Raad Notulen raadsvergadering 16 en 17 december 2025 (concept) - deel 16 december 2025

De andere amendementen hechten wij belang aan, hoewel eigenlijk zijn het gratis amendementen waar je niet heel veel pijn van krijgt, maar we vinden het heel belangrijk, en ik blijf dat herhalen, en ik heb nog 9 minuten en 3 seconden om dat te blijven herhalen. We vinden het belangrijk dat het uiteindelijke doel is dat net zo goed als voetgangers op de stoep lopen, mensen die met een auto over de Wassenaarse weg rijden, dat doen, niet harder dan 30 km per uur, behalve die drie straten die als zodanig geïdentificeerd zijn. Het gaat om gedrag en daar moet je de tijd voor nemen, daar moet je de voorbereiding voor nemen. We weten nu niet waar we aan beginnen en we willen vooral dat het een succes wordt en dat ligt aan de wijze waarop het geintroduceerd wordt en wij achten de tijd tussen nu en 27 februari te kort. We willen het ook uit de hitsigheid halen van de verkiezingen, want dan komt het op een moment dat het allemaal lekker rustig is. Dank u wel. De voorzitter: Ik dank u wel. Het woord is aan de heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Voorzitter, ik zou graag een schorsing van vijf minuten aanvragen. De voorzitter: U wilt een schorsing van vijf minuten. Dan geef ik al meteen aan dat de bodes weer zo aardig zijn geweest om ook warme chocolademelk in de hal te zetten.

Een schorsing van vijf minuten is ook echt vijf minuten en dat betekent dat de vergadering over vijf minuten verder gaat. Schorsing De voorzitter: Goed, mag ik de leden verzoeken snel te gaan zitten? Ik kijk even naar de heer Stekelenburg. Die had een behoefte aan een schorsing van vijf minuten. Die zijn reeds verstreken. De heer Stekelenburg, ik heropen de vergadering. Het woord is aan de heer Stekelenburg. Als de rust kan wederkeren in de zaal, dank u wel. Alle aandacht graag voor de inbreng van de heer Stekelenburg. Gaat uw gang. De heer Stekelenburg: Ja, voorzitter. Dank. Wassenaar snakt naar duidelijkheid als het gaat om de inrichting en snelheid op de wegen in ons dorp. Nadat het Burgerberaad advies heeft uitgebracht en ons college wat ons betreft goed recht gedaan heeft aan die adviezen die gegeven zijn, ligt er nu een voorstel waar heel Wassenaar naar 30 km per uur gaat. Nagenoeg 98,5% van alle wegen gaat in Wassenaar naar 30 km per uur toe. Dit draagt bij aan leefbaarheid, verkeersveiligheid en bereikbaarheid in ons dorp. De enige, wat ons betreft, goed onderbouwde uitzondering hierop is de route Wittenburgerweg tot de Papegaaienlaan, een route van bijna 5 kilometer en bovendien een belangrijke route voor het ov, maar ook als vitale verbinding van Wassenaar-Zuid met het centrum van ons dorp. Veilige inrichting is daar ook, of misschien wel juist, van belang.

De voorzitter: De interruptie van de heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja, als mijnheer Stekelenburg aan de praatpaal staat, dan is hij niet te stoppen, dat weten we inmiddels. Ja, u zei bijna in uw eerste zin, Wassenaar snakt naar duidelijkheid. Snakt Wassenaar niet al heel lang naar duidelijkheid? Oftewel, bent u er niet de oorzaak van dat er tweeënhalf jaar onduidelijkheid is geweest, omdat u tweeënhalf jaar geleden de kans heeft gehad 28

om het Wegencategoriseringsplan aan te leggen zoals u het nu wilt hebben en u zegt nee, dat gaan we niet doen. We gaan niet over de inhoud op dit moment. We gaan een heleboel tijd nemen om de Wassenaarders en dan begon het met een groep van 100 en niets ten nadele van mensen die zich ingespannen hebben, om die groep tot een uitspraak te laten komen. Daar hebben we tweeënhalf jaar op gewacht. Ik kan me voorstellen dat de VVD zegt, tweeënhalf jaar later, ja Wassenaar snakt, maar dan is ze zelf daar de oorzaak van of zie ik dat verkeerd? De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Voorzitter, dat ziet de heer Hendrickx verkeerd. Wassenaar heeft zich uitgesproken en een Burgerberaad is een representatieve steekproef onder een afspiegeling van de bevolking in Wassenaar. Uit alle lagen van de bevolking, buurten, wijken, beroepen, werkend, niet werkend, ouderen, jongeren, in een hele mix van onze samenstelling is gekeken. Wat vindt men nou in Wassenaar? Verkeer is een heel gevoelig onderwerp. Voorzitter, waar het nu echt om gaat, is dat Wassenaarders inderdaad snakken naar duidelijkheid en wat u doet, de heer Hendrickx, keer op keer, zeg ik via u voorzitter, is besluitvorming vertragen. Zand in de molen.

Uitstel, uitstel en nog eens uitstel en waarom? Omdat u eigenlijk een paar haakjes ziet in uw voorstel om er toch tegen te zijn, terwijl u eigenlijk voor bent, want dat schrijft u in alle stukjes online. U draagt dat ook al een tijdje uit en nu verwijt u ons, nu wij een besluit willen nemen dat in uw lijn ligt, en dat komt u dan misschien niet zo goed uit, verwijt u ons om de boel te vertragen. Dat is toch de omgekeerde wereld, voorzitter. De voorzitter: De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja voorzitter, waar wij vier maanden nodig hebben, tussen 27 februari en 4 juli, had u tweeënhalf jaar nodig. Dat zegt iets over het verschil tussen de VVD en ons. Laat ik één basisregel zeggen. Kennelijk kunt u dat niet zien, maar wij zijn voor 30 km per uur, maar wel op een verstandige manier. Als u, net zoals wij, hoop ik, het raadsvoorstel heeft gezien, dan ziet u de dubbelhartigheid in het raadsvoorstel en het feit dat er een college zit dat zegt 'hier raad, maak er maar wat van', en dat wij nu de verantwoordelijkheid in wezen nemen, wij nemen de verantwoordelijkheid, niet u, niet het college, wij nemen de verantwoordelijkheid om goed na te denken over al die dingen die erop geschreven staan. U zegt laat maar lopen, dat komt allemaal wel goed, draagvlak, ach dat interesseert ons niet.

U denkt leuk scoren, mooi verhaal enzovoort, wij gaan achter de 30 km per uur hangen zonder verder na te denken. Wij zitten anders in elkaar en wij denken wel na over dingen. De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Voorzitter, weet u wat het verschil is tussen Hart voor Wassenaar en de Wassenaarse VVD? Wij luisteren naar onze inwoners. Er ligt nu een advies en wat u doet mijnheer Hendricks, u kunt erom lachen, is dat u keer op keer aan uw eigen plan lijkt vast te houden. Vervolgens vindt u allerlei haakjes om er toch tegen te zijn, terwijl eigenlijk als u alles op zou tellen, u hartstikke voor dat plan bent. Wij besturen het dorp inderdaad, u staat inderdaad langs de zijlijn. U kunt roepen wat u wilt. U houdt schone handen, maar ik zeg er wel bij, de heer Hendrickx, via de voorzitter. Het zijn vaak wel lege handen, want wij besturen. Wij staan midden in de arena en we lopen ook krassen op. We doen ook dingen met deze coalitie die misschien minder populair zijn, maar dat hoort ook bij verantwoordelijkheid nemen, bij besturen, bij dingen doen die goed zijn voor het algemeen belang van Wassenaar in de toekomst, een levendig en leefbaar dorp. Dat is nu het verschil tussen Hart voor Wassenaar en de VVD, roepen langs de zijlijn of verantwoordelijkheid nemen. De voorzitter: Goed, u wilt hem nog afronden. De heer Hendrickx: Ik wil afronden.

Kijk, drie jaar geleden hebben we het geprobeerd met de VVD, maar ja, de VVD was niet zo ingrijperig en wat was het motto ook alweer? Het is goed, wordt beter. Daarmee ging u de verkiezingen vier jaar geleden in. Dat is één groot disaster geworden en ja, wij luisteren helemaal niet naar de Wassenaarders, behalve dan dat we van ze horen dat op de Langstraat niet gelopen kan worden en dat die € 7 miljoen, € 8 miljoen weggegooid geld is en nog wat van die dingen. Dat wordt ons verteld, maar dat wil ik hier niet gebruiken. Het gaat hier namelijk niet over uw stoerheid en wij als doeners en dat soort dingen in deze wereld. U smijt met geld en dat is een vrij platte manier om politiek te bedrijven en dat is ook wat ik een beetje de VVD verwijt. Gooi maar met geld en dan komt het wel goed. Wij denken na en ik denk dat dat het grote verschil is tussen de VVD en Hart voor Wassenaar. We denken diep na over dingen en dan nemen

29

we verstandige besluiten en wij zijn zuinig met geld, maar dat is iets wat u ook niet onder de knie heeft. Dank u wel. De voorzitter: We gaan door richting het Wegencategoriseringsplan en u bent in uw bijdrage. De heer Stekelenburg gaat u verder. De heer Stekelenburg: Voorzitter, ik hoorde geen inhoudelijke reactie. Ik hoorde alleen maar weer een aantal verwijten zoals ik die altijd ken van de heer Hendrickx, die geen recht doen aan de werkelijkheid. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Stekelenburg: Voorzitter, het mag geen verrassing zijn dat dit onderwerp, het Wegencategoriseringsplan, ook in onze fractie, maar ook in onze achterban, een onderwerp is waarbij veel discussie is geweest rondom de verschillende, vaak tegengestelde, belangen. All in all is de Wassenaarse VVD van mening dat we nu door moeten pakken met het plan voor de wegen en een vlotte invoering zoals voorgesteld. Echter, voor onze fractie is het hierbij voorwaardelijk dat we tijdig een grondige evaluatie inbouwen om de effecten te monitoren, zodat we eventueel kunnen bijsturen. Immers, en dat bleek ook al in onze commissiebehandeling eerder deze maand, de effecten van de invoering van het Wegencategoriseringsplan zijn maar heel moeilijk te voorspellen, gezien de specifieke situatie in Wassenaar. We willen erop toezien dat dit goed uitpakt voor het ov, voor de hulpdiensten, en ook te handhaven is.

Gedragsverandering in verkeer duurt doorgaans zes maanden, dus als we anderhalf jaar pakken, hebben we na de gedragsveranderingsadaptatiefase een vol jaar om de effecten op te meten en bij het meten denken we niet alleen aan de effecten op het ov en de hulpdiensten, maar ook bijvoorbeeld aan verkeersslachtoffers en zo verder, zoals we lezen in ons amendement. Vandaar dat ik graag dit amendement indien, ook mede namens mijn collega Stallinga van het CDA. Wij hopen op een brede steun, zodat onze fractie vol vertrouwen voor het Wegencategoriseringsplan kan stemmen, maar wel met een vinger aan de pols. De voorzitter: Dan maakt u het amendement onderdeel uit van de beraadslaging en krijgt hij J mee. De heer Stekelenburg: Ik zal het amendement verder niet oplezen. Volgens mij staan er nog een aantal collega's voor me die me eerder willen spreken. De voorzitter: Een interruptie van de heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja, voorzitter. Evaluatie over anderhalf jaar, leuk. Dit zijn van die onderwerpen waar je permanent evalueert naar mijn beeld en als er zich dingen voordoen die toch niet sporen met datgene wat je zou willen dan grijp je op dat moment in en niet pas over anderhalf jaar. Laat ik gewoon vrij bot noemen wat wij denken dat het is. Dit is de spijtoptie van de VVD. Afhankelijk van verkiezingen in maart zal die worden toegepast of niet.

Mijn voorstel is juist niet om te evalueren. Op die basis in september, dan gaan we bij elkaar zitten, veruit dezelfde groep, 20 seconden, die het Burgerberaad heeft gedaan om dan te evalueren, want zij zijn degenen die verwachtingen hadden en niet. Nee, je moet permanent evalueren en als er zich signalen voordoen dat het niet goed gaat, moet je dan ingrijpen en niet wachten op anderhalf jaar. De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Ja, voorzitter, ik kan de heer Hendrickx geruststellen. Allebei is waar. We doen allebei met dit voorstel, want in het raadsvoorstel, als de heer Hendrickx het goed gelezen heeft, en dat heeft hij, dat heb ik gehoord in zijn termijn, daar zit namelijk ook al een evaluatie ingebouwd in de eerste termijn van invoering, maar met dit amendement borgen we dat we ook na die gedragsveranderingsperiode waar een jaar volle inwerkingtreding is geweest, met elkaar de thermometer erin steken en dat we zeggen, joh, hoe zit het met snelheid, intensiteit van verkeer, handhaafbaarheid met oog op verkeersveiligheid, hulpdiensten, aantal ongevallen, openbaar vervoer, et cetera. We borgen met dit amendement, en ik hoop nog steeds op uw steun, en ik geef het niet op, want de avond is nog lang, dat u toch overstag gaat, mijnheer Hendrickx, want u gaat vaker overstag, u draait nog wel eens een keer, dat hebben we net gezien, dus ik geef u de kans.

De voorzitter: De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja voorzitter, het enige wat ik niet doe is liegen en als ik naar de overkant kijk, kan ik dat niet zeggen. Houd uw flauwe grappen bij u. Ze zijn niets dienend en waardeloos. 30

Goed, dat is uw stijl, dat moet u zelf weten. Terug. Waarvoor wilt u uiteindelijk de evaluatie gebruiken? Nogmaals, u zegt over anderhalf jaar gaan we de geest opmaken. U suggereert dat er tussendoor ook wat dingen, ja als mensen uit de bocht vliegen, dan heb je een mooi evaluatiemomentje, en nog wat van die dingen, incidenten zijn mooi om dingen van te leren. U bent heel specifiek over anderhalf jaar, in september heel nadrukkelijk, waar leidt die evaluatie toe? Gaan we dan dingen vaststellen die we dan kunnen verbeteren, die misschien over drie maanden al verbeterd hadden moeten worden, of gebruikt u die evaluatie om te zeggen, het gaat voor andere dingen doen? Vertelt u mij in vredesnaam eens wat u nou eigenlijk met die evaluatie wil bereiken, wat de doelstelling is van uw evaluatie. De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Ja, voorzitter, dank. Misschien om de heer Hendrickx gerust te stellen, met ons valt te praten. Als voor u die anderhalf jaar, die is niet in beton gegoten, dat zeg ik hierbij in de raad. Wij zijn hier vanavond met elkaar in gesprek. We zitten in de beraadslagingen.

Als ik u kan overhalen om ons amendement te overwegen en het moet een jaar en negen maanden zijn of het moet twee jaar zijn of het moet een jaar en zeven maanden zijn, er zijn allerlei varianten mogelijk, dan wil ik graag met u straks in de schorsing het gesprek aan, want volgens mij kunnen we daar dan met elkaar uitkomen. Weet dat daar ruimte in zit. Het gaat ons erom dat je borgt dat je op een aantal criteria, en dat het niet een wassen neus is, dat je echt op een aantal criteria kijkt. De thermometer erin, wat doet het nou met de effecten? Dat ziet vooral op optimalisatie. Dat ziet vooral op, wat heeft het nou gedaan? Hoe kunnen we het nog verbeteren? Wat gaat er goed? Wat kan er nog beter? Daar ziet het amendement op. Er zit een positieve grondhouding onder, maar wel even met elkaar de thermometer erin wat er beter kan. Mag ik hieruit opmaken dat u het steunt, mijnheer Hendrickx? De voorzitter: Mijnheer Hendrickx, kort. De heer Hendrickx: Blijft grappig, hij blijft grappig. Kort, het probleem is wel dat ik… Oh ja, u begon met met ons valt te praten. Ja, dat hebben we in 2022 ook gemerkt, dat met u viel te praten en afspraken waren te maken en dat heeft geduurd van pak hem beet ergens in maart tot 28 oktober 2022 en toen bleek al dat gepraat nutteloos en waardeloos te zijn geweest. De heer Stekelenburg: Daar was ik zelf niet bij.

De voorzitter: U heeft niet het woord, mijnheer Stekelenburg, mijnheer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja, met u valt te praten, dat ben ik helemaal met u eens. Ja, uw stijl is fantastisch, valt altijd met u te praten, maar wat er nou uiteindelijk uitkomt, weet ik niet. Ja, ik heb ook net, ja, half zitten luisteren moet ik zeggen, maar er kwam eigenlijk niks uit wat u zei. Wat gaat u doen met… Sorry. De voorzitter: Goed, mijnheer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja, ik word echt afgeleid, voorzitter. Wilt u uw eigen bank een beetje rustig houden? Anders wordt het een probleem. Terug, want ik wil even toch een paar seconden om mijn laatste zinnen uit te spreken, die ik nu kwijt ben. We kunnen met elkaar praten wat we willen. U heeft net een aantal dingen gezegd waaruit ik echt niet kan opmaken wat uw bedoeling is van uw amendement. Wij zullen nadenken over uw amendement zoals we over ieder amendement nadenken. We hebben het op voorhand niet weggeworpen. Dat is kat in het bakkie voor u, dat is bonus mijnheer. Dat moet u treasuren. De voorzitter: We gaan naar de heer Van Smirren. De heer Van Smirren: Het moment dat ik verwacht dat zou komen, is gekomen. Vanavond had ik een debatje met mijnheer Paulides, dat moest binnen twee minuten afgerond zijn. Nu heb ik nog hier tien minuten in de coulissen gestaan, maar goed, dat terzijde.

Dat is wel draaglijk, want ik heb eigenlijk dezelfde inbreng als de heer Hendrickx. Er ligt nu een amendement en ik heb daar twee vragen over. Eén, daarin staat dat er een enquête wordt gehouden. Dat betekent dat eigenlijk je soort van Burgerberaad-light gaat optuigen, althans zo lees ik het. Tegelijkertijd is het ook zo dat op het moment dat je dat na anderhalf jaar doet, het gedrag, het gewenningsproces, binnen Wassenaar misschien nog niet helemaal voltooid is, dus je dat de temperatuurmeter erin steekt op het moment dat het eigenlijk nog niet gepast is, kunt u niet gewoon leven met één, het feit dat je inderdaad in het kader van de beleidscyclus al snel kijkt als het misgaat om dan aan te passen. 31

Volgens mij kunnen we dat ook doen, maar ook een toezegging van het college dat we regelmatig cijfers krijgen over wat er in uw amendement staat aan ongevallen en noem het allemaal maar op. Dan hoeven we toch dat niet met een motie af te dwingen en dan kunt u toch gewoon in ieder geval uw eigen keuze maken zonder een motie. Wat vindt u daarvan? De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Dank hiervoor. Ja, ik maak er even uit op dat u eigenlijk die termijn van anderhalf jaar misschien aan de korte kant vindt. Begrijp ik ook dat er met u te praten is als we die termijn iets zouden oprekken, dat u misschien dan wel steun kunt overwegen, mijnheer Van Smirren? De voorzitter: De heer Van Smirren. De heer Van Smirren: Dan wordt het zo een koehandel. We zijn beiden geen specialist op basis van termijnen en waarop je dan echt goed kunt beoordelen wat handig en verstandig is om te beoordelen, maar volgens mij is dat ook helemaal niet nodig. Als het college de toezegging doet dat het dit monitort, laten we het daarop houden, en dat wordt aangepast als het blijkt allemaal toch anders te werken dan wij hier op basis van de informatie die we nu hebben inschatten, dan kunt u daar wat mij betreft heel goed mee leven en dan hebben we dit punt van tafel. De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Ja, voorzitter.

Ik heb al aangegeven bij mijn bijdrage dat wij graag dit evaluatiemoment willen borgen in de besluitvorming. Daar zit voor ons een stukje waarde. Ik heb ook aangegeven dat onze fractie hier ook veel discussie over heeft gehad. We hebben ook veel met Wassenaarders gesproken, met leden van onze partij, het is een onderwerp dat zal u niet verbazen, verkeer is een gevoelig onderwerp in ons dorp. Er zijn vele voor- en tegenstanders van allerlei snelheden en maatregelen. Als je de ene straat helpt, dan help je de andere juist weer niet bijvoorbeeld. Er zijn waterbedeffecten over en weer. Wij zeggen het is goed om dat evaluatiemoment te borgen en natuurlijk is er een doorlopende evaluatie altijd in de cyclus en zit dat ook voor een deel in dat raadsvoorstel, maar het neemt niet weg dat wij het inderdaad hebben ingebracht als een punt om echt te borgen in het stuk samen met CDA en we hopen ook op steun van andere partijen en ik hoop nog steeds dat ik met u straks ook in gesprek kan om te kijken waar het dan ergens anders zou moeten om u misschien over de streep te trekken. De voorzitter: De heer Van Smirren. De heer Van Smirren: Dat valt nog te bezien. Volgens mij hebben we hier regelmatig een discussie over of het nou met een motie moet of kan het met een toezegging. En staat een toezegging net zo goed als een motie, alleen dat is een ander instrument. Ik geef het u in overweging.

Ik ga met mijn fractie er nog verder over schorsen, denk ik. De voorzitter: Prima. Nog even voor de geschiedschrijving, het is een amendement dat is ingediend. Mevrouw Hibbert. Mevrouw Hibbert: Dank voorzitter. Ik hoorde net dat de heer Stekelenburg bang is voor een waterbedeffect. Dan kan ik u het amendement van GroenLinks aanraden. Gewoon het hele dorp naar 30. Geen enkel waterbedeffect. Groen, leefbaar, veilig, iedereen happy. Dank u wel. De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Voorzitter, ik heb thuis geen waterbed, maar ik moet zeggen, toen ik het woord uitspraak, dacht ik al 'die krijg ik straks als een boemerang terug van collega Hibbert', dus inderdaad. Ik ga verder met mijn betoog. Voorzitter, ik kom ook tot een afronding. Wij hebben dus ook een motie opgesteld naast het amendement, dat is denk ik wel duidelijk, het amendement op het raadsbesluit. Het is natuurlijk wel een vergaand raadsbesluit waar wij inderdaad ook geen uitstel op willen, dan mag dat ook duidelijk zijn. We willen echt voortvarende invoering en die 27 februari staat wat ons betreft echt als een huis. Daar valt ook niet over te praten wat ons betreft. Dat is echt wat het is. We gaan hier niet nog langer mee aan de haal. Voorzitter, wij hebben ook nog een motie opgesteld om de verkeerssituatie op de Stoeplaan verkeersveilig te maken.

Met dit voorgestelde plan blijft de snelheid daar immers op dat stukje 50 km per uur en des te meer reden om ook goed naar de verkeersveiligheid te kijken. Deze is nu op een aantal plekken niet verkeersveilig voor met name fietsers en ook voetgangers en ook moeilijk oversteekbaar. Ik zal wat 32

voorbeelden geven. Je hebt de kruising bij de Sophialaan en bij de Stoephoutflats heb je daar een soort appartementengebouw, een paar onveilige punten en het fietspad ligt daar dicht langs de weg. Je hebt er een boom op een gegeven moment in het midden staan. Ik zal niet te veel in detail uitweiden, maar daar is wel echt ruimte voor verbetering. We hebben daar ook met mensen uit de buurt gesproken waar met name in de spits 's ochtends schoolgaande kinderen van de Kievietschool en ook van de Bloemcampschool echt met klaar-overs geholpen worden, omdat daar wel aandacht nodig is voor verkeersveiligheid. We willen echt graag het college oproepen om dat stuk verkeersveiliger in te richten met meer aandacht voor fietsers en voetgangers en ook de oversteekbaarheid. We hopen ook op brede steun voor deze motie. Ook daarover ga ik graag in gesprek met u als collega-raadsleden in de schorsing. Tot zover mijn bijdrage. De voorzitter: Dan maakt deze motie onderdeel uit van de beraadslaging en krijgt hij nummer 2. De heer Stallinga. De heer Stallinga: Ja, voorzitter. Dank voor de bijdrage van onze gewaardeerde collega aan de overzijde, heer Stekelenburg.

Ten aanzien van deze motie, de plek, ik ken hem goed, ik heb daar gesproken met mensen die een deel van de buurt vertegenwoordigen en eigenlijk als het om veiligheid verhogende maatregelen gaat, welke plek het ook in Wassenaar betreft, dan voelen we allemaal sympathie. Op specifiek niveau zeg ik ja, daar wil ik ook in meegaan. Gelijktijdig hebben wij hier de opdracht om ook na te gaan de schaarse middelen die we toekennen aan verkeersveiligheidverhogende maatregelen, doen we dat ook op de plek waar de nood het hoogst is of doen we dat, als ik het een beetje provocerend zeg, waar de mensen het hardste gillen. Ik wil graag meegaan in deze motie voor de Stoeplaan, maar dan zou ik gaarne van de wethouder een reflectie willen vernemen over deze plek in het bijzonder en waarom deze plek meer verkeersveiligheidsmaatregelen verdient dan een aantal andere logische locaties in onze gemeente. Tot zover, dank. De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Ja, voorzitter, ik kan me eigenlijk helemaal aansluiten bij collega Stallinga. Ik ben ook heel benieuwd, sowieso, de appreciatie van het college ken ik ook nog niet, dus die wil ik ook nog afwachten en het lijkt me een heel goed punt om mee te nemen naar het college toe: hoe verhoudt zich dat tot andere plekken die geadresseerd moeten worden in het dorp. Ja, heel benieuwd naar de antwoorden, dus dat wachten we even af dan.

De voorzitter: Mevrouw Hibbert. Mevrouw Hibbert: Ja voorzitter, ik kop hem toch even in, deze straat snakt vooral naar een verlaging van een maximumsnelheid van 30 km per uur en dan niet dat ministukje Stoeplaan, maar gewoon de gehele Stoeplaan. Er liggen twee amendementen voor die de Stoeplaan naar een maximumsnelheid van 30 km per uur brengen, dus ik neem aan dat de VVD voor een van deze twee amendementen stemt. Dank u voorzitter. De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Ik stel vast voorzitter dat mevrouw Hibbert voor onze motie is. De voorzitter: Goed, dan nog een interruptie van de heer Hendrickx, op de beurt van de heer Stekelenburg. De heer Hendrickx: Ik mag niet interrumperen bij u. De voorzitter: De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Met deze motie, ik begrijp ook waar die vandaan komt en hoe die bepleit is. Op zich heeft hij ook zeker sympathie, maar zou het wat betreft de heer Stekelenburg kunnen dat in plaats van hier verkeersverhogende maatregelen te nemen, één stuk vanuit de Backershagenlaan tot aan de Wittenburgerweg 30 km per uur te maken? Dan ben je van nogal wat problemen af, dan hoef je geen extra verkeersverhogende maatregelen te nemen.

Je rijdt de Backershagenlaan af, je gaat de Papegaaienlaan op, je rijdt in no-time de Groot Haesebroekseweg af en dat kleine stukje, hoe die laan ook weer? Dat kleine stukje tussen de Wittenburgerweg en de Groot Haesebroekseweg, Stoeplaan, dat doen we dan ook 30 km per uur. Wat vindt u van zo een voorstel? Zullen we nog even een amendement daarvoor indienen? Ik neem aan, sorry, één zin nog als het mag, voorzitter, ik neem aan dat u, net zoals u anderen uitnodigt om voor uw amendementen en moties te stemmen, u voor dit amendement ook gaat stemmen. 33

De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Ja, voorzitter, ik moet ook even kijken wat hier allemaal gezegd wordt, want volgens mij is Hart voor Wassenaar nu weer aan het draaien. U bent dan nu weer aan het bepleiten dat u het hele dorp op 30 km per uur wilt zetten. Net had u nog het verhaal dat u wel die uitsluiting voor 50 km per uur wilde maken voor dat deel Wittenburgerweg tot Papegaaienlaan en nu probeert u mij de maat te nemen om dus dat stuk helemaal op 30 km per uur te zetten. Dat is weer een draai. Ik stel het alleen maar vast, voorzitter. Ik weet ook niet zo goed wat ik dan over uw vraag heel serieus moet nemen. Volgens mij zat er ook enige lach bij, dus ik laat het niet bij. De voorzitter: De heer Hendrickx, dat gaan we toetsen. De heer Hendrickx: Voorzitter, het is geen voorstel geweest van ons, maar dat is lastig om dat te begrijpen. Ik heb aan u gevraagd of u er voorstander van zou zijn om de Groot Haesebroekseweg en de Stoeplaan ook 30 km per uur te maken. Vervolgens zegt u ja, hij loopt weer te draaien en dit. Nee, ik had gewoon een vrij duidelijke vraag aan u of u daar voorstander bent en vervolgens wordt er naast mij geroepen ja, we hebben daar al een amendement voor. Dan vraag ik aan u, gaat u voor dat amendement stemmen? Ja.

Ik heb hier geen enkele positie ingenomen, maar ik weet u, ik weet dat u graag wil dat wij geprojecteerd worden op een manier die u goed uitkomt, maar het was een simpele vraag en ja, geeft u daar maar eens antwoord op. De voorzitter: Goed. De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Ja, ik blijf het toch bijzonder vinden dat eigenlijk een partij als Hart voor Wassenaar ons nu probeert de maat te nemen, terwijl ik in mijn interrupties aan u verre van antwoorden krijg op mijn vragen. Ik krijg een heel rijtje verwijten over me heen, verder verre van inhoudelijke antwoorden en nu draait u het eigenlijk om en zegt u eigenlijk alsof wij geen antwoord op vragen geven. Ik wil met alle respect antwoord geven en ik heb al antwoord gegeven in mijn termijn. Wij zien het collegevoorstel dat er nu ligt en nogmaals, we wachten ook een aantal appreciaties nog af. We hebben een amendement voor een evaluatie voorgesteld, dat heb ik aangegeven en ook een motie om de verkeersveiligheid op de Stoeplaan te vergroten, maar wij zien het als een gebalanceerd voorstel dat recht doet aan de adviezen die gegeven zijn door het Burgerberaad. Daar zat ook ruimte om te motiveren op leefbaarheid et cetera, om daar op punten van af te wijken met onderbouwingen. Dat is ook wat u zelf heeft bepleit op 1 oktober op Wassenaarders.nl, ik herinner u er nog eventjes aan.

Ik vind het bijzonder dat u mij nu de maat probeert te nemen en als er iemand is die geen antwoord geeft op vragen, bent u dat toch echt mijnheer Hendrickx. De voorzitter: Wij gaan hier afsluiten, want uw termijn is voorbij. De heer Stallinga is aan het woord. De heer Hendrickx: Een afrondende opmerking. De voorzitter: U mag een afrondende opmerking maken. De heer Hendrickx: Graag, dank u wel. Ja, de maat nemen, dat soort dingen, u begint wel steeds stevigere woorden in de mond te nemen en dat is meestal niet de kracht van een argument dat erin komt. Ik kan maar één ding opmerken en net heb ik eigenlijk geen antwoord op mijn vraag gekregen, maar daar laat ik het bij. De voorzitter: De heer Stallinga is aan het woord. De heer Stekelenburg: Voorzitter, ik reageer daar kort op, want u staat de heer Hendrickx toe om toch nog afrondende opmerking te maken. De voorzitter: Ja, gaat uw gang, maar ik probeer ook een beetje tempo en ik probeer ook nog iets te doen aan de mate waarin je tot elkaar komt. Ik heb niet de indruk dat dat in deze interrupties heel goed lukt, maar gaat uw gang, mijnheer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Laten we wel de balans bewaren daarin. Voorzitter, ik neem mijnheer Hendrickx helemaal niet de maat. Ik heb al antwoord gegeven op mijn vraag. Ik heb gezegd het is een gebalanceerd voorstel en daar laat ik het bij, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel.

De heer Stallinga. 34

De heer Stallinga: Voorzitter, zoals we heel constructief in de afgelopen commissievergadering hebben besproken, onze fractie die staat achter de richting van het Wegencategoriseringsplan namelijk veel meer wegen richting de 30 km per uur. Dat is niet alleen breed gedragen in Wassenaar, maar ook een uitkomst van het Burgerberaad. Wat onze fractie betreft, gaat het hier om essentiële waarden die ons als gemeenschapspartij raken, verbeterde verkeersveiligheid en het beperken van verkeersongevallen. Verkeersongevallen die echt een verwoestend effect kunnen hebben op mens en samenleving. Daarnaast natuurlijk minder verkeerslawaai, maar ook minder uitstoot van CO 2, van NOx, van roet en natuurlijk een betere leefbaarheid. Wassenaar neemt hiermee geen geïsoleerde stap, maar wordt onderdeel van een bredere, zelfs internationale trend. Gemeenten die deze keuze al maakten zien positieve resultaten, lagere gemiddelde snelheden, minder letselongevallen en een aangenamer straatbeeld. Onderzoek van het SWOV, het onafhankelijke verkeersinstituut, bevestigt dat 30km-zones het aantal ernstige ongevallen wezenlijk verminderen. Geluidshinder neemt af, de luchtkwaliteit verbetert en dit zijn aangetoonde effecten, dit is geen theorie. De richting die wij nu kiezen, die maakt verschil.

De discussie in Wassenaar en de discussie in deze zaal, die spitst zich in belangrijke mate toe op onze noord-zuidassen. Moeten wij dit allemaal 30km-zones maken en in welke mate? Laten we eerlijk zijn, hier ligt een dilemma, mevrouw Hofman-de Raad. Mevrouw Hofman: Ik heb geen dilemma hoor. De voorzitter: Mevrouw Hofman-de Raad. Mevrouw Hofman: Wat ik me toch echt… De voorzitter: Mijnheer Stallinga, wilt u uw microfoon uitzetten? Mevrouw Hofman: Dank u wel voorzitter. Wat ik me toch echt afvraag, u geeft hier een vurig pleidooi, overigens de heer Stekelenburg van de VVD ook, terwijl we echt weten dat nog geen tweeënhalf, drie jaar geleden het precies andersom was. Wat heeft u nou doen besluiten dat het helemaal anders moet? De voorzitter: De heer Stallinga. De heer Stallinga: Een hele belangrijke factor in dit geheel is natuurlijk geweest de discussie die in Wassenaar totaal is aangezwengeld en de betekenis van het Burgerberaad. Ik denk dat dat belangrijke redenen zijn waarom wij nu misschien in belangrijke mate meer verenigd achter dit vraagstuk staan. De voorzitter: Mevrouw Hofman-de Raad. Mevrouw Hofman: Daarvoor had u dat inzicht niet? De voorzitter: Wacht even, u maakt nu een heel kort vraag en antwoord van. Was dat de vraag die u nog afrondend wilde stellen? Ja? Oké. De heer Stallinga. De heer Stallinga: Dan verwijst u naar mijn rechtsvoorgangers.

Dan verwijst u natuurlijk naar de rechtsvoorgangers. De voorzitter: Daar valt nu even, dat wordt geregeld dat de bode... De heer Stallinga: Mevrouw Hofman-de Raad, persoonlijk maakte ik daar geen deel van uit, daar ga ik me niet achter verschuilen. Had u dat inzicht niet, ik denk dat wij dat als raad in mindere mate hadden dan op dit moment. Mevrouw Hofman: Als partij, niet als raad, in ieder geval als partij. De voorzitter: Mijnheer Stallinga, gaat u verder. Mijnheer Stallinga, zou u uw microfoon willen aanzetten? De heer Stallinga: Herstel. De overeenstemming zit op die 30 km per uur in belangrijke mate en waar het nog een beetje schuurt is dan waar dan en vooral in welke mate. Deze afweging is complex. Het is bij een ingewikkeld of een complex vraagstuk altijd heel makkelijk om een keuze te bepalen op basis van één aspect. We houden vast aan het bestaande, de status quo of alles moet 35

naar 30 km per uur, maar er zijn meerdere dimensies waar wij aandacht aan moeten schenken. We noemden een aantal positieve en negatieve effecten en het raadsvoorstel gaat er uitgebreid op in, maar de afweging is inderdaad complex. Hoe gaan we dat wegen? Hoe gaan we dat kwantificeren? Denk aan het effect op de algemene gezondheid. Het algemene gezondheidsbelang versus mogelijk gewijzigde aanrijtijden van de hulpdiensten. Of eventueel minder ov-aanbod versus de mogelijkheid van het positieve effect van meer fietsverkeer en minder autoverkeer. Of de theoretisch langere aanrijtijden van de hulpdiensten versus de winst in algemene verkeersveiligheid. Er is niemand die dat hier nu precies weet, maar laten we eerlijk zijn. Wat de meesten van ons hier benadrukken is gedragsverandering en dat is ook de essentie. Juridische afdwinging kan, maar dat zal niet voor 100% mogelijk zijn. Het is veel beter als weggebruikers hun rijgedrag met overtuiging gaan wijzigen en kiezen voor een rustiger en veiliger rijstijl. Ja, dat kun je ook versterken met wat eenvoudige betaalbare maatregelen. Duidelijke bebording of slimmere aanpassing in zichtlijn, maar effectieve communicatie is natuurlijk een voornaam instrument. 30 km per uur is de norm. De voorzitter: De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja, voorzitter. Ook de heer Stallinga zegt verstandige dingen.

Hij zei dat er een verandering in het gedrag van de Wassenaarders moet komen. Ik ben dat volledig met hem eens. Als je gewoon niet harder dan 30 km per uur rijdt en je voelt de prikkel niet om harder te rijden dan 30 km per uur, je vindt het de normaalste zaak van de wereld om in je elektrische auto 30 km per uur te rijden, dan is het hartstikke mooi, maar het gaat om een gedragsverandering. De vraag die ik aan de heer Stallinga heb, wat denkt u dat de beste manier is om een gedragsverandering onder de Wassenaarders te verwezenlijken en hoe ziet u dat dan het liefst? De voorzitter: De heer Stallinga. De heer Stallinga: Goede vraag. Wij hebben allebei in Rotterdam de nodige hoeveelheid bedrijfspsychologiën achter de kiezen, dus ik denk dat de psychologische inzichten van groot belang zijn. We weten natuurlijk: verandering dat creëert onzekerheid en hier en daar ook initieel verzet. Na verloop van tijd met behulp van goede communicatie en in onze gemeente hebben we gezien dat ons gemeentelijk apparaat daar de nodige vaardigheden en talenten in huis heeft, ik verwijs naar de communicatie rondom het afvalvraagstuk, kan de acceptatie vergroot worden, maar dat kost allemaal tijd.

Uiteindelijk hopen we natuurlijk dat het, als ik het plechtig zeg, wordt geïnternaliseerd, maar hoe gaan we dat doen? Welke instrumenten hebben we daarvoor in onze pocket? Ja, dat is communicatie en dat zal een veelheid van middelen zijn. Uiteindelijk verwacht ik ook dat de mensen elkaar daar onderling ook op zullen gaan aanspreken. Dat snel rijden eigenlijk iets ongewenst is, net zoals dat geldt voor rijden met een borrel op. Daarnaast geloof ik ook in de redelijkheid van de Wassenaarder dat hier niet sprake zal zijn van massaal verzet. Er is begrip voor de richting die we kiezen. De voorzitter: Wilt u afronden mijnheer Stallinga, dat klokje. De heer Stallinga: Dat blijkt ook uit alle onderzoeken die we hebben gedaan. Tot zover. De voorzitter: De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja, ik heb iets eerder gestudeerd in Rotterdam dan heer Stallinga en bedrijfspsychologen hadden wij gelukkig nog niet nodig, maar het serieuze van het onderwerp is wel dat u eigenlijk de verandering van Wassenaar ziet als een soort black box waar allerlei ingrediënten, een beetje marketing, een beetje communicatie en er worden allerlei potjes in gegooid en dan komt het er wel uit rollen, want meer kan ik er niet van maken.

Of bent u van mening dat u toch een nadrukkelijke opdracht aan het college wil geven om datgene te doen wat nodig is om die status te bereiken? Wij gaan er allemaal van uit, u ook, dat de Wassenaarder zich zo zal gaan gedragen, maar wat wanneer niet? Wat moet je doen wanneer die 28 februari als een gek over de straat rijdt, juist uit protest, en alle andere tokkies hier in Wassenaar komen scheuren? Ik heb geen antwoord gekregen op mijn vraag, althans geen zinnig antwoord. Ik zou eigenlijk willen vragen, want ik denk dat u het wel weet, ik zou eigenlijk willen vragen, doet u nog een poging? De voorzitter: De heer Stallinga. De heer Stallinga: Allereerst wil ik graag opmerken, onder verwijzing naar Hare Majesteit, de Wassenaarder bestaat niet, maar mijn beeld van de Wassenaarder is wel dat er in belangrijke mate sprake is van redelijkheid. Dat zien we ook aan het huidige verkeersgedrag. Hier is een redelijk ordentelijk verloop. De Wassenaarder houdt zich over het algemeen aan verkeersregels, dus dat is 36

het vertrekpunt, dat is mijn geloof in de mens. Ja, er zullen altijd devianten zijn, mensen die overal van willen afwijken. Dat zal deels een kwestie van tijd zijn en uiteindelijk ook een kwestie van handhaving. Primair wordt dit proces aangedreven op basis van mijn mensbeeld van de Wassenaarder, versterkt met gerichte communicatie waarvan aangetoond is dat daar veel mogelijkheden liggen. Ik heb eerder ook gezegd, de BOB-campagne, of voor de oudere kijkers, de veiligheidsgordels destijds, of de valhelm, dat zijn allemaal ingrijpende maatregelen geweest. Of denk aan roken in de horeca. De voorzitter: Dank u wel. Het is een minuut, die klok. De heer Hendrickx, afrondend. De heer Hendrickx: Ja, ik ben de heer Stallinga ooit in de kroeg tegengekomen en dat was net zo gezellig, maar ik heb twee keer trouwens op de Van Oldenbarneveltstraat gestaan, bij een oversteekplaats, in volle vertrouwen dat mensen bij een oversteekplaats, een moeilijke complexe oversteekplaats, zich zouden gedragen naar die omstandigheden, zebrapad en dat soort dingen. Wij werden heftig teleurgesteld en gelukkig hebben we als gemeente maatregelen kunnen nemen. De voorzitter: Mijnheer Hendrickx, wilt u een punt maken? De heer Hendrickx: Sorry? De voorzitter: Wilt u een punt maken? De heer Hendrickx: Ja, daar was ik al half mee bezig hoor. Lange punten, daar krijg je geen cent van, of een draad, whatever.

Het punt, ja, aan de andere kant u heeft ook gelijk en terecht. Ik denk dat de discussie in de komende tijd, en of dat nou 27 februari of 4 juli wordt, erover zal gaan dat er toch nog te hard gereden gaat worden. Dan komen de vragen nog een keer aan de orde die we vandaag ook gehad hebben. De voorzitter: Mijnheer Stallinga, gaat u verder. De heer Stallinga: Goed, ik wilde wat uitweiden over de rol die communicatie kan spelen in dit proces van gedragsverandering, maar ik denk dat daar al een en ander over is gezegd. Als fractie kiezen wij uiteindelijk voor een meedenkende en een ondersteunende houding met inderdaad ruimte voor evaluatie. Die evaluatie moet echt zicht bieden op de gerealiseerde verandering in snelheid, de gemiddelde snelheid, de pieken, de veiligheid en de leefbaarheid en natuurlijk voor onze fractie van groot belang het effect op de hulpdiensten. Een enquête bij de bewoners kan hier ook deel van uitmaken en dat kan laagdrempelig zijn, dat kan digitaal zijn, maar dat is denk ik hier nu niet primair aan de orde, maar die terugkoppeling, middels die evaluatie, wij geloven dat dat eigenlijk heel goed past bij de aard van dit huidige voorstel.

Immers het voorstel bevat relatief weinig onomkeerbare stappen, kostbare infrastructurele ingrepen zijn nu niet nodig, dus de financiele component hoor ik weinig mensen over spreken, weinig fracties, die lijkt beheersbaar en dat maakt dat het plan flexibiliteit biedt om bij te sturen op basis van actuele ontwikkelingen na verloop van tijd. In de commissievergadering heeft onze fractie de portefeuillehouder geprikkeld nu verder aan de slag te gaan. Niet wachten totdat de laatste 5% van de gewenste informatie beschikbaar is. Wij noemen dat learning by doing. De richting van het plan is helder en prudent en opnieuw, we zijn het in zo sterke mate met elkaar eens. Het is eigenlijk zonde dat er zoveel tijd nodig is om die mijns inziens overbrugbare verschillen zo uitvoerig voor het licht te brengen, maar die learning by doing en die evaluatie, dat stelt ons in staat om het proces, wat ik noem adaptief te maken. Daarmee vergroten we ook draagvlak, omdat we immers tijdig kunnen corrigeren indien dat gewenst is. Vraag aan de portefeuillehouder of hij in zijn termijn wellicht ook wat kan reflecteren op dat evaluatieproces. Mijnheer de voorzitter, dames en heren, van onze raad mag verwacht worden dat wij vooruitkijken en juist de problemen van morgen aanpakken. Als je denkt aan automobiliteit, dan wordt dat een heel groot vraagstuk.

Collectief zijn we verslaafd aan het gebruik van de auto, niet iedere rit is volkomen verdedigbaar. Ik heb eerder gesproken over de omvang van ons wagenpark, wat in Nederland alleen maar groeit. Dat gaat op termijn knelpunten veroorzaken en dat moeten wij voor zijn. De problemen van morgen kunnen we nu aanpakken. Daarom vanuit onze fractie steun voor deze verstandige verandering en met een evaluatie na achttien maanden kunnen wij ook in lijn met het ondersteunende amendement, zijn we enthousiast over dit voorstel en willen we dit steunen. Afrondend, samen werken aan een veiliger, leefbaarder en goed bereikbaar Wassenaar. Tot zover. De voorzitter: Ik dank u wel. Dan geef ik nu graag het woord aan mevrouw Wuite.

37

Mevrouw Wuite: Dank u wel, voorzitter. Er is met het nieuwe collegevoorstel een flinke sprong gemaakt als je het vergelijkt met het oude voorstel. Ik wilde het maar gezegd hebben, dat is echt de verdienste van het Burgerberaad. Het is eerder al aan de orde geweest, het Burgerberaad. Het was voor het eerst, we hebben daarvoor het initiatief genomen en hier en daar was er wat aanmoediging nodig, maar volgens mij, en dat proef ik ook wel hier bij de andere raadsfracties, is het toch echt wel een geslaagd participatie-instrument gebleken. Met het voorstel dat het college nu heeft gedaan voor de 30 km per uur sluiten we aan bij het advies van het Burgerberaad. Het college heeft met dit nieuwe voorstel dus die flinke sprong gemaakt ten opzichte van het oorspronkelijke plan. We brengen in het hart van het dorp alle wegen terug naar 30 km per uur. Alleen op een paar wegen die duidelijk van karakter verschillen, blijft het 50 km per uur. Deze wegen zijn wat ruimer van opzet, met fietspaden en woningen op grotere afstand. Wegen ook waar de bussen wat vaart kunnen maken. Voor D66 is het daarmee een prima, evenwichtig plan. Het is een duidelijk plan. Het kan rekenen op een breed draagvlak van de inwoners en als ik hier zo rondkijk, denk ik ook dat we hier wel de handen voor op elkaar kunnen krijgen.

Dat is een mooie uitkomst van een traject waarbij we met de ideeën, de kennis en de kunde van onze inwoners voor zorgen dat 30 km per uur de norm wordt. In Wassenaar gaan we 30 km per uur rijden tenzij. De heer Stekelenburg zei het al een aantal keer, 98,5% van onze wegen wordt 30 km per uur. Verkeer is een onderwerp dat erg leeft in onze gemeente en er is ook van veel kanten gereageerd op het nieuwe voorstel. De fietsersbond kan zich erin vinden, maar vraagt wel aandacht voor oversteekplekken die we veiliger moeten maken. Verbetering van de veiligheid voor kwetsbare verkeersdeelnemers blijft ook na de invoering van 30 km per uur veel aandacht vragen. Er is werk aan de winkel. D66 is blij met de toezegging van de wethouder om te kijken naar een veilige oversteek op de Jagerslaan ter hoogte van de Hazelaan en we steunen ook de motie van de VVD voor de Stoeplaan. Daarbij vindt onze fractie het belangrijk dat we een vinger aan de pols houden en kijken hoe dat in de praktijk uitpakt. Steun dus voor het amendement om een evaluatie in te bouwen. We steunen ook de motie van GroenLinks-PvdA om te kijken naar een verlaging van de snelheid op de weg buiten de bebouwde kom naar De Wassenaarse Slag. Deze weg loopt dwars door een waardevol duingebied. Voor de bescherming van de natuur is het een goede zaak als we hier 30 km per uur gaan rijden.

Wat D66 betreft gaan we nu aan de slag waarbij we het college met klem oproepen scherp op te letten dat alle informatie in het Wegencategoriseringsplan klopt. Het is belangrijk dat alle mobiliteitsdata goed in de nationale bestanden komen en dat de borden op de juiste plek staan. De navigatiediensten hebben de data nodig en het is ook belangrijk voor de nieuwe auto's die nu van de band afrollen. Deze auto's hebben standaard een systeem dat gaat piepen als je harder rijdt dan is toegestaan. Een systeem, zeg ik er maar even bij, dat je niet meer generiek kunt uitzetten. Het zal nog even duren voordat iedereen over zo een nieuwe auto beschikt, maar de techniek gaat ons verder vooruit helpen en dat is ook in onze gemeente een mooi vooruitzicht. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Hofman-de Raad. Mevrouw Hofman: Dank u wel, voorzitter. Als ex-Amsterdammer kom ik nog wel steeds zeer regelmatig in Amsterdam en ik moet wel zeggen dat je de eerste keer best wel moet wennen als je dan inderdaad 30 km per uur moet rijden in het begin van Amsterdam. Daar rijd ik altijd nog in de auto, ik heb vervolgens daar een fiets staan waarmee ik mijn weg kan continueren. Wat ook opviel, was dat je in het begin eigenlijk niet in de gaten hebt dat je al heel snel te hard rijdt, maar na een tijdje is dat heel snel heel duidelijk.

Wat ook opvalt, is dat heel veel andere automobilisten dat precies hetzelfde hebben. Nu, in het begin, was het echt wel, werd er nog best wel gesjeesd. Als je nu in Amsterdam rijdt, zie je toch mensen op een rustig tempo door de straten rijden. Dat is heel rustgevend en prettig, et cetera, want dat is wel heel duidelijk, 30 km per uur geeft minder verkeersongevallen, maar komt ook echt de leefbaarheid ten goede. Het gaat allemaal rustiger, het gaat allemaal overzichtelijker, het gaat allemaal beter. Over de luchtkwaliteit, daar is nog niet helemaal 100% overeenstemming over, maar wel dat het de decibellen naar beneden brengt en dat het over het algemeen de kwaliteit van het leven in bepaalde wijken en in de stad en dorpen bevordert. Lokaal Wassenaar! was altijd al een heel groot voorstander van de 30 km per uur, niet opeens nu, niet opeens na een Burgerberaad, want het Burgerberaad is ook tot stand gekomen omdat wij merkten wat er in de samenleving van Wassenaar al leefde. Er was al een grote wens van mensen om naar de 30 km per uur te gaan en wij hebben er gewoon naar geluisterd en dat het dan uiteindelijk ook wordt bevestigd in een Burgerberaad is prettig, maar wij wisten dat al samen met onder andere GroenLinks en Hart voor Wassenaar, zoals we dat in ons vorige college-coalitieakkoord hadden afgesproken.

Dat was toen jammer dat het toen niet doorging, want toen werd ook duidelijk in het rapport dat destijds gemaakt werd door Royal HaskoningDHV, dat het wel meeviel met de vertraging die dan het openbaar vervoer zou opleveren en ook de hulpdiensten waren absoluut nog niet zo somber zoals ze nu naar voren komen. Ik weet niet hoe het kan dat tweeënhalf, drie jaar geleden deze hulpdiensten en de bussen en openbaar vervoer er beduidend positiever over waren dan ze nu zijn. Het kan natuurlijk ook zijn dat de vraag het antwoord heeft 38

beïnvloed. Wij zijn dus erg voorstander van de 30 km per uur. We zijn dus ook blij met het raadsvoorstel zoals het er nu ligt. We zijn ongelooflijk, ongelooflijk teleurgesteld in de adviesnota en ik zei het al tijdens de bespreking in de commissie. Eigenlijk vind ik, en ik meen het serieus… Ik zal eerst even, voordat ik iets serieus meen, gaan zeggen… De heer Hendrickx: Nou maakt u uw zin af via de voorzitter. Mevrouw Hofman: Oké, ik maak mijn zin af. Ik vind eigenlijk als je jezelf serieus neemt als college, moet je dit niet als zodanig indienen, of je moet opstappen en zeggen, raad, wij kunnen hier niet achterstaan. U kunt het veel beter zelf beslissen. Wij gaan hier onze naam niet aan verbinden. Dat doet u niet. Ik neem niet aan dat u vervolgens… De voorzitter: Nu hoor ik wel de punt. Mijnheer Hendrickx. De heer Hendrickx: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik heb heel veel gedoe met mevrouw Hofman-de Raad. Ze kan mij niet lang genoeg spreken. Even, u klinkt een beetje als dat het echt een gemiste kans is dat drie jaar geleden toen al niet besloten is om tot 30 km per uur in Wassenaar over te gaan. Bent u me eens dat er eigenlijk drie verloren jaren mee zijn geweest? De voorzitter: Mevrouw Hofman-de Raad. Mevrouw Hofman: Ja, uiteraard. Als we dat heel graag drie jaar geleden hadden willen invoeren, dan is het natuurlijk doodzonde.

We zijn heel blij dat het nu eindelijk toch aan het eind van deze raadsperiode alsnog gaat gebeuren, maar daar moest wel… Is dat voldoende? Oké, ik houd ik mijn mond. De heer Hendrickx: Voorzitter, het enige wat ik nog wil toevoegen is, great minds think alike. De voorzitter: Nou, dan hebben we dat geconstateerd. Mevrouw Hofman-de Raad, gaat u verder. Mevrouw Hofman: Eigenlijk zou ik daar toch wel eens een keer een reflectie van het college over willen hebben, hoe het in vredesnaam mogelijk is dat het zo een adviesnota naar de raad stuurt om vervolgens te zeggen, gaat u inderdaad toch de 30 km per uur doorvoeren, terwijl u het aan alle kanten afraadt. Nogmaals, in het eerste rapport van Royal HaskoningDHV was het allemaal niet zo somber, was er helemaal geen sprake van dat alle buslijnen zouden worden opgeheven en de hulpdiensten klaagden ook niet steen en been en zelfs in het rapport dat er nu is staat het ook niet zo somber als u het in uw adviesnota schetst. Ik vind het bijzonder jammer en ik vind het een gemiste kans dat u dit op deze manier naar de raad brengt, maar gelukkig zijn alle andere fracties er ondertussen wel ervan overtuigd naar aanleiding onder andere van het Burgerberaad, maar dat was al iets wat in de samenleving speelde, dus dat is heel logisch dat dit uit de Burgerberaad naar voren is gekomen en wordt het dus nu breed gedragen door alle fracties.

Wij zouden natuurlijk dat raadsvoorstel willen aanvullen met eigenlijk alle wegen 30 km per uur, want dan heb je in ieder geval dat het ongelooflijk makkelijk is om het in te laten voeren, omdat je dan heel grote borden aan het begin van Wassenaar kan zetten: 'dit is een 30km-gemeente' en dan hoef je ook niet zo ingewikkeld te doen met allerlei aanpassingen aan de wegen. Dan is het duidelijker voor, de VVD spreekt ook over duidelijkheid, als je het over duidelijkheid wil hebben, doe dan alle wegen 30 km per uur en doe dan ook, zeg dat in het begin van de van het dorp, van deze gemeente is 30 km per uur en u wordt geacht zich daaraan te houden. In Amsterdam hebben ze in eerste instantie ook niet echt puur gehandhaafd en dat is langzaam maar zeker er ook ingeslopen. Ik kan me voorstellen dat er in Wassenaar nog best wel een aantal, ja, hoe noem je ze, wegpiraten zijn die denken dat ze harder moeten rijden dan toegestaan, maar dan is het altijd nog beter dat ze harder rijden dan 30 km per uur dan dat ze harder rijden dan 50 km per uur, want dan gaan ze naar de 70 km per uur of de 80 km per uur en dan hoop je toch dat het in ieder geval een stukje minder is dan wat ze nu doen.

Ons voorstel zou zijn om inderdaad dit raadsvoorstel aan te nemen met de amendementen van GroenLinks-PvdA, om zo tot het beste voorstel te komen, waar heel Wassenaar, nou ja, nee, niet heel Wassenaar, er zijn natuurlijk altijd mensen die het nodig vinden om heel hard door het dorp te sjezen, maar gelukkig het overgrote deel van de Wassenaarders heel graag wil dat het 30 km per uur wordt. Dank u wel. De voorzitter: Ik dank u wel. Dan kijk ik naar het college. Is het college, is de wethouder van Verkeer klaar voor de beantwoording? Of wilde u nog een schorsing? Ik zeg erbij, we hebben nog 33 minuten vergadertijd. Ja, gaat uw gang. Wethouder Verkeer. Gaat uw gang.

39

Wethouder Koetsier: Ja, dank u mijnheer de voorzitter. Allereerst wil ik u bedanken voor het accepteren van de RIB om de correctie te maken met de tweeënhalve weg die wij vergeten waren. Ik heb een hele korte inleiding. Wij hebben een voorstel neergelegd dat recht doet aan de uitkomsten van het Burgerberaad. We hebben ook gekeken naar wat nou de opmerkingen zijn van stakeholders als de bussen, als de MRDH en daar wil ik er een of twee, of wil ik er een paar van voorlezen. Het is van de bussen. Een algemeen verzoek om zoveel mogelijk op GOW50 te blijven rijden en ook een verzoek om gesloten verhardingen te blijven toepassen en dat betekent asfalt, ja asfalt of beton. We hebben gekeken, we hebben het Burgerberaad gepakt en ook de op- en aanmerkingen van de hulpdiensten en de bussen en daar is dit voorstel voor. We gaan inderdaad, 98,5% van alle wegen worden straks 30 km per uur, er blijven er maar vijf over die 50 km per uur blijven. Belangrijk uit Zuid blijft inderdaad de aanrijroute naar het centrum, maar die is van nut voor de bussen en voor de nood- en hulpdiensten, niet alleen voor de burgers van Zuid, want die kunnen inderdaad prima de bus of de fiets nemen. Dit gaat om het faciliteren van de bussen en van de nood- en hulpdiensten. We hebben gekozen om op de Papegaaienlaan de overgang neer te leggen. Daar zie je heel duidelijk de wegen daar veranderen.

De Groot Haesebroekseweg, hartstikke brede weg, aparte fietspaden. Papegaaienweg, daar zie je de bebouwing dichterbij komen. Backershagen, om de hoek is een school. Daar gaat een knip komen van 30, van 50 km per uur naar 30 km per uur. Hetzelfde aan de andere kant van Wassenaar. Je rijdt de Katwijkseweg op of de Katwijkseweg richting Wassenaar en daar komt de knip naar 30 km per uur. Hartstikke duidelijk voor iedereen. Ik zal meteen doorgaan naar de appreciatie en dat zijn best wel veel nummers en ook van het alfabet. De allereerste die ik meeneem is die van de heer Paulides. Dat is amendement A. U vraagt of alles naar 50 km per uur gaat. Dat is zeer zeker tegen de wens van het Burgerberaad. Een overgrote meerderheid geeft aan dat ze naar de 30 km per uur willen en zeker op de stukken die wij aangegeven hebben. De voorzitter: Wat is uw appreciatie? Wethouder Koetsier: Oh, ontraden, ik wachtte even op de heer Paulides, excuses daarvoor. De heer Paulides: Ja, het lijkt hetzelfde probleem dat we vorige keer gehad hebben, waar we over De Wassenaarse Krant spraken. De wethouder zegt dat wij alles naar 50 km per uur willen. Nee, we willen alleen de wegen waar de bussen over rijden en waar dus dat Burgerberaad gezegd heeft, alles 30 km per uur, mits instemming.

Wij hebben geprobeerd invulling te geven aan die voorwaarden van dat Burgerberaad, maar u zegt, DLW wil in heel Wassenaar 50 km per uur hebben. Dat slaat helemaal nergens op. U heeft gewoon het voorstel niet gelezen. Misschien kunt u het nog even lezen dat u nog een nieuwe appreciatie geeft. De voorzitter: De wethouder. Wethouder Koetsier: Dank u mijnheer de voorzitter. De heer Paulides, ik heb het gelezen. U heeft inderdaad een differentiatie gemaakt. Verschillende wegen wel naar 30 km per uur, een groot ander deel blijft gewoon 50 km per uur, maar de appreciatie blijft in dezen hetzelfde. Mevrouw Hibbert, even een paar opmerkingen. U heeft het over leefbaarheid en groen en leefbaarheid en groen is ontzettend belangrijk, staan wij ook voor. U heeft ook aangegeven geen wegen verbreden, het niet weghalen van fietspaden en het niet kappen van bomen. Dat zijn activiteiten waar we allemaal aan willen gaan voldoen. Ook is het zo dat de CROW een richtlijn is. Ik heb zelfs verschillende woorden gezien voor het, ja, allemaal synoniemen voor richtlijn. Zo zien wij dat ook, staat ook op verschillende pagina's in het voorstel en we kunnen inderdaad onderbouwd daarvan afwijken. Ten aanzien van amendement B, waarin u vraagt, grotendeels heel Wassenaar naar 30 km per uur te brengen, dat gaat absoluut ten koste van de hulpdiensten en ook van het ov.

Dan zal het ov verder eroderen, dus wij, de appreciatie van het college is ontraden. Ik kom later op De Wassenaarse Slag terug bij de twee moties. De heer Van Smirren, u had eigenlijk een iets minder verstrekkend amendement. U geeft aan alleen op de Wittenburgerweg 50 km per uur te mogen rijden omdat daar een ventweg is en een vrijliggende weg waar dan 50 km per uur gereden kan worden, maar daar is natuurlijk de appreciatie precies hetzelfde. Die ontraden wij vanuit het oogpunt dat dat toch weer heel veel vertraging voor het ov en de bussen zal opleveren. De voorzitter: Wethouder, interruptie van de heer Van Smirren. De heer Van Smirren: Ja, heel veel vertraging voor de bussen, dat scheelt een aantal minuten. Wat is veel, wat is weinig. Drie haren in je soep is veel, drie haren op je hoofd is weinig. Het is allemaal een inschatting, uw appreciatie. Waar het om gaat, en daar trek ik meer op, is dat u net met betrekking tot de motie van GroenLinks zei dat dat ongetwijfeld ten koste zou gaan van de hulpdiensten. Dat is natuurlijk een gevoelig punt, want de hulpdiensten kunnen in ons 40

amendement over de Wittenburgerweg sjezen met nog 80 km per uur. Als het gaat om de ambulancediensten en dan komen ze waarschijnlijk vanaf Antoniushove, dus daar zit wat mij betreft niet zo heel veel problematiek in. Kunt u daar een reflectie op geven? De voorzitter: De wethouder. Wethouder Koetsier: Ik kan alleen de appreciatie lezen van de nood- en hulpdiensten. Zij zijn voorzichtig. Ze geven heel duidelijk aan dat aanrijtijden niet gehaald kunnen gaan worden en ze hebben ook een wettelijke verplichting om die aanrijtijden wel te halen. Nogmaals, ook van onze kant, het is en blijft ontraden. De voorzitter: De heer Van Smirren. De heer Van Smirren: Ja, maar woorden doen ertoe en ik neem het wel heel hoog op. Kijk, u zei net ze gaan het absoluut niet halen en nu in antwoord op mijn vragen zegt u ja, nou ja, ze geven aan dat het misschien ingewikkeld wordt en misschien kunt ze het niet halen, maar moet allemaal nog blijken in de praktijk. Dat is wat anders dan wat u net zei. Daar zit echt een wereld van verschil in, ook voor de besluitvorming. De voorzitter: De wethouder. Wethouder Koetsier: Ik heb niet gezegd dat ze het absoluut niet gaan halen. Ze hebben grote zorgen om het te gaan halen en zij voelen zich absoluut ook verplicht om de aanrijtijden wel te halen. De voorzitter: De heer Van Smirren afrondend.

De heer Van Smirren: Ja, dat siert de hulpdiensten, maar ik heb ze ook niet horen zeggen dat ze dat niet gaan halen. Dat heb ik niet uit de stukken kunnen opmaken. De voorzitter: Mevrouw Hofman-de Raad. Mevrouw Hofman: Dank u voorzitter. Ik snap niet echt de logica van wat u zegt. U zegt aan de ene kant, dat staat in de adviesnota, dat de hulpdiensten en de politiehulpdiensten daar enorm veel moeite mee hebben. De bussen rijden niet op tijd, maar u zegt wel dat, doordat wij deze straten, het hele rijtje Wittenburger et cetera op 50 km per uur houden, gaat het wel lukken. Wat is het nu? Dan zou u toch voorstander van uw eigen voorstel moeten zijn, als deze straten wel 50 km per uur blijven? De voorzitter: De wethouder. Wethouder Koetsier: Dank mijnheer de voorzitter. Ik heb aangegeven dat het ten koste zal gaan van de aanrijtijden van de ambulances en de nood- en hulpdiensten. Het zal ten koste gaan van de dienstregeling. Daar zal vertraging gaan optreden. Zijn de gevolgen helemaal duidelijk wat het nou precies gaat worden? Dat is er nog niet. De voorzitter: Mevrouw Hofman-de Raad. Mevrouw Hofman: Ondanks het feit dat u die 5 km straat op 50 km per uur houdt? Wethouder Koetsier: Jazeker, en dat geeft, ik kan ook rustig voorlezen uit de MRDH, die geeft heel duidelijk aan, ik zal ook, wat hier staat, het verlagen van de snelheid naar de GOW30.