CConstaterende datWaterland
Koppel je AI →
Document · PDF

373-17 Bijlage Ophaal-Uitgangspuntennotitie Strategische Gebiedsvisie De Purmer.pdf

Raadsvergadering 23 februari 2023, gemeente WaterlandBij agendapunt: Eventuele moties n.a.v. debat over RID 373-16 Gezamenlijke Gebiedsvisie De Purmer (TvN)19.751 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Ophaal- en Uitgangspuntennotitie Strategische Gebiedsvisie De Purmer

Ophaal- en Uitgangspuntennotitie

1

colofon

projectnaam Strategische Gebiedsvisie De Purmer onderdeel Ophaal- en Uitgangspuntennotitie datum 8 december 2022 projectnummer P04408 opdrachtgever Gemeenten EdamVolendam, Purmerend en Waterland projectleider BRO PZu projectteam BRO PZu, TvG

Rhijnspoorplein 38 1018 TX Amsterdam +31 (0)20 506 19 99 info@bro.nl www.bro.nl

Ophaal- en Uitgangspuntennotitie

2

Inhoudsopgave 1

Inleiding

4

2

Onderzoek en analyse

6

3

Klankborden

9

4

Uitgangspunten

12

5

Vervolg

15

Bijlage 1 Communicatie en participatie-verslag Bijlage 2 Miro-sessies 23 en 30 september 2021 Bijlage 3 Expertsessies 12 oktober 2021 Bijlage 4 Expertsessie landbouw 25 maart 2022 Bijlage 5 Enquêteresultaten 21 april 2022

Ophaal- en Uitgangspuntennotitie

3

1

Inleiding

De droogmakerij de Purmer is verdeeld over de gemeenten Edam-Volendam, Purmerend en Waterland. Deze gemeenten wensen gezamenlijk een gebiedsvisie op te stellen voor dit gebied: de Strategische Gebiedsvisie De Purmer (verder: de gebiedsvisie). Doordat de Purmer in de provinciale Omgevingsverordening beleidsmatig ‘open’ is gehouden, dreigt het een verzamelbak te worden voor alle opgaven in de regio. De gebiedsvisie moet voor de lange termijn richting geven en duidelijkheid scheppen voor alle belanghebbenden in en rond dit bijzondere gebied. Zo voeren de gemeenten de regie en worden op voorhand afgewogen keuzes gemaakt om onaangename verrassingen en onwenselijke ontwikkelingen te voorkomen. Omdat de gebiedsvisie zich niet richt op een gehele gemeente maar op een afgebakend gebied binnen drie gemeenten, wordt deze gebiedsvisie vastgesteld als bouwsteen voor op te stellen en te actualiseren omgevingsvisies van de gemeenten. De Purmer heeft verschillende gezichten. Belangrijke vraag is hoe de verschillende gezichten van de Purmer aan elkaar te passen zijn. Daarbij is het essentieel om te verkennen welke synergie hiermee te behalen is. Ofwel, we gaan op zoek naar een manier zodat bedrijvigheid, de

Ophaal- en Uitgangspuntennotitie

woongebieden, de landbouw, de natuur, energie, recreatie, mobiliteit, het landschap en de cultuurhistorie een toegevoegde waarde voor elkaar kunnen zijn, en op die manier de gehele Purmer versterken. Een strategie bedenken hiervoor staat centraal, vandaar de benaming Strategische Gebiedsvisie De Purmer. De gebiedsvisie geeft de toekomstige, mogelijke ontwikkelingsrichting op hoofdlijnen weer van de Purmer. Deze notitie doet verslag van het proces tot nu toe en bepaalt de uitgangspunten op basis waarvan de ontwerp-gebiedsvisie wordt opgesteld.

-

de gemeente Edam-Volendam een ‘Wet Voorkeursrecht Gemeente’ (WVG) op gevestigd. Woningbouwontwikkeling en natuurversterking in het Purmerbos/golfterrein en in Purmer-Zuid-Zuid (samen de ontwikkeling Oostflank).

Proces tot nu toe De gebiedsvisie volgt op de in 2020 uitgevoerde inventarisatie en de daaropvolgende ‘praatplaat’. Dit document betreft een raadsbesluit en vormt het uitgangspunt voor deze gebiedsvisie. Hierin worden zes hoofdthema’s onderscheiden die ook centraal staan in de gebiedsvisie:  Werken / Bedrijvigheid  Woningbouw  Recreatie / Purmerbos  Infrastructuur / Bereikbaarheid  Landbouw / Agrarisch hart  Energie Ook staan hierin de andere lopende trajecten in de Purmer vermeld: Ontwikkeling van een multifunctioneel bedrijventerrein in de noordelijke kop van de Purmer. Hier heeft

4

Deze trajecten vallen binnen de scope van deze gebiedsvisie, maar volgen hun eigen planproces. Een bedrijventerrein en een woongebied drukken in zowel ruimtelijke als in functionele zin een stempel op het gebied, men kan er niet omheen. Daar waar deze ontwikkelingen het buitengebied van de Purmer ontmoeten dienen keuzes te worden gemaakt, waar het gaat over de visuele inpassing, de noodzakelijke infrastructuur en de beleving en beeldkwaliteit in algemene zin. Doorlopende structuren dienen te worden geborgd op het gebied van recreatie (paden), natuur (verbindingszones) en bereikbaarheid (wegen). Aan de start van het visietraject (najaar 2021) is er gewerkt aan een analyse van het gebied en hebben er diverse gesprekken met belanghouders plaatsgevonden. Daar is uitgebreid de tijd voor genomen. Een verslag van dat proces is te vinden in onderhavige notitie en in de bijlagen (overzicht in bijlage 1: communicatie en participatie-visietraject de Purmer, 24 mei 2022).

Reden hiervan is dat, in tegenstelling tot het eerdere voornemen om een Omgevingsvisie te maken, nu gekozen is voor een strategische gebiedsvisie. Immers, twee van de drie gemeenten zijn inmiddels gestart met (de voorbereiding van) hun eigen Omgevingsvisie, inclusief noodzakelijke MER-trajecten voor de ontwikkeling van het woongebied Oostflank en het nieuwe bedrijventerrein in het gebied (de gemeente Waterland beschikt al over een Omgevingsvisie; de gebiedsvisie dient als aanvulling dan wel wijziging op deze Omgevingsvisie, zodra deze wordt herzien richting de Omgevingswet). De gebiedsvisie voor de Purmer biedt bouwstenen in de vorm van een verkenning van het gewenste scenario voor de toekomst van het gebied. Dubbel werk wordt voorkomen, de gebiedsvisie de Purmer vormt een stapsteen richting de Omgevingsvisies van de drie betrokken gemeenten en verbindt de inventarisatie met de verworven kennis over en geluiden uit het gebied.

Vervolg Vanwege het feit dat er tussentijdse fusieverkiezingen zijn gehouden (Purmerend) en raadsverkiezingen in de andere gemeenten is het proces uitgelopen. De vorming van de colleges dienden te worden afgewacht alvorens met de besturen onderhavige notitie kon worden besproken, als opmaat naar de ontwerp-gebiedsvisie. De keuze is uiteindelijk gemaakt om direct na vaststelling van deze notitie verder te gaan met het opstellen van de ontwerp-gebiedsvisie.

Door vaststelling van een gemeente-overstijgende gebiedsvisie wordt commitment gevraagd van de drie gemeenten om rekening te houden met ieders belang, en wordt voorkomen dat voor de verschillende gemeentelijke gebiedsdelen een andere koers wordt gevaren. Voor de toekomst van de Purmer is het van belang vooral de eenheid te bewaren en te gaan voor een duurzame en eenduidige koers.

Ophaal- en Uitgangspuntennotitie

Leeswijzer In het volgende hoofdstuk wordt een korte weerslag gegeven van het uitgevoerde onderzoek naar kenmerken van en planologische randvoordwaarden in het gebied. Vervolgens worden in hoofdstuk 3 de hoofdpunten uit de gehouden participatie- en expertsessies benoemd. In hoofdstuk 4 zijn de uitgangspunten geformuleerd, die leidend zijn voor de op te stellen gebiedsvisie. In het afsluitende hoofdstuk 5 wordt een doorkijk gegeven naar de processtappen die leiden naar de vastgestelde gebiedsvisie.

5

2

Onderzoek en analyse

Belangrijke vertrekpunten voor de gebiedsvisie vormen de identiteit, de ontstaansgeschiedenis en de huidige situatie. De gebiedsvisie wordt daarnaast gebaseerd op gemeentelijk- en regionaal beleid, waarover participatie en besluitvorming heeft plaatsgevonden. Denk bijvoorbeeld aan de gemeentelijke Woonvisies, Mobiliteitsvisies, Voedselvisie Noord-Holland 2030, Omgevingsvisie Noord-Holland 2050, Omgevingsverordening NH2022, Leidraad Landschap en Cultuurhistorie Noord-Holland, Recreatief Grid Laag-Holland, Ruimtelijke Perspectieven Laag-Holland en de Regionale Energie Strategie (RES).

Ontstaansgeschiedenis In 1618 is men begonnen met het droogmalen van het gebied en in 1622 viel de Purmer droog. Vanaf de inpoldering was de Purmer een landbouwgebied. Op de vruchtbare kleigronden van de voormalige zeebodem gedijt de landbouw goed.

Daarnaast vormen de participatieresultaten en diverse werksessies (zie bijlagen voor de verslagen) belangrijke bronnen. Belangrijke meerwaarde van de gebiedsvisie is het in samenhang brengen van al het beleid rondom de leefomgeving en een concretisering daarvan voor de verschillende gebieden. Tenslotte is gekeken naar de trends en ontwikkelingen in de maatschappij, die toekomstig hun weerslag zullen hebben op de Purmer. Hierna volgt een korte weergave van de fase van onderzoek en analyse. In de ontwerp-gebiedsvisie wordt dit uitgebreider opgenomen, we beperken ons nu tot de hoofdlijnen.

Ophaal- en Uitgangspuntennotitie

In de laatste decennia van de 20e eeuw is het westelijke deel van het gebied verstedelijkt. Purmerend heeft twee woonwijken in de Purmer gebouwd, Purmer- Noord en Purmer-Zuid en industrieterrein De Baanstee.

Het oostelijke en zuidelijke deel van de Purmer is het best bewaard gebleven, hier vinden we nog het authentieke landschap van de droogmakerij. Gebiedskarakter Het karakter van de Purmer wordt bepaald door belangrijke identiteitsdragers die de structuren van het landschap bepalen. Aan de randen zijn dit de Ringdijk en de Ringvaart. Binnen de Purmer zijn dat de rechte verkaveling, de watertochten, de lange boerderijlinten met de kenmerkende stolpboerderijen, sloten en bomenrijen. Tussen deze identiteitsdragers vinden we een open landschap met weidse vergezichten. Door dit open karakter worden de identiteitsdragers extra benadrukt in het landschap. Ondanks dat het Purmerbos oorspronkelijk niet een authentiek element is van de droogmakerij, is het in de loop der jaren voor mensen en natuur een bepalend onderdeel van het landschap geworden. Cultuurhistorische erfgoed In en rondom de Purmer liggen cultuurhistorische elementen. Deze geven veel waarden aan het gebied en maken het verhaal van dit bijzondere landschap beleefbaar. Deze cultuurhistorische elementen dragen bij aan de beleving van de Purmer en het omringende gebied. Zo maken de vele historische en monumentale stolpboerderijen de boerderijlinten extra bijzonder. Ook zijn de omringende historische binnensteden met de historische vaarten verbonden vanaf de Ringvaart.

6

Natuurwaarden en aardkundige waarden In en rondom de Purmer zijn ook plekken die een planologische beschermde status hebben als natuurgebied of als plek met aardkundige waarden van de bodem/ ondergrond.

moeten voldoen. De 32 meest waardevolle en kwetsbare landschappen in de provincie zijn aangewezen als Bijzonder Provinciaal Landschap (BPL). De Purmer grenst aan twee van zulke landschappen, te weten het BPL Waterland en het BPL De Zeevang.

Natuur Grote delen van de omliggende veengebieden vormen beschermde natuurgebieden. Deze Natura2000 gebieden ten noorden en ten zuiden van de Purmer zijn verbonden via de ecologische verbindingszone Ringvaart (onderdeel van Natuurnetwerk Nederland, het NNN). Het Purmerbos maakt eveneens onderdeel uit van het NNN.

Leidraad Landschap & Cultuurhistorie (2018) Op grond van de Omgevingsverordening dient de Leidraad Landschap & Cultuurhistorie (2018) betrokken te worden bij de inpassing van een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling in het werkingsgebied Landelijk gebied waar de Purmer onder valt. Zo moet rekening gehouden worden met de ambities en ontwikkelprincipes van het toepasselijke ensemble en van de toepasselijke provinciale structuren. In de Leidraad maakt de droogmakerij de Purmer deel uit van het ensemble Waterland.

Aardkundige waarden In de Purmer zijn twee plekken met aardkundige waarden. In het zuiden ligt het voormalig veenschiereiland De Nes (nabij het dorp Ilpendam). De Nes is een oud laagveen poldertje bij Ilpendam dat al bestond voordat het Purmermeer in het eerste kwart van de 17e eeuw werd drooggemalen. Begin 20e eeuw werd een ontwerp gemaakt om het laagveen in de Nes af te graven. In het oosten ligt een voormalige binnendelta met kleidek, de Ee in de Purmer. Omgevingsverordening provincie Noord-Holland De Omgevingsverordening NH2020 biedt regels voor de fysieke leefomgeving en stelt regels waar gemeentelijke omgevingsplannen en ruimtelijke ontwikkelingen aan

Ophaal- en Uitgangspuntennotitie

De kernwaarden van dit ensemble zijn:  de landschappelijke karakteristiek: de landschapstypen en de belangrijkste kenmerken van deze landschappen.  openheid en ruimtebeleving: de beleving van de vrije open ruimte, de horizon en de oriëntatiepunten.  de ruimtelijke dragers: de driedimensionale structuren en lijnen die in het (vlakke) landschap het beeld bepalen en begrenzen. Denk hierbij aan bebouwingslinten, bomenlanen en dijken.

Linten zijn onlosmakelijk verbonden met het Noord-Hollandse landschap. Elk lint heeft een ‘structuurdrager’ waaraan het lint is gegroeid, meestal een dijk, een weg, een kanaal of een vaart. Er zijn drie soorten linten: in het aaneengesloten dorpslint bevindt zich vaak het hart van een dorp. Er is beperkt zicht op het achterliggende landschap. Het open lint heeft meer ruimte tussen de bebouwing en relatief veel onbebouwde ruimte. Er zijn bredere doorzichten tussen de bebouwing naar het landschap. In het agrarisch lint overheerst het landschap; de bebouwing staat verspreid, soms op regelmatige en soms op onregelmatige afstand. Binnen de Purmer is sprake van twee lintstructuren, de Oosterweg en de Westerweg. Hiervan is de Oosterweg als open/agrarisch lint nog het meest gaaf en waardevol en daarmee behoudenswaardig. De linten zijn aan verandering onderhevig (door bijvoorbeeld inbreiding, schaalvergroting e.d.). Essentieel voor de kwaliteit van het NoordHollandse landschap is dat de veranderingen in de linten gepaard gaan met behoud, en liefst versterking, van de kwaliteit en identiteit ervan. Zienswijzen op de Omgevingsverordening De drie gemeenten hebben, individueel of in MRA Zaanstreek-Waterland-verband, zienswijzen ingediend op herzieningen van de Omgevingsverordening NH2020 en 2022.

7

Samengevat betroffen die zienswijzen onder meer de effecten die volgen uit de werkingsgebieden MRA Landelijk Gebied en Bijzonder Provinciaal Landschap daar waar het gaat om toevoegen van nieuwe burgerwoningen (al dan niet door splitsing), de regelingen voor transformatie van (bedrijfs)percelen in linten en percelen van voormalige agrarische bedrijven inclusief het vereveningsfonds.

Ophaal- en Uitgangspuntennotitie

8

3

Klankborden

Dit eerste deel van het visietraject stond vooral in het teken van ophalen van informatie, zowel binnen de ambtelijke organisaties van de drie betrokken gemeenten als bij de ketenpartners en (overige) belanghebbende georganiseerde partijen. De ketenpartners die in de gelegenheid werden gesteld om te participeren zijn de provincie Noord-Holland, VOWA ondernemers regio Waterland, De Purmerendse Regio Ondernemers, LTO Noord afdeling Groot-Waterland, dorpsraad Purmer Belang, dorpsraad Ilpendam, Behoud Boeren Waterland, Vereniging Water, Land en Dijken, de Natuur- en milieufederatie, Ondernemend Waterland, MRA, Hoogheemraadschap Hollands Noorder Kwartier, Staatsbosbeheer, Recreatieschap Twiske – Waterland, de Veiligheidsregio Zaanstreek Waterland en de Vervoerregio. In twee sessies is input opgehaald in zogenaamde MIRO¬sessies (zie bijlage 2a en 2b), op respectievelijk 23 en 30 september 2021. MIRO is een digitaal whiteboard, met als voordeel dat met een hele groep tegelijkertijd in hetzelfde brainstormbord kan worden gewerkt. Niet alle partijen hebben daadwerkelijk een bijdrage geleverd dan wel kunnen leveren, maar bij de ter visielegging van de ontwerp-gebiedsvisie zullen deze partijen worden uitgenodigd om te reageren op de dan voorliggende ontwerpgebiedsvisie. Vervolgens zijn er expertsessie gehouden, zowel ambtelijk als met ketenpartners. Dit geschiedde in

Ophaal- en Uitgangspuntennotitie

oktober 2021 en in maart 2022 (landbouwsector). Hierna is gesproken met de diverse ingezetenen van het gebied De Purmer tijdens inloopsessies in het voorjaar van 2022, met de agrariërs is tenslotte nog eens apart gesproken. Uit deze laatste sessie is echter weinig input vergaard, er werd met name benadrukt dat men het qua gebruik van de droogmakerij graag houdt zoals het is.

Uitgaand van de verschillende thematische invalshoeken is hierna samengevat welke meningen gedeeld worden over de toekomst van het gebied de Purmer. De opgenomen quotes zijn van bewoners en omwonenden van de Purmer; deze zijn opgetekend in de gehouden enquête (gedurende maart en april gehouden, zie bijlage 3). Recreatie Kansrijk is het creëren van een recreatief fietsnetwerk in de Purmer, waarbij optimaal genoten kan worden van de kwaliteiten van het gebied (openheid, rust, groen) en waarbij verbindingen worden gelegd met de verschillende historische kernen enerzijds en de stations van Purmerend anderzijds. ‘Behoud de openheid waar het nog kan, de historische linten, de dijken die boven het land uitsteken als bescherming en noodzaak tegen het water’

Door het gesprek aan te gaan kon uit eerste hand ieders mening worden opgetekend. Vanuit de verschillende participatieronden is er een redelijk uniform beeld ontstaan over de kansen en bedreigingen binnen de Purmer en zijn er verschillende uitgangspunten voor het vervolg vastgelegd.

Er is geen directe behoefte aan meer verblijfsrecreatie in het gebied of aanvullende dagrecreatieve voorzieningen, echter pleisterplaatsen in de vorm van nieuwe horeca wordt als kans gezien, zeker waar knooppunten ontstaan in het netwerk van fietspaden en waterwegen. Verkeersveiligheid voor het recreatieve verkeer wordt algemeen als aandachtspunt gezien, dit vanwege de smalle wegen en het noodgedwongen mengen van verkeer op die wegen.

9

Agrarische sector Hoewel er veel agrariërs zijn die aangeven dat ze het liefst zien dat het blijft zoals het is, wordt door met name deskundigen aangegeven dat er kansen liggen voor nieuwe vormen van landbouw, waarbij kleinschaligheid (passend bij het historische verkavelingspatroon) en meer grondgebonden land- en tuinbouw naast veeteelt (gezien de goede bodemkwaliteit) passend zijn binnen een systeem van korte ketens en biologische gewassenteelt. In de Purmer en andere droogmakerijen in Laag-Holland wordt steeds meer ingezet op een omschakeling van eenzijdige gespecialiseerde voedselproductie (zuivel/veeteelt) voor de wereldmarkt naar veelzijdige voedselproductie voor de regio. Sowieso dient er rust te komen voor de agrariërs in een tijd waarin vele internationale problemen op de sector worden afgewenteld. Verbreding van de landbouw is mogelijk, echter het is niet alleen de oplossing om te komen tot een florerende bedrijfsvoering. ‘Het landbouwgebied is nu een monocultuur en hierdoor eentonig. Maak het voor de boeren aantrekkelijk om er een gevarieerd landschap van te maken met een hogere biodiversiteit’ De mogelijkheid van het ontwikkelen van een extra woning op het boerenerf (ten behoeve van de ouders) wordt als kans gezien om de opvolging van het boerenbedrijf te

Ophaal- en Uitgangspuntennotitie

kunnen faciliteren. Ook kan gedacht worden aan aanpalende functies zoals een zorgwoning en/of een woning voor het verlenen van mantelzorg. Infrastructuur Met het opwaarderen en/of de aanleg van nieuwe (snel)fietsroutes tussen de stations in Purmerend naar het ‘achterland’ en de plaatsen Edam, Volendam, Katwoude en Monnickendam kan ingezet worden op verduurzaming van de mobiliteit. Ook stimuleert dit het bewegen en dus de gezondheid van bewoners. ‘Wat ook een mooi idee is om langs de hele Purmerringdijk, dus langs de ringvaart, een mooi fietspad aan te leggen die in verbinding staat met het Purmerbos’ Zorgen zijn er voor de ontsluiting van de nieuwe ontwikkelingen Bedrijventerrein Edam-Volendam aan de noordzijde van de Purmer alsmede de ontwikkeling Oostflank; de smalle landbouwwegen binnen de Purmer zijn niet geschikt om meer verkeer af te kunnen wikkelen van het te bebouwen gebied. In dit verband zijn er ook zorgen uitgesproken over de eventuele komst van een nieuw voetbalstadion in het gebied, dat zou veel te veel druk geven op het gebied qua infrastructuur, verkeersaanbod en overige (geluids-)overlast.

Natuur en landschap De groene lanen in de Purmer vormen beeldbepalende ecologische structuren in de polder. Deze vormen verbindingen met omliggende groen- en natuurgebieden en kunnen worden aangegrepen voor verdere versterking van het natuurnetwerk. Het Purmerbos heeft naast een recreatieve functie ook een ecologische functie. Door het bosareaal te vergroten kunnen delen van het Purmerbos meer een natuurfunctie krijgen en andere delen (blijvend) een recreatieve functie. Daarnaast kan het bos gebruikt worden in de bouwsector. ‘Ik realiseer dat er woningnood is, maar laat Purmerend /Beemster/Purmer enigszins zijn karakter behouden.” Het zuidelijk deel van de Purmer is natter dan andere delen, daar kan een groen/blauwe ontwikkeling goed worden ingepast. Ook de boezemvaart en de boezemdijken vormen een groene verbinding aan de rand van de Purmer die gerespecteerd dient te worden en als aanleiding kan worden gezien voor het toevoegen van groene gebieden. Het groene aanzicht van de Purmer wordt algemeen als kwaliteit gezien. De toekomstige ontwikkelingen zoals het bedrijventerrein en het woongebied Oostflank kunnen dat beeld verstoren. Ingestoken dient te worden op het zo goed mogelijk integreren van deze ontwikkelingen in

10

het landschap. Dit biedt ook kansen om het groen naar binnen te halen in het te bebouwen gebied. De ontwikkelingen zelf zouden dus meer natuurinclusief moeten worden gebouwd. ‘Je kan alles volbouwen, maar weg is weg. Sommig erfgoed verdient het om behouden te blijven’ Tenslotte wordt de agrarische sector als hoeder van het landschap gezien en als belangrijke aanjager voor het verder vergroenen van het landelijke gebied. Meer diversiteit in de soorten landbouw en kleinschaligheid van de percellering zullen daarbij de ecologische kansen vergroten Bedrijvigheid Vrees bestaat voor de ‘verdozing’ van de noordkop van de Purmer door de ontwikkeling van het bedrijventerrein van Edam-Volendam. Daarbij wordt ook de eventuele komst van een sportaccommodatie/stadion genoemd, dat ruimtelijk maar ook functioneel (qua verkeer) grote, negatieve impact zou kunnen hebben op de omgeving. Bedrijvigheid aan de linten dient zich te beperken tot agrarische bedrijven en kleinschalige dienstverlening en/of ambachtelijke bedrijven, in elk geval bedrijven die weinig (zwaar) verkeer oproepen.

Ophaal- en Uitgangspuntennotitie

Woningbouw Er is begrip voor het feit dat er woningbouw dient te worden gerealiseerd om de woningnood (enigszins) te lenigen. Dit dient evenwel te geschieden met respect voor het landschap van de Purmer, maar ook voor het Purmerbos. Bij woningbouw dient er bijzondere aandacht uit te gaan naar de ontsluiting van de toekomstige woningen. Voorkomen dient te worden dat de bestaande landbouwwegen dichtslibben door teveel bestemmingsverkeer. Deze wegen vormen nu al een probleem (conflicten tussen autoverkeer, landbouwverkeer en fietsverkeer) en zijn daar in het geheel niet op berekend. Woningbouw binnen het agrarische deel van de Purmer dient te worden beperkt tot het toestaan van tweede woningen op boerenerven, al of niet ten behoeve van het kunnen verlenen van mantelzorg of voor andere bijzondere doelgroepen.

herontwikkeling van buitenplaats Ilpenstein, in combinatie met woningbouw en recreatieve voorzieningen. Dit betreft nog een studie. Energie Bij nieuwbouwontwikkelingen dient ingezet worden op energieneutraliteit; beter nog is dat deze ontwikkelingen zelfs energiepositief worden, zodat de functies meer energie opleveren dan dat ze gebruiken. Kansrijk binnen de Purmer is vooral de opwekking van wind- en zonneenergie voor de eigen behoefte. Vooral door het plaatsen van zonnepanelen op daken van (agrarische) bedrijven en woningen en het toestaan van kleine windmolens tot 15 meter hoogte op agrarische percelen worden genoemd.

‘Behoud alstublieft het kleine beetje groen wat we hebben, het is bewezen dat dit goed is voor mens en dier. Er moeten plekken blijven om heen te gaan om te ontsnappen aan de dichtbevolkte gebieden’ Grootschalige woonontwikkelingen (buiten die in de Oostflank) dienen sowieso te worden uitgesloten in dit gebied, behoudens een ontwikkeling aan de zuidzijde van de Purmer, nabij Ilpendam. Hier spelen ideeën voor de

11

4

Uitgangspunten

Met voorgaande input vanuit het onderzoek, de analyse en de reacties uit de verschillende expert- en participatieronden zijn we gekomen tot de volgende uitgangspunten. Deze uitgangspunten worden hierna uitgewerkt in de op de stellen ontwerp-Gebiedsvisie De Purmer. De opsomming is gestructureerd volgens de inhoudsopgave van de inventarisatie, plus het aspect natuur en landschap, omdat dit belangrijk ingrediënt vormt voor de op te stellen gebiedsvisie. Naast deze uitgangspunten wordt ook aangeven welke zaken niet worden meegenomen, aangezien deze strijdig zijn met de beleidsuitgangspunten van de gemeente en/of provincie. Recreatie/Purmerbos 1. Aanleggen c.q. completeren van een recreatief fietsnetwerk. 2. Buitenplaats Ilpenstein biedt kansen voor een museum, als startpunt van fiets- en wandelroutes, voor ambachten en horeca. 3. Verbindt het Purmerbos met De Purmer in de beleving, maar ook in de betekenis, zodat het minder op zichzelf staat. 4. Pleisterplaatsen in de vorm van nieuwe horeca, zeker waar knooppunten ontstaan in het netwerk van fietspaden en waterwegen.

Ophaal- en Uitgangspuntennotitie

Wat niet wordt meegenomen uit de participatie: 1. Meer verblijfsrecreatie en kampeerplekken bij de boerderij toevoegen, met name waar dat buiten het agrarisch bouwperceel treedt. Landbouw/agrarische hart 1. Schaalverkleining en meer biologisch landbouw, gericht op de lokale markt. 2. Meer aandacht voor biodiversiteit. 3. Breng mensen dichterbij de natuur door ze mee te laten doen met kleine landbouw of kleinschalige (laag)fruitteelt, zonder afscheidende hagen. 4. Duidelijkheid geven over de toekomst van de gebieden voor de landbouw, om investeringen te kunnen doen en om in te spelen op toekomstige verbrede landbouwactiviteiten. 5. Meervoudig gebruik van de huidige boerderijpercelen mogelijk maken. 6. Nevenactiviteiten op de huidige (agrarische) bedrijfspercelen mogelijk maken in het verlengde van het agrarische hoofdgebruik en daarvoor ook planologische ruimte bieden. 7. Toestaan van tweede woningen op bestaande boerenerven, al of niet ten behoeve van het kunnen verlenen van tijdelijke mantelzorg of voor andere bijzondere doelgroepen.

12

8. Inzetten op een omschakeling van eenzijdige gespecialiseerde voedselproductie (zuivel/veeteelt) voor de wereldmarkt naar veelzijdige voedselproductie voor de regio. Wat niet wordt meegenomen uit de participatie: 1. Synergie in vergroten van het Purmerbos en de landbouw die daarmee samenwerkt in beheer en alternatieve teelt, bijvoorbeeld in de vorm van een voedselbos. 2. Alles laten zoals het nu is c.q. het gebied op slot zetten. Infrastructuur/Bereikbaarheid 1. Opwaarderen, doortrekken en/of aanleggen van nieuwe (snel)fietsroutes tussen de stations in Purmerend naar het ‘achterland’ en de plaatsen Edam, Volendam, Katwoude en Monnickendam. 2. Zorgdragen voor een goede ontsluiting van de nieuwe ontwikkelingen Bedrijventerrein Edam-Volendam aan de noordzijde van de Purmer alsmede van de ontwikkeling Oostflank, om dichtslibben van de bestaande wegen in de Purmer te voorkomen. 3. Sluipverkeer zoveel als mogelijk voorkomen. Wat niet wordt meegenomen uit de participatie: 1. Beperkingen opleggen op alle vrachtwagens in de Purmer (bestemmingsverkeer).

Ophaal- en Uitgangspuntennotitie

Natuur en landschap 1. De groene lanen en het open lint van de Oosterweg handhaven en versterken als dragers van het natuurnetwerk. 2. Zorgvuldig inpassen van de grootschalige ontwikkelingen (bedrijventerrein, woongebieden). 3. Meer diversiteit in de soorten landbouw en kleinschaligheid van de percellering, passend binnen het cultuurlandschappelijke karakter van de Purmer, om ecologische kansen te vergroten. Werken/bedrijvigheid 1. Bedrijvigheid aan de agrarische linten dient zich te beperken tot de huidige agrarische bedrijfspercelen en kleinschalige dienstverlening en/of ambachtelijke bedrijven, in elk geval bedrijven die weinig (zwaar) verkeer oproepen. 2. Grootschalige bedrijvigheid in De Purmer is vooral gericht op verplaatsing van bedrijvigheid en economische groei met dito grotere ruimtevraag. 3. Ter compensatie van de toename van hemelwater wordt oppervlaktewater opgevangen in hetzelfde peilgebied. Wat niet wordt meegenomen uit de participatie: 1. Eventuele komst van een sportaccommodatie/stadion bij voorbaat uitsluiten vanwege te grote en negatieve impact op de omgeving.

13

Woningbouw 1. Woningbouw toestaan ter plaatse van de Oostflank, met respect voor het landschap van de Purmer en met inpassing van het Purmerbos. 2. Grootschalige woonontwikkelingen (buiten die van de Oostflank) uitsluiten, behoudens - onder voorwaarden - de eventuele ontwikkeling van buitenplaats Ilpenstein nabij Ilpendam. Wat niet wordt meegenomen uit de participatie: 1. Woningbouw in landelijk Purmer (behoudens bovenvermelde ontwikkelingen) die leidt tot aantasting van het landschap en van de vergezichten. Energie 1. Onderzoeken van mogelijkheden voor opwekking van windenergie, door het plaatsen van kleine windmolens niet groter dan 15 m. ashoogte, uitsluitend op agrarische erven. 2. Stimuleren van opwekking van zonne-energie door het plaatsen van zonnepanelen op daken van (agrarische) gebouwen. 3. Ontwikkelen van een energiepositieve woonwijk in Purmerend en een energiepositief bedrijventerrein in Edam-Volendam. 4. In De Purmer de verbinding leggen tussen de bron en de meeste gebruikers (woningen of bedrijven) via het stadsverwarmingsnet van Purmerend. 5. Geen zonneweides toestaan op agrarische weilanden.

Ophaal- en Uitgangspuntennotitie

14

5

Vervolg

Na de fase van deze uitgangspunten volgt de fase van het opstellen van de ontwerp-gebiedsvisie. Daarvoor nemen we de tijd tot februari 2023. Na bestuurlijke afstemming en politieke terugkoppeling wordt deze ontwerp-gebiedsvisie voor eenieder ter visie gelegd (voorjaar 2023), waarna eventuele zienswijzen worden verwerkt en er een gebiedsvisie ter vaststelling aan de gemeenteraden wordt aangeboden, vlak na de zomer van 2023.

Ophaal- en Uitgangspuntennotitie

15

Bijlage 1 Communicatie en participatie-verslag

Ophaal- en Uitgangspuntennotitie

17

MEMO Aan

Gemeenten Purmerend, Edam-Volendam en Waterland

Van

Beaumont Communicatie & Management

Datum

24 mei 2022

Onderwerp

Meedenken: Communicatie en participatie omgevingsvisie de Purmer

Communicatie en participatie omgevingsvisie de Purmer September 2021 t/m april 2022 De gemeenten Purmerend, Edam-Volendam en Waterland werken sinds de zomer 2021 samen aan een omgevingsvisie voor de Purmer. Deze visie geeft in grote lijnen de ontwikkeling aan van de Purmer tot 2040. Vertegenwoordigers van onder andere de boeren en tuinders, ondernemers, het waterschap en de provincie dachten eind 2021 en begin 2022 mee. In april konden bewoners en ondernemers meedenken tijdens de inloopavonden en via de online enquête.

Overzicht meedenk momenten omgevingsvisie De Purmer •

September 2021: online participatiesessie op 23 september met ambtelijke vertegenwoordiging vanuit de drie gemeenten.

•

September 2021: online participatiesessie op 30 september met ketenpartners. Dit zijn vertegenwoordigers van: o verenigingen uit het gebied: VOWA ondernemers regio Waterland, LTO Noord, Dorpsraad Ilpendam, Ondernemend Waterland, Buitenplaats Ilpendam.

1 Beaumont Communicatie & Management Onderwerp: Impressie en resultaten communicatie & participatie omgevingsvisie de Purmer, versie mei 2022

o

andere organisaties uit het gebied: Gemeente Edam-Volendam, Gemeente Purmerend, Gemeente Waterland, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, Provincie Noord-Holland, Recreatie Noord Holland en Staatsbosbeheer.

•

December 2021: vier online expertsessies op 16 december met professionals rondom onderstaande thema’s: o Recreatie en Purmerbos. Deelnemers waren vertegenwoordigers van Gemeente Edam-Volendam, Gemeente Purmerend, Gemeente Waterland, Fietsersbond, Provincie Noord-Holland, Recreatieschap Twiske-Waterland en Staatsbosbeheer. o Bereikbaarheid en infrastructuur. Deelnemers waren vertegenwoordigers van: Gemeente Edam-Volendam, Gemeente Purmerend, Gemeente Waterland, Fietsersbond, Metropoolregio Amsterdam, Provincie Noord-Holland, Recreatieschap Twiske-Waterland en Staatsbosbeheer. o Energietransitie. Deelnemers waren vertegenwoordigers van: Gemeente EdamVolendam, Gemeente Purmerend, Gemeente Waterland, Omgevingsdienst IJmond, Provincie Noord-Holland en Natuur- en Milieudefensie. o Landschap, groen en water. Deelnemers waren vertegenwoordigers van: Gemeente Edam-Volendam, Gemeente Purmerend, Gemeente Waterland, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en Recreatieschap TwiskeWaterland.

•

Maart 2022: offline expertsessie op 25 maart met professionals rondom het thema Landbouw. Deelnemers waren vertegenwoordigers van: o Gemeente Edam-Volendam, Gemeente Purmerend, Gemeente Waterland, Louis Bolk Instituut, provincie Noord-Holland, LTO Noord en diverse agrarische ondernemers uit de Purmer.

•

April 2022: offline meedenksessie op 6 april met agrariërs uit het gebied. • April 2022: brede inloopavonden op 7 en 12 april voor inwoners en direct omwonenden van de Purmer.

2 Beaumont Communicatie & Management Onderwerp: Impressie en resultaten communicatie & participatie omgevingsvisie de Purmer, versie mei 2022

Communicatiemiddelen en aantallen Om aandacht te vragen voor de bijeenkomsten en de online enquête zijn verschillende communicatiemiddelen ingezet gedurende het participatietraject. Hieronder een opsomming van de middelen die zijn ingezet ten behoeve van de externe communicatie over het visietraject de Purmer. • Nieuwsbericht met oproep om naar bijeenkomst te komen en de online enquête in te vullen. In de tabel hieronder een opsomming van de verspreiding per gemeente. Gemeente Waterland • 21 maart, publicatie nieuwsbericht website • 24 maart, publicatie Streekblad • 25 maart, publicatie socials, 1.8k bereikte personen, 198 betrokken, 13 reacties, 4 deelacties • 1 april, reminder socials, 860 bereikte personen, 8 betrokken Gemeente Edam-Volendam • 21 maart, publicatie nieuwsbericht website, paginaweergave niet beschikbaar • 23 maart, publicatie NiVo • 28 maart, publicatie Stadskrant • 29 maart, publicatie Uitkomst, oplage 13.500 stuks • 25 maart, publicatie socials, 2.2K bereikte personen, 84 betrokken, 8 reacties, 3 deelacties Gemeente Purmerend • 23 maart, publicatie nieuwsbericht website, 787 keer bekeken (703 unieke bezoekers) • 24 maart, publicatie Facebook, 5.7 bereikte personen, 878 betrokken, 17 reacties, 10 deelacties • 24 maart, publicatie Twitter, 729 weergaven, 60 interacties, 3 deelacties • 25 maart, wekelijkse nieuwsbrief met 3100 ontvangers, 48 keer doorgeklikt

naar nieuwsbericht • Publicatie Purmerends Nieuwsblad, oplage 39.100 stuks

3 Beaumont Communicatie & Management Onderwerp: Impressie en resultaten communicatie & participatie omgevingsvisie de Purmer, versie mei 2022

• Uitnodiging agrariërs: per post verstuurd naar 38 agrariërs • Uitnodiging inwoners: per post verstuurd naar 447 inwoners en direct omwonenden van De Purmer • Bezoekers bijeenkomst agrariërs: totaal 8 agrariërs • Bezoekers inloopbijeenkomsten inwoners: totaal 120 bezoekers verdeeld over 2 dagen • Ingevulde enquêtes (online en offline tijdens bijeenkomsten): totaal 146 keer ingevuld

• Projectwebsite www.broproject.nl/depurmer: 1022 keer bekeken

4 Beaumont Communicatie & Management Onderwerp: Impressie en resultaten communicatie & participatie omgevingsvisie de Purmer, versie mei 2022

Bijlage 2 Miro-sessies 23 en 30 september 2021

Ophaal- en Uitgangspuntennotitie

18

Bijeenkomst 23 september 2021 De Purmer

Het verslag De Miro-​borden van de online bijeenkomst op donderdag 30 september van 15.00 tot 17.00 uur

1 - Inventarisatie | Wonen + Recreatie

20 min

WONEN | Wat we nu weten

RECREATIE | Wat we nu weten

Ontwikkeling woningen t.p.v. het golfterrein en Purmerend Zuid-​Zuid Realiseren van gevarieerde woonmilieus

Golfterrein Oranje is bestaand gebied. Grote nieuwe ontwikkelingen worden opgenomen in Omgevingsvisie

WONEN Welke cruciale informatie ontbreekt? Purmer Zuid Zuid

1.500 woningen (Kan uitkomen op 4.000 woningen dan hele golfterrein gebruikt)

Betaalbaar wonen speelt heel erg

Purmerend: Dit moet echt iets bijzonders zijn. Hoge eisen aan groen, kwaliteit en houtbouw

We willen mensen heel erg verleiden met fietsverbindingen

Woningbouw op golfterrein moet ondersteunen en bijdragen aan kwaliteit voor Purmer Noord

Meerdere maneges voetballen, handboogschieten

Wat voor woningen zijn er nu al?

Er zijn ook woningen aan de andere kant van de dijken en boerenbedrijven

Verschil tussen bestaande en nieuwe woningen

EV > hoe functioneert zo'n kern als Purmer?

Langs de Westerweg maar ook langs de Oosterweg minder agrarische bedrijvigheid. Maar wel bewoning met bedrijven

Golfterrein heeft in huis ook bedrijven zitten

Op de Oosterweg is er verkleuring en nevenbedirjven

In Ilpendam in het lint langs de Ringvaart zijn veel woningen die uitkijken over de Purmer

Bestaande woningbouw ook benoemen

Purmer is eigen kern / woonlint

Agrarisch woonlint Purmer heeft net als andere kleine dorpen moeite met voorzieningenniveau en kansen voor starters en jonge gezinnen. Streven naar minimaal 1 plek van samenkomst

Purmerbuurtje was lang een eigen gemeenschap, mar door laatste nieuwbouw en andere bewoners verandert dit van karakter

Er liggen ook woonboten in de ringvaart rondom de Purmer

Ontwikkelingen: transformatie van agrarische doeleinden naar (zorg)wonen

Er zijn veel recreatieve functies en sporten in de Purmer

Verbetering van de toeristische infrastructuur Kwaliteitsverbetering van het Purmerbos gericht op bovenlokale functie Verbetering biodiversiteit van het Purmerbos Het Purmerbos als productiebos, als recreatieverbinding en als natuurverbinding

RECREATIE Welke cruciale informatie ontbreekt? Moet de visie zich niet beperken tot alles wat nu groen is?

Recreatie bestaat vooral fietsen en wandelen

Wezenlijke info over vervoer en verkeer ontbreekt m.b.t. Nieuwe ontwikkelingen

Wandel knooppunten-​ routes en wandelknoop-​ puntenroutes door de Purmer

Nevenactiviteiten toestaan bij agrarische hoofdactiviteit die recreatie kan versterken

Doorgeleiding Purmerbos met recreatie (fietspad ed.) richting toekomstige uitbreiding industrie in de Purmer

Purmerbos heeft hele grote potentie; uitbreiden dmv recreatief netwerk richting oosten?

Zorg dat de groene geleding doorgetrokken wordt richting het nieuwe bedrijventerrein in Purmer

Er is geen horeca in de Purmer en dat heeft wel invloed op de recreatie

Ruiterpaden in het Purmerbos en Purmere zijn ook doorgetrokken naar het Twiske

Voor toerisme en recreatie behouden van bestaande stolpen/toegang/ bruggen

Voetbal van Volendam naar Purmer?

Ruimte in Purmer voor biodiversiteit. Men doet dit al met zaaimengsels langs de akkers

Purmerebos is voor de helft hondenlosloopgebied en alles wat daar an kan worden opgehangen aan activiteiten vindt er ook plaats

Op dit moment in meer of mindere mate een recreatief fietspad/as van Edam naar Kwadijk vv, dwars door werkgebied Baanstee Noord en potentiële nieuwe werkterrein Volendam

Varen rond de Purmer

2 - Kansen en bedreigingen | Wonen + Recreatie WONEN | Kansen (realistisch)

20 min

RECREATIE | Kansen (realistisch)

Binnen de mogelijkheden van mobiliteit, ontwikkeling Golfterrein Purmerend. Anders andere vormen van mobiliteit onderzoeken

Op golfterrein kans voor kwalitatieve groene woonbebouwing; kansen voor met name doelgroep senioren (groene omgeving)

Op golfterrein kans voor kwalitatieve groene woonbebouwing; kansen voor met name doelgroep senioren (groene omgeving)

Wandelpad op Purmerringdijk koppelen met bospaden

Koppeling fietspaden bos richting fietspaden richting Edam-​ Volendam

Doortrekken bospaden/ fietspaden

Kansen zijn beperkt voor inwoners van buite de Purmer omdat de bereikbaarheid van het gebied een grens heeft

Kansen: Purmerbos doortrekken naar oosten en noorden en koppelen met bestaande recreatieve structuren zoals verbinding Kwadijk-​Edam en tunnel naar Volendam

Doorgeleding bos doortrekking richting Edam-​ Volendam richting toekomstig bedrijventerrein in Purmer

Kansen: RKAV icm FC / evenementen-​ locatie in nieuw stadion

Woonakkoord Noord-​Holland is leidend voor de kansen

Leefbaarheid woonlint Purmer verbeteren; (verkeers-)veiligheid, plek van samenkomst, agrariers ondersteunen

Er komt een nota lintbebouwing maar er is ook nog veel cultuurhistorie die bewaard moet worden

Bospaden (fietspaden en wandelpaden) in dit gebied verbinden met paden Edam-​Volendam voor toekomstige bewoners

In Purmerbos ruimte voor horeca (terrasje)

Maar alles kan nog wel geïntensiveerd worden, en dat kan juist in samenhang met de agrarische en recreatieve bedrijven die er nu al zitten

Bospaden (fiets en voetverkeer) doortrekking richting paden Edam-​Volendam

Kansen: Snelfiets-​ verbindingen oost-​west

Het zou mooi zijn een goede OV-​verbinding richting het bos te realiseren

Een recreatieve voorziening als speeltuin, horeca in het bos zou een welkome toevoeging zijn

Kans: Maar wel geweldige kans om echt nieuwe groene woonmilieus te realiseren

Verder dus Golfterreinen Purmer Zuid Zuid

Kans voor duurzame bouw conform woonakkoord

Kansen wonen: doortrekking noord-​zuidlijn (metro)

Goede koppeling van agrarisch gebied met het bosgebied qua biodiversiteit (samenwerking gemeente met agrariërs)

In het Purmerbos zijn wel kansen zoals leereffecten voor Purmerbos, blote voetenpad, kleine simpele camping e.d maar het beheer is hier de bottleneck

Kansen: (Er)vaarbaarheid Purmerringvaart

WONEN | Bedreigingen

RECREATIE | Bedreigingen

Bedreiging is ontoereikendheid infrastructuur

De N244 moet vlot doorstromen en nieuwe aantakkingen daarop kunnen dus niet

Het bestaande openbaar vervoer raakt overbelast

Dure oplossingen en betaalbaar wonen is wel het hoofddoel in de regio

Bedreiging: grondspeculatie

Grote aantallen woningen is moeilijk inpasbaar gelet op ruimtelijke kwaliteit Purmer

Bedreiging: Dichtzetten woonlint, verlaten van agrarische identiteit in dorpslint, voorzieningen

Voor Edam-​volendam is de N247 ook van groot belang. Deze loopt nu compleet vol. Met deze woonbebouwing wordt e.e.a. Een groot probleem v.w.b. Doorstroombaarheid verkeer (dus niet alleen N244). In de praktijk zoek men zijn weg naar of de N244 of de N247

Bedreiging: Woonboten Purmerringvaart

Er moeten dus bij grote woningaantallen echt crucial besluiten worden genomen over verkeerszaken (vb doortrekking noord-​ zuidlijn)

Er is behoorlijk veel weerstand tegen nieuwbouw. Participatie

Hele ingewikkelde puzzels qua bereikbaarheid

Bedreigingen: Verkeers-​ veiligheid

Auto/aantrekkende werking bij verder intensivering recreatie en dat gaat iets doen moet de verkeersveiligheid

Voor het groene agrarische gebied is de boer de beheerder. Nevenactiviteiten toestaan zorgt er voor dat deze zijn bestaan kan blijven behouden. Echter bijvoorbeeld het ongebreideld toestaan van kamperen bij de Boer tast het landschap en gebruikskwaliteit aan

Bedreigingen: Dichtslibben openheid landschap (denk aan camping oid)

As er niet genoeg boeren meer zijn wordt het beheer vanhet agrarische land wat zo kenmekkend is voor de Purmer bedreigd. Nu al bij bedrijfsbeëindiging veel splitisingen va land en woning

De verkeersveiligheid van de krappe boerenwegen (Oosterweg en Edammerweg) komt in het geding bij hoger recreatief gebruik

Particuliere eigendom, vaak geen financiële drager

Behoud van agrarische gebied en openheid van het landschap. Karakteristiek behouden.

Sommige boerenbedrijven stoppen er mee. Je ziet daar andere slechte ontwikkelingen ontstaan door andere bedrijfsactiviteiten (voorbeeld autoreparatie) e.d.

Door de openheid en orthogonale structuur is interessant recreatieve mogelijkheden beperkt

3 - Innovaties | Wonen + Recreatie WONEN Welke innovaties spelen in het thema Wonen?

Houtbouw

gemeenschap pelijk groen in verhouding tot privaat groen wordt anders

Energiezuinige woningen; zelf voorzienend

Energie neutraal, klimaatbestendig

Vergrijzing: specifieke woonmilieus

Houtbouw, houtbouw, houtbouw :) Worden die

Meer op specifieke doelgroepen ± knarrenhofjes, e.d.

meer werken thuis vraagt niet alleen iets van de plattegrond maar doet ook iets met buurtgevoel

bossen ook opnieuw geplant?

Energiecentrale.

Wonen dichtbij werken ivm vervoers-​ bewegingen

Bij zeespiegelstijging komt het water van onderop we lange termijn, maar dat is eigenlijk vooral een bedreiging want we weten nog niet hoe we daar technisch goed op kunnen reageren

Verwarmen van woningen: Stadsverwarming doortrekken/ warmte uit afvalwater TEA

Meer werken thuis leidt ook nogal eens tot méér vervoersbewegingen , bezoek leveranciers e.d.

Bij grote woningbouw-​ plannen kom je ook in problemen met bedrijventerrein die vergroot gaat worden ivm overlast

Systeembouw

Kinderen blijven langer thuis wonen, dus meer auto's

Klimaatadaptatie. Niet alleen vanwege hittestress is een groene bedekkende omgeving nodig. Maar ook qua overlast water. Wateropvang moet goed geregeld zijn en is een uitdaging omdat dit het laagste gebied is (voormalige drooggemaakte polder).

Plastics verwerken in huizen; piepschuim huizen ipv houtbouw. Dan doe je echt iets aan duurzaamheid (plastics uit oceanen e.d.)

Uitdaging zal zijn woningen voor de toekomst klaar te maken. Dus voorzieningen voor thuiswerken en wellicht direct in omgeving verzamelkantoorgebouw. Dit i.v.m. voorkoming verkeer

Plastic uit oceaan opnieuw gebruiken voor woningbouw

20 min

RECREATIE Welke innovaties spelen in het thema Recreatie?

Efiets

Dronevliegen

Voorzieningen voor elektrificatie voor fietsen

Elektrificatie neem aanzienlijk toe

Suppen ringvaart

Snowkiten bij de boer in de winter

Vliegveldjes met gemotoriseerde drakenvleugels

Langlaufen op Golfterrein, skaters en skeelers op de fietsroutes

Ruimte huren bij boeren als je daar wil recreeren

INVENTARISATIE: Opslag agrarische schuren voor campers/caravans

eten uit de natuur, wildplukken

Particulieren die eigen broodwinning zorgen, met bootcamp

electrische vervoermiddelen in alle soorten en maten die verhuurd worden aan groepen.

Ruimte bij boeren voor grotere groepen her en der + B&B

Tiny houses op agrarische percelen

vaak in combi met voedselbossen

1 - Inventarisatie | Landbouw + Energie LANDBOUW | Wat we nu weten

ENERGIE | Wat we nu weten

Een gebied waar natuur en de agrarische functie hand in hand gaan. Beperkt wonen op voormalige agrarische bouwpercelen toestaan Behoud openheid en behoud agrarisch karakter de Purmer Ruimte voor verbrede landbouw, (soms) ook voor schaalvergroting

LANDBOUW Welke cruciale informatie ontbreekt? Er is een ruimtevraag voor een regionale agrarische functie

Er moet gekeken worden naar economische nevenactiviteiten. Hiervoor planologische ruimte bieden

ruimte voor kleinschalig wonen op agrarische erven verhuurmodellen/ tiny houses / short-​stay

ruimte voor (opwekking van) energie verbrede landbouw?

De Purmer is voor de provincie en MRA momenteel nog een witte vlek. Wat inhoudt dat daar geen restricties gelden om ontwikkelingen toe te staan. De drie gemeenten willen regie voeren op de ontwikkeling van De Purmer, in plaats van dat bijv. vanuit de RES energie-​ oplossingen in De Purmer zouden moeten landen.

Algemene vragen mbt landbouw. Is het al duidelijk of er een toename komt van de verharding ivm berging regenwater? Komen er wijzigingen in de waterhuishouding? En een wijziging in de MV hoogte?

Daarnaast spelen rondom De Purmer ontwikkelingen die effect kunnen hebben op de landbouwgronden en beschikbaarheid ervan Vernatting en extensivering van de landbouw in Waterland (Laag Holland), doelstellingen voor natuurinclusieve (circulaire) landbouw. Verdienmodellen voor de agrarische sector staan onder druk, vooral vanwege de benodigde transitie. Dus geen onwil vanuit de sector, maar eerder: "hoe spelen ze het allemaal klaar".

introduceren van zorg-​concepten verbonden aan de agrarische bedrijfsvoering op een schaal die wat oplevert.

Ten behoeve van het vergroten van de biodiversiteit een meer extensieve vorm van landbouw. Verdienmodel komt daardoor onder druk te staan. Daarom (planologische) ruimte bieden aan economische verbredingsactiviteiten.

(Agrarisch: kansen voor synergie met bosbouw --> RIJKSbossen-​ strategie en de provinciale vossenstrategie)

20 min

Zorgvuldige inpassing van zonnepanelen op bebouwing en binnen agrarische bouwpercelen Geen windmolens, behalve kleinschalig op agrarische bouwpercelen Maximale benutting beschikbare daken Landschap vormt de basis, rekening houden met restricties vanuit natuur en recreatie

ENERGIE Welke cruciale informatie ontbreekt?

De Purmer is een voorkeursgebied voor windenergie bij de Natuur & Milieufederatie. Liever dan bij de NES. De gemeenteraad deelt dit niet. Eerder is hier wel over nagedacht in 2012, maar dit heeft niet tot draagvlak geleid

Energiepsitieve woonwijk ontwikkelen: --> Purmerend aan de Oostflank

Energiepositief bedrijventerrein ontwikkelen --> Edam-​Volendam

zonnepark Baanstee Noord is tijdelijk aangelegd

Energiepositief: --> meer opleverend dan gebruikend, bijvoorbeeld door teruglevering van warmte of elektriciteit opgewekt met zonnepanelen

Focus is zon op dak. Geen zonneweide op agrarische percelen

2 - Kansen en bedreigingen | Landbouw + Energie LANDBOUW | Kansen (realistisch)

ENERGIE | Kansen (realistisch)

Gebied heeft een goede afmeting en aantal bedrijven om wellicht samen met de activiteiten in De Beemster een pilot aan te gaan (vanuit het Rijk) voor verkenning van transitie-​ opgave... wat is er nodig en hoe kunnen we de beoogde omslag bereiken

Synergie met teelt van biobases bouwgewassen.

landbouw is hoeder van het (bestaande) landschap

economische verbredings-​ activiteiten

landbouwfunctie biedt kans om de cultuurhistorische verkaveling in stand te houden

Waardeer de agrarische sector als hoeders van het landschap --> vermarkt de bijzonderheid van deze 400-​jaar oude polder

Marktontwikke-​ ling (grotere interesse regioproducten = circulair)

(verticale teelt onder glas?) Of blijft het voor de Purmer (teelt in volle grond)?

Purmerend werkt met Edam-​Volendam aan het programma Purmer Hout, waarmee een koppeling tot stand gebracht wordt voor onderwijs, bouwbedrijven en ontwikkellocaties. Op die manier kan vanuit de MRA-​ Greendeal Houtbouw versnelling aangebracht worden in circulaire bouw. De eisen voor duurzamere bouw nemen snel toe en de waardering voor dat soort gewassen daarmee ook. (dit art tot Synergie Biobased - gewassen)

kans: vergroenen en klimaatadaptatie

ruimte bieden aan natuur tbv biodiversiteit

Kans: recreatieve ontwikkelingen toestaan (het landschap beleven)

Kleine windmolens tot 15m op agrarische percelen

Kans: bedrijventerrein verwarmen met TEO aangesloten op de Purmerrinvaart

Kans: Uitbreiden Purmerbos met een carboncredit businesscase

Op daken van bedrijventerrei nen zonnepanelen plaatsen

glastuinbouw?

Kans: alle daken vol, op bedrijventerr ein.

kansen maar ook must: groene energie

kans biovergisting

Onder de N244, wegen op de nog te realiseren bedrijventerreinen en de nieuwe woonwijk bij Purmerend warmteopwekken met warmtepanelen, die via Aardwarmte een bron zou kunnen voeden die ook de Stadsverwarming Purmerend voedt. (warmtepanelen en warmtelussen in de weg)

Welk planologisch regime heeft een boer nodig om andere teelt te kunnen toepassen?

kans : wind en zonneenergie voor eigen behoefte

kans Baanstee met eigen duurzame energiecentrale

Scherp vestigingseisen aan dat bedrijven energieneutraal produceren en eventueel overschot van warmte verplicht wordt teruggeleverd aan de Stadsverwarming Purmerend of een ander warmtenet

kans marktbehoefte circulaire kleinschale landbouw

LANDBOUW | Bedreigingen

ENERGIE | Bedreigingen

bedreiging is kleinschalig bedrijf rendabel?

lanbouwfunctie consolideert de groene ruimte

stikstof

transitie samen met gebiedspartijen (tegelijkertijd kans en bedreiging)

Bedreiging is vernatting (zoute kwel) --> overschakeling op andere teelt

lanbouwfunctie moet wel overeind blijven, dus goede balans van functies (bedreiging)

BEdreiging is ook de verdere verstedelijkingsvraa g en natuurvraag --> zo zal de agrarische sector eea ervaren

bedreiging: berging regenwater onderschatten bij aanpassen waterhuishouding in het algemeen

bedreiging is behoud van intensieve landbouw ten koste van een duurzame natuur

20 min

Ruimte genoeg voor energieopwekking, maar hoe pas je het in, zonder het ruimtelijke karakter aan te tasten

bedreiging windturbines a la Wieringermeer

inrichtingsp rincipes zonne-​ energie

"De authentieke Nederlandse cultuurlandschappen worden misbruikt en verdwijnen als sneeuw voor de zon. Niet alleen door de distributiedozen, maar ook door windturbines, zonneakkers, kassen, geluidsschermen en reclamemasten. We lijken ons niet t realiseren dat deze keuzes nooit meer terug te draaien zijn. We bepalen op dit moment hoe ons land er overmorgen uitziet." (Adriaan Geuze)

Bedreiging: lobby voor grootschalige windenergie, en daarmee aantasting van het landschap en de sociale cohesie in de Purmer.

bedreiging: door bv windmolens achteruitgang landschap

Stedelijk

3 - Innovaties | Landbouw + Energie LANDBOUW Welke innovaties spelen in het thema Landbouw?

natuurinclusieve landbouw

circulaire landbouw (regionale afzetmarkt = korte ketens = duurzamer)

ontplooien van economische nevenactiviteiten om daarmee andere inkomsten te genereren

verticale landbouw ..

Verticale teelt gecombineerde landbouw/natuurbeheer --> tweeledig verdienmodel (bosbouw en landbouw, natuur en landbouw

nieuwe technieken in afvangen uitstoot van mest en stikstoffen

teelt van alternatieve gewassen: riet, lisdodde, hennep, vlas als gewassen die ook in de bouw toepasbaar zijn

natte teelten (ander agrarisch business model)

inzetten op behoefte van directe omgeving

telen van bouwmaterialen

synergie: groter Purmerbos en landbouw die daarmee samenwerkt in beheer en alternatieve teelt --> bijvoorbeeld voedselbos... (maar dat is nog wel heel alternatief)

zuidelijk deel van de Purmer leent zich voor alternatieve teelt, ook natte teelt. De kwaliteit van de gronden daar is minder

20 min

ENERGIE Welke innovaties spelen in het thema Energie? Ultra diepe geothermie (aansluitkans op warmtenet)

1 - Inventarisatie | Werken + Infra WERKEN | Wat we nu weten

INFRA | Wat we nu weten

Ruimtebehoefte regionale bedrijvigheid wordt onderzocht Uitbreiding bedrijventerrein Baanstee in noordoostelijke richting Nieuw terrein moet goed landschappelijk worden ingepast

WERKEN Welke cruciale informatie ontbreekt? Wat voor soort bedrijvigheid past in de Purmer? In invulling en wenselijkheid van bedrijven

Bedrijventerrein de Koog wordt getransformeerd naar gecombineerd werk woongebied. Wellicht bedrijven hiernaartoe

Edam-​Volendam en Purmerend hebben een economische visie opgesteld. Samen integraal bekijken

Herontwikkeling bedrijventerrein de Koog

Regionale bedrijvigheid betekent ondernemers uit de regio

Voor deze regio vooral 2de niveau

Zoekgebied voor bedrijvigheid

Alles heeft te maken met bereikbaarheid. Dit gebeid is nu niet goed bereikbaar

Bedrijvigheid in de Purmer is een apart project. 3 niveaus 1. ondernemers op industriegebieden verplaatsen voor woningen 2. verplaatsing en economische groei, grotere ryuimtevraag 3. ontwikkeling economie en transformatie in de hele MRA

Zitten ook aantallen hectares aan gekoppeld

20 min

Bereikbaarheid Baanstee-​Noord moet worden verbeterd Doorstroming van N247, N244 en de polderwegen optimaliseren Per bus naar Amsterdam is goed, naar de omliggende dorpen minder goed ontwikkeld Streven naar scheiding fietsers en zwaar verkeer/landbouwverkeer Meer duurzaam verkeer, per fiets of over het water

INFRA Welke cruciale informatie ontbreekt? Er wordt momenteel op regionaal niveau ook gewerkt aan een waterrecreatievisie waarbij wordt gekeken naar het verbeteren van vaarroutes en verbindingen via het water

Alles heeft te maken met bereikbaarheid. Dit gebeid is nu niet goed bereikbaar

toevoegen van functies met aantrekkingskracht vraagt ook om het inzetten van meerdere vervoersmiddelen aanvullend aan autoverkeer

Pendel richting Amsterdam zal blijven, maar we moeten zorgen dat die niet groeit. Zorgen voor minder autobezit

Mobiliteitshubs

Purmer is midner goed bereikbaar met de bus, want er woont niemand

bereikbaarheid: recreatieve verbindingen versterken, op elkaar aansluiten (fietsroutes)

Verstedelijking Purmerend/ woningbouw oostflank Purmerend

A7 en N-​wegen worden aangepakt, om capaciteit te verhogen

bij het grootschalig toevoegen van woningen (en bewoners) in Purmerend moet goed nagedacht worden over de verbinding met werklocaties in Amsterdam en noorddeel van de Purmer

Fietsen prioriteit

Omgekeerd plannen. Eerste bedenken hoe we infrastructuur gaan vormgeven

Werknemers moeten op fietsafstand komen te wonen. Voorzieningen dichtbij elkaar.

Hoe gaan we inffrastructuur gebruiken? Transitie naar ov, fiets verbeteren. Bijvoorbeeld inzettten op stations

Hard inzetten op de fiets

2 - Kansen en bedreigingen | Werken + Infra WERKEN | Kansen (realistisch) Toerisme

kans: ringvaart als waterverbinding, mogelijk inzetten voor recreatieve of toeristische sector? Voor vissport, watersport (SUP, kano, roeien), of recreatief varen met (electrische) sloepen?

Twiske en Hemmerland belangrik recreatiegebied

Op kleine schaal

20 min

INFRA | Kansen (realistisch) Houtbouw-​ alliantie

Argrarische sector onder druk, dus wellicht kansen voor toerisme

kans: aansluiten op spoorlijn purmerend

infra kans om fietsroutes aan elkaar te verbinden, veilig en recreatief aantrekkelijk

Inzetten op fietsverbinding richting OV, gemakkelijk bij OV knooppunten kan komen

houtbouw

Houtbouwfabriek die hout verwerkt tot product waarmee je gebouwen neerzet. Ook samenwerken met bouwbedrijven waarmee je scholing ook kansen biedt

Als je woningen gaat toevoegen is het belangrijk om het Purmerbos aantrekkelijk en bereikbaar te maken. Zodat niet alles op Twiske en Hemmerland wordt gericht

Scholing/educati e Natuurinclusief

Purmerbos als trekpleister voor recreatie

Kans: vanaf begin sturen op infra en bereik

Routes naar Purmer toe vanaf OV-​ knooppunten zijn belangrijkl

kans aansluiting edam-​ volendam en purmerend via de bus over n244 verbeteren

Wordt ook al best veel gebruikt voor wandelen, maar het is nog niet uitnodigend naar buiten toe

Water in het Purmerbos niet realistisch, maar wel out-​ of-​the-​box

WERKEN | Bedreigingen

bedreiging werken: ruimte voor lokale ondernemers onder druk door transformatieopgaven in grote steden

Wordt nog niet goed gebruikt

Goed aansluiten op openbaar vervoer

Kans om busverbinding Edam-​ Volendam - Purmerend te verbeteren

Gesprekken met NS over uitbreiden frequentie sprinters

INFRA | Bedreigingen

Veel verkeer oproepen, past het bij het Purmerbos

infra bedreiging: hoe ontsluit je de nieuwe wijken die gerealiseerd kunnen worden aan de oostflank, weinig ruimte op ontsluitingswegen en knooppunten

Hoe omgaan met zwaar en licht verkeer en de combinatie daarvan

Verbinding Edam Volendam - Purmerend is niet heel goed

Functies toevoegen betekent ook over water toevoegen

3 - Innovaties | Werken + Infra

20 min

WERKEN Welke innovaties spelen in het thema Werken?

Verspreiding pakketten via hubs

'Thuiswerken' gebeurt steeds meer op externe locaties. Deeleconomie veel meer verweven in het werken

Digitalisering

Afvalverwerking

Thuiswerken

Combinatie met houtbouw

ondernemers zoeken naar ontmoetingsplaatsen, collectieve ruimte. Gezamenlijke kantoren en werkplekken bijvoorbeeld

Ook een plek in stadions

Meenemen bij uitbreiding aan de noordkant

Kantoren en werkruimtes moeten geschikt gemaakt worden

INFRA Welke innovaties spelen in het thema Infra?

De Koog

Purmervalley

IT-​bedrijven aantrekken

H20-​campus: mee bezig. E-​sport-​ stadion. Ambitie om daar één van de grootste van Europa in te zijn

Trekt ook publiek: toeristische kans

Stadion met grote schermen

Er wordt gekeken naar deelfietsen binnen de regio

politiek ter sprake geweest: doortrekken noord-​zuidlijn als toevoeging van vervoersmiddel om bestaande pendel naar amsterdam te ontlasten/vervangen

Energie en infrastructuur zijn aan elkaare gekoppeld. Elektrische auto's worden een buffer voor het elektriciteitnet

Elektrisch vervoer, nog niet helemaal gefaciliteerd

Vrachtwagens verbieden/weren

Stabiele infra ondergronds of in de lucht, in ieder geval zorgen voor ontmoetingsplekken

Beperkingen opleggen op bijv. vrachtwagens. Maar goederen moeten er nog wel komen. Bijvoorbeeld in kernen dat ondernemers zelf hun afval moeten laten weghalen, dus 20 verschillende vuilniswagens. Daaruit komt dan platform van één persoon die alle vuilnis ophaalt

Pakketbezorgers: meer op de fiets, aanpassen in beleid

Misschien wordt er over een aantal jaar wel bezorgd door middel van drones

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Waterland&id=a5f39272-5f74-4e27-8bce-a978b42a75d3