373-17 Bijlage Ophaal-Uitgangspuntennotitie Strategische Gebiedsvisie De Purmer.pdf
Tekst van het document
Gesprekken met Leander, kunnen de netcapaciteit in N-Holland niet meer garanderen
Infra: elektisch fietsen vraagt ook aanpak van fietsparkeerplaa tsen
boodschappe ndiensten als gebruiker van wegennet
Andere manier van transport en vervoer faciliteren
4 | Het vervolg Hoe wij verder gaan en wanneer we jullie hulp opnieuw nodig hebben.
Vervolgstappen in het kort Mochten er na deze sessie nog dingen omhoog komen, dan kunnen die per mail naar het kernteam gestuurd worden: purmer@bro.nl En verslag wordt gemaakt aan de hand van de MIRO kaarten en met jullie gedeeld
5 min
5 | Korte afsluiter
5 min
GEEF JE MENING
Schrijf in de chat de reacties
We horen graag wat je van deze sessie vond. Bossenstrategie toevoegen in relatie tot de positie van het Purmerbos en de opgaven vanuit Rijk/Provincie (die hierop beleid hebben) --> relevant voor agrarische sector, want uitbreiding van PurmerBos mogelijk, maar ook kansen voor synergie met agrarische sector en kansen voor bedrijvigheid (afname/verwerking) van hout/biobased gewassen als materialen.
Goed georganiseerd! Helder en soepel gegaan!
Tips voor de volgende keer: misschien op de thema's ook wat expertise paraat hebben, of aan de voorkant toevoegen: dus niet alleen wat (nu) de ambtenaren inbrengen, maar ook expertise vanuit bijv. Wageningen rondom bijv. de agrarische sector... of Delft, vwb energie
Lekker daadkrachtig!
(graag ook aandacht voor de grondspeculanten --> AM en anderen, verenigd in de vereniging van grondeigenaren De Purmer
Goed voorbereid (techniek op orde), goede begeleiding. Dank voor de sessie!
Dank voor de prettige begeleiding en het tempo
Dank voor de prettige begeleiding!
Wat ging goed en wat kan beter? Zet dat in de chat.
Dank jullie wel! In ieder geval goed georganiseerd en goede begeleiding. Bedankt daarvoor. Wel even een vraag waarop geen duidelijk antwoord op is gegeven. Wordt nu de visie ook gemaakt over bestaand stedelijk gebied van Purmerend? Dat is niet duidelijk. Graag duidelijke contouren van het visiegebied.
Hoop bij volgende sessies inderdaad inhoudelijk op de output van vandaag dieper in te kunnen gaan!
Bijeenkomst 30 september 2021 De Purmer
Het verslag De Miro-borden van de online bijeenkomst op donderdag 30 september van 15.00 tot 17.00 uur
1 - Inventarisatie | Wonen + Recreatie WONEN | Wat we nu weten
Het hele Golfterrein Oranje is bestaand gebied. Grote nieuwe ontwikkelingen worden opgenomen in Omgevingsvisie
WONEN Welke cruciale informatie ontbreekt? Purmer Zuid Zuid
1.500 woningen (Kan uitkomen op 4.000 woningen dan hele golfterrein gebruikt)
Betaalbaar wonen speelt heel erg
Purmerend: Dit moet echt iets bijzonders zijn. Hoge eisen aan groen, kwaliteit en houtbouw
We willen mensen heel erg verleiden met fietsverbindingen
Woningbouw op golfterrein moet ondersteunen en bijdragen aan kwaliteit voor Purmer Noord
Meerdere maneges voetballen, handboogschieten
Wat voor woningen zijn er nu al?
Er zijn ook woningen aan de andere kant van de dijken en boerenbedrijven
Verschil tussen bestaande en nieuwe woningen
EV > hoe functioneert zo'n kern als Purmer?
Langs de Westerweg maar ook langs de Oosterweg minder agrarische bedrijvigheid. Maar wel bewoning met bedrijven
Golfterrein heeft in huis ook bedrijven zitten
Op de Oosterweg is er verkleuring en nevenbedirjven
In Ilpendam in het lint langs de Ringvaart zijn veel woningen die uitkijken over ed Purmer
Bestaande woningbouw ook benoemen
Purmer is eigen kern / woonlint
Agrarisch woonlint Purmer heeft net als andere kleine dorpen moeite met voorzieningenniveau en kansen voor starters en jonge gezinnen. Streven naar minimaal 1 plek van samenkomst
Er liggen ook woonboten in de ringvaart rondom de Purmer
Ontwikkelingen: transformatie van agrarische doeleinden naar (zorg)wonen
Er zijn veel recreatieve functies en sporten in de Purmer
10 min
RECREATIE | Wat we nu weten
Ontwikkeling woningen t.p.v. het golfterrein en Purmerend Zuid-Zuid Realiseren van gevarieerde woonmilieus
Purmerbuurtje was lang een eigen gemeenschap, mar door laatste nieuwbouw en andere bewoners verandert dit van karakter
Kennismaken + inventarisatie
Verbetering van de toeristische infrastructuur Kwaliteitsverbetering van het Purmerbos gericht op bovenlokale functie Verbetering biodiversiteit van het Purmerbos Het Purmerbos als productiebos, als recreatieverbinding en als natuurverbinding
RECREATIE Welke cruciale informatie ontbreekt? Moet de visie zich niet beperken tot alles wat nu groen is?
Recreatie bestaat vooral fietsen en wandelen
Wezenlijke info over vervoer en verkeer ontbreekt m.b.t. Nieuwe ontwikkelingen
Wandel knooppunten- routes en wandelknoop- puntenroutes door de Purmer
Nevenactiviteiten toestaan bij agrarische hoofdactiviteit die recreatie kan versterken
Doorgeleiding Purmerbos met recreatie(fietspad ed.) richting toekomstige uitbreiding industrie in de Purmer
Purmerbos heeft hele grote potentie; uitbreiden dmv recreatief netwerk richting oosten?
Zorg dat de groene geleding doorgetrokken wordt richting het nieuwe bedrijventerrein in Purmer
Er is geen horeca in de Purmer en dat heeft wel invloed op de recreatie
Ruiterpaden in het Purmerbos en Purmere zijn ook doorgetrokken naar het Twiske
Voor toerisme en recreatie behouden van bestaande stolpen/toegang/ bruggen
Voetbal van Volendam naar Purmer?
Ruimte in Purmer voor biodiversiteit. Men doet dit al met zaaimengsels langs de akkers
Purmerebos is voor de helft hondenlosloopgebied en alles wat daar an kan worden opgehangen aan activiteiten vindt er ook plaats
Op dit moment in meer of mindere mate een recreatief fietspad/as van Edam naar Kwadijk vv, dwars door werkgebied Baanstee Noord en potentiële nieuwe werkterrein Volendam
Varen rond de Purmer
Buitenplaats Ilpenstein
2 - Kansen en bedreigingen | Wonen + Recreatie WONEN | Kansen (realistisch) denk vanuit het gedachtengoed Groene metropool!
ruimte voor breed programma
grote woningbehoefte
Compensatie van groen, ruimte voor water
Wonen tegen de rand van Ilpendam op buitenplaats Ilpenstein
Ruimte bieden voor kleinschalig wonen op agrarische erven. Combinaties als ' wonen - zorg ', maar ook zelfstandige landschappelijke mogelijkheden om rondom agrarische erven te concentreren
zal meer woningen in de Purmer niet automatisch een probleemgeven met extra verkeer door Ilpendam kern?
Misschien ook meervoudige woonvormen op (voormalige) boerenbedrijven zonder hinderzones te overschrijden
korte afstand voorzieningen
erfdelen (woningen op een voormalige boerderij)
Buitenplaats met passende woningen bij de gemeente Waterland
Combineer de woonfunctie als onderdeel van een draagkrachtige agrarische bedrijfsvoering. --> neem planologische beperkingen zoveel mogelijk weg vanuit de Provinciaal Ruimtelijke Verordening.
Ruimte bieden voor kleinschalig wonen op agrarische erven. Combinaties als ' wonen - zorg ', maar ook zelfstandige landschappelijke mogelijkheden om rondom agrarische erven te concentreren
History en recreatie op een buitenplaats
mooie overgang stad- platteland (aantrekkelijk woonmilieu)
Woningbouw nabij mobiliteit knooppunten
Ilpendam heeft goede OV knooppunten
stikstofruimte creëren door transformatie boerderijen (minder boeren/meer biologisch boeren, compensatie voor boeren door op boerderijen woningen toe te staan)
Ilpendam met goede OV verbindingen met de MRA
Sluit in de ontwikkeling/ontsluiting van De Purmer aan op de mobiliteitsoplossingen in Purmerend, en ontwikkel synergie met de grootschalige woningbouwopgave
wonen in/nabij bos
(Golfbaan /Purmer- Zuid-Zuid)
meer bos om ook in te wonen ;-)
vergroenen bestaande woongebieden/ klimaatadaptief
WONEN | Bedreigingen Bouwen in de polder, verdwijnen van groen
Ligging in Natuur Netwerk Nederland (purmer zuid- zuid). Moet oplossing/compensatie voor komen (is behalve bedreiging zeker ook kans).
Dichtslippen landelijk gebied, zicht vervuiling
Infrastructuur in de polder tvb recreatie
behoud open landschap onder druk
Toename van Energieverbruik
Capacitiet bereikbaarheid is niet toereikend
Onvoldoende engergie op het net beschikbaar?
Verkeersontslu iting infrastructuur
ontwikkeling polder leidt af van opgaven en kansen die in de binnenstad Purmerend liggen
Kwetsbaar gebied waterafvoer
Vraag aan Purmerend: Heeft Purmerend een probleem met stikstof ?
RECREATIE | Kansen (realistisch)
10 min
wonen combineren met nieuw elan landbouw meerdere finciele en sociale dragers onder landelijk gebied
Buitenplaats recreatie met betaalbare woningen
Diepe polder daardoor risico bij overstromingen
10 min
Woningbouw zal leiden tot aantasting van het landshap en van vergezichten zo kenmerkend voor een polder,
bedreiging weidevogels
Dichtbouwen van linten langs Oosterweg neemt beleving weg.
Wonen is een behoefte, maar inpassing is een uitdaging. Zorgvuldige inpassing is essentieel
Wateropgave
verkeersafwikke- ling; aan de randen/polder is de kans groter dat mensen de auto pakken
klimaatverandering moet je hier willen wonen? Als, dan zeker beteknt het iets voor de manier erop.
Niets doen...
geleding tussen de dorpen; identiteit en vrije ruimte
De kennis van de agrarische sector bundelen met het wonen, de identiteit van de Polder bij de plannen vergeten
Verdwijnen van agrariers
Buitenplaats met horeca
nabijheid ov knooppunten
Inzet van Purmerend is om de grootschalige woningbouw kwalitatief aan te laten sluiten op de Purmer. Daarmee op een wijze dat de bestaande harde scheiding verzacht kan worden en landschappelijk beter integreert.
10 min
Ruimte voor nieuwe ideeën bieden
Uitbreiding (door) fiets netwerken
Historische buitenplaats van Frans Banninck Cocq
fietsen en wandelen
open ruimte
vogels spotten
Meedoen met Ambacht op de buitenplaats
Historische connecties met de Amsterdam
Impuls groen en water
Horeca op de buitenplaaats in de Purmer
Waterstructuur verbeteren
Benut de kracht van het landschap, maak de beleving meervoudig
niet alleen, agrarisch, bos, stad
Beter onderhoud Purmerbos en meer beleving en commercie (cafe achtig)
Goede combi te maken door Stelling v Amsterdam/ fort / Waterland / Marken / Edam-Volendam. meer dan genoeg moois op korte afstand bij elkaar om toeristen te trekken.
routestructuren
Buitenplaats met connectie naar de Purmer en achterliggende gebieden vanuit goede OV connecties
meer bos
Verbind het bos beter met de Purmer, in de beleving, maar ook in de betekenis... --> minder op zichzelf staand
meer natuur
Buitenplaats met start van fiets en wandelroutes
ligging nabij Amsterdam
Minder afhankelijk van productie meer biodiversiteit
ontwikkelen/ versterken eigen identiteit(en) in het gebied
Stimuleren van gebruik OV connecties vanuit Amsterdam
Onderzoek in hoeverre de wateropgave (HHNK, verzilting, regen, droogte) gecombineerd kan worden met recreatieve mogelijkheden --> verlevendig de Purmer Ringvaart - (denk aan Hoorns Hop)
Van Museum naar Buitenplaats voor een buitenbeleving
Buitenplaats Ilpenstein
In de polder
Zorg voor een verbinding van de bestaande bewoners/gebruikers --> open een gesprek om 'trots' op De Purmer te kunnen worden. En draag dat uit
Verbindingen buiten de polder
Rondje Ringvaart
Relatie Gouwzee, geomorfologie, gebiedsgeschiedenis van getijden... --> wat brengt de toekomst van het klimaat... (HHNK?)
Vier 400 jaar De Purmer in 2022
Verblijfsrecreatie en kampeerplekken op boerderij
RECREATIE | Bedreigingen menging recreatief fietsverkeer op landbouwwegen
Laat de ruimtelijke structuur en bestaande situatie niet teveel een belemmering vormen, neem ontwikkeling voor behoud als vertrekpunt
Keuze stress bij te veel aanbod
te veel autoverkeer op wegen, te druk voor wandelaars/ fietsers/toeristen
woningbouw
schaalvergroting landbouw
Snelheid bootjes kan voor afkalving en overlast zorgen
Het Purmerbos houden zoals het is
hokjes denken
Conflicterende belangen van verschillende doelgroepen
onvoldoende spreiding van toeristen
draagvlak bij bewoners
Veel fietsdrukte op smalle fietspaden met wandelaars
Fietsers en polderwegen waar auto's toch vaak te hard rijden
heeft financiering beheer het gehaald tot een sticker?
Door toename inwonersaantal meer druk op het recreatiegebied.
Toename van mensen in groen gebied, verstoring van stiltegebied
onderhoud en beheer financiering
verrommeling van het open landschap
Verdringing van flora en fauna door toename recreatie
Het karakter van de Purmer moet bewaard blijven en geen Efteling gaan worden
Biodiversiteit sloten kan verminderen als er wordt gevaren
Recreatie infrastructuur ontoereikend
Ieder voor zich
te grote drukte nu al in het bos
Oogsten uit het Purmerbos
Als recreatie leidend wordt, kunnen nevendoelstellingen van (bijvoorbeeld het bos) uit beeld verdwijnen voor de publieke opinie // (in dit geval, wanneer houtkap nodig is voor een gezond bos, of productie van hout voor houtbouw) // Dan is het noodzakelijk dat het complete verhaal in beeld blijft.
waarom is oogsten uit het bos een bedreiging?
10 min
3 - Inventarisatie | Landbouw LANDBOUW | Wat we nu weten Een gebied waar natuur en de agrarische functie hand in hand gaan. Beperkt wonen op voormalige agrarische bouwpercelen toestaan Behoud openheid en behoud agrarisch karakter de Purmer Ruimte voor verbrede landbouw, (soms) ook voor schaalvergroting
LANDBOUW Welke cruciale informatie ontbreekt? Er is een ruimtevraag voor een regionale agrarische functie
Er moet gekeken worden naar economische nevenactiviteiten. Hiervoor planologische ruimte bieden
ruimte voor kleinschalig wonen op agrarische erven verhuurmodellen/ tiny houses / short-stay
ruimte voor (opwekking van) energie verbrede landbouw?
De Purmer is voor de provincie en MRA momenteel nog een witte vlek. Wat inhoudt dat daar geen restricties gelden om ontwikkelingen toe te staan. De drie gemeenten willen regie voeren op de ontwikkeling van De Purmer, in plaats van dat bijv. vanuit de RES energieoplossingen in De Purmer zouden moeten landen.
algemene vragen mbt landbouw. Is het al duidelijk of er een toename komt van de verharding ivm berging regenwater ? Komen er wijzigingen in de waterhuishouding? en een wijziging in de MV hoogte?
Daarnaast spelen rondom De Purmer ontwikkelingen die effect kunnen hebben op de landbouwgronden en beschikbaarheid ervan Vernatting en extensivering van de landbouw in Waterland (Laag Holland), doelstellingen voor natuurinclusieve (circulaire) landbouw. Verdienmodellen voor de agrarische sector staan onder druk, vooral vanwege de benodigde transitie. Dus geen onwil vanuit de sector, maar eerder: "hoe spelen ze het allemaal klaar".
introduceren van zorg-concepten verbonden aan de agrarische bedrijfsvoering op een schaal die wat oplevert.
Ten behoeve van het vergroten van de biodiversiteit een meer extensieve vorm van landbouw. Verdienmodel komt daardoor onder druk te staan. Daarom (planologische) ruimte bieden aan economische verbredingsactiviteiten.
(Agrarisch: kansen voor synergie met bosbouw --> RIJKSbossen- strategie en de provinciale vossenstrategie)
2 min
4 - Kansen en bedreigingen | Landbouw LANDBOUW | Kansen (realistisch) schaalverklei- ning/meer biologisch gericht op lokale markt
Buitenplaats met een extensieve landbouw bedrijfsvoering
Financiële ondersteuning vanuit provincie en gemeenten om ook anders te kunnen boeren. --> lokale markt is mooi, maar er is een grote greep van de supermarkten op wat agrariërs nog zelf kunnen beinvloeden.
9 min
rol voor boeren als natuur-/water- beheerders (betaalde extra taken)
dragers van het landelijk gebied
Duidelijkheid geven over de toekomst van de gebieden voor de landbouw. Zekerheid om investeringen te kunnen doen en om in te spelen op toekomstige verbrede landbouwactiviteiten
werkgelegenheid
Maak boeren niet afhankelijk van subsidies
agroforesty
Landbouw stoot stikstof uit en neemt het ook op
Meervoudig gebruik van de boerderijpercelen mogelijk maken en dus voldoende grote bouwpercelen.
Meer biodiversiteit
Breng mensen dichter bij de natuur door ze mee te laten doen met kleine landbouw of fruitteelt
'Klompenpad' door landbouw/weiland
veel onzekerheid en veel kansen
Ecologisch/ biologisch meer gericht op lokale verkoop
Landbouw belangrijk voor behoud open ruimte
sociale lerende gemeenschap vormen
Trots zijn op onze belangrijke voedselvoorziening (Corona beelden uit o.a. Italië lieten zien wat voedseltekorten met mensen doet)
biobased bouwen materialen telen
Klimaatadaptieve landbouw
Recreatie; Kennismaken met dieren in de polder en hun leefomgeving
borging van het open gebied
Maak bosbouw financieel aantrekkelijk en verbind agrariërs met het Purmerbos (landschappelijk en qua inkomsten)
onderhoud van het landschap
LANDBOUW | Bedreigingen Schaalvergroting massaproductie
Grondwater- standen ivm omliggende veenweide gebieden
groot deel is geen eigenaar; ontwikkelaars geen belang bij sterke landbouw
woningbouw
bedrijfs- opvolging
Voor Waterland: Verhogen van waterstanden door mensen die geen eigenaar zijn van gronden. Mensen die vanuit de stad in de polder komen wonen, besluiten vaak een verzoek in te dienen voor waterverhoging
Onzekerheid over de toekomst van het gebied. Boer heeft 20 jaar nodig om gebouw te kunnen neerzetten.
extreme regenval
enorme investeringen voor landbouwgrond, machines en gebouwen
onzekerheid over financiering
Minder ruimte voor landbouw minder open gebied
9 min
verzilting
boeren die al verkocht hebben aan ontwikkelaar missen prikkel tot innovatie
Grondspeculatie
Peilverschillen en verschillen maaiveld kunnen voor wateroverlast zorgen
de Tweede Kamer
Recreatie
Provinciaal Ruimtelijke Verordening?
milieucontouren, die mogelijk aangescherpt (moeten) worden
zwalkend beleid
nabijheid andere functies (=klagers)
Blijven de gronden bruikbaar?
Negatieve beeld over agrariërs en de vele dieren die zij vaak houden
wateropgave
Contradictie tussen extra waterberging voor extreem weer en landbouwgronden
Te kleine landbouwkern waardoor de prikkel vanuit de 'buren' verdwijnt.
Verdozing zorgt voor krimp areaal
Doen zoals Hollands Kroon
1 - Inventarisatie | Werken + Infra WERKEN | Wat we nu weten
WERKEN Welke cruciale informatie ontbreekt?
Bedrijventerrein de Koog wordt getransformeerd naar gecombineerd werk woongebied. Wellicht bedrijven hiernaartoe
Edam-Volendam en Purmerend hebben een economische visie opgesteld. Samen integraal bekijken
Herontwikkeling bedrijventerrein de Koog
Regionale bedrijvigheid betekent ondernemers uit de regio
Voor deze regio vooral 2de niveau
Zoekgebied voor bedrijvigheid
Alles heeft te maken met bereikbaarheid. Dit gebeid is nu niet goed bereikbaar
Bedrijvigheid in de Purmer is een apart project. 3 niveaus 1. ondernemers op industriegebieden verplaatsen voor woningen 2. verplaatsing en economische groei, grotere ryuimtevraag 3. ontwikkeling economie en transformatie in de hele MRA
Zitten ook aantallen hectares aan gekoppeld
10 min
INFRA | Wat we nu weten
Ruimtebehoefte regionale bedrijvigheid wordt onderzocht Uitbreiding bedrijventerrein Baanstee in noordoostelijke richting Nieuw terrein moet goed landschappelijk worden ingepast
Wat voor soort bedrijvigheid past in de Purmer? In invulling en wenselijkheid van bedrijven
Kennismaken + inventarisatie
Bereikbaarheid Baanstee-Noord moet worden verbeterd Doorstroming van N247, N244 en de polderwegen optimaliseren Per bus naar Amsterdam is goed, naar de omliggende dorpen minder goed ontwikkeld Streven naar scheiding fietsers en zwaar verkeer/landbouwverkeer Meer duurzaam verkeer, per fiets of over het water
INFRA Welke cruciale informatie ontbreekt? Er wordt momenteel op regionaal niveau ook gewerkt aan een waterrecreatievisie waarbij wordt gekeken naar het verbeteren van vaarroutes en verbindingen via het water
Alles heeft te maken met bereikbaarheid. Dit gebeid is nu niet goed bereikbaar
toevoegen van functies met aantrekkingskracht vraagt ook om het inzetten van meerdere vervoersmiddelen aanvullend aan autoverkeer
Pendel richting Amsterdam zal blijven, maar we moeten zorgen dat die niet groeit. Zorgen voor minder autobezit
Mobiliteitshubs
Purmer is midner goed bereikbaar met de bus, want er woont niemand
bereikbaarheid: recreatieve verbindingen versterken, op elkaar aansluiten (fietsroutes)
Verstedelijking Purmerend/ woningbouw oostflank Purmerend
A7 en N-wegen worden aangepakt, om capaciteit te verhogen
bij het grootschalig toevoegen van woningen (en bewoners) in Purmerend moet goed nagedacht worden over de verbinding met werklocaties in Amsterdam en noorddeel van de Purmer
Fietsen prioriteit
Omgekeerd plannen. Eerste bedenken hoe we infrastructuur gaan vormgeven
Werknemers moeten op fietsafstand komen te wonen. Voorzieningen dichtbij elkaar.
Hoe gaan we inffrastructuur gebruiken? Transitie naar ov, fiets verbeteren. Bijvoorbeeld inzettten op stations
Hard inzetten op de fiets
2 - Kansen en bedreigingen | Werken + Infra WERKEN | Kansen (realistisch)
Bedreiging: ontwikkeling van scholingsniveau, steeds minder technische hands- on mensen die uitvoerend werk doen. Kans: technische educatie ontwikkelt snel en goed, wellicht talent uit de regio in aankomst
Kans voor werk (-gelegenheid): de energietransitie trajecten kenniswerkers (ook kan voor verduurzaming bedrijventerrein en andere soort werkomgeving)
De Purmer Noord-Oost is misschien wel een enige kans voor de gemeente Waterland om ondernemers van de gemeente Waterland te kunnen verplaatsen als het bedrijventerrein Galgeriet geheel verdwijnt.
Het is druk in de Noordzee kanaal gebied. (belangrijke gebied in de gaande verstedelijkingstrategie van de MRA). Bedrijven die in NZKG niet horen zullen elders gevestigd worden.
Waterkering: beschermd en vrij houden. Ook voor toekomstige dijkversterking.
Amsterdam Noord transformeert ook meer naar woningbouw, Purmer Noordoost is dan een kans
Ringvaart aan de Edam-kant, misschien ook Purmerend- kant
WERKEN | Bedreigingen
bedreiging: ontwikkeling van scholingsniveau, steeds minder technische hands- on mensen die uitvoerend werk doen. Kans: technische educatie ontwikkelt snel en goed, wellicht talent uit de regio in aankomst
Monnickendam heeft na de transformatie Galgeriet geen bedrijventerrein meer.
Waterkwaliteit: 1. Er zijn veel onderbemalingen (lagere waterpeilen die zelf in stand worden gehouden en lager zijn dan HHNK). Bij nieuwe ontwikkelingen willen we van deze af. Betekent soms kleine drooglegging, dus moet maaiveld worden opgehoogd.
Aandachtspunt: Sommige wegen in de Purmer zijn van HHNK. Deze dragen we graag over.
Polder de Purmer ligt vrij diep. Schade bij overstroming groot.
Waterkwaliteit: 2. Industrieterrein zorgt voor versnelde afvoer van hemelwater. Ter compensatie zal er oppervlaktewater als compensatie moeten worden gegraven.
INFRA | Kansen (realistisch)
10 min
Bedrijvigh eid
Inschatting van verwachte hoeveelheid afvalwater is van belang om te bepalen of voldoende verwerkingscapaciteit is. (Vooral belangrijk bij woningbouw)
nieuwe infra hoog genoeg aanleggen zodat het bij regenval niet onder water komt te staan (klimaatadaptief inrichten)
oost-west verbinding
goede infrastructuur om extra bedrijvigheid te kunnen dragen
INFRA | Bedreigingen
10 min
de aanname dat grote veranderingen in werklocaties en werkgelegenheid weinig te sturen is
"Verdozen" van nieuwe bedrijven- terreinen
N247 is in de ochtend druk naar Amsterdam, niet in tegengestelde richting
Amsterd am
Huidige wegnet is (over) benut. Het gebied is niet zo bereikbaar (zowel auto als OV)
10 min
Kans voor fiets door het recreatieve netwerk te verbeteren
e- bike
Aandachtspunt: De wegen van HHNK zouden we graag overdragen aan gemeenten.
Infra: Bedreiging: persleiding naar rioolwaterzuiverings installatie naar Katwoude. Nodig voor toename afvalwater.
10 min
3 - Inventarisatie | Energie 3
2 min
ENERGIE | Wat we nu weten Zorgvuldige inpassing van zonnepanelen op bebouwing en binnen agrarische bouwpercelen Geen windmolens, behalve kleinschalig op agrarische bouwpercelen Maximale benutting beschikbare daken Landschap vormt de basis, rekening houden met restricties vanuit natuur en recreatie
ENERGIE Welke cruciale informatie ontbreekt?
De Purmer is een voorkeursgebied voor windenergie bij de Natuur & Milieufederatie. Liever dan bij de NES. De gemeenteraad deelt dit niet. Eerder is hier wel over nagedacht in 2012, maar dit heeft niet tot draagvlak geleid
Energiepsitieve woonwijk ontwikkelen: --> Purmerend aan de Oostflank
Energiepositief bedrijventerrein ontwikkelen --> Edam-Volendam
zonnepark Baanstee Noord is tijdelijk aangelegd
Energiepositief: --> meer opleverend dan gebruikend, bijvoorbeeld door teruglevering van warmte of elektriciteit opgewekt met zonnepanelen
Focus is zon op dak. Geen zonneweide op agrarische percelen
4 - Kansen en bedreigingen | Energie ENERGIE | Kansen (realistisch)
Toekomstige locatie transformatie station 1.7 hectare
9 min
Aquathermie. Thermische energie uit oppervlaktewater (TEO) en Thermische energie uit afvalwater (TEA)
Elkaars energie gaan gebruiken/ uitwisselen
Geothermie kansrijk in of nabij Edam/Volendam. In de Purmer zou de verbinding moeten worden gelegd tussen de bron en de meeste gebruikers (woningen of misschien ook bedrijven?) Via HVC, stadsverwarmingsnet Purmerend?
Energie opwekking: grote "onbeschermde" open gebied die kan zonneparken en windturbines te accommoderen.
Kansen energie: ruimte tot transformatie- stations
Discussie aangaan met Liander
ENERGIE | Bedreigingen
Bedreiging: capaciteit Liander
Bedreiging: energie vretend functies zoals "Cryptomunten" en datacenters
Waterstof?
9 min
monopolie Liander
5 | Het vervolg Hoe wij verder gaan en wanneer we jullie hulp opnieuw nodig hebben.
Vervolgstappen in het kort Mochten er na deze sessie nog dingen omhoog komen, dan kunnen die per mail naar het kernteam gestuurd worden: purmer@bro.nl En verslag wordt gemaakt aan de hand van de MIRO kaarten en met jullie gedeeld
5 min
6 | Welke partijen voor de volgende fase uitnodigen?
5 min
Schrijf alle tips de reacties
Liander als netbeheerder
Zijn er kennispartners die zicht op de toekomst van agrarische sector hebben?
woning- corporaties
Toelichting vanuit HHNK op de toekomst van het waterbeheer in De Purmer // (Dus wellicht wat kennissessies)
grond- speculanten?
LTO?
Enkele agrariers
LTO was uitgenodigd dit keer
MRA? MRA was uitgenodigd maar konden helaas niet
Directeur Gemeente Amsterdam Henk Jagersma
Recreatieschap Recreatieschap had zich aangemeld maar was er uiteindelijk niet
ja! kennissessies over water en landbouw goed idee
7 | Korte afsluiter
5 min
GEEF JE MENING
Schrijf in de chat de reacties
bedankt voor de uitnodiging!
Bedankt allen
Bedankt voor alle inzichten, veel gedeeld. Volgende keer wat ruimte voor bespiegeling/ verdieping
Bedankt voor de prima sessie.
Goed georganiseerd, efficiënt ingericht. Top
Goede vorm en prima technisch verzorgd.
veel info opgehaald
Fijne werkmethode!
Prima sessie
Prima goede werkvorm
Wat meer verdieping door het inschakelen van deskundigen op het gebied van landbouw/energie.
dank aan alle partijen voor het meedenken!!
last van slome computer. zal de wifi zijn. frustrerend op typen in de chat. verder fijne werkmethode!
Leuke Sessie!
tot volgend keer fijne avond
goed georganiseerd! complimenten!
We horen graag wat je van deze sessie vond. Wat ging goed en wat kan beter? Zet dat in de chat.
Dank jullie wel!
bedankt!
Bijlage 3 Expertsessies 12 oktober 2021
Ophaal- en Uitgangspuntennotitie
19
Strategische Gebiedsvisie De Purmer, verslag expertsessies 12 oktober 2021 <Status>
colofon
titel rapport Strategische Gebiedsvisie De Purmer, verslag expertsessies datum 7 oktober 2021 projectnummer P04408 opdrachtgever Gemeente Waterland, Gemeente Purmerend, Gemeente Edam-Volendam BRO Projectleider PZ Projectteam TvG, IB, TB, MW bron Kaft BRO
BRO Vestiging Amsterdam Rhijnspoorplein 38 1018 TX Amsterdam T +31 (0)20 506 1999 E info@bro.nl www.bro.nl
Inhoudsopgave 1
Hoofdpunten per sessie en thema 1.1 Sessie 1. De ambtelijke organisatie
3 3
1.1.1 Wonen
3
1.1.2 Recreatie
3
1.1.3 Landbouw
3
1.1.4 Energie
4
1.1.5 Werken
4
1.1.6 Infrastructuur
4
1.2 Sessie 2. De ketenpartners
6
1.2.1 Wonen
6
1.2.2 Recreatie
6
1.2.3 Landbouw
6
1.2.4 Energie
7
1.2.5 Werken
7
1.2.6 Infrastructuur
7
donderdag 7 oktober 2021
2
Strategische Gebiedsvisie De Purmer, verslag expertsessies
1
Hoofdpunten per sessie en thema
1.1
Sessie 1. De ambtelijke organisatie
1.1.1
Wonen
Er vinden twee grotere woningbouwontwikkelingen plaats in de gemeente Purmerend: de ene locatie betreft de helft van het golfterrein en de andere locatie betreft Purmerend Zuid-Zuid. Er wordt een verdeling beoogd van 30 / 30 / 40 (sociale sector / middensector / vrije sector; in het nieuwe coalitieakkoord is dat 30 / 40 / 30), zodat het betaalbaar wonen wordt voor een brede doelgroep. Het is de bedoeling om een bijzonder woonmilieu te creëren. Vooral houtbouw wordt genoemd, zodat de uitstraling past bij de omgeving van het Purmerbos en voldaan wordt aan duurzaamheidsambities. Het is de bedoeling om mensen vooral te verleiden de fiets te gebruiken, door goede fietsverbindingen. De toevoeging van woningen op het Golfterrein zorgt voor extra draagvlak die de voorzieningen in Purmer Noord ondersteunt. Op de Oosterweg is sprake van verkleuring en ontwikkeling van nevenactiviteiten, waaronder de transformatie van agrarische functies naar meer (zorg)wonen en toevoeging van tiny houses. Kansen liggen er voor duurzame, groene bouw van woningen, die betaalbaar zijn voor een brede doelgroep, conform het woonakkoord Noord-Holland. Een nota lintbebouwing is in de maak, waarbij verbetering van de (verkeers)veiligheid en een plek van samenkomst, als ook ondersteuning van agrariërs kansrijk zijn.
Naast verbetering van de fietsverbindingen binnen De Purmer, door ook de fietspaden van Purmerbos richting
donderdag 7 oktober 2021
Edam-Volendam te koppelen, is ook het doortrekken van de Noord-Zuidlijn een kans om de bereikbaarheid van De Purmer te verbeteren. Woningbouw in De Purmer is een ingewikkelde puzzel voor wat betreft de bereikbaarheid. De infrastructuur is naar verwachting ontoereikend en het openbaar vervoer raakt overbelast. Ook bestaat er bedreiging door grondspeculaties. Er is weerstand vanuit de omgeving voor nieuwbouw in De Purmer.
Bedreigend voor De Purmer is de aantrekkende werking op de auto als recreatieve mogelijkheden worden versterkt en daarmee gepaard gaande verslechtering van de verkeersveiligheid. Als er niet genoeg boeren meer zijn, dan wordt het beheer van het agrarische land wat kenmerkend is voor De Purmer bedreigd. Zo stoppen sommige boerenbedrijven en dan komt er een nieuwe functie die niet past in het landschap, zoals auto-reparatie.
1.1.3 1.1.2
Recreatie
Recreatie in De Purmer bestaat vooral uit fietsen en wandelen. Er liggen wandelknooppuntroutes door De Purmer. Daarnaast zijn er ruiterpaden in het Purmerbos, die zijn doorgetrokken naar het Twiske. Het Purmerbos is voor de helft een hondenlosloopgebied en alles wat daarbij hoort aan activiteiten vindt er ook plaats. Varen rond De Purmer is een recreatieve bezigheid. Kansen liggen in het doortrekken van bospaden en fietspaden richting Edam-Volendam, als ook het toevoegen van snelfietsverbindingen oost-west. Verdere elektrificatie van fiets en auto is kansrijk en vraagt ook voorzieningen. Ook liggen er kansen in allerlei andere buitensporten. Behoud van de karakteristieke stolpen / toegang / bruggen van De Purmer en het open landschap. Toevoeging van horeca voor meer verblijfskwaliteit, met name in het Purmerbos. In combinatie met een speeltuin of andere recreatieve voorziening zou een toevoeging zijn, mits dit niet ten koste gaat van de identiteit van het landschap. Een goede koppeling van agrarisch gebied met het bosgebied voor versterking van de biodiversiteit. Dit vraagt goede samenwerking tussen gemeente en agrariërs.
Landbouw
De Purmer is voor de provincie en de MRA nog een witte vlek. Er gelden geen restricties om ontwikkelingen toe te staan. De drie gemeenten willen regie voeren op de ontwikkeling van De Purmer, in plaats van dat er bijvoorbeeld vanuit de RES energie-oplossingen in De Purmer zouden moeten landen. Het is van belang te kijken naar economische nevenactiviteiten en daarvoor ook planologische ruimte bieden. Denk daarbij ook aan kleinschalig wonen op agrarische erven / verhuurmodellen / tiny houses / short-stay. Een meer extensieve vorm van landbouw biedt kansen voor vergroting van de biodiversiteit. Een bedreiging voor de landbouw is de toename van verharding en wijzigingen van de waterhuishouding. Ontwikkelingen rondom De Purmer hebben effect op de landbouwgronden en beschikbaarheid ervan, met name de vernatting en extensivering van de landbouw in Waterland (Laag Holland). Verdienmodellen voor de agrarische sector staan onder druk, vooral vanwege de benodigde transitie. Het is geen onwil vanuit de sector, maar eerder ‘hoe spelen ze het allemaal klaar’. Waardeer de agrarische sector als hoeders van het landschap. Vermarkt de bijzonderheid van deze 400-jaar oude polder. En onderzoek gezamenlijk met De Beemster de mogelijkheden voor de transitie-opgave; wat is er
3
1 Hoofdpunten per sessie en thema Strategische Gebiedsvisie De Purmer, verslag expertsessies
nodig en hoe kan de beoogde omslag (naar een meer duurzame en economisch rendabele sector) worden bereikt? Purmerend werkt met Edam-Volendam aan het programma Purmer Hout, waarmee een koppeling tot stand wordt gebracht voor onderwijs, bouwbedrijven en ontwikkellocaties. Op die manier kan vanuit de MRA Greendeal Houtbouw versnelling aangebracht worden in circulaire bouw. De eisen voor duurzamere bouw nemen snel toe en de waardering voor dat soort gewassen daarmee ook. Zorg voor een synergie met teelt van biobased bouwgewassen. Het is de vraag of kleinschalige landbouw nog rendabel is. De landbouwfunctie moet wel overeind blijven voor het landschap, dus een goede balans tussen de functies is van belang. De landbouwfunctie consolideert de groene ruimte. Wanneer wordt overgeschakeld naar andere teelt dan is vernatting een bedreiging. De aanpassing van de waterhuishouding algemeen is een bedreiging voor het gebied. Innovaties liggen er op gebied van verticale landbouw, teelt van alternatieve gewassen die ook in d bouw toepasbaar zijn (riet, lisdodde, hennep, vlas e.d.), natte teelten en nieuwe technieken in afvangen van uitstoot van mest en stikstoffen. Synergie in vergroten van het Purmerbos en de landbouw die daarmee samenwerkt in beheer en alternatieve teelt, bijvoorbeeld een voedselbos.
1.1.4
1
Energie
De focus voor De Purmer ligt op zonnepanelen op daken en geen zonneweide op agrarische percelen.
De Purmer is een voorkeursgebied voor windenergie bij de Natuur & Milieufederatie. Liever dan bij de NES. De gemeenteraad van Waterland deelt dit niet. Eerder is hier wel over nagedacht in 2012, maar dit heeft niet tot draagvlak geleid. Ontwikkelen van een energiepositieve woonwijk in Purmerend en een energiepositief bedrijventerrein in EdamVolendam. Zodat de functies meer energie opleveren, dan dat ze gebruiken, bijvoorbeeld door terug levering van warmte of elektriciteit opgewekt met zonnepanelen. Kansrijk is vooral wind en zonne-energie voor de eigen behoefte: vooral zonnepanelen op daken van bedrijven en woningen en kleine windmolens tot 15 meter op agrarische percelen. Hier moet scherp op gestuurd worden in de ontwikkel- en vestigingseisen. Aanvullend wordt gedacht aan warmte opwekken met warmtepanelen en warmtelussen in de N244, wegen op de nog te realiseren bedrijventerreinen en de nieuwe woonwijk bij Purmerend, die via Aardwarmte een bron zou kunnen voeden die ook de Stadsverwarming Purmerend voedt. Uitbreiden van het Purmerbos met een carboncredit businesscase1. De grootste bedreiging voor de ontwikkeling van energieopwekking, zowel door wind als zon, is de aantasting van het ruimtelijke karakter en de cultuurhistorie van De Purmer. De keuzes die we nu maken bepalen hoe ons land eruit komt te zien.
Innovaties liggen in energieopwekking in de grond door ultra diepe geothermie (aansluitkans op het warmtenet).
1.1.5
Aan de noordzijde van De Purmer naast Edam-Volendam is een zoekgebied voor bedrijvigheid en overige functies aangewezen. Bedrijventerrein de Koog wordt getransformeerd naar een gecombineerd werk-woongebied (is in onderzoek). Wellicht is er ruimte voor meer bedrijven. Bedrijvigheid in De Purmer is vooral gericht op verplaatsing van bedrijvigheid en economische groei, wat leidt tot een grotere ruimtevraag. Kansen liggen er op gebied van toerisme en recreatie, op kleine schaal. Hiervoor leent de Ringvaart zich eveneens, denk aan vissport, watersport (SUP, kano, roeien) of recreatief varen met een (elektrische) sloep. Een bedreiging voor werken is de ruimte voor lokale ondernemers door de druk van de transformatieopgave in grote steden. Innovaties zijn vooral gericht op thuiswerken, maar dan op externe locaties. De deeleconomie kan veel meer verweven worden in het werken. Ook ondernemers zoeken meer ontmoetingsplekken, collectieve ruimte, gezamenlijke kantoren en werkplekken. Verspreiding van pakketten via hubs om verkeersbewegingen te beperken.
1.1.6
Werken
Infrastructuur
De Purmer is op het moment niet goed bereikbaar. Fietsen heeft naar de toekomst toe prioriteit, wat betekent de versterking van fietsverbindingen en deze goed op elkaar aan laten sluiten. Aanvullend worden de A7 en Nwegen aangepakt om de capaciteit te verhogen.
Een carbon credit is een algemene term voor een verhandelbaar CO2-certificaat. De partij die zijn uitstoot van één ton CO₂-eq of de equivalente hoeveelheid van een ander broeikasgas wil compenseren, koopt het certificaat van een partij die met dat geld één ton CO₂-eq reduceert, voorkomt of opslaat.
donderdag 7 oktober 2021
4
1 Hoofdpunten per sessie en thema Strategische Gebiedsvisie De Purmer, verslag expertsessies
Bij het toevoegen van woningen is het van belang om het Purmerbos ook aantrekkelijker en beter bereikbaar te maken, zodat niet alle druk op recreatiegebieden het Twiske en Hemmerland komt te liggen. De bereikbaarheid komt onder druk te staan door toename van het gebruik van het gebied, dat past niet bij het karakter. Op het moment wordt er regionaal gewerkt aan een waterrecreatievisie, waarbij wordt gekeken naar het verbeteren van vaarroutes en verbindingen via het water. Kansrijk is eveneens een goede aansluiting op de spoorlijn voor oost-west verbindingen, met name voor de fiets om een makkelijke combinatie te maken met het OV. Een bedreiging vormt de ontsluiting van de nieuwe wijken aan de oostflank. Er is weinig ruimte op ontsluitingswegen en knooppunten. Functies toevoegen betekent dat de druk toeneemt. Innovaties zijn gericht op het faciliteren van elektrisch vervoer als ook deelfietsen en vervoer over het water. Beperkingen opleggen op bijvoorbeeld vrachtwagens, maar goederen moeten er nog wel kunnen komen. Er is winst te behalen in meer collectieve aanpak, bijvoorbeeld voor afval ophalen bij ondernemers waar nu iedere ondernemer een eigen contract heeft.
donderdag 7 oktober 2021
5
1 Hoofdpunten per sessie en thema Strategische Gebiedsvisie De Purmer, verslag expertsessies
1.2
Sessie 2. De ketenpartners
1.2.2
1.2.1
Wonen
Denk vanuit het gedachtegoed van de Groene Metropool. Creëer een mooie overgang van stad naar platteland met aantrekkelijke, passende woonmilieus. Het is de inzet van Purmerend om de grootschalige woningbouw kwalitatief aan te laten sluiten op De Purmer, op een wijze dat de bestaande harde overgang meer verzacht kan worden en landschappelijk beter integreert. Maak wonen mogelijk tegen de rand van Ilpendam op Buitenplaats Ilpenstein (er ligt een voorstel voor vanuit de eigenaar). Combineer de woonfunctie als onderdeel van een draagkrachtige agrarische bedrijfsvoering. Neem daarvoor planologische beperkingen zoveel mogelijk weg vanuit de Provinciaal Ruimtelijke Verordening. Sluit in de ontwikkeling/ ontsluiting van De Purmer aan op de mobiliteitsoplossingen in Purmerend en ontwikkel synergie met de grootschalige woningbouwopgave. Wonen is een behoefte (en noodzaak), maar inpassing is een uitdaging. Enerzijds is er de wateropgave in verband met klimaatverandering en woningbouw. Door de klimaatverandering is het de vraag of hier gewoond moet worden. Het betekent zeker iets voor de manier waarop. Anderzijds betekent bouwen in de polder verdwijnen van groen. Woningbouw zal leiden tot aantasting van het landschap en van vergezichten zo kenmerkend voor een polder. Dichtslibben van het landelijk gebied leidt tot zichtvervuiling.
Ook vormt de verkeerontsluiting en de infrastructuur een uitdaging. De capaciteit van de bereikbaarheid is niet toereikend.
donderdag 7 oktober 2021
Recreatie
Voor recreatie is ontwikkelen en versterken van de eigen identiteit(en) in het gebied essentieel. Onderzoek daarvoor de gebiedsgeschiedenis, de relatie met de Gouwzee, geomorfologie en de getijden en wat brengt de toekomst van het klimaat. Benut ook de historische connecties met Amsterdam. Zorg voor verbinding tussen de bewoners en de gebruikers met een open gesprek om trots op De Purmer te kunnen worden en draag dat uit. Meer natuur, meer bos, open ruimte, impuls geven aan het groen en het water. En daarbij horende recreatie, zoals vogels spotten, rondje ringvaart. Verbind het bos met De Purmer in de beleving, maar ook in de betekenis, zodat het minder op zichzelf staat. Verblijfsrecreatie en kampeerplekken bij de boerderij. Uitbreiding van (door) fietsnetwerken en van wandelroutes en het stimuleren van gebruik van ov-connecties vanuit Amsterdam zijn van belang voor recreatie in De Purmer. De buitenplaats nabij Ilpendam biedt kansen voor een museum, als startpunt van fiets- en wandelroutes, voor ambachten en horeca. Als recreatie leidend wordt kunnen nevendoelstellingen van bijvoorbeeld het bos uit beeld verdwijnen voor de publieke opinie. Wanneer houtkap nodig is voor een gezond bos of productie van hout voor houtbouw, dan is het noodzakelijk dat het complete verhaal in beeld blijft. Door toename van het inwonertal komt er meer druk op het recreatiegebied.
Een uitdaging vormt de financiering van beheer van recreatieve voorzieningen. Menging van functies (wonen, recreatie, landbouw, bedrijvigheid) in De Purmer vraagt om een zorgvuldige afweging om het unieke karakter en open landschap te behouden.
1.2.3
Landbouw
Kansrijk is schaalverkleining en meer biologisch landbouw gericht op de lokale markt. Met ook aandacht voor meer biodiversiteit. Breng mensen daarbij dichterbij de natuur door ze mee te laten doen met kleine landbouw of fruitteelt. Financiële ondersteuning vanuit de provincie en gemeenten om ook anders te kunnen boeren. De lokale markt is mooi, maar er is een grote greep van supermarkten op wat agrariërs nog zelf kunnen beïnvloeden. Duidelijkheid geven over de toekomst van de gebieden voor de landbouw is van belang om investeringen te kunnen doen en om in te spelen op toekomstige verbrede landbouwactiviteiten. Dit vraagt om duidelijke beleidsvoering, ook uit de Tweede Kamer. Maak boeren niet afhankelijk van subsidies. Zorg voor voldoende kansen, ook voor andere functies. Door meervoudig gebruik van de boerderijpercelen mogelijk te maken, wat vraagt om voldoende grote bouwpercelen. Een bedreiging voor de landbouw zijn de grondwaterstanden in verband met omliggende veenweide gebieden. Verzilting is een bedreiging, als ook extreme regenval en anderzijds droogte. Voor Waterland speelt de bedreiging dan mensen die uit de stad in de polder komen wonen vaak een verzoek indienen voor waterverhoging. Dit leidt tot verhoging van de waterstanden door mensen die geen eigenaar zijn van de gronden, wat effect heeft op de landbouw.
Peilverschillen en verschillen in maaiveld kunnen voor wateroverlast zorgen. Geen bedrijfsopvolging leidt tot onvoldoende perspectief waardoor er geen investeringen meer worden gedaan.
6
1 Hoofdpunten per sessie en thema Strategische Gebiedsvisie De Purmer, verslag expertsessies
1.2.4
Energie
Kansen zijn er voor aquathermie; thermische energie uit oppervlaktewater (TEO) en thermische energie uit afvalwater (TEA). Geothermie is kansrijk in of nabij Edam-Volendam. In De Purmer zou de verbinding moeten worden gelegd tussen de bron en de meeste gebruikers (woningen of misschien ook bedrijven?) via HVC, stadsverwarmingsnet Purmerend. Elkaars energie gaan gebruiken dan wel uitwisselen van energie is een kans. Voorstel om een discussie aan te gaan met Liander over energieverbruik en het pakken van kansen in De Purmer. Het is tevens een bedreiging dat Liander de monopolypositie heeft wat betreft energie. Het is daarbij de vraag of Liander voldoende capaciteit beschikbaar heeft. Energievretende functies zoals het minen van cryptomunten en de oprichting van datacenters vormen een bedreiging.
1.2.6
1.2.5
Werken
De energietransitie brengt kansen voor werkgelegenheid, evenals verdere verduurzaming van bedrijventerreinen en andere soorten werkomgevingen. Doordat in Amsterdam-noord bedrijventerreinen getransformeerd worden, groeit de druk op de schaarse bedrijfsruimte. Het is een dreiging voor lokale ondernemers die buiten onze regio moeten gaan zoeken naar ruimte om hun ondernemingen te laten groeien. Het realiseren van meer bedrijventerrein in de Purmer Noord Oost is een kans om deze ondernemers lokaal ruimte te kunnen bieden.
donderdag 7 oktober 2021
De Purmer Noord Oost is mogelijk de enige kans voor de gemeente Waterland om bedrijven naartoe te verplaatsen als bedrijventerrein Galgeriet verdwijnt. Voor de arbeidsmarkt is het een bedreiging dat de ontwikkeling van het scholingsniveau steeds minder technisch is, waardoor en een tekort ontstaat van mensen die hands-on werk verrichten. Industrieterrein zorgt voor een versnelde afvoer van hemelwater. Ter compensatie zal er oppervlaktewater moeten worden opgevangen in hetzelfde peilgebied.
Infrastructuur
Het is van belang om nieuwe infrastructuur hoog genoeg aan te leggen, zodat het bij regenval niet meteen onder water komt te staan (klimaatadaptief inrichten). Oost-west verbindingen in De Purmer vragen verbetering. Met name kansrijk is de (elektrische) fiets. Het huidige wegennet is (over)benut. De bereikbaarheid van het gebied is niet zo goed (zowel voor auto als voor het OV). Belangrijk is de relatie tussen de Purmer en de aantakkingen met verbindingen die buiten de Purmer liggen. In die zin is de benutting van het spoor (de Hoornse Lijn) en de mogelijke ondertunneling van de n247 bij Broek in Waterland van belang. Er is een persleiding nodig van de rioolwaterzuiveringsinstallatie naar Katwoude vanwege de toename van afvalwater.
7
1 Hoofdpunten per sessie en thema Strategische Gebiedsvisie De Purmer, verslag expertsessies
Hoofdvestiging Boxtel Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel T +31 (0)411 850 400 Vestiging Amsterdam Rhijnspoorplein 38 1018 TX Amsterdam T +31 (0)20 506 19 99 Vestiging Venlo Industriestraat 94 5931 PK Tegelen
www.bro.nl | info@bro.nl
donderdag 7 oktober 2021
T +31 (0)77 373 06 01
8
Bijlage 4 Expertsessie landbouw 25 maart 2022
Ophaal- en Uitgangspuntennotitie
20
Landbouwsessie 25 maart 2022
-
Presentatie Louis Bolk Instituut De landbouw is in transitie richting een duurzame landbouw in balans met de natuur. Hieronder vallen diverse transities en opgaven die hiermee samenhangen: eiwittransitie, energietransitie, biodiversiteitstransitie, stikstofcrisis, bedrijfsopvolging boeren, kunstmesttransitie (deze is aanvullend benoemd). De bodem speelt een bepalende rol in deze transitie. De landbouwtransitie betekent uiteindelijk een grotere transitie van het hele voedselsysteem. Er zijn diverse routes naar de doelen vanuit duurzame landbouwperspectieven: Kringlooplandbouw Precisielandbouw Natuurinclusieve landbouw Biologische landbouw Regeneratieve landbouw Etc. Deze begrippen zijn nog in ontwikkeling, dus de perspectieven kunnen verschillend geïnterpreteerd worden. Ook sluiten ze elkaar niet uit! Ze zijn allemaal mogelijk, en combinaties zijn ook mogelijk. Belangrijk is het hele palet en daarin diversiteit. Perspectieven landbouw, voorbeelden: Zuivelmarkt: zuivel met toegevoegde maatschappelijke waarde bijvoorbeeld combinaties met zorgboerderij (kwaliteitsmarkt) Zuivelmarkt: lokaal/regionaal produceren en consumeren
woensdag 12 oktober 2022
-
Biologisch Produceren voor de wereldmarkt of regio? Energiemarkt en –transitie: platteland als energieleverancier voor de (nabije) omgeving Instabiele wereldmarkt leidt tot andere voedselstromen: lokale diversiteit gewassen en producten Landbouw en recreatie Omgaan met hogere waterstanden Gewassen voor de bouw. Agroforestry
-
Boodschap van en discussie met de agrarische ondernemers: de kansen op een rij Historie van De Purmer In 2022 is De Purmer precies 400 jaar oud. Het is destijds ontstaan als een overheidsonderneming voor onder meer voedselproductie van Amsterdam. Met de vruchtbare kleibodem was de Purmer ooit de graanschuur voor de regio. Rust creëren Een belangrijke boodschap die omgevingsvisie kan bieden richting de agrarische ondernemingen in De Purmer: Enorm hoge druk op landbouwareaal, dus belangrijk uitgangspunt in de visie is al om landbouw centraal te stellen. Rust creëren voor boeren Uitspreken dat het landbouwgrond blijft, en niet méér landbouwgrond hoeft worden afgestaan voor bijvoorbeeld stedelijke ontwikkelingen, dat is belangrijk voor de bestaanszekerheid van boerenbedrijven De Purmer als multifunctioneel landbouwgebied: diversiteit in type landbouw en combinaties maken Voor de omgevingsvisie is het belangrijk om de diversiteit van landbouwvormen te benadrukken in
-
-
De Purmer die mogelijk zijn. En initiatieven te ondersteunen voor verschillende typen landbouw. Kijk ook naar (duurzaamheids)initiatieven die al lopen. Begin ook die te ondersteunen. Daarin is het juist kansrijk om integraal combinaties te weten te maken! Zorg dat juist die diversiteit van landbouwvormen en het combineren een doel is in de omgevingsvisie. Houd daarbij wel rekening met potentiële frictie wanneer tuinbouw, akkerbouw, veeteelt direct langs elkaar liggen. Niet alles kan naast elkaar. Dus daar moet wel op gelet worden, qua type teelten (sommige passen wel naast elkaar en sommige niet). De ondernemers benoemen dat zowel veeteelt, akkerbouw, tuinbouw mogelijk en kansrijk zijn in De Purmer. Nu is het voornamelijk veeteelt, maar dat hoeft niet perse. Ook wordt benoemd dat precisie landbouw als hoogwaardige landbouw grote kansen biedt voor De Purmer, juist in combinatie met het al aanwezige veelzijdige landbouwkarakter.
Verbreding en nevenactiviteiten Voor het verdienmodel van de agrarische onderneming liggen er ook kansen om de verbreding op te zoeken en nevenactiviteiten te ontplooien, zoals recreatie, zorg, opvang, winkels, etc. Hier is ook zeker behoefte aan. De potentie voor nevenactiviteiten in De Purmer is groot. Prijsstijging voedsel: kans voor kleinschaligheid en regionale afzet De prijsstijgingen van voedsel, specifiek de graanprijs, biedt perspectieven voor agrarische ondernemers voor akkerbouw en tuinbouw.
1
-
-
Prijsstijgingen bieden ook kans voor kleinschaligheid, met name in een gecombineerde setting met gecombineerd gewassen. (schaalvergroting kan financieel kwetsbaar zijn). Kortom, prijsstijgingen bieden meer kansen voor boeren, voor kleinschaligheid en regionaal produceren.
Routes naar duurzame landbouw: combinaties maken! Voor de verschillende ‘routes’ naar duurzame landbouw moeten juist diversiteit en combinaties gezocht worden. Precisielandbouw kan bijvoorbeeld hand in hand gaan met natuurinclusieve landbouw en andere ‘routes’. Deze ‘routes’ kunnen toegepast worden op zowel veeteelt, als bosbouw, als akkerbouw als tuinbouw. Er komen ook steeds meer kansen voor productie van grondstoffen voor bouwmaterialen, ofwel, biobased. Toepassingen die als isolatie of als vezel in de bouw toegepast kunnen worden. Dat kan binnen én buiten De Purmer De boodschap hierbij is om juist de combinatie te zoeken tussen voedselproductie en biobased bouwmaterialen productie (restproducten kunnen hierin rol spelen). Zoek de win-win situatie op met voedselproductie, zonder dat deze concurrerend aan elkaar worden. Er zijn veel ondernemers in De Purmer. Dus de diversiteit is al groot! Stimuleer deze en ondersteun om mee te gaan richting duurzame landbouw. Ook het Purmerbos biedt kansen voor meerwaarde, diversiteit en combinaties: voedselbos (humane voedselproductie), met wat koeien en schapen (veeteelt), met biodiversiteit en ecologie (natuurinclusief), productiebos (houtbouw),
woensdag 12 oktober 2022
-
speelbos (recreatie). Zo kan juist de combinatie gemaakt worden. Gemengde bedrijfsvoering mogelijk: uitwisseling en interactie en maken van combinaties binnen één landbouwbedrijf is kansrijk: akkerbouw voor veevoer ten behoeve van veeteelt, in combinatie met humane voedselproductie.
Regionale en wereldmarkt Kansrijk is om juist de combinatie op te zoeken voor regionale markt en wereldmarkt. Alleen focus op lokale markt kan niet, maar juist de balans daarin zoeken. Door de prijsstijgingen komen er steeds meer kansen voor productie voor de regionale markt. Relatie en verbindingen met omgeving van de Purmer Biobased: woonopgave en bedrijventerrein Voorbeeld bestaande landbouw: akkerbouw in Purmer ten behoeve van veeteelt in de omliggende veenweides (in plaats van dat diervoer van de wereldmarkt (uit bijv. Brazilië) moet komen). Beheercheck houden: in beeld krijgen wat de interactie is tussen ondernemers in de Purmer met (beheer/ grond) in de omliggende veenweides. Nevenactiviteiten in relatie tot omgeving zoals Purmerbos, Markermeer (recreatie), bedrijventerrein (energie en biobased bouwmaterialen) Productie in dienst van omliggende steden (regionale voedselconsumptie) Versterk de kwaliteiten van de erven door ondersteuning voor inrichting met: houtwallen, erfsingels/erfbeplanting, Verbeter de verbinding en overgang tussen Purmerbos, stad en het agrarisch deel.
Kernwaarden en waardering van het landschap bepaald de toekomst Gunstige verkavelingsstructuur Goede vruchtbare kleigrond: zeer gewild om te boeren (voor voedselproductie) Hoogwaardige kwaliteit van de bodem Daarom wil je hier hoogwaardige voedselproductie Diversiteit en veelheid van agrarische ondernemingen Daarvoor moet er wel rust (en ruimte) voor boeren komen en ondersteuning voor initiatieven (financieel, netwerk, kennis, etc.) Schaalgrootte landbouw Bij ontbreken van opvolging worden bedrijven grootschaliger, maar dat hoeft niet te betekenen dat landschap grootschaliger wordt. Nu zijn er veel ondernemers, dus kleinschalig is ook kansrijk. Ofwel meer kleinschalig landschap i.c.m. grootschaligere bedrijven; of kleinschalige bedrijven en dus ook kleinschalig landschap. Combinaties maken. Beheer Landbouwbedrijven zijn belangrijk voor beheer van buitengebied. Dit kan een rol spelen in verdienmodel van agrarische ondernemers. Co2 vastlegging Vastlegging van CO2 in gewassen. De vezelgewassen dienen als grondstof voor de bouw. Productie (telen) van vezels is kansrijk als grondstof voor isolatiemateriaal of voor de verwerking tot een ander hoogwaardiger product. Reductie door opslag in product én bijvoorbeeld isolatiewaarde. Toepassingsmogelijkheden met verschillende teelten.
2
-
Kansen voor proef in samenwerking met akkerbouwers, bouwbedrijven, verwerkers en overheid.
Conclusies Combinaties maken tussen landbouwvormen, zowel akkerbouw, tuinbouw, veeteelt, agroforestry zijn mogelijk in De Purmer. Benut die diversiteit. Hoogwaardige voedselproductie met multifunctioneel gebruik (en juist de combinaties die daarin te maken zijn). Uitgaan van (landschappelijke) kernwaarden van de Purmer (openheid, vruchtbare kleibodem, diversiteit ondernemers, verkaveling, etc.) Meer ruimte voor verbreding en nevenactiviteiten. De regionale markt wordt belangrijker, in balans met productie voor wereldmarkt. Combinaties van verdienmodellen (beheer, biobased, voedselproductie, nevenactiviteiten zoals zorg, opvang en recreatie). Belangrijk uitgangspunt vormt al om de landbouw centraal te stellen in de omgevingsvisie.
Toekomstbeeld zoals beschreven door de agrarische ondernemers Purmerend (stad) – Purmerbos (divers gebied met kansen voor agroforestry, ecologie, houtproductie, koeien en schapen (veeteelt) en recreatie) – Het agrarisch deel van de Purmer als overgangsgebied met natuurinclusieve en diverse landbouw – uiteindelijk overgaand in de veenweides buiten De Purmer waar meer kansen zijn voor combinaties van landbouw met natuur. Voor het agrarisch deel van De Purmer is het volgende kansrijk: Hoogwaardige voedselproductie met combinatie van precisielandbouw en natuurinclusieve landbouw.
Het is een verhaal van diversiteit van landbouwvormen, met behoud van en inspelen op de kernwaarden van De Purmer waarin combinaties en interactie wordt gemaakt tussen voedselproductie, veeteelt, biobased, recreatie, natuur, nevenactiviteiten, etc. Zowel binnen bedrijfsvoering, als binnen De Purmer, als met de omgeving van De Purmer. Daar passen de verschillende (en gecombineerde) duurzame landbouwperspectieven/routes bij om de toekomst in te gaan zoals natuurinclusieve landbouw, precisielandbouw, etc.
woensdag 12 oktober 2022
3
Bijlage 5 Enquêteresultaten 21 april 2022
Ophaal- en Uitgangspuntennotitie
21
Resultaten enquête Strategische gebiedsvisie de Purmer <Status>
colofon
titel rapport Resultaten enquête Strategische gebiedsvisie de Purmer datum 21 april 2022 projectnummer P04408 opdrachtgever Gemeenten Purmerend, Edam-Volendam en Waterland BRO Projectleider PZ Projectteam BZ, LV bron Kaft BRO
BRO Rhijnspoorplein 38 1018 TX Amsterdam T +31 (0)20 506 19 99 E info@bro.nl www.bro.nl
“Als we anderen de ruimte niet gunnen zullen we zelf steeds meer opgesloten raken.” Prof. Hans Galjaard
Inhoudsopgave
1
2
3
4
5
Inleiding 1.1 Response 1.2 Leeftijd respondenten 1.3 Respondenten oorsprong 1.4 Belangrijkste bevindingen
3 3 3 3 3
6
Advies voor de gemeente over ontwikkelplannen 6.1 Bevindingen
8 8
6.1.1 Natuur en agricultuur
8
6.1.2 Woningbouw
8
6.1.3 Infrastructuur en verkeer
8
1.4.1 Landschapskenmerken van de Purmer
3
6.1.4 Cultuurhistorische waarde
8
1.4.2 Woningbouw in de Purmer
3
6.1.5 Voorzieningen
9
1.4.3 Infrastructuur in de Purmer
3
Typisch en bijzonder aan de Purmer 2.1 Bevindingen
4 4
2.1.1 Landschapskenmerken
4
2.1.2 Bedrijventerrein en mobiliteit
4
2.1.3 Woningbouw
4
Wensen voor de Purmer 3.1 Bevindingen
5 5
3.1.1 Infrastructuur
5
3.1.2 Groen en water
5
3.1.3 Verandering in landschap en woningbouw
5
Behoud van de Purmer 4.1 Bevindingen
6 6
4.1.1 Open landschap
6
4.1.2 Smalle wegen
6
4.1.3 Woningbouw
6
Ontwikkelplannen respondenten 5.1 Bevindingen
7 7
5.1.1 Verduurzaming
7
5.1.2 Uitbreiding en wijziging bestemming
7
donderdag 21 april 2022
2
1 Inleiding Resultaten enquête Strategische gebiedsvisie de Purmer
1
1.4.1
Inleiding
Van de landschapskenmerken in de Purmer komt meermaals naar voren dat het open landschap een belangrijk aspect is. Ook de boerderijen worden als bijzonder of typisch voor de Purmer ervaren. Terwijl slechts een klein aandeel van de respondenten aangeeft dat bedrijventerrein de Baanstee of de bereikbaarheid met de auto bijzonder of typisch de Purmer is. De polderstructuur van de Purmer wordt aangekaart als uniek en als van hoge historische waarde. Veel respondenten pleiten voor het behoud van deze kwaliteit.
Als onderdeel van de Gebiedsvisie De Purmer is aan bewoners en ondernemers in de gemeenten Purmerend, Edam-Volendam en Waterland de mogelijkheid geboden om door middel van het invullen van een online enquête hun mening te geven over aspecten die betrekking hebben op de toekomst van de Purmer. De afbakening van de geënquêteerden is in figuur 1 weergegeven.
1.1
Respons
In de periode maart-april 2022 is de enquête beschikbaar geweest. Uiteindelijk heeft dit geresulteerd in een respons van 152 valide enquêtes (inclusief ingevulde analoge enquêtes op de twee informatiebijeenkomsten). Dit aantal enquêtes geeft een compleet beeld over de kijk van inwoners uit de Purmer en omgeving op hun leefomgeving. 54,8% van de respondenten (N=146) geeft aan te wonen in de gemeente Purmerend. 22,1% geeft aan te wonen in gemeente Edam-Volendam. 21,2% van de respondenten geeft aan in gemeente Waterland te wonen. 1,3% heeft ‘anders’ ingevuld.
1.2
Landschapskenmerken van de Purmer
Leeftijd respondenten
Van de respondenten (N=146) geeft 9,6% aan in de categorie ’25-35’ te vallen. 11,6% geeft aan tussen de ‘36-45’ te zijn. Van de respondenten valt het grootste aandeel onder de leeftijdscategorie ’46-55’, zijnde 37,0%. 28,1% van de respondenten geeft aan tussen de ’56-65’ jaar te zijn. 13,7% is ouder dan 65 jaar. Geen van de respondenten geeft aan jonger te zijn dan 25 jaar.
donderdag 21 april 2022
Figuur 1 De Purmer onderzoeksgebied omgevingsgebied enquêtes (Bron: Google Maps)