178-90 Bijlage 1 Haalbaarheidsonderzoek Ilpenstein.pdf
Tekst van het document
WATER
3.6.1 Waterbeheer en watertoets In de ruimtelijke ordeningspraktijk is de wettelijk verplichte 'watertoets' van belang. De watertoets wordt gezien als een procesinstrument dat moet waarborgen dat de gevolgen van ruimtelijke ontwikkelingen voor de waterhuishouding meer expliciet worden afgewogen. Het gaat hierbij om de thema's waterkwantiteit, waterkwaliteit, waterkeringen, wegen, afvalwaterketen en beheer & onderhoud van nieuw en bestaand oppervlaktewater. Belangrijk onderdeel van de watertoets is het vroegtijdig afstemmen van ontwikkelingen met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) als betrokken waterbeheerder voor het binnendijks gelegen gebied en Rijkswaterstaat als betrokken waterbeheerder voor het buitendijks gelegen gebied. 3.6.2 Beleidskader Het op 10 december 2015 vastgestelde Nationaal Waterplan 2016-2021 geeft de hoofdlijnen, principes en richting van het nationale waterbeleid voor de genoemde periode met een vooruitblik naar 2050 weer. Hiermee wordt proactief ingespeeld op de verwachte klimaatveranderingen op lange termijn. Binnen de planperiode gaan realistische maatregelen in uitvoering die een antwoord bieden op de opgaven voor de korte termijn en voldoende mogelijkheden openlaten om op langere termijn verdere stappen te zetten.
Met het nationaal waterplan wordt een volgende ambitieuze stap in het robuust en toekomstgericht inrichten van het watersysteem
Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023
25
gezet, gericht op een goede bescherming tegen overstromingen, het voorkomen van wateroverlast en droogte en het bereiken van een goede waterkwaliteit en een gezond ecosysteem als basis voor welzijn en welvaart. Het Nationaal Waterplan 2016-2021 en de NOVI zijn in het Beheer- en ontwikkelplan voor de rijkswateren 2016-2021 vertaald. Hiermee zijn beleid en uitvoering in samenhang voorbereid en op elkaar afgestemd. Door het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) is op 3 november 2015 het Waterprogramma 2016-2021 vastgesteld waarmee ook zij richting aan het waterbeheer in haar werkgebied geven. Door het veranderende klimaat en maatschappij wordt het waterbeheer ook voor het HHNK steeds complexer. Veranderende patronen in communicatie en participatie in de maatschappij vragen grotere betrokkenheid en intensievere dialoog met partners en belanghebbenden. Bovendien zijn er steeds meer partijen betrokken bij het waterbeheer. Alleen door slim samen te werken, is integraal waterbeheer mogelijk. Naast het gevoerde beleid met het waterprogramma bevat de Keur 2016 specifieke regels voor het beheer, het gebruik en het onderhoud van waterstaatswerken, zoals waterkeringen en watergangen. De regels hebben tot doel watersystemen in stand te houden en waterstaatswerken goed te laten functioneren. Daarvoor zijn in de Keur verplichtingen en verbodsbepalingen opgenomen.
Op grond van de Keur zijn binnen de begrenzing van het waterstaatswerk en de beschermingszones bepaalde handelingen verboden. Ook is in de Keur bepaald dat bij een toename van verhard oppervlak van meer dan 800 m2 compensatie in de vorm van extra oppervlaktewater dient plaats te vinden. Afhankelijk van de aard van de werkzaamheden moet bij het HHNK een watervergunning worden aangevraagd of een melding worden gedaan. 3.6.3 Water in relatie tot het projectgebied Met het voorliggende plan wordt uitgegaan van een nieuwe ontwikkeling op de voormalige buitenplaats Ilpenstein. In het schetsontwerp dat hiervoor is opgesteld wordt uitgegaan van vijf woongebouwen, een gemengd gebouw en stolpboerderij, waar in totaal 100 woningen en een horecabedrijf en agrarisch bedrijf zijn geprojecteerd. Deze woningen bestaan uit verschillende woningtypen (grondgebonden en gestapeld), verdeeld in verschillende categorieën en prijsklassen, voor verschillende doelgroepen. De herontwikkeling is vooralsnog voorzien op de huidige parkeerplaats van het sportcomplex en op de twee meest oostelijk gelegen (voormalige) sportvelden. Het projectgebied ligt (deels) in de beschermingszone (maar buiten de kernzone) van de Purmerdijk, waarvoor in het geldende bestemmingsplan ‘Buitengebied Waterland 2013’ de dubbelbestemming ‘Waterstaat – Waterkering’ is opgenomen.
Het betreft het in het schetsontwerp aangegeven meest westelijke woongebouw. In overleg met de beheerder van de primaire waterkering zal bepaald moeten worden of deze opzet haalbaar is. Hoewel een deel van de gronden in de huidige situatie verhard is, is duidelijk dat als gevolg van de beoogde woningbouwontwikkeling het verhard oppervlak met meer dan 800 m2 toeneemt. Voor deze toename van de verharding zal compensatie in de vorm van (nieuw) oppervlaktewater nodig zijn. In het schetsontwerp is al een nieuwe slotgracht voorzien. In het vervolg van het planproces zal duidelijk gemaakt moeten worden of er op grond van de beleidsregels van het HHNK voldoende water
Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023
26
gecompenseerd wordt. Ook dient inzichtelijk gemaakt te worden hoe omgegaan wordt met hemelwaterafvoer, riolering, etc. Daarbij dient in ogenschouw genomen te worden dat het projectgebied en directe omgeving gekenmerkt wordt door een venige ondergrond en relatief hoge (grond)waterstanden. Tegelijkertijd wordt specifiek voor de woningen uitgegaan van werven, waarvoor het maaiveld opgehoogd wordt. 3.6.4 Conclusie In overleg met de beheerder van de regionale waterkering zal bepaald moeten worden of de opzet van de gebouwen haalbaar is. Met een waterhuishoudings- en rioleringsplan kan nader in beeld worden gebracht of aan de wateropgave en bijbehorende eisen wordt voldaan. Gezien de relatief grote omvang van het project is het verstandig om deze aspecten in een vroeg stadium verder uit te werken en in overleg met het hoogheemraadschap te treden 3.7
ECOLOGIE
3.7.1 Normstelling en beleid In het kader van de uitvoerbaarheid van ruimtelijke plannen is het van belang aandacht te besteden aan beschermde natuurwaarden. De effecten op natuurwaarden dienen te worden beoordeeld in relatie tot bestaande wet- en regelgeving op het gebied van soortenbescherming en gebiedsbescherming. De wettelijke grondslag hiervan is per 1 januari 2017 de Wet natuurbescherming (Wnb). Gebiedsbescherming De Wnb richt zich op de bescherming van Natura 2000-gebieden (Vogelrichtlijn- en Habitatrichtlijngebieden). Activiteiten en ontwikkelingen die kunnen leiden tot negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen van Natura 2000-gebieden zijn in beginsel niet toegestaan, tenzij hiervoor een vergunning op grond van de Wnb is verkregen. Naast de bescherming op grond van de Wnb kunnen waardevolle gebieden ook beleidsmatig beschermd zijn doordat zij behoren tot het Nationaal Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen EHS). Het Natuurnetwerk is een Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden. De provincies zijn verantwoordelijk voor de begrenzing en de ontwikkeling van dit natuurnetwerk. Uitgangspunt van het beleid is dat plannen, handelingen en projecten in het NNN niet toegestaan zijn indien zij de wezenlijke kenmerken en waarden van het NNN significant aantasten. Soortenbescherming De soortenbescherming is eveneens geregeld in de Wnb.
Het doel van de Wnb is het in stand houden en beschermen van in het wild voorkomende planten- en diersoorten. De Wnb kent zowel een zorgplicht als verbodsbepalingen. De zorgplicht geldt te allen tijde voor alle in het wild levende dieren en planten en hun leefomgeving. De verbodsbepalingen zijn gebaseerd op het ‘nee, tenzij’-principe. Alle schadelijke handelingen ten aanzien van beschermde planten- en diersoorten zijn in principe verboden, maar er kunnen vrijstellingen en ontheffingen (door het bevoegd gezag) worden verleend van de verbodsbepalingen. In de gevallen dat een
Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023
27
ontheffing van de verbodsbepalingen noodzakelijk is, dan 'haakt' de ontheffing aan bij de omgevingsvergunning. De Wnb kent een apart beschermingsregime voor Vogelrichtlijnsoorten (alle vogels), Habitatrichtlijnsoorten en nationaal beschermde soorten. Voor Vogel- en Habitatrichtlijnsoorten geldt een strikte bescherming. Voor de nationaal beschermde soorten hebben provincies de bevoegdheid om in het kader van ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden een vrijstelling te verlenen van de verbodsbepalingen. Bij nieuwe ontwikkelingen moet worden nagegaan, c.q. onderbouwd worden, of zich in het betreffende gebied beschermde soorten bevinden. 3.7.2 Ecologie in relatie tot het projectgebied Gebiedsbescherming Het projectgebied zelf ligt niet binnen een Natura 2000-gebied. Wel is het dichtbij (circa 1 km) het natura2000 gebied ‘Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld & Twiske’ gelegen. Voor het Natura 2000 gebied zijn doelen (instandhoudingsdoelstellingen) geformuleerd, die bijdragen aan het behoud van de biodiversiteit.
Figuur 8 – Ligging Natura 2000-gebied Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld & Twiske
Om te bepalen of een nieuw ruimtelijk plan effect heeft op een Natura 2000-gebied wordt in de regel een zogenaamde Voortoets opgesteld. Hierin wordt onderzocht of negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen van het betreffende Natura 2000 gebied te verwachten zijn, en zo ja of deze significant zijn. Voorgesteld wordt om deze Voortoets ook in relatie tot het bouwplan op de voormalige buitenplaats door een ecologisch bureau op te laten stellen, bijvoorbeeld als onderdeel van een ‘Quickscan ecologie’. Hoewel met het voorliggende plan gezien de aard, ligging en
Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023
28
omvang op het eerste oog geen reële effecten op de instandhoudingsdoelen van het Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld & Twiske te verwachten zijn, kan dit ook niet zonder meer op voorhand worden uitgesloten. Daarbij springt met name de eventuele toename van stikstofdepositie als gevolg van het plan in het oog. Alhoewel nieuwe woningen op zichzelf geen stikstof meer mogen uitstoten (aardgasvrij), is in zowel de aanleg- als de gebruiksfase er een forse toename van uitstoot van stikstof als gevolg van de bouwwerkzaamheden als verkeer (motorvoertuigen) te verwachten. Gezien de korte afstand is een toename van stikstofdepositie niet uit te sluiten. Hiervoor dient een stikstofonderzoek te worden gedaan incl. AERIUS berekeningen van de relevante situaties. Het projectgebied maakt geen deel uit van het NNN. Op circa 700 meter en 900 meter van het projectgebied liggen twee gebieden welke onderdeel uitmaken van het NNN. Negatieve effecten op de doelstellingen van het NNN zijn naar verwachting niet aan de orde. Soortenbescherming Om te bepalen of er als gevolg van de beoogde ontwikkeling beschermde planten en diersoorten verstoord, geschaad of gedood kunnen worden, dient specifiek ecologisch onderzoek uitgevoerd te worden.
Vanuit praktisch oogpunt wordt in de regel eerst gestart met een zogenaamde Quickscan, waarin na een korte bureaustudie het projectgebied wordt bezocht om globaal te onderzoeken.Binnen de plangrenzen en een zone van enkele tientallen meters daaromheen wordt het terrein globaal onderzocht op aanwezige en te verwachten (op basis van aangetroffen biotopen) soorten. Tijdens het veldbezoek worden alle relevante soortgroepen (uitkomst bureaustudie) bezien, maar gaat speciale aandacht uit naar zwaarder beschermde soorten die in het projectgebied of de regio voorkomen. Aan de hand van de resultaten van dit haalbaarheidsonderzoek kan eventueel vervolgonderzoek nodig zijn naar specifiek beschermde soorten, waarna wellicht een ontheffing in het kader van de Wnb noodzakelijk is. 3.7.3 Conclusie Er dient door een ecoloog (in eerste instantie) een ecologische Quickcan en stikstofonderzoek uitgevoerd te worden. Dit haalbaarheidsonderzoek dient ook een zogenaamde Voortoets te bevatten, waarin wordt aangegeven of er wel of geen (negatieve) effecten te verwachten zijn op het nabijgelegen Natura 2000-gebied. 3.8
ARCHEOLOGIE
3.8.1 Beleid en regelgeving Als gevolg van het Verdrag van Malta (Valetta) zijn overheden verplicht om in het ruimtelijke beleid zorgvuldig om te gaan met het archeologische erfgoed. Voor gebieden waar archeologische waarden voorkomen of waar een reële verwachting bestaat dat er archeologische waarden aanwezig zijn dient, voordat er bodemingrepen plaatsvinden, een archeologisch onderzoek uit te worden gevoerd. De zorgplicht voor het archeologisch erfgoed is vastgelegd in de Wet op de Archeologische MonumentenZorg (WAMZ) uit 2007, welke is geïmplementeerd in de Monumentenwet uit 1988. De wet regelt: • Bescherming van archeologisch erfgoed in de bodem; • Inpassen van archeologisch erfgoed in de ruimtelijke ordening; • Financiering onderzoek: de veroorzaker betaalt.
Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023
29
Op 1 juli 2016 is de Erfgoedwet in werking getreden. Deze wet vervangt onder meer de Monumentenwet 1988. In artikel 9.1 van de Erfgoedwet is echter bepaald dat tot het tijdstip waarop de nieuwe Omgevingswet in werking is getreden de bepalingen uit de Monumentenwet 1988 met betrekking tot archeologie van toepassing blijven. Wanneer de nieuwe Omgevingswet in werking treedt, is nog niet bekend. Naar verwachting zal dit niet eerder dan 2021 zijn. Gemeentelijk beleid Het archeologisch beleid van de gemeente Waterland is vastgelegd in de 'Archeologienota Waterland 2011'. In deze nota is verwoord hoe het behoud van archeologische waarden of het onderzoek daarnaar worden zeker gesteld. In de Archeologienota worden archeologische monumenten en vijf categorieën met archeologische verwachtingswaarden onderscheiden (zie tabel 3). Deze categorieën zijn weergegeven op een beleidskaart. Deze beleidskaart is opgesteld op basis van de kennis die de afgelopen jaren is verkregen bij diverse archeologische onderzoeken en op basis van de kennis over de ontstaansgeschiedenis van het gebied. Categorie
Omschrijving
Rijksbeschermd archeologisch monument
Bij alle bodemingrepen rekening houden met archeologie. Er is een monumentenvergunning vereist.
1
Bij alle bodemingrepen rekening houden met archeologie.
2
Rekening houden met archeologie bij een planomvang vanaf 100 m2 en diepte van grondroerende werkzaamheden vanaf 35 centimeter
3
Rekening houden met archeologie bij een planomvang vanaf 500 m2 en diepte van grondroerende werkzaamheden vanaf 40 centimeter
4
Rekening houden met archeologie bij een planomvang vanaf 500 m2 en diepte van grondroerende werkzaamheden vanaf 40 centimeter
5
Rekening houden met archeologie bij een planomvang vanaf 10.000 m2 en diepte van grondroerende werkzaamheden vanaf 40 centimeter
Tabel 3: Archeologische categorieën
5.9.2 Archeologie in relatie tot het projectgebied Het projectgebied ligt in z’n geheel binnen ‘categorie 2’. In het geldende bestemmingsplan ‘Buitengebied Waterland 2013’ is hiervoor de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 2’ opgenomen. In de bijbehorende regels is aangegeven dat voor bouwwerken waarbij grondroerende werkzaamheden over een oppervlakte groter dan 100 m² en dieper dan 0,35 meter1 onder het maaiveld een omgevingsvergunning nodig is. Voor werken, geen bouwwerken zijnde, en werkzaamheden die de bodem kunnen verstoren geldt dit ook voor een oppervlakte groter dan 100 m², maar dieper dan 0,40 meter onder het maaiveld. De vergunning wordt verleend indien middels archeologisch onderzoek kan worden aangetoond dat geen archeologische waarden (meer) aanwezig zijn, dan wel wordt aangetoond hoe met eventueel aanwezige waarden wordt omgegaan. Archeologisch onderzoek moet uitgevoerd worden door een gecertificeerd archeologisch onderzoeksbedrijf. Daarmee wordt gewaarborgd dat het onderzoek 1
Op basis van het gemeentelijk archeologiebeleid geldt overigens 0,4 meter
Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023
30
volgens de KNA-richtlijnen (Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie) wordt uitgevoerd. Om het schetsontwerp te realiseren zullen er forse bodemingrepen worden gedaan. Voor de sloop van bestaande bebouwing zal de grond ter hoogte van bebouwing zal de bodem worden geroerd om de bestaande fundering te verwijderen, dit kan verwachte archeologische waarden verstoren. Naast sloop werkzaamheden worden watergangen en waterlichamen gegraven. Voor de bouw van de nieuwe gebouwen zal grond worden verhoogd en funderingen moeten worden aangebracht. De totale oppervlakte van deze bodemroerende handelingen hebben een grotere oppervlakte dan 100 m2 en gaan dieper dan 0,35 m / 0,40 m onder het maaiveld. Derhalve is archeologisch onderzoek noodzakelijk 3.8.2 Conclusie Het onderdeel archeologie verdient nog nadere aandacht. Op grond van de 'Archeologienota Waterland 2011' dient een archeologisch onderzoek uitgevoerd te worden om inzicht te geven in de ter plaatse voorkomende archeologische waarden. 3.9
CULTUURHISTORIE
3.9.1 Algemeen Goede ruimtelijke ordening betekent dat er onder meer bij het opstellen van bestemmingsplannen, een integrale afweging plaatsvindt van alle belangen die effect hebben op de kwaliteit van de ruimte. Een van die belangen is de cultuurhistorie. Het bestemmingsplan is daarbij een belangrijk instrument om cultuurhistorische waarden in een gebied te beschermen. Door wijziging per 1 januari 2012 van het Besluit ruimtelijke ordening (art. 3.1.6) dienen cultuurhistorische waarden uitdrukkelijk te worden meegewogen bij het vaststellen van bestemmingsplannen. 3.9.2
Cultuurhistorie in relatie tot het projectgebied
Monumenten en beeldbepalende /waardevolle panden Binnen het projectgebied of in de directe omgeving ervan, zijn geen monumenten en /of beeldbepalende en waardevolle panden (gebouwen) aanwezig. Hoewel de stolpboerderij geen formele status of bescherming betreft, is het wel aan te merken als karakteristiek bouwwerk binnen het landschap van de droogmakerij Purmer. Daarnaast zijn de ringdijken van de Purmer en dijken van De Nes landschappelijke dragers in of nabij het projectgebied. De stolpboerderij wordt (op een nieuwe plaats) teruggebracht en de landschappelijke dragers worden op voorhand niet gewijzigd. De ontwikkeling van de buitenplaats/slot maakt verdwenen cultuurhistorische waarden weer zichtbaar in het landschap. Dit kan een aanvulling zijn voor het verbreden van cultuurhistorische elementen binnen de droogmakerij. Wel moet worden opgemerkt dat de ontwikkeling van het ‘slot’ in combinatie met de woningbouw op de voorgestelde schaal, relatief weinig van doen heeft met de oorspronkelijke, historische verschijningsvorm en schuurt met de cultuurhsitorische
Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023
31
waarden. Tevens is er sprake van forse aantasting van de openheid van het landschap, zoals deze in onder meer het provinciaal beleid bescherming geniet. 3.9.3 Conclusie Het aspect cultuurhistorie verdient nadere aandacht. Er dient nader onderbouwd te worden hoe de ontwikkeling passend is in het landschap, de historische achtergrond en de openheid van het landschap binnen de Purmer. 3.10
KABELS EN LEIDINGEN
Voor planologisch relevante kabels en leidingen gelden verschillende beschermingsen veiligheidsafstanden waar bij de bestemmingslegging van onder andere nieuwe functies rekening mee moet worden gehouden. 3.10.1 Kabels en leidingen in relatie tot het projectgebied Binnen het projectgebied voor de nieuwe herontwikkeling op de buitenplaats Ilpenstein zijn geen planologisch relevante kabels en leidingen aanwezig. Wel is in de nabijheid van het projectgebied een hoogspanningsverbinding aanwezig. Rond deze hoogspanningsverbinding ligt een veiligheidszone waarin geen gebouwen en andere bouwwerken mogen worden gebouwd. De veiligheidszone is aanwezig op een klein deel van het projectgebied. Het plan beoogd geen gebouw of ander bouwwerk binnen deze zone. 3.10.2 Conclusie Kabels en leidingen vormen derhalve geen belemmering voor de bestemmingsplanprocedure. 3.11
PARKEREN
3.11.1 Parkeren in relatie tot het plangebied Om het plan mogelijk te maken dient de parkeerbehoefte voor de ontwikkeling volledig op eigen terrein te worden opgelost, conform de geldende parkeernormen van het CROW2. Daarbij dient ook het gemeentelijke 'Beleid Parkeerbehoefte, laaden losruimte gemeente Waterland' in acht genomen te worden (zie paragraaf 2.4.4). De gemeente Waterland hanteert de gemiddelde normen uit de CROW. Voor het plangebied worden de invloedsfactoren ‘niet stedelijk’ en ‘rest bebouwde kom’ aangehouden, overeenkomstig de bebouwde kom van Ilpendam. Woningen In het schetsontwerp wordt uitgegaan van 100 wooneenheden die op eigen terrein dienen te parkeren. Het woningbouwprogramma is nog niet gedefinieerd. Er zijn 3 varianten van woongebouwen geschetst, die allen appartementen tussen de 65 – 120 m2 BVO beogen. Op basis van de varianten wordt een aanname gedaan dat het gemiddelde appartement valt in de categorie ‘koop, appartement, middel’ van het CROW. Dit appartement wordt als kengetal gebruikt voor het voorliggende plan. Een koopappartement midden kent een gemiddelde parkeervraag van 1,9 parkeerplaatsen per woning, waarmee rekening gehouden moet worden met een parkeerbehoefte van 190 parkeerplaatsen.
2
CROW-publicatie 381 ‘Toekomstbestendig parkeren – Van parkeerkencijfers naar parkeernormen’ (december 2018)
Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023
32
Horeca De nieuwe horeca voorziening krijgt 52 hotelkamers, circa 500 m2 restaurant en 500 m2 congresgebouw. Voor een 3 sterren hotel dient volgens de CROW richtlijnen rekening te worden gehouden met gemiddelde parkeervraag van 5,2 parkeerplaatsen per 10 kamers. Voor de 52 hotelkamers geldt daarmee een parkeervraag van 27,04 parkeerplaatsen. Voor een restaurant dient volgens de CROW richtlijnen rekening te worden gehouden met gemiddelde parkeervraag van 15 parkeerplaatsen per 100 m2 bvo. Voor de 500m2 bvo restaurant geldt een parkeervraag van 75 parkeerplaatsen. Voor een evenementenhal/beursgebouw/congresgebouw dient volgens de CROW richtlijnen rekening te worden gehouden met gemiddelde parkeervraag van 8,5 parkeerplaatsen per 100 m2 bvo. Voor de voorziene 500 m2 bvo congreslocatie geldt een parkeervraag van 42,5 parkeerplaatsen De (ondergrondse) parkeervoorziening dient een parkeerbehoefte van 144,6 afgerond 145) parkeerplaatsen te kunnen faciliteren. 3.11.2 Conclusie Het gehele plan dient op basis van de categorieën van het CROW een gemiddelde parkeerbehoefte van 335 parkeerplaatsen te faciliteren binnen het projectgebied om aan het parkeerbeleid te kunnen voldoen. Eenheid CROW
Functie
factor
norm
parkeervraag
per woning
100
1,9
190
Hotelkamers ***
52 kamers 10 kamers
5,2
5,2
27,04
Restaurant
500 m2
100 m2 bvo
5
15
75
Congreslocatie
500 m2
100 m2 bvo
5
8,5
42,5
Woningen Koop, appartement, middel
100
Bedrijvigheid
Totaal
(334,54)
335
Tabel 4 – Parkeervraag schetsontwerp Ilpenstein
In deze fase is onvoldoende duidelijk of er kan worden voldaan wordt aan het parkeerbeleid van de gemeente Waterland. Dit dient nader te worden uitgewerkt. Opgemerkt wordt dat het plan een forse parkeeropgave kent die een groot ruimtebeslag met zich mee brengt. Het beoogde ondergrondse parkeren onder voor het hotel in de bodem van de Polder is ook een opgave die nadere uitwerking verdient. Of een en ander samen gaat met de beoogde inrichting en de beschermde openheid van het landschap, is op voorhand niet met zekerheid te stellen.
Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023
33
3.12
VERKEER
Voor elk ruimtelijk plan geldt dat de verkeerseffecten die optreden als gevolg van een planvoornemen moeten worden onderbouwd. Hiertoe kan eveneens gebruik worden gemaakt van de CROW-publicatie 381, aangezien daarin ook kencijfers voor de verkeersgeneratie van diverse woningtypen en bijbehorende prijscategorieën zijn aangegeven. Omdat momenteel nog niet geheel duidelijk is hoe de verdeling van de woningtypen en/of prijscategorieën eruit ziet, wordt in deze fase van het planproces uitgegaan van de hoofdverdeling voor dit project zoals dit in het PvA is aangegeven: 30% sociale woningen, 30% sociaal plus en 40% vrije sector. Daarbij wordt voor de sociale woningen uitgegaan van het in de CROW-publicatie aangegeven type ‘Huur, huis, sociale huur’. Voor sociaal plus en vrije sector is aansluiting gezocht bij respectievelijk ‘Koop, huis, tussen/hoek’ en ‘Koop, huis, twee-onder-een-kap’. Met deze aannames is in navolgende tabel de verkeersgeneratie indicatief in beeld gebracht. Functie
Aantallen
Verkeersgeneratie per eenheid (min. – max.)
Aantal motorvoertuig bewegingen per etmaal (min. – max.)
5,6 – 6,4
560 – 640
13,5 – 16,4
70 – 85
n.v.t
n.v.t.
Woningen Koop, appartement, 100 eenheden midden’ Bedrijvigheid Hotel 3 ***
52 hotelkamers
Overige functies
1.000 m2 bvo
Totaal
630 – 725
Tabel 5 – Toename verkeersgeneratie (indicatief)
Het toevoegen van de woonfunctie leidt logischerwijs tot een toename van de verkeersaantrekkende werking. Uitgaande van het maximum aantal berekende motorvoertuigbewegingen mag een toename van maximaal 725 mvt/etm op de omliggende wegen worden verwacht. Uitgaande van 85% autoverkeer in de dagperiode (07:00 uur tot 19:00 uur) betreft dit gemiddeld ca. 51 motorvoertuigbewegingen per uur. Daarbij moet nog worden overwogen dat dat er geen CROW kengetallen beschikbaar zijn voor de functies restaurant en conferentieruimte. In beide gevallen betreft dat een categorie die een sterke verkeersaantrekkende werking heeft, die grotendeels in piekuren van en naar de locatie bewegen. Een dergelijke toename wordt in relatie tot de bestaande aanvoerende wegen als onevenredig beschouwd. Met andere woorden, dit kan het wegennet door de historische kern Ilpendam niet aan. Dit wegennet bestaat hoofdzakelijk uit éénrichtingswegen, zoals bijvoorbeeld De Noord, waar dergelijke verkeersaantallen niet verantwoord zijn. De aansluiting op het regionale wegennet (i.c. de Provinciale weg) is hier ook niet op ingericht en zal tot onveilige situaties leiden.
Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023
34
Er zal naar alternatieven gekeken moeten worden. Dat brengt met zich mee dat de afstand tot de kern Ilpendam, waar de lokale voorzieningen gelegen zullen zijn, maar ook de maatschappelijke en stedenbouwkundige relatie aan is gebonden, sterk toeneemt. Dit is zeer ongewenst, aangezien de ontwikkeling dan niet meer als uitbreiding van de kern Ilpendam maar meer als een autonome stedelijke ontwikkeling in het buitengebied fungeert. Een andere alternatieve ontsluiting waarbij het wegennet van de bestaande kern Ilpendam wordt ontzien, leidt onverhoopt tot de vraag of langs deze route niet andere locaties beter geschikt zijn voor woningbouw. 3.12.1 Conclusie verkeer Het plan zal leiden tot een onenvenredige toename van verkeer door de kern Ilpendam en zal tot onveilige situaties leiden. Alternatieve routes leggen een nog groter beslag op de ruimte en openheid in het buitengebied en zullen tot ongewenste stedenbouwkdundige dilemma’s leiden. Het plan verdient nadere bestudering van de verkeerskundige effecten. 3.13
TOETSING AAN M.E.R.-WETGEVING
3.13.1 Regelgeving De procedure van een milieueffectrapportage (m.e.r.) is volgens de Wet milieubeheer verplicht bij de voorbereiding van plannen en besluiten van de overheid over initiatieven en activiteiten van publieke en private partijen die belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu kunnen hebben. Welke activiteiten dat betreft is aangegeven in het Besluit m.e.r. en de daarbij behorende bijlage. In de bijlage is onderscheid gemaakt tussen een: • C-lijst met m.e.r.-plichtige activiteiten en daarbij behorende drempelwaarden; • D-lijst met m.e.r.-beoordelingsplichtige activiteiten en de daarbij behorende drempelwaarden. Het doel van de m.e.r. is het milieubelang volwaardig mee te laten wegen bij de vaststelling van deze plannen en besluiten. Een belangrijk product van de m.e.r.procedure is het milieueffectrapport (MER). Bij sommige besluiten is niet meteen duidelijk of sprake kan zijn van belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu. In deze grensgevallen moet eerst worden beoordeeld of sprake is van een m.e.r.plicht. Dit gebeurt door middel van een aparte procedure, de zogenoemde m.e.r.beoordeling. Deze m.e.r.-beoordeling is ook vereist voor activiteiten die onder de drempelwaarden van het Besluit m.e.r. liggen. In dat geval gelden er geen vormvoorschriften en is sprake van een vormvrije m.e.r.-beoordeling.
Bij de vormvrije m.e.r.-beoordeling moet er volgens bijlage III van de EEG-richtlijn milieueffectbeoordeling worden getoetst aan de 3 volgende hoofdcriteria: 1. de kenmerken van het project; 2. de plaats van het project; 3. de kenmerken van de potentiële effecten. 3.13.2 Beoordeling plan In het Besluit m.e.r. is opgenomen dat de aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject (onderdeel D11.2) mer-beoordelingsplichtig is in
Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023
35
gevallen waarin de activiteit betrekking heeft op de volgende gevallen (indicatieve drempelwaarden): • een oppervlakte van 100 hectare of meer; • een aaneengesloten gebied en 2.000 of meer woningen omvat, of • een bedrijfsvloeroppervlakte van 200.000 m 2 of meer. In het schetsontwerp wordt uitgegaan van maximaal 100 nieuwe woningen. Hiermee ligt de beoogde ontwikkeling ver onder de genoemde drempelwaarden. Omdat de ontwikkeling in onderdeel D van het Besluit m.e.r. voorkomt, moet tevens bekeken worden of sprake is van belangrijke negatieve effecten voor het milieu die de uitvoering van een m.e.r. noodzakelijk maken. Op basis van de in dit haalbaarheidsonderzoek beschouwde relevante milieuaspecten kan nog niet zonder meer worden uitgesloten dat de ontwikkeling belangrijke negatieve gevolgen heeft voor het milieu. 3.13.3 Conclusie Op basis van de drempelwaarde is op voorhand geen m.e.r. procedure noodzakelijk. Wel zal er een aanmeldnotitie (vormvrij) m.e.r. beoordeling moeten worden opgesteld ten tijde van de planologische procedure. Hierin zullen alle relevante milieu-aspecten moeten worden afgewogen.
Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023
36
4
CONCLUSIES EN AANDACHTSPUNTEN
Aan de hand van het van toepassing zijnde beleidskader en de in acht te nemen omgevingsfactoren wordt geconcludeerd dat er diverse aspecten in relatie tot het voorliggende stedenbouwkundig schetsontwerp Ilpenstein nog niet voldoen, danwel nog nadere aandacht behoeven. De belangrijkste onderwerpen worden hieronder opgesomd. 1. Het plangebied is volgens de provinciale omgevingsverordening, gelegen in het MRA Landelijk Gebied. Op voorhans is (grootschalige) woningbouw ontwikkeling niet mogelijk. Nadere afstemming met de provincie is noodzakelijk. 2. De bescherming van het open landschap van de Purmer is in het geding. Het is zeer twijfelachtig of de kernwaarden van deze kwaliteit kunnen worden beschermd. Hetzelfde geldt voor de bescherming van de cultuurhistorische waarden in en rond het gebied, waarbij ook de bescherming van landschapselementen (dijkprofielen) moeten worden betrokken. 3. De stedenbouwkundige ontwikkeling zal leiden tot een forse toename van verkeersbewegingen van zowel bewoners als bezoekers. Het bestaande wegennet van de kern Ilpendam is hier niet op ingericht en dit zal leiden tot onveilige situaties in de kern en bij de aansluiting op de provinciale weg.
Alternatieve ontsluitingsroutes via de Purmer of om de kern Ilpendam leiden tot de vraag of er dan nog wel sprake is van een functionele en ruimtelijke relatie met de kern Ilpendam (in plaats van een autonome stedelijke ontwikkeling in het buitengebied.) Het is daarbij goed mogelijk dat andere woningbouwlocaties aan het licht komen die eenvoudiger te ontsluiten zijn. 4. Een ontwikkeling op deze schaal zal zeer waarschijnlijk leiden tot een toename van stikstofdepositie op het relatief dichtbij gelegen natura2000 gebied. 5. Bij de verdere ontwikkeling dient rekening gehouden te worden met de afstanden tot in de omgeving gelegen (agrarische) bedrijven. Mogelijk dat een aanvullende geurverordening moet worden vastgesteld om de ontwikkeling mogelijk te maken. Tevens dienen de nodige milieu- en omgevingsaspecten verder uitgewerkt te worden om te kunnen bepalen of aan alle wet- en regelgeving kan worden voldaan. Er is onder meer onderzoek nodig naar: • Archeologie • Cultuurhistorie (incl. landschap) • Ecologie • Stikstofdepositie • Bodemkwaliteit • Akoestiek (ten opzichte van verkeersafwikkeling) • Geur (incl. geurverordening) • Water (waterkeringen én compensatie)
Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023
37