij een dag per week)
11,10 44,05 526,95
11,45 45,35 542,25
13,80 54,55 651,75
16,30 64,45 769,65
Locatie B per dag per maand (bij een dag per week) per jaar (bij een dag per week)
8,65 32,45 395,80
8,95 33,40 407,30
10,80 40,15 489,55
12,80 47,45 578,10
De tarieven zijn afgerond op € 0,05. De berekening van de kostendekkendheid 2025 van de heffing markt- en standplaatsgelden ziet er als volgt uit: Kosten 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen (marktgelden) Overhead
Bedrag € 17.021 € 5.381
BTW
€0
Totaal Kosten
€ 22.402
Opbrengsten 3.3 Marktgelden
Bedrag € 21.157
Totaal Opbrengsten
€ 21.157
Begroting 2025
Pagina 44
Totaaloverzicht Totaal kosten
Bedrag € 22.402
Totaal opbrengsten
€ 21.157
Kostendekkendheidspercentage
94,44%
15. Lijkbezorgingsrechten Onder de naam lijkbezorgingsrechten worden rechten geheven voor het gebruik van de gemeentelijke begraafplaats en voor het door de gemeente verlenen van diensten in verband met de algemene begraafplaats, overige begraafplaatsen of de lijkbezorging. Voor de tarieven wordt verwezen naar de tarieventabel behorend bij de Verordening lijkbezorgingsrechten Waterland. De berekening van de kostendekkendheid 2025 van de heffing lijkbezorgingsrechten ziet er als volgt uit: Kosten 7.5 Begraafplaatsen en crematoria
Bedrag € 164.508
Overhead
€ 88.737
BTW
€ 15.424
Totaal Kosten
€ 268.669
Opbrengsten 7.5 Begraafplaatsen
Bedrag € 268.669
Totaal Opbrengsten
€ 268.669
Totaaloverzicht Totaal kosten
Bedrag € 268.669
Totaal opbrengsten
€ 268.669
Kostendekkendheidspercentage
100,00%
16. Leges Onder de naam leges worden rechten geheven ter zake van het genot van door het gemeentebestuur verstrekte diensten. Voor de tarieven wordt verwezen naar de tarieventabel uit de Legesverordening. De berekening van de kostendekkendheid 2025 van de leges ziet er als volgt uit: Titel 1 Algemene dienstverlening paragraaf 1 Burgerlijke stand Reisdocumenten en Nederlandse identiparagraaf 2 teitskaart paragraaf 3 Rijbewijzen Verstrekkingen in het kader van de basisparagraaf 4 registratie persoonsgegevens paragraaf 7 Overige publiekszaken paragraaf
9
Bijzondere wetten
paragraaf
10 Diversen
Kostendekking Titel 1
Begroting 2025
Kosten Opbrengsten Kostendekking € 64.496 € 35.023 54,30% € 261.272
€ 220.454
84,38%
€ 93.652
€ 75.766
80,90%
€ 13.815
€ 7.031
50,89%
€ 8.828
€ 5.387
61,01%
€ 182.327
€ 138.025
75,70%
€ 9.634
€ 8.625
89,54%
€ 634.024
€ 490.311
77,33%
Pagina 45
Titel 2 Fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning paragraaf 2 Voorfase Activiteiten met betrekking tot bouwwerparagraaf 3 ken Activiteiten met betrekking tot cultureel paragraaf 4 erfgoed en werelderfgoed paragraaf 7 Aanlegactiviteiten paragraaf
8
paragraaf paragraaf
11 Overige tarieven 12 Modaliteiten
paragraaf
13 Vermindering
Kosten Opbrengsten Kostendekking € 151.485 € 54.896 36,24%
Overige activiteiten
Kostendekking Titel 2
€ 827.052
€ 810.239
97,97%
€ 13.386
€ 4.819
36,00%
€ 24.987
€ 8.453
33,83%
€ 4.462
€ 1.319
29,56%
€ 1.227
€ 27.239
2219,97%
€ 59.405
€ 57.618
96,99%
€0
€ -55.095
36,24%
€ 1.082.004
€ 909.488
84,06%
Titel 3 Europese dienstenrichtlijn paragraaf 1 Horeca
Kosten Opbrengsten Kostendekking € 11.235 € 15.832 140,91%
paragraaf
2
Seksbedrijven
€ 1.846
€ 770
41,71%
paragraaf
4
Organiseren evenementen of markten
€ 29.171
€ 8.416
28,85%
Paragraaf
5
Standplaatsen
€ 1.025
€ 556
54,24%
€ 43.277
€ 25.574
59,10%
Kostendekking Titel 3
17. Lokale lastendruk In onderstaande overzichten wordt een vergelijking gemaakt tussen de tarieven die gelden binnen de gemeente Waterland en de overige gemeenten van de regio Zaanstreek-Waterland. De gepresenteerde informatie is afkomstig van de website www.waarstaatjegemeente.nl. De overige gemeenten bestaan uit: Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Wormerland en Zaanstad. OZB
Afval
Riool
Overige Jaar
Waterland
gemeenten Zaanstreek-
Overige Jaar
Waterland
gemeenten Zaanstreek-
Waterland 2021 2022 2023 2024
0,1049% 0,0997% 0,0902% 0,0894%
0,0962% 0,0887% 0,0788% 0,0790%
Overige Jaar
Waterland
gemeenten Zaanstreek-
Waterland 2021 2022 2023 2024
€ € € €
289 294 302 311
€ € € €
342 351 360 369
Waterland 2021 2022 2023 2024
€ € € €
175 178 183 188
€ € € €
18. Kwijtscheldingsbeleid Voor huishoudens en zelfstandigen met de laagste inkomens bestaat de mogelijkheid van een gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de hondenbelasting. Verwezen wordt naar de Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Waterland 2023.
Begroting 2025
Pagina 46
249 248 255 270
§ B Weerstandsvermogen Deze paragraaf geeft antwoord op de vraag hoe robuust de begroting is. Dit antwoord is van belang wanneer er zich een financiële tegenvaller voordoet. Het weerstandsvermogen is gedefinieerd als het vermogen van de gemeente Waterland om niet-structurele financiële risico’s op te kunnen vangen om de taken te kunnen voortzetten. Door aandacht te hebben voor het weerstandsvermogen kan worden voorkomen dat elke financiële tegenvaller dwingt tot bezuinigingen. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen weerstandscapaciteit (zijnde de middelen waarover de gemeente beschikt/kan beschikken om niet begrote kosten te dekken) en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de gemeente voor het begrotingsjaar, maar ook voor de meerjarenraming. 1. Inventarisatie weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit van de gemeente Waterland wordt als volgt berekend: Bedrag (x € 1.000)
Omschrijving Weerstandscapaciteit exploitatie Onvoorzien
50
Weerstandscapaciteit vermogen Algemene reserve
15.743
Totale weerstandscapaciteit
15.793
Toelichting • Onvoorzien De budgetten per programmaonderdeel zijn scherp begroot. Om in operationele situaties snel te kunnen handelen is in de begroting een budget van € 50.000 voor onvoorzien opgenomen. Het college kan (indien nodig) over dit budget beschikken. 2. Inventarisatie risico’s De risico’s relevant voor deze paragraaf zijn risico’s die niet (geheel) gedekt worden door beheersmaatregelen, een negatieve financiële impact kunnen hebben en waar geen voorziening voor opgenomen is. Om deze in kaart te brengen heeft het Management Team (MT) van ieders verantwoordingsgebied de (rest)risico’s geïnventariseerd en daarbij de mogelijke financiële impact en kans ingeschat. Middels een gezamenlijk overleg zijn deze afgewogen en is er een top 15 samengesteld. Als resultaat van deze inventarisatie zijn de volgende risico’s bepaald.
Begroting 2025
Pagina 47
Nr. 1 2 3 4 5 6 7
Risico Hogere uitgaven sociale voorzieningen Uitval van de ICT-omgeving met mogelijk gijzeling van gegevens Project Galgeriet ICT ontwikkelingen Hogere lasten inhuur Extreme weersomstandigheden Duurder uitvallen van aanbestedingen Bestuurlijke boete en aansprakelijkheid bij het niet voldoen aan privacy wetgeving Garantstelling levingen HVC Lagere ontwikkeling gemeentefonds Wachtgeld betalingen politieke ambtsdragers Juridische kosten Garantstelling medewerkers zwembad Deelname Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) InWest Falen kritische infrastructuur
8 9 10 11 12 13 14 15 Totaal
Maxiumum impact (x € 1.000)
Bruto kans
800 2.000 17.483 250 200 300 150
50% 15% 1% 50% 50% 25% 50%
300
20%
3.094 250 100 100 180 110 150
1% 10% 25% 20% 10% 15% 10%
25.467
Door de Monte-Carlo1 methodiek toe te passen en ongeveer 90% van de mogelijke onfortuinlijke scenario’s het vereiste weerstandsvermogen te hanteren wordt met het opmaken van deze jaarstukken de benodigde weerstandscapaciteit geschat op ongeveer € 1.371.000. Dit is een stijging ten opzichte van het laatste moment dat deze risico inschatting is gemaakt (Jaarrekening 2023: € 1.369.000). Toelichting 1. Hogere uitgaven Sociale voorzieningen De uitgaven voor Jeugd en Wmo in het sub-programma Sociale voorzieningen zijn afhankelijk van de aanvragen die wij ontvangen. Voor enig jaar is het niet uitgesloten dat er aanzienlijk meer uitgaven moeten plaatsvinden dan begroot. 2.
Ongeautoriseerde toegang, gebruik, openbaarmaking, verstoring, wijziging of vernietiging van informatie Met het steeds verder digitaliseren van processen en gegevens wordt cybercrime of een digitale oorlog als bedreiging ook steeds relevanter. Organisaties worden steeds meer afhankelijk van de beschikbaarheid van data en continuïteit van systemen. Zo ook de gemeentelijke organisatie is dit relevant en helaas zal een waterdicht systeem een utopie blijven. In het afgelopen jaar is duidelijk geworden dat criminelen het niet uitmaakt in welke organisatie ze binnenkomen. De impact van een dergelijke ‘aanval’ kan enorm zijn op vrijwel de volledige organisatie. De gemeente is druk bezig de processen en systemen zo in te richten om ervoor te zorgen dat de impact bij een ‘aanval’ beperkt blijft.
1
Een Monte-Carlo simulatie is een techniek welke gebruikt wordt in de statistische wetenschap waarbij middels vele herhaalde simulaties uitkomsten in beeld worden gebracht in een grafiek. Het resultaat is een verdeelfunctie die het hele gebied van mogelijke uitkomsten weergeeft. De naam van deze techniek vindt zijn oorsprong in de behoefte naar een schuilnaam, welke refereert naar het beroemde casino.
Begroting 2025
Pagina 48
3.
Project Galgeriet Voor dit project zijn grote investeringen gedaan en er is sinds 8 juli 2022 een koopovereenkomst gesloten. Indien zich een probleem voordoet waardoor het project (in zijn geheel) afgeblazen wordt en dit tot gevolg kan hebben dat deze investeringen niet meer terugverdiend kunnen worden dan zou dit bedrag afgeschreven moeten worden waardoor het in de lasten terecht zal komen. Bij dit soort projecten valt er niet met zekerheid te zeggen vanuit welke hoek een risico zich kan vormen welke de totale investering negatief kan beïnvloeden. De belangen zijn voor een kleine gemeente enorm, zodoende kan dit onderdeel niet buiten beeld gelaten worden in deze paragraaf. Op basis hiervan wordt het maximale risico geschat op het geïnvesteerde bedrag van € 17.483.000. De kans dat deze totale investering in de huidige markt niet tot een positief resultaat kan leiden of zelfs in zijn volledigheid afgeschreven moet worden, wordt als zeer gering geschat: 1% of kleiner.
4.
ICT ontwikkelingen Onvoorziene ontwikkelingen en gewijzigde vereisten in de ICT omgeving kunnen leiden tot extra lasten. Voor het IV landschap is een inventarisatie gemaakt om de planning en prioriteiten te kunnen opmaken en bijstellen voor de verschillende systemen waar investeringen gedaan moeten worden. Dit kan ontstaan door interne factoren (bijvoorbeeld een aanpassing van het eisenpakket of efficiëntie van werkmethoden en processen), maar ook externe ontwikkelingen kunnen vereisen dat wij over gaan op een andere oplossing. Voorbeelden hiervan zijn aangepaste vereisten van het Kadaster voor de software van de belastingaanslagen of dat de software ontwikkelaar stopt met de ondersteuning van het pakket en deze aanpast naar wat bekend staat als een Software as a service (Saas) oplossing.
5.
Hogere lasten inhuur Ontwikkelingen binnen de organisatie en de omgeving kunnen leiden tot extra verloop en uitval van personeel. Dit zou extra inhuurlasten tot gevolg kunnen hebben. Het risico wordt geschat op € 200.000. Het huidige klimaat op de arbeidsmarkt rechtvaardigt nog steeds een aanzienlijke inschatting van dit risico, met een kans van 50%.
6.
Extreme weersomstandigheden In de afgelopen jaren is gebleken dat er vaker overlast en schade is door extreme weersomstandigheden. Door een hogere frequentie van stormen met harde windstoten en hogere waterstanden als gevolg wordt het risico groter dat de reguliere begroting niet toereikend is om uitschieters in de lasten te dekken van bijvoorbeeld een overstroming of omgewaaide bomen.
7.
Duurder uitvallen van aanbestedingen Aanbestedingen zijn een continue proces. Het risico bestaat dat deze duurder uitvallen dan verwacht.
8.
Bestuurlijke boete en aansprakelijkheid bij het niet voldoen aan privacy wetgeving De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) kan een bestuurlijke boete opleggen wanneer de gemeente als verwerkingsverantwoordelijke de privacyregels onvoldoende naleeft. Ook kunnen er claims volgen vanuit betrokkenen. Zo is de AP ook verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving van Wet politiegegevens (Wpg) bij o.a. gemeentes. Dit risico is moeilijk in te schatten omdat de hoogte van boetes en dwangsommen behoorlijk uiteenlopen.
9.
Garantstelling leningen HVC Het aandeelhouderschap van HVC gaat gepaard met een garantstelling voor de langlopende leningen. In het ergste geval dient de gemeente aan de betreffende lening verstrekkers € 3.094.000 uit te keren. Op basis van het risico profiel van HVC zelf, wordt deze kans ingeschat op bijna nihil (1%).
Begroting 2025
Pagina 49
10. Lagere ontwikkeling gemeentefonds Als gemeentelijke organisatie zijn wij continu blootgesteld aan het risico dat inkomsten uit het gemeentefonds tegenvallen door ontwikkelingen welke opgelegd worden door het Rijk. Wat per heden resteert is het risico wat getypeerd wordt als het “ravijnjaar 2026”. Verder bestaat er het risico dat de inflatie onvoldoende gecompenseerd wordt. 11. Wachtgeld betalingen politieke ambtsdragers Op de balans is een voorziening opgenomen voor wachtgeld betalingen. Het is mogelijk dat er (buiten wat er redelijkerwijs voorzien kan worden) extra verloop en kosten ontstaan door bijvoorbeeld tussentijds vertrek van een wethouder. 12. Juridische kosten Juridische kosten laten zich beperkt schatten. In de begroting is budget opgenomen voor de standaard juridische procedures zoals deze jaarlijks voorkomen. In het geval van uitzonderlijke specialistische procedures is het niet ongebruikelijk dat de kosten de inschattingen overstijgen. 13. Garantstelling voor het personeel van het zwembad De gemeente heeft zich garant gesteld voor een eventuele transitievergoeding van het personeel van het zwembad in het geval de voorziening wordt beëindigd. 14. Deelname Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) InWest Er is voor 30% van het toegezegde bedrag opgevraagd en geïnvesteerd in het ROM InWest.
Deze investering en dus ook het risico, zal naar verwachting stijgen tot het totale toegezegde bedrag van € 366.000. Dit geld wordt gebruikt om te investeren in ondernemers welke zich inzetten op onderwerpen zoals de energietransitie en hoog-innovatieve proposities binnen het mkb. Hierbij is het risico dat het geïnvesteerde bedrag geen rendement oplevert en deels of geheel afgeschreven moet worden. Het risico dat het geheel afgeschreven moet worden is klein, maar theoretisch mogelijk. Vanuit de MRA wordt geadviseerd hiervoor een percentage van 15% te hanteren, omdat de financiële analyse door een onafhankelijke deskundige aantoont dat de revolverendheid van het fonds op minimaal 85% ligt. Wij zien geen reden om hiervan af te wijken. 15. Falen kritische infrastructuur Door een versobering in het onderhoud van kunstwerken (bijvoorbeeld bruggen e.d.) in de openbare ruimte wordt het risico op falen en calamiteiten groter. Dit heeft doorgaans niet direct een effect, maar op termijn kunnen hierdoor periodiek in de lasten zich grotere uitschieters voordoen. Zo kan het voorkomen dat een brug of doorgang met spoed gerepareerd moet worden wanneer dit in het belang is van het verminderen van risico’s, zoals bijvoorbeeld de veiligheid.
Weerstandscapaciteit versus inventarisatie risico’s De exploitatie kent een weerstandscapaciteit van € 50.000, daarnaast beschikt de gemeente over een weerstandscapaciteit in het vermogen van € 15.742.689. Totaal is er een weerstandscapaciteit van € 15.792.689 beschikbaar. Deze weerstandscapaciteit is voldoende om het geïnventariseerde risico van € 1.371.000 op te vangen. Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. Ratio weerstandsvermogen
Beschikbare weerstandscapaciteit
15.793
Benodigde weerstandscapaciteit
1.371
Begroting 2025
11,52
Pagina 50
De hieronder opgenomen normentabel is ontwikkeld door het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement. Normenkader Waarderingscijfer
Ratio
Betekenis
A B C D E F
> 2.0 1.4 - 2.0 1.0 - 1.4 0.8- 1.0 0.6 - 0.8 < 0.6
Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
De ratio van de gemeente Waterland valt in klasse A. Gemeente Waterland streeft naar minimaal factor 2. 3. Kengetallen Een deugdelijke en transparante begroting is in het belang van de horizontale controle door de raad op de financiële positie van de gemeente. Welke informatie daarvoor nodig is, is een onderwerp dat al geruime tijd de nodige aandacht heeft. In de afgelopen jaren zijn vervolgens verschillende wijzigingen doorgevoerd met als doel de horizontale verantwoording en het verticale toezicht te versterken door de financiële informatie inzichtelijker en transparanter te maken. Het opnemen van kengetallen in de begroting past in het streven naar meer transparantie en omdat daarmee wordt beoogd de raad in staat te stellen gemakkelijker inzicht te krijgen in de financiële positie en de baten en de lasten van de gemeente. De kengetallen vormen een verbinding tussen de verschillende aspecten die de raad bij de beoordeling van de financiële positie kan betrekken om daar een verantwoord oordeel over te kunnen geven. Kengetallen ter ondersteuning van de beoordeling van de financiële positie Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van een gemeente.
Om dit te bereiken wordt voorgeschreven dat de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing de volgende kengetallen bevat: netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, solvabiliteitsratio, grondexploitatie, structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit. Deze kengetallen maken inzichtelijk(er) over hoeveel (financiële) ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Ze geven zodoende inzicht in de financiële weerbaar- en wendbaarheid. Voor de beoordeling van de financiële positie is het belangrijk dat zowel naar de balans als naar de exploitatie wordt gekeken. In de kengetallen structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit komt tot uitdrukking of een gemeente over voldoende structurele baten beschikt en welke mogelijkheid er is om de structurele baten op korte termijn te vergroten. De kengetallen netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, solvabiliteitsratio en grondexploitatie hebben betrekking op de balans. Hieronder wordt per kengetal weergegeven welke verhouding wordt uitgedrukt. • Netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. Deze kengetallen geven de verhouding tussen het vreemd vermogen en het eigen vermogen weer en geeft daarmee inzicht in het niveau van de schuldenlast.
De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. De netto gecorrigeerde schuldquote houdt rekening met de door de gemeente doorgeleende gelden aan derden.
Begroting 2025
Pagina 51
• Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. • Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, door de structurele baten en structurele lasten te vergelijken met de totale baten. • Grondexploitatie Dit kengetal geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten. • Belastingcapaciteit Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin een financiële tegenvaller in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen en of ruimte is voor nieuw beleid.
Begroting 2025
Pagina 52
Kengetallen gemeente Waterland Gemeente Waterland Omschrijving
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit
Signaleringskader Categorie A Minst risicovol
Categorie B Neutraal
Categorie C Meest risicovol
73,81%
<90%
90-130%
>130%
34,85%
71,67%
<90%
90-130%
>130%
36,11% 0,97% n.v.t. 99,84%
26,97% 1,14% n.v.t. 99,84%
>50% Begr >0% <20% <95%
20-50% Begr = 0% 20-35% 95-105%
<20% Begr <0% >35% >105%
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
57,35%
69,06%
31,28%
30,47%
37,06%
55,44%
66,68%
29,02%
28,19%
24,51% 1,39% n.v.t. 99,33%
22,47% 2,18% n.v.t. 101,14%
38,39% 1,90% n.v.t. 105,13%
38,70% 1,08% n.v.t. 99,84%
Hieronder de volgende analyse per kengetal: • Netto schuldquote De daling van de netto schuldquote in 2025 ten opzichte van 2024 wordt met name veroorzaakt door de te verwachten ontvangen gelden vanuit het project Galgeriet en het positieve exploitatieresultaat in 2024. In 2028 zal de netto schuldquote oplopen door nieuwe leningen in verband met verwachte investeringen in De Rietlanden en de sporthal. • Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). Dit is voor gemeente Waterland bijna niet van toepassing. • Solvabiliteitsratio Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid. De solvabiliteitsratio drukt immers het eigen vermogen uit als percentage van het totale vermogen. Dit komt in 2025 voor de gemeente Waterland uit in de categorie 20-50%. Door de te verwachten gelden vanuit het project Galgeriet is minder vreemd vermogen nodig, wat gunstig is voor de solvabiliteit. Daarnaast neemt het eigen vermogen toe door het positieve exploitatieresultaat in 2024.
Begroting 2025
Pagina 53
• Structurele exploitatieruimte Een positief percentage betekent dat structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Met de sluitende meerjarenbegroting is de structurele exploitatieruimte positief. • Belastingcapaciteit Allereest even wat achtergrond informatie. Om deze ruimte weer te kunnen geven is een ijkpunt nodig. Op voorstel van de stuurgroep BBV die naar aanleiding van het advies door de Commissie vernieuwing BBV is ingesteld is ervoor gekozen om de belastingcapaciteit te relateren aan landelijk gemiddelde tarieven. In de eerste plaats is voor een landelijk gemiddelde gekozen omdat over het algemeen geen maximum is gesteld aan belastingtarieven. Daarnaast geeft een gemiddelde meer inzicht in de betekenis van de belastingcapaciteit voor de financiële positie dan wanneer het gerelateerd wordt aan een maximaal te heffen tarief. De hoogte van belastingtarieven komt dus niet in een vacuüm tot stand; er wordt daarbij rekenschap gegeven hoe de eigen lastendruk (via tarifering) zich verhoudt tot het landelijke gemiddelde. Zo publiceert het Coelo de Atlas van de Lokale Lasten, een macro- en micro-overzicht van opbrengsten van de hoogte en ontwikkeling van tarieven, heffingen en woonlasten dat mede daarvoor wordt gebruikt.
Voor de gemeenten wordt de belastingcapaciteit gerelateerd aan de hoogte van de gemiddelde woonlasten (OZB, rioolheffing en reinigingsheffing). Voor de rioolheffing geldt dat er in de begroting nog ongeveer € 259.000 ruimte beschikbaar zou kunnen komen, voor afvalstoffenheffing bedraagt deze ruimte € 360.000. De reden voor deze extra beschikbare ruimte is dat de tarieven die de gemeente Waterland berekent niet kostendekkend zijn. In de komende beleidsplannen zal hier aandacht voor zijn. Overigens kunnen deze tarieven hoger zijn dan de landelijk gemiddelde tarieven, omdat bijvoorbeeld de kosten van het riool hoger kunnen zijn voor de gemeente Waterland ten opzichte van de landelijk gemiddelde kosten. Gesteld kan worden dat ten opzichte van de landelijk gemiddelde woonlasten, de berekende ratio belastingcapaciteit voor de gemeente Waterland niets zegt over welke ruimte er is ten opzichte van het maximaal te heffen tarief. Echter er kan wel gesteld worden wanneer men alleen kijkt naar de onbenutte belastingcapaciteit in de begroting van de gemeente Waterland er nog circa € 1.583.381 ruimte beschikbaar zou kunnen komen, rekening houdend met de artikel 12 status die hiervoor geldt.
Beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie Uit de beschrijving van de verschillende kengetallen hierboven blijkt dat een afzonderlijk kengetal nog weinig zegt over hoe de financiële positie moet worden beoordeeld. Zo hoeft een hoge schuld geen nadelig effect te hebben op de financiële positie, maar is dat afhankelijk of en wat er aan eigen vermogen en baten tegenover die schuld staat en hoe groot de kans is dat de schuld weer wordt afgelost. Noch hoeft een tegenvallende ontwikkeling van de grondprijs een negatieve invloed te hebben indien de structurele exploitatie ruimte groot is of men over voldoende ruimte in belastingcapaciteit beschikt, omdat er dan ruimte is om tegenvallers op te vangen. Het is dus, met andere woorden, niet mogelijk om een individueel kengetal te gebruiken voor de beoordeling van de financiële positie. De kengetallen zullen altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld kunnen geven van de financiële positie. De kengetallen zijn daarom gezamenlijk opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Gesteld kan worden dat op basis van de onderlinge samenhang de kengetallen voor de gemeente Waterland in 2025 als positief beschouwd kunnen worden.
Begroting 2025
Pagina 54
§ C Onderhoud kapitaalgoederen Ook de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen geeft een dwarsdoorsnede van de begroting. Lasten van onderhoud kunnen voorkomen in diverse programma’s. Een helder en volledig overzicht is daarom van belang voor een goed inzicht in de financiële positie. Onder kapitaalgoederen wordt verstaan het geheel aan zaken die onder het beheer van de gemeente vallen en al dan niet publiekrechtelijk kunnen worden gebruikt. Hierbij kan gedacht worden aan wegen, riolering, kunstwerken, openbare verlichting, waterwegen, gebouwen en beschoeiingen. De kwaliteit van de kapitaalgoederen en het onderhoud ervan is bepalend voor het voorzieningenniveau en uiteraard de (jaarlijkse) lasten. De lasten van dit onderhoud vormen jaarlijks een aanzienlijk deel van de begroting. Het beleid voor onderhoud van deze kapitaalgoederen is opgenomen in diverse beheerplannen. Hieronder wordt per onderdeel ingegaan op de feitelijke situatie. Aan het einde van deze paragraaf wordt een samenvattend overzicht gepresenteerd, mede op verzoek van de provincie. 1. Wegen In 2018 is het huidige wegenbeheerplan vastgesteld. Met het wegenbeheerplan zijn de benodigde middelen voor het (dagelijks) onderhoud verankerd en blijft de veiligheid en bruikbaarheid van de wegen gewaarborgd. In 2024 wordt het wegenbeheerplan geactualiseerd en aan de gemeenteraad ter vaststelling voorgelegd.
De begrotingswijziging ten behoeve van het geactualiseerde plan wordt na vaststelling verwerkt. Onderstaand overzicht geeft de geplande kosten weer volgens het nu nog geldende plan: Bedrag x € 1.000
2025
2026
2027
2028
Geplande kosten
715
699
699
699
2. Riolering In juli 2018 is het (regionale) Gemeentelijke Rioleringsplan (GRP) vastgesteld door de raad. Het rioleringsplan geeft aan hoe de gemeente omgaat met de zorgtaken voor afvalwater, hemelwater en grondwater. In 2024 wordt het GRP geactualiseerd en aan de gemeenteraad ter vaststelling voorgelegd. De begrotingswijziging ten behoeve van het geactualiseerde plan wordt na vaststelling verwerkt. Onderstaand overzicht geeft het verloop van de voorziening Riolering weer volgens het nu nog geldende plan: Bedrag x € 1.000
2025
2026
2027
2028
Stand voorziening 1 januari Toevoeging aan voorziening Geplande kosten
2.969 1.353 - 1.613
2.710 1.353 - 1.611
2.452 1.353 - 1.610
2.195 1.353 - 1.605
Stand voorziening 31 december
2.710
2.452
2.195
1.944
3. Groen In december 2019 heeft het college ingestemd met de Groenvisie 2020-2024. In de visie staat op welke manier gemeente Waterland zich inzet om groen in de openbare ruimte te onderhouden en verder te verbeteren. . In 2025 wordt de Groenvisie geactualiseerd. Onderstaand overzicht geeft de geplande kosten weer:
Begroting 2025
Pagina 55
Bedrag x € 1.000
2025
2026
2027
2028
Geplande kosten
1.641
1.679
1.719
1.700
4. Gebouwen In december 2017 is het geactualiseerde gebouwenbeheerplan voor de periode 2018-2037 vastgesteld door de raad. In dit plan is het onderhoudsniveau vastgelegd op basis van de technische levensduur van materialen en onderdelen van een gebouw. Uitgangspunt hierin is dat het onderhoud wordt aangevuld met duurzaamheidsmaatregelen waarmee de gemeentelijke gebouwen verder verduurzaamd worden. In 2024 wordt het gebouwenbeheerplan geactualiseerd en aan de gemeenteraad ter vaststelling voorgelegd. De begrotingswijziging ten behoeve van het geactualiseerde plan wordt na vaststelling verwerkt. Onderstaand overzicht geeft de geplande kosten weer volgens het nu nog geldende plan: Bedrag x € 1.000
2025
2026
2027
2028
Geplande kosten
332
332
332
332
5. Civiele kunstwerken In juli 2017 is het nieuwe beheerplan Civiele kunstwerken 2017-2026 vastgesteld door de raad. Hiermee zijn de benodigde middelen voor het (dagelijks) onderhoud verankerd en blijft de veiligheid en bruikbaarheid van de civiele kunstwerken gewaarborgd. In 2024 wordt het beheerplan Civiele kunstwerken geactualiseerd en aan de gemeenteraad ter vaststelling voorgelegd. De begrotingswijziging ten behoeve van het geactualiseerde plan wordt na vaststelling verwerkt. Onderstaand overzicht geeft de geplande kosten weer volgens het nu nog geldende plan: Bedrag x € 1.000
2025
2026
2027
2028
Geplande kosten
292
292
292
292
6. Openbare verlichting In januari 2021 heeft het college het beheerplan Openbare verlichting Waterland 2021 tot en met 2025 vastgesteld. Hierin is vastgelegd hoe wordt omgegaan met de openbare verlichting binnen de gemeente en op welke wijze deze wordt verduurzaamd. In 2025 wordt het beheerplan Openbare Verlichting geactualiseerd. Onderstaand overzicht geeft de geplande kosten weer: Bedrag x € 1.000
2025
2026
2027
2028
Geplande kosten
128
128
128
128
7. Oevers In april 2020 is het nieuwe Oeverbeheerplan 2020-2024 vastgesteld. Elke vijf jaar worden de oeververdedigingen geïnspecteerd op basis waarvan de noodzakelijke onderhoudsmaatregelen voor de komende periode worden vastgesteld. Deze werkzaamheden worden vertaald in het oeverbeheerplan. In 2024 wordt het beheerplan Oevers geactualiseerd en aan de gemeenteraad ter vaststelling
Begroting 2025
Pagina 56
voorgelegd. De begrotingswijziging ten behoeve van het geactualiseerde plan wordt na vaststelling verwerkt. Onderstaand overzicht geeft de geplande kosten weer volgens het nu nog geldende plan: Bedrag x € 1.000
2025
2026
2027
2028
Geplande kosten
260
260
260
260
8. Renovatie sportvelden In 2022 is het Beheerplan buitensport vastgesteld. Eens per drie jaar wordt door het Instituut voor Sportaccommodaties (Kiwa ISA Sport) een renovatieadvies voor alle natuurgrasvelden gegeven. Voor kunstgrasvelden geldt dat deze eens per acht jaar worden gekeurd. Op basis van de keuringen wordt het beheerplan indien nodig bijgesteld. In 2025 wordt een nieuw beheerplan buitensport opgesteld. Onderstaand overzicht geeft de geplande kosten weer volgens het nu nog geldende plan: Bedrag x € 1.000
2025
2026
2027
2028
Geplande kosten
60
62
63
65
9. Baggeren gemeentehaven Monnickendam Bij de 1e IBU 2016 is voor de gemeentehaven een voorziening in het leven geroepen om baggerwerkzaamheden uit te kunnen voeren. Met deze voorziening wordt gespaard om eens in de tien jaar baggerwerkzaamheden te kunnen uitvoeren. Deze toekomstige baggerwerkzaamheden staan nu geprognosticeerd voor 2027. Onderstaand overzicht geeft het verloop van de voorziening Baggeren gemeentehaven Monnickendam weer: Bedrag x € 1.000
2025
2026
2027
2028
Stand voorziening 1 januari Toevoeging aan voorziening Geplande kosten
93 13 -
105 13 -
118 13 - 125
5 13 -
Stand voorziening 31 december
105
118
5
18
Begroting 2025
Pagina 57
Samenvattend overzicht onderhoud kapitaalgoederen Categorie
Beleidskaders
Gewenst kwaliteitsniveau
Beheers- en onderhoudsplannen / Looptijdplannen
Financiële consequenties conform plannen
1. Wegen
Ja
max 16% onveilig
2025 - 2035
Nee
2. Riolering
Ja
Conform GRP
2025 - 2035
Nee
3. Groen
Ja
Conform beheerplan
2020 - 2024
Ja
4. Gebouwen
Ja
Conform beheerplan
2025 - 2035
Nee
5. Civiele kunstwerken (bruggen en tunnels)
Ja
Conform beheerplan
2025 - 2035
Nee
6. Openbare verlichting
Ja
Conform beheerplan
2021 - 2025
Ja
7. Oevers (kades en beschoeiingen)
Ja
Conform beheerplan
2025 - 2035
Nee
8. Renovatie sportvelden Baggeren gemeentehaven 9. Monnickendam
Ja 1x in de tien jaar baggeren
NOC*NSF norm Minimale diepgang conform keuring
2022 - 2042
Ja
2017 - 2027
Ja
Categorie
Ramingen tlv exploitatie / voorzieningen
Ramingen volledig en reëel in begroting?
Is er sprake van achterstallig onderhoud (AOH)?
1. Wegen
Voorziening
Nee
Nee
2. Riolering
Voorziening
Nee
Nee
-
3. Groen
Exploitatie
Ja
Nee
-
4. Gebouwen
Voorziening
Nee
Nee
-
5. Civiele kunstwerken (bruggen en tunnels)
Voorziening
Nee
Nee
-
6. Openbare verlichting
Voorziening
Ja
Nee
-
7. Oevers (kades en beschoeiingen)
Exploitatie
Nee
Nee
-
8. Renovatie sportvelden Baggeren gemeentehaven 9. Monnickendam
Voorziening
Ja
Nee
-
Voorziening
Ja
Nee
-
Begroting 2025
Zo ja, zijn er toereikende voorzieningen/reserves voor AOH? -
Pagina 58
§ D Financiering 1. Beleidsvoornemens Volgens de huidige planningen blijft Waterland in 2025 binnen de kasgeldlimiet. De rente-risiconorm zal in 2025 worden overschreden. De kasgeldlimiet heeft betrekking op leningen met een looptijd tot maximaal één jaar en de renterisiconorm op leningen met een looptijd vanaf één jaar. Het doel van deze normen uit hoofde van de Wet financiering decentrale overheden (Fido) is te voorkomen dat bij herfinanciering van de leningen er grote schokken kunnen optreden in de hoogte van de rente die door de gemeente moet worden betaald. De normen beperken de budgettaire risico’s. Het niveau van de korte leningen, de kasgeldlimiet, is gelimiteerd tot 8,5% van het bedrag van de begroting. Onderstaand treft u de berekening van de kasgeldlimiet aan. Kasgeldlimiet
Begroting 2025
(bedragen x € 1.000) Begrotingstotaal per 1 januari
52.045
1. Toegestane kasgeldlimiet in procenten van de grondslag in bedrag
8,5% 4.424
2. Omvang vlottende schuld Opgenomen gelden < 1 jaar Schuld in rekening-courant Gestorte gelden door derden < 1 jaar Overige geldleningen, niet zijnde vaste schuld Totale omvang van de vlottende schuld
8.000 8.000
3. Vlottende middelen Contante gelden in kas Tegoeden in rekening-courant Overige uitstaande gelden < 1 jaar Totale omvang van de vlottende middelen
2 300 9.137 9.439
4. Toets kasgeldlimiet Totaal netto-vlottende schulden (2-3) Toegestane kasgeldlimiet
- 1.439 4.424
Ruimte ( + ) c.q. overschrijding ( - )
5.863
De rente-risiconorm houdt in dat de jaarlijkse verplichte aflossing en renteherzieningen niet meer dan 20% van de begroting mogen bedragen. De norm beoogt een evenwichtige opbouw van de leningen in de tijd. Onderstaand treft u de berekening van de rente-risiconorm aan.
Begroting 2025
Pagina 59
Rente-risiconorm
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
(bedragen x € 1.000)
2025
2026
2027
2028
1. 2.
Renteherzieningen op leningen o/g Betaalde aflossingen
20.100
2.600
2.600
4.500
3.
Renterisico (1+2)
20.100
2.600
2.600
4.500
4. 5.
Begrotingstotaal 2025 Percentage regeling Rente-risiconorm
52.045 20% 10.409
52.045 20% 10.409
52.045 20% 10.409
52.045 20% 10.409
Toets rente-risiconorm (5 - 3) Ruimte ( + ) c.q. overschrijding (-)
- 9.691
7.809
7.809
5.909
De verwachting is dat de rente-risiconorm in 2025 overschreden zal worden. De oorzaak hiervan is dat de aangetrokken lening in 2022 van totaal € 7 miljoen en de aangetrokken lening in 2023 van € 3 miljoen in 2025 moeten worden afgelost. Daarnaast moet een nog aan te trekken lening in 2024 ook in 2025 worden afgelost. Hierdoor neemt het aandeel Betaalde aflossingen toe. Deze leningen zijn aangetrokken, omdat de inkomsten uit het project Galgeriet later binnenkomen dan eerder aangegeven. De aflossing van genoemde leningen zal naar verwachting deels middels het aantrekken van een nieuwe lening en deels middels de inkomsten vanuit het project Galgeriet worden gefinancierd. In de jaren na 2025 zal de rente-risiconorm naar verwachting binnen de toegestane limiet blijven. 2. Overzicht rentelasten
Lening
Rente %
Aflossing
BNG BNG BNG BNG BNG BNG
0,190% 0,657% 3,070% 3,270% 3,020% 2,895%
2025 2025 2033 2028 2029 2029
Totaal
Stand per 01-01-2025
Bedrag x € 1.000 Rente Aflossing 2025 2025
Stand per 31-12-2025
7.000 3.000 4.500 2.400 2.500 2.500
19 6 147 89 76 72
7.000 3.000 500 600 500 500
4.000 1.800 2.000 2.000
21.900
409
12.100
9.800
Het bedrag Aflossing wijkt af van de Betaalde aflossingen in het overzicht met betrekking tot de rente-risiconorm doordat er in december 2024 nog een lening moet worden doorgerold. 3. Overzicht rentebaten In 2025 is een bedrag van € 100.000 rentebaten begroot ten aanzien van de rekening-courant. Dit betreft het uitstaand saldo in ’s Rijks schatkist. Ook staan hier de rentebaten van diverse verstrekte leningen. 4. Ontwikkelingen De aflossing van leningen zorgt er voor dat er in 2025 een nieuwe geldlening afgesloten moet worden. Voor het aantrekken van geld in 2025 is rekening gehouden met het laatst bekende rentepercentage, namelijk 2,895%. Op dit moment is sprake van een dalende rente op zowel de kapitaal- als de geldmarkt. In 2028 is er naar verwachting een financieringsbehoefte van zo’n € 22 miljoen in verband
Begroting 2025
Pagina 60
met de te bouwen sporthal. Voor de overige jaren is er naar verwachting een minimale financieringsbehoefte, de reden hiervoor zijn de binnenkomende gelden met betrekking tot het project Galgeriet. Gelet op de planning voor 2025, plus aflossingen van reeds aangegane leningen, minus afschrijvingen is nog circa € 5 miljoen nodig. Deze middelen zullen, afhankelijk van de behoefte, worden opgenomen in 2025. 5. Renteresultaat op het taakveld Treasury Het BBV schrijft voor dat er inzicht in het renteresultaat wordt gegeven op het taakveld Treasury. Hieronder de specificatie: Bedrag (x € 1.000)
Omschrijving De externe rentelasten over de korte en lange financiering
326
De externe rentebaten over de korte en lange financiering
28
Saldo rentelasten en rentebaten
298
De rente die aan de grondexploitatie moet worden toegerekend De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= project-financiering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
-
-
Aan taakveld toe te rekenen externe rente
298
Rente over eigen vermogen
-
Rente over voorzieningen
-
Totaal aan taakveld toe te rekenen rente De aan taakveld toegerekende rente (renteomslag)
298 344
Renteresultaat op het taakveld Treasury
46
Aan de diverse taakvelden wordt 0,7% rente over de boekwaarde van de vaste activa en de huurvooruitbetaling aan Wooncompagnie inzake de Brede School Ilpendam toegerekend. Dit percentage is gebaseerd op de huidige rentelasten afgezet tegen de totale boekwaarde van de vaste activa.
Begroting 2025
Pagina 61
§ E Bedrijfsvoering Duidelijkheid en snelheid voor inwoners en ondernemers Onze maatschappelijke opgaven staan centraal, daarbij wordt gedaan wat minimaal nodig is. Er wordt ruimte geboden voor Waterlandse inwoners en partners om zelf met oplossingen te komen en deze zoveel mogelijk zelf te realiseren. Het college verbindt zich aan haar partners (samenwerking) en pakt daarbij ook haar rol. Er wordt eigenaarschap getoond. Het college is en voelt zich verantwoordelijk om met de gemaakte plannen de daarin beoogde maatschappelijke impact te realiseren. Daar zijn wij proactief in. Vanuit het Programma Dienstverlening worden de acties uitgevoerd zodat het gestelde doel: ‘Dienstverlening te realiseren die dicht bij de mensen en zoveel mogelijk in hun eigen leefomgeving is’ wordt behaald. Samen zijn we sterker Er wordt actief samengewerkt met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere partners in de Waterlandse samenleving. We kunnen het (als kleine gemeente) nu eenmaal vaak niet alleen. De inventarisatie van alle samenwerkingsverbanden heeft ons een goed en waardevol inzicht gegeven. Daar werken we naar, nut en noodzaak houden we gefocust. Daarnaast betekent een kleinschaligheid van de gemeente een grote toegankelijkheid van bestuurders, bestuur en ambtelijk organisatie.
Dit is een tegenwicht voor in de samenleving op veel plaatsen waarneembare individualisering, vervreemding en eenzaamheidsproblematiek. Zo mag Waterland trots zijn op de hoge opkomst bij verkiezingen. Organisatieontwikkeling De organisatie richt zich op de volgende zes pijlers: 1. Denken en handelen als een compacte, regisserende netwerkorganisatie 2. Het behartigen van de Waterlandse belangen in regionale netwerken 3. Het bieden van dienstverlening die dicht bij mensen, zoveel mogelijk in hun eigen leefomgeving, is verankerd 4. Het versterken van integraal werken 5. Data gedreven werken binnen de digitale transformatie 6. Tonen van goed werkgeverschap De vastgestelde strategische plannen Informatievoorziening en Personeelsplan samen met het Programma Dienstverlening, hebben als doel het realiseren van deze zes pijlers. Inmiddels zijn er diverse projecten opgestart, waarvan enkele inmiddels ook al zijn afgerond. Als organisatie blijven we in beweging en spelen we in op de ontwikkelingen: daarom worden deze plannen herijkt en wordt de onderlinge samenhang verbeterd. De gemeentelijke organisatie is volop in ontwikkeling. Werkprocessen worden efficiënter ingericht, projectmatig werken geleerd en de ICT-ontwikkelingen worden steeds beter benut. Een groot deel van het personeelsbestand is nieuw in de gemeente en er zijn ook een aantal ervaren medewerkers “terug van weg geweest”.