Notulen raadvergadering 28 juni 2022 (concept)

Een goed verstaander begrijpt dat er dan ruimte is voor optopping voor het maatschappelijk middenveld. De V van verbinden klinkt duidelijk door in dit akkoord. De zaken die ik zojuist opnoemde, het zijn allemaal concrete resultaten waar het college mee aan de slag kan. En over college gesproken, met trots dragen wij als Lokaal Wassenaar! een wethouder voor, dit is Bart Boon. Hij is door zijn ervaring en dossierkennis een uitstekende kandidaat voor de portefeuille Fysieke leefomgeving. Voorzitter, ik rond af. Niet alle onderwerpen zijn tot in detail uitgeschreven voor de komende vier jaar en dat is maar goed ook. Het debat wordt hier in de raadzaal gevoerd en dient hier plaats te vinden. Voorzitter, wij nodigen alle fracties uit om elkaar en het college scherp te houden, kritische vragen te stellen en zo nodig ons te overtuigen van hun gelijk. Wij kijken uit naar een prettige samenwerking voor een goed bestuur. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. En dan geef ik graag het woord aan de heer Van Smirren, namens de PvdA. De heer Van Smirren: Voorzitter, ook de PvdA feliciteert de coalitie met het akkoord. En ook danken wij de informateur, de formateur, de griffie en de ambtelijke ondersteuning voor hun werk in dezen. Dan inhoudelijk, de PvdA heeft bij het lezen van het akkoord zich als eerste afgevraagd 11

waarom het drie maanden heeft moeten duren, om in onze ogen met een flinterdun, maar vooral passief akkoord te komen. Ook gelet op de verklaring van de formateur zojuist, denk ik drie maanden, poeh, poeh, dat had een beetje sneller gekund, gelet op wat er ligt. Wat ons als eerste opvalt is het vergezicht naar 2050 toe. Het is sowieso erg bijzonder om in een coalitieakkoord de situatie van over dertig jaar te beschrijven. Maar het wordt pas echt ridicuul als wordt gesteld dat het gemeentebestuur in 2050 transparant en eerlijk communiceert. Kennelijk moeten we daar nog dertig jaar op wachten. Ik zou zeggen, begin er gelijk mee, als dat al niet zo is. De enige term die bij ons blijft hangen is dat het akkoord vooral conserverend en daarmee oerconservatief is, beleidsarm en onvoldoende antwoord geeft op de uitdagingen van deze tijd. Heb je daar nu echt vier fulltime wethouders voor nodig? Dat vragen wij ons in gemoede af. We missen volstrekte urgentie en ambitie op het gebied van bijvoorbeeld wonen, duurzaamheid en het Sociaal Domein. De coalitie suddert door op reeds vastgestelde beleidsdocumenten van de vorige coalitie. Inclusie als een belangrijk thema in de moderne samenleving wordt niet eens genoemd. Dit coalitieakkoord had ook specifiek moeten ingaan op de inwoners die ondersteuning nodig hebben om mee te kunnen doen in het hedendaagse Wassenaar.

De vergrijzing neemt in Wassenaar enorm toe en hoe je daarmee omgaat verdient geen eenvoudige afdoening door te zeggen dat veel beleid gewoon wordt voortgezet. Dat geldt voor veel meer onderwerpen in het sociale domein. Daar past geen passieve houding bij. Terwijl door het rijk van iedere gemeente in Nederland wordt verwacht dat wordt gestreefd naar 30% sociale woningbouw, geldt dat natuurlijk niet meer voor Wassenaar. Voor het oplossen van Wassenaarse problemen, woningbouw, verkeer, duurzaamheid, wordt met name gekeken naar de regio en andere overheden. Het lijkt alsof we weer terug bij af zijn en de rug naar de regio toekeren. En dan het knelpunt Rozenplein. Een ergernis van alledag voor veel Wassenaarders. Daar gaat de coalitie nog eens een keertje naar kijken. Alsof dat niet al genoeg is gebeurd. Hoezo daadkracht? Verder valt op dat weer de 1500 meter bufferzone tussen Wassenaar en Katwijk en de ondertunneling van de N44 van stal worden gehaald. Gelukkig met betrekking tot de ondertunneling niet gekoppeld aan een lobbytraject van € 100.000,00. Restanten van wensen en discussies uit de oude doos, waarvan we dachten dat we daarmee klaar zijn en ze in het gemeentearchief zouden kunnen worden geplaatst. Oude wijn in oude zakken. Een ander thema dat nauwelijks enige ambitie, noch concrete doelstellingen kent is de agenda op duurzaamheid.

Zelfs in de droomwereld van deze coalitie naar 2050 toe wordt het aardgas nog gebruikt, want zoals er staat: aardgas is niet langer de belangrijkste energiebron voor huizen, en dat terwijl in 2050 alle huizen in Nederland aardgasvrij moeten zijn. Ik bedenk het echt niet zelf. Zonneparken, daar is in Wassenaar geen ruimte voor. Terwijl je toch als gemeente met een groot oppervlakte en je beseffend wat er op ons afkomt, zou moeten kijken naar wat mogelijk is en lef, noem het bestuurskracht, zou moeten tonen. Van een programma, ondertekend door GroenLinks, zou je toch meer ambitie verwachten. En dan de verhoging van 20% ozb. Een enorme verhoging, nauwelijks onderbouwd dan door te verwijzen naar de inflatie. Inwoners mogen hiervan een zorgvuldige, cijfermatige onderbouwing verwachten en die ontbreekt ten enenmale. In een tijd waarin veel inwoners de broekriem moeten aanhalen of het water al aan de lippen staat, dient de gemeente de verhoging van de lasten voor inwoners extra goed te motiveren. Daarvan is geen sprake. Het verhogen van onderhoudsniveau A vinden we een erg dure keuze. Ophogen naar niveau B en dat ook echt handhaven zou voor het hele dorp een prima niveau zijn. Het spaart geld, waardoor we de juiste lasten voor de inwoners binnen de perken kunnen houden. Ook is het ook opvallend dat in het akkoord staat dat de gemeentefinanciën gezond zijn.

Je zou toch verwachten dat Hart voor Wassenaar, al jaren roepend dat donkere wolken zich boven dit gebouw uitspreiden, hier een ander beeld van zou hebben. Daar is nu niets meer van terug te vinden in het akkoord. Maar voorzitter, ik wil toch een beetje positief blijven. Natuurlijk is het niet allemaal kommer en kwel, niet allemaal. Er zijn ook goede voornemens in het plan. De armoederegisseur is er zo een. Structurele financiële ondersteuning om maatwerk te leveren en armoede te bestrijden. Dat juichen wij natuurlijk van harte toe. Een ander goed punt is de herbeoordeling van de tarieven afvalscheiding om te komen tot een rechtvaardige verdeling van de kosten. Wij vertalen dat zo dat inwoners met weinig huisvuil, of een kleine woning, minder gaan betalen. Een terechte keuze, alleen hopen we dat het ook hier niet alleen bij kijken blijft. Ook het plan om het overgrote deel van Wassenaar tot 30kmzone te maken kan op onze instemming rekenen. Overigens vinden wij het opmerkelijk dat een Stoeplaan en Groot Haesebroekseweg hiervan worden uitgesloten. De reden hiervan zien wij niet. Zeker niet, omdat die 30 kilometer wordt ingezet tegen het sluipverkeer, dat met name ook langs deze route haar weg naar Den Haag en Utrecht vindt. Tot slot vinden wij het stopzetten van het centrumplan een verstandige. Beter ten halve gekeerd, dan ten hele gedwaald.

En het is ook al eerder gezegd, de vraag blijft, waarom hebben we vorige week hier tweeëneenhalf uur over zitten debatteren terwijl was besloten om de stekker eruit te trekken? Onbegrijpelijk, hoe houd je elkaar aan het werk. Voorzitter, ik rond af. Het zal u niet verbazen dat de PvdA enorm geschrokken is van dit coalitieakkoord. Niet om wat erin staat, soms wel, maar ook om wat er niet in staat. Het geeft onvoldoende richting om te komen tot oplossingen die de inwoners van Wassenaar van hun gemeentebestuur mogen verwachten. We zullen het college dan ook zeer kritisch volgen en zelf 12

met voorstellen komen om het tij te keren. Wat dat betreft pakken we de uitgestoken hand, want die is er ook wel in te lezen, met volle verve aan. We gaan het democratisch proces zijn werk laten doen. Voorzitter, het belooft een intensieve raadsperiode te worden en we hopen dat we samen het beste kunnen doen voor de inwoners van Wassenaar. Dank u wel. De voorzitter: Ik dank u wel. En dan geef ik het woord graag aan mevrouw Hibbert, namens GroenLinks. Mevrouw Hibbert: Ook onze dank gaat uit aan Martijn, aan Tom, Marlou en Charlotte en alle andere die hebben geholpen. Ons verkiezingsprogramma was ook vrij kort. Dat was in zekere zin ook een hoofdlijnenprogramma, gebaseerd op onze drie kernwaarden, groen, sociaal en samen. En binnen samen hadden wij wel een heel concreet punt, namelijk streven naar een college met voltijdswethouders en dan wel het maximale aantal voltijdswethouders. En voor dit dorp, van deze omvang, zijn dat er vier. Omdat wij denken dat slagkracht niet op papier staat, en niet van papier spettert, maar in een team zit en van de mensen komt en dat dit dorp vier voltijdswethouders nodig heeft, gegeven de gigantische uitdagingen waar wij met zijn allen voor staan, waar ook vanavond heel veel aan gerefereerd is. Dus voor ons zit de kern in een goed team. Wij denken dat dit een ontzettend goed team wordt, zowel het college van B&W, als ook de raad.

En een voordeel dat dit een tijdje heeft geduurd is dat we elkaar als raad, als raadsleden, over de fracties heen al goed hebben leren kennen met heel veel nieuwe raadsleden ook en dat we, denken wij, een ontzettend goede basis hebben om samen te werken en om een akkoord op hoofdlijnen te laten werken. En het werkt alleen met goede samenwerking. Dus dat is nog even een punt dat ik graag zou willen maken. Voor de rest is ontzettend veel al wel genoemd. Er staat heel veel niet in een akkoord op hoofdlijnen, dat klopt. Er staan ook bijvoorbeeld heel veel zaken niet die op landelijk niveau plaatsvinden of die op provinciaal niveau plaatsvinden, op het gebied van natuur, klimaat, energietransitie, warmtetransitie, precies wat de heer Van Smirren zei. Op een gegeven moment gaat die gaskraan gewoon uit. Kan Wassenaar leuk vinden, kan Wassenaar niet leuk vinden. Waar wij op hebben gefocust binnen de hoofdlijnen is waar wij nuanceverschillen aan willen brengen en waar wij zaken wellicht net even iets anders willen neerzetten. En die nuanceverschillen zitten bijvoorbeeld in de warmtetransitie, die eind vorig jaar is vastgesteld door de raad, in november 2021.

Daar liggen goede plannen en daar hebben wij met zijn allen, als raad, een tijdje geleden in een technische sessie gezegd, is ons opgevallen, is het niet een beetje vreemd dat binnen die warmtetransitie en de budgetallocatie in die warmtetransitie relatief weinig budget gereserveerd is voor het communicatiedeel, voor het informeren, voor het inspireren? Terwijl daar Wassenaar ontzettend achterloopt, omdat ook een groot deel van de inwoners, ik kan het eigenlijk niet anders zeggen, een beetje bang is voor de warmtetransitie, dat als een enorme berg voor ons ziet. Dus zou het niet verstandig zijn om meer van dat budget te gebruiken voor juist dat deel waar we in Wassenaar achterlopen; informeren, inspireren, laten zien dat het wel kan, wat de mogelijkheden zijn en zo wat meer 'oempf' in die hele warmtetransitie te krijgen. Dus dat is waarom er dan in een hoofdlijnenakkoord staat, de focus ligt op informeren, inspireren en faciliteren. En faciliteren is dan ook zorgen dat waar vergunningverlening nodig is, dat die vergunningverlening wat sneller kan. Veel meer dan dat heb ik eigenlijk niet te zeggen. Wij denken dat er een sterk team aan voltijdswethouders aantreedt, dat het dorp een voltijd team verdient, dat er een ontzettend goede krachtige raad hier zit en dat de basis voor samenwerking hier is. Dank.

De voorzitter: Ik dank u wel en daarmee zijn we gekomen aan de eerste termijn. En ik zeg naar de publieke tribune, u heeft geluk. Het was een dun akkoord, maar de vraag is of er nog behoefte is aan het stellen van verhelderende vragen. U zou ook kunnen besluiten, we hebben nog vier jaar de tijd, om met elkaar de zaken verder te gaan uitdiepen en om te beginnen volgende week al een voorjaarsnota, met ook allerlei financiële doorkijken. Een college dat een collegewerkprogramma gaat maken en een begroting die er in dit najaar aankomt. Maar ik geef zomaar eens wat suggesties ter overdenking mee. Ik proef… U mag, als u daar behoefte aan heeft, en toch nog een aantal prangende vragen heeft, een tweede termijn, jazeker. Dat heeft in ieder geval de heer Van Smirren en de heer Krabbendam. En als u dan adresseert aan wie u die vragen heeft, dan gaan we dat daarna ordenen. Ja? Prima, de heer Van Smirren. En de heer Gankema heeft zo meteen ook een tweede termijn. De heer Van Smirren: Nu lukt het me. Dank u wel voorzitter. Ik heb toch twee vragen opgeschreven en ik kan toch niet goed slapen als ik daar geen antwoord op heb. De een is aan de heer Nijman van de VVD, want die gooit de oost-westverhoudingen binnen dit dorp in zijn bijdrage.

Nu heb ik een broertje dood aan die noord-zuiddiscussie waar ik mij enorm aan erger en probeer daar in ieder geval nooit aan mee te doen, maar oost-west heb ik nog niet gehoord en ik woon al een poosje in dit dorp, dus kunt u misschien een toelichting geven? Dan kan ik ook weer gerust slapen en dan komt er niet een soort Koude Oorlog in dit dorp. En dan een vraag aan Hart voor 13

Wassenaar, aan de heer Hendrickx, want de heer Hendrickx heeft in zijn bijdrage gezegd dat alle mensen, alle inwoners die behoefte hebben of in aanmerking komen voor een sociale woning, dat daar goed voor wordt gezorgd en dat die dat ook kunnen krijgen. U kent de verdeling, we maken natuurlijk deel uit van de agglomeratie Haaglanden, er zijn allerlei afspraken. 25% van wat wij bouwen kan per definitie naar Wassenaarders gaan. In de praktijk blijkt dat tussen de 50% en 60% te zijn. Maar hoe denkt de heer Hendrickx met dit coalitieakkoord en de passieve houding ten opzichte van woningbouw, laat staan sociale woningbouw met 25%, dat te realiseren? Dank u voorzitter. De voorzitter: Ik dank u wel. Mag ik dan, want het zijn twee vragen, want dan krijgen we het snelst de interactie, de heer Nijman vragen op de eerste vraag te antwoorden en mag ik de heer Hendrickx ook alvast uitnodigen voor de tweede vraag? De heer Nijman: Ja, dank u mijnheer Van Smirren. Oost, west, noord, zuid, dat is het hele dorp. Dus het is meer symboliek. Ik wil niet zeggen dat er nu al tegenstellingen zijn, maar er wordt te vaak over elkaar gesproken en niet met elkaar. En ik denk dat dat het grote probleem is in het dorp en ook hier in de raad.

En het is ook een link naar, en een handreiking naar de rest van de raad om gezamenlijk deze vier jaar besluitvorming van het dorp te doen en als we dat in de beginfase niet helemaal goed hebben gedaan, dan moeten we extra hard werken om de komende periode dat recht te zetten. Maar wij, met deze vier partijen, hebben heel veel hierover gesproken. Hoeveel details zetten we in een coalitieakkoord en er was heel duidelijk, alle vier de partijen willen dat op hoofdlijnen, om juist ruimte te houden voor het democratisch debat hier in de raad, om gezamenlijk tot betere besluitvormingen te komen. En er zijn wat dingen in het coalitieakkoord opgenomen. Dat zijn wat kaders, maar we zullen wel degelijk nog heel veel uitdagingen op ons bord krijgen die hier zeker niet ingeregeld zijn en daar gaan we zeker gezamenlijk mee aan de gang. En ik heb al eerder gezegd tegen een aantal van u, iedere motie of amendement of mening die u indient, gaan we zeker serieus beoordelen en kijken of we daarin mee kunnen gaan of misschien wel gezamenlijk kunnen verbeteren. Dank u wel mijnheer Van Smirren. Hopelijk kunt u vanavond goed slapen. De voorzitter: Kijk, ik hoor de heer Van Smirren bevestigend antwoorden, dus dat is een geruststelling. De heer Hendrickx.

De heer Hendrickx: Ja, ik moet heel eerlijk zeggen, als de heer Van Smirren nu al goed kan slapen, dan kan ik beter teruglopen naar mijn plek, maar ik denk dat dat niet helemaal het geval is. We weten allemaal dat bij de toewijzingen van woningen aan dorpsgenoten er een wettelijk maximum ligt van 25%, op dit moment. Er is nadrukkelijk sprake van de verhoging bij landelijke wetgeving om dat tot 50% te brengen en daar schiet je sowieso een heel stuk op. Wat belangrijk is, is dat we heel nadrukkelijk, we hebben dit vrij lang in de coalitie besproken, althans in de aanstaande coalitie besproken. Het moment dat je het wilt bereiken, zul je misschien wel eens heel erg creatief moeten zijn om manieren te bedenken. Een van die manieren die we overwogen hebben is dat je afspreekt met de andere partijen dat wanneer je in je eigen gemeente wilt blijven wonen, je bij aanvang een aantal extra punten krijgt, waardoor je al hoger op de lijst komt te staan. Dat is een van de mogelijkheden. We weten dat nog niet nu, per se, maar er is heel nadrukkelijk, en het is al twee keer in de verkiezingen bij Hart voor Wassenaar een heel belangrijk argument geweest, een heel belangrijk kernpunt, zoals we dat noemen, dat we per se willen dat Wassenaarders die in sociale woningen gaan wonen voorrang krijgen als ze al in Wassenaar wonen.

En zoals gezegd, heel precies weten we dat op dit moment niet, maar we rekenen erop dat we wel gerealiseerd zullen hebben in de loop van de komende jaren. Dank u wel. De voorzitter: Ik dank u wel. Dan geef ik graag het woord aan de heer Krabbendam. De heer Krabbendam: Dank u wel voorzitter. Ik heb een drietal vragen aan drie verschillende coalitiepartijen. Ik zal mij eerst richten tot Lokaal Wassenaar! Ik vroeg mij af, naast het behoud en wellicht wat meer nog dan dat, waar blijven de investeringen die sport, cultuur en onderwijs, waar uw eigen wethouder gisteren zelfs nog, en plein public, voor heeft gepleit? Waar zit de ambitie, waar zit de inbreng van Lokaal Wassenaar! in dit akkoord? Dat is vraag een. Voor Hart voor Wassenaar heb ik de volgende vraag. Wij maken in Wassenaar op dit moment met 27.100 huishoudens gebruik van 12.200 woningen. Inwoners, sorry. Bij 30.000 inwoners zou je dan met een gemiddeld huishouden van 2,22 inwoners behoefte hebben aan 13.500 woningen. Dit coalitieakkoord blijft steken op 13.000. Waar zijn die 500 woningen die we nodig hebben, die u graag aan de Wassenaarders wilt toewijzen? Ik ben benieuwd naar uw antwoord. En vervolgens mijn laatste vraag aan GroenLinks. Zoals ik in de eerste termijn al heb benadrukt ben ik erg teleurgesteld in het duurzaamheidsgehalte van dit akkoord. Ik had meer verwacht van jullie. Bij de 14

presentatie van het akkoord is er geen enkele toelichting gegeven op de ambities en waarom GroenLinks deelneemt aan deze coalitie. Er is alleen maar gerefereerd aan het feit dat jullie blij waren met de wethouder Aart van Sloten. Dat zijn wij ook. Veel waardering voor de aanstaande wethouder, maar we willen graag wel weten met welke opdracht hij de komende vier jaar op pad gaat om de duurzaamheidsambities namens GroenLinks en namens dit college en Wassenaar te realiseren. Ik hoor daar toch echt graag nog iets concreter dan alleen maar samen en gaan voor de 'oempf'. Want impact maak je niet alleen maar met procesafspraken en procedures en samenwerken, maar ook wel met visie en concrete plannen. Ik ben heel benieuwd. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan zou ik de heer Gankema uit willen nodigen om te antwoorden, daarna de heer Hendrickx, en daarna mevrouw Hibbert. En complimenten mijnheer Krabbedam dat u de 'oempf' overnam die mevrouw Hibbert zei. Ik krijg nu ook het gevoel dat we in een soort stripverhaal zitten. Het is wel echt heel mooi. De heer Gankema. De heer Gankema: Dank u voorzitter. De heer Krabbendam vraagt: waar ligt voor wat betreft Lokaal Wassenaar! de ambitie voor de sport. Laten we eerst vaststellen wat ik net ook al benadrukte, dat wij ervoor hebben gezorgd dat er tenminste net zoveel sport blijft als er op dit moment is.

Net zoveel participanten als er nu zijn, en zoals ik al net aangaf, is er ruimte voor naar boven, voor optopping. En daar wil ik aan toevoegen, ik hoor hier tijdens de discussie vaker het verschil, het is passief. Nou, er is een verschil tussen passief en koersvast. Er is duidelijk beleid neergelegd de afgelopen jaren. Dat kun je nu helemaal overhoop gaan trekken, zodat je weer opnieuw begint, maar wij hebben ervoor gekozen om eerst dat beleid uit te voeren en wij denken dat dat de goede weg is. Wij gaan dat nog verder samen met de sportclubs in onze gemeente vormgeven. En ik ben ervan overtuigd dat als zij met goede voorstellen komen, dat er ook meer geld zal zijn. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja dank u wel. Mijnheer Gankema, dank u wel voor uw vraag. Sorry mijnheer Gankema, als je zolang met iemand gesproken hebt, ik twijfel er niet aan dat u dezelfde kapper heeft. Zo wordt het wel gezellig met elkaar en als we dat vier jaar volhouden, dan is het goed. Mijnheer Krabbendam, dank voor uw vraag. Ja, als je extrapoleert vanuit 12.000 woningen naar 13.000 woningen en 26.000 inwoners naar 30.000 inwoners, dan kom je niet precies zo uit. De marge is zeer beperkt.

Maar de gedachte daarachter, we hebben daar een discussie over gehad tijdens de besprekingen de afgelopen periode, wij verwachten heel eerlijk gezegd dat de komende jaren, niet de eerstkomende jaren, maar tegen die tijd, 2040-2050, de demografische omstandigheden in Nederland zodanig zijn, dat het alleen wonen zal zijn afgenomen. Je hebt te maken met de babyboom. En in 2050 is de babyboom van 105 tot 90 jaar en die rare knik in de demografische piramide is dan afgevlakt. Dat betekent dus dat het gemiddeld aantal inwoners per woning licht zal zijn gestegen is onze verwachting, op grond van de cijfers die ons gegeven zijn. Daarnaast vind ik dat als je kijkt naar de typen woningen die we willen zien gebouwd worden, meer gezinswoningen, zeker een Middelweg is het eerste voorbeeld daarvan, maar ook anderen, dan zie je dat daar een hoger aantal bewoners per woning verwacht mag worden. Een gezinswoning, daar ga je niet alleen wonen, de hoge uitzonderingen daargelaten, maar daar ga je met meerdere mensen wonen. Dus wij verwachten simpelweg dat van 2,22 we iets zullen stijgen en dan kom je op die ongeveer 13.000 woningen en ongeveer 30.000 inwoners uit. De voorzitter: Helder. Mevrouw Hibbert. Mevrouw Hibbert: Toch nog een keertje 'oempf', sorry. Daarna zal ik op mijn woorden letten. Nogmaals, wij denken echt, slagkracht zit in mensen, en zit niet op papier.

Dat hebben we ook de afgelopen tijd gezien. Want er is allang beleid, gemeentelijke gebouwen eerst verduurzamen en het is Aart van Sloten die even nog net voor een raadsvergadering een gloeilamp vervangt door een ledlamp. Waar focussen we de komende tijd op? Duidelijke focus op een goede gebiedsvisie voor zowel Valkenhorst aan de noordzijde als Renbaan Duindigt aan de zuidzijde omdat dat twee enorm belangrijke natuurgebieden zijn. Voor de rest een focus op het vermijden van overrecreatie en ook de grote verkeersfocus is ook vanuit de natuur en klimaat voor ons enorm belangrijk. Stikstof werd eerder vandaag al genoemd. We hebben niet heel veel boeren. We hebben wel heel veel verkeer. Dus mobiliteitsomslag, meer met de fiets, meer met de andere modaliteiten is ook daarin voor ons echt een enorm belangrijke. En vandaar de portefeuille natuur, klimaat en mobiliteit. Alles mooi in een pakket is ook een mooie basis. Dank. De voorzitter: Ik dank u wel. En nog mooi die onderstreping van de kwaliteiten van de nieuwe wethouder. We krijgen er ook een klusser bij. Dat is mooi. Dat is in dit gebouw bij tijd en wijle wel 15

nodig. Goed, dan kijk ik nog even, de heer Schokker zag ik wilde toch nog graag een vraag stellen. Dat is niet het geval. De heer Gankema wel. De heer Gankema. De heer Gankema: Dank u voorzitter. De heer Krabbendam en de heer Van Smirren brachten nadrukkelijk aan de orde de discussie over het dorpscentrum. En ik vind dat oprecht een goed punt dat ze naar voren brachten. Dit was een punt waar wij ook als onderhandelaars in ieder geval van Lokaal Wassenaar! ook mee worstelden. Wij hadden dit op de tafel liggen tijdens de onderhandelingsgesprekken. En wij wisten dat dit ook van belang zou zijn of dat dit relevant is voor de gehele raad. Zoals ik zal zei, worstelden wij daar zelf mee. En ik wil ook in alle oprechtheid aan jullie vragen, wat hadden wij beter kunnen doen? Want het is niet onze taak om naar voren te treden als raadsleden met informatie die het college gaat geven, aan de andere kant vonden wij ook dat het debat dat we hebben gevoerd wel degelijk nuttig was. U had hier kritiek op, dus nogmaals in alle oprechtheid, wat hadden we beter kunnen doen? De voorzitter: De heer Van Smirren. De heer Van Smirren: Dank u wel voorzitter. Ja mijnheer Gankema, wat u beter had kunnen doen is de pauzeknop indrukken. Gewoon moeten zeggen dat dit, gelet op de kostenstijging, aan het nieuwe college zou worden overgelaten.

Als dat in de informatiebrief had gestaan, hadden wij vorige week niet tweeëneenhalf uur hier elkaar hoeven bezig te houden over iets wat al niet meer speelde. Dank u wel. De voorzitter: De heer Gankema. De heer Gankema: Dank de heer Van Smirren. Dat is precies het punt wat ik wil maken, wij gaan niet over wat het college aan de raad schrijft. Dat is een ander proces. De voorzitter: Nog een reactie van de heer Van Smirren en dan wilde ik dit onderwerp afsluiten. De heer Van Smirren: Ik begin er niet over, maar het politieke feit is dat de VVD, zowel van de oude coalitie als van de nieuwe coalitie deel uitmaakt. Dus daar ligt in dezen wel een verantwoordelijkheid. De voorzitter: Oké, de heer Krabbendam op die reflectieve vraag over wat beter had gekund in het proces. Dat roep ik nog maar even in herinnering. De heer Krabbendam: Dank u wel voorzitter. Die vraag staat mij vrij helder voor de geest. Wat u beter had kunnen doen, of wat de beoogde coalitie beter had kunnen doen, wellicht inderdaad ook de VVD beter had kunnen doen, is dat we die discussie misschien niet zo hadden moeten voeren als daar inderdaad een betere brief had gelegen. Als daar heldere informatie in had gestaan die op dat moment beschikbaar was, zodat we dan in ieder geval een zinvolle discussie konden hebben over opties en waar misschien zelfs wel gewoon ook in stond het voorstel om het terug te trekken.

Om te zeggen dat het op dit moment niet zo verstandig is om dit voor te leggen aan de raad en misschien om dan via de voorjaarsnota de xxx in te vullen met elkaar, terwijl we eigenlijk weten dat dat helemaal niet het voornemen is om die vierde voorjaarsnota in te vullen met elkaar. Ik denk dat u dat samen beter had kunnen doen, maar misschien, en dat is niet lelijk bedoeld, maar het is wel dat in het coalitieakkoord bij de portefeuille Mens en maatschappij vrij weinig tekst staat over het Sociaal Domein, zoals ze dat noemden en heel veel aandacht aan het dorpscentrum wordt besteed. En laat dat nu in de portefeuille zitten van de wethouder die van economie en dorp naar mens en maatschappij gaat. Ik vind daar iets van, ik vind dat heel vreemd. Dat hoort niet thuis op die plek. Misschien als ontmoetingsplek, maar er zijn meer ontmoetingsplekken in Wassenaar. Dus niet kunnen loslaten, misschien is dat het wel. Ik weet het niet. Maar dat had u samen met elkaar beter moeten bespreken en beter kunnen voorbereiden, zodat we die discussie beter hadden kunnen voeren. De voorzitter: Ik begrijp, omdat de VVD genoemd wordt dat de heer Nijman zich geroepen voelt om iets te zeggen op dit punt. De heer Nijman: Mijnheer Krabbendam. U was nogal verwijtend naar de VVD en nog andere partijen ook. Ik denk dat het college dingen doet, niet alleen de VVD.

Het was een collegebrief aan de raad, niet de VVD. Maar op uw punt over het dorpscentrum. In dit boekje staat het inderdaad bij mens en maatschappij. Kijkt u naar de portefeuilleverdeling die u achterin ziet, ziet u daar dat het dorpscentrum bij iemand anders staat. Het is dus niet zo dat mevrouw Klaver coûte que coûte het dorpscentrum in haar portefeuille wilde houden. We hebben de hele portefeuille strategisch 16

bekeken en gekeken naar wat logisch is bij elkaar. Vandaar dat dorpscentrum, wat meer fysieke leefomgeving is, ruimtelijke ordening bij de heer Boon ligt. Bij het nieuwe college zal op 5 juli, althans, hopelijk iets ervoor, dat we het ook nog kunnen voorbereiden, hebben ze toegezegd met een voorstel te komen. Ja, en dan heb je een tijdsdruk omdat er een nieuw college komt en er een oud college zit dat geen besluiten eigenlijk meer mocht nemen. Dus vandaar dat we wat extra tijd hebben moeten doorbrengen, wat deels dan ook ons werk is, dus dat mag geen argument zijn om informatie uit te delen en de rest is aan het college. Dank u voorzitter. De voorzitter: Ik dank u wel. Ten slotte, want de heer Schokker gaf aan toch kort nog iets te willen zeggen en dan wil ik echt wel naar afronding, want het is inmiddels al 22.00 uur geweest. De heer Schokker: Ja voorzitter, dank u wel. Ik heb twee vragen en die zijn zowel voor de heer Hendrickx als voor de heer Nijman. En de eerste vraag gaat over, dat is eigenlijk een toelichtende vraag, maar ik ben ook wel benieuwd om de perspectieven te horen. Het gaat over de armoederegisseur, het zijn beide vragen op het gebied van Sociaal Domein. Het gaat over de armoederegisseur, het is goed dat daar aandacht aan wordt besteed, maar we leven wel in tijden dat dat lastig is.

De inflatie stijgt, we hebben hier lokaal dat de ozb gaat stijgen waar natuurlijk ook mensen met lagere inkomens, ook als ze geen eigen woning hebben, toch indirect wel last van hebben. Dus ik hoor graag van zowel de heer Hendrickx als van mijnheer Nijman of de gemeente naast die preventieve inspanningen ook bereid is om eventueel extra middelen beschikbaar te stellen ter bestrijding van armoede. En het tweede punt, en dat kwam door, in de loop van de inbrengen die we vanavond hebben gehoord, dat de heer Hendrickx eigenlijk aangaf, maar misschien heb ik het verkeerd gehoord, dat op het Sociaal Domein toch een ander beleid noodzakelijk is, terwijl in het coalitieakkoord eigenlijk staat aangegeven dat we bij hetzelfde blijven, terwijl bij de heer Hendrickx toch duidelijk doorklonk dat er nog forse tekorten zijn de komende jaren. Misschien is het een verschil tussen een meer financiële benadering, dus ik hoor ook graag die perspectieven van de beide heren. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: De heer Nijman en daarna de heer Hendrickx. De heer Nijman: Ja ik ga bij allebei de vragen een antwoord geven, als het mag mijnheer Schokker. De armoederegisseur, daar hebben we baat bij gehad, en we gaan het ook voortzetten. Dat betekent dus dat je er dus ook budget voor vrij maakt.

En het is aan het college dat nu komt om te kijken als er meer nodig is, om met een voorstel te komen om dat op te lossen. En wij staan er zeker positief tegenover. Maar nogmaals, die regisseur is denk ik nog belangrijker, want voorkomen is beter dan genezen. En even over het Sociaal Domein. Iedereen roept: er is veel te weinig over geschreven. We hebben afgelopen jaar megastappen gemaakt om een nieuw programma te maken voor jeugdzorg en ouderenzorg. Laten we die eerst maar eens uitvoeren en tot betere preventief en effectieve zorg komen, voordat we weer allerlei mooie plannetjes gaan schrijven. Nu is het op uitvoeren en daar komt het op aan. Daar ligt een hele grote opgave voor de wethouder mens en maatschappij, Caroline Klaver. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Ik dank u wel. En tenslotte het woord aan de heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Dank u wel voorzitter. Ja, wat ik heb gezegd, ik heb de tekst er nog even bijgehaald: tweede zorg is het forse tekort op jeugdzorg en WMO. Daar zullen de tekorten fors moeten afnemen. Als het zo is dat we met het huidige tekort blijven zitten, dan zou dat op lange termijn niet goed zijn voor de financiële kant van Wassenaar. Dan moet je twee keuzes maken. Of je handhaaft de tekorten, maar dan heb je daarvan de consequenties in de ozb te dragen, want dan moet je meer belasting gaan heffen. Of je brengt de tekorten terug.

En we weten inmiddels, dat is ons ook aangegeven door een medewerker van de VNO, dat je gemiddeld zeven jaar nodig hebt om van de tekorten die je hebt naar nul tekort te gaan en belangrijke inputs daarbij zijn dat je van curatief naar preventief gaat. Je gaat met de ziekte, of met de situatie niet om pas wanneer die blijkt, maar je zorgt ervoor dat er minder mensen minder hoeven in te stromen in de curatieve situatie. En daarmee kun je je kosten fors naar beneden brengen. Dus het is niet zo dat we willen korten op de uitgaven. Het is een openeindregeling. Dat betekent dus dat je moet, whatever de kosten zijn. Maar je moet als gemeente en als samenleving datgene doen om de kosten naar een niveau te brengen dat dragelijk is voor deze gemeente en dat is waar ik op duidde. Dank u wel. De vraag over de armoede is namens mij beantwoord door de heer Nijman, dank u wel. De voorzitter: Nou, kijk eens, zo langzamerhand begint het bij elkaar te komen. Volgens mij, dank, sluiten we hierbij de bespreking van het coalitieakkoord af en zal hier ongetwijfeld in de komende periode over worden doorgesproken, waarbij ik in ieder geval heel nadrukkelijk heb

17

gehoord dat de partijen openstaan om met elkaar hier naar de oplossingen te zoeken en dat is volgens mij een mooie constatering. 5. Benoeming wethouders De voorzitter: Wij gaan over naar agendapunt 5, de benoeming van de wethouders. En er is een viertal wethouders voorgedragen. Maar voordat wij tot een schriftelijke stemming kunnen overgaan, is het belangrijk dat er goed gekeken wordt naar de vereisten om wethouder te kunnen worden. En daar zijn een tweetal commissies actief geweest en om te beginnen de commissie van de geloofsbrieven. En daarom zou ik graag mevrouw Bellekom-Vogels het woord willen geven om de bevindingen uit de commissie van de geloofsbrieven met u te delen. Mevrouw Bellekom: Dank u wel voorzitter. De commissie uit de raad van de gemeente Wassenaar die is belast met het onderzoek of de kandidaat-wethouders voldoen aan de in de Gemeentewet aan het wethouderschap gestelde eisen, is aan de hand van de door de heer Boon, de heer Hendrickx, mevrouw Klaver-Bouman en de heer Van Sloten ingezonden bescheiden, tot de conclusie gekomen dat deze bescheiden in orde zijn bevonden. Gebleken is dat alle kandidaten aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen voldoen. De commissie adviseert de gemeenteraad om over te gaan tot benoeming van de kandidaten tot wethouder van de gemeente Wassenaar. De commissie bestond vandaag uit de heer Van Smirren, mevrouw Rogge en ikzelf.

Dank u wel. De voorzitter: Ik dank u wel. En daarmee ook de hele commissie. Levert dit nog vragen op? Dat is niet het geval. Dank. En dan geef ik graag het woord aan de heer Krabbendam namens de commissie Bestuurlijke integriteit. De heer Krabbendam: Dank u wel voorzitter. Namens de commissie Bestuurlijke integriteit. Bij de benoeming van de wethouder verricht de commissie Bestuurlijke integriteit een risicoanalyse naar de bestuurlijke integriteit van de kandidaat-wethouder. De commissie is daarbij nagegaan of er sprake is van ongewenste nevenfuncties, verboden handelingen, strafrechtelijke antecedenten en persoonlijke of financiële belangenverstrengeling en brengt hierover advies uit aan de raad. Namens de commissie Bestuurlijke integriteit heeft de burgemeester het extern onderzoeksbureau Necker van Naem opdracht gegeven tot het doen van een integriteitsonderzoek naar de vier kandidaat-wethouders. Aanvullend op dit onderzoek hebben vier kandidaten een curriculum vitae en een Verklaring Omtrent Gedrag voor politieke ambtsdragers overlegd aan de commissie. De commissie heeft met de vier kandidaten afzonderlijk gesprekken gevoerd aan de hand van deze bronnen. Tijdens deze gesprekken heeft de commissie met de kandidaten gesproken over de eigen invulling van het begrip integriteit, omgangsvormen en de afronding van de huidige werkzaamheden.

De commissie Bestuurlijke integriteit rapporteert het volgende: alle kandidaten zijn benoembaar vanuit het oogpunt van bestuurlijke integriteit. Aan de kandidaat-wethouders wordt aandacht gevraagd voor de samenwerking in het team dat het college vormt en de omgang met de raad in hun nieuwe rol als wethouder en vertegenwoordiger van het bestuur van Wassenaar. De commissie bestond uit mevrouw Ettema-Walkate, de heer Gankema, mevrouw Hibbert, mevrouw Van Leeuwen, mevrouw Rogge-Schneider, de heer Paulides, de heer Van Smirren en ikzelf. Dank u wel. De voorzitter: Ik dank u wel. En daarmee de hele commissie voor dit zeer zorgvuldige traject. Levert dit nog vragen op? Nee, ook daarmee een helder advies. Dank daarvoor en dan komen we naar het punt voor de schriftelijke stemming. De stembriefjes kunnen worden uitgedeeld. We gaan zo naar de stemming waarbij de stembiljetten worden uitgedeeld, van de voorgedragen kandidaten, de heer Boon, de heer Hendrickx, mevrouw Klaver-Bouman en de heer Van Sloten. De heer Boon heeft het stembriefje blauw gekregen, de heer Hendrickx het stembriefje geel, mevrouw Klaver-Bouman het stembriefje groen en de heer Van Sloten het stembriefje wit. Vraag me niet hoe die selectie tot stand is gekomen. Al is de jongerentrui in de Tour de France wel wit, dus mijnheer Van Sloten, misschien is dat een verklaring.

Maar op het stembiljet is de naam van de kandidaat aangegeven en kan er voor of tegen worden aangekruist. Maar het is natuurlijk een stemming over personen, waarbij het ook mogelijk is om een andere naam in te vullen, dus vandaar dat de bekende stippeltjes er staan. Ik zeg er wel meteen bij, als u een andere naam invult, ga ik wel aan die kandidaat de vraag vanavond stellen of men de benoeming aan wil nemen, en dat is misschien dan wat ingewikkeld. Maar het is wel zoals het ook in de Gemeentewet voorgeschreven staat. Verder, het is een kwestie van invullen van voor en tegen. Het is ook verder niet de bedoeling om opmerkingen of kanttekeningen op het briefje te plaatsen, want dat maakt een stembriefje ongeldig en het is voorgekomen en dat zou toch zonde zijn van het grote voorrecht dat u nu heeft als verkozen raadslid om deze belangrijke keuze voor het gemeentebestuur voor de komende vier jaar te maken. Ik vraag de griffier om aan de bode te vragen de stembriefjes uit te 18

gaan reiken. Dan kunt u die gaan invullen en dan worden ze vervolgens weer opgehaald en dan gaat het stembureau aan de gang, onder leiding van de heer Van Smirren, met mevrouw Ettema en mevrouw Van der Marel. En dan als dat allemaal is ingevuld, schors ik de vergadering en dat zal voor om en nabij een minuut of tien zijn, want dat is ongeveer de verwachting dat het stemmen en het tellen van de stemmen zal kosten. Tien à vijftien minuten. Nu de stembriefjes worden opgehaald, schors ik de vergadering, ik kijk even, in ieder geval tot 22.25 uur. Schorsing De voorzitter: Hierbij heropen ik de vergadering en ik geef graag het woord aan de heer Van Smirren als voorzitter van het stembureau. U zit net, jazeker. Vitaliteit. De heer Van Smirren: Dank u voorzitter voor het woord. Ten aanzien van het voorstel Benoeming wethouders, ten aanzien van de heer Boon, van de 21 uitgebrachte stemmen zijn er 20 geldig, waarvan 20 voor en 0 tegen. Ten aanzien van de heer Hendrickx, van de 21 uitgebrachte stemmen zijn er 20 geldig, waarvan 14 voor en 6 tegen. Ten aanzien van mevrouw KlaverBouman, van de 21 uitgebrachte stemmen zijn er 21 geldig, waarvan 20 voor en 1 tegen. Ten aanzien van de heer Van Sloten, van de 21 uitgebrachte stemmen zijn er 21 geldig, waarvan 21 voor en 0 tegen.

De voorzitter: Mijnheer Van Smirren, dank u wel en daarmee dank aan de hele stemcommissie en daarmee wil ik aan u de conclusie voorleggen dat benoemd kunnen worden tot wethouder de heer B. Boon, de heer H.J.M. Hendrickx, mevrouw C. Klaver-Bouman en de heer A.J.L. van Sloten en wel tot fulltimewethouder van de gemeente Wassenaar. Kunt u instemmen? Nou, u heeft met uw stemgedrag…, met dit besluit. Ja, dat is het geval en dan komen we nu naar het mooie moment en de Gemeentewet, artikel 40 zegt dat de wethouder dan tien dagen mag nadenken of hij de functie gaat aanvaarden. Maar ik ga u tonen dat het nieuwe college van Wassenaar bestuurskracht laat zien door heel snel te beslissen. Mijnheer Boon, bent u bereid om het wethouderschap te aanvaarden? De heer Boon: Jawel. De voorzitter: Daar hoor ik een duidelijk 'jawel' op, dank u wel. De heer Hendrickx, bent u bereid om het wethouderschap te aanvaarden? De heer Hendrickx: Jawel. De voorzitter: Daar hoor ik een duidelijk 'jawel' op, dank u wel. Mevrouw Klaver-Bouman, bent u bereid om het wethouderschap te aanvaarden? Mevrouw Klaver-Bouman: Ja De voorzitter: Daar hoor ik een 'ja' op. En de heer van Sloten, bent u bereid om het wethouderschap te aanvaarden? De heer Van Sloten: Ja.

De voorzitter: Daar hoor ik ook een nadrukkelijke 'ja' op en daarmee kan ik u van harte feliciteren maar we gaan natuurlijk nu naar het formele gedeelte en dat het gedeelte van de eed en de belofte. De heer Hendrickx en de heer van Sloten hebben aangegeven de eed te willen afleggen. Mag ik u beiden uitnodigen om naar voren te komen en mag ik aan eenieder vragen, voor zover het mogelijk is om te gaan staan. U mag ook hier gaan staan als dat voor u… De griffier bijt niet. Als u straks zou willen antwoorden met 'Zo waarlijk helpe mij God Almachtig', met de rechterhand en beide vingers in de lucht, dan kijk ik eerst de heer Hendrickx aan en dan de heer Van Sloten. Dan begin ik met de tekst voor de eed van de wethouder. 'Ik zweer dat ik, om tot wethouder benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als wethouder naar eer en geweten zal vervullen.' Wat is daarop uw antwoord?

19

De heer Hendrickx: Zo waarlijk helpe mij God Almachtig! De voorzitter: Dank u wel. Wat is daarop uw antwoord? De heer Van Sloten: Zo waarlijk helpe mij God Almachtig! De voorzitter: Dan wil ik de heren Hendrickx en Van Sloten van harte feliciteren. U bent vanaf heden wethouder van de gemeente Wassenaar. Dan zou ik nu graag de heer Boon en mevrouw Klaver-Bouman naar voren willen vragen voor de verklaring. Dan gaan wij exact hetzelfde doen alleen als u als antwoord 'dat verklaar en beloof ik' zou willen aangeven, en u hoeft verder niets met uw handen maar ik zie dat u al uw handen in de positie neutraal heeft gestopt, dus dat komt helemaal goed. Dames en heren. 'Ik verklaar dat ik, om tot wethouder benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als wethouder naar eer en geweten zal vervullen.' Wat is daarop uw antwoord mijnheer Boon? De heer Boon: Dat verklaar en beloof ik! De voorzitter: Gefeliciteerd.

Mevrouw Klaver-Bouman, wat is daarop uw antwoord? Mevrouw Klaver: Dat verklaar en beloof ik! De voorzitter: Dan wil ik u, de heer Boon en mevrouw Klaver-Bouman van harte feliciteren met het wethouderschap van de gemeente Wassenaar. En ook voor u bloemen. De fotograaf wil nog heel snel graag een foto van de vier wethouders, maar dan gaan we ook heel snel door. Mag ik de raadsleden en verder aan iedereen vragen te gaan zitten? Straks is er uitgebreid de mogelijkheid om verder te feliciteren. Ja hoor het mag, dat is verder prima. Goed, dames en heren, waar er nieuwe wethouders zijn verkozen en nu in functie en daar zitten ze alle vier op een rij, zijn er ook raadsleden die afscheid nemen. Ik begin bij mevrouw Caroline Klaver. Het waren negentig mooie dagen, want dat is de tijd geweest die je vanaf de installatie in de raad hebt gezeten. Dat is een lot dat je kent, dat is namelijk het lot van een lijsttrekker/wethouder die ook nadrukkelijk de ambitie had om na de verkiezingen ook weer door te gaan als wethouder. Ik weet dat de waarnemend burgemeester in de vorige periode ervoor gekozen heeft om helemaal niets te zeggen bij jouw afscheid en je doorging als wethouder, maar ik vond dat dit moment toch niet helemaal ongemerkt voorbij moest gaan want je hebt je in de afgelopen vier jaar enorm ingezet in jouw rol als wethouder voor dit dorp, vooral op het gebied verkeer en economie.

Nu maak je de overstap naar mens en maatschappij. Het mooie is dat je hebt aangegeven dat je deze stap ook naar een nieuwe portefeuille als een mooie grote uitdaging ziet en ik denk dat je al je ervaringen en zeker ook het contact dat je graag hebt met de inwoners in het dorp daarin ook heel graag wilt gaan gebruiken. Je verzuchtte wel dat het wethouderschap wel betekent, en heren dan weet u dat vast, dat boodschappen doen in het dorp wat langer gaat duren want mensen spreken je aan, je maakt praatjes dus je komt wat later thuis, maar het levert wel hele nuttige kennis op. Je had ook nog wel een mooi advies: wat je doet als wethouder, trek het je vooral niet persoonlijk aan maar focus je op de dingen die goed gaan. Er zijn heel veel mensen die niet van zich laten horen gewoon omdat ze het er mee eens zijn en omdat ze vinden dat het goed gaat en dat is denk ik ook een welgemeend advies en ervaring om ook in een tweede bestuursperiode, wat in Nederland best bijzonder is want zoveel wethouders gaan er ook weer niet door naar een tweede bestuursperiode, verder te gaan. Maar ik wil je danken voor jouw inzet in de afgelopen negentig dagen in de raad. Voornamelijk nog vanuit de rol als oud-wethouder in die tussenperiode maar we wilden die periode toch netjes afsluiten en jou heel veel succes wensen in jouw nieuwe periode als wethouder. Ik dank je wel.

En dan nemen wij ook afscheid van het raadslid Henri Hendrickx en dat gaat natuurlijk over een veel langere periode als raadslid, namelijk begonnen in maart 2014. Ja, als gevolg van de verkiezingsuitslag en het succes dat Hart voor Wassenaar heeft gekend, ben je zojuist benoemd tot wethouder van de gemeente Wassenaar. Wie had zomaar gedacht dat dat zou gebeuren. Aan de andere kant, als we heel eerlijk zijn, hebben wij je in de afgelopen jaren wel leren kennen als iemand die een plan en een strategie heeft. Door daar heel nauwgezet aan te werken en trouw te blijven aan jouw principes, waar je voor staat, heb je wel toegewerkt naar dit moment met jouw partij om nu ook de bestuurlijke verantwoordelijkheid te gaan nemen. In de raad communicerend, tijd vragend in debatten, duidelijke meningen naar voren te brengen, op een open, maar ook soms 20

ook zeer directe manier, altijd op de inhoud en soms ook een beetje over de orde, maar altijd fair. Dat heb ik ook als voorzitter in de afgelopen jaren zeer gewaardeerd. Wat ik bijzonder vind, is dat je de keuze maakt, en als wij volgende week dinsdag gemeenteraad hebben, dan wordt de heer Hendrickx 65 jaar, dan verklap ik meteen dat ik op 13 november 50 jaar word, dan hebben wij beiden zo'n mijlpaal en dan staat het weer gelijk, dat je dit aangaat. Want laten we eerlijk zijn, er zijn heel veel mensen in dit land die op hun 65e echt zeggen: ik ga wat anders doen. Maar de heer Hendrickx kiest ervoor om de verantwoordelijkheid te gaan nemen voor het dagelijks bestuur. Vandaag al gememoreerd in het diepste besef dat het een andere rol is en dat de gemeenteraad, die de basis legt over hoe het gaat in het dorp, je nu in een uitvoerende rol komt in een collegiaal bestuur. Dat gaat echt wat anders betekenen. Al jouw ervaringen op het gebied van samenwerking die je ook in je werkend leven hebt opgedaan, gaan er zeker voor zorgen dat je ook van dit team en jouw bijdrage in dit team, een succes gaat maken. Ik wil je danken voor jouw inzet, vele dossiers rondom Valkenburg, de ontwikkelingen en de plannen daar, zeker ook de gemeentefinanciën en Avalex waren zo van die dossiers waar je toch heel nadrukkelijk in de afgelopen jaren jouw eigen geluid hebt neergezet.

Dat is mooi, dat wij betrokken raadsleden hebben die dat ook met verve doen en daar mag je nu mee door als dagelijks bestuurder en daar wil ik je heel veel succes bij wensen. Ik wil je danken voor jouw jarenlange inzet voor de gemeenteraad en heel veel succes wensen bij het wethouderschap. Dames en heren, nu zult je zich afvragen, zo houden wij een beetje de dynamiek in de vergadering, waarom gaat hij nou hier staan. Nou, het lijkt mij toch gepast om dit bijzondere moment toch nog wat te benadrukken om wat dichterbij Bart Boon te zijn als ik ook het afscheidswoord tot jou richt. Misschien moet je al wat nattigheid hebben gevoeld want er kwamen opeens familieleden binnen. Volgens mij is jouw echtgenote Yvette hier aanwezig en zo nog wat andere mensen. Kijk, dat bent u, goedenavond. Dat wil ik ook heel graag doen, fijn dat u dit moment ook met Bart kunt meebeleven. Bart, ik wil graag het woord tot je richten. Jouw carrière als volksvertegenwoordiger begint in maart 2006. Ja dames en heren, u hoort het goed: maart 2006. Toen hadden nog een hele andere wereld. Toen was jouw partij Wat Wassenaar Wil en als nieuwkomer met zes zetels kwamen ze nog in de raad. Ik zag vanavond nog een paar oudgedienden uit die tijd hier aanwezig. Dat heb je drie aaneengesloten verkiezingsperiodes met veel toewijding volgehouden. In maart 2018 stond je op de lijst van vertrekkers.

In de raad werd je toen toegesproken door waarnemend burgemeester Frank Koen. Hij had het over de ruimtelijke ordening en dat dat echt in jouw genen zit. En dat klopt, maar het was destijds ook jouw vak. Dat deed je voor gemeenten, toen Midden-Delfland, maar je hebt ook voor vele andere gemeenten jouw kennis op het gebied van ruimtelijke ordening gedeeld. Dat was heel mooi, want dat kon je hier dan 's avonds weer inbrengen in de raad van Wassenaar om plannen kritisch te beoordelen, maar ook altijd wel met suggesties voor verbetering te komen. Dat is prettig. Daarnaast, een mooi traject denk ik gehad rondom het formeren van een nieuwe structuurvisie 'Landgoed aan zee', een boekwerk dat je in de komende tijd in jouw nieuwe hoedanigheid, je kent hem denk ik uit het hoofd, nog veel zal raadplegen en natuurlijk ook standvastig en vaste deelnemer aan de raadswerkgroep Valkenburg. Wat Wassenaar Wil bundelde krachten met Passie voor Wassenaar en daarna volgde er een nieuwe verkiezingsperiode vanaf 2018 met Lokaal Wassenaar! Partijgenoot Inge Zweerts de Jong wordt wethouder en jij schuift weer aan bij raad in juni 2018. Misschien toch wel een beetje Heintje Davids, daar was die weer, want in 2022 op plek nummer 4. Een uitslag die voor misschien voor jouw partij beter had gekund, maar voor jou persoonlijk werd je weer met voorkeurstemmen gekozen en daarmee was je weer raadslid.

Maar dan toch nu drie maanden later afscheid van de raad van Wassenaar. Maar in dit geval gelukkig, afscheid nemen bestaat niet, want we krijgen je nu terug in het dagelijks bestuur van Wassenaar als wethouder en lid van het college. Kortom Bart, je wist volgens mij heel die tijd toch wel heel erg goed welke kant je op wilde en wat Wassenaar wilde. Daarin zijn wij ook te rade gegaan bij jouw partijgenoot Inge en die zegt het eigenlijk wel heel mooi: Bart is stil en een luisteraar, maar als hij gaat praten komt er heel wat kennis uit en dan hoor je ook goed wat hij vindt. Wat mij ook in de afgelopen jaren is opgevallen, de raad is dan ook zeer alert, want als jij wat zegt, dan is het waar, dat klopt het. Bart is een voorvechter van een groen Wassenaar. Hij verdiept zich enorm in een plan en weet er dan ook veel van. Ja, soms zelfs meer dan de wethouder. In de toekomst kan dat dus niet meer. Verder, en dat is mooi en blijf dat vooral doen, jij gaat ook bij mensen langs in wijken, rondom individuele projecten om te horen wat mensen er zelf wel vinden en niet op te leggen wat je er toevalligerwijs van vindt. Dat zijn mooie karaktereigenschappen, naast dat je oplossingsgericht, hulpvaardig en sociaal bent. Dat zijn zaken die je denk ik, nu heel goed kunt gaan gebruiken, ook in het wethouderschap.

Beste Bart, viermaal achtereen heb je het vertrouwen van de kiezer gekregen en heb je je ingezet voor ons dorp. Meer dan zestien jaar volksvertegenwoordiger en dat blijft niet onbeloond. Het is daarom een eer en een bijzonder genoegen te mogen zeggen dat Zijne Majesteit de Koning heeft besloten om Bartholomeus Boon te benoemen tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau. Ik wil je graag vragen naar voren te komen om deze speld te ontvangen. En daar horen nog bloemen bij. Dames en heren, met het afscheid van de raadsleden, maakt u zich geen zorgen over de drie vrije plekken, daarvoor 21

wordt alles in het werk gesteld om de volgende raadsvergadering op 5 juli 2022, die plekken ook weer ingevuld te krijgen zodat wij met een volledige raad ook het zomerreces in kunnen. Verder, en dat is ook een moment om even te memoreren, de heer Boon heeft inmiddels dus afscheid genomen van de raad en dat betekent dat de nestor van de raad een nieuwe nestor is, namelijk de heer Paulides, en daarmee de waarnemend voorzitter van de gemeenteraad van Wassenaar is. Ja mijnheer Paulides, aan de bak, zo is het.

6.

Afscheid wethouders

De voorzitter: Hier staan vier stoelen voor mij. Dat is niet de nieuwe vorm van 'Wie van de drie', want dan klopt het niet, maar ik zou graag de heer Bloemendaal, de heer Wassenaar, de heer Schokker en mevrouw Zweerts de Jong willen vragen om op de stoelen te gaan plaatsnemen. Dames en heren, ik zou graag willen beginnen bij Ritske Bloemendaal, wethouder Bloemendaal. Vijftien maanden wethouder geweest als opvolger van wethouder Lia de Ridder, in de portefeuilles duurzaamheid, onderwijs, WMO, volkshuisvesting en cultuur. Dames en heren, ik denk dat wij wel kunnen stellen dat voor de heer Bloemendaal deze afgelopen vijftien maanden de slagroom op de taart zijn geweest van een langer politiek leven hier in Raadhuis De Paauw, als eigenlijk een tweede carrière na jouw carrière bij de marine. Dames en heren, het mooie is bij iemand met de ervaring van de heer Bloemendaal, als je die slagroom geeft, dan krijgt hij een energie, dat is fascinerend. Hij heeft er werkelijk tot op de laatste dag van vandaag alles uitgehaald wat erin zit. Dat vind ik een groot compliment waard.

Er zijn dingen waar jij enorm trots op bent, rondom de participatie, de kompasinvoering, het participatiekompas wat jou echt dreef om ervoor te zorgen dat de Wassenaarders betrokken worden bij de besluitvorming, dat heb jij als een belangrijk punt neergezet en verder geïntroduceerd en het participatiekompas is een feit. Daar zal ook in de komende jaren verder op gekoerst gaan worden. Ook het Integraal Huisvestingsplan om bepaalde dossiers, bijvoorbeeld nog recent de discussie rondom de uitbreiding van het Rijnlands Lyceum, vlot getrokken te krijgen. Onderwijs lag je sowieso na aan het hart en daarom was het ook heel mooi hoe je nog bezig bent geweest voor de opvang van de Oekraïense kinderen, om dat samen met scholen, met ook The American School en de basisscholen in Wassenaar voor elkaar te krijgen. Duurzaamheid, een ander onderwerp waar jij ook stevig mee bezig bent geweest in allerlei ingewikkelde RES'en, warmtevisies en dat soort zaken. En dan natuurlijk ook de WMO, waar echt werk aan de winkel was om daar ook een langere visie op neer te leggen. Dat zijn zo wat dossiers, je zou bijna zeggen dat je vier jaar wethouder bent geweest, en dat is mooi. Dat altijd, en dat geldt voor het hele team en trouwens natuurlijk ook voor Caroline die daar onderdeel van uit heeft gemaakt, dat dat altijd in een fijne collegiale sfeer is gegaan die heel erg oplossingsgericht was.

Dat is mooi omdat ik de indruk had, dat dreef je ook zeker, dat je ook zei dat het een ambitie was om dat coalitieakkoord ook volledig uitgevoerd te krijgen en dat het ook belangrijk was om die samenwerking juist te gebruiken om dat voor elkaar te krijgen. En dan, dat zal ik ook zeker gaan missen, maar gelukkig blijf je raadslid, maar jouw maritieme uitspraken zijn natuurlijk fantastisch. Of het nou gaat over slowly, slowly of achterlangs of dat je een probleem uitlegt over een dossier als de Warenar wat beschreven wordt in driehoeken, of dat je aan de bovenkant van de zandloper zit, maar dan zeg je op een gegeven moment er toch weer tussendoor, 'het is ook bedoeld, want we laten het schip naar zee gaan. En als we het schip naar zee brengen, dan moet dat op orde zijn, dan moet de bemanning op orde zijn, want dan is dat van belang dat zij ook behouden vaart krijgen'. Dat is fantastisch hoe jij je maritieme verleden steeds gebruikte in beeldspraken om uiteindelijk het belang van dingen aan te geven. Dat heeft de samenleving gemerkt, dat heeft de ambtelijke organisatie gemerkt. Die heeft echt een gedreven wethouder gezien. Die zeiden dan ook: ik heb Ritske mogen leren kennen als een zeer pragmatisch, intelligente wethouder die bij het begin begint en eindigt bij het slot. Zo was het ook. Gewoon oppakken, het fiksen, het gaan doen.

Daar is de gemeente Wassenaar jou heel erg dankbaar voor, dat je die inzet in de afgelopen periode hebt gedaan. We hebben voor alle afscheidnemende wethouders, we doen het in tweeën, vandaag hebben wij cadeau 1 en morgen hebben wij cadeau 2, dan houden we een beetje de spanning erin, maar vandaag, het is toch de raadsvergadering, het plechtig moment, ik toon hem even: de zilveren pauw. Het is ook heel makkelijk om die doos te bewaren voor spullen. Een hartelijk applaus. Dan kom ik bij iemand die bij tijd en wijle hier in de raadzaal het glazuur van zijn tanden af moest praten. Dan weten wij meteen over wie wij het hebben. Dan hebben wij het namelijk over Kees Wassenaar. De wethouder in deze periode die vanaf geboorte al voorbestemd was, want als je Kees Wassenaar heet dan is het toch fantastisch in een rijk bestuurlijk leven dat je uiteindelijk aan het einde van je politiek-bestuurlijke carrière ook nog als wethouder in Wassenaar aan de slag 22

kunt. Dat heb je gedaan in de portefeuille Wonen, Ruimtelijke ordening en Cultureel erfgoed. Je hebt ook echt laten zien in deze periode, dat je heel veel bestuurlijke ervaring meebracht en soms ook wel wat gezonde relativering omdat je vaak ook wel keek naar de wat grotere regionale opgave die er is. Bij tijd en wijle misschien ook Wassenaar een beetje in dat geheel relativeerde en ook aangaf hoe belangrijk het is dat je wel voor de belangen van Wassenaar kunt gaan, maar dat je altijd aansluiting moet zoeken met je omgeving. En dat is niet vreemd want dat is de achtergrond waar jij ook altijd in hebt gefunctioneerd. Daarmee heb jij ingewikkelde dossiers mogen behandelen. De hele ontwikkeling van de nieuwbouwwijk Valkenhorst, de Groene Zone, dat zijn bestuurlijk geen makkelijke opgaven. Ik zeg er vanavond gewoon maar eens bij ook vanuit mijn hart, in mijn ogen soms ook weleens wat ondergewaardeerd voor de ontzettende ingewikkelde klus die jij daar aan het klaren was, om dat wel te doen, om binnen de belangen van Wassenaar, want daar stond jij altijd voor, wel de boel heel te houden en uiteindelijk die belangen eruit te halen die nodig zijn. Ook cultureel erfgoed, en wat was het een hoogtepunt vorig jaar september, De Paauw weer in volle glorie aan de buitenkant en hopelijk leidt dat ook als verdere inleiding naar ook De Paauw in glorie aan de binnenkant in de komende jaren.

Maar ook, dat was een strijd die we beetje samendeden, om Ivicke uiteindelijk ook weer als mooi rijksbeschermd monument een toekomst te gaan geven. Ook de Stompwijckstraat, een mooi project waar sociale woningen worden gebouwd. Er moesten er een paar worden gesloopt maar er komen er uiteindelijk meer terug, 87 nieuwe sociale woningen komen terug. Dat zijn mooie projecten die jij samen met de corporatie hebt weten op te pakken. Jij wist als bestuurder dat het soms nodig was om even mee te bewegen om uiteindelijk stappen voorwaarts te zetten. Dat beschreef je vaak dan ook weer terug in het college als: ja, we hadden een commissievergadering, het was wel heftig maar ja, je kunt soms ook gewoon klei niet door een rietje blazen, en dan had je weer de relativering die daarbij paste. Dat deed je altijd op een positieve manier. Je vond het zelfs erg leuk volgens mij om eigenlijk gewoon de onmogelijke klussen toch gewoon een beetje mogelijk te maken. Dat was voor de raad ook niet altijd even makkelijk, want jeetje, dan kwam hij toch weer terug met een antwoord, maar ik denk dat dat wel de daadkracht heeft opgeleverd die daarvoor nodig was. Kees, ik wil je dan ook ontzettend danken voor jouw inzet voor de gemeente Wassenaar in de afgelopen vier jaar.