Notulen raadsvergadering 4 november 2025 (concept)

Wethouder Koetsier: Ik ga verder naar de heer Stekelenburg. U hebt gevraagd naar de Dr. Mansveltkade. Dat klopt, daar kijken we natuurlijk nog steeds naar, daar hebt u heel vaak naar gevraagd. Het is nu wel zo dat de werkzaamheden in Oostdorp aan het aflopen zijn, dat betekent ook minder zwaar verkeer over de Dr. Mansveltkade en onze intentie is om na de zomer de Dr. Mansveltkade correct te gaan inrichten volgens een ETW30-norm en fietsveilig. We hebben natuurlijk altijd gezegd dat Dunea daar ook nog werkzaamheden ging uitvoeren. Wij zullen tegen Dunea zeggen 'wij gaan het werk uitvoeren en als jullie wat te doen hebben, doe dan met ons mee', wij gaan niet wachten op Dunea of zij ook wat willen gaan doen en we gaan al helemaal niet daarna de straat openhalen. De voorzitter: De heer Gankema. De heer Gankema: Ja, de Dr. Mansveltkade, we komen daar eigenlijk iedere begrotingsbehandeling op terug. Er is een motie ingediend, zelfs twee, en laatst kregen we al te horen dat die volgens het college was afgedaan, maar die hebben we teruggestuurd. Wij zouden als raad ook nog een ontwerp krijgen, u zou alvast aan de slag gaan met hoe de Dr. Mansveltkade eruit zou komen te zien. Dus wederom, het is een terugkerend iets, wanneer kunnen we dat ontvangen? De voorzitter: Wethouder. Wethouder Koetsier: Mijnheer Gankema, die wil ik u aan het einde van Q1/het begin van Q2 doen toekomen.

De focus van onze staf ligt nu heel erg op het wegencategoriseringsplan, alles wat daarmee samenhangt en de invoering daarvan. Eind Q1 een inrichtingsplan Dr. Mansveltkade. De voorzitter: Dat betekent het eerste kwart van 2026.

50

Wethouder Koetsier: Dat betekent eind eerste kwart/begin tweede kwart 2026. De voorzitter: Oké. De heer Gankema. De heer Gankema: Dat is wel jammer om te horen want volgens mij was eerder toegezegd dat we hem rond deze tijd zeker zouden hebben. U zou er alles aan gaan doen en ik vraag het niet alleen voor mezelf, maar ook voor mevrouw Rogge want die was ook indiener van deze motie. Zij keert misschien niet terug in deze raad, dus het zou toch heel wat waard zijn als u daar eventjes vaart achter zet. U hebt destijds toegezegd 'Ja, daar ga ik alvast…'. U doet al zo, dus ik verwacht goed nieuws nu. De voorzitter: De wethouder. Wethouder Koetsier: Nee als ik zo doe, betekent dat niet meteen dat je goed nieuws krijgt. Ik zal zeker mijn best doen om dat te laten versnellen waar dat kan. Ook de motie van mevrouw Rogge was vooral gericht op de veiligheid. We hebben toen de borden opgehangen, de snelheidsmeters en we zorgen ervoor dat er langzamer wordt gereden zodat het wel veiliger is. Wij hebben ook met de aannemer gesproken om ervoor te zorgen dat vrachtwagens op bepaalde momenten niet over de Dr. Mansveltkade zouden rijden. Ik heb in het verleden inderdaad vaak gezegd dat Dunea ook nog werk moest gaan uitvoeren.

Nou, ik kan u zeggen dat ik zelf maar naar Dunea ben gegaan, 'gaan jullie nog wat doen?' Dat was allemaal onzeker en nu hebben we gezegd 'wij nemen de leiding en als Dunea wil meedoen, als daar wat nodig is, dan haken ze dan aan'. De voorzitter: Afrondend. De heer Gankema: Ja afrondend. Het is toch jammer dat het niet met de feiten klopt, zo is het niet gegaan. Er zijn twee moties ingediend, één voor de veiligheid en de ander voor de herinrichting van de weg en u hebt destijds heel duidelijk gezegd 'dat gaan wij nog aan u laten zien'. Wij kenden het verhaal van Dunea, daar hebben we ook heel vaak aandacht voor gevraagd en u hebt heel duidelijk toegezegd 'ik kom met een voorstel, van tevoren, rond deze tijd'. Ik geef u nog respijt tot Q1, maar dan moet u ook de eer aan uzelf houden en zeggen 'dan lever ik ook'. De voorzitter: De wethouder. Wethouder Koetsier: Ik hoorde daar geen vraag in. Ik ga de uitdaging aan. De voorzitter: U gaat leveren. De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Ja, dank voorzitter. Wij als partij zijn verheugd dat hier actie ondernomen gaat worden en inderdaad, volgens mij was een van de eerste politieke daden van mijn collega Rogge in de fractie samen met collega Gankema hierover een motie indienen. Dus goed om hier nog eens aan te memoreren.

Om nog even scherp politiek af te concluderen, de wethouder zei 'na de zomer beginnen we ook echt daadwerkelijk met het herinrichten naar een fietsstraat of een 30km-weg, meer ruimte voor de fiets en de voetganger en als Dunea nog wat wil doen…' Dat ben ik wel met de heer Gankema eens, dat was heel lang een soort iets wat boven de markt hing, Dunea zou er misschien iets gaan doen met een leiding en daarom konden we misschien niets. Dat heeft wel even gespeeld, dus daar vind ik ook de heer Gankema wel in zijn redenatie. Mag ik nu wel concluderen dat u echt zegt en dat u ook nu, vanavond 4 november 2025, in deze raad toezegt dat na de zomer, dat is voor mij september 2026, daar echt de schop de grond ingaat, op de Dr. Mansveltkade? De voorzitter: De wethouder. Wethouder Koetsier: Ik ga daar mijn uiterste voor best doen, ik zal met een ontwerp komen. De werkzaamheden in Oostdorp moeten afgelopen zijn en dan in september, na de zomer, dat commitment is er. De voorzitter: Dank u wel. U weet het aantal interrupties hè? De heer Hendrickx: Ja, dit wordt mijn laatste. De voorzitter: Dank u wel. De heer Hendrickx.

51

De heer Hendrickx: Het spijt me voor de heer Zoutendijk. Ik ben niet tevreden over de beantwoording betreffende de projecties van het IKW, integraal… IWKp, enzovoort. De wethouder zegt 'dat is in de voorzieningen opgenomen, dat wordt…' enzovoort. Vastgesteld, er is hier een raadsbesluit en hier is een raadsbesluit heilig. Ook al ben je het er niet mee eens, dit is een raadsbesluit dat heilig is en in dat raadsbesluit staat dat je € 500,00 per strekkende meter op 120 kilometer nodig hebt, dat is € 60 miljoen. Dat is in 25 jaar tijd want het betreft de periode tot 2050 en in 25 jaar tijd is dat € 2,4 miljoen per jaar, dat wordt niet in de voorzieningen opgenomen. Dus óf het wordt niet in de voorzieningen opgenomen en dan is de vraag wanneer we wel voor de financiering daarvan zorgen of komt dat ook op enig moment in begrotingen tevoorschijn, dat we dingen moeten gaan betalen aan het riool? Er is een raadsbesluit, dat houdt in dat je… Mijn tijd is op, dus mijn vraag is gesteld. De voorzitter: Ik kijk toch even naar de wethouder, is het niet praktisch om voor de tweede termijn toch even gewoon die check te doen? Wethouder Koetsier: Mijnheer de voorzitter, dat wilde ik ook voorstellen. Ik ben zeer bekend met de € 500,00, die kwam inderdaad boven op de riolering en daar hebben we het over gehad. De voorzitter: Dan wordt die vraag naar de tweede termijn meegenomen.

Gaat u verder met de beantwoording van de rest. Wethouder Koetsier: Ik ga verder naar de heer Paulides. U had een vraag over Groupcard en het faillissement van Groupcard. Het klopt inderdaad, het bedrijf Groupcard en de stichting daarachter zijn in juli 2025 failliet verklaard. Groupcard faciliteerde voor ons de energiearmoede en de coupons voor het witgoed voor mensen die daarvoor in aanmerking kwamen. Dat was een project in 2023-2024 en dat hebben we wel afgerond. In dat opzicht staat het er qua energietransitie los van, maar het is wel zo dat er nog € 31.000,00 bij Groupcard stond wat wij kwijt zijn maar waarvoor wij wel een claim bij de curator zullen neerleggen. Dan zult u natuurlijk ook vragen 'gaan we dit opnieuw doen want we zijn bezig met de Lokale Aanpak Isolatie'. Daar hebben we meer dan € 300.000,00 subsidie voor beschikbaar en we hebben een alternatieve uitvoerder gevonden om dit voor ons uit te voeren, dat gebeurt bij het Regionaal Energieloket. In samenspraak met bijvoorbeeld een stad als Leiden geven wij niet meer het hele subsidiepakket in één keer aan hen zoals we dat bij Groupcard hebben gedaan, maar doen we dat in tranches van € 15.000,00. Dit gaat over subsidies van € 1.500,00, dus dat betreft in dezen tien subsidieverleningen. U had ook een vraag over de OKW-verslagen 2022, 2023 en 2024. Je kunt wel zeggen dat we daar inderdaad best wel wat achterlopen.

Ik had aangegeven dat het inderdaad voor de zomer van 2023 zou worden gedeeld, maar dat is niet gedaan. Ja, ik zal teruggaan naar de desbetreffende secretaris om zijn uiterste best te doen om voor het einde van 2025 de jaren 2022, 2023, en daar doen we 2024 ook maar bij, bij de raad te hebben liggen. De voorzitter: Dan noteren we die als toezegging. Wethouder Koetsier: Absoluut. U had ook een vraag over de onderhoudsvoorziening, de onderhoudsvoorziening Groen. We hebben een vastgesteld meerjarenplan gesteld op onderhoudsniveau B binnen onze mooie groene gemeente en dat is op basis van de beheervisie en het uitvoeringsplan. Het is echter wel lastig om onderhoud…, een vervangingsplan te maken voor natuur, groen en onkruid want de natuur leeft, het onkruid groeit soms sneller, de bomen gaan sneller dood, er gebeurt van alles en dan is het wel fijn dat je… Onkruid groeit sneller als de zon schijnt en als het hard regent, dus soms is er meer werk en soms is er minder werk. Het is ook zo dat we vaak werk uitvoeren, denkend aan landgoederen, dat seizoensgebonden is. We gaan werken uitvoeren aan de Noordrand, daar moeten we opletten voor het broedseizoen van de weidevogels.

Je ziet dat we het ene jaar wat minder uitgeven en het andere jaar wat meer uitgeven, gerelateerd aan onze activiteiten, en het zou gewoon ontzettend fijn zijn als we een klein beetje kunnen balanceren met het geld dat we over hebben of tekortkomen. Dus vandaar. Het komt de gemeente alleen maar ten goede en het faciliteert ons werk. Dan had u ook twee moties en de eerste motie betreft het verzwaard adviesrecht. We werken nu inderdaad met verzwaard adviesrecht en we hebben eind 2023 een beslissing genomen over wanneer dat geldt. Het verzwaard adviesrecht is de opvolger van de verklaring van geen bedenkingen die we af en toe nog wel voorbij zien komen omdat de oude wetgeving nog geldt. Een belangrijk onderdeel van wat wij bij het verzwaard adviesrecht hebben gedaan is dat bij een omgevingsvergunning moet gelden dat het veel huizen betreft of een grote impact op de natuur heeft, dat we dan naar de raad komen en niet voor elke aanvraag, voor elke dakkapel, voor alles, elke omgevingsvergunning die we afgeven langs de raad. Daarvoor hebben wij een lijst opgesteld en die is ook in de raad geaccordeerd. Het klopt ook dat erin stond dat we na twee jaar met een evaluatie zouden komen. Dat gaan we ook doen en ik stel voor om dat in Q2 52

van 2026 te doen. U vraagt om Q1. U hebt zelf aangegeven dat de Omgevingswet in 2024 is ingegaan en geef ons een klein beetje tijd om dat in Q2 te doen toekomen. Als u die Q2 kunt toezeggen dan wil ik de motie oordeel raad laten. U hebt ook een motie over paarden en handhaving. Paarden worden in Wassenaar veel gehouden en die zijn ook een geliefd tijdverdrijf, om erop te rijden op de ruiterpaden in de duinen. Wel is het inderdaad zo dat er geen duidelijk paardenbeleid is en dat leidt ook tot onduidelijkheden en ook onduidelijkheden ten aanzien van handhaving. Handhaving doen we wel, hebben we ook gedaan, denk daarbij aan de Oostdorperweg bij Tacx. Dat is nu allemaal op orde en we zijn bezig met een handhavingsproces op de Katwijkseweg. Dat kost veel tijd en deze hele processen worden nu doorlopen. Een visie op het houden en het omgaan met paarden is nodig. Dat zijn we helemaal met u eens en om dit op te starten is de Omgevingsvisie het juiste moment en het juiste instrument. Daarmee gaan we in 2026 hard aan de slag en daarin zal dan ook een duidelijk en stevig stuk moeten komen over hoe Wassenaar in de toekomst met de paarden wil omgaan. Op basis van de Omgevingsvisie en de daarin opgenomen visie op onze paarden kunnen we daar dan een handhavingsstrategie op formuleren.

In dezen praat ik over handhaving voor paarden want u hebt hier de motie gekoppeld aan het paard, dus ik praat niet over algemeen handhavingsbeleid. Wij ontraden deze motie omdat wij zien dat het beter is om het via de Omgevingsvisie te laten lopen. Ontraden. Dat was het mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de wethouder van Welzijn en Cultuur. Wethouder Zoutendijk: Ja, dank u wel voorzitter. Ik zal proberen zo snel mogelijk door de vragen heen te gaan, ook gelet op de tijd want we hebben ook nog een tweede termijn. De heer Stekelenburg vroeg om een raadsinformatiebrief naar aanleiding van de evaluatie van de subsidie. Die kan ik bij dezen toezeggen. Mevrouw Everard vroeg hoe het zit met het beleid rond eenzaamheid, met name ook rond de doelstelling, wat we willen bereiken, daling van de eenzaamheid. Ik moet wel zeggen, wij als Wassenaar scoren daar slecht op maar dat heeft wel te maken met de gemiddelde leeftijd want met name bij de groep 85-plussers is de eenzaamheid het hoogst, daar ligt het percentage op 60%. Dat betekent dus ook dat het beleid dat wij daarvoor inzetten... Wij gaan ervan uit dat dit betere cijfers gaat opleveren, maar we willen wel realistische cijfers geven want het is maar beperkt beïnvloedbaar, er zijn niet zo heel erg veel knoppen waaraan je kunt draaien.

Eén belangrijk aspect is daarin de nota Lokale Woonzorgvisie waar we zullen inzetten op gemeenschapsvorming, dat mensen in het dagelijks leven gewoon veel meer met elkaar in contact komen. Dat moet leiden tot minder eenzaamheid, dat is een van de instrumenten en zo hebben we nog meer, maar het leidt niet…, tenminste wij durven het niet aan om die percentages heel erg te verhogen want we denken dat dit niet realistisch is maar goed, we hopen natuurlijk wel dat we beter scoren dan we nu hebben voorzien. Dan is er gevraagd naar de subsidie, de evaluatie. Ik heb toegezegd dat daar een raadsinformatiebrief over komt. Dat staat overigens los van de subsidieplafonds want evaluatie ziet op hoe het beleid tot nu toe is uitgevoerd. De plafonds worden bijgesteld op het moment dat er gewoon meer middelen beschikbaar komen en dat is het geval, met name vanwege de cao-stijgingen. De bezuinigingstaakstelling van € 350.000,00 die we hadden staat overigens nog steeds overeind en die wordt ook behaald. Dan de vraag over de kunstcollectie. Het beheer van de bijzondere kunstcollectie wordt geoptimaliseerd door de invoering van een registratiesysteem dat ook wordt gebruikt door het Gemeentearchief. Daar hebben we nu één systeem dat helpt bijdragen aan de uniformiteit en daardoor ook minder beheerslast.

Ook worden circa 150 van de 900 werken ontzameld, het gaat om werken zonder band met Wassenaar, en om kunstwerken die via de voormalige Beeldende Kunstenaars Regeling, de BKR, zijn verworven, waarvan meer dan tien kunstwerken van één kunstenaar aanwezig zijn. Omdat de BKR-regeling was bedoeld als sociale ondersteuning en niet als instrument voor bewuste collectievorming volstaat een representatieve selectie. Dit draagt bij aan een overzichtelijker en beter beheersbare collectie. Dan investeringen, wat wordt er concreet gedaan en wat gaat het nog kosten als het gaat om cultuurhistorische aandachtspunten? De opsomming in de begroting is slechts bedoeld als herinnering van het totaaloverzicht. Vooralsnog wordt geen voorstel gedaan om nu aan één of meer van deze punten opvolging te geven. Het gaat natuurlijk om de restauratie en renovatie van het interieur, die heeft nu al aandacht. Afronding van die ontwerpfases volgt in 2026 en daarna komt een voorstel voor de inrichting van De Paauw en voor de parkeervoorziening. Er zijn natuurlijk ook wensen rond het landgoed De Paauw en dan gaat het over beelden, bankjes, vazen, noem maar op. Die worden wel genoemd en ja, dat staat nog op de agenda, maar we doen nu geen voorstel om daar nu middelen voor beschikbaar te stellen. Dus mocht uw raad daar anders over denken dan moet u een amendement indienen.

Dan de heer Van Smirren over de subsidie, ook over het SKW, Sociaal Kontakt Wassenaar. Het is niet zo dat de activiteiten stoppen, die worden overgenomen door de vrijwilligerscentrale Wassenaar. We hebben natuurlijk best signalen dat sommige partijen het best wel ingewikkeld vinden om subsidie aan te vragen maar goed we hebben nou eenmaal een instrument willen hanteren dat wat meer objectiviteit met zich meebrengt, dat het niet alleen is op basis van kennis en kunde, maar op basis van criteria en een puntentelling. We gaan het natuurlijk evalueren 53

en we horen natuurlijk ook graag hoe organisaties die voor subsidie in aanmerking komen dat zelf hebben ervaren. Onze accounthouders, onze medewerkers die hier werken en vaste contacten met desbetreffende organisaties hebben, halen die informatie op, dat wordt natuurlijk allemaal bij de evaluatie betrokken en daar komt weer een raadsinformatiebrief over. Dus daarmee hopen we u goed te informeren over in hoeverre ook dat beleid verder zal worden aangepast, is nu nog niet te zeggen. De inloopvoorziening GGZ. Ja, die gaat er wel komen maar hoe en in welke vorm is nog eventjes in overleg met Parnassia, Kompassie, GGZ Rivierduinen, het Sociaal Team Wassenaar, huisartsen en de POH GGZ oftewel de praktijkondersteuner huisarts GGZ. Met die groep zijn we in gesprek over hoe we dat precies gaan doen, maar we gaan het doen. Als laatste de heer Gankema over de Rotary. Ja, daar komt-ie. Er is natuurlijk verschil tussen inkoop en subsidie. Bij inkoop zeggen wij als gemeente 'wij willen graag dat er iets gaat gebeuren en we zoeken een partij die dat uitvoert', dat is gewoon een overeenkomst, er moet gewoon worden geleverd en als je niet levert, moet je geld terugbetalen. Bij subsidies is het andersom.

Dan is het een initiatief van de partij, van de maatschappelijke organisatie of culturele organisatie en dan toetsen we of dat binnen ons beleid past en of we de activiteit die deze organisatie voorstelt goed binnen ons beleid vinden passen. Dan zijn wij dus eigenlijk blij dat zij dat willen oppakken omdat we dat zelf niet doen en dan is er een subsidierelatie. In dit geval heeft de Rotary gezegd 'wij willen ons graag met onze vrijwilligers voor die activiteit inzetten', dus dat was een subsidieaanvraag. Dat initiatief kwam van de Rotary, maar het past heel goed in ons cultuurbeleid, dus daar hebben we gezegd: top, fijn dat jullie dat willen doen, daar krijg je dan subsidie voor. Tot zover voorzitter. De voorzitter: Kijk en u dacht dat u een helder antwoord gaf. Nou, er zijn drie interrupties. Mevrouw Hibbert. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Oké, maar nog wel op dit punt. De heer Gankema dan. De heer Gankema: Ja, niet te lang want het gaat ook over een betrekkelijk klein bedrag, maar toch. U zei al 'het past binnen ons cultuurbeleid' en die begrotingssubsidie is een soort instellingssubsidie, die is veel breder, die is niet voor een culturele activiteit.

Waarom is dan de keuze gemaakt 'we geven begrotingssteun, we geven een begrotingssubsidie' in plaats van het toe te passen onder het subsidiebeleid voor het thematische gedeelte, wat meer voor de hand had gelegen lijkt mij. De voorzitter: Wethouder. Wethouder Zoutendijk: Daar kan ik op dit moment eerlijk gezegd geen antwoord op geven. We hebben toegezegd dat we daar in de tweede termijn op terugkomen. De voorzitter: Mevrouw Hibbert. Mevrouw Hibbert: Dank u voorzitter. Misschien is de inleiding van de heer Gankema over 'dit dorp heeft een alcoholprobleem' niet bij de wethouder blijven hangen. Bij ons in ieder geval wel en ik denk de hele avond alleen nog maar aan droplikeur. We horen ook graag iets over de interventies die in 2026 binnen het programma OKO zijn gepland en over hoe het college denkt resultaten te gaan behalen zodat onze éénmeting van de GGD een stuk beter wordt dan onze nulmeting van de GGD was. Dank u wel. De voorzitter: Wethouder. Wethouder Zoutendijk: Ja voorzitter. Ja, terecht dat u daar nog even een vraag over stelde. Ja, het hele drugsgebruik, alcoholgebruik, roken, vapen, is heel nadrukkelijk bij ons in beeld. Dat is natuurlijk ook de reden waarom gelukkig ook unaniem raadsbreed is gekozen voor het programma OKO.

Dat is wel echt een meerjarenprogramma, dat gaat echt om de langere termijn want het betekent ook via omgevingsfactoren beïnvloeden waardoor kinderen en jongeren ook uit zichzelf denken 'misschien moet ik ander gedrag vertonen'. Dus niet het moralistische vingertje, maar kijken welke omgevingsfactoren ertoe bijdragen dat dit gebruik afneemt. Dat zeg ik even voor... Het is echt lange termijn. Dus als u vraagt wat er op korte termijn gebeurt. Er is niet zoveel te zeggen over resultaten, dat gaan we wel allemaal meten maar nu nog niet. Als het gaat om activiteiten dan kan ik toezeggen dat we in een raadsinformatiebrief gaan beschrijven welke activiteiten, want die zijn al voorzien, ook voor de komende periode en ik wil graag toezeggen om dat netjes in een raadsinformatiebrief te beschrijven. De voorzitter: Mevrouw Hibbert.

54

Mevrouw Hibbert: Dank u voorzitter. Wij snappen dat het een meerjarig programma is, tienjarig zelfs zegt het Trimbos-instituut maar cruciaal voor ons is: we hebben de eerste jaren gefinancierd gekregen vanuit het rijk, het draait nu op een rijksbijdrage en wij zullen het straks moeten gaan hebben over hoe we de andere jaren financieren. Financiering is beter voor elkaar te krijgen als er al is geïntervenieerd en als we op het moment dat we die financiële discussie gaan voeren niet nog steeds in een opstartfase zitten. Eens, het is een langjarig programma maar er is laaghangend fruit geconstateerd, vooral bij sportverenigingen, en we zien graag daadwerkelijk interventies voordat we die moeilijke financiële discussie moeten gaan voeren als de rijksbijdrage op is. Dank u voorzitter. De voorzitter: Wethouder. Wethouder Zoutendijk: Ja, alle begrip daarvoor. We gaan dat ook zeker doen en overigens ga ik er ook van uit, maar goed dat is even een inschatting, dat in het kader van het Integraal Zorgakkoord ook na die jaren voldoende middelen beschikbaar zullen zijn want eigenlijk heel Nederland snapt gewoon dat je hierop moet investeren. Dus ik ga ervan uit dat ook die financiering op lange termijn wel in orde komt. Misschien dat de wethouder Financiën daar anders over denkt, maar als college kan ik alleen maar zeggen dat het voor de komende jaren in ieder geval is gedekt.

De voorzitter: Mevrouw Everard. Mevrouw Everard: Ja voorzitter, dank. Ja, toch nog even over de eenzaamheidscijfers. We hebben het over 49% van de volwassenen in Wassenaar die zich eenzaam voelt en dat is echt een heel hoog percentage. Er wordt nu verklaard dat dit vooral komt doordat wij veel 85-plussers hebben. Ik denk dat dit niet 49% van de volwassenen is, maar los daarvan denk ik ook dat dit helemaal niet acceptabel moet zijn als het 85-plussers zijn die zich eenzaam voelen. Ik denk dat we als gemeente geen 49% moeten accepteren, dat zoveel mensen zich eenzaam voelen. Dus ook de vraag aan de wethouder of hij het daarmee eens is. Ik zal mijn tweede vraag, de tweede... De voorzitter: De wethouder. Wethouder Zoutendijk: Het is natuurlijk in die zin een groot maatschappelijk probleem. Het is wel de vraag naar de maakbaarheid, wij kunnen met elkaar vinden dat dit minder zou moeten zijn, maar er zijn niet zoveel instrumenten die je kunt inzetten om dat te verbeteren. Ze zijn er wel en ik noemde al één, de woonzorgvisie geeft ook antwoord op meer gemeenschapsvorming, het is ook gewoon vaak hoe je een nieuw gebouw neerzet. Een voorbeeld is bijvoorbeeld dat je in het midden van een gebouw een tuin hebt waar mensen elkaar ontmoeten, we hebben het gehad over stokstaartjesachtige, hofjesachtige, bewoning.

Dat kan allemaal helpen, maar dat is natuurlijk allemaal niet direct scoren, dat kost allemaal tijd. Wat we natuurlijk ook doen, de ontmoetingscentra die er zijn houden we in stand. Het beheer wordt nu ook geprofessionaliseerd en overgenomen door de SMOW, dat is ook een voorbeeld. Gelukkig zijn er ook gewoon particuliere initiatieven, denk aan De Huiskamer op het Stadhoudersplein. Prachtig, die gaat volgende week weer open. Er worden toch best wel heel veel activiteiten gedaan, als u kijkt naar De Wassenaarse Krant, die staat er vol van en ook voor jongeren, maar dat komt straks in de nota Jeugdbeleid, worden activiteiten genoemd. We hebben gelukkig nu een jongerencentrum en we hebben het jongerenrestaurant. Het is niet altijd een initiatief van de gemeente, maar ook vanuit de samenleving. Dus ik denk dat we heel veel doen en dat is ook mede vanuit de gedachte dat we moeten proberen die eenzaamheid te bestrijden. De voorzitter: Oké. Mevrouw Everard. Mevrouw Everard: Ja voorzitter, dat ben ik ook helemaal met de wethouder eens. Dat is ook wat ik aangaf, we doen ontzettend veel, we investeren heel veel en toch is onze ambitie om maar 4% minder eenzame mensen te hebben, dus dat we van 49% naar 45% gaan. Dat is nog steeds afgerond de helft van de volwassenen. Zou die ambitie niet hoger moeten liggen? De voorzitter: De wethouder.

Wethouder Zoutendijk: Ja, kijk we kunnen een ander bedrag neerzetten, we kunnen naar 10%, 20% of 30%, dat kan. Tegelijkertijd zijn we ons er ook van bewust dat op eenzaamheid zoveel variabelen van toepassing zijn dat je niet zo makkelijk een soort causale relatie kan…, als we dit nu maar doen dan wordt de eenzaamheid minder. Zo simpel ligt het gewoon niet en daarom zijn we wat voorzichtig in die doelstelling geweest, maar niet voorzichtig in alle instrumenten en beleid en wat we allemaal in gang zetten, is zeer ambitieus, dus ik hoop echt dat we veel beter scoren dan 55

nu. Ik vind het ook geen probleem om een ander getal neer te zetten, maar volgens mij gaat het er vooral om dat we ons er vooral heel erg voor inzetten, maximaal voor inzetten, om inderdaad zo'n laag mogelijk percentage te bereiken. De voorzitter: Ja. U was volgens mij klaar met de beantwoording en dan heeft de wethouder van Financiën nog een tweetal vragen openstaan rondom programma 2 en de vergelijking tussen het een en het ander. Dat is inmiddels uitgezocht. Ik geef het woord aan de wethouder van Financiën. Wethouder Van Doeveren: Even kijken, ik begin even met de vraag over programma 2, pagina 28 waar we het hadden over het verschil in de baten en lasten van begroting 2025 naar begroting 2026. We hebben die vraag in de schriftelijke technische ronde al wel beantwoord, maar ik geef u daar graag mijn eigen appreciatie bij. De vraag was hoe het komt dat we minder baten hebben. Dat is onder andere doordat de eenmalige bonus van de Spreidingswet wegvalt. Die hebben we eenmalig gehad voor 2025 en die hebben we niet meer in 2026, vandaar dat de baten met dat bedrag nagenoeg omlaaggaan in de reeks. Dan wat betreft de lasten, hoe kan het dan dat we van € 42,4 miljoen naar € 41,5 miljoen gaan? Er zit € 1 miljoen aan besparingen in de kadernota, we denken altijd dat die niet echt zijn, maar het zijn echte bezuinigingen.

De heer Zoutendijk heeft net gezegd € 350.000,00 op het subsidiebeleid aan besparingen, € 750.000,00 op de Jeugdwet en WMO en we hebben ook nog de GOAB-gelden, Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid zoals bij u allen breed bekend, voor € 550.000,00 afname. Dat is een totale afname van € 1,6 miljoen. Dan vraagt de heer Hendrickx hoe het met inflatie zit. Die is dus meegerekend want de lasten gaan € 1 miljoen omlaag terwijl we feitelijk voor € 1,6 miljoen aan besparingen hebben. Dus de inflatie is erin verdisconteerd en dat maakt dat ik sta voor die getallen. De technische vragen, vraag 6 en 7 die vorige week naar uw raad zijn gestuurd, daar staan die bedragen en die uitleg ook in, dus dat is het antwoord op die vraag. De voorzitter: Dat was het antwoord op die vraag. Dan kijk ik naar de heer Hendrickx, heeft dat inmiddels de klaarheid opgeleverd? De heer Hendrickx: Ja enige, ik zal het zo nog even… Er wordt gerefereerd aan technische vragen die ik heb ingediend. Ik heb daar nooit het antwoord op gekregen, dus ik heb niet de antwoorden gekregen op de technische vragen die ik op vrijdag heb ingediend. Ik heb ze niet op mijn e-mail gekregen. Oh, iBabs. De voorzitter: Ja, ze zijn netjes aan de stukken voor deze vergadering toegevoegd. Wethouder Van Doeveren: En ook per e-mail aan de hele raad verstuurd.

De heer Hendrickx: Er is duidelijkheid over hoe de logistiek van informatie gaat, maar ik had het op de Outlook verwacht gevraagd, dus ik heb het niet gezien. Wethouder Van Doeveren: Voor de duidelijkheid, de vragen zijn zowel in outlook, e-mail, als op iBabs, op elke mogelijke manier voor het weekend aan u verstrekt. Dat verklaart ook de vraag want ik begreep al niet waarom de vraag er was omdat ik dacht 'dit kun je juist beter op papier zetten dan het zo doen'. De voorzitter: Bij dezen opgelost. Wethouder Van Doeveren: Bij dezen opgelost. Dan vraag 2 die ging over pagina 89, om precies te zijn om tabel 10.1. Dat klopt. De heer Hendrickx geeft aan dat we met € 45 miljoen aan investeringen rekenen. Dat klopt. Hij denkt dat de afschrijvingen naar € 8 miljoen gaan, maar wij gaan over de jaren 2026, 2027, 2028 en 2029 uit van € 16,7 miljoen. Als je dat optelt bij de € 14 miljoen aan toename van de materiële activa, kom je in totaal aan € 30,7 miljoen en daarom refereerde ik ook aan de liquiditeitsprognose. We rekenen met een planningsoptimisme van 30%, dus als je 30% van € 45 miljoen afhaalt dan kom je aan € 30,7 miljoen en dat is het bedrag dat je nu op de balans ziet. Het betekent dat de overige € 50 miljoen uiteraard voor de jaren daarna stelselmatig zal worden toegevoegd waardoor je dat dus tot op de euro kunt terugvinden. De voorzitter: Dank u wel.

Dan zijn die vragen en dan hadden we nog een paar vragen restend aangaande mijn eigen portefeuille, dus ik zou de plaatsvervangend voorzitter van de raad willen vragen het voorzitterschap over te nemen. De plv. voorzitter: Even een korte toelichting op de stoelendans die we zojuist hebben uitgevoerd. Ik ben als nestor van de raad plaatsvervangend voorzitter van uw raad wanneer de 56

burgemeester niet aanwezig is of wanneer er vragen zijn die de burgemeester als portefeuillehouder moet beantwoorden. De burgemeester staat inmiddels op zijn plek en ja, aan u het woord. Portefeuillehouder De Lange: Dank u wel en dank voor de vragen mevrouw Everard en de heer Paulides had het daar ook over. Dat ging over de situatie van Hotel Wassenaar en daar ging het al over. Natuurlijk, het is een hotel van een particuliere eigenaar en het klopt, het wordt op dit moment ingezet voor het huisvesten van tijdelijke arbeidskrachten. Nou zitten wij daar wel bovenop met controles en daar gaat het zeker over de adrescontrole want feitelijk gezien moet eenieder die daar verblijft dat ook netjes via het nachtregister doen, dat controleren we ook, zodat het ook kort verblijf is want het klopt, als het langer verblijf wordt, langer dan dat halfjaar, na drie maanden moet je je al inschrijven in de Gemeentelijke Basisadministratie. Bij de laatste GBA-controles die wij hebben gedaan, zien we ook dat het steeds om zeer kort verblijf gaat, dus dat die mensen eigenlijk die drie maanden niet eens halen omdat men al vrij snel daarna weer vertrekt. Er is daar een grote doorloop van mensen met een Poolse en Oekraïense nationaliteit.

Als u nu de vraag stelt 'vindt u dit nou ideaal en zou u beleid willen hebben dat we in de gemeente Wassenaar tijdelijke arbeidskrachten gaan huisvesten?' dan is het antwoord natuurlijk gewoon ronduit 'nee'. Wij zien dat ook helemaal niet als een gemeentelijke taak. Het wordt op deze manier ingevuld en daarom dat we er bovenop zitten qua veiligheid, brandveiligheid, want de brandmelder gaat helaas ook nog wel eens af, en we het in de gaten houden rondom de handhaving waar het gaat over het verblijf want dit zijn locaties waar de kwetsbaarheid is. Daarom zitten we er strikt bovenop en hebben we ook overleg met de eigenaar en ook met het uitzendbureau dat daar, zal ik maar zeggen, de uitvoering ervan doet, dat het plaatsvindt op een manier die passend en ook menswaardig is. Dan over de vraag over Duinrell, zou je Duinrell kunnen inzetten om statushouders te huisvesten? Ik heb het nieuws voor u, op dit moment zijn van de 930 mensen die op dit moment bij het COA in Duinrell verblijven110 mensen statushouder. Zoals u weet, zit de hele asielketen van statushouders die uiteindelijk een status krijgen in Nederland en die doorgaan naar een plek in de gemeente die hen is toegewezen natuurlijk nog steeds muurvast.

Sterker nog, van die 110 zijn zestien mensen aan Wassenaar toegewezen, dus dat betekent ook dat op dit moment zestien mensen die aan Wassenaar zijn toegewezen op Duinrell verblijven. Dat betekent dat het COA voor een deel ook statushouders op het terrein huisvest. Het is natuurlijk verder aan het COA want die heeft natuurlijk ook op die manier de overeenkomst met Duinrell, maar op dit moment wonen er dus ook een heleboel statushouders op Duinrell. Dan waar het ging over ondermijning, het belang daarvan, dat dit belangrijk is, daar vroeg mevrouw Hibbert ook aandacht voor maar anderen ook. De heer Paulides zei daar ook het nodige over. Ja en zeker Bibob, dat is het college ook met u van mening. U stelde de vraag 'kunnen die Bibob-toetsen niet door het Landelijk Bureau Bibob worden gedaan?' Dat is niet hoe het werkt. Je zult als gemeente eerst je Bibob-toets moeten doen en als er dan een niet-pluisgevoel is zoals dat zo mooi heet dan kun je de zaak doorzetten naar het landelijk bureau dat met nog meer registers kan kijken, met nog meer middelen dat nader onderzoek kan doen, maar de basis zul je echt in de gemeente moeten leggen.

U hebt volstrekt gelijk dat wij in Wassenaar dat Bibob-beleid… Op een aantal terreinen doen we het al, bij alcohol, bij alcoholvergunningen bijvoorbeeld, bij exploitatievergunningen, maar wij willen bij Bibob-toetsen de lat hoger leggen en dat is de reden waarom we ook bij de najaarsnota, dat is nu in ieder geval in gesprek binnen het college, met voorstellen willen komen om dat ook naar het nieuwe jaar toe te intensiveren zodat wij zelf voldoende Bibob-toetsen kunnen doen en waar niet-pluisgevoelens zijn, kunnen we dat doorzetten naar het landelijk bureau. Dit is natuurlijk de preventieve werking van ondermijning. Dit is aan de voorkant zitten, zorgen dat partijen waar het niet op orde is, dat je met Bibob-signalen uiteindelijk ook vergunningen niet verstrekt. Dat is inmiddels ook geborgd bij de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp, daar doen ze ook de Bibob-toetsen bij inkoop want ook zorgfraude, daar hebt u indertijd in de raad natuurlijk ook nadrukkelijk aandacht voor gevraagd, is steeds meer een thema dat ook op de ondermijningstafels aan bod komt en Bibob is ook een preventief middel om daarop in te zetten. Dus wij komen met voorstellen om dat verder te intensiveren uw kant op. De plv. voorzitter: Ik zie een interruptie van de heer Van Smirren, aan u het woord mijnheer Van Smirren. De heer Van Smirren: Ja, dank u wel voorzitter.

U hebt deze vraag gesteld aan de burgemeester vandaar dat u nu daar zit en de burgemeester daar staat en ik wilde toch wel nog even wat verifieren met betrekking tot het COA en de asielzoekers dan wel statushouders op Duinrell. Eigenlijk zegt mijnheer Paulides 'kun je niet op een of andere manier 'witten' dat die statushouders daar permanent gaan wonen, dan kunnen ze daar een poosje verblijven en later misschien doorverhuizen' en u zegt 'maakt u zich geen zorgen, dat gebeurt in de praktijk al'. Misschien vertaal ik het wat vrij, maar dat is wat ik u hoor zeggen. Bent u het dan met de PvdA eens dat de situatie dat statushouders op Duinrell verblijven en daardoor niet in onze samenleving kunnen integreren, wat

57

wij heel belangrijk vinden, eigenlijk niet zou moeten en dat dit ongewenst is? Graag een reactie daarop. De plv. voorzitter: De burgemeester. Portefeuillehouder De Lange: Voorzitter, dank u wel. Dat ben ik met de PvdA eens want het is natuurlijk zo. Ik beschrijf de praktijk maar de praktijk is natuurlijk zo, het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers is ook voor het opvangen van mensen die in de asielketen zitten en statushouders die eenmaal een status hebben, worden gekoppeld aan de gemeente en zouden in die zin opgevangen moeten worden en de inburgering starten in de gemeenten. Dat is zoals het is bedoeld maar in de praktijk, zoals we allemaal weten, zit die hele keten hartstikke vast en daarom is deze situatie het geval maar u hebt helemaal gelijk, de opvang is natuurlijk bedoeld voor vluchtelingen die vluchten voor oorlogssituaties en daarmee in Nederland asiel aanvragen. De plv. voorzitter: De heer Van Smirren nog een keer. De heer Van Smirren: Dank u wel. We zijn het eens. De plv. voorzitter: Dan de burgemeester weer. Portefeuillehouder De Lange: Ik was klaar met mijn beantwoording. De plv. voorzitter: Dat is prima. Ik kijk de zaal rond of alle vragen zijn beantwoord. Ik neem aan dat de heer Paulides het er ook mee eens is en is hij dat niet dan krijgt u nog wel een vraag neem ik aan. Dan geef ik u het woord terug.

De voorzitter: Dan zijn we nu aan het einde gekomen van de beantwoording in eerste termijn aan de zijde van het college. Ik ga even rondkijken, hebt u behoefte aan een schorsing ter voorbereiding op uw tweede termijn? Dat is het geval en hoe lang mag ik die schorsing maken? Tien minuten, tien minuten? Ik hoor tien minuten, dan heb ik dat goed aangevoeld. Dan schorsen we de vergadering tot 21.15 uur. Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering, maar ik begrijp dat de heer Stekelenburg nog een vraag heeft. De heer Stekelenburg: Voorzitter, dank. Ja, wij hebben tien minuten extra tijd nodig voor de schorsing. Ja, echt tien minuten. Ja, het is nu 21.13 uur, 21.18 uur over, als we tot… De voorzitter: Dan gaan… Schorsing De voorzitter: Hierbij heropen ik de vergadering. We starten met de tweede termijn aan de zijde van de raad. Het woord is aan de heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Dank u wel voorzitter. Ja, negen minuten. Even terugkomend, ik bedoel dit is de begroting en de begroting moet correct zijn. Ik lees voor uit de begroting en vervolgens wordt het aan alle kanten gebagatelliseerd, dat het allemaal niet zo is als het op papier staat, maar laat ik gewoon voor deze keer helemaal duidelijk zijn. Op pagina 116 en 117 staat een bedrag van per saldo, euro's van nu, nog € 94 miljoen te investeren. Het staat er gewoon, linksom of rechtsom, het staat er.

Dan hebben we nog geen rekening gehouden met inflatie, nog geen rekening gehouden met het Integraal Waterketenplan, geen rekening gehouden met onderschatting en geen rekening gehouden met overschrijdingen. Daar hebben we geen rekening mee gehouden, maar er staat € 94 miljoen. Het college heeft aangegeven dat die € 94 miljoen geïnvesteerd gaat worden en als het college niet van plan is om dat te investeren, moet het dat niet in deze begroting tot en met 2029 zetten, maar het staat in de begroting. Er staan een heleboel dingen in, ik ga het lijstje even af, zoals tractie, het raadhuis De Paauw, aanlichten bruggen Landgoed De Paauw, renovatie cultureel centrum Warenar, het staat er allemaal en er is geen selectie gemaakt, het wordt allemaal genoemd, het wordt allemaal genoemd onder het hoofd Totaaloverzicht investeringen en de jaartallen staan erboven, het totaal staat erboven. Het verschil waar het van € 106 miljoen naar € 94 miljoen gaat, is datgene wat staat onder 42498 en 29784. Daarmee kun je € 13 miljoen afhalen van het bedrag van € 106,7 miljoen. Het staat in de begroting van de gemeente Wassenaar 2026. Dan is 58

de vraag, de uitdagende vraag, natuurlijk aan dit college: wat fantastisch dat u dat allemaal gaat doen, wanneer gaat u beginnen? In 2029 weten we dat de Herenwegschool is verbouwd, dat de Nutsschool is verbouwd, en dat al die andere draken zijn verbouwd. Als ik dan vraag of dat werkelijk gaat gebeuren dan krijg ik zeker als antwoord te horen 'nee', maar het is het voorstel van het college en het gaat over de komende vier jaar. Als het anders was geweest, had het college dat anders moeten opschrijven. Het heeft het ook enigszins anders opgeschreven wanneer je naar pagina 89 gaat. Er kunnen allerlei verhalen uit komen die daar betrekking op hebben, maar er staat heel eenvoudig 'eind 2025 hebben we activa ten bedrage van € 64,6 miljoen en eind 2029 zijn die activa € 78,5 miljoen' en daar zit een verschil van pak hem beet ongeveer € 14 miljoen in. Optellen en aftrekken, eerste klas. We weten dat we ongeveer € 2 miljoen per jaar afschrijven en dat zal op basis van deze investeringen gegeven de lange afschrijvingstermijnen die hier worden gehanteerd niet heel hard oplopen. Dus de conclusie is dat de toename van de materiële vaste activa € 22 miljoen zal zijn en daarvan trekken we de afschrijvingen die daarmee gepaard zijn af, alle activa, maar € 22 miljoen plus of min misschien € 1 miljoen krijg je als investeringen over de periode tot en met 2029.

Dat op zich is al verwonderlijk als je dat vergelijkt met pagina 116 en 117 waar een bedrag van € 94 miljoen staat. Er staan twee verschillende cijfers, twee verschillende dingen, in dezelfde begroting en waar moet je dan 'ja' tegen zeggen? Dat is het ene en als dan de vraag is waar die € 22 miljoen aan wordt besteed, want we kijken vier jaar vooruit en als je voor vier jaar iets geïnvesteerd wil hebben dan moet je nu zo ongeveer beginnen, dan zijn er commitments aan een aantal dingen en die tellen op tot € 45 miljoen. Het college is volstrekt onduidelijk over waar de € 45 miljoen aan voorgenomen investeringen aan wordt besteed binnen een ruimte van de € 22 miljoen die het heeft gegeven. We weten één ding, 1, dat dit pand in die periode € 13 miljoen, € 14 miljoen, € 15 miljoen gaat kosten en het tweede is dat de SKOW als die doorgaat € 10 miljoen gaat kosten en zo staan er nog een paar dingetjes bij zoals de Warenar en de, hoe heet het, Strandvisie. Die staan er ook bij en dan kom je al ruim over de € 22 miljoen. Gaat het college ze allemaal doen? Dan klopt de begroting niet, linksom of rechtsom. Als u stelt, als het college stelt 'wij gaan deze begroting, we gaan deze plannen uitvoeren', en nogmaals ik heb ze net al genoemd maar die tellen op tot € 45 miljoen, dan klopt deze balans, geprognosticeerde balans van geen kant.

Dan zitten we tegen hele andere dingen aan te kijken want de consequentie daarvan is dan dat de schuldpositie veel hoger uitkomt dan de door u geprognosticeerde vaste schuld van € 15 miljoen want die komt € 23 miljoen minus een beetje afschrijving, € 21 miljoen hoger uit en dan zitten we linksom of rechtsom op een schuld van € 36 miljoen voor deze gemeente. Als u uw plannen die net zijn genoemd gaat uitvoeren dan gaan we naar, ik moet het even goed zeggen, dan gaan we niet naar € 22 miljoen investeren, maar naar € 45 miljoen, dat is € 23 miljoen minus een beetje afschrijving, € 22 miljoen meer schuld en dat betekent dat we op € 37 miljoen vaste schuld uitkomen. Dit is echt geen rocket science, het is gewoon een balans lezen, optellen en aftrekken en kijken wat klopt. Dat is het eerste. Het college moet hard maken, en als het dat niet doet dan faalt het in het presenteren van een correcte begroting, dat de materiële vaste activa met € 22 miljoen toenemen terwijl het plannen voor € 45 miljoen heeft. Dat in de eerste plaats want het heeft enorme consequenties voor de lopende rekeningen de komende jaren omdat in de eerste plaats de rente veel meer beslag gaat leggen op onze middelen en in de tweede plaats de schuld verder oploopt. Dat is het eerste deel.

Het tweede deel waarover ik van het college duidelijkheid zou willen hebben betreft… We zien voorzieningen aflopen van € 15,3 miljoen naar € 6,5 miljoen. Dat is onbestaanbaar en dat betekent dat de jaarlijkse verminderingen in de lopende rekening worden opgenomen. Dat wil dus zeggen dat € 9 miljoen in vier jaar en dat is € 2,25 miljoen per jaar aan lopende uitgaven wordt besteed want als dat niet zo is, zou ik de onderbouwing van waarom de voorzieningen kunnen afnemen van € 15.361.000,00 naar 6551 willen zien. Waarom kunnen de voorzieningen afnemen? Dat is 2. 3 is, het moment dat schulden worden aangegaan, wordt de som enigszins kloppender gemaakt door de vlottende schuld. De vlottende schuld loopt van € 7,9 miljoen op naar € 17,5 miljoen. Dat is gewoon schuld, linksom of rechtsom schuld is schuld, vlottend of vast, het is schuld, het is geld dat we aan anderen verschuldigd zijn. Dus een deel van de som krijgen we al terug via de vlottende schuld, maar dat is overeenkomstig met de voorzieningen, dus we begrijpen dat die vlottende schuld daar toeneemt simpelweg omdat je de voorzieningen voor ongeveer hetzelfde bedrag laat leeglopen. Ik heb daar met wethouder Koetsier even wat woorden over gehad, althans een exchange over gehad, het ging alleszins fatsoenlijk en niet onaangenaam. We zitten natuurlijk wel met een investering van € 60 miljoen in het Integraal Waterketenplan, IWKp.

Raadsbesluit € 500,00 per strekkende meter, 120 kilometer is € 60 miljoen die wordt voorzien als te investeren in het IWKp, het Integrale Waterketenplan ja. Die zie ik hier niet terug en dat is wel jammer want met 2029 zitten we alweer een stuk dichter tegen 2050 aan en deze investeringen kun je niet blijven uitstellen. Dus mijn verhaal. Ik heb nog 26 seconden. Mijn verhaal is heel eenvoudig. Op pagina 89, en ik ben diep teleurgesteld door het feit dat de heer Krabbendam het niet in zijn hoofd heeft durven halen om mij te interrumperen. Ik had het wel verwacht maar een debat, ja, dat is toch iets moeilijks. Wat dat betreft… Kijk, we krijgen hem hè.

59

De voorzitter: Betekent dit dat u aan het einde van uw termijn was? De heer Hendrickx: Ik heb nog drie seconden en ik krijg nu een interruptie. De voorzitter: Ja. De heer Hendrickx: Handig zijn hè. De voorzitter: De heer Krabbendam. De heer Krabbendam: Ja, dank u voorzitter en dank voor deze uitlokking. Nee, ik heb echt alleen maar technische vragen van u die voortgingen op uw eerste termijn, dus daar heb ik geen vragen over. Ik zie dezelfde vragen die u hebt gesteld, die hebt u nog een keer voorgerekend aan deze raad, hoe u uw visie is. Dus ik voelde geen noodzaak om te interrumperen, dan had u mij daar iets meer gelegenheid toe moeten bieden door nog eens een keer met nieuwe dingen te komen, maar dit is een herhaling van wat u al hebt gezegd. Ik vind het prima dat u dat in uw tweede termijn herhaalt en dat u het nog een keer voorrekent, maar ik zou niet zo goed weten wat ik daar dan nog over moet melden. De heer Hendrickx: Waarom staat u daar dan? De heer Krabbendam: U geeft hier wel blijk van een bijzondere debattechniek en die is op dit moment niet zo heel erg vriendelijk. Ik neem hem in ontvangst, ik vind het prima om hier in te gaan op uw uitnodiging om met u in debat of in ieder geval aan te geven waarom ik geen vragen aan u stel en als u dan op deze manier doet… Ja, u maakte de hele tijd persoonlijke feiten en onaardige dingen en opmerkingen.

Ik ga hier gewoon netjes met u in debat en daar kunt u ook gewoon normaal mee omgaan. De heer Hendrickx: Ja voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Hendrickx, u... De heer Hendrickx: Als ik de afgelopen jaren in mijn achterhoofd neem dan ben ik nog vrij fatsoenlijk geweest. Even ter zake en in de inhoud. Weet u, ik probeer binnen deze raad toch op te roepen dat er iets aan de hand is en dat u daar op die manier op respondeert, zegt mij ook weer wat. Met name dat u niet ziet dat er toch echt iets aan de hand is met deze begroting. U hebt het volste recht om dat niet te zien, maar als zo duidelijk wordt voorgerekend dat deze begroting niet klopt, gewoon ronduit niet klopt, en u daarnaast ook nog eens kritiek hebt op de bedragen die ik noem dan leg ik het u nog een keer uit in de hoop dat u het dan misschien wel met wat meer inzicht kunt benaderen. Dat was voor een deel het doel. Het was overigens niet op u gericht of tegen u gericht maar goed u kon de drang niet onderdrukken om toch naar die microfoon te lopen. De voorzitter: Wilt u afrondend nog wat zeggen de heer Krabbendam? De heer Krabbendam: Jazeker.

Prima dat u het op deze manier stelt, ik heb daar verder persoonlijk geen moeite mee maar ik ben ook van u gewend dat u zich nogal bedient van een ad hominem, dus nogal op de persoon speelt, 'het is de heer Krabbendam', 'hij doet dit wel vaker' en 'de hele raadsperiode doet hij dat al op deze manier'. Daarmee draait u vaak om de kern van mijn vraag heen want u gaat eerst op de persoon, dat is uw manier waarop u aangaat. Ik heb in de eerste termijn gewoon uw frame gecounterd en de vraag die u stelt kan ik inderdaad niet beantwoorden, die tussen de € 45 miljoen en de € 22 miljoen, dus die beantwoording laat ik graag aan het college over. Dat is wellicht een terechte vraag, ik weet het niet, dus die mag u in uw zak steken. Ik ben ook benieuwd naar het antwoord, wellicht krijgen we een heel intelligent antwoord en blijkt dat u het toch niet bij het juiste eind hebt. Ik weet het nog niet, ik wacht rustig af. De voorzitter: Dat gaan we zien. De heer Hendrickx, wilt u hier nog op reageren? De heer Hendrickx: Ja voorzitter, misschien komt er inderdaad een heel intelligent antwoord. Ik moet altijd even, of altijd, ik moet op dit moment even denken.

Toen u een paar maanden geleden hier ook een voordracht hield, u op een gegeven moment stilhield en in uw tekst had geschreven 'nu komt mijnheer Hendrickx met een vraag'… Zoals u weet heb ik geen zin om andere vragen dan inhoudelijke vragen te stellen. Het is jammer dat u die dan als persoonlijk ervaart, maar u stond in de wachtstand voor wanneer ik kom. Dan kunt u daar wat dat betreft wel eens iets op terugkrijgen. Voor de rest, ik speel het denk ik nooit op de persoon, mijn fractie controleert mij daarop en 60

als ik het wel doe dan krijg ik van hen op mijn flikker om het zo maar eens te zeggen. Dus uw waarneming, net zoals deze begroting, waarneming ten aanzien van deze begroting, ja ik vraag mij toch af wat daarvan blijft hangen. Dan laat ik het daarmee wel zitten. De voorzitter: Dan ronden we de interruptie af en u was aan het einde van uw termijn, u had nog drie seconden. De heer Hendrickx: Ja. De voorzitter: Die krijgt u nu, die gaan dan nu in. De heer Hendrickx: Jullie zullen er allemaal bij zijn. De voorzitter: Oké. De heer Stekelenburg: Ja, dank u wel voorzitter. De Wassenaarse VVD heeft vanavond met interesse naar de verschillende bijdragen geluisterd en in het bijzonder dank aan het college en al die ambtenaren voor de uitgebreide beantwoording. Wij herkennen de zorgen die er zijn over de toekomst en de financiële uitdagingen waar we als gemeente voor staan, maar we zijn vooral trots op waar Wassenaar nu staat. We hebben een sluitende begroting voor 2026 en 2027 en dat is een stevige basis en het bewijs dat goed bestuur loont. Dankzij het consequente financiële beleid van de afgelopen jaren kunnen we blijven investeren in de kwaliteit van leven in ons dorp en voorzitter, wat ons als Wassenaarse VVD bijzonder trots maakt, is dat het niet alleen bij besluiten nemen blijft, we zien steeds vaker dat de plannen ook echt in uitvoering komen of sterker nog, al zijn uitgevoerd.

Kijk naar ons centrum, het kloppend hart van ons dorp, van ons allemaal. De werkzaamheden zijn in volle gang en later in 2025 is het centrum volledig opgeknapt met meer groen, meer verblijfskwaliteit en een toekomstbestendige inrichting, een plek waar inwoners en bezoekers graag komen en waar ondernemers trots op kunnen zijn. Dat is investeren in leefbaarheid, letterlijk zichtbaar en voelbaar. Ook op andere plekken in ons dorp wordt hard gewerkt aan de toekomst, aan onze scholen, aan onze sportvoorzieningen, aan verkeersveiligheid, onderhoud van groen, stoepen, fietspaden, wegen en aan woningbouw en dat laat zien dat Wassenaar niet stil blijft staan, maar vooruitgaat. Ook zijn we blij met de toezegging die de wethouder na de beantwoording van de eerste termijn over de Dr. Mansveltkade heeft gedaan heeft op, een topic, een onderwerp, waar we sinds oktober 2022 ook samen met Lokaal Wassenaar! en anderen consequent aandacht voor hebben gevraagd. Wel heb ik daar toch nog een vraag over. Het is heel goed dat het college nu ook de verantwoordelijkheid neemt om te zeggen 'die koppeling met Dunea laten we los', dat stemt ons meer gerust. Het is ook heel fijn dat het college de afgelopen jaren al eerste maatregelen heeft genomen met borden met smileys, dat je ziet hoe hard je rijdt, dus dat er stappen zijn gezet, dus dat het college daar een verantwoordelijkheid in pakt.

Toch nog even over de begroting want er is nu een toezegging gedaan dat in Q1 en Q2 een ontwerp naar de raad komt over hoe die Dr. Mansveltkade duurzaam verkeersveilig zou kunnen worden ingericht en dan na de zomer starten met de uitvoering. Ik heb daar toch nog wel een vraag over als ik kijk naar de cijfers want als ik kijk naar het investeringsoverzicht, zie ik dat van het beschikbaar gestelde krediet als het gaat om de Dr. Mansveltkade nog € 440.000,00 niet is uitgegeven, dus er zou nog € 440.000,00 zijn. Tegelijkertijd voorzitter, als ik naar het meerjarige beeld kijk dan zie ik € 700.000,00 voor de Dr. Mansveltkade staan in 2028. Dat is ruim € 1,1 miljoen en ik kan niet inschatten of dat genoeg is, dat is een groot bedrag, maar ik zou daar graag ook wat meer duiding van het college op willen want het risico dat ik hier vanavond niet wil lopen, ik denk dat de heer Gankema ons daarin steunt, is dat we nu wel de toezegging hebben maar dat we straks na de zomer terugdenken aan de afgelopen vier jaar raadslidmaatschap en we veel aandacht hebben gevraagd, maar er toch ook nog dingen niet zijn gerealiseerd. Dat hoort ook bij politiek, maar hier zijn we al wel echt heel lang mee bezig. Dunea is een factor geweest, het college heeft altijd gezegd dat daar in 2024 werkzaamheden van Dunea komen. Nou, die zijn niet doorgegaan en die koppeling is nu los.

Dat is heel mooi nieuws, maar we willen hier nu echt wel boter bij de vis, dus ik wil hier toch nog nadere duiding op van het college, ook kijkend naar de investeringsbedragen die hier zijn gealloceerd. Voorzitter, dat is waar de Wassenaarse VVD voor staat, vooruitgang met behoud van karakter, een levendig en leefbaar dorp waar traditie en vernieuwing hand in hand gaan. Dat kunnen we alleen bereiken door samen te werken binnen de coalitie, met deze raad, met onze inwoners, verenigingen en ondernemers. De resultaten van nu laten zien dat die samenwerking werkt. We blijven ons daarom met volle overtuiging inzetten voor een sterk, veilig en toekomstbestendig Wassenaar, een dorp dat leeft, bruist en vooruitgaat. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Een interruptie van de heer Hendrickx.

61

De heer Hendrickx: Ja voorzitter, ik heb het nog even gevraagd, het zijn er drie. Ja, de vraag. We hebben hier een begroting voor ons liggen. Bent u het er in de eerste plaats mee eens of niet mee eens dat pagina 89 en pagina 116-117 strijdig met elkaar zijn en in de tweede plaats, gelooft u dat op pagina 89 de juiste weergave van de begroting staat of vooruitkijkend, zoals u net zei, dat op pagina 116-117 de juiste weergave staat? We praten hier over geld, we praten over de begroting en ik ga ervan uit dat u daar een mening over hebt. De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Zeker voorzitter, wij hebben daar zeker een mening over. Er is alleen wel één verschil mijnheer Hendrickx met uw partij. Met ons vertrouwen… Wij hebben in principe vertrouwen in het college. Niet in principe, we hebben een groot vertrouwen in het college en ik proef bij u toch wel een heel groot wantrouwen tegen het college en ook tegen deze begroting. U hebt net grote woorden gebruikt over de juistheid van de begroting, dat die niet zou kloppen, u probeert daarmee een beeld te creëren. U hebt daar ook heel veel technische vragen aan het college over gesteld.

Die moeten straks nog worden beantwoord en die wil ik eerst afwachten, ik denk dat de wethouder van Financiën uitvoerig kan ingaan op in hoeverre die vragen door hem goed kunnen worden beantwoord, dus ik zou eerst die vragen… Ik vind het echt hele technische vragen die u hebt gesteld maar ik vind wel dat u wel hele grote woorden over de begroting gebruikt zonder dat u de antwoorden op die vragen al hebt, dat wil ik u wel zeggen. De voorzitter: De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja voorzitter, de heer Stekelenburg gaat volstrekt om de materie heen. Hij leunt op het college om voor hem de kolen uit het vuur te halen zonder dat hij zelf een antwoord kan geven en zonder dat hij zelf de begroting begrijpt. Ik heb heel veel vertrouwen in welk college dan ook, dat is het punt niet, maar het heeft een begroting en een van de belangrijke rollen die je als raad hebt is het controleren van het college. Dat doe je door te kijken naar wat het produceert en mijn vraag aan u was heel eenvoudig, maar nogmaals, ik begrijp dat u daar geen antwoord op wilt geven terwijl u het antwoord op basis van deze cijfers bij wijze van spreken al een week geleden had kunnen geven. U weigert daar antwoord op te geven omdat u het niet wilt, omdat u het niet kunt of omdat u de politieke moed niet hebt om daadwerkelijk deze materie tot u te nemen en daar een oordeel over te hebben.

Ik vind dat jammer en er zal zo nog wel een verhaal komen waarin u nog een keer duidelijk maakt dat u niet op de inhoud van de cijfers wilt ingaan en die zomaar aanneemt. De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Ja voorzitter, we spreken vanavond natuurlijk met heel veel plezier over de inhoud van de cijfers en over alle investeringen die we doen om Wassenaar voor de toekomst levendig te houden. Het zijn grote investeringen, er moet heel veel gebeuren, ook om weer bovenaan al die lijstjes te komen en het is ook maar net naar welk lijstje je kijkt en uiteraard…, maar als wij naar de begroting kijken dan zit daar een verschil. Wij vertrouwen inderdaad op de cijfers die wij hebben gezien, we hebben de liquiditeitsprognose gezien, de investeringsoverzichten in de begroting, alle specificaties. Ik ben zelf bij de begrotingsavond geweest, de tafeltjesavond, en volgens mij heb ik u daar die avond ook niet gezien. U komt nu met een hele trits aan technische vragen aan het college en dat mag, dat is uw goed recht. We hebben uiteraard ook een controlerende taak, niet alleen een controlerende taak zeg ik er wel bij, we zijn kaderstellend, we hebben het budgetrecht en ja, we zijn ook controlerend maar er is altijd wel een vertrouwensrelatie met het college.

Wij gaan wel uit van vertrouwen, daar zit denk ik een verschil tussen u en mij en ik zou wel even de beantwoording van de wethouder van Financiën op de vragen die u net in uw tweede termijn hebt gesteld willen afwachten. De voorzitter: Helder. De heer Hendrickx, afrondend. De heer Hendrickx: Ja voorzitter, ik ben inderdaad niet bij de technische avond geweest en mensen van de fractie wel, dat is 1. 2, ik heb uitgelegd dat ik ruim een week voor deze vergadering per schrift een aantal technische vragen heb gesteld. Ik heb ze gemist, de antwoorden althans, ze zaten in iBabs en ik keek in die andere communicatiemiddelen om ze te vinden. Nogmaals en wederom, u wilt het antwoord van het college afwachten voordat u op mijn opmerkingen ingaat. Het staat op papier en het college kan met woorden die cijfers veranderen, maar die cijfers blijven cijfers. Als u weigert de cijfers te beoordelen zoals ze zijn, dat is eenvoudig rekenkundig werk, het is heel simpel en uitleg is er verder eigenlijk niet bij nodig, dan draait u eigenlijk om de hete brij heen

62

en wilt u 'ja' zeggen tegen een begroting die niet klopt en hoopt u maar dat het college zegt dat die wel klopt, dan kunt u met een goed hart en een gerust hart 'ja' zeggen. De voorzitter: De heer Stekelenburg, afrondend. De heer Stekelenburg: Ja voorzitter, ik val in herhaling en toch wel een punt van orde. De voorzitter: Dat hoeft ook niet. De heer Stekelenburg: Want de interruptie is wel iedere keer in drieën. Ik heb net in mijn beantwoording gezegd dat wij inderdaad het college vertrouwen in het beeld dat hier in de begroting is geschetst, daar hebben wij het volste vertrouwen in tot het tegendeel bewezen is en dat tegendeel, zeg ik dan tegen de heer Hendrickx via u voorzitter, is op dit moment wat ons betreft nog niet bewezen, daarvoor hebben wij inderdaad de antwoorden van het college nodig. De voorzitter: Helder. Ik wil dit afronden want het probleem is, we komen steeds in deze interrupties. U bent het gewoon niet met elkaar eens. De heer Hendrickx: Voorzitter, het enige wat ik voorstel… De voorzitter: Dat kan ik niet... Ja, dat kan ook hè. De heer Hendrickx: Een punt van orde. Gewoon twee keer, klaar. De voorzitter: Zeker. De heer Hendrickx: Interrupties in tweeën. De voorzitter: Ja interrupties gaan in tweeën, dat klopt. Er is ook een afrondende vraag in drieën bij geweest, dat klopt. Goed, wij gaan naar de heer Gankema. Fijn dat u levend het spreekgestoelte bereikt.