CConstaterende datWaterland
Koppel je AI →
Document · PDF

178-90 Bijlage 1 Haalbaarheidsonderzoek Ilpenstein.pdf

Raadsvergadering 16 november 2023, gemeente WaterlandBij agendapunt: Debatverzoek WaterlandNatuurlijk m.b.t. RID 178-89 over de uitkomsten haalbaarheidsonderzoek van project Ilpenstein (TvN)13.213 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

HAALBAARHEIDSONDERZOEK BELEIDS- EN OMGEVINGSASPECTEN

BUITENPLAATS ILPENSTEIN ILPENDAM GEMEENTE WATERLAND

Opdrachtnummer

: 87.26

Datum

: april 2023

Versie

:3

Auteurs

: mRO b.v.

mRO b.v. • Leeuwenveldseweg 16 H • 1382 LX • Weesp • 033 461 43 42 • info@mro.nl • www.mro.nl

INHOUDSOPGAVE 1

INLEIDING ...................................................................................... 2 1.1 1.2 1.3

2

BELEIDSKADER ............................................................................... 7 2.1 2.2 2.3 2.4

3

AANLEIDING EN DOEL.............................................................................. 2 LIGGING PROJECTGEBIED ......................................................................... 3 VIGEREND BESTEMMINGSPLAN ................................................................... 5 RIJKSBELEID ........................................................................................ 7 PROVINCIAAL BELEID .............................................................................. 9 REGIONAAL BELEID ............................................................................... 13 GEMEENTELIJK BELEID ............................................................................ 13 MILIEU - EN OMGEVINGSASPECTEN ............................................. 17

3.1 GELUID ............................................................................................. 17 3.2 BODEM ............................................................................................. 18 3.3 LUCHTKWALITEIT .................................................................................. 18 3.4 EXTERNE VEILIGHEID ............................................................................. 20 3.5 BEDRIJVEN EN MILIEUZONERING ................................................................ 21 3.6 WATER ............................................................................................. 25 3.7 ECOLOGIE .......................................................................................... 27 3.8 ARCHEOLOGIE ..................................................................................... 29 3.9 CULTUURHISTORIE ................................................................................ 31 3.10 KABELS EN LEIDINGEN............................................................................ 32 3.11 PARKEREN .......................................................................................... 32 3.12 VERKEER ........................................................................................... 34 3.13 TOETSING AAN M.E.R.-WETGEVING ............................................................. 35 4

CONCLUSIES EN AANDACHTSPUNTEN ........................................... 37

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

1

1

INLEIDING

1.1

AANLEIDING EN DOEL

De initiatiefnemers de familie de Boer heeft de wens om op hun boerenerf waar zij hun agrarisch bedrijf runnen, Buitenplaats Ilpenstein te herbouwen die in een vroegere tijd op deze locatie heeft gestaan. In dit kader van deze wens is door de initiatiefnemer een ‘cultuurhistorisch vooronderzoek’ en een ‘ruimtelijke verkenning’ laten opstellen door Studio V Architecten. De uitgangspunten die worden beoogde voor het herontwikkelen van de buitenplaats luiden als volgt: • De herbouw van slot Ilpenstein met hotel, restaurant, grand café functie op haar historische locatie, te weten waar nu de gedateerde boerderij Ilpenstein staat. • Parralel hieraan de realisatie van ongeveer 100 appartementen verdeeld over meerdere gebouwen in buitenplaats-stijl. De appartementen hebben een grootte tussen de 60 m2 en 120 m2. • De realisatie van een stolpboerderij met bijgebouwen die de overige agrarische gebieden wederom biologisch en extensief kan beheren en onderhouden, inclusief de beeldentuin en historische hoogstamboomgaard. • Een houten fiets/voetgangersbrug van de landerijen Ilpenstein naar oude gemeentewerf van Ilpendam, dit om de oude dorpskern te ontzien en verbindingen zo kort en efficiënt mogelijk te maken. • Een aanlegsteiger voor de aanleg van recreanten en verhuur boten voor waterrecreanten.

De ruimtelijk verkenning bestaat uit een schetsontwerp welke een uitwerking is van alternatief b van het cultuurhistorisch vooronderzoek. Deze uitwerking wijzigt de situering van de Stolpboerderij en brengt de bouwmassa van de woongebouwen aan de zuidzijde terug en wijzigt de afstand tot de buitenrand. De openbare inrichting voor verkeer en parkeren wijzigt van parkeren aan de buitenranden, naar parkeren op het binnenterrein bij de woongebouwen in de zuidwestelijke hoek van de buitenplaats. De beoogde ontwikkeling is op grond van het geldende bestemmingsplan niet mogelijk. De woningbouwlocatie maakt namelijk deel uit van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Waterland 2013’ en heeft daarin de bestemming ‘Agrarisch’. Op grond van de bijbehorende bouw- en gebruiksmogelijkheden zijn nieuwe woningen en horeca bedrijf niet toegestaan. Om de herontwikkeling op de voormalige buitenplaats Ilpenstein mogelijk te maken is dan ook een nieuw bestemmingsplan noodzakelijk. Gezien de ligging, aard en omvang van het project dient bovendien rekening gehouden te worden met diverse milieu- en omgevingsaspecten. Deze zogenaamde omgevingsfactoren maken normaliter deel uit van het bestemmingsplan en worden daarin afgewogen. Om eventuele planologische beperkingen al in een vroeg stadium in beeld te hebben, is in een vroeg stadium verzocht om een (planologisch) haalbaarheidsonderzoek uit te voeren.

Met deze toets wordt duidelijk welke beleidskaders en omgevingsfactoren een belangrijke rol spelen en mogelijk effect hebben op de planvorming.

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

2

Figuur 1 – Schetsontwerp ontwikkeling Buitenplaats Ilpenstein (bron: Studio V Architecten)

1.2

LIGGING PROJECTGEBIED

Het projectgebied betreffen de percelen aan de Hofweg 1 t/m 3a te Ilpendam. Het projectgebied is gelegen in het zuidwesten van de droogmakerij De Purmer, dit is een droogmakerij van het voormalige Purmer meer. Na de droogmakerij zijn 19 buitenplaatsen gebouwd, waaronder de voormalige buitenplaats Ilpenstein op deze planlocatie. Alle buitenplaatsen zijn in de loop van de geschiedenis verdwenen. De planlocatie ligt nabij de Purmerdijk en Purmerringvaart. Deze waterstructuren scheiden het projectgebied van de kern Ilpendam. Enkel een lichte categorie brug die licht autoverkeer, voet en fietsverkeer kan ondersteunen verzorgt een verbinding tot de polder en Ilpendam. Deze verbinding is direct ten noordwesten van de planlocatie. De hoofdroutes die entree bieden tot de Purmer zijn de Verzetslaan bij Pumerend en Monnickendammerweg bij Monnickendam Het gaat om gedeeltes van de (kadastrale) percelen van de gemeente Waterland, sectie D, perceelnummers 404,371, 358 en 357. Het projectgebied heeft een omvang van ca. 84.320 m2 (8,4 ha). In de figuren 2 en 3 is dit in beeld gebracht.

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

3

Figuur 2 – Ligging projectgebied op een topografische kaart

Figuur 3 – Projectgebied op een luchtfoto

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

4

1.3

VIGEREND BESTEMMINGSPLAN

Het projectgebied maakt deel uit van een tweetal bestemmingsplannen, te weten het bestemmingsplan ‘Buitengebied Waterland 2013’ dat op 27 november 2014 door de gemeenteraad is vastgesteld, in combinatie met het ‘Waterland – Parapluplan 2018’ dat op 7 juni 2018 is vastgesteld.

Figuur 4 - Uitsnede verbeelding behorend bij het vigerend bestemmingsplan ‘Buitengebied Waterland 2013’, ter hoogte van het plangebied, rood omlijnd (bron: ruimtelijkeplannen.nl)

De gronden binnen het projectgebied hebben zoals reeds aangegeven de bestemming ‘Agrarisch’ als bedoeld in artikel 3 van de bijbehorende regels en zijn daarmee bestemd voor agrarisch grondgebruik uitsluitend op de wijze van veehouderij , cultuurgrond, kleinschalige natuurontwikkeling. Ondergeschikte functies zoals nutsvoorzieningen, extensief dagrecreatie medegebruik, kleinschalige duurzame energiewinning, wegen en paden, watergangen, met daarbij behorende bedrijfsgebouwen mogelijk. Ter hoogte van de aanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch – bouwperceel’ is het uitoefenen van het agrarisch bedrijf en het wonen ten behoeve van de agrarische bedrijfsvoering toegestaan. Ter hoogte van de aanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch – primair agrarisch gebied’ is agrarisch grondgebruik op de wijze van veehouderij, akker- en vollegrondstuinbouw, fruitteelt, sierteelt en wisselteelt van bloembollen toegestaan. veldschuren, ter plaatse van de aanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch veldschuur’.

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

5

De bouwregels geven aan dat één bedrijfswoning, gebouwen en overkappingen zijn toegestaan binnen de aanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch – bouwperceel’ en het bouwvlak. Woningbouw is op grond van de geldende bouw- en gebruiksregels niet mogelijk. Om de woningbouw en het horeca bedrijf op de agrarische gronden planologisch juridisch mogelijk te maken is een gedeeltelijke herziening van het geldende bestemmingsplan ‘Buitengebied Waterland 2013’ noodzakelijk.

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

6

2

BELEIDSKADER

Ruimtelijke plannen dienen te passen binnen wetten, regels en beleid van het Rijk, de provincie, eventueel regionaal gevoerd beleid op intergemeentelijk niveau en in lijn te zijn met het eigen gevoerde gemeentelijk beleid. De meest relevante beleidsaspecten die betrekking hebben op de beoogde woningbouwontwikkeling worden in dit hoofdstuk beschouwd. Onderscheid is aangebracht in rijksbeleid (paragraaf 2.1), provinciaal beleid (paragraaf 2.2), regionaal beleid (paragraaf 2.3), en gemeentelijk beleid (paragraaf 2.4). 2.1

RIJKSBELEID

2.1.1 Nationale Omgevingsvisie De kaders van het rijksbeleid op het gebied van de fysieke leefomgeving zijn opgenomen in de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). De NOVI is op 11 september 2020 vastgesteld en is vanaf 12 februari 2021 bindend voor het Rijk als geldende visie onder Wet ruimtelijke ordening. De NOVI vervangt daarmee de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR, 2012). Met de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. Nederland staat immers voor een aantal urgente opgaven, die zowel lokaal, nationaal als wereldwijd spelen. Het zijn grote en complexe opgaven op het gebied van klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw. Deze opgaven zullen Nederland flink veranderen. De toenemende druk op de fysieke leefomgeving vraagt daarbij om een actiever Rijksoverheid. De NOVI stelt een integrale aanpak voor: integraal, samen met andere overheden en maatschappelijke organisatie, en met meer regie vanuit het Rijk. Regie vanuit het Rijk betekent echter niet het centraliseren van taken en verantwoordelijkheden; wel het geven van richting op grote opgaven en regie op goed samenspel, zowel publiek als publiek/privaat.

In de NOVI zijn de genoemde opgaven samengevat in vier prioriteiten: • ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; • een duurzaam en economisch groeipotentieel; • sterke en gezonde steden en regio's; • toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Om dit te bereiken worden 21 nationale belangen benoemt in de NOVI waarop de nationale overheid zich richt. Deze hebben onder andere betrekking op het zorgdragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften, het waarborgen en realiseren van een veilig, robuust en duurzaam mobiliteitssysteem, het beperken van klimaatverandering, het waarborgen van de hoofdinfrastructuur voor transport van stoffen via (buis)leidingen, het behouden en versterken van cultureel erfgoed en landschappelijke en natuurlijke kwaliteiten van (inter)nationaal belang en het verbeteren en beschermen van natuur en biodiversiteit. Deze 21 nationale belangen hebben ook een relatie met het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro), zie ook paragraaf 2.2.2. Verder is in de NOVI de zogeheten 'Ladder voor duurzame verstedelijking' (hierna: de Ladder) geïntroduceerd. In het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is de verplichte

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

7

toetsing aan de Ladder in het kader van een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten vastgelegd. Artikel 3.1.6, lid 2 Bro schrijft voor dat de onderbouwing van een ruimtelijk plan waarmee een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt aan de Ladder moet voldoen. Per 1 juli 2017 is een vereenvoudigde Ladder van toepassing. Relevante wijzigingen zijn de volgende: • De definities zijn niet gewijzigd, waardoor de uitgezette lijn in de jurisprudentie in stand blijft. • De begrippen 'actuele' en 'regionale' (behoefte) zijn geschrapt. • De nieuwe Ladder bevat geen treden meer. Treden 1 en 2 zijn samengevoegd en trede 3 is geschrapt. Voor ontwikkelingen buiten bestaand stedelijk gebied geldt een uitgebreide motiveringsplicht.

De tekst uit het Bro luidt nu als volgt: ‘De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.’ Uit de tot dusver gevormde jurisprudentie ten aanzien van het begrip stedelijke ontwikkeling wordt een project vanaf 12 woningen of meer aangemerkt als een nieuwe stedelijke ontwikkeling in de zin van het Bro (artikel 1.1.1). Relatie met het plan Ter hoogte van het projectgebied zijn nationale belangen uit de NOVI niet van belang. Ladder In het plan wordt uitgegaan van de bouw van 100 nieuwe woningen en een hotel van 52 kamer met restaurant, conferentieruimte en andere functies in het buitengebied van Waterland. Daarmee is sprake van een ‘ladderplichtige stedelijke ontwikkeling’ als bedoeld in artikel 1.1.1 Bro. In dit kader wordt het volgende overwogen. De gemeente Waterland gaat bij nieuwe woningontwikkelingen uit van een geprogrammeerde woningbouwtaakstelling, zoals vastgelegd in het ‘Woningbouwprogramma (WBP) Waterland’. Dit WBP wordt regelmatig geëvalueerd en jaarlijks geactualiseerd.

In het meest recente programma (Meerjarenprogramma Woningbouw 2023) is het plan Ilpenstein genoemd als initiatief in voorbereidende fase (zachte bouwplannen). In dit kader wordt ook verwezen naar paragraaf 2.4.2 van dit haalbaarheidsonderzoek. Het projectgebied kan niet worden aangemerkt als ‘bestaand stedelijk gebied’ in de zin van artikel 1.1.1, eerste lid, onder h van het Bro. Het huidige agrarische bedrijf wordt gescheiden van het bestaand stedelijk gebied door de Purmerringvaart en ligt in het landelijk gebied. (Zie ook paragraaf 2.2.2) 2.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening Ten behoeve van de bescherming en de verwezenlijking van de nationale belangen, worden in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) algemene regels voorgeschreven die bindend zijn voor de lagere overheden als provincie en gemeente. Hoewel in het Barro de kaderstellende uitspraken uit de voorheen

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

8

geldende SVIR werden bevestigd, blijven deze ook onder de NOVI gelden. Het gaat hierbij onder meer om de volgende onderwerpen: • Rijksvaarwegen; • Defensie; • Hoofdwegen en hoofdspoorwegen; • Elektriciteitsvoorziening; • Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen; • Natuurnetwerk Nederland (voorheen Ecologische hoofdstructuur); • Primaire waterkeringen buiten het kustfundament; • IJsselmeergebied (uitbreidingsruimte). Relatie met het projectgebied Het projectgebied maakt geen deel uit van de bovengenoemde gebieden. De beoogde ontwikkeling is verder niet strijdig met het nationaal ruimtelijk belang, zoals neergelegd in het Barro. 2.2

PROVINCIAAL BELEID

2.2.1 Omgevingsvisie NH2050 Op 19 november 2018 hebben Provinciale Staten van Noord-Holland de Omgevingsvisie NH2050 ‘Balans tussen economische groei en leefbaarheid’ vastgesteld. De Omgevingsvisie richt zich op langetermijn-ambities en –doelen, met oog voor kwaliteiten die de provincie wil koesteren. Tegelijkertijd wordt met de visie geprobeerd in te spelen op veranderingen en transities die (ook) tijd nodig hebben. De visie geeft daarmee enerzijds richting en houvast naar een onbekende toekomst, en anderzijds voldoende ruimte en handelingsperspectief om te anticiperen op nieuwe ontwikkelingen. Met de visie wordt dus geen eindbeeld voor 2050 gegeven, maar laat in algemene zin wel zien wat de ontwikkelprincipes zijn voor de hele provincie om een hoge leefomgevingskwaliteit te bieden. De provincie streeft daarbij naar een evenwichtige balans tussen economische groei en leefbaarheid, wat in de omgevingsvisie de hoofdambitie wordt genoemd. Een economisch vitale provincie draagt immers bij aan het welzijn, en een leefbare provincie draagt bij aan economische vitaliteit. De provincie staat voor een gezonde en veilige leefomgeving, goed voor mens, plant en dier, en daarmee ook goed voor het economisch vestigingsklimaat.

Dit evenwicht staat ten dienste van een duurzame ontwikkeling: toekomstige generaties moeten ook profiteren van de keuzes die nu gemaakt worden, zodat het hoge welvaarts- en welzijnsniveau behouden kan worden. Dit betekent onder meer dat in heel Noord-Holland een basiskwaliteit van de leefomgeving wordt gegarandeerd: de ruimte voor economische ontwikkeling wordt altijd in samenhang met dit uitgangspunt beschouwd. Er zijn randvoorwaarden geformuleerd hoe om te gaan met klimaatverandering. De provincie ontwikkelt zoveel mogelijk natuurinclusief en met behoud van (karakteristieke) landschappen, clustert ruimtelijke economische ontwikkelingen rond infrastructuur en houdt rekening met de ondergrond. Om de ambities waar te maken kiest de provincie voor de aanpak: ‘lokaal wat kan, regionaal wat moet’, gelet op de diversiteit aan regio’s, om ruimte te bieden aan maatwerk en om vorm te kunnen geven aan een wendbare samenleving. Hierbij staat de opgave centraal. Die bepaalt de wijze van sturing en samenwerking.

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

9

Vanuit een groot vertrouwen in initiatiefnemers en andere overheden is de provincie terughoudend met het opstellen van regels. Daarnaast worden in de visie 5 samenhangende bewegingen geschetst voor de ontwikkeling van de leefomgeving: • Dynamisch schiereiland – hier is het benutten van de unieke ligging leidend waarbij de kustverdediging voorop staat en waar toeristische en recreatieve kansen benut kunnen worden en natuurwaarden worden toegevoegd. • Metropool in ontwikkeling – hierin beschrijven we hoe de Metropoolregio Amsterdam steeds meer als één stad gaat functioneren en dat de reikwijdte van de metropool groter wordt. Door het ontwikkelen van een samenhangend metropolitaan systeem vergroten we de agglomeratiekracht. • Sterke kernen, sterke regio’s – deze beweging gaat over de ontwikkeling van centrumgemeenten die daarmee het voorzieningenniveau in de gehele regio waarin ze liggen vitaal houden en de kernen hun herkenbare identiteit behouden of te ontwikkelen. • Nieuwe energie – in deze beweging gaat het over het benutten van de economische kansen van de energietransitie en circulaire economie. • Natuurlijk en vitaal landelijke omgeving – deze beweging gaat over het ontwikkelen van natuurwaarden in combinatie met het versterken van de (duurzame) agrifoodsector.

Toetsing Het plan bestaat uit nieuwe woningbouwontwikkeling en recreatief/toeristische voorziening naast Ilpendam. Metropool in ontwikkeling Het behoud en versterken van landschap is cruciaal in de metropool. Het landschap staat onder druk door de ruimtevraag van stedelijke functies, energietransitie, schaalvergroting in de landbouw, toenemende recreatie en toerisme, woningen en klimaatadaptatie. Aan de functie van het groenblauwe gebied als primair natuur- en agrarisch gebied worden op plekken nieuwe functies toegevoegd. Deze functieverbreding biedt kansen voor het combineren van functies, zoals recreatie met natuur. Het benutten van deze kansen is ook noodzakelijk. Dit kan ook tot nieuwe economische dragers voor een gebied leiden. Niet overal is elke functie mogelijk. We willen een balans tussen rust en drukte. Ontwikkeling in het metropolitaans landschap zetten de waarden van dit gebied onder druk. Ontwikkelingen zijn mogelijk, maar onder strikte voorwaarden. De buitenplaats Ilpenstein bevindt zich in het primair agrarisch gebied, nieuwe functies zijn mogelijk, maar deze mogen de waarden niet schaden. Door het toevoegen van 100 woningen en een hotel, worden meerdere nieuwe functies van dermate schaal toegevoegd die niet in samenhang of ondergeschikt zijn aan het agrarisch karakter van het landelijk gebied.

De voorgenomen ontwikkeling zet het behoud van het landelijk gebied sterk onder druk. Natuurlijk en vitaal landelijke omgeving Verbetering van de verbinding tussen natuurgebieden is een manier om de biodiversiteit te vergroten. Enerzijds werkt de provincie daarom aan een fijnere groenblauwe dooradering van zowel landelijk als bebouwd gebied – want ook stedelijk gebied heeft een belangrijke functie voor ecologische verbindingen. Anderzijds kan deze fijnmazige dooradering uitgroeien tot een robuuste verbinding

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

10

van grotere ecosystemen in de gebieden waar veel natuurgebieden bij elkaar in de buurt liggen, zoals in Laag Holland en Gooi en Vechtstreek. Randvoorwaarden • Kaderrichtlijn Water (KRW) • Ontwikkelingen dienen minimaal waterneutraal te zijn: ze mogen in geen enkel geval een verslechtering betekenen voor het watersysteem. Dat betekent: geen achteruitgang van de waterkwaliteit, geen afname van de hoeveelheid open water, geen afname van het waterbergend vermogen, geen toenemende bodemdaling of versnippering in peilvakken. De ontwikkeling beoogd de verharding van onverharde grond, waaronder het bouwen van gebouwen inclusief een ondergrondse parkeergarage. Dit heeft een enorme impact op het waterbergend vermogen van de bodem. De ontwikkeling kan leiden tot het wijzigen van het waterpeil ter plaatse van het projectgebied. Daarnaast gaat de ontwikkeling tezamen met negatieve effecten op ecologische verbindingen. Het beoogde plan dient te onderbouwen hoe ecologische verbindingen (groen-blauw) kunnen worden versterkt. Conclusie De beoogde ontwikkeling zoals gepresenteerd in het schetsontwerp is niet verenigbaar met de provinciale omgevingsvisie.

2.2.2 Omgevingsverordening Bij de provinciale omgevingsvisie hoort een Omgevingsverordening (OV NH2020), die de regels stelt waaraan bestemmingsplannen, wijzigings- en uitwerkingsplannen, beheersverordeningen en (tijdelijke) omgevingsvergunningen waarbij wordt afgeweken van het bestemmingsplan dienen te voldoen. In tegenstelling tot de Omgevingsvisie NH2050 is de verordening bindend. De OV wordt regelmatig aangepast naar aanleiding van nieuwe wetgeving en/of provinciaal beleid. Na vaststelling van wijzigingen wordt door de provincie een ‘geconsolideerde’ versie gepubliceerd, waarin de wijzigingen zijn verwerkt. In dit kader is getoetst aan de geconsolideerde versie van 1 januari 2023. Toetsing In relatie tot de beoogde ontwikkeling van de Buitenplaats Ilpenstein op de planlocatie zijn vooral de onderwerpen ‘nieuwe stedelijke ontwikkelingen’ en ‘energie’ van belang. Nieuwe stedelijke ontwikkeling In artikel 6.3 van de Omgevingsverordening is aangegeven dat alleen in een nieuwe stedelijke ontwikkeling kan worden voorzien, als deze ontwikkeling in overeenstemming is met de binnen de regio gemaakte schriftelijke afspraken. Onder de regio wordt het ‘marktgebied’ of ‘verzorgingsgebied’ van de betreffende nieuwe stedelijke ontwikkeling verstaan. De inhoudelijke onderbouwing van een nieuwe stedelijke ontwikkeling moet zich dus richten op het markt- of verzorgingsgebied.

Hoewel met het voorliggende woningbouwplan specifiek wordt ingezet op nieuwe woningen voor inwoners van de regio Zaanstreek – Waterland dient het aantal woningen en woningtypen ook in regionaal verband afgestemd te worden.

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

11

In de verordening wordt in eerste instantie de bestuurlijke regio-indeling aangehouden, zoals die gelden voor de Regionale Actie Programma’s woningbouw (RAP). De locatie is niet in de monitor plancapaciteit en maakt geen deel uit van het RAP. Zodoende is het plan niet regionale afgestemd voor locatie om te ontwikkelen in het landelijk gebied. Zoals vastgelegd in het Woonakkoord Zaanstreek-Waterland

Figuur 5 - te ontwikkelen locaties in stedelijk gebied (Bron: RAP)

Verder is het uitgangspunt om de woningvraag zoveel mogelijk te realiseren binnen het ‘bestaand stedelijk gebied’ (BSG). In de OV2020 wordt onder het BSG verstaan: ‘gebied als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, onder h van het Bro. Het gaat dan om het bestaand stedenbouwkundig stelsel van bebouwing ten behoeve ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’. Op grond van deze definitie, alsook jurisprudentie hieromtrent (zie paragraaf 2.1.1), kan het projectgebied niet gerekend worden tot het BSG. In de omgevingsverordening is het projectgebied gelegen in het landelijk gebied en in het bijzonder het MRA landelijk gebied. In dit gebied zijn enkel kleinschalige ontwikkelingen, niet zijnde woningbouwontwikkelingen mogelijk. Aanvullend is in artikel 6.9 (lid 1) bepaald dat kleinschalige woningbouwontwikkeling niet is toegestaan, groter dan 2 woningen (lid 3).

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

12

Conclusie In het (MRA) landelijk gebied is woningbouwontwikkeling niet toegestaan. Uitgezonderd zijn specifieke, kleinschalige ontwikkeling die als gevolg van transformatie van agrarische bedrijven. De omvang van beschreven ontwikkeling past niet in deze categorie. Het plan is daarom strijdig met de provinciale omgevingsverordening. 2.3

REGIONAAL BELEID

2.3.1 Regiovisie Waterland 2040 De regio Waterland heeft in 2009 de Regiovisie Waterland 2040 opgesteld. Het motto van de Regiovisie is: Vitaal met Karakter. De Regiovisie Waterland 2040 vormt de basis voor de gemeentelijke plannen die gemaakt gaan worden. Tevens wordt de visie gebruikt voor het inbrengen van de mening van de regio Waterland bij plannen van de Provincie Noord-Holland en die van de Metropoolregio Amsterdam. Volgens de visie dient de Purmer in essentie een primair landbouwgebied met een open karakter te blijven. Kiezen voor Authentiek Waterland + betekent nadrukkelijk afzien van een mogelijke grootschalige opvangfunctie voor de Metroloopregio Amsterdam in de Purmer. Wel zijn er binnen de gemeentegrenzen van Purmerend nog beperkte aanvaardbare uitbreidingsmogelijkheden voor woningbouw in dat deel van de Purmer. De rest willen wij nadrukkelijk openhouden. De landbouw vormt daarbij de duurzame drager. Relatie met het plan(gebied) De herontwikkeling van de buitenplaats Ilpendam past niet binnen de strategische hoofdlijnen behorende bij de Purmer. Binnen de gemeentegrenzen van Waterland wordt afgezien van de mogelijkheden tot woningbouw in de Purmer. De nadruk ligt binnen de gemeentegrenzen van Waterland op het openhouden van de Purmer. Met de bouw van de woongebouwen en het slot bedreigt het plan het open karakter van de Purmer.

Het toevoegen van grootschalige stedelijke functies aan het agrarisch gebied is in strijd met het afzien van deze ontwikkelingen. Deze ontwikkeling in primair landbouwgebied bedreigt het duurzaam voorbestaan van de landbouw als duurzame drager binnen de Purmer. Conclusie Het beoogde plan past niet in de regiovisie. 2.4

GEMEENTELIJK BELEID

2.4.1 Woonvisie Waterland 2025 De gemeenteraad van Waterland heeft op 25 maart 2021 besloten tot het vaststellen van de Woonvisie Waterland 2025. De nieuwe Woonvisie geeft inzicht in de visie op de gemeente Waterland en bevat het gemeentelijk woonbeleid in de vorm van ambities, prioriteiten en de bijbehorende acties voor de periode tot en met 2025 om de visie te realiseren. Daarnaast geeft de Woningwet de procedure aan voor de samenwerking met de lokale corporaties (Woonvisie – bod – prestatieafspraken – evaluatie). De Woonvisie Waterland 2025 is opgesteld met de woningcorporaties, huurdersorganisaties, belanghebbenden en stakeholders. In de Woonvisie staan drie speerpunten centraal: 1. Aanpassen van de bestaande woningvoorraad; 2. Toevoegen van nieuwe woningen;

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

13

3. Bevorderen langer zelfstandig wonen. Specifiek voor het tweede speerpunt is geconstateerd dat in alle segmenten sprake is van een groeiende woningbehoefte en dat de vraag groter is dan het aanbod, in alle segmenten van de woningmarkt. De woonvisie ziet op een forse uitbreiding van het woonaanbod in de gemeente. Uitgesproken is onder meer dat: • er zoveel mogelijk tegemoet dient te worden gekomen aan de toenemende woningbehoefte zonder daarbij afbreuk te doen aan het groen; • Nieuwbouw in alle segmenten van de woningmarkt dient plaats te vinden: (30% sociaal, 10% sociaal plus, 60% vrije sector) én ten behoeve van de verschillende inkomensgroepen; • doorstroming bevorderd dient te worden en indirect en direct starters bedient moeten worden; • er aandacht dient te zijn voor het behoud van de leefbaarheid in wijken/kernen Het is nog onbekend hoe de herontwikkeling van de buitenplaats Ilpenstein gaat bijdragen aan het uitgangspunt betaalbare woningen van de gemeente. Het woningbouwprogramma beoogde woning met een grootte van 65-120 m2 bvo. Hoe dit programma van 100 woningen onderverdeeld wordt in sociale en vrije sector is nog niet bekend. Conclusie Het is nog niet voldoende duidelijk of en hoe het woningbouwprogramma aansluit bij het gemeentelijk beleid. Hiervoor dient ook rekening gehouden te worden met het jaarlijks geactualiseerde meerjaren programma (zie paragraaf 2.4.2).

2.4.2 Meerjarenprogramma Woningbouw 2023 Onlangs heeft de gemeente het Meerjarenprogramma Woningbouw 2023 (MWP) vastgesteld. Het programma geeft inzicht in recente en toekomstige ontwikkelingen op het gebied van woningbouw in de gemeente Waterland. Eén van de doelen van het MPW is een transparant en zo compleet mogelijk beeld schetsen van de lopende woningbouwontwikkelingen in de gemeente. In het MPW wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende ontwikkelingen: • gemeentelijke gronden die in al ontwikkeling zijn of worden gebracht; • woningbouwontwikkeling van commerciele partijen waarbij de gemeente een faciliterende rol heeft; • kansrijke initiatieven en locaties voor toekomstige woningbouwontwikkeling die nog in de verkennende fase zijn. De ontwikkeling van de buitenplaats Ilpenstein is daarin genoemd in de laatste categorie. Conclusie Of en hoe de ontwikkeling van de Buitenplaats Ilpendam past in het gemeentelijk woonbeleid, dient nadere afstemming plaats te vinden over de exacte invulling. 2.4.3 Omgevingsvisie Waterland 2030 De gemeente Waterland heeft de koers van het ruimtelijk beleid tot 2030 vastgelegd in een omgevingsvisie, zoals op 9 maart 2017 door de gemeenteraad is

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

14

vastgesteld. De omgevingsvisie geeft niet alleen richting aan ruimtelijke ontwikkelingen in de komende jaren, maar ook een visie op de manier waarop wordt omgegaan met nieuwe ruimtelijke initiatieven. De omgevingsvisie is hierdoor onder meer belangrijk voor plannen die niet kunnen worden gerealiseerd op basis van een vigerend bestemmingsplan. Bij nieuwe (ruimtelijke) ontwikkelen dienen de ‘waarden van Waterland’ in acht genomen te worden. Deze worden in de omgevingsvisie als 5 kernprincipes omschreven, te weten: • vertrek vanuit historie, landschap en natuur; • wees groot in kleinschaligheid; • houd de stad op afstand maar versterk de verbindingen; • ga voor duurzaam; • beleef en respecteer het water. De droogmakerij Purmer wordt daarin vooral gekenschetst als een open en rechtlijnig boerenland, met landelijk en open karakter. De kernwaarden weerspiegelen de agrarische functie van het voormalige meer. Aan de andere kant worden ook de toegenomen vraag naar woningbouw en economische (en toeristische) dragers van het buitengebied erkent. Conclusie De woningbouwontwikkeling zoals beschreven in het plan, past niet in het ruimtelijk beeld dat de omgevingsvisie voorstaat voor het buitengebied en specifiek de Purmer. Het plan kan evenwel een bijdrage leveren aan de toeristische en economische dragers voor het (buiten)gebied.

2.4.4 Beleid Parkeerbehoefte, laad- en losruimte gemeente Waterland Op 21 december 2017 is het 'Beleid Parkeerbehoefte, laad- en losruimte gemeente Waterland' vastgesteld. Dit beleid functioneert als toetsingskader om vast te stellen of sprake is van voldoende parkeergelegenheid. In dit beleid is aangegeven dat voor het bepalen van voldoende parkeergelegenheid gebruik wordt gemaakt van de cijfers van het CROW, het nationale kennisplatform voor infrastructuur, verkeer, vervoer en openbare ruimte. In aanvulling op de CROW-publicatie wordt in Waterland de gemiddelde parkeernorm gehanteerd. Daarnaast is opgenomen hoe op basis van deze normen de gemeentelijke parkeereis bij ontwikkelingen moet worden berekend. Zo wordt voor het bepalen van de parkeernorm voor de verschillende woningtypen in aanvulling op de CROW gebruik gemaakt van een ‘eigen’ tabel met koop- en huurprijzen tabel. Dit geldt ook voor de omrekenfactor voor het parkeren op eigen terrein. In het ‘Waterland – Parapluplan 2018’ (op 7 juni 2018 door de gemeenteraad vastgesteld) is dit beleid ook vanuit planologisch oogpunt geborgd. Door de inwerkingtreding van de 'Reparatiewet BZK 2014' (Staatsblad 2014, 458) per 29 november 2014 is de bouwverordening voor het bestemmingsplan immers niet meer van toepassing.

Regelingen met betrekking stedenbouwkundige bepalingen, waaronder het aspect parkeren en laden en lossen, dienen daarom in een bestemmingsplan te worden opgenomen. Met het ‘Waterland – Parapluplan 2018’ is hieraan invulling gegeven.

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

15

Specifiek voor het projectgebied geldt dat de parkeerbehoefte voor de woningbouwontwikkeling volledig binnen het projectgebied opgelost dient te worden. Bovendien zal rekening gehouden moeten worden met het aantal parkeerplaatsen als onderdeel van het sportcomplex dat momenteel in het projectgebied aanwezig is. In paragraaf 3.11 wordt hierop nader ingegaan. Conclusie Op voorhand is het plan niet strijdig met het parkeerbeleid van de gemeente. Evenwel dient bij verdere planontwikkeling hiermee rekening gehouden te worden. 2.4.5 Welstandsnota De gemeente Waterland heeft haar welstandsbeleid beschreven in de ‘Nota uiterlijk van bouwwerken 2018’ en vervangt daarmee de Welstandsnota uit 2013. Een belangrijk uitgangspunt van de Nota is de zogenaamde ‘gebiedsgerichte benaderingswijze’. Met deze benaderingswijze zijn gebieden die functioneel en ruimtelijk een eenheid vormen in heel de gemeente Waterland vastgelegd en gewaardeerd. Aan de hand van de karakteristieken van deze gebieden zijn kernkwaliteiten en ambities geformuleerd, die samen met de algemene criteria voor de grotere bouwplannen bepalend zijn voor bouwplannen en beoordeling daarvan. In dit kader wordt onderscheid gemaakt in 5 verschillende (type) gebieden, te weten: 1. Historische kernen; 2. Dorpslinten; 3. Woongebieden; 4. Bedrijventerreinen; 5. Landelijk gebied.

De planlocatie maakt deel uit van het ‘Landelijk gebied’ waarvoor een zogenaamd ‘bijzonder’ beoordelingsniveau geldt. Voor dit gebied is het beleid gericht op het behouden of herstellen van de landschappelijke kwaliteiten, met specifiek voor het droogmakerijenlandschap het kenmerkende rationele kavel-, wegen- en slotenpatroon. Echter, specifiek voor grotere (her)ontwikkelingsprojecten die de bestaande ruimtelijke structuur en karakteristiek doorbreken zijn in de Nota geen welstandscriteria opgenomen. Hiervoor zijn nieuwe / aanvullende criteria wenselijk. Dit geldt ook voor het woningbouwplan in het projectgebied. In lijn met de Nota wordt daarom voorgesteld om specifiek voor het project nieuwe criteria op te stellen in de vorm van een beeldkwaliteitplan. Dit beeldkwaliteitplan wordt dan samen met het bestemmingsplan vastgesteld door de gemeenteraad, als aanvulling op de bovengenoemde Nota. Conclusie Op voorhand is er geen strijdigheid, echter bij de verdere planontwikkeling dient specifiek een beeldkwaliteitsplan opgesteld te worden om nadere invulling te geven aan het uiterlijk van bouwwerken.

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

16

3

MILIEU - EN OMGEVINGSASPECTEN

In dit hoofdstuk wordt een aantal milieu- en omgevingsaspecten toegelicht die bij een ruimtelijk plan in beschouwing moeten worden genomen. Na een algemene beschrijving, gebaseerd op beleid en regelgeving, wordt voor elk onderdeel ingegaan op de relatie met het projectgebied. 3.1

GELUID

3.1.1 Beleid en regelgeving De mate waarin het geluid het woonmilieu mag belasten, is geregeld in de Wet geluidhinder (Wgh). De Wgh kent voor weg- en railverkeer alsmede voor gezoneerde industrieterreinen voorkeursgrenswaarden op nieuwe bestemmingen. De Wgh gaat uit van zones langs (spoor)wegen en zones bij industrieterreinen. Het gebied binnen deze zone geldt als akoestisch aandachtsgebied waar, voor bouwplannen met geluidgevoelige objecten (zoals woningen) een akoestische toetsing uitgevoerd dient te worden. In het kader van het voorliggende project is alleen het onderdeel wegverkeerslawaai van belang. Er liggen in het projectgebied of in de directe omgeving daarvan geen gezoneerde bedrijventerreinen en/of spoorwegen. Wegverkeerslawaai Geluidzones In de Wgh is bepaald dat elke weg van rechtswege een geluidszone heeft (art. 74 lid 1). Een uitzondering hierop zijn wegen die zijn gelegen in een 30 km/uur-zone of in een woonerf. De breedte van de geluidszones is afhankelijk van het aantal rijstroken en de ligging van een weg. In tabel 1 is dit inzichtelijk genaakt. Gebied waarin de weg ligt

Aantal rijstroken

Zonebreedte

Stedelijk

één of twee

200 meter

drie of meer

350 meter

één of twee

250 meter

drie of vier

400 meter

vijf of meer

600 meter

Buitenstedelijk

Tabel 1 - Zonebreedtes wegen

Grenswaarden Geluidsgevoelige objecten die worden gerealiseerd binnen de geluidszones dienen te worden getoetst aan grenswaarden van de geluidsbelasting die zijn aangegeven in de Wgh. Hierbij geldt een voorkeursgrenswaarde voor nieuwe situaties. Voor nieuwe woningen bedraagt deze 48 dB. Indien deze waarde wordt overschreden, kan het college van burgemeester en wethouders ontheffing verlenen voor een hogere waarde. De maximale ontheffingswaarde voor nieuwe woningen bedraagt 63 dB. 3.1.2 Wegverkeerslawaai in relatie tot het projectgebied Het VO gaat uit van nieuwe woongebouwen op de voormalige buitenplaats. De voormalige buitenplaats grenst aan de Hofweg als ontsluitingsweg op deze weg in het buitengebied van Waterland geldt ter plaatse een maximumsnelheid van 60

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

17

km/u. Daarmee ligt het projectgebied binnen de geluidzones van deze wegen en dient een toetsing aan de normen uit de Wgh plaats te vinden. Mocht het plan het aanleggen van een nieuwe verbindingsweg voor wegverkeer tot het projectgebied beogen dan dient deze verbindingsweg akoestisch te worden getoetst aan de nabijgelegen geluidgevoelige objecten. 3.1.3 Conclusie Er dient een akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai uitgevoerd te worden om aan te tonen dat de ontwikkeling voldoet aan de voorkeursgrenswaarden die in de Wgh zijn vastgelegd. 3.2

BODEM

3.2.1 Algemeen Op grond van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) dient in verband met de uitvoerbaarheid van een plan rekening te worden gehouden met de bodemgesteldheid in het projectgebied. Bij functiewijzigingen dient te worden bekeken of de bodemkwaliteit voldoende is voor de beoogde functie en moet worden vastgesteld of er sprake is van een saneringsnoodzaak. In de Wet bodembescherming is bepaald dat indien de desbetreffende bodemkwaliteit niet voldoet aan de norm voor de beoogde functie, de grond zodanig dient te worden gesaneerd dat zij kan worden gebruikt voor de desbetreffende functie (functiegericht saneren). Middels een verkennend bodemonderzoek (conform NEN 5740) kan in beeld worden gebracht of de bodemkwaliteit en de beoogde functie van het projectgebied bij elkaar passen. 3.2.2 Bodem in relatie tot het projectgebied Binnen het projectgebied wordt een nieuwe ontwikkeling beoogd. De gronden maken momenteel deel uit van het bestaande agrarisch bedrijf en zijn deels als sportvelen en deels als parkeerterrein in gebruik. Wonen is een hindergevoelige functie als het gaat om de kwaliteit van de bodem. Middels een verkennend bodemonderzoek zal aangetoond moeten worden of de bodem geschikt is voor het beoogde gebruik.

Wanneer grond wordt toegepast of wordt onttrokken van het projectgebied wordt in de regel een zogenaamde Partijkeuring conform het Besluit Bodemkwaliteit uitgevoerd. Dit is vooral een inrichtingsaspect dat bij de uitvoering van de (grond)werkzaamheden een rol speelt. Niet zozeer in het kader van de bestemmingsplanprocedure. 3.2.3 Conclusie Er dient een verkennend bodemonderzoek (conform NEN 5740) uitgevoerd te worden om aan te tonen dat de grond geschikt is voor de beoogde woonfunctie. 3.3

LUCHTKWALITEIT

3.3.1 Normstelling en beleid In hoofdstuk 5 van de Wet milieubeheer (Wm) zijn de grenswaarden op het gebied van de luchtkwaliteit vastgelegd. Daarbij zijn in de ruimtelijke ordeningspraktijk met name de grenswaarden voor stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10 en PM2,5) van belang. De grenswaarde van PM10 of NO2 bedraagt 40 µg/³. De grenswaarde van PM2,5 ligt op 25 µg/³.

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

18

Projecten die slechts in zeer beperkte mate bijdragen aan de luchtverontreiniging, zijn op grond van de algemene maatregel van bestuur 'Niet In Betekenende Mate bijdragen' (Besluit NIBM) vrijgesteld van toetsing aan de grenswaarden. Op grond van de ministeriële regeling 'Niet In Betekenende Mate bijdragen' zijn (onder andere) de volgende projecten vrijgesteld van toetsing: • woningbouwprojecten met minder dan 1.500 woningen; • kantoorlocaties met een vloeroppervlak van minder dan 100.000 m2; • projecten die minder dan 3% van de (toekomstige) grenswaarde voor stikstofdioxide of fijnstof bijdragen. Dit komt overeen met 1,2 µg/m3. Goede ruimtelijke ordening Naast hoofdstuk 5 van de Wm is ook het beginsel van een goede ruimtelijke ordening van toepassing. De formele definitie van het beginsel van een goede ruimtelijke ordening is: ‘het coördineren van de verschillende belangen tot een harmonisch geheel dat een grotere waarde vertegenwoordigd dan het dienen van de belangen afzonderlijk’. Een goede luchtkwaliteit is een van de belangen, ofwel de luchtkwaliteit dient geschikt te zijn voor de beoogde functie. Daarom is het wenselijk om inzicht te hebben in de luchtkwaliteitssituatie. Besluit gevoelige bestemmingen In het verlengde van een goede ruimtelijke ordening, gebaseerd op de Wm, is het Besluit gevoelige bestemmingen van kracht.

Dit besluit is gericht op functies voor gevoelige groepen voor langdurig verblijf. Hierbij kan worden gedacht aan zorginstellingen, kinderopvang, scholen en bejaardentehuizen. Deze functies mogen niet worden gerealiseerd in gebieden met overschrijdingen van de wettelijke grenswaarden ten gevolge van provinciale wegen en rijkswegen. 3.3.2 Toetsing Het plan voorziet in een nieuwe woningbouwontwikkeling. Het schetsontwerp dat momenteel voorligt gaat uit van 100 woningen in verschillende woningtypen. Hiermee is de beoogde planontwikkeling aan te merken als een project dat binnen de getalsmatige grenzen uit de ‘Regeling NIBM’ valt en daarmee ‘niet in betekenende mate’ bijdraagt aan de luchtkwaliteit. Voorts maakt het bestemmingsplan de realisatie van nieuwe gevoelige bestemmingen in de zin van het Besluit gevoelige bestemmingen niet mogelijk. Vanuit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening is daarnaast gekeken naar de concentratie stikstofdioxide en fijn stof (PM10) in het projectgebied. Uit de Grootschalige Concentratie- en Depositiekaarten Nederland (GCN en GDN) van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) blijkt dat de achtergrondconcentratie voor stikstofdioxide in 2021 ter hoogte van het projectgebied minder dan 12 μg/m³ bedraagt en voor fijn stof (PM10) minder dan 17 μg/m³ en voor fijn stof (PM2,5) minder dan 10 μg/m³.

De concentraties zijn daarmee lager dan de grenswaarden van 40 / 25 µg/m3, waardoor het plan er niet toe zal leiden dat er grenswaarden worden overschreden. Vanuit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening bestaan er daarom geen belemmeringen voor het plan. Voorts zijn woningen in het Besluit gevoelige bestemmingen niet aangemerkt als een gevoelige bestemming. Het plan voorziet derhalve niet in de realisatie van gevoelige bestemmingen als bedoeld in het Besluit.

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

19

3.3.3 Conclusie Er zijn geen belemmeringen vanuit het aspect luchtkwaliteit voor het plan. 3.4

EXTERNE VEILIGHEID

3.4.1 Normstelling en beleid Bij externe veiligheid gaat het om de gevaren die de directe omgeving loopt in het geval er iets mis mocht gaan tijdens de productie, het behandelen of het vervoer van gevaarlijke stoffen. De daaraan verbonden risico's dienen binnen aanvaardbare grenzen te blijven. Binnen externe veiligheid worden twee normstellingen gehanteerd: • het plaatsgebonden risico (PR) richt zich vooral op de te realiseren basisveiligheid voor burgers. Het PR is de kans per jaar dat een persoon dodelijk wordt getroffen door een ongeval, indien hij zich onafgebroken (dat wil zeggen 24 uur per dag gedurende het hele jaar) en onbeschermd op een bepaalde plaats zou bevinden. Het PR wordt weergegeven met risicocontouren rondom een inrichting dan wel infrastructuur. • het groepsrisico (GR) stelt beperkingen aan de maatschappelijke ontwrichting als gevolg van calamiteiten met gevaarlijke stoffen. Het GR drukt de kans per jaar uit dat een groep van minimaal een bepaalde omvang overlijdt als direct gevolg van een ongeval waarbij gevaarlijke stoffen betrokken zijn. De norm voor het GR is een oriëntatiewaarde. Het bevoegd gezag heeft een verantwoordingsplicht als het GR toeneemt en/of de oriëntatiewaarde overschrijdt.

De regelgeving voor het aspect Externe Veiligheid is opgenomen in het: • Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi); • Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb); • Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt); • Regeling Basisnet (Basisnet Spoor, Basisnet Weg en Basisnet Water). Hierbij geldt dat bebouwing niet is toegestaan binnen de zogenaamde 10 -6- contour van het PR rond bedrijven waarin opslag en/of verwerking gevaarlijke stoffen plaatsvindt, danwel langs transportroutes (weg, spoor, water, buisleiding) waarover gevaarlijke stoffen worden vervoerd. Verder geldt dat voor iedere toename van het GR een verantwoordingsplicht geldt, ook als de verandering geen overschrijding van de norm veroorzaakt. Er dient een verantwoording GR opgesteld te worden indien een bestemming gepland is binnen het invloedsgebied. 3.4.2 Externe veiligheid in relatie tot het projectgebied Met behulp van de landelijke risicokaart is een inventarisatie van de risicobronnen in en om het projectgebied gemaakt. Hieruit blijkt dat in de omgeving van het woningbouwplan geen risicovolle inrichtingen liggen. Ook worden door het plan geen risicovolle inrichtingen mogelijk gemaakt. Het projectgebied bevind zich wel in het invloedsgebied van wegen waar gevaarlijke stoffen vervoerd worden, het gaat om de N235, deze ligt op circa 375 meter van het projectgebied.

Onderzoek naar de invloed van het plan op het verhogen van het groepsrisico en eventuele maatregelen om de gevolgen van een incident te bepreken is noodzakelijk.

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

20

Het projectgebied ligt overigens niet binnen het invloedsgebied van vaarwegen waar gevaarlijke stoffen vervoerd worden en zijn er geen (ondergrondse) buisleidingen leidingen aanwezig waardoor transport van gevaarlijke stoffen plaatsvindt. 3.4.3 Conclusie Op voorhand zijn er geen (onoverkomelijke) bezwaren ten aanzien van externe veiligheid. Er zal evenwel een advies aan de omgevingsdienst en veiligheidsregio moeten worden gevraagd ten aanzien van het transport van gevaarlijke stoffen over de N235. Dit zal moeten worden afgewogen in een eventuele planologische procedure. 3.5

BEDRIJVEN EN MILIEUZONERING

3.5.1 Beleid en regelgeving In het kader van een goede ruimtelijke ordening moet worden beoordeeld of een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling geen belemmering oplevert voor de bedrijfsvoering van bestaande (agrarische) bedrijvigheid in de omgeving. Anderzijds moet worden aangetoond dat nieuwe, milieuhindergevoelige functies niet worden gerealiseerd binnen de hinderzone van omliggende bedrijven. Daarbij kan onderscheid worden gemaakt in agrarische bedrijvigheid en nietagrarische bedrijvigheid. Niet-agrarische bedrijven Voor de afstemming tussen milieuhindergevoelige functies (zoals woningen) en niet-agrarische bedrijvigheid wordt in de regel gebruik gemaakt van de VNGpublicatie Bedrijven en Milieuzonering (editie 2009). Milieuzonering beperkt zich tot de volgende milieuaspecten met een ruimtelijke dimensie: geluid, geur, gevaar en stof. De milieubelasting is voor die aspecten vertaald in richtlijnen voor aan te houden afstanden tussen milieubelastende en milieugevoelige functies. Deze afstanden kunnen als basis worden gehanteerd, maar zijn indicatief. Bovendien zijn deze afstanden alleen van toepassing op nieuwe situaties en niet op bestaande situaties. Het milieuaspect met de grootste afstand is maatgevend en bepaalt in welke milieucategorie een bedrijfstype wordt ingedeeld. Op basis van de ‘grootste afstand’ tot woonbebouwing zijn de bedrijven ingedeeld in categorieën.

De meest voorkomende categorieën worden weergegeven in tabel 2. Milieucategorie

Richtafstand tot omgevingstype rustige woonwijk en rustig buitengebied

Richtafstand tot omgevingstype gemengd gebied

1

10 m

0m

2

30 m

10 m

3.1

50 m

30 m

3.2

100 m

50 m

4.1

200 m

100 m

4.2

300 m

200 m

Tabel 2 - Milieucategorieën en richtafstanden tot een rustige woonwijk en buitengebied (bron: Bedrijven en milieuzonering, VNG)

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

21

Hoe gevoelig een gebied is voor bedrijfsactiviteiten is mede afhankelijk van het omgevingstype. In de genoemde VNG-publicatie wordt daarbij onderscheid gemaakt in: 1. omgevingstype rustige woonwijk of rustig buitengebied; 2. omgevingstype gemengd gebied. Een rustige woonwijk is een woonwijk die is ingericht volgens het principe van functiescheiding. Afgezien van wijkgebonden voorzieningen komen vrijwel geen andere functies (zoals bedrijven of kantoren) voor. Langs de randen is weinig verstoring door verkeer. Een vergelijkbaar omgevingstype qua aanvaardbare milieubelasting is een rustig buitengebied (eventueel inclusief verblijfsrecreatie) of een natuurgebied. Het omgevingstype ‘gemengd gebied’ gaat uit van een matige tot sterke functiemenging. Direct naast woningen komen andere functies voor, zoals kleine bedrijven. Ook een lintbebouwing in het buitengebied met overwegend agrarische en andere bedrijvigheid kan als gemengd gebied worden beschouwd. Gebieden die direct langs de hoofdinfrastructuur liggen, behoren ook tot het omgevingstype gemengd gebied. Indien sprake is van het omgevingstype ‘gemengd gebied’, dan kunnen de richtafstanden, zonder dat dit ten koste gaat van het woon- en leefklimaat en het functioneren van bedrijven, met één afstandsstap worden verlaagd.

Agrarische bedrijvigheid Bij ruimtelijke ontwikkelingen in de omgeving van landbouwbedrijven, en dan met name veehouderijbedrijven, dient rekening te worden gehouden met het aspect geur. Hiervoor is de Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) van belang, alsook het vanaf 1 januari 2013 geldende Activiteitenbesluit. Het Activiteitenbesluit vervangt onder meer het Besluit landbouw milieubeheer (Blm). In het Activiteitenbesluit zijn voor alle agrarische activiteiten, waaronder akkerbouwbedrijven en veehouderijen, eisen opgenomen. Dit betekent dat de meeste agrarische bedrijven niet meer omgevingsvergunningplichtig zijn. Het Activiteitenbesluit Voor de veehouderijen die niet vergunningplichtig zijn, is in het Activiteitenbesluit aangesloten bij de systematiek uit de Wgv. Dat wil zeggen dat in bepaalde gevallen maximaal toegestane geurbelastingen gelden (diercategorieën waarvoor een geuremissiefactor is vastgesteld, bijvoorbeeld varkens en pluimvee) en in andere gevallen vaste afstandseisen gelden (diercategorieën waarvoor geen geuremissiefactor is vastgesteld, waaronder melkrundvee). Een veehouderij, waarvoor geen geuremissiefactor is vastgesteld moet daardoor in principe voldoen aan een afstand van 100 meter als het geurgevoelig object is gelegen binnen de bebouwde kom en 50 meter als het geurgevoelig object is gelegen buiten de bebouwde kom.

In het algemeen wordt daarbij uitgegaan van een minimaal in acht te nemen afstand tussen de gevels van de geurgevoelige objecten enerzijds, en de grens van het agrarisch bouwvlak behorend bij omliggende agrarische bedrijven anderzijds. Wet geurhinder en veehouderij Voor (intensieve) veehouderijen die wel vergunningplichtig zijn op basis van de Wet milieubeheer (Wm) is de Wvg het beoordelingskader. Deze wet geeft normen voor de geurbelasting die een veehouderij mag veroorzaken op een geurgevoelig object

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

22

(bijvoorbeeld een woning). Dit geldt alleen voor de dieren waarvoor geur emissiefactoren zijn opgenomen in de ‘Regeling geurhinder en veehouderij’. Voor de dieren zonder geur emissiefactor gelden minimaal aan te houden afstanden die worden berekend met het programma ‘V-stacks vergunningen’. 3.5.2 Relatie met het projectgebied Met heet voorliggende plan wordt een nieuwe ontwikkeling beoogd welke woningen en een horecabedrijf realiseert op de voormalige buitenplaats Ilpenstein. Op het projectgebied worden 7 gebouwen opgericht, bestaande uit 5 woongebouwen, 1 stolpboerderij met agrarisch bedrijf en 1 slot met horecabedrijf. Invloed omgeving op het projectgebied Bedrijven (niet-agrarisch) Het dichtstbijzijnde (niet agrarische) bedrijf is gelegen aan De Noord 3a/4a en heeft in het geldende bestemmingsplan ‘Kernen Waterland 2013’ de bestemming ‘Gemengd’. De toegestane functies binnen deze bestemming vallen onder categorie 2. De bijbehorende richtafstand op grond van het omgevingstype ‘rustige woonwijk’ bedraagt max 30 meter en wordt bepaald door het aspect geluid. In het schetsontwerp bedraagt de afstand van het projectgebied tot de gemengde functie buiten het projectgebied ruim 200 meter. Daarmee wordt aan de richtafstand voldaan. Het plan beoogd ook de oprichting van een horeca-bedrijf onder de categorie 1 binnen het projectgebied.

De bijbehorende richtafstand op grond van het omgevingstype ‘rustige woonwijk’ bedraagt max 10 meter. De afstand van de horeca functie tot de woongebouwen bedraagt naar verwachting circa 60 meter.

Figuur 6 – afstanden (niet agrarische bedrijven) ten opzichte van het schetsontwerp

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

23

De afstanden tot niet agrarische bedrijven is voldoende om hinder van deze bedrijven op de hindergevoelige functies te kunnen uitsluiten. Agrarische bedrijven Ten noorden van het projectgebied is op relatief korte afstand een agrarisch bedrijf gelegen. Het betreft een gemengde veehouderij waarbij runderen en pluimvee worden gehouden aan de Hofweg 3. Omdat geurgevoelige objecten (nieuwe woningen) binnen een nieuw ‘stedelijk gebied’ komen te liggen en daarmee binnen de bebouwde kom als bedoeld in de Wgv, geldt er een vaste afstand van minimaal 100 m tussen het emissiepunt van het agrarische bedrijf en de woningen. In de regel wordt daarbij de afstand tussen de gevel van het dierenverblijf en de gevel van de woning (het geurgevoelig object) aangehouden. Echter, om er voor te zorgen dat het betreffende agrarisch bedrijf ook in de toekomst niet belemmerd wordt in zijn bedrijfsvoering, dient niet alleen het emissiepunt / gevel van het dierenverblijf beschouwd te worden maar ook het agrarisch bouwvlak zoals dat is vastgelegd in het geldende bestemmingsplan.

Figuur 7 – Vaste afstanden (100 en 50 meter) bestaande agrarisch bedrijf en nieuwe stolboerderij ten opzichte van het schetsontwerp

De nieuwe woningen in het plan liggen binnen deze contour (100 m) van het bestaande agrarische bedrijf. Er kan niet zonder meer worden aangenomen dat er sprake is van een goed woon- en leefklimaat en bovendien wordt het bedrijf mogelijk gehinderd in de toekomst. Er is nader onderzoek nodig naar de daadwerkelijke geuremissies van het bedrijf. Het is wellicht mogelijk om, door het vaststellen van een geuremissie, de verplichte afstand te verkleinen naar 50 m. Hiervoor dient ook overeenstemming met het bedrijf (planschade) te worden overeengekomen.

Gemeente Waterland Haalbaarheidsonderzoek Buitenplaats Ilpenstein Ilpendam mRO b.v. / 87.26 – v3 / april 2023

24

Daarnaast beoogd het plan ook de ontwikkeling van een stolpboerderij voor het beheer van de landgoederen. In deze fase is nog niet duidelijk om wat voor agrarisch bedrijf het gaat, maar daarbij dient rekening gehouden te worden met de afstanden tot dichtstbijzijnde woningen op circa 42 m. Invloed projectgebied op omgeving Binnen het projectgebied worden woningen en twee bedrijven beoogd. Woningen hebben op zichzelf geen richtafstand waarmee rekening gehouden hoeft te worden, maar hebben mogelijk wel een belemmerende gevolg voor bedrijven in de omgeving. Er is op papier sprake van belemmering van het bestaande agrarisch bedrijf aan de Hofweg 3, maar in de praktijk is er reeds een burgerwoning (hofweg 2) op kortere afstand gelegen. Dat betekent dat het agrarisch bedrijf door deze woning beperkt wordt. Door de komst van de nieuwe woningen wordt de afstand tot gevoelige bestemmingen niet kleiner. De bedrijven die in het plangebied zijn voorzien, hebben naar verwachting geen relevante invloed op gevoelige bestemmingen (woningen van derden) in de omgeving (buiten de planontwikkeling. 3.5.3 Conclusie Er dient rekening gehouden te worden met het nabijgelegen agrarisch (rund)veehouderijbedrijf aan de Hofweg 3. Nader onderzoek naar de specifieke geuremissies van het bedrijf is noodzakelijk.

Mogelijk kan, door het vaststellen van een gemeentelijke ‘geurverordening’, de vaste afstand uit de Wgv van 100 meter naar 50 meter teruggebracht worden. Mogelijk zal ook het nieuwe agrarisch bedrijf binnen het projectgebied een belemmering zijn voor woningbouw in het plan. Dit verdient nadere uitwerking. 3.6

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Waterland&id=7c6d9fc8-6995-44c9-a1cf-7af4bd8694f1